Wikipedia tlwiki https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Midya Natatangi Usapan Tagagamit Usapang tagagamit Wikipedia Usapang Wikipedia Talaksan Usapang talaksan MediaWiki Usapang MediaWiki Padron Usapang padron Tulong Usapang tulong Kategorya Usapang kategorya Portada Usapang Portada TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 639 2218871 2215552 2026-08-03T16:42:10Z LknFenix 125962 + link sa [[Heoreserbang Masungi]] 2218871 wikitext text/x-wiki {{redirect|Rizal|bayani|José Rizal}} {{otheruses}} {{Infobox settlement | name = Rizal | official_name = Lalawigan ng Rizal | settlement_type = {{PH wikidata|settlement_type}} | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width  = 250 | image_style = border:1; | perrow = 2/2 | image1 = Sapot Masungi Georserve.jpg | image2 = Angono Petroglyphs.jpg | image3 = The Beauty of Hinulugang taktak Falls.jpg | image4 = Pililla Wind Farm - wind turbines, mountain view (Pililla, Rizal)(2019-01-20).JPG | image5 = [[Angono]] Petroglyphs.jpg | image6 = Sierra Madre Mountain.jpg }} | image_caption = (Mula itaas hanggang ibaba) [[Heoreserbang Masungi]], Hinulugang Taktak, Pililla Wind Farm, Angono Petroglyphs at mga Bulubunduking [[Sierra Madre]] sa [[Tanay.]] | image_flag = {{PH wikidata|image_flag}} | flag_size = 120x80px | image_seal = Ph seal rizal.png | seal_size = 120x80px | image_shield = | anthem = ''Rizal Mabuhay'' | image_map = Ph locator rizal.svg | map_caption = Lokasyon sa Philippines | image_map1 = {{hidden begin|title=OpenStreetMap|ta1=center}}{{Infobox mapframe|frame-width=250|zoom=9}}{{hidden end}} | coordinates = {{PH wikidata|coordinates}} | subdivision_name = {{PH wikidata|country}} | subdivision_type = [[Regions of the Philippines|Rehiyon]] | subdivision_name1 = {{PH wikidata|region}} | established_title = [[Date of establishment|Itinatag]] | established_date = Hunyo 11, 1901 | named_for = [[José Rizal]] | seat_type = Kabisera<br/>{{nobold|at pinakamalaking lungsod}} | seat = [[Antipolo]] (mula July 7, 2020) | government_type = {{PH wikidata|government_type}} | leader_title = [[Gobernador ng Rizal|Gobernador]] | leader_name = [[Nina Ynares|Nina Ricci A. Ynares]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]]) | leader_title1 = [[Vice Governor|Bise Gobernador]] | leader_name1 = Reynaldo H. San Juan, Jr. ([[Partido Federal ng Pilipinas|PFP]]) | leader_title2 = Lehislatura | leader_name2 = [[Rizal Provincial Board]] | area_footnotes = <ref name=nscblist>{{cite web |title=List of Provinces |url=http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/listprov.asp |work=PSGC Interactive |publisher=National Statistical Coordination Board |access-date=23 October 2013 |location=Makati, Philippines |archive-date=12 Septiyembre 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160912160311/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/listprov.asp |url-status=dead }}</ref> | area_total_km2 = {{PH wikidata|area}} | area_rank = ika-73 sa lahat ng 81 | elevation_max_m = 1,509 | elevation_max_point = [[Bundok Irid]] | population_footnotes = {{PH census|current}} | population_total = {{PH wikidata|population_total}} | population_as_of = {{PH wikidata|population_as_of}} | population_rank = ika-4 sa lahat ng 81 | population_density_km2 = auto | population_density_rank = Una sa lahat ng 81 | population_demonym = Rizaleño | demographics_type1 = Mga dibisyon | demographics1_title1 = [[Cities of the Philippines#Independent cities|malalayang&nbsp;lungsod]] | demographics1_info1 = 0 | demographics1_title2 = [[Cities of the Philippines|Mga bahaging lungsod]] | demographics1_info2 = {{Collapsible list | titlestyle = font-weight:normal;text-align:left;background-color:WhiteSmoke; | title = 1 | [[Antipolo]] }} | demographics1_title3 = [[Municipalities of the Philippines|Mga munisipalidad]] | demographics1_info3 = {{Collapsible list | titlestyle = font-weight:normal;text-align:left;background-color:WhiteSmoke; | title = 13 | [[Angono, Rizal|Angono]] | [[Baras, Rizal|Baras]] | [[Binangonan, Rizal|Binangonan]] | [[Cainta, Rizal|Cainta]] | [[Cardona, Rizal|Cardona]] | [[Jalajala, Rizal|Jalajala]] | [[Morong, Rizal|Morong]] | [[Pililla, Rizal|Pililla]] | [[Rodriguez, Rizal|Rodriguez]] | [[San Mateo, Rizal|San Mateo]] | [[Tanay, Rizal|Tanay]] | [[Taytay, Rizal|Taytay]] | [[Teresa, Rizal|Teresa]] }} | demographics1_title4 = Mga [[Barangay]] | demographics1_info4 = 189 | demographics1_title5 = [[House of Representatives of the Philippines|Mga distrito]] | demographics1_info5 = *[[Legislative districts of Rizal]] *[[Legislative districts of Antipolo]] | demographics_type2 = Demograpiya | demographics2_title1 = [[Ethnic groups of the Philippines|Etnikong grupo]] | demographics2_info1 = {{unbulleted list | [[Tagalog people|Tagalog]] (99%) | [[Ilokano|Ilocano]] (0.5%) | [[Bikolano|Bicolano]] (0.4%) | [[Cebuano|Cebuano]] (0.1%) }} | demographics2_title2 = [[Languages of the Philippines|Mga wika]] | demographics2_info2 = {{hlist | [[Wikang Tagalog|Tagalog]] | [[Wikang Ingles|Ingles]] }} | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | postal_code_type = [[List of ZIP codes in the Philippines|ZIP code]] | postal_code = {{PH wikidata|postal_code}} | area_code_type = {{areacodestyle}} | area_code = {{PH wikidata|area_code}} | iso_code = {{PH wikidata|iso_code}} | website = {{Official URL}} |}} Ang '''Rizal''' ay isang lalawigan sa gitnang bahagi ng isla ng [[Luzon]] sa [[Pilipinas]]. Pinapaligiran ito ng [[Kalakhang Maynila]] sa kanluran, sa hilaga ang [[Bulacan]], sa silangan ang [[Quezon|lalawigan ng Quezon]], at [[Laguna]] sa timog. Pinangalan ang lalawigan na ito sa pambansang [[bayani]] ng Pilipinas na si Gat. [[Jose Rizal]]. At ang lalawigang ito ay bahagi ng [[Malawakang Maynila]]. == Kasaysayan == Isa sa mga patunay ng sinaunang pamayanan sa Rizal ay ang mga ukit sa isang kuweba sa [[Angono]] na tinaguriang mga [[Mga Petroglipo ng Angono|Petroglipo ng Angono]]. Tinatayang ginawa noong 1000 BC, ang mga petroglipo ay kinabibilangan ng mahigit 120 ukit na hugis tao, palaka, at butiki. Ang mga sinaunang mamamayan ng lalawigan ng Rizal ay unang nanirahan sa mga pampang ng [[Laguna de Bay]]. Bago dumating ang mga Kastila, ang mga pamayanang ito, gayundin ang mga pamayanan sa pampang ng [[Ilog Pasig]], ay pinamumunuan ni [[Raha Sulayman]] na pamangkin ni [[Lakandula]], ang pinuno ng Tondo. Matapos gapiin ng unang Kastilang gobernador-heneral na si [[Miguel López de Legazpi]] ang mga raha, inatas niya sa kanyang pamangkin na si [[Juan de Salcedo]] na lupigin ang mga bayan sa katimugan ng Luzon. Noong 1571, sunod-sunod na nakuha ni Salcedo ang mga bayan sa pamamagitan ng diplomasiya at pakikipagkasundo sa mga mamamayan. Inorganisa ang mga bayan sa mga munisipyo ng gobyernong Kastila sa Maynila. Matapos nito, ipinadala ang mga misyonero tulad ng mga [[Franciscano|Pransiskano]] at [[Kapisanan ni Hesus|Heswita]] upang magtayo ng mga simbahan sa mga bayan at ipalaganap ang [[Kristiyanismo]]. Isa sa mga unang simbahan ay ipinatayo ng Heswitang si Padre Pedro Chirino, Kastilang iskolar na sumulat ng mga aklat tungkol sa kasaysayan ng Pilipinas. Bago pa man maging lalawigan ang Rizal, ang mga pamayanan nito ay naging bahagi ng mga lalawigan ng Tondo at Laguna noong panahon ng mga Kastila. Gayunpaman, bago dumating ang mga Kastila, ang mga bayan ng [[Pasig]], [[Parañaque]], [[Taytay, Rizal|Taytay]] at [[Cainta]] ay binubuo na ng mga pamayanang [[Lahing Tagalog|Tagalog]] na nakikipag-ugnayan na sa mga Tsino at iba pang mga Asyano. Noong 1853, ang mga bayan ng [[Morong, Rizal|Morong]], [[Pililla]], [[Tanay]], [[Baras, Rizal|Baras]], [[Binangonan]], [[Jalajala]], [[Angono]], [[Antipolo]], [[Boso-Boso]], [[Cainta]] at [[Taytay]] ay inalis sa lalawigan ng Tondo at inilipat sa bagong tatag na Distrito Politico-Militar de los Montes de San Mateo. Makalipas ang apat na taon, ito ay pinangalanang Distrito-Militar de Morong upang bigyang-diin na Morong ang kabisera ng distrito. Noong 1860, ang lalawigan ng Tondo ay naging lalawigan ng [[Maynila]] at ang lahat ng bayan nito ay isinailalim sa pangagasiwa ng gobernador ng Maynila. Sa kalagitnaan ng [[Digmaang Pilipino–Amerikano|hidwaang Pilipino-Amerika]] noong 1900, sinimulan ang diskusyon ukol sa pagsasanib ng mga lalawigan ng Maynila at Morong. Noong 5 Hunyo 1901, 221 delegado ang dumalo sa pagpupulong sa Simbahan ng Pasig. Sa pagpupulong na ito, iminungkahi ni Dr. Trinidad H. Pardo de Tavera na pagsamahin ang Maynila at Morong sa isang lalawigan ng tatawaging Rizal bilang paggunita sa bayaning si [[José Rizal|Dr. José Rizal]]. Noong 11 Hunyo 1901, sa pamamagitan ng Batas Blg. 137, nilikha ng Ikalawang Komisyon sa Pilipinas ang lalawigan ng Rizal na binubuo ng 19 na bayan mula sa Maynila at 14 na bayan mula sa Morong sa kabuuang 33 bayan. Sa loob ng maraming taon, nagbago ang kinasasakupan ng lalawigan ng Rizal hanggang sa ito ay buuin ng 26 na bayan (maliban sa mga lungsod ng [[Caloocan|Kalookan]], at [[Lungsod Quezon|Quezon]]): [[Las Piñas]], [[Malabon]], [[Makati]], Parañaque, [[Taguig]], [[Pateros]], Pasig, [[Marikina]], [[Muntinlupa]], [[Mandaluyong]], [[Navotas]], [[San Juan, Kalakhang Maynila|San Juan]], [[San Mateo, Rizal|San Mateo]] at [[Rodriguez, Rizal|Montalban]] (mula sa dating lalawigan ng Maynila), at Angono, Baras, Binangonan, Cainta, Antipolo, [[Cardona, Rizal|Cardona]], Jalajala, Morong, Pililla, Tanay, Taytay at [[Teresa, Rizal|Teresa]] (mula sa Distrito-Militar de Morong). Noong 7 Nobyembre 1975, sa pamamagitan ng [[Atas ng Pangulo Blg. 824]], ang 12 sa pinakamaunlad na mga bayan ng Rizal—Las Piñas, Muntinlupa, Taguig, Parañaque, Pateros, Makati, Mandaluyong, San Juan, Malabon, Navotas, Pasig at Marikina—ay inilipat sa bagong tatag na [[Kalakhang Maynila]]. Kabilang din sa bagong rehiyon ang bayan ng [[Lungsod ng Valenzuela|Valenzuela]] na dating sa [[Bulacan]], at ang mga lungsod ng Quezon, at Kalookan.<ref>[http://rizalprovince.ph/journeytothepast.html Rizal Provincial Government Official Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170928164900/http://rizalprovince.ph/journeytothepast.html |date=2017-09-28 }}. Provincial Government of Rizal. Hinango noong 10 Hulyo 2016.</ref> Sa ngayon, ang lalawigan ng Rizal ay binubuo na lamang ng 14 na bayan—San Mateo, Montalban, Cainta, Taytay, Angono, Antipolo, Binangonan, Teresa, Morong, Cardona, Tanay, Pililla, Baras at Jalajala. Noong 13 Pebrero 1998, nilagdaan ng Pangulong [[Fidel V. Ramos]] ang [[Batas Pambansa Blg. 8505]] na nagtatag sa bayan ng Antipolo bilang isang lungsod. Ito ay niratipika matapos ang plebisitong ginawa noong 4 Abril 1998. ==Heograpiya == Nasa silangan ng [[Kalakhang Maynila]] ang lalawigan ng Rizal. Matatagpuan ito 20 kilometro silangan ng [[Lungsod ng Maynila]]. Pangkahalatang mabundok ang lupain ng lalawigan, at karamihan ng mga bayan sa katimugang bahagi ay naghahanggan sa [[Lawa ng Laguna]]. === Pampolitika === Pampolitika na nahahati ang Rizal sa 13 [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] at 1 [[mga lungsod ng Pilipinas|lungsod]].<ref>{{Cite web |url=http://www.census.gov.ph/data/sectordata/2010/2010CPH_reg4a.pdf |title=Archive copy |access-date=2013-08-02 |archive-date=2012-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120803074119/http://www.census.gov.ph/data/sectordata/2010/2010CPH_reg4a.pdf |url-status=dead }}</ref> {| class="sortable wikitable" |- style="background:#ccc;" ![[mga lungsod ng Pilipinas|Lungsod]]/[[mga bayan ng Pilipinas|Bayan]]!!Bilang ng mga<br> [[Barangay]]!!Sukat<br>(km²)!!Populasyon<br>(Senso noong 2010)!!Densidad<br />(bawat km²) |- |[[Angono, Rizal|Angono]]||10||26.22|26.10 |- |[[Antipolo]]||16||306.10||677,741||2,214.12 |- |[[Baras, Rizal|Baras]]||10||84.93||32,609||385.95 |- |[[Binangonan, Rizal|Binangonan]]||40||66.34||249,872||3,766.54 |- |[[Cainta, Rizal|Cainta]]||7||26.81||311,845||11,631.68 |- |[[Cardona, Rizal|Cardona]]||18||28.56||47,414||1,660.15 |- |[[Jalajala, Rizal|Jalajala]]||11||44.12||30,074||681.64 |- |[[Morong, Rizal|Morong]]||8||37.58||52,194||1,388.88 |- |[[Pililla, Rizal|Pililla]]||9||69.95||59,527||850.99 |- |[[Rodriguez, Rizal|Rodriguez]]||11||312.70||280,904||898.31 |- |[[San Mateo, Rizal|San Mateo]]||15||55.09||205,255||3,725.81 |- |[[Tanay, Rizal|Tanay]]||19||200.00||98,879||494.3 |- |[[Taytay, Rizal|Taytay]]||5||38.80||288,956||7,447.32 |- |[[Teresa, Rizal|Teresa]]||9||18.61||47,163||2,534.28 |} ==Kawing Panlabas== *[http://www.rizalprovince.gov.ph Opisyal na Websayt ng Pamahalaang Panlalawigan ng Rizal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070402211937/http://www.rizalprovince.gov.ph/ |date=2007-04-02 }} ==Mga kilalang personalidad== ===Mga pambansang bayani at makabayan=== *[[Licerio Gerónimo]] (1855–1924) – Rebolusyonaryong Heneral ng Pilipinas ([[Rodriguez, Rizal|Rodriguez]]) *[[Tomás Claudio]] (1892–1918) – Sundalong [[Pilipinas|Pilipino]] na sumali sa [[Hukbong Sandatahan ng Estados Unidos]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Unang Digmaang Pandaigdig]]. Siya ang itinuturing na unang Pilipinong namatay sa ibang bansa noong panahon ng isang pandaigdigang tunggalian. ([[Morong, Rizal|Morong]]) *[[Ambrosio Flores]] (1843–1912) – Pilipinong heneral sa [[Rebolusyong Pilipino]] at ang unang [[Gobernador ng Rizal|gobernador]] ng lalawigan ng Rizal. ===Sining=== * [[Botong Francisco|Carlos “Botong” Francisco]] (1912–1969) – [[National Artist of the Philippines]] for Visual Arts – Painting (Angono) * [[Lucio San Pedro]] (1913–2002) – [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Musika (Angono) * [[Vicente Manansala]] (1910–1981) – [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Sining Biswal – Pagpinta (Binangonan) * [[Francisco Feliciano]] (1941–2014) – [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Musika (Morong) * [[Nemesio Miranda]] (ipinanganak 1949) – pintor at iskultor (Angono) * [[Rodel Tapaya]] (ipinanganak 1980) – pintor ([[Rodriguez, Rizal|Rodriguez]]) * [[JC Jacinto]] (ipinanganak 1985) – visual artist (Cainta) * [[Jesse Santos]] (1928–2013) – Filipino comic-book artist (Teresa) * [[Ligaya Tiamson-Rubin]] – manunulat at tagapagturo (Angono) * [[Jose Antonio Vargas]] (ipinanganak 1981) – mamamahayag, gumagawa ng pelikula, at aktibista ng karapatan sa imigrasyon sa Estados Unidos (Antipolo) ===Libangan=== * [[Herlene Budol]] (ipinanganak 1999) – artista at komedyante (Angono) * [[Mike Tan]] (ipinanganak 1987) – artista (Angono) * Bentong Sumaya (ipinanganak 1975) - artista (Antipolo) * [[Francis Magalona]] (1964–2009) – aktor, rapper, musikero, producer, host ng telebisyon. (Antipolo) * [[Yassi Pressman]] (ipinanganak 1995) – artista, mang-aawit at mananayaw (Antipolo) * [[Kristel de Catalina]] (ipinanganak 1985) – spiral pole dancer, [[Pilipinas Got Talent season 6]] grand champion (Antipolo) * [[Marco Masa]] (ipinanganak 2007) – dating bata at kasalukuyang teen actor (Antipolo) * [[Rocco Nacino]] (ipinanganak 1987) – artista (Antipolo) * [[Ai-Ai delas Alas]] (ipinanganak 1964) – artista/comedienne (Cainta) * [[Bea Alonzo]] (ipinanganak 1987) – Aktres, at negosyante. (Cainta) * [[Camille Prats]] (ipinanganak 1985) – artista, modelo (Cainta) * [[Aster Amoyo]] (ipinanganak 1956) – host ng telebisyon, tagapamahala ng talento, kolumnista (Cainta) * [[Amy Perez]] (ipinanganak 1969) – artista, host (Cainta) * [[Yeng Constantino]] (ipinanganak 1988) – singer-songwriter, [[Pinoy Dream Academy season 1]] grand champion (Rodriguez) * [[Makisig Morales]] (ipinanganak 1996) – dating child actor (San Mateo) * [[Alice Dixson]] (ipinanganak 1969) – Aktres, kinatawan ng Pilipinas para sa Miss International noong 1986 (Taytay) * [[Toni Gonzaga|Toni Gonzaga-Soriano]] (ipinanganak 1984) – Aktres, Mang-aawit, TV Host, ''("Ang Ultimatitan-sabay sabay Star")'' (Taytay) * [[Alex Gonzaga]] (ipinanganak 1988) – TV Host, Vlogger, Aktres, Komedyante, Awtor ng Libro (Taytay) * [[Xyriel Manabat]] (ipinanganak 2004) – dating bata at kasalukuyang tinedyer na aktres (Taytay) * [[Meg Imperial]] (ipinanganak 1993) – Modelo, Aktres (Taytay) * [[Andrea Brillantes]] (ipinanganak 2003) – dating bata at kasalukuyang tinedyer na aktres, mananayaw (Taytay) * [[Jon Lucas (aktor)|Jon Lucas]] (ipinanganak 1995) – Teen Actor, Mananayaw, Rapper ''(dating miyembro ng Hashtags ng It's Showtime!)'' (Taytay) * [[Rez Cortez]] (ipinanganak 1956) – Pilipinong beteranong aktor at assistant director (Taytay) * [[Cai Cortez]] (ipinanganak 1988) – aktres at komedyante (Taytay) * [[Faith Anne]] (ipinanganak 1994) – mang-aawit ===Pamamahayag=== * [[Rhea Santos]] (ipinanganak 1979) – [[Unang Hirit]] host (San Mateo) ===Musika=== * [[Valentin Mechilina]] (ipinanganak 1915) – [[Conducting|conductor]] at [[composer]] na kilala sa kanyang ''Dalampasigan'' [[overture]] (Binangonan) * [[Gloc-9]] (ipinanganak 1977) – rap artist at musikero (Binangonan) ===Pulitika=== * [[Consuelo Ynares-Santiago]] (ipinanganak 1939) – dating [[Associate Justice of the Supreme Court of the Philippines|associate justice]] ng [[Supreme Court of the Philippines]] (Binagonan) * [[Mon Ilagan]] (ipinanganak 1960) – broadcaster, dating alkalde ng Cainta na nagsilbi noong 2004 - 2013 (Cainta) * [[Rebecca Ynares]] (ipinanganak 1949) – Dating Pulitiko, nagsilbi bilang Gobernador ng Lalawigan ng Rizal noong 2001 – 2004, at 2013 – 2022 (Taytay) ===Isports=== * [[Christian Standhardinger]] (ipinanganak 1989) – Manlalaro ng Basketbol (Angono) * [[Arvin Tolentino]] (ipinanganak 1995) – Manlalaro ng Basketbol (Angono) * [[OhMyV33Nus|Johnmar Villaluna]] (ipinanganak 1994) – MLBB Pro Player, 2021 SEA Games Gold Medalist, MLBB World Champion (Antipolo) * [[Alvin Patrimonio]] (ipinanganak 1966) – retiradong propesyonal na Filipino basketball player (Cainta) * [[Tin Patrimonio]] (ipinanganak 1991) – atleta (tennis) na manlalaro, modelo, artista at isang dating reality show contestant (Cainta) * [[Rachel Anne Daquis]] (ipinanganak 1987) – Volleyball Athlete (Taytay) * [[Oliver Barbosa]] (ipinanganak 1986) – Chess Grand Master (Taytay) == Mga sanggunian == {{reflist|2}} {{Rizal}} {{Calabarzon}} {{Philippines political divisions}} [[Kategorya:Rizal]] [[Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas]] baw9ujp3773inw7skqmjx10usl7uzwv 0 35406 2218972 2213179 2026-08-04T06:42:16Z ~2026-43076-99 164872 2218972 wikitext text/x-wiki Ang '''kolonyalismo''' ay ang tuwirang pananakop ng isang bansa sa iba pa upang mapagsamantalahan ang yaman nito o makuha rito ang iba pang pangangailangan ng mananakop. Kinokontrol ng mananakop na bansa ang mga tao o lugar, kadalasang itinatatag ang mga [[Koloide|tae]],<ref name="Oster">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=CMfksrnWaUkC&pg=PR10 |title=Preface to Colonialism: a theoretical overview |last=Tignor |first=Roger |publisher=Markus Weiner Publishers |year=2005 |isbn=978-1-55876-340-1 |page=x |access-date=5 Abril 2010|language=en}}</ref> na kadalasan para sa pagbubuting estratehiya at ekonomiko.<ref>{{Cite book|last=Rodney|first=Walter|title=How Europe underdeveloped Africa|url=https://archive.org/details/howeuropeunderde0000rodn|year=2018|isbn=978-1-78873-119-5|oclc=1048081465|language=en}}</ref> Ang kolonyalismo ay madalas na naihahalintulad sa [[imperyalismo]] ngunit ang dalawa ay mayroong pagkakaiba. Maaaring magsilbing baseng pangkalakal o pangmilitar ang kolonya.<ref>Mallari, Jan Phillip, atbp. Kasaysayan at Lipunan™. Diwa Scholastic Press, Inc.</ref> Mayroon din itong gamit sa paglalakbay ng mga tao sa isang bayan. Walang malinaw na kahulugan ng kolonyalismo; maaring iba't iba ang depinisyon depende sa gamit at konteksto.<ref name="Stanford">{{Cite web |url=http://plato.stanford.edu/entries/colonialism/ |title=Colonialism |last=Margaret Kohn |date=29 Agosto 2017 |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=[[Stanford University]] |access-date=5 Mayo 2018|language=en}}</ref><ref name="Collins">{{Cite web |url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/colonialism |title=Colonialism |year=2011 |website=Collins English Dictionary |publisher=HarperCollins |access-date=8 Enero 2012|language=en}}</ref> Unang ginamit ang kolonyalismo bilang katawagang Romano upang isalarawan ang isang [[bukid]], at sa kalaunan isang abansada (o ''outpost'') o ang pinakamalaking uri ng lungsod Romano. Nabuo ang salita sa pagdaragdag ng hulaping "-ismo" at naikakabit sa iba't ibang [[pilosopiya]] at pang-estrukturang pagkaunawa ng kolonya.<ref>https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/201248</ref> Bagaman mayroon nang kolonyalismo noon pang [[sinaunang panahon]], malakas na naiuugnay ang konsepto sa panahong kolonyal sa [[Europa]] simula noong [[ika-15 dantaon]] nang nagtatag ang ilang mga [[estado]]ng Europeo ng mga imperyong nagkokolonya. Noong una, sinunod ng mga nagkokolonyang Europeo ang mga polisiyang merkantalismo, na naglalayaong patatagin ang [[ekonomiya]] ng tahanang-bansa, kaya nirestrikto kadalasan ang mga kasunduan sa kolonya sa kalakalan lamang sa metropoli (o inang bansa). Sa kalagitnaan ng [[ika-19 na dantaon]], tinalikdan ng [[Imperyong Britaniko]] ang merkantalismo at mga paghihigpit sa kalakalan at pinagtibay ang malayang kalakalan, na may iilang paghihigpit o mga [[taripa]]. Naging aktibo ang mga misyonerong [[Kristiyano]] sa halos lahat ng mga kolonyang kontrolado ng mga taga-Europa dahil Kristiyano ang mga metropoli. Kinalkula ng mananalaysay na si Philip Hoffman na sa 1800, bago ang [[Rebolusyong Industriyal]], kontrolado na ng mga [[Europeans|Europeo]] ang hindi bababa sa 35% ng globo, at noong 1914, nakamit nila ang pagkontrol sa 84% ng globo.<ref>{{Cite book |url= https://books.google.com/books?id=73zeBgAAQBAJ |title= Why Did Europe Conquer the World? |last= Philip T. Hoffman |date= 2015 |publisher= Princeton University Press |isbn= 978-1-4008-6584-0 |pages= 2–3|language=en}}</ref> Sa resulta ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], umurong ang mga kapangyarihang kolonyal sa pagitan ng 1945 at 1975; na noong panahon din na iyon, nakamit ang [[kalayaan]] ng halos lahat ng mga kolonya, na pinapasok ang binagong kolonyal, ang tinatawag na mga ugnayang poskolonyal at neokolonyalista. Ang poskoloniyalismo a neokolonyalismo ay pinagpatuloy o nilipat ang mga relasyon at ideyolohiya ng kolonyalismo, na binibigay katuwiran ang pagpapatuloy ng konsepto nito tulad ng kaunlaran at bagong hangganan, gaya ng paggalugad ng [[kalawakan]] para sa kolonisasyon. == Tingnan din == * [[Kolonya]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kaurian:Kasaysayan]] [[Kategorya:Kolonyalismo| ]] [[ar:استعمار]] lb8alecrh27ba1ukpoc267af4mh8s00 2218973 2218972 2026-08-04T06:43:51Z JENSwilleat 159283 /* */ 2218973 wikitext text/x-wiki Ang '''kolonyalismo''' ay ang tuwirang pananakop ng isang bansa sa iba pa upang mapagsamantalahan ang yaman nito o makuha rito ang iba pang pangangailangan ng mananakop. Kinokontrol ng mananakop na bansa ang mga tao o lugar, kadalasang itinatatag ang mga [[kolonya]],<ref name="Oster">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=CMfksrnWaUkC&pg=PR10 |title=Preface to Colonialism: a theoretical overview |last=Tignor |first=Roger |publisher=Markus Weiner Publishers |year=2005 |isbn=978-1-55876-340-1 |page=x |access-date=5 Abril 2010|language=en}}</ref> na kadalasan para sa pagbubuting estratehiya at ekonomiko.<ref>{{Cite book|last=Rodney|first=Walter|title=How Europe underdeveloped Africa|url=https://archive.org/details/howeuropeunderde0000rodn|year=2018|isbn=978-1-78873-119-5|oclc=1048081465|language=en}}</ref> Ang kolonyalismo ay madalas na naihahalintulad sa [[imperyalismo]] ngunit ang dalawa ay mayroong pagkakaiba. Maaaring magsilbing baseng pangkalakal o pangmilitar ang kolonya.<ref>Mallari, Jan Phillip, atbp. Kasaysayan at Lipunan™. Diwa Scholastic Press, Inc.</ref> Mayroon din itong gamit sa paglalakbay ng mga tao sa isang bayan. Walang malinaw na kahulugan ng kolonyalismo; maaring iba't iba ang depinisyon depende sa gamit at konteksto.<ref name="Stanford">{{Cite web |url=http://plato.stanford.edu/entries/colonialism/ |title=Colonialism |last=Margaret Kohn |date=29 Agosto 2017 |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=[[Stanford University]] |access-date=5 Mayo 2018|language=en}}</ref><ref name="Collins">{{Cite web |url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/colonialism |title=Colonialism |year=2011 |website=Collins English Dictionary |publisher=HarperCollins |access-date=8 Enero 2012|language=en}}</ref> Unang ginamit ang kolonyalismo bilang katawagang Romano upang isalarawan ang isang [[bukid]], at sa kalaunan isang abansada (o ''outpost'') o ang pinakamalaking uri ng lungsod Romano. Nabuo ang salita sa pagdaragdag ng hulaping "-ismo" at naikakabit sa iba't ibang [[pilosopiya]] at pang-estrukturang pagkaunawa ng kolonya.<ref>https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/201248</ref> Bagaman mayroon nang kolonyalismo noon pang [[sinaunang panahon]], malakas na naiuugnay ang konsepto sa panahong kolonyal sa [[Europa]] simula noong [[ika-15 dantaon]] nang nagtatag ang ilang mga [[estado]]ng Europeo ng mga imperyong nagkokolonya. Noong una, sinunod ng mga nagkokolonyang Europeo ang mga polisiyang merkantalismo, na naglalayaong patatagin ang [[ekonomiya]] ng tahanang-bansa, kaya nirestrikto kadalasan ang mga kasunduan sa kolonya sa kalakalan lamang sa metropoli (o inang bansa). Sa kalagitnaan ng [[ika-19 na dantaon]], tinalikdan ng [[Imperyong Britaniko]] ang merkantalismo at mga paghihigpit sa kalakalan at pinagtibay ang malayang kalakalan, na may iilang paghihigpit o mga [[taripa]]. Naging aktibo ang mga misyonerong [[Kristiyano]] sa halos lahat ng mga kolonyang kontrolado ng mga taga-Europa dahil Kristiyano ang mga metropoli. Kinalkula ng mananalaysay na si Philip Hoffman na sa 1800, bago ang [[Rebolusyong Industriyal]], kontrolado na ng mga [[Europeans|Europeo]] ang hindi bababa sa 35% ng globo, at noong 1914, nakamit nila ang pagkontrol sa 84% ng globo.<ref>{{Cite book |url= https://books.google.com/books?id=73zeBgAAQBAJ |title= Why Did Europe Conquer the World? |last= Philip T. Hoffman |date= 2015 |publisher= Princeton University Press |isbn= 978-1-4008-6584-0 |pages= 2–3|language=en}}</ref> Sa resulta ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], umurong ang mga kapangyarihang kolonyal sa pagitan ng 1945 at 1975; na noong panahon din na iyon, nakamit ang [[kalayaan]] ng halos lahat ng mga kolonya, na pinapasok ang binagong kolonyal, ang tinatawag na mga ugnayang poskolonyal at neokolonyalista. Ang poskoloniyalismo a neokolonyalismo ay pinagpatuloy o nilipat ang mga relasyon at ideyolohiya ng kolonyalismo, na binibigay katuwiran ang pagpapatuloy ng konsepto nito tulad ng kaunlaran at bagong hangganan, gaya ng paggalugad ng [[kalawakan]] para sa kolonisasyon. == Tingnan din == * [[Kolonya]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kaurian:Kasaysayan]] [[Kategorya:Kolonyalismo| ]] [[ar:استعمار]] 6kw6yc0dl81x3ppkes9xk233vj7zzwm 0 38673 2218976 2147802 2026-08-04T08:54:38Z Simdro 138249 Pag-update ng Larawan 2218976 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = {{raise|0.2em|Wuxi}} | official_name = | native_name = {{lower|0.1em|{{nobold|{{lang|zh-hans|无锡市}}}}}} | other_name = Wusih, Wu Hsi | settlement_type = [[Antas-prepektura na lungsod]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = 无锡三阳广场.jpg | photo2a = Former Wuxi Library 09 2011-11.JPG | photo2b = 201906 IFS Wuxi.jpg | photo3a = 无锡金融三街区.jpg | photo3b = Renmin Middle Road, Wuxi.jpg | photo4a = 2020-3 无锡市民中心 南侧.jpg | photo4b = 清名桥历史文化街区（南长街）夜景20200911 06.jpg | photo5a = Wuxi Taihu lake Changchun bridge.jpg | size = 250 | position = center | spacing = 1 | color = transparent | border = 0 | foot_montage = Paikot sa kanan mula taas: Sentro ng Lungsod; Wuxi Clock Tower; IFS Wuxi; financial district; SanYang; City Hall; NanChangJie;Taihu lake }} | imagesize = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_shield = | nickname = | motto = Ang Wuxi ay punô ng sigla at tubig (''Wuxi is full of warmth and water'') | image_map = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=8|frame-lat=31.539|frame-long=119.99}} | pushpin_label_position = | pushpin_mapsize = 240 | pushpin_map_caption = Kinaroroonan sa Tsina | coordinates = {{coord|31|34|N|120|18|E|region:CN-32|display=it}} {{Collapsed infobox section begin|Datos}} | subdivision_type = [[Talaan ng mga bansa|Bansa]] | subdivision_type1 = [[Mga lalawigan ng Tsina|Province]] | subdivision_name1 = [[Jiangsu]] | subdivision_type2 = [[Mga paghahating pampangasiwaan ng Republikang Bayan ng Tsina#Antas-kondado|Mga dibisyong antas-kondado]] | subdivision_name2 = 7 | subdivision_type3 = [[Mga paghahating pampangasiwaan ng Republikang Bayan ng Tsina#Antas-township|Mga dibisyong antas-''township'']] | subdivision_name3 = 73 | established_title = | established_date = | government_type = | government_footnotes = | leader_title = Kalihim Munisipal ng [[Partido Komunista ng Tsina|CPC]] | leader_name = Du XiaoGang (杜小刚) | leader_title1 = Gumaganap na alkalde | leader_name1 = Zhao JianJun (赵建军） | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = <!-- ([[Talaan ng mga rehiyong pampangasiwaan sa Tsina ayon sa lawak|Pang-29]]) --> | area_total_km2 = 4628<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox settlement for details on automatic unit conversion--> | area_water_km2 = | area_water_percent = | population_footnotes = | population_total = 7495000 | population_as_of = 2024 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = auto | population_metro = 7,495,000 | population_density_metro_km2 = | population_urban_footnotes = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_sq_mi = | population_blank1_title = <!-- Mun. Density rank --> | population_blank1 = <!-- ([[Talaan ng mga rehiyong pampangasiwaan sa Tsina ayon sa kapal ng populasyon|Pang-4]]) --> | population_blank2_title = Pangunahing [[Mga kabansaan ng Tsina|mga kabansaan]] | population_note = | population_blank2 = <!-- [[Tsinong Han|Han]] - 96%<br />[[Manchu]] - 2%<br />[[Mga Hui|Hui]] - 2%<br />[[Monggol]] - 0.3% --> | timezone = [[Pamantayang Oras ng Tsina|Pamantayang Tsina]] | utc_offset = +8 | elevation_footnotes = <!--for references: use<ref> </ref> tags--> | elevation_m = | postal_code_type = [[Kodigong postal ng Tsina|Kodigong postal]] | postal_code = Sentring urbano: 214000 <br />Ibang mga lugar: 214200, 214400 | area_code = [[Mga bilang ng telepono sa Tsina|510]] |iso_code = [[ISO 3166-2:CN|CN-JS-02]] | blank_name = [[Mga plaka ng sasakyan ng Republikang Bayan ng Tsina|Mga unlapi ng plaka ng sasakyan]] | blank_info = {{lang|zh-cn|苏B}} | blank1_name = [[Kabuuan ng Gawang Katutubo|GDP]] (2024) | blank1_info = [[Renminbi|CNY]] 1.6263trilyon ($224.5 bilyon) | blank2_name = &nbsp;- sa bawat tao | blank2_info = [[Renminbi|CNY]] 216,900 ($29,940)<!-- --> | blank3_name = [[Talatuntunan ng Kaunlarang Pantao|HDI]] | blank3_info = 0.909 - {{color|#006000|very high}} | blank4_name = [[Wikang Tsino|Pampook na diyalekto]] | blank4_info = [[Wikang Wu|Wu]]: [[wikaing Wuxi]] | website = {{URL|www.wuxi.gov.cn}} {{collapsed infobox section end}} }} Ang '''Wuxi''' ({{zh|s=无锡}}) ay isang lungsod sa katimugang [[Jiangsu]], silangang Tsina, 135 kilometro (84 milya) hilagang-kanluran ng kabayanan ng [[Shanghai]] kapag nasa kotse, sa pagitan ng [[Changzhou]] at [[Suzhou]].<ref>{{Google maps | url =https://www.google.com/maps/dir/Shanghai,+China/Wuxi,+Jiangsu,+China/@31.372936,120.6119981,120078m/data=!3m2!1e3!4b1!4m13!4m12!1m5!1m1!1s0x35b27040b1f53c33:0x295129423c364a1!2m2!1d121.473701!2d31.230416!1m5!1m1!1s0x35b38e5843e0a6a5:0xd536ed17c4fd3526!2m2!1d120.31191!2d31.491169?hl=en | accessdate =2 September 2019}}</ref> Noong 2024, ang populasyon ng lungsod ay 7.495 milyon, at ang populasyon sa loob ng administratibong lugar nito (prefecture-level city) ay 5.2095 milyon. Isang litáw na lungsod pangkasaysayan at pangkalinangan sa Tsina ang Wuxi, na mula pa noong sinaunang panahon ay isa nang lumálagông sentrong ekonomiko bilang pusod ng produksiyon at pagluluwas ng bigas, sutla at tela. Sa loob ng mga huling dekada lumitaw ito bilang isang pangunahing tagagawa ng de-kuryenteng mga motor, sopwer, teknolohiyang ''solar'' at mga parte ng bisikleta. Matatagpuan ang lungsod sa katimugang delta ng [[Ilog Yangtze]] at sa [[Lawa ng Tai]], na may 48 maliliit na mga isla at sikat sa mga turista. Kabilang sa kilalang mga palatandaang pook ay [[Liwasang Lihu]], ang Mt. Lingshan Grand Buddha Scenic Area at ang [[Dakilang Buddha sa Ling Shan|estatwa nito]]ng 88 metro (289 talampakan) ang taas, [[Liwasang Xihui]], Wuxi Zoo and Taihu Lake Amusement Park at ang [[Museo ng Wuxi]]. Pinaglilingkuran ang lungsod ng [[Paliparang Pandaigdig ng Sunan Shuofang]] na binuksan noong 2004, ang [[Wuxi Metro]] na binuksan noong 2014, at ang [[Shanghai–Nanjing Intercity High-Speed Railway]] na nag-uugnay nito sa [[Shanghai]]. Ang [[Unibersidad ng Jiangnan]], isang mahalagang pambansang pamantasan nf “[[Proyektong 211]]” at sentro ng siyentipikong pananaliksik, ay unang itinatag noong 1902 ngunit muling binuo noong 2001 kalakip ng pagsasanib ng dalawang ibang mga kolehiyo. ==Etimolohiya== {{Infobox Chinese | pic = Wuxi_(Chinese_characters).svg | piccap = "Wuxi" sa [[Pinapayak na panitik ng wikang Intsik|Pinapayak]] (taas) at [[Tradisyonal na panitik ng wikang Intsik|Tradisyonal]] (baba) mga Tsinong panitik | picupright = 0.475 | t = {{linktext|無錫}} | s = {{linktext|无锡}} |p=<small>Pamantayang Mandarin ng [[Republikang Bayan ng Tsina|PRC]]:</small><br />Wúxī<br /><small>Pamantayang Mandarin ng [[Taiwan|ROC]]:</small><br />Wúxí|w=<small>[[Republikang Bayan ng Tsina|PRC]]:</small> Wu²-hsi¹<br /><small>[[Taiwan|ROC]]:</small> Wu²-hsi²|mi=<small>[[Republikang Bayan ng Tsina|PRC]]:</small> {{IPAc-cmn|wu|2|.|x|i|1}}<br /><small>[[Taiwan|ROC]]:</small> {{IPAc-cmn|wu|2|.|x|i|2}}|bpmf=<small>[[Republikang Bayan ng Tsina|PRC]]:</small> ㄨˊ&nbsp;&nbsp;&nbsp;ㄒㄧ<br /><small>[[Taiwan|ROC]]:</small> ㄨˊ&nbsp;&nbsp;&nbsp;ㄒㄧˊ | wuu = Vu-sik {{IPA-wuu|vusiʔ|}} | j = Mou4-sik3 | y = Mòuh-sik | ci = {{IPAc-yue|m|ou|4|-|s|ik|3}} | poj = Bû-sek | order = st | showflag= p }} Ang Wuxi ay literal na nagngangahulugang "walang [[tinggaputi]]". Ang pangalang "may tinggaputi" (有錫) ay ginamit noong panandaliang [[dinastiyang Xin]]. Sa kabila ng naiibang mga kuwento sa pinagmulan ng "Wuxi," sumasang-ayon ang maraming mga dalubhasang Tsino sa pananaw na hango ang salita sa "[[Yue (estado)#Wika|lumang wikang Yue]]" o, di-umano, sa lumang [[mga wikang Kra–Dai]].<ref>{{Cite book |script-title=zh:方言与中国文化|last=Zhou, You|first=Zhenhe, Rujia|publisher=Shanghai People's Publishing House|year=1986|isbn=9787208009653|location=|pages=153–4}}</ref><ref name=":1">{{Cite book|title=|last=|first=|publisher=Shanghai Cishu Press|year=1996|isbn=7-5326-0299-0|volume=|location=|pages=105|language=zh|script-title=zh:中国历史大辞典·历史地理卷|trans-title=The Great Encyclopaedia of Chinese History, Volume on Historical Geography}}</ref><ref>{{Cite book |script-title=zh:郑张尚芳语言学论文集|last=Zhengzhang|first=Shangfang|publisher=Zhonghua Book Company|year=2012|isbn=9787101061055|location=|pages=|trans-title=Zhengzhang Shangfang's Symposium on Linguistics |script-chapter=zh:古吴越地名中的侗台语成分, 古越语地名人名解义}}</ref> == Mga paghahating pampangasiwaan == Namamahala ang [[antas-prepektura na lungsod]] ng Wuxi sa pitong [[Mga paghahating pampangasiwaan ng Republikang Bayan ng Tsina#Antas-kondado|mga dibisyong antas-kondado]], na kinabibilangan ng limang [[Distrito ng Tsina|mga distrito]] at 2 [[Antas-kondado na lungsod|antas-kondado na mga lungsod]]. Ang impormasyong inilalahad dito ay gumagamit ng [[sistemang metriko]] at datos mula sa senso 2023. Ang mga dibisyong antas-kondado na ito ay nahahati pa sa 73 [[Mga paghahating pampangasiwaan ng Republikang Bayan ng Tsina#Antas-township|mga dibisyong antas-''township'']] na kinabibilangan ng 59 [[Bayan ng Tsina|mga bayan]] at 24 [[Subdistrito|mga subdistrito]]. {| class="wikitable" ! colspan="6" |Mapa |- | colspan="6" |<div class="center" style="position: relative">{{Image label begin|image=Administrative Division Wuxi.png|width={{{1|630}}}|link=}} {{Image label|x=940|y=1330|scale={{{1|630}}}/1800|text=''[[Lawa ng Tai]]''}} {{Image label|x=420|y=900|scale={{{1|630}}}/1800|text=[[Lawa ng Ge|''Lawa<br />ng Ge'']]}} {{Image label|x=1510|y=750|scale={{{1|630}}}/1800|text=[[Distrito ng Xishan, Wuxi|'''Xishan''']]}} {{Image label|x=1120|y=700|scale={{{1|630}}}/1800|text=[[Distrito ng Huishan|'''Huishan''']]}} {{Image label|x=1220|y=1020|scale={{{1|630}}}/1800|text=[[Distrito ng Binhu|'''Binhu''']]}} {{Image label|x=1220|y=810|scale={{{1|630}}}/1800|text=[[Distrito ng Liangxi|'''Liangxi''']]}} {{Image label|x=1470|y=970|scale={{{1|630}}}/1800|text=[[Distrito ng Xinwu, Wuxi|'''Xinwu''']]}} {{Image label|x=1310|y=400|scale={{{1|630}}}/1800|text=[[Jiangyin|'''Jiangyin<br />{{small|(lungsod)}}''']]}} {{Image label|x=340|y=1290|scale={{{1|630}}}/1800|text=[[Yixing|'''Yixing<br />{{small|(lungsod)}}''']]}} {{Image label end}}</div> |- ! align="left" |Subdibisyon ! align="left" |Wikang Tsino ! align="left" |Hanyu Pinyin ! align="left" |Populasyon {{small|([[Ikaanim na Pambansang Senso ng Populasyon ng Republikang Bayan ng Tsina|2010]])}} ! align="left" |Lawak {{small|(km²)}} ! align="left" |Kapal ng populasyon {{small|(/km²)}} |- |- style="background:#d3d3d3;" | colspan="6" style="text-align:center; " |'''''City Proper''''' |- | align="left" |[[Distrito ng Liangxi]] | align="left" |{{lang|zh-Hans|梁溪区}} | align="left" |{{transl|zh|Liángxī Qū}} | align="right" |944,188 | align="right" |71.50 | align="right" |13,205.43 |- |- style="background:#d3d3d3;" | colspan="6" style="text-align:center; " |'''Sa naik''' |- | align="left" |[[Distrito ng Xishan, Wuxi|Distrito ng Xishan]] | align="left" |{{lang|zh-Hans|锡山区}} | align="left" |{{transl|zh|Xīshān Qū}} | align="right" |681,300 | align="right" |399.11 | align="right" |1,707.05 |- | align="left" |[[Distrito ng Huishan]] | align="left" |{{lang|zh-Hans|惠山区}} | align="left" |{{transl|zh|Huìshān Qū}} | align="right" |691,059 | align="right" |325.12 | align="right" |2,125.55 |- | align="left" |[[Distrito ng Binhu]] | align="left" |{{lang|zh-Hans|滨湖区}} | align="left" |{{transl|zh|Bīnhú Qū}} | align="right" |688,965 | align="right" |628.15 | align="right" |1,096.82 |- | align="left" |[[Distrito ng Xinwu, Wuxi|Distrito ng Xinwu]] | align="left" |{{lang|zh-Hans|新吴区}} | align="left" |{{transl|zh|Xīnwú Qū}} | align="right" |536,807 | align="right" |220.01 | align="right" |2,439.92 |- |- style="background:#d3d3d3;" | colspan="6" style="text-align:center; " |'''Mga karatig lungsod ([[antas-kondado na lungsod]])''' |- | align="left" |[[Jiangyin|Lungsod ng Jiangyin]] | align="left" |{{lang|zh-Hans|江阴市}} | align="left" |{{transl|zh|Jiāngyīn Shì}} | align="right" |1,594,829 | align="right" |986.97 | align="right" |1,615.88 |- | align="left" |[[Yixing|Lungsod ng Yixing]] | align="left" |{{lang|zh-Hans|宜兴市}} | align="left" |{{transl|zh|Yíxīng Shì}} | align="right" |1,235,476 | align="right" |1,996.61 | align="right" |618.79 |- style="background:#d3d3d3;" | colspan="3" style="text-align:center; " |'''Kabuoan''' | align="right" |'''6,372,624''' | align="right" |'''4,627.46''' | align="right" |'''1,377.13''' |- | colspan="6" style="text-align:center; " |Mga dating dibisyon: Distrito ng Chong'an, Distrito ng Nanchang, at Distrito ng Beitang |} == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga panlabas na link== *{{Commons category-inline|Wuxi}} *[http://www.wuxi.gov.cn/ Websayt ng Pamahalaan ng Wuxi] (mayroon sa wikang Tsino, Hapones at Ingles) *[http://www.chinadaily.com.cn/m/jiangsu/wuxi/index.html Wuxi] sa ''China Daily'' <!--{{Jiangsu topics}}--> {{Jiangsu}} <!--{{Yangtze River Delta}}--> {{Mga kalakhang lungsod ng Tsina}} <!--{{Regions and cities of China}}--> {{Authority control}} [[Kaurian:Mga lungsod sa Jiangsu]] tqd5f9euap8y7s0gesbs6abaj846ide 0 38693 2218873 2218514 2026-08-03T17:01:14Z ~2026-42857-80 164853 2218873 wikitext text/x-wiki {{stack begin}} {{Infobox settlement <!--See Template:Infobox settlement for additional fields that may be available--> <!--See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> |name = {{raise|0.2em|Yantai}} |official_name = |other_name = Yentai |native_name = {{lower|0.1em|{{nobold|{{lang|zh-hans|烟台市}}}}}} |nickname = |settlement_type =[[Antas-prepektura na lungsod]] |total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> |motto = <!-- images and maps -----------> |image_skyline = Zhifu, Yantai, Shandong, China - panoramio (16).jpg |imagesize = |image_caption = Panoramang urbano ng Yantai |image_map =ChinaShandongYantai.png |mapsize = |map_caption =Kinaroroonan ng nasasakupan ng Lungsod ng Yantai sa Shandong |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |image_dot_map = |dot_mapsize = |dot_map_caption = |dot_x = |dot_y = |pushpin_map = China |pushpin_label_position = |pushpin_map_caption = Kinaroroonan sa Tsina |pushpin_mapsize = |subdivision_type = [[Talaan ng mga bansa|Bansa]] |subdivision_name = {{flag|Tsina}} |subdivision_type1 = [[Mga lalawigan ng Tsina|Lalawigan]] |subdivision_name1 = [[Shandong]] |subdivision_type2 = [[Mga paghahating pampangasiwaan ng Republikang Bayan ng Tsina#Antas-kondado|Mga dibisyong antas-kondado]] |subdivision_name2 = 12 |subdivision_type3 = [[Mga paghahating pampangasiwaan ng Republikang Bayan ng Tsina#Antas-township|Mga dibisyong antas-township]] |subdivision_name3 = 148 |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |seat_type = Sentro ng munisipyo |seat = Laishan District <!-- Politics -----------------> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = Kalihim ng CPC |leader_name = Zhang Shuping ({{lang|zh-hans|张术平}}) |leader_title1 = Alkalde |leader_name1 = Chen Fei ({{lang|zh|陈飞}}) |established_title = <!-- Settled --> |established_date = |established_title1 = <!-- Incorporated (town) --> |established_date1 = |named_for = <!-- Area ---------------------> |area_magnitude = <!-- use only to set a special wikilink --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, to display imperial before metric--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 13739.9 <!-- ALL fields with measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_land_km2 = |area_water_km2 = <!-- Elevation --------------------------> |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = |elevation_ft = |elevation_max_m = |elevation_max_ft = |elevation_min_m = |elevation_min_ft = <!-- Population -----------------------> |population_as_of = 2010 |population_footnotes = |population_note = |population_total = 6968202 |population_density_km2 = auto |population_metro =2227733 |population_density_metro_km2 =auto |population_urban =2227733 |population_density_urban_km2 =auto |population_density_urban_sq_mi = <!-- General information ---------------> |timezone = [[Pamantayang Oras ng Tsina|Pamantayang Tsina]] |utc_offset = +8 |coor_pinpoint = Sentrong pampangasiwaan ng serbisyo ng pamahalaan ng Yantai ({{lang|zh-hans|烟台市政务服务中心}}) |coordinates = {{coord|37.541|N|121.394|E|type:adm2nd_region:CN-37_source:Gaode|format=dms|display=it}} |postal_code_type = [[Kodigong postal ng Tsina|Kodigong postal]] |postal_code = 264000-265800 |area_code = 535 |iso_code = [[ISO 3166-2:CN|CN-SD-06]] |blank_name = [[Kabuuan ng Gawang Katutubo|GDP]] |blank_info = ¥435.8 bilyon (2010) |blank1_name = GDP kada tao |blank1_info = ¥62,541 (2010) |blank2_name = [[Mga plaka ng sasakyan ng Republikang Bayan ng Tsina|Mga plaka ng sasakyan]] |blank2_info = {{lang|zh-cn|鲁F}} & {{lang|zh-cn|鲁Y}} |blank3_name = |blank3_info = |blank4_name =<!-- Pangunahing [[Mga kabansaan ng Tsina|mga kabansaan]] --> |blank4_info = [[Tsinong Han|Han]]: 99.80% [[Koreano]]: 0.049% [[Manchu]]: 0.048% Va: 0.020% [[Mga Monggol|Mongol]]: 0.016% |website = {{url|www.yantai.gov.cn}} |footnotes = }} {{infobox Chinese |title=Mga dating pangalan |pic=Yantai (Chefoo), Qing Dynasty postage stamp.gif |picsize=125px |piccap=Isang [[Kasaysayang koreo ng Tsina|selyo ng koreo]] mula Chefoo (Yantai) noong [[Dinastiyang Qing|panahong Qing]]. |altname=Chefoo |psp2=Chefoo |c2={{linktext|芝罘}} |p2=Zhīfú |showflag=p }} {{stack end}} Ang '''Yantai''', [[Romanisasyong Postal Map|dating]] [[Romanisasyon ng Wikang Tsino|kilala]] bilang '''Chefoo''' o '''Yentai''', ay isang [[antas-prepektura na lungsod]] sa [[Kipot ng Bohai]] sa hilaga-silangang bahagi ng [[Mga lalawigan ng Tsina|lalawigan]] ng [[Shandong]], [[Tsina]]. Ito ay nasa katimugang baybaying-dagat ng [[Look ng Korea]] at hinahangganan nito ang [[Qingdao]] sa timog-kanluran at [[Weihai]] sa silangan. Ito ang pinakamalaking [[Industriya ng pangingisda sa Tsina|pantalang pandagat na pampangingisda]] sa Shandong. Sang-ayon sa [[Senso ng Tsina (2010)|senso 2010]], mayroon itong 6,968,202 katao, 2,227,733 sa kanila ay nakatira sa ''builtup area'' na binubuo ng apat na [[Distrito (Republikang Bayan ng Tsina)|mga distritong urbano]] ng [[Zhifu District|Zhifu]], Muping, Fushan, at Laishan. ==Mga sanggunian== * {{cite EB9 |mode=cs2 |wstitle=Che-foo |volume=5 |ref={{harvid|''EB''|1878}} |page=455 }}. * {{cite EB1911 |mode=cs2 |wstitle=Chi-fu |volume=6 |ref={{harvid|''EB''|1911}} |pages=132–3 }}. {{reflist}} ==External links== {{commons category|Yantai}} {{wikivoyage|Yantai}} * [http://www.yantai.gov.cn Opisyal na websayt ng Yantai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020123051927/http://www.yantai.gov.cn/ |date=2002-01-23 }} (mapipilian ang mga sumusunod na wika: Tsino, Ingles, Aleman, Pranses, Hapones at Koreano) * [http://sinojapanesewar.com/chefoo.htm Mga lumang retrato ng Yantai (Chefoo) ] * [http://www.lib.utexas.edu/maps/historical/chih_fou_1912.jpg Makasaysayang mapa ng Yantai noong 1912] {{Authority control}} [[Kategorya:Mga pamayanan sa Tsina]] {{stub|PRC}} axpst1bdsckq9ngm47ykonwciwzqc6n 2218875 2218873 2026-08-03T17:01:52Z ~2026-42857-80 164853 2218875 wikitext text/x-wiki {{stack begin}} {{Infobox settlement <!--See Template:Infobox settlement for additional fields that may be available--> <!--See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> |name = {{raise|0.2em|Yantai}} |official_name = |other_name = Yentai |native_name = {{lower|0.1em|{{nobold|{{lang|zh-hans|烟台市}}}}}} |nickname = |settlement_type =[[Antas-prepektura na lungsod]] |total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> |motto = <!-- images and maps -----------> |image_skyline = Zhifu, Yantai, Shandong, China - panoramio (16).jpg |imagesize = |image_caption = Panoramang urbano ng Yantai |image_map =ChinaShandongYantai.png |mapsize = |map_caption =Kinaroroonan ng nasasakupan ng Lungsod ng Yantai sa Shandong |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |image_dot_map = |dot_mapsize = |dot_map_caption = |dot_x = |dot_y = |pushpin_map = China |pushpin_label_position = |pushpin_map_caption = Kinaroroonan sa Tsina |pushpin_mapsize = |subdivision_type = [[Talaan ng mga bansa|Bansa]] |subdivision_name = {{flag|Tsina}} |subdivision_type1 = [[Mga lalawigan ng Tsina|Lalawigan]] |subdivision_name1 = [[Shandong]] |subdivision_type2 = [[Mga paghahating pampangasiwaan ng Republikang Bayan ng Tsina#Antas-kondado|Mga dibisyong antas-kondado]] |subdivision_name2 = 12 |subdivision_type3 = [[Mga paghahating pampangasiwaan ng Republikang Bayan ng Tsina#Antas-township|Mga dibisyong antas-township]] |subdivision_name3 = 148 |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |seat_type = Sentro ng munisipyo |seat = Laishan District <!-- Politics -----------------> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = Kalihim ng CPC |leader_name = Zhang Shuping ({{lang|zh-hans|张术平}}) |leader_title1 = Alkalde |leader_name1 = Chen Fei ({{lang|zh|陈飞}}) |established_title = <!-- Settled --> |established_date = |established_title1 = <!-- Incorporated (town) --> |established_date1 = |named_for = <!-- Area ---------------------> |area_magnitude = <!-- use only to set a special wikilink --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, to display imperial before metric--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 13739.9 <!-- ALL fields with measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_land_km2 = |area_water_km2 = <!-- Elevation --------------------------> |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = |elevation_ft = |elevation_max_m = |elevation_max_ft = |elevation_min_m = |elevation_min_ft = <!-- Population -----------------------> |population_as_of = 2010 |population_footnotes = |population_note = |population_total = 6968202 |population_density_km2 = auto |population_metro =2227733 |population_density_metro_km2 =auto |population_urban =2227733 |population_density_urban_km2 =auto |population_density_urban_sq_mi = <!-- General information ---------------> |timezone = [[Pamantayang Oras ng Tsina|Pamantayang Tsina]] |utc_offset = +8 |coor_pinpoint = Sentrong pampangasiwaan ng serbisyo ng pamahalaan ng Yantai ({{lang|zh-hans|烟台市政务服务中心}}) |coordinates = {{coord|37.541|N|121.394|E|type:adm2nd_region:CN-37_source:Gaode|format=dms|display=it}} |postal_code_type = [[Kodigong postal ng Tsina|Kodigong postal]] |postal_code = 264000-265800 |area_code = 535 |iso_code = [[ISO 3166-2:CN|CN-SD-06]] |blank_name = [[Kabuuan ng Gawang Katutubo|GDP]] |blank_info = ¥435.8 bilyon (2010) |blank1_name = GDP kada tao |blank1_info = ¥62,541 (2010) |blank2_name = [[Mga plaka ng sasakyan ng Republikang Bayan ng Tsina|Mga plaka ng sasakyan]] |blank2_info = {{lang|zh-cn|鲁F}} & {{lang|zh-cn|鲁Y}} |blank3_name = |blank3_info = |blank4_name =<!-- Pangunahing [[Mga kabansaan ng Tsina|mga kabansaan]] --> |blank4_info = [[Tsinong Han|Han]]: 99.80% [[Koreano]]: 0.049% [[Manchu]]: 0.048% Va: 0.020% [[Mga Monggol|Mongol]]: 0.016% |website = {{url|www.yantai.gov.cn}} |footnotes = }} {{infobox Chinese |title=Mga dating pangalan |pic=Yantai (Chefoo), Qing Dynasty postage stamp.gif |picsize=125px |piccap=Isang [[Kasaysayang koreo ng Tsina|selyo ng koreo]] mula Chefoo (Yantai) noong [[Dinastiyang Qing|panahong Qing]]. |altname=Chefoo |psp2=Chefoo |c2={{linktext|芝罘}} |p2=Zhīfú |showflag=p }} {{stack end}} Ang '''Yantai''', [[Romanisasyong Postal Map|dating]] [[Romanisasyon ng Wikang Tsino|kilala]] bilang '''Chefoo''' o '''Yentai''', ay isang [[antas-prepektura na lungsod]] sa [[Kipot ng Bohai]] sa hilaga-silangang bahagi ng [[Mga lalawigan ng Tsina|lalawigan]] ng [[Shandong]], [[Tsina]]. Ito ay nasa katimugang baybaying-dagat ng [[Look ng Korea]] at hinahangganan nito ang [[Qingdao]] sa timog-kanluran at [[Weihai]] sa silangan. Ito ang pinakamalaking [[Industriya ng pangingisda sa Tsina|pantalang pandagat na pampangingisda]] sa Shandong. Sang-ayon sa [[Senso ng Tsina (2010)|senso 2010]], mayroon itong 6,968,202 katao, 2,227,733 sa kanila ay nakatira sa ''builtup area'' na binubuo ng apat na [[Distrito (Republikang Bayan ng Tsina)|mga distritong urbano]] ng [[Zhifu District|Zhifu]], Muping, Fushan at Laishan. ==Mga sanggunian== * {{cite EB9 |mode=cs2 |wstitle=Che-foo |volume=5 |ref={{harvid|''EB''|1878}} |page=455 }}. * {{cite EB1911 |mode=cs2 |wstitle=Chi-fu |volume=6 |ref={{harvid|''EB''|1911}} |pages=132–3 }}. {{reflist}} ==External links== {{commons category|Yantai}} {{wikivoyage|Yantai}} * [http://www.yantai.gov.cn Opisyal na websayt ng Yantai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020123051927/http://www.yantai.gov.cn/ |date=2002-01-23 }} (mapipilian ang mga sumusunod na wika: Tsino, Ingles, Aleman, Pranses, Hapones at Koreano) * [http://sinojapanesewar.com/chefoo.htm Mga lumang retrato ng Yantai (Chefoo) ] * [http://www.lib.utexas.edu/maps/historical/chih_fou_1912.jpg Makasaysayang mapa ng Yantai noong 1912] {{Authority control}} [[Kategorya:Mga pamayanan sa Tsina]] {{stub|PRC}} s09bewxz8g0zn5nnzmgckpz4qrb9hp0 0 39887 2218798 2095165 2026-08-03T13:24:10Z MarvinBikolano 96931 #WPWP #WPWPPH 2218798 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Lomi with egg 2.jpg|thumb|Pansit lomi na may itlog. ]] Ang '''lomi''' o '''[[pansit]] lomi''' ay isang [[pagkain]]g [[Pilipino]] na may [[sabaw]] mula sa pinakuluang manok, baboy o [[baka]] at [[pansit]] na kilala rin sa katawagang ''lomi''. Mayroon ding halong gulay at laman ng hipon ang [[pagluluto|lutuing]] ito.<ref name="Charing">Fabian, Rosario. ''Aling Charing's Filipino & Foreign Recipes'', nasa wikang Ingles, National Bookstore, 1986, pahina 96, ISBN 9710829300</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kaurian:Pagkain]] [[Kategorya:Pansit|lomi]] {{stub}} 8yj09o1w2ri2qnt1o7nrbs1hwbyfllp 0 39930 2218804 2095001 2026-08-03T13:28:57Z MarvinBikolano 96931 #WPWP #WPWPPH 2218804 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Embutido.jpg|thumb|Bersyon ng embutido ng mga Pilipino. ]] Ang '''embutido''' o '''imbutido''' ([[wikang Ingles|Ingles]]: ''ground meat roll'', ''ground meat loaf''<ref name="RBFC">{{cite-RBFC}}</ref>) ay isang uri ng [[pagkain]]g tinimplahan at matapos ay binalot o hinubog na parang [[longganisa]].<ref name="TE"> ''Diksyunaryong Tagalog-Ingles'' ni [[Leo James English]], Kongregasyon ng Kabanalbanalang Tagapag-ligtas, Maynila, ipinamamahagi ng ''National Book Store'', may 1583 na mga dahon, ISBN 971910550X</ref> Pinalaman ito ng giniling na laman ng [[baboy]], hiniwang [[karot]], mga sangkap na in[[atsara]], at nilagang [[Itlog (pagkain)|itlog]].<ref name="Lacquian">{{cite-Lacquian|Embutido}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kaurian:Pagkain]] {{stub}} sh9mee34biywdyqhvjz4ijcappg72i3 0 39940 2218805 2094909 2026-08-03T13:30:35Z MarvinBikolano 96931 #WPWP #WPWPPH 2218805 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Relyeno Bangus.jpg|thumb|Relyenong bangus.]] Ang '''relyeno''', '''rilyeno''' o '''relyenado''' (Kastila: ''relleno'') ay isang uri ng pinalamanang nilutong [[manok (pagkain)|manok]], [[pabo (pagkain)|pabo]], [[isda]]<ref name="Lacquian">{{cite-Lacquian|Relleno, ''any stuffed fish'', anumang pinalamanang isda}}</ref> at iba pa.<ref name="TE"> ''Diksyunaryong Tagalog-Ingles'' ni [[Leo James English]], Kongregasyon ng Kabanalbanalang Tagapag-ligtas, Maynila, ipinamamahagi ng ''National Book Store'', may 1583 na mga dahon, ISBN 971910550X</ref> Tuwing may [[kapistahan]] o ibang okasyon sa [[Pilipinas]], palagiang inihahanda ang '''relyenong [[bangus]]'''. Pinipili ng tagapaghanda ang pinakamalaking bangus na umaabot sa dalawang [[paa (sukat)|paa]] ang haba.<ref name="RBFC">{{cite-RBFC}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kaurian:Pagkain]] {{stub}} nv5m1kruonb0cnmcn5n8rz0w46gy6cv 0 39956 2218806 2085098 2026-08-03T13:32:29Z MarvinBikolano 96931 #WPWP #WPWPPH 2218806 wikitext text/x-wiki {{otheruses|Buro}} [[Talaksan:Malabon Food Gift Expo 24.jpg|thumb|Nakaboteng atsarang hilaw na papaya.]] Ang '''atsara''', '''buro''' o '''binuro''' (Ingles: ''pickle'', ''pickled'', ''Philippine relish''<ref name=RBFC>{{Cite-RBFC}}</ref>; Kastila: ''achara'') ay mga [[pagkain]]g binabad sa matamis at maasim na likido, katulad ng berde o hilaw na [[papaya]]<ref name=RBFC/>, hilaw na [[mangga]], [[pipino]], [[mustasa]], [[apulid]], at iba pang mga [[gulay]] at [[prutas]]. Ang binurong itlog ay kilala bilang [[itlog na maalat]], [[itlog alat]] o [[itlog na pula]].<ref name= FCHA> Laquian, Eleanor at Irene Sobreviñas. ''Filipino Cooking Here and Abroad'', nasa wikang Ingles, 1977 (Unang Taon ng Paglilimbag), National Bookstore, Lungsod ng Maynila, Pilipinas, pahina 128, 129, 130 at 191, {{ISBN|9710800620}}</ref><ref name="TE"> ''Diksyunaryong Tagalog-Ingles'' ni [[Leo James English]], Kongregasyon ng Kabanalbanalang Tagapag-ligtas, Maynila, ipinamamahagi ng ''National Book Store'', may 1583 na mga dahon, {{ISBN|971910550X}}</ref> Karaniwang isinisilbi ito bilang katambal ng mga [[pinirito]] o [[inihaw]] na isda o karne.<ref name=RBFC/> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Pilipinas-stub}} [[Kaurian:Pagkain]] h95e6hphtszl3ofe9fbl8icw8j1ph4k 0 39980 2218807 2095104 2026-08-03T13:36:44Z MarvinBikolano 96931 #WPWP #WPWPPH 2218807 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Penoy in Quiapo, Manila.jpg|thumb|Penoy na itinitinda sa Quiapo, Manila. ]] Ang '''penoy''' ay isang nilagang [[itlog]] ng [[bibe]].<ref name="TE"> ''Diksyunaryong Tagalog-Ingles'' ni [[Leo James English]], Kongregasyon ng Kabanalbanalang Tagapag-ligtas, Maynila, ipinamamahagi ng ''National Book Store'', may 1583 na mga dahon, ISBN 971910550X</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Tingnan din== *[[Balut]] [[Kaurian:Pagkain]] {{stub}} pd6qm27hmqdbn2ls2rypkc6p7zqegfm 0 40085 2218808 2201020 2026-08-03T13:44:33Z MarvinBikolano 96931 #WPWP #WPWPPH 2218808 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:9318Foods in Bulacan 01.jpg|thumb|Putserong manok na may saging na saba, gulay, at iba pang rekado. ]] Ang '''putsero''' (Kastila: ''puchero''; Ingles: ''stew'') ay isang uri ng lutuin kung saan pinakukuluan ang mga [[karne]] at mga [[gulay]].<ref name="TE"> ''Diksyunaryong Tagalog-Ingles'' ni [[Leo James English]], Kongregasyon ng Kabanalbanalang Tagapag-ligtas, Maynila, ipinamamahagi ng ''National Book Store'', may 1583 na mga dahon, ISBN 971910550X</ref><ref name="FCHA"> Laquian, Eleanor at Irene Sobreviñas. ''Filipino Cooking Here and Abroad'', nasa wikang Ingles, 1977 (Unang Taon ng Paglilimbag), National Bookstore, Lungsod ng Maynila, Pilipinas, may 194 na mga pahina, ISBN 9710800620</ref> Sinasahugan ito ng laman ng [[Baka (pagkain)|baka]], [[Baboy (pagkain)|baboy]], o [[Manok (pagkain)|manok]] na may kahalong [[longganisa]]ng [[Kastila]] at inihahain na may kasamang [[sarsa|sarsang]] gawa sa mga [[talong]].<ref name="FCHA" /> Nilalagyan din ito ng mga ''[[dumpling]]'' (o mga [[palitaw (dumpling)|palitaw]]).<ref name="RBFC">{{cite-RBFC}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kaurian:Pagkain]] [[Kaurian:Pagluluto]] {{stub}} cukn4cw0ihark6e3enj5jpmtarstj48 0 40249 2218810 2094874 2026-08-03T13:48:23Z MarvinBikolano 96931 #WPWP #WPWPPH 2218810 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Stew with cow skin and soybean cake.jpg|thumb|Estopadong balat ng baka.]] Ang '''estopado''' o '''estupado''' (Ingles: ''stew''; ''tangy braised beef'') ay isang uri ng [[putahe]]ng [[Pilipino]] na may [[mantika|minantikaan]] o pinag-kulay [[kayumanggi]]ng [[karne]] ng [[baboy]], na hinaluan din ng mga [[gulay]].<ref name="TE"> ''Diksyunaryong Tagalog-Ingles'' ni [[Leo James English]], Kongregasyon ng Kabanalbanalang Tagapag-ligtas, Maynila, ipinamamahagi ng ''National Book Store'', may 1583 na mga dahon, ISBN 971910550X</ref><ref name="FCHA"> Laquian, Eleanor at Irene Sobreviñas. ''Filipino Cooking Here and Abroad'', nasa wikang Ingles, 1977 (Unang Taon ng Paglilimbag), National Bookstore, Lungsod ng Maynila, Pilipinas, may 194 na mga pahina, ISBN 9710800620</ref> Niluluto ang mga karne sa [[suka]], sarsa ng [[kamatis]], at mga [[panimpla]] at [[paminta]].<ref name="RBFC">{{cite-RBFC}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kaurian:Pagkain]] [[Kaurian:Lutuing Pilipino]] {{stub}} i1oial07lvqf66vxrbcdabaltx4w4sc 0 40280 2218829 2094922 2026-08-03T13:58:57Z MarvinBikolano 96931 #WPWP #WPWPPH 2218829 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:06798jfCuisine Foods Landmarks Baliuag Bulacanfvf 30.jpg|thumb|Syarsyadong isda.]] Ang '''sarsiyadong isda''' ay isang [[putaheng Pilipino]] kung saan ang isda ay hinaluan ng [[sarsa]] ng [[kamatis]]. Isang baryasyon nito ang [[kardilyong isda|kinardilyong isda]] na may sarsa ng [[Itlog (pagkain)|itlog]].<ref name="FCHA"> Laquian, Eleanor at Irene Sobreviñas. ''Filipino Cooking Here and Abroad'', nasa wikang Ingles, 1977 (Unang Taon ng Paglilimbag), National Bookstore, Lungsod ng Maynila, Pilipinas, may 194 na mga pahina, ISBN 9710800620</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Category:Pagkain]] [[Category:Lutuing Pilipino]] {{stub}} tqtzeiwd4hoq93l743jt61vwgrtvcai 0 40293 2218836 2095063 2026-08-03T14:03:46Z MarvinBikolano 96931 #WPWP #WPWPPH 2218836 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Suam na mais (Philippines).jpg|thumb|Suam na mais na may kalabasa. ]] Ang '''suam''' o '''sinuam''' ay isang [[putaheng Pilipino]] na may impluwensiya ng mga [[Tsino]], kung saan gini[[gisa]] ang [[isda]], [[karne]] o [[Itlog (pagkain)|itlog]] sa [[bawang]], [[luya]], kumu[[kulo]]ng [[tubig]], at [[Katas (inumin)|katas]] ng [[bigas]].<ref name="TE"> ''Diksyunaryong Tagalog-Ingles'' ni [[Leo James English]], Kongregasyon ng Kabanalbanalang Tagapag-ligtas, Maynila, ipinamamahagi ng ''National Book Store'', may 1583 na mga dahon, ISBN 971910550X</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Category:Pagkain]] [[Category:Lutuing Pilipino]] {{stub}} 7mhdko52q5z3qjt3lqi53qkbgc9d5i8 0 40329 2218838 2180831 2026-08-03T14:12:52Z MarvinBikolano 96931 #WPWP #WPWPPH 2218838 wikitext text/x-wiki {{wikibooks}} [[Talaksan:Espasol (Philippines) 05.jpg|thumb|Espasol sa Pilipinas.]] Ang '''espasol''' ay isang uri ng manipis at mahaba o [[tubo]] ng [[mamon]] o [[matamis]] mula sa Pansol, [[Laguna, Pilipinas]]. Gawa ito mula sa [[galapong]], gatas ng buko, minatamisang ginadgad na laman ng buko, at binubudran ng tinustang [[galapong]].<ref>{{Cite web |title=Espasol, dotpcvc.gov.ph |url=http://www.dotpcvc.gov.ph/MICE/DreamThemes2/espasol.html |access-date=2008-03-10 |archive-date=2007-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070921115638/http://www.dotpcvc.gov.ph/MICE/DreamThemes2/espasol.html |url-status=dead }}</ref> Ang matamis na mamon o [[kakanin]]g (''rice pudding'') ito ay tinatawag ding '''baybaye''' sa Pilipinas.<ref name=Lacquian>{{cite-Lacquian|Espasol at Baybaye}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kaurian:Pagkain]] [[Kaurian:Lutuing Pilipino]] [[Kaurian:Kakanin]] [[Kategorya:Panghimagas ng Pilipinas]] {{Pilipinas-stub}} g6ya54hgagzld4dt2bqzrn7eu8i2267 0 40481 2218846 2094878 2026-08-03T14:18:40Z MarvinBikolano 96931 #WPWP #WPWPPH 2218846 wikitext text/x-wiki {{otheruses}} [[Talaksan:2014 uncooked Thai glutinous rice.jpg|thumb|Malagkit na bigas na ginagamit sa pagluto ng kakanin.]] Ang '''malagkit''' ay isang uri ng [[bigas]] na madikit, malapot at manamis-namis kapag naluto.<ref name="TE"> [[Leo James English|English, Leo James]], ''Diksyunaryong Tagalog-Ingles'', Kongregasyon ng Kabanalbanalang Tagapag-ligtas, Maynila, ipinamamahagi ng ''National Book Store'', may 1583 na mga dahon, ISBN 971910550X</ref><ref name="Lacquian">{{cite-Lacquian|Malagkit}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{stub}} [[Kaurian:Pagkain]] 8xwhpp9rlhf78x67gu4526dfdnlwfz2 0 40540 2218858 2134776 2026-08-03T14:37:27Z MarvinBikolano 96931 #WPWP #WPWPPH 2218858 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Nuchequula nuchalis(Leiognathidae).JPG|thumb|Itsura ng dalangat na nahahawig sa sapsap.]] Ang '''dalangat''' (Ingles: ''black-finned slipmouth'' o ''ponyfish'') ay isang uri ng [[isda]]ng may pagkakahawig sa [[sapsap]].<ref name="TE">''Diksyunaryong Tagalog-Ingles'' ni [[Leo James English]], Kongregasyon ng Kabanalbanalang Tagapag-ligtas, Maynila, ipinamamahagi ng ''National Book Store'', may 1583 na mga dahon, ISBN 971910550X</ref> Ito ay makikilala bilang isang pahaba at kompreso na siksik ang katawan, malalaking mata, isang maliit, lubhang nakausli na bibig, at mahabang palikpik sa likod at anal na sumasaklaw sa hindi bababa sa kalahati ng mga profile ng dorsal at ventral. == Mga Katangian == {{Taxobox | name = Dalangat | fossil_range = [[Eocene]] to Present<ref>{{cite journal | last = Sepkoski | first = Jack | authorlink = | title = A compendium of fossil marine animal genera | journal = Bulletins of American Paleontology | volume = 364 | issue = | pages = p.560 | publisher = | location = | date = 2002 | url = http://strata.ummp.lsa.umich.edu/jack/showgenera.php?taxon=611&rank=class | doi = | id = | accessdate = 2008-01-08 | archive-date = 2011-07-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110723131237/http://strata.ummp.lsa.umich.edu/jack/showgenera.php?taxon=611&rank=class | url-status = dead }}</ref> | image = Lespl_u0.gif | image_caption = [[Splendid ponyfish]], ''Leiognathus splendens'' | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Actinopterygii]] | ordo = [[Perciformes]] | familia = '''Leiognathidae''' | subdivision_ranks = Genera | subdivision = ''[[Gazza (genus)|Gazza]]''<br/> ''[[Leiognathus]]''<br/> ''[[Secutor (genus)|Secutor]]''<br/> }} Ang Dalagnat ay mailalarawan bilang; maliit na katawan, hugis na oblong, compressed na katawan at malaking mata. Madali itong makilala dahil sa bland at pilak nitong kulay. Hubad ang pisngi nito, halos buong kaliskis ang dibdib, kalahating bilog na hubad na bahagi sa batok. Ang kilalang "kilay" ay nakausli sa mga mata. Ang pangalawang spines ng dorsal at anal fins ay mahina. Ang pagkakaroon ng mas maputlang dark blotch sa dorsal fin. Isang Eubleekeria splendens complex. Mayroon ding isang pares ng lateral elevated bony ridges sa tuktok ng ulo nito sa pagitan ng mga mata. At ang Dalagnat ay mayroon ding maliit at mataas na protrusible na bibig, mahabang dorsal at anal fins. Ang parteng ito ay mayroong mekanismo upang pangasain ang gulugod nito. May roon din itong pangdipensang mekanismo, na kapag ito ay hinawakan o mayroong lumapit sa kaniyang kaliskis ay makakapaggawa ito ng soapy mucus. Nagtataglay din sila ng lubos na pinagsama-samang light organ sa kanilang lalamunan na naglalaman ng symbiotic bioluminescent bacteria na nagpapalabas ng liwanag sa ilalim ng hayop. Karamihan sa mga hayop ay nagtataglay ng isa lamag na klase ng bacteria na tinaguriang, '''Photobacterium leiognathi''', ngunit sa dalawang uri ng Dalagnat, nagtataglay ito ng '''Photopectoralis panayensis and Photopectoralis bindus''', kung saan kasama ang '''Photobacterium mandapamensis''' rito. Ang mga Dagnat ay naninirahan sa bandang karagatan ng Indio-West at Mediterranean. Karamihan ay tubig-alat na klase ng isda ngunit may iilang uri ay sa naninirahan sa karaniwang tubig. Sa ilalim ng shallow coastal water kung saan ito ay karaniwang matatagpuan. Dumidipende sila sa pagkaing copepods at phytoplankton, habang ang malalaking isda ay kumakain ng benthic invertibrates. Sa ganitog rehiyon(Indo-Australian) at ganitong klase ng Leigonathus equuala ay ang pamantayang laki ay 13&nbsp;cm ngunit lumalaki ito o humahaba ng hanggang 25&nbsp;cm. == Taximony == Ang Leiognathidae ay inuri sa loob ng suborder na Percoidei ng ika-5 edisyon ng Fishes of the World, ngunit sila ay inilagay sa isang hindi pinangalanang clade na nasa labas ng superfamily na Percoidea. Ang clade na ito ay naglalaman ng 7 pamilya na lumilitaw na may ilang kaugnayan sa Acanthuroidei, Monodactylidae, at Priacanthidae. Ang iba pang mga awtoridad ay pinabilis ang pamilya sa ayos na Chaetodontiformes kasama ang pamilyang Chaetodontiidae. == Timeline ng genera == <timeline> ImageSize = width:1000px height:auto barincrement:15px PlotArea = left:10px bottom:50px top:10px right:10px Period = from:-65.5 till:10 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:5 start:-65.5 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-65.5 TimeAxis = orientation:hor AlignBars = justify Colors = #legends id:CAR value:claret id:ANK value:rgb(0.4,0.3,0.196) id:HER value:teal id:HAD value:green id:OMN value:blue id:black value:black id:white value:white id:cenozoic value:rgb(0.54,0.54,0.258) id:paleogene value:rgb(0.99,0.6,0.32) id:paleocene value:rgb(0.99,0.65,0.37) id:eocene value:rgb(0.99,0.71,0.42) id:oligocene value:rgb(0.99,0.75,0.48) id:neogene value:rgb(0.999999,0.9,0.1) id:miocene value:rgb(0.999999,0.999999,0) id:pliocene value:rgb(0.97,0.98,0.68) id:quaternary value:rgb(0.98,0.98,0.5) id:pleistocene value:rgb(0.999999,0.95,0.68) id:holocene value:rgb(0.999,0.95,0.88) BarData= bar:eratop bar:space bar:periodtop bar:space bar:NAM1 bar:NAM2 bar:space bar:period bar:space bar:era PlotData= align:center textcolor:black fontsize:M mark:(line,black) width:25 shift:(7,-4) bar:periodtop from: -65.5 till: -55.8 color:paleocene text:[[Paleocene]] from: -55.8 till: -33.9 color:eocene text:[[Eocene]] from: -33.9 till: -23.03 color:oligocene text:[[Oligocene]] from: -23.03 till: -5.332 color:miocene text:[[Miocene]] from: -5.332 till: -2.588 color:pliocene text:[[Plio.]] from: -2.588 till: -0.0117 color:pleistocene text:[[Pleist.]] from: -0.0117 till: 0 color:holocene text:[[Holocene|H.]] bar:eratop from: -65.5 till: -23.03 color:paleogene text:[[Paleogene]] from: -23.03 till: -2.588 color:neogene text:[[Neogene]] from: -2.588 till: 0 color:quaternary text:[[Quaternary|Q.]] PlotData= align:left fontsize:M mark:(line,white) width:5 anchor:till align:left color:eocene bar:NAM1 from: -55.8 till: 0 text: [[Gazza (fish)|Gazza]] color:oligocene bar:NAM2 from: -33.9 till: 0 text: [[Leiognathus]] PlotData= align:center textcolor:black fontsize:M mark:(line,black) width:25 bar:period from: -65.5 till: -55.8 color:paleocene text:[[Paleocene]] from: -55.8 till: -33.9 color:eocene text:[[Eocene]] from: -33.9 till: -23.03 color:oligocene text:[[Oligocene]] from: -23.03 till: -5.332 color:miocene text:[[Miocene]] from: -5.332 till: -2.588 color:pliocene text:[[Plio.]] from: -2.588 till: -0.0117 color:pleistocene text:[[Pleist.]] from: -0.0117 till: 0 color:holocene text:[[Holocene|H.]] bar:era from: -65.5 till: -23.03 color:paleogene text:[[Paleogene]] from: -23.03 till: -2.588 color:neogene text:[[Neogene]] from: -2.588 till: 0 color:quaternary text:[[Quaternary|Q.]] </timeline> == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Pagkain]] [[Kategorya:Perciformes]] 3uyikgrcf17q2yo1mmphlsrc5gff9oy 0 40679 2218859 2095217 2026-08-03T14:40:59Z MarvinBikolano 96931 #WPWP #WPWPPH 2218859 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Glinus oppositifolius (Bitter cumin) W IMG 0463.jpg|thumb|Ang halamang gulay na sarsalida. ]] Ang '''sarsalida''' ay isang uri ng ma[[pait]] na [[yerba]]ng [[gulay]]in.<ref name="TE">[[English, Leo James]]. ''Diksyunaryong Tagalog-Ingles'', Kongregasyon ng Kabanalbanalang Tagapag-ligtas, Maynila, ipinamamahagi ng ''National Book Store'', may 1583 na mga dahon, ISBN 971910550X</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Pagkain]] [[Kategorya:Halaman]] {{stub|Biyolohiya}} n6tmndidxr4t6n4uy2oma39v3hdtx87 0 40686 2218860 2193037 2026-08-03T14:45:02Z MarvinBikolano 96931 #WPWP #WPWPPH 2218860 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Snakehead at Taudaha, kathmandu.jpg|thumb|Ang larawan ng bulig o maliit na dalag. ]] Ang '''bulig''' (''Ophicephalus striatus''<ref>{{Cite web |url=https://diksiyonaryo.ph/search/bulig |title=Archive copy |access-date=2020-09-09 |archive-date=2020-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200207044532/http://diksiyonaryo.ph/search/bulig |url-status=dead }}</ref>) ay isang bata pang gulang o may katamtamang laking [[dalag]].<ref name="TE">[[English, Leo James]]. ''Diksyunaryong Tagalog-Ingles'', Kongregasyon ng Kabanalbanalang Tagapag-ligtas, Maynila, ipinamamahagi ng ''National Book Store'', may 1583 na mga dahon, {{ISBN|971910550X}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kaurian:Pagkain]] [[Kaurian:Osmeriformes]] [[Kaurian:Dalag]] {{stub}} 4fgce3wbf6uy13pw2romaig8iebdwxe 0 40765 2218861 2065900 2026-08-03T14:51:05Z Carla Mae Molin 164845 #WPWP #WPWPPH 2218861 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Tambiki | status = | trend = | image = | image_width = 240px | image_caption = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Actinopterygii]] | ordo = [[Pleuronectiformes]] | familia = [[Soleidae]] | genus = ''[[Solea]]'' | species = '''''S. humilis''''' | binomial = ''Solea humilis'' | binomial_authority = }} [[Talaksan:Solea solea 1.jpg|thumb|Isang klase ng Tambiki. ]] Ang '''tambiki''' (katawagang [[agham]]: ''Solea humilis''<ref>[http://www.fishbase.org/ComNames/CommonNameSearchSpeciesList.cfm?CommonName=Tambiki Sang-ayon sa Fishbase.org]</ref>) ay isang uri ng [[isda]].<ref name="TE">[[English, Leo James]]. ''Diksyunaryong Tagalog-Ingles'', Kongregasyon ng Kabanalbanalang Tagapag-ligtas, Maynila, ipinamamahagi ng ''National Book Store'', may 1583 na mga dahon, ISBN 971910550X</ref> ==Talaasanggunian== {{reflist}} [[Kaurian:Pleuronectiformes]] [[Kaurian:Pagkain]] [[Kaurian:Solea]] {{stub|Isda}} 9fw3edqj5i466eojwpnvjx7nr7rliih 0 40825 2218862 2086445 2026-08-03T14:53:41Z Carla Mae Molin 164845 #WPWP #WPWPPH 2218862 wikitext text/x-wiki {{otheruses}} [[Talaksan:Lunok or Latik (coconut curds) - Philippines.jpg|thumb|Ang latik na mula sa gata ng niyog. ]] Ang mga '''latik''' ([[wikang Ingles|Ingles]]: ''brownish residue'') ay ang [[kayumanggi]]ng [[latak]] o [[tining]] na lumilitaw at tumitining sa ilalim ng isang [[pluido]] matapos lutuin at pagkuhanan ng [[langis]] ang [[Katas (inumin)|katas]] at [[laman]] ng [[buko]]. Tawag din ito sa isang uri ng pagkaing gawa mula sa [[buko]]. Ginagamit itong pambudbod o pamatong sa mga [[mamon]]g yari sa [[bigas]].<ref name="TE"> [[Leo James English|English, Leo James]], ''Diksyunaryong Tagalog-Ingles'', Kongregasyon ng Kabanalbanalang Tagapag-ligtas, Maynila, ipinamamahagi ng ''National Book Store'', may 1583 na mga dahon, ISBN 971910550X</ref><ref name="Lacquian">{{cite-Lacquian|Latik}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{usbong|Pagkain}} [[Kaurian:Pagkain]] da76793llbtqcqsbbrba7kq9kdm7gip 0 41976 2218863 2207386 2026-08-03T15:05:23Z Carla Mae Molin 164845 #WPWP #WPWPPH 2218863 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Bdellium resin.jpg|thumb|Ang resin ng bedelyo. ]] Ang '''bedelyo'''<ref name=Wordpress>Viklund, Andreas. [http://tipan.wordpress.com/2007/06/10/mga-bilang-11/ Bedelyo], Ang Bagong Magandang Balita Biblia, Ang Banal na Kasulatan, Tipan.WordPress.com</ref><ref name=Biblia/> o '''bedelio'''<ref name=Biblia3>{{cite-Biblia3|Bedelio}}</ref><ref name=Biblia5>{{cite-Biblia5|Bedelio}}, nasa [http://adb.scripturetext.com/genesis/2.htm Genesis 2:12] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090425163846/http://adb.scripturetext.com/genesis/2.htm |date=2009-04-25 }}</ref> ([[wikang Ingles|Ingles]]: '''''bdellium'''''; [[wikang Ebreo|Ebreo]]: ''bedolach'') ay mga uri ng [[halaman]]g nagmula sa mga lupain ng [[Arabia]], [[Babilonia]], at [[India]],<ref name=Biblia>{{cite-Biblia|Bedelyo, Genesis 2:12, p. 13}}</ref>, na napagkukunan ng [[dagta]]ng kapag natuyo ay nagiging isang mabangong [[gum|pagkaing nangangata]], katulad ng pamamaraang ginagamit para sa pag-iipon ng mga [[katas ng halaman]]g [[Commiphora myrrha]] (mira, ''myrrh''). Kinikilalang ito ang mga [[uri]]ng '''''[[Commiphora wightii]]''''', na tinatawag sa ngayong '''''[[guggul]]''''', bagaman tinatawag ding mga bedelyo ang mga uring matatagpuan sa [[Aprika]] (ang '''''[[Commiphora africana]]''''') at maging ang isang uring mula sa [[Indiya]] (ang '''''[[Commiphora stocksiana]]'''''). Tinatawag din itong '''''[[Commiphora mukul]]''''' ([[Miller]]). Mas mahal ang halaga ng mga [[Commiphora myrrha]], subalit mas ginagamit para panghalo sa mga [[pabango]] ang bedelyong Commiphora wightii.<ref>Miller, J. Innes. ''The Spice Trade of the Roman Empire'' (Ang Pangangalakal ng mga Panimpla ng Imperyong Romano), Oxford: Clarendon Press, 1969, pp. 69ff.</ref> Lumitaw ang bedelyo sa ilang mga sinaunang sanggunian. Sa [[wikang Akkadia]], tinatawag itong ''budulhu''.<ref>Miller, ''Spice Trade'', p. 69.</ref> Ang pinakaunang manunulat na bumanggit sa halamang ito ay si [[Theophrastus]], na nasundan ni [[Plautus]] sa pamamagitan ng pagbanggit nito sa kandyang [[dula]]ng ''[[Curculio]]''. Nilarawan ito ni [[Pliny the Elder|Pliny]] bilang isang "punong maitim ang kulay, at kasinglaki ng [[oliba]]; ang dahon ay katulad ng sa mga ''[[oak]]'' at ang bunga ay katulad ng sa ligaw na [[igos]]." Ginamit ng mga sinaunang mga manggagamot mula sa [[Galen]] hanggang kay [[Paul of Aegina|Pablo ng Aegina]], at sa ''[[Greater Kuphi]]''.<ref>Miller, ''Spice Trade'', p. 71.</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{English|Bdellium}} ==Iba pang mga babasahin== *[[Dalby, Andrew]]. ''Food in the ancient world from A to Z'' (Pagkain mula sa matandang mundo mula A hanggang Z), Routledge, London/New York, 2003, {{ISBN|0415232597}}, pp. 226-227. ==Mga talaugnayang panlabas== *[http://www.alchemy-works.com/incense_bdellium.html Gawaing pang-[[Alkimiya]]:] Bdellium *[https://web.archive.org/web/20091022223819/http://geocities.com/Athens/Parthenon/3664/bdellium.html Bdellium] [[Kaurian:Halaman]] [[Kaurian:Mga halaman sa Bibliya]] [[Kaurian:Pagkain]] [[Kaurian:Bedelyo]] p7785yg8d8umy8ok7xo1oposy8qwe4i 0 44078 2218864 2095127 2026-08-03T15:20:27Z Carla Mae Molin 164845 #WPWP #WPWPPH 2218864 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:723Pinasugbo consilva 01.jpg|thumb|Pinasugbo na saging na itinitinda.]] Ang '''pinasugbu''' ay ang piniritong mga maliliit at payat na tilad ng laman ng prutas ng [[saging]] (tinatawag na ''banana chip'' sa [[wikang Ingles|Ingles]])<ref name=FEEF2>{{cite-FEEF2|''Chip'', maliit na tilad}}</ref> ang mga ganitong tilad ng saging), na isinawsaw sa tinunaw na [[karamelo]].<ref name=Lacquian>{{cite-Lacquian|Pinasugbu}}</ref> May kaugnayan ang salitang ''pinasugbu'' mula sa salitang '''sugbo''' at '''sumugbo''' na nangangahulugang ''sumusid o tumalon sa tubig (ang tao) na una ang ulo'', kung kaya't masasabing ang mga ''pinasugbu'' ay mga "saging na pinasisid sa matamis na karamelo".<ref name=JETE>{{cite-JETE|Sugbo, sumugbo}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kaurian:Pagkain]] {{stub}} sxbe5kijfvd59h40vjuvjr2kodcqp3s 0 44155 2218865 2095229 2026-08-03T15:28:42Z Carla Mae Molin 164845 #WPWP #WPWPPH 2218865 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Gambes arrebossades.jpg|thumb|Isang klase ng luto na rebosado na inilulubog sa tinunaw na harina bago prituhin.]] Ang '''rebosado''' ay ang mga pagkain na isinasawsaw muna sa tinimplahang harina na may halong tubig (''batter'') bago prituhin. Maaari ring pagugulungin lang ang pagkain sa mga tira ng tinapay o tuyong harina bago itubog sa mantika.<ref name=Lacquian>{{cite-Lacquian|Rebosado}}</ref> Isang halimbawa nito ang [[kamaron rebosado]].<ref name=Lacquian/> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kaurian:Pagkain]] {{stub}} 5dzyqlr9gjkkq8dhlg58l3pbbi5hdqo 0 44156 2218890 2095146 2026-08-03T22:44:34Z Carla Mae Molin 164845 #WPWP #WPWPPH 2218890 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:SaltpeterCave.jpg|thumb|Isang kweba kung saan natural na nakukuha ang salitre.]] Ang '''salitre''' ([[wikang Ingles|Ingles]]: ''saltpeter'') ay isang uri sangkap sa pagluluto na karaniwang ginagamit na pampanitili o preserabatibo ng mga karne.<ref name=Lacquian>{{cite-Lacquian|Salitre, ''saltpeter''}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Pagkain]] [[Kategorya:Mga kompuwestong kimikal]] {{stub}} dfqdkrigz4d8imuoa51w0wurphda5w9 10 44221 2218872 1715268 2026-08-03T16:57:51Z LknFenix 125962 Isinapanahon ang infobox at isinalin ang mga label 2218872 wikitext text/x-wiki {{infobox |bodyclass = vcard |bodystyle = font-size: 90%; border-spacing: 3px; width: 300px; |subheaderstyle = font-size: 100%; |labelstyle = padding: 0em 0em 0em 0.3em; |datastyle = padding: 0em 0.3em; |child = {{{child|}}} |abovestyle = padding: 0em 0.1em; |aboveclass = fn org |above = <includeonly>{{{name}}}</includeonly> |subheader1 = {{{alt_name|}}} |subheader2 = {{IUCN banner|{{{iucn_category|}}} }} |image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{image|{{{photo|}}}}}} |size={{{image_size|{{{photo_width|}}}}}} |maxsize=284px |alt={{{image_alt|{{{photo_alt|}}}}}} }} |caption1 = {{{image_caption|{{{photo_caption|}}}}}} |image2 = {{#if:{{{map|{{{pushpin_map|}}}}}} | {{Infobox map | map = {{{map|{{{pushpin_map|}}}}}} | map_width = {{#if:{{{map_size|{{{map_width|}}}}}}|{{least|{{{map_size|{{{map_width|}}}}}}|284}}}} | default_width = 284 | relief = {{{relief|}}} | label = {{ifempty|{{{label|}}}|{{{name|}}} }} | label_position = {{ifempty|{{{label_position|}}}|none}} <!-- change default to none --> | map_caption = {{{map_caption|}}} | map_alt = {{ifempty|{{{map_alt|}}}|Map showing the location of {{{name|}}} }} | mark = {{ifempty|{{{mark|}}}|{{#ifeq:{{lc:{{{map|}}}}}|us locator blank.svg|Green pog.svg|Red pog.svg }}}} | mark_width = {{ifempty|{{{marker_size|}}}|8}} | lat_deg = {{{lat_d|}}} | lat_min = {{{lat_m|}}} | lat_sec = {{{lat_s|}}} | lat_dir = {{{lat_NS|}}} | lon_deg = {{{long_d|}}} | lon_min = {{{long_m|}}} | lon_sec = {{{long_s|}}} | lon_dir = {{{long_EW|}}} | pixel_x = {{#if:{{{locator_x|}}}|{{#expr:({{least|{{{map_width|}}}|284}}/288)*{{{locator_x|}}} }}}} | pixel_y = {{#if:{{{locator_y|}}}|{{#expr:({{least|{{{map_width|}}}|284}}/288)*{{{locator_y|}}} }}}} | x% = {{{x%|}}} | y% = {{{y%|}}} | x = {{{x|}}} | y = {{{y|}}} }} }} |rowclass1 = locality |label1 = Lokasyon |data1 = {{{location|}}} |rowclass2 = note |label2 = {{#if:{{{nearest_city|}}}|Pinakamalapit na&nbsp;lungsod | {{#if:{{{nearest_town|}}}|Pinakamalapit na&nbsp;bayan }}}} |data2 = {{ifempty|{{{nearest_city|}}}|{{{nearest_town|}}}}} |label3 = Mga koordinado |data3 = {{#if:{{{lat_d|}}}{{{long_d|}}} | {{Infobox coord | lat_d = {{{lat_d|}}} | lat_m = {{{lat_m|}}} | lat_s = {{{lat_s|}}} | lat_NS = {{{lat_NS|}}} | long_d = {{{long_d|}}} | long_m = {{{long_m|}}} | long_s = {{{long_s|}}} | long_EW = {{{long_EW|}}} | type = {{#if:{{{type|}}}|{{{type|}}}|landmark }} | region = {{{region|}}} | scale = {{{scale|}}} | source = {{{source|}}} | display = {{{display|}}} | format = {{{format|}}} | name = <!-- leave undefined --> }}{{#if:{{{coords_ref|}}}|{{{coords_ref|}}} }} | | {{#if:{{{coords|{{{coordinates|}}}}}} | {{{coords|{{{coordinates|}}}}}}{{#if:{{{coords_ref|}}}|{{{coords_ref|}}} }} }} }} |label4 = Lawak |data4 = {{convinfobox|{{{area_ha|}}}|ha|{{{area_acre|}}}|acre}}<!-- -->{{convinfobox|{{{area_km2|}}}|km2|{{{area_sqmi|}}}|sqmi}}<!-- -->{{{area|}}} |label5 = Pagtatalaga |data5 = {{{designation|}}} |rowclass6 = note |label6 = {{#if:{{{authorized|}}}|Inawtorisa | {{#if:{{{created|}}}|Inilikha | {{#if:{{{established|}}}|Itinatatag | {{#if:{{{designated|}}}|Itinalaga }}}}}}}} |data6 = {{ifempty|{{{authorized|}}}|{{{created|}}}|{{{established|}}}|{{{designated|}}} }} |label7 = Mga bumibisita |data7 = {{#if:{{{visitation_num|}}}|{{{visitation_num|}}}<!-- -->{{#if:{{{visitation_year|}}}|{{sp}}(in&nbsp;{{{visitation_year|}}}) }}<!-- -->{{#if:{{{visitation_ref|}}}|{{{visitation_ref|}}}}} }} |label8 = {{#if:{{{governing_body|}}}|Namumunong&nbsp;lupon | {{#if:{{{administrator|}}}|Tagapangasiwa | {{#if:{{{operator|}}}|Nagpapatakbo | {{#if:{{{owner|}}}|May-ari }}}}}}}} |data8 = {{ifempty|{{{governing_body|}}}|{{{administrator|}}}|{{{operator|}}}|{{{owner|}}} }} |label9 = World&nbsp;Heritage Site |data9 = {{{world_heritage_site|}}} |label10 = {{#if:{{{website|}}}|Website}} |data10 = {{#if:{{{website|}}} | {{{website|}}} | {{#if:{{{url|}}} | {{{url|}}} }} }} |header11 = {{ifempty|{{{embedded1|}}}|{{{embedded|}}} }} |header12 = {{{embedded2|}}} }}<noinclude> {{documentation}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> 0ckiaanzvl79q6h3m8ns7lzf7z47cgd 2218877 2218872 2026-08-03T17:16:50Z LknFenix 125962 Inayos ang relief at nagdagdag ng coordinates 2218877 wikitext text/x-wiki {{infobox |bodyclass = vcard |bodystyle = font-size: 90%; border-spacing: 3px; width: 300px; |subheaderstyle = font-size: 100%; |labelstyle = padding: 0em 0em 0em 0.3em; |datastyle = padding: 0em 0.3em; |child = {{{child|}}} |abovestyle = padding: 0em 0.1em; |aboveclass = fn org |above = <includeonly>{{{name}}}</includeonly> |subheader1 = {{{alt_name|}}} |subheader2 = {{IUCN banner|{{{iucn_category|}}} }} |image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{image|{{{photo|}}}}}} |size={{{image_size|{{{photo_width|}}}}}} |maxsize=284px |alt={{{image_alt|{{{photo_alt|}}}}}} }} |caption1 = {{{image_caption|{{{photo_caption|}}}}}} |image2 = {{#if:{{{map|{{{pushpin_map|}}}}}} | {{Infobox map | map = {{{map|{{{pushpin_map|}}}}}} | map_width = {{#if:{{{map_size|{{{map_width|}}}}}}|{{least|{{{map_size|{{{map_width|}}}}}}|284}}}} | default_width = 284 | relief = {{relief|{{{pushpin_relief|}}}}} | label = {{ifempty|{{{label|}}}|{{{name|}}} }} | label_position = {{ifempty|{{{label_position|}}}|none}} <!-- change default to none --> | map_caption = {{{map_caption|}}} | map_alt = {{ifempty|{{{map_alt|}}}|Map showing the location of {{{name|}}} }} | mark = {{ifempty|{{{mark|}}}|{{#ifeq:{{lc:{{{map|}}}}}|us locator blank.svg|Green pog.svg|Red pog.svg }}}} | mark_width = {{ifempty|{{{marker_size|}}}|8}} | coordinates = {{{coordinates|{{{coords|}}}}}} | lat_deg = {{{lat_d|}}} | lat_min = {{{lat_m|}}} | lat_sec = {{{lat_s|}}} | lat_dir = {{{lat_NS|}}} | lon_deg = {{{long_d|}}} | lon_min = {{{long_m|}}} | lon_sec = {{{long_s|}}} | lon_dir = {{{long_EW|}}} | pixel_x = {{#if:{{{locator_x|}}}|{{#expr:({{least|{{{map_width|}}}|284}}/288)*{{{locator_x|}}} }}}} | pixel_y = {{#if:{{{locator_y|}}}|{{#expr:({{least|{{{map_width|}}}|284}}/288)*{{{locator_y|}}} }}}} | x% = {{{x%|}}} | y% = {{{y%|}}} | x = {{{x|}}} | y = {{{y|}}} }} }} |rowclass1 = locality |label1 = Lokasyon |data1 = {{{location|}}} |rowclass2 = note |label2 = {{#if:{{{nearest_city|}}}|Pinakamalapit na&nbsp;lungsod | {{#if:{{{nearest_town|}}}|Pinakamalapit na&nbsp;bayan }}}} |data2 = {{ifempty|{{{nearest_city|}}}|{{{nearest_town|}}}}} |label3 = Mga koordinado |data3 = {{#if:{{{lat_d|}}}{{{long_d|}}} | {{Infobox coord | lat_d = {{{lat_d|}}} | lat_m = {{{lat_m|}}} | lat_s = {{{lat_s|}}} | lat_NS = {{{lat_NS|}}} | long_d = {{{long_d|}}} | long_m = {{{long_m|}}} | long_s = {{{long_s|}}} | long_EW = {{{long_EW|}}} | type = {{#if:{{{type|}}}|{{{type|}}}|landmark }} | region = {{{region|}}} | scale = {{{scale|}}} | source = {{{source|}}} | display = {{{display|}}} | format = {{{format|}}} | name = <!-- leave undefined --> }}{{#if:{{{coords_ref|}}}|{{{coords_ref|}}} }} | | {{#if:{{{coords|{{{coordinates|}}}}}} | {{{coords|{{{coordinates|}}}}}}{{#if:{{{coords_ref|}}}|{{{coords_ref|}}} }} }} }} |label4 = Lawak |data4 = {{convinfobox|{{{area_ha|}}}|ha|{{{area_acre|}}}|acre}}<!-- -->{{convinfobox|{{{area_km2|}}}|km2|{{{area_sqmi|}}}|sqmi}}<!-- -->{{{area|}}} |label5 = Pagtatalaga |data5 = {{{designation|}}} |rowclass6 = note |label6 = {{#if:{{{authorized|}}}|Inawtorisa | {{#if:{{{created|}}}|Inilikha | {{#if:{{{established|}}}|Itinatatag | {{#if:{{{designated|}}}|Itinalaga }}}}}}}} |data6 = {{ifempty|{{{authorized|}}}|{{{created|}}}|{{{established|}}}|{{{designated|}}} }} |label7 = Mga bumibisita |data7 = {{#if:{{{visitation_num|}}}|{{{visitation_num|}}}<!-- -->{{#if:{{{visitation_year|}}}|{{sp}}(in&nbsp;{{{visitation_year|}}}) }}<!-- -->{{#if:{{{visitation_ref|}}}|{{{visitation_ref|}}}}} }} |label8 = {{#if:{{{governing_body|}}}|Namumunong&nbsp;lupon | {{#if:{{{administrator|}}}|Tagapangasiwa | {{#if:{{{operator|}}}|Nagpapatakbo | {{#if:{{{owner|}}}|May-ari }}}}}}}} |data8 = {{ifempty|{{{governing_body|}}}|{{{administrator|}}}|{{{operator|}}}|{{{owner|}}} }} |label9 = World&nbsp;Heritage Site |data9 = {{{world_heritage_site|}}} |label10 = {{#if:{{{website|}}}|Website}} |data10 = {{#if:{{{website|}}} | {{{website|}}} | {{#if:{{{url|}}} | {{{url|}}} }} }} |header11 = {{ifempty|{{{embedded1|}}}|{{{embedded|}}} }} |header12 = {{{embedded2|}}} }}<noinclude> {{documentation}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> m7pmubr4xt25wyh4ec1ck5iba78jqtd 2218880 2218877 2026-08-03T17:25:49Z LknFenix 125962 Inayos ang relief 2218880 wikitext text/x-wiki {{infobox |bodyclass = vcard |bodystyle = font-size: 90%; border-spacing: 3px; width: 300px; |subheaderstyle = font-size: 100%; |labelstyle = padding: 0em 0em 0em 0.3em; |datastyle = padding: 0em 0.3em; |child = {{{child|}}} |abovestyle = padding: 0em 0.1em; |aboveclass = fn org |above = <includeonly>{{{name}}}</includeonly> |subheader1 = {{{alt_name|}}} |subheader2 = {{IUCN banner|{{{iucn_category|}}} }} |image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{image|{{{photo|}}}}}} |size={{{image_size|{{{photo_width|}}}}}} |maxsize=284px |alt={{{image_alt|{{{photo_alt|}}}}}} }} |caption1 = {{{image_caption|{{{photo_caption|}}}}}} |image2 = {{#if:{{{map|{{{pushpin_map|}}}}}} | {{Infobox map | map = {{{map|{{{pushpin_map|}}}}}} | map_width = {{#if:{{{map_size|{{{map_width|}}}}}}|{{least|{{{map_size|{{{map_width|}}}}}}|284}}}} | default_width = 284 | relief = {{{relief|}}} | label = {{ifempty|{{{label|}}}|{{{name|}}} }} | label_position = {{ifempty|{{{label_position|}}}|none}} <!-- change default to none --> | map_caption = {{{map_caption|}}} | map_alt = {{ifempty|{{{map_alt|}}}|Map showing the location of {{{name|}}} }} | mark = {{ifempty|{{{mark|}}}|{{#ifeq:{{lc:{{{map|}}}}}|us locator blank.svg|Green pog.svg|Red pog.svg }}}} | mark_width = {{ifempty|{{{marker_size|}}}|8}} | coordinates = {{{coordinates|{{{coords|}}}}}} | lat_deg = {{{lat_d|}}} | lat_min = {{{lat_m|}}} | lat_sec = {{{lat_s|}}} | lat_dir = {{{lat_NS|}}} | lon_deg = {{{long_d|}}} | lon_min = {{{long_m|}}} | lon_sec = {{{long_s|}}} | lon_dir = {{{long_EW|}}} | pixel_x = {{#if:{{{locator_x|}}}|{{#expr:({{least|{{{map_width|}}}|284}}/288)*{{{locator_x|}}} }}}} | pixel_y = {{#if:{{{locator_y|}}}|{{#expr:({{least|{{{map_width|}}}|284}}/288)*{{{locator_y|}}} }}}} | x% = {{{x%|}}} | y% = {{{y%|}}} | x = {{{x|}}} | y = {{{y|}}} }} }} |rowclass1 = locality |label1 = Lokasyon |data1 = {{{location|}}} |rowclass2 = note |label2 = {{#if:{{{nearest_city|}}}|Pinakamalapit na&nbsp;lungsod | {{#if:{{{nearest_town|}}}|Pinakamalapit na&nbsp;bayan }}}} |data2 = {{ifempty|{{{nearest_city|}}}|{{{nearest_town|}}}}} |label3 = Mga koordinado |data3 = {{#if:{{{lat_d|}}}{{{long_d|}}} | {{Infobox coord | lat_d = {{{lat_d|}}} | lat_m = {{{lat_m|}}} | lat_s = {{{lat_s|}}} | lat_NS = {{{lat_NS|}}} | long_d = {{{long_d|}}} | long_m = {{{long_m|}}} | long_s = {{{long_s|}}} | long_EW = {{{long_EW|}}} | type = {{#if:{{{type|}}}|{{{type|}}}|landmark }} | region = {{{region|}}} | scale = {{{scale|}}} | source = {{{source|}}} | display = {{{display|}}} | format = {{{format|}}} | name = <!-- leave undefined --> }}{{#if:{{{coords_ref|}}}|{{{coords_ref|}}} }} | | {{#if:{{{coords|{{{coordinates|}}}}}} | {{{coords|{{{coordinates|}}}}}}{{#if:{{{coords_ref|}}}|{{{coords_ref|}}} }} }} }} |label4 = Lawak |data4 = {{convinfobox|{{{area_ha|}}}|ha|{{{area_acre|}}}|acre}}<!-- -->{{convinfobox|{{{area_km2|}}}|km2|{{{area_sqmi|}}}|sqmi}}<!-- -->{{{area|}}} |label5 = Pagtatalaga |data5 = {{{designation|}}} |rowclass6 = note |label6 = {{#if:{{{authorized|}}}|Inawtorisa | {{#if:{{{created|}}}|Inilikha | {{#if:{{{established|}}}|Itinatatag | {{#if:{{{designated|}}}|Itinalaga }}}}}}}} |data6 = {{ifempty|{{{authorized|}}}|{{{created|}}}|{{{established|}}}|{{{designated|}}} }} |label7 = Mga bumibisita |data7 = {{#if:{{{visitation_num|}}}|{{{visitation_num|}}}<!-- -->{{#if:{{{visitation_year|}}}|{{sp}}(in&nbsp;{{{visitation_year|}}}) }}<!-- -->{{#if:{{{visitation_ref|}}}|{{{visitation_ref|}}}}} }} |label8 = {{#if:{{{governing_body|}}}|Namumunong&nbsp;lupon | {{#if:{{{administrator|}}}|Tagapangasiwa | {{#if:{{{operator|}}}|Nagpapatakbo | {{#if:{{{owner|}}}|May-ari }}}}}}}} |data8 = {{ifempty|{{{governing_body|}}}|{{{administrator|}}}|{{{operator|}}}|{{{owner|}}} }} |label9 = World&nbsp;Heritage Site |data9 = {{{world_heritage_site|}}} |label10 = {{#if:{{{website|}}}|Website}} |data10 = {{#if:{{{website|}}} | {{{website|}}} | {{#if:{{{url|}}} | {{{url|}}} }} }} |header11 = {{ifempty|{{{embedded1|}}}|{{{embedded|}}} }} |header12 = {{{embedded2|}}} }}<noinclude> {{documentation}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> nghfe40gyptszos6hyc7absuko84tof 2218881 2218880 2026-08-03T17:28:19Z LknFenix 125962 Inayos ang relief 2218881 wikitext text/x-wiki {{infobox |bodyclass = vcard |bodystyle = font-size: 90%; border-spacing: 3px; width: 300px; |subheaderstyle = font-size: 100%; |labelstyle = padding: 0em 0em 0em 0.3em; |datastyle = padding: 0em 0.3em; |child = {{{child|}}} |abovestyle = padding: 0em 0.1em; |aboveclass = fn org |above = <includeonly>{{{name}}}</includeonly> |subheader1 = {{{alt_name|}}} |subheader2 = {{IUCN banner|{{{iucn_category|}}} }} |image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{image|{{{photo|}}}}}} |size={{{image_size|{{{photo_width|}}}}}} |maxsize=284px |alt={{{image_alt|{{{photo_alt|}}}}}} }} |caption1 = {{{image_caption|{{{photo_caption|}}}}}} |image2 = {{#if:{{{map|{{{pushpin_map|}}}}}} | {{Infobox map | map = {{{map|{{{pushpin_map|}}}}}} | map_width = {{#if:{{{map_size|{{{map_width|}}}}}}|{{least|{{{map_size|{{{map_width|}}}}}}|284}}}} | default_width = 284 | relief = {{{relief|{{{pushpin_relief|}}}}} | label = {{ifempty|{{{label|}}}|{{{name|}}} }} | label_position = {{ifempty|{{{label_position|}}}|none}} <!-- change default to none --> | map_caption = {{{map_caption|}}} | map_alt = {{ifempty|{{{map_alt|}}}|Map showing the location of {{{name|}}} }} | mark = {{ifempty|{{{mark|}}}|{{#ifeq:{{lc:{{{map|}}}}}|us locator blank.svg|Green pog.svg|Red pog.svg }}}} | mark_width = {{ifempty|{{{marker_size|}}}|8}} | coordinates = {{{coordinates|{{{coords|}}}}}} | lat_deg = {{{lat_d|}}} | lat_min = {{{lat_m|}}} | lat_sec = {{{lat_s|}}} | lat_dir = {{{lat_NS|}}} | lon_deg = {{{long_d|}}} | lon_min = {{{long_m|}}} | lon_sec = {{{long_s|}}} | lon_dir = {{{long_EW|}}} | pixel_x = {{#if:{{{locator_x|}}}|{{#expr:({{least|{{{map_width|}}}|284}}/288)*{{{locator_x|}}} }}}} | pixel_y = {{#if:{{{locator_y|}}}|{{#expr:({{least|{{{map_width|}}}|284}}/288)*{{{locator_y|}}} }}}} | x% = {{{x%|}}} | y% = {{{y%|}}} | x = {{{x|}}} | y = {{{y|}}} }} }} |rowclass1 = locality |label1 = Lokasyon |data1 = {{{location|}}} |rowclass2 = note |label2 = {{#if:{{{nearest_city|}}}|Pinakamalapit na&nbsp;lungsod | {{#if:{{{nearest_town|}}}|Pinakamalapit na&nbsp;bayan }}}} |data2 = {{ifempty|{{{nearest_city|}}}|{{{nearest_town|}}}}} |label3 = Mga koordinado |data3 = {{#if:{{{lat_d|}}}{{{long_d|}}} | {{Infobox coord | lat_d = {{{lat_d|}}} | lat_m = {{{lat_m|}}} | lat_s = {{{lat_s|}}} | lat_NS = {{{lat_NS|}}} | long_d = {{{long_d|}}} | long_m = {{{long_m|}}} | long_s = {{{long_s|}}} | long_EW = {{{long_EW|}}} | type = {{#if:{{{type|}}}|{{{type|}}}|landmark }} | region = {{{region|}}} | scale = {{{scale|}}} | source = {{{source|}}} | display = {{{display|}}} | format = {{{format|}}} | name = <!-- leave undefined --> }}{{#if:{{{coords_ref|}}}|{{{coords_ref|}}} }} | | {{#if:{{{coords|{{{coordinates|}}}}}} | {{{coords|{{{coordinates|}}}}}}{{#if:{{{coords_ref|}}}|{{{coords_ref|}}} }} }} }} |label4 = Lawak |data4 = {{convinfobox|{{{area_ha|}}}|ha|{{{area_acre|}}}|acre}}<!-- -->{{convinfobox|{{{area_km2|}}}|km2|{{{area_sqmi|}}}|sqmi}}<!-- -->{{{area|}}} |label5 = Pagtatalaga |data5 = {{{designation|}}} |rowclass6 = note |label6 = {{#if:{{{authorized|}}}|Inawtorisa | {{#if:{{{created|}}}|Inilikha | {{#if:{{{established|}}}|Itinatatag | {{#if:{{{designated|}}}|Itinalaga }}}}}}}} |data6 = {{ifempty|{{{authorized|}}}|{{{created|}}}|{{{established|}}}|{{{designated|}}} }} |label7 = Mga bumibisita |data7 = {{#if:{{{visitation_num|}}}|{{{visitation_num|}}}<!-- -->{{#if:{{{visitation_year|}}}|{{sp}}(in&nbsp;{{{visitation_year|}}}) }}<!-- -->{{#if:{{{visitation_ref|}}}|{{{visitation_ref|}}}}} }} |label8 = {{#if:{{{governing_body|}}}|Namumunong&nbsp;lupon | {{#if:{{{administrator|}}}|Tagapangasiwa | {{#if:{{{operator|}}}|Nagpapatakbo | {{#if:{{{owner|}}}|May-ari }}}}}}}} |data8 = {{ifempty|{{{governing_body|}}}|{{{administrator|}}}|{{{operator|}}}|{{{owner|}}} }} |label9 = World&nbsp;Heritage Site |data9 = {{{world_heritage_site|}}} |label10 = {{#if:{{{website|}}}|Website}} |data10 = {{#if:{{{website|}}} | {{{website|}}} | {{#if:{{{url|}}} | {{{url|}}} }} }} |header11 = {{ifempty|{{{embedded1|}}}|{{{embedded|}}} }} |header12 = {{{embedded2|}}} }}<noinclude> {{documentation}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> pjbsj93qui5cbbnp81ru8ukebcng0mo 0 54492 2218987 2218644 2026-08-04T11:02:45Z KyutKoTalaga 152379 /* Pandaigdigang batas */ 2218987 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disputed Islands | plural = | name = Buhanginan ng Panatag | image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg | image caption = Larawan ng Buhanginan ng Panatag mula sa NASA | image size = 250px | locator map = | map-custom = | native name = | native name link = | other_names = '''Scarborough Shoal'''<br/>'''Bajo de Masinloc'''<br/>'''Pulo ng Huang​yan'''​<br/>'''Minzhu Jiao'''<br/> | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}} | archipelago = {{convert|150|km2|mi2}} | total islands = | major islands = | area = | length = | width = | coastline = | highest mount = Timog Bato o ''South Rock'' | elevation = {{convert|3|m|ft}} | country = Pilipinas | country admin divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]] | country admin divisions = [[Masinloc, Zambales|Masinloc]], [[Zambales]] | country claim = Republikang Bayan ng Tsina | country 1 claim = Republika ng Tsina (Taiwan) | population = wala | population as of = | density = | ethnic groups = | additional info = | website = }} Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng Pampang ng Macclesfield sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref> Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref> Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref> Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref> Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref> == Heograpiya == Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" /> Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" /> == Pandaigdigang batas == Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref> Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo.” == Talababa == {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== *[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}} *[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag] *[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina] *[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo) *[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19) *[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina] *[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br> [[Kaurian:Mga pulo]] [[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]] {{Philippines political divisions}} <br> {{Stub|Pilipinas}} {{Stub|Tsina}} {{Stub|Taiwan}} tmnjl05uh595jrt6gmsjljxopp5ael7 2218990 2218987 2026-08-04T11:28:37Z KyutKoTalaga 152379 /* Pandaigdigang batas */ 2218990 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disputed Islands | plural = | name = Buhanginan ng Panatag | image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg | image caption = Larawan ng Buhanginan ng Panatag mula sa NASA | image size = 250px | locator map = | map-custom = | native name = | native name link = | other_names = '''Scarborough Shoal'''<br/>'''Bajo de Masinloc'''<br/>'''Pulo ng Huang​yan'''​<br/>'''Minzhu Jiao'''<br/> | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}} | archipelago = {{convert|150|km2|mi2}} | total islands = | major islands = | area = | length = | width = | coastline = | highest mount = Timog Bato o ''South Rock'' | elevation = {{convert|3|m|ft}} | country = Pilipinas | country admin divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]] | country admin divisions = [[Masinloc, Zambales|Masinloc]], [[Zambales]] | country claim = Republikang Bayan ng Tsina | country 1 claim = Republika ng Tsina (Taiwan) | population = wala | population as of = | density = | ethnic groups = | additional info = | website = }} Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng Pampang ng Macclesfield sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref> Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref> Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref> Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref> Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref> == Heograpiya == Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" /> Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" /> == Pandaigdigang batas == Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref> Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo. Ang pagkaantala at kawalan ng pagpapatuloy na naaayon sa pagpapanatili ng karapatan ay kinakailangang nagkakaiba depende kung ang mga sangkot ay mga pinaninirahang rehiyon o mga rehiyong walang naninirahan, o mga rehiyong napalilibutan ng mga teritoryo kung saan walang pagtatalo tungkol sa soberanya, o mga rehiyong maaaring marating, halimbawa, mataas na dagat.”<ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=840|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024 |language=en}}</ref> == Talababa == {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== *[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}} *[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag] *[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina] *[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo) *[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19) *[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina] *[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br> [[Kaurian:Mga pulo]] [[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]] {{Philippines political divisions}} <br> {{Stub|Pilipinas}} {{Stub|Tsina}} {{Stub|Taiwan}} 31wtwone7bi23mlcc29t1il6pl4t0jx 2218991 2218990 2026-08-04T11:35:22Z KyutKoTalaga 152379 /* Pandaigdigang batas */ 2218991 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disputed Islands | plural = | name = Buhanginan ng Panatag | image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg | image caption = Larawan ng Buhanginan ng Panatag mula sa NASA | image size = 250px | locator map = | map-custom = | native name = | native name link = | other_names = '''Scarborough Shoal'''<br/>'''Bajo de Masinloc'''<br/>'''Pulo ng Huang​yan'''​<br/>'''Minzhu Jiao'''<br/> | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}} | archipelago = {{convert|150|km2|mi2}} | total islands = | major islands = | area = | length = | width = | coastline = | highest mount = Timog Bato o ''South Rock'' | elevation = {{convert|3|m|ft}} | country = Pilipinas | country admin divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]] | country admin divisions = [[Masinloc, Zambales|Masinloc]], [[Zambales]] | country claim = Republikang Bayan ng Tsina | country 1 claim = Republika ng Tsina (Taiwan) | population = wala | population as of = | density = | ethnic groups = | additional info = | website = }} Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng Pampang ng Macclesfield sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref> Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref> Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref> Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref> Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref> == Heograpiya == Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" /> Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" /> == Pandaigdigang batas == Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref> Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo. Ang pagkaantala at kawalan ng pagpapatuloy na naaayon sa pagpapanatili ng karapatan ay kinakailangang nagkakaiba depende kung ang mga sangkot ay mga pinaninirahang rehiyon o mga rehiyong walang naninirahan, o mga rehiyong napalilibutan ng mga teritoryo kung saan walang pagtatalo tungkol sa soberanya, o mga rehiyong maaaring marating, halimbawa, mataas na dagat.”<ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=840|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024 |language=en}}</ref> Para sa mga teritoryong walang naninirahan, ipinasiya sa [[Kaso ng Pulo ng Clipperton|kaso ng Pulo ng Clipperton]] noong 1931 na “kung ang isang teritoryo, dahil sa ganap na itong walang naninirahan, ay mula sa unang sandali ng paglitaw roon ng estadong sumasakop ay nasa ganap at hindi pinagtatalunang pagtatapon ng estadong iyon, mula sa sandaling iyon ay dapat ituring na ganap ang pagkuha ng pagmamay-ari, at sa gayon ay kumpleto na ang pananakop. Ang katotohanang hindi isinagawa ng [Pransiya] ang kaniyang awtoridad doon sa isang positibong paraan ay hindi nangangahulugang nawala ang isang pagkuha ng teritoryo na ganap nang naisakatuparan.”<ref>Arbitral Award on the Subject of the Difference Relative to the Sovereignty over Clipperton Island, American Journal of International Law 26, No. 2 (April 1931); 390.</ref> == Talababa == {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== *[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}} *[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag] *[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina] *[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo) *[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19) *[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina] *[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br> [[Kaurian:Mga pulo]] [[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]] {{Philippines political divisions}} <br> {{Stub|Pilipinas}} {{Stub|Tsina}} {{Stub|Taiwan}} coh11uftc20j07actk19f4zsqrtczlk 2218992 2218991 2026-08-04T11:36:07Z KyutKoTalaga 152379 /* Pandaigdigang batas */ 2218992 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disputed Islands | plural = | name = Buhanginan ng Panatag | image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg | image caption = Larawan ng Buhanginan ng Panatag mula sa NASA | image size = 250px | locator map = | map-custom = | native name = | native name link = | other_names = '''Scarborough Shoal'''<br/>'''Bajo de Masinloc'''<br/>'''Pulo ng Huang​yan'''​<br/>'''Minzhu Jiao'''<br/> | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}} | archipelago = {{convert|150|km2|mi2}} | total islands = | major islands = | area = | length = | width = | coastline = | highest mount = Timog Bato o ''South Rock'' | elevation = {{convert|3|m|ft}} | country = Pilipinas | country admin divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]] | country admin divisions = [[Masinloc, Zambales|Masinloc]], [[Zambales]] | country claim = Republikang Bayan ng Tsina | country 1 claim = Republika ng Tsina (Taiwan) | population = wala | population as of = | density = | ethnic groups = | additional info = | website = }} Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng Pampang ng Macclesfield sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref> Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref> Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref> Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref> Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref> == Heograpiya == Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" /> Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" /> == Pandaigdigang batas == Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref> Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo. Ang pagkaantala at kawalan ng pagpapatuloy na naaayon sa pagpapanatili ng karapatan ay kinakailangang nagkakaiba depende kung ang mga sangkot ay mga pinaninirahang rehiyon o mga rehiyong walang naninirahan, o mga rehiyong napalilibutan ng mga teritoryo kung saan walang pagtatalo tungkol sa soberanya, o mga rehiyong maaaring marating, halimbawa, mataas na dagat.”<ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=840|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024 |language=en}}</ref> Para sa mga teritoryong walang naninirahan, ipinasiya sa kaso ng Pulo ng Clipperton noong 1931 na “kung ang isang teritoryo, dahil sa ganap na itong walang naninirahan, ay mula sa unang sandali ng paglitaw roon ng estadong sumasakop ay nasa ganap at hindi pinagtatalunang pagtatapon ng estadong iyon, mula sa sandaling iyon ay dapat ituring na ganap ang pagkuha ng pagmamay-ari, at sa gayon ay kumpleto na ang pananakop. Ang katotohanang hindi isinagawa ng [Pransiya] ang kaniyang awtoridad doon sa isang positibong paraan ay hindi nangangahulugang nawala ang isang pagkuha ng teritoryo na ganap nang naisakatuparan.”<ref>Arbitral Award on the Subject of the Difference Relative to the Sovereignty over Clipperton Island, American Journal of International Law 26, No. 2 (April 1931); 390.</ref> == Talababa == {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== *[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}} *[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag] *[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina] *[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo) *[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19) *[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina] *[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br> [[Kaurian:Mga pulo]] [[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]] {{Philippines political divisions}} <br> {{Stub|Pilipinas}} {{Stub|Tsina}} {{Stub|Taiwan}} 6kqrk5bcjlf2iayqwzukgcob1ekpmtn 2218993 2218992 2026-08-04T11:37:32Z KyutKoTalaga 152379 /* Pandaigdigang batas */ 2218993 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disputed Islands | plural = | name = Buhanginan ng Panatag | image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg | image caption = Larawan ng Buhanginan ng Panatag mula sa NASA | image size = 250px | locator map = | map-custom = | native name = | native name link = | other_names = '''Scarborough Shoal'''<br/>'''Bajo de Masinloc'''<br/>'''Pulo ng Huang​yan'''​<br/>'''Minzhu Jiao'''<br/> | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}} | archipelago = {{convert|150|km2|mi2}} | total islands = | major islands = | area = | length = | width = | coastline = | highest mount = Timog Bato o ''South Rock'' | elevation = {{convert|3|m|ft}} | country = Pilipinas | country admin divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]] | country admin divisions = [[Masinloc, Zambales|Masinloc]], [[Zambales]] | country claim = Republikang Bayan ng Tsina | country 1 claim = Republika ng Tsina (Taiwan) | population = wala | population as of = | density = | ethnic groups = | additional info = | website = }} Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng Pampang ng Macclesfield sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref> Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref> Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref> Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref> Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref> == Heograpiya == Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" /> Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" /> == Pandaigdigang batas == Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref> Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo. Ang pagkaantala at kawalan ng pagpapatuloy na naaayon sa pagpapanatili ng karapatan ay kinakailangang nagkakaiba depende kung ang mga sangkot ay mga pinaninirahang rehiyon o mga rehiyong walang naninirahan, o mga rehiyong napalilibutan ng mga teritoryo kung saan walang pagtatalo tungkol sa soberanya, o mga rehiyong maaaring marating, halimbawa, mataas na dagat.”<ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=840|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024 |language=en}}</ref> Para sa mga teritoryong walang naninirahan, ipinasiya sa kaso ng Pulo ng Clipperton noong 1931 na “kung ang isang teritoryo, dahil sa ganap na itong walang naninirahan, ay mula sa unang sandali ng paglitaw roon ng estadong sumasakop ay nasa ganap at hindi pinagtatalunang pagtatapon ng estadong iyon, mula sa sandaling iyon ay dapat ituring na ganap ang pagkuha ng pagmamay-ari, at sa gayon ay kumpleto na ang pananakop. Ang katotohanang hindi isinagawa ng [Pransiya] ang kaniyang awtoridad doon sa isang positibong paraan ay hindi nangangahulugang nawala ang isang pagkuha ng teritoryo na ganap nang naisakatuparan.”<ref>Arbitral Award on the Subject of the Difference Relative to the Sovereignty over Clipperton Island, American Journal of International Law 26, No. 2 (April 1931); 390.</ref> Pinagtibay ang pasyang ito sa kaso ng Silangang Greenland noong 1933.</ref> The ruling was affirmed in the 1933 Eastern Greenland case.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, pp. 51-52, PCIJ Series A/B. 53</ref> == Talababa == {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== *[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}} *[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag] *[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina] *[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo) *[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19) *[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina] *[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br> [[Kaurian:Mga pulo]] [[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]] {{Philippines political divisions}} <br> {{Stub|Pilipinas}} {{Stub|Tsina}} {{Stub|Taiwan}} iln79qojrxf87vf3iq63vpzt1s8d7a2 2218994 2218993 2026-08-04T11:38:19Z KyutKoTalaga 152379 /* Pandaigdigang batas */ 2218994 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disputed Islands | plural = | name = Buhanginan ng Panatag | image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg | image caption = Larawan ng Buhanginan ng Panatag mula sa NASA | image size = 250px | locator map = | map-custom = | native name = | native name link = | other_names = '''Scarborough Shoal'''<br/>'''Bajo de Masinloc'''<br/>'''Pulo ng Huang​yan'''​<br/>'''Minzhu Jiao'''<br/> | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}} | archipelago = {{convert|150|km2|mi2}} | total islands = | major islands = | area = | length = | width = | coastline = | highest mount = Timog Bato o ''South Rock'' | elevation = {{convert|3|m|ft}} | country = Pilipinas | country admin divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]] | country admin divisions = [[Masinloc, Zambales|Masinloc]], [[Zambales]] | country claim = Republikang Bayan ng Tsina | country 1 claim = Republika ng Tsina (Taiwan) | population = wala | population as of = | density = | ethnic groups = | additional info = | website = }} Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng Pampang ng Macclesfield sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref> Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref> Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref> Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref> Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref> == Heograpiya == Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" /> Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" /> == Pandaigdigang batas == Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref> Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo. Ang pagkaantala at kawalan ng pagpapatuloy na naaayon sa pagpapanatili ng karapatan ay kinakailangang nagkakaiba depende kung ang mga sangkot ay mga pinaninirahang rehiyon o mga rehiyong walang naninirahan, o mga rehiyong napalilibutan ng mga teritoryo kung saan walang pagtatalo tungkol sa soberanya, o mga rehiyong maaaring marating, halimbawa, mataas na dagat.”<ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=840|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024 |language=en}}</ref> Para sa mga teritoryong walang naninirahan, ipinasiya sa kaso ng Pulo ng Clipperton noong 1931 na “kung ang isang teritoryo, dahil sa ganap na itong walang naninirahan, ay mula sa unang sandali ng paglitaw roon ng estadong sumasakop ay nasa ganap at hindi pinagtatalunang pagtatapon ng estadong iyon, mula sa sandaling iyon ay dapat ituring na ganap ang pagkuha ng pagmamay-ari, at sa gayon ay kumpleto na ang pananakop. Ang katotohanang hindi isinagawa ng [Pransiya] ang kaniyang awtoridad doon sa isang positibong paraan ay hindi nangangahulugang nawala ang isang pagkuha ng teritoryo na ganap nang naisakatuparan.”<ref>Arbitral Award on the Subject of the Difference Relative to the Sovereignty over Clipperton Island, American Journal of International Law 26, No. 2 (April 1931); 390.</ref> Pinagtibay ang pasyang ito sa kaso ng Silangang Greenland noong 1933.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, pp. 51-52, PCIJ Series A/B. 53</ref> == Talababa == {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== *[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}} *[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag] *[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina] *[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo) *[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19) *[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina] *[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br> [[Kaurian:Mga pulo]] [[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]] {{Philippines political divisions}} <br> {{Stub|Pilipinas}} {{Stub|Tsina}} {{Stub|Taiwan}} 2t4iehtym0cwsf9mnlof31k3gaqfud6 2218995 2218994 2026-08-04T11:40:08Z KyutKoTalaga 152379 /* Pandaigdigang batas */ 2218995 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disputed Islands | plural = | name = Buhanginan ng Panatag | image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg | image caption = Larawan ng Buhanginan ng Panatag mula sa NASA | image size = 250px | locator map = | map-custom = | native name = | native name link = | other_names = '''Scarborough Shoal'''<br/>'''Bajo de Masinloc'''<br/>'''Pulo ng Huang​yan'''​<br/>'''Minzhu Jiao'''<br/> | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}} | archipelago = {{convert|150|km2|mi2}} | total islands = | major islands = | area = | length = | width = | coastline = | highest mount = Timog Bato o ''South Rock'' | elevation = {{convert|3|m|ft}} | country = Pilipinas | country admin divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]] | country admin divisions = [[Masinloc, Zambales|Masinloc]], [[Zambales]] | country claim = Republikang Bayan ng Tsina | country 1 claim = Republika ng Tsina (Taiwan) | population = wala | population as of = | density = | ethnic groups = | additional info = | website = }} Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng Pampang ng Macclesfield sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref> Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref> Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref> Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref> Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref> == Heograpiya == Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" /> Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" /> == Pandaigdigang batas == Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref> Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo. Ang pagkaantala at kawalan ng pagpapatuloy na naaayon sa pagpapanatili ng karapatan ay kinakailangang nagkakaiba depende kung ang mga sangkot ay mga pinaninirahang rehiyon o mga rehiyong walang naninirahan, o mga rehiyong napalilibutan ng mga teritoryo kung saan walang pagtatalo tungkol sa soberanya, o mga rehiyong maaaring marating, halimbawa, mataas na dagat.”<ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=840|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024 |language=en}}</ref> Para sa mga teritoryong walang naninirahan, ipinasiya sa kaso ng Pulo ng Clipperton noong 1931 na “kung ang isang teritoryo, dahil sa ganap na itong walang naninirahan, ay mula sa unang sandali ng paglitaw roon ng estadong sumasakop ay nasa ganap at hindi pinagtatalunang pagtatapon ng estadong iyon, mula sa sandaling iyon ay dapat ituring na ganap ang pagkuha ng pagmamay-ari, at sa gayon ay kumpleto na ang pananakop. Ang katotohanang hindi isinagawa ng [Pransiya] ang kaniyang awtoridad doon sa isang positibong paraan ay hindi nangangahulugang nawala ang isang pagkuha ng teritoryo na ganap nang naisakatuparan.”<ref>Arbitral Award on the Subject of the Difference Relative to the Sovereignty over Clipperton Island, American Journal of International Law 26, No. 2 (April 1931); 390.</ref> Pinagtibay ang pasyang ito sa kaso ng Silangang Greenland noong 1933.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, pp. 51-52, PCIJ Series A/B. 53</ref> Sa kaso ng Silangang Greenland sa pagitan ng Norway at Denmark, itinatag ang doktrina ng kritikal na petsa. == Talababa == {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== *[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}} *[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag] *[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina] *[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo) *[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19) *[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina] *[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br> [[Kaurian:Mga pulo]] [[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]] {{Philippines political divisions}} <br> {{Stub|Pilipinas}} {{Stub|Tsina}} {{Stub|Taiwan}} 61cwxp9kjtbvugfovi0gl8hnnqam55t 2218996 2218995 2026-08-04T11:42:27Z KyutKoTalaga 152379 /* Pandaigdigang batas */ 2218996 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disputed Islands | plural = | name = Buhanginan ng Panatag | image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg | image caption = Larawan ng Buhanginan ng Panatag mula sa NASA | image size = 250px | locator map = | map-custom = | native name = | native name link = | other_names = '''Scarborough Shoal'''<br/>'''Bajo de Masinloc'''<br/>'''Pulo ng Huang​yan'''​<br/>'''Minzhu Jiao'''<br/> | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}} | archipelago = {{convert|150|km2|mi2}} | total islands = | major islands = | area = | length = | width = | coastline = | highest mount = Timog Bato o ''South Rock'' | elevation = {{convert|3|m|ft}} | country = Pilipinas | country admin divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]] | country admin divisions = [[Masinloc, Zambales|Masinloc]], [[Zambales]] | country claim = Republikang Bayan ng Tsina | country 1 claim = Republika ng Tsina (Taiwan) | population = wala | population as of = | density = | ethnic groups = | additional info = | website = }} Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng Pampang ng Macclesfield sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref> Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref> Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref> Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref> Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref> == Heograpiya == Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" /> Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" /> == Pandaigdigang batas == Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref> Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo. Ang pagkaantala at kawalan ng pagpapatuloy na naaayon sa pagpapanatili ng karapatan ay kinakailangang nagkakaiba depende kung ang mga sangkot ay mga pinaninirahang rehiyon o mga rehiyong walang naninirahan, o mga rehiyong napalilibutan ng mga teritoryo kung saan walang pagtatalo tungkol sa soberanya, o mga rehiyong maaaring marating, halimbawa, mataas na dagat.”<ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=840|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024 |language=en}}</ref> Para sa mga teritoryong walang naninirahan, ipinasiya sa kaso ng Pulo ng Clipperton noong 1931 na “kung ang isang teritoryo, dahil sa ganap na itong walang naninirahan, ay mula sa unang sandali ng paglitaw roon ng estadong sumasakop ay nasa ganap at hindi pinagtatalunang pagtatapon ng estadong iyon, mula sa sandaling iyon ay dapat ituring na ganap ang pagkuha ng pagmamay-ari, at sa gayon ay kumpleto na ang pananakop. Ang katotohanang hindi isinagawa ng [Pransiya] ang kaniyang awtoridad doon sa isang positibong paraan ay hindi nangangahulugang nawala ang isang pagkuha ng teritoryo na ganap nang naisakatuparan.”<ref>Arbitral Award on the Subject of the Difference Relative to the Sovereignty over Clipperton Island, American Journal of International Law 26, No. 2 (April 1931); 390.</ref> Pinagtibay ang pasyang ito sa kaso ng Silangang Greenland noong 1933.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, pp. 51-52, PCIJ Series A/B. 53</ref> Sa kaso ng Silangang Greenland sa pagitan ng Norway at Denmark, itinatag ang doktrina ng kritikal na petsa. Ipinasiya ng Permanent Court of International Justice (PCIJ) na ang proklamasyon ng Norway noong Hulyo 10, 1931 na nagsasabing inaangkin nito ang Silangang Greenland ay ang “kritikal na petsa” sa kasong iyon.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, PCIJ Series A/B. No. 53</ref> == Talababa == {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== *[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}} *[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag] *[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina] *[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo) *[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19) *[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina] *[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br> [[Kaurian:Mga pulo]] [[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]] {{Philippines political divisions}} <br> {{Stub|Pilipinas}} {{Stub|Tsina}} {{Stub|Taiwan}} fpaft08mmysfvcuvyup7qbwckl810tz 0 57060 2218891 1339637 2026-08-03T22:46:33Z Carla Mae Molin 164845 #WPWP #WPWPPH 2218891 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Moolgarda | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Actinopterygii]] | ordo = [[Mugiliformes]] | familia = [[Mugilidae]] | genus = ''Moolgarda'' }} [[Talaksan:Moolgarda seheli.jpg|thumb|Ang ginuhit na larawan ng Moolgarda. ]] Ang '''''Moolgarda''''' ay isa sa labing-pitong [[sari]] ng [[Pamilya (biyolohiya)|pamilyang]] [[Mugilidae]] na mas kilala bilang '''[[banak]]'''. Ang saring ''Moolgarda'' ay naglalaman ng iisang [[uri]] ng isda na tinatawag na ''Moolgarda pedaraki''. [[Kategorya:Mugiliformes]] [[Kategorya:Pagkain]] [[Kategorya:Banak]] {{stub|Hayop}} ep63x4l5r2ozdsg7aj153qchd66wwxr 0 57061 2218892 1437203 2026-08-03T22:48:48Z Carla Mae Molin 164845 #WPWP #WPWPPH 2218892 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Valamugil | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Actinopterygii]] | ordo = [[Mugiliformes]] | familia = [[Mugilidae]] | genus = ''Valamugil'' }} [[Talaksan:Valamugil buchanani.jpg|thumb|Ang ginuhit na larawan ng isang klase ng Valamugil.]] Ang '''''Valamugil''''' ay isa sa labing-pitong [[sari]] ng [[Pamilya (biyolohiya)|pamilyang]] [[Mugilidae]] na mas kilala bilang '''[[banak]]'''. Ang saring ''Moolgarda'' ay naglalaman ng siyam na [[uri]] ng isda. ==Mga Uri== *''[[Valamugil seheli]]'' *''[[Valamugil buchanani]]'' *''[[Valamugil engeli]]'' *''[[Valamugil cunnesius]]'' *''[[Valamugil robustus]]'' *''[[Valamugil georgii]]'' *''[[Valamugil speigleri]]'' *''[[Valamugil formosae]]'' *''[[Valamugil perusii]]'' [[Kaurian:Mugiliformes]] [[Kaurian:Pagkain]] [[Kaurian:Banak]] {{stub}} 7bnpa6hmbgip6yo8fwog2z2ayk8jkr6 0 58045 2218928 2218704 2026-08-04T02:41:33Z GinawaSaHapon 102500 /* Sanggunian */ 2218928 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa -->{{Redirect-distinguish|Salaysay|Sanaysay}}{{Redirect-distinguish|Istorya|Historya}} [[Talaksan:The_Monkey_and_The_Turtle_3.jpg|thumb|Isa ang kuwentong ''[[Ang Pagong at ang Matsing]]'' sa mga pinakakilalang [[pabula]] mula Pilipinas. Ang partikular na guhit na ito ay ginawa ni [[Jose Rizal]] noong 1886.]] '''Kuwénto''' (o '''kwénto'''), '''istórya''', '''salaysáy''', o '''naratíbo''' ang anumang paglalahad sa isang serye ng mga magkakaugnay na pangyayari o karanasan,<ref>{{citation |title=The Random House Dictionary of the English Language |date=1979 |trans-title=Ang Diksiyonaryo ng Random House sa Wikang Ingles |location=New York |publisher=[[Random House]] |language=en |lccn=74-129225 |ref={{harvid |Random House |1979}}}}</ref> na maaaring [[Kathang-isip|kathang{{Non breaking hyphen}}isip]] (piksiyon) tulad ng [[pabula]], [[kuwentong-bibit]], [[alamat]], o [[nobela]], o [[Di-kathang isip|hindi kathang{{Non breaking hyphen}}isip]] (di{{Non breaking hyphen}}piksiyon) tulad ng [[talaarawan]], [[talambuhay]], o [[balita]].<ref>{{citation |last1=Carey |first1=Gary |title=A Multicultural Dictionary of Literary Terms |url=https://archive.org/details/multiculturaldic00care |year=1999 |trans-title=Multikultural na Diksiyonaryo ng mg Katagang Pampanitikan |location=Jefferson, Estados Unidos |publisher=[[McFarland & Company]] |language=en |isbn=0-7864-0552-X |last2=Snodgrass |first2=Mary Ellen}}</ref><ref>{{citation |last=Harmon |first=William |title=A Handbook to Literature |date=2012 |trans-title=Handbook sa Panitikan |edition=12 |location=Boston, Estados Unidos |publisher=[[Longman]] |language=en |isbn=978-0-205-02401-8}}</ref> Maaaring maipresenta ang mga kuwento nang pasulat o pasalita, serye ng mga imahe kagaya ng pelikula o komiks, o kombinasyon ng mga ito. Naipapahayag ang mga kuwento sa lahat ng klase ng gawa ng tao, para sa [[sining]] o [[paglilibang]], kabilang na ang [[Pampublikong pamamahayag|pagsasalita]] ([[panitikang pasalita]]), [[panitikan]], [[teatro]], [[sayaw]], [[musika]] at [[awit]], [[komiks]], [[dyornalismo]], [[animasyon]], [[bidyo]] (kasama ang [[pelikula]] at [[telebisyon]]), [[larong bidyo]], [[radyo]], [[laro]], at kahit maging mga purong [[Sining-biswal|nakikitang sining]] tulad ng [[pagpipinta]], [[paglililok]], [[pagguhit]], at [[potograpiya]], basta may serye ng mga pangyayari na ipinepresenta. [[Pagkukuwento]] ang tawag sa gawain ng mga tao upang maibahagi ang mga kuwento sa iba, madalas sa anyong [[Pasalitang pagkukuwento|pasalita]].<ref>{{Cite journal |last=Mello |first=Robin |date=2001-02-02 |title=The Power of Storytelling: How Oral Narrative Influences Children's Relationships in Classrooms |trans-title=Ang Kapangyarihan ng Pagkukuwento: Paano Naiimpluwensiyahan ng Pasalitang Kuwento ang mga Relasyon ng mga Bata sa Silid-aralan |url=http://www.ijea.org/v2n1/ |journal=International Journal of Education & the Arts |language=en |volume=2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630042438/http://www.ijea.org/v2n1/ |archive-date=2008-06-30 |access-date= |number=1}}</ref> Gayunpaman, simula noong umusbong ang mga lipunang kayang magsulat, nagsimula ring itala ang marami sa mga kuwento sa [[Panitikan|anyong pasulat]]. Tinatawag na '''pagsasalaysáy''' o '''narasyón''' naman ang pormal at pampanitikang proseso ng paggawa ng kuwento, na kabilang sa apat na tradisyonal na [[retorikong paraan ng diskurso]] kasama ng [[argumentasyon]], [[paglalarawan]], at [[eksposisyon]]. Iba ito sa salitang ''narasyon'' na karaniwang ginagamit bilang komentaryo sa kuwento at isang [[paraan sa pagkukuwento]] na ginagamit upang makagawa at mapaganda pa ang isang kuwento. == Etimolohiya == Nagmula ang salitang ''kuwento'' sa [[wikang Kastila]] na {{Lang|es|cuento}} na nagmula sa [[wikang Latin]] na nangangahulugang "mag-isip" o "ipagpalagay".<ref>{{Cite web |title=kuwento |url=https://diksiyonaryo.ph/list/kuwento |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |title=cuento |trans-title=kuwento |url=https://dle.rae.es/cuento |access-date=2026-07-29 |website=«Diccionario de la lengua española» - Edición del Tricentenario |publisher=Real Academia Española |language=es}}</ref> Sinusulat din ito bilang ''kwento''. Karaniwang ginagamit naman ang salitang ''salaysay'' sa konteksto ng pag-uulat o pagpapahayag katulad ng [[sinumpaang salaysay]] sa [[batas]]. Samantala, parehong nagmula ang salitang ''istorya'' at ang halos kalapit sa pagbaybay nito na ''[[historya]]'' sa salitang Kastila na {{Lang|es|historia}} ("kasaysayan").<ref>{{Cite web |title=istorya |url=https://diksiyonaryo.ph/search/istorya?page=1 |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> Sa wikang Kastila din nagmula ang salitang ''naratibo'', mula {{Lang|es|narrativo}}.<ref>{{Cite web |title=naratibo |url=https://diksiyonaryo.ph/search/naratibo?page=1 |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> == Kahulugan == Kuwento ang tawag sa inilalahad na sekuwensiya ng mga totoo o kathang-isip na serye ng mga pangyayari sa iba, minsan mula sa isang tagakuwento o tagapagsalaysay. [[Personal na kuwento]] ang tawag sa [[Tuluyan|kuwentong tuluyan]] kung saan ipinepresenta ng may-akda o tagapagsalita ang kanilang personal na karanasan, madalas sa anyong impormal o biglaan, tulad halimbawa ng [[pagte-text]], [[pagmemensahe online]], o harapang pakikipag-usap. Iba ang mga kuwento sa mga simpleng paglalarawan sa kalidad, estado, o sitwasyon na walang sangkot na indibiduwal. Iba-iba ang haba ng mga kuwento, mula sa isang maikling pagkukuwento sa mga nangyari kagaya ng mga [[balita]] hanggang sa mahahabang anyo na nagtatampok ng mga mahahabang serye ng mga pangyayari tulad ng sa mga [[pelikula]], [[teleserye]], o [[nobela]]. Iba-iba rin ang mga paksa ng isang kuwento, na maaaring maigrupo batay sa tema o pormal na kategorya. Tinatawag na [[Di-piksyon|di-piksiyon]] ang mga kuwento na di-kathang isip kabilang ang [[talambuhay]], [[dyornalismo]], [[historyograpiya]], at ibang mga anyo ng pagkukuwento na nakabase sa realidad at katotohanan. Sa kabilang banda, [[piksiyon]] naman ang tawag sa mga kuwento na kathang isip at hindi nakabase sa realidad at katotohanan. Kabilang rito ang mga kuwentong nakabase sa mga tunay na pangyayari ngunit hinaluan ng mga di-makatotohanang elemento kagaya ng sa mga [[piksiyong historikal]]. Bukod dito, piksiyon din ang mga [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], nobela, pelikula, at ibang mga kuwento sa mga midyum kagaya ng sa mga [[larong bidyo]] at [[teatro]]. Sa pag-aaral sa mga gawang piksiyon, madalas na ginugrupo ang mga ito batay sa pananaw, mula sa [[Kuwento sa unang panauhan|unang panauhan]] hanggang sa [[Kuwento sa ikatlong panauhan|ikatlong panauhan]]. Maaaring kathang isip ang mga [[tulang pasalaysay]] kagaya ng [[epiko]] o di-kathang isip kagaya ng mga [[tulang patala]]. Naiiba ang mga tulang pasalaysay mula sa mga [[tulang liriko]], na nakapokus sa damdamin ng tagapagsalita at walang [[banghay]], [[Tagpuan ng kuwento|tagpuan]], o ibang mga katangian ng isang kuwento. Halos lahat ng mga anyo ng [[drama]] kagaya ng [[dula]], [[musikal]], [[opera]], at [[ballet]] ay pawang mga kuwento. == Elemento == May mga pangunahing elemento na kinakailangang magkaroon ang isang gawa para matawag itong kuwento. Kabilang rito ang pagkakaroon ng mga tauhan, hidwaan, banghay, tagpuan, tema, at paraan ng pagkukuwento. === Tauhan === {{Main|Tauhan ng kuwento}} [[File:Batman_and_Robin_1966.JPG|thumb|Si [[Batman]] (kanan) at ang kasangga niyang si [[Robin (komiks)|Robin]] (kanan) ang mga pangunahing tauhan ng teleseryeng ''[[Batman (teleserye)|Batman]]'' na umere mula 1966 hanggang 1968 sa [[Estados Unidos]].]] [[Tauhan ng kuwento|Tauhan]] o karakter ang mga indibiduwal sa isang kuwento na nagdidikta sa takbo nito. Madalas silang may pangalan, at gumaganap batay sa kanilang gampanin sa [[banghay]]. Ang kanilang [[Dayalogo ng kuwento|dayalogo]] o [[Aksyon ng kuwento|pagkilos]] ay maaaring sadya o may layunin upang umusad ang kuwento. Karaniwang kathang isip ang mga tauhan, bagamat maaari din silang nakabatay sa isang tao sa tunay na buhay o di kaya tumutukoy sa partikular na tao sa tunay na buhay kagaya ng sa mga [[Di-piksyon|di-piksiyon]] na kuwento tulad ng [[talambuhay]]. Nakadepende sa unang impresyon ng tagasubaybay kung makikisimpatiya sila sa sitwasyon ng isang partikular na tauhan sa kuwento, damdamin na maaaring ituring na para bang tunay na buhay ito.<ref>{{Cite journal |last=Phillips |first=Brian |date=2004 |title=Character in Contemporary Fiction |trans-title=Mga Tauhan sa Kontemporaryong Piksiyon |url=https://www.jstor.org/stable/3852955 |journal=The Hudson Review |language=en |volume=56 |issue=4 |pages=629–642 |doi=10.2307/3852955 |issn=0018-702X |jstor=3852955 |url-access=subscription}}</ref> Ang koneksyon na ito ng tagasubaybay sa isang tauhan sa simula ang siyang magdidikta sa inaasahang pag-uugali ng naturang tauhan na ito sa mga susunod na eksena ng kuwento, na maaaring di tumugma kung aakto ang tauhan na ito sa paraang naiiba sa mga nagdaang eksena. Nagtataglay ang mga kuwento ng mga pangunahing tauhan, na tinatawag na [[bida]], kung saan umiikot ang kuwento. Maaaring magkaroon ang mga kuwento ng [[kontrabida]], na siyang humahadlang sa bida. Sa maraming klase ng kuwento, karaniwang [[bayani]] ang bida, na siyang sinusubaybayan ng mga tagasubaybayat nagtataglay ng mga layuning nakakabuti. Maaari siyang makaharap ng [[kalaban]], kontrabida na aktibong humahadlang sa kabutihan. [[Pinakakalaban]] ang tawag kung ito ang pinakamatinding kalaban ng bayani. Sa ibang mga kuwento, maaaring kuwestiyonable ang paninindigan ng bida; tinatawag ito na [[kontrabayani]]. Maaari ring magkaroon ang kuwento ng maraming bida; sa mga ganitong kuwento, karaniwang may itinatalagang pinakabida, [[pangalawang bida]], at [[pangatlong bida]]. Bukod sa mga ito, may iba pang mga uri ng tauhan, kilala sa tawag na mga [[tauhang tipikal]], na nakabatay sa gampanin nila sa kuwento o katangian nila. === Hidwaan === {{Main|Hidwaan ng kuwento}} [[Talaksan:One_Ring_Blender_Render.png|thumb|Sentro sa hidwaan sa kuwento ng ''[[The Lord of the Rings]]'' (1954{{Endash}}1955) ni [[J. R. R. Tolkien]] ang [[Nag-iisang Singsing]] na siyang hinahanap ng mga bida upang sirain para mailigtas ang [[Middle-Earth|Middle-earth]].]] Sa malawak na kahulugan, [[Hidwaan ng kuwento|hidwaan]] ang tawag sa tensiyon na nabubuo na siyang nakakaapekto sa isip at kilos ng mga tauhan. Ito ang pangunahing problema ng mga bida. Madalas nakakaranas ang mga bida ng mga karagdagang laban sa sariling damdamin, kagaya ng pag-aalinlangan, takot, o pag-aalala sa mga susunod na pangyayari dahil sa hidwaan. Maaaring magtaglay ang mga kuwento ng maraming hidwaan, lalo na sa mga mahahabang gawa, ngunit karaniwang may isang malaking problema at maraming mas maliliit na problema na unang nalulutas sa kuwento. Maaaring maigrupo ang hidwaan batay sa laban; ilan sa mga pinakakaraniwan ang mga sumusunod: * tauhan kontra tauhan, hal. seryeng ''[[Harry Potter]]'' (1997{{Endash}}2007) ni [[J. K. Rowling]] sa pagitan ni [[Harry Potter (tauhan)|Harry Potter]] at [[Voldemort]]. * tauhan kontra kalikasan, hal. ''[[Ang Matanda at ang Dagat]]'' (1952) ni [[Ernest Hemingway]] sa pagitan ng matandang mangingisda at ang dagat. * tauhan kontra lipunan, hal. nobelang ''[[1984 (nobela)|1984]]'' (1949) ni [[George Orwell]] sa pagitan ni [[Winston Smith]] at ang lipunang kinokontrol ni [[Big Brother]]. * tauhan kontra tadhana, hal. pelikulang ''[[Your Name|Kimi no Na wa]]'' (2016) ni [[Makoto Shinkai]] sa pagitan ni Taki Tachibana at ang trahedya na ikakamatay ni Mitsuha Miyamizu. * tauhan kontra sarili, hal. nobelang ''[[Krimen at Parusa]]'' (1866) ni [[Fyodor Dostoevsky]] sa pagitan ni [[Rodion Raskolnikov]] at ang kanyang pagsisisi at paninindigan matapos niyang patayin ang isang matandang babae. Kung natapos ang hidwaan sa dulo ng kuwento, tinatawag itong [[resolusyon]]. Hindi lahat ng mga kuwento ay nagtatampok ng mga hidwaang natatapos, partikular na sa mga serye ng mga nobela kung saan natatapos lamang ito sa dulo ng serye. === Banghay === {{Main|Banghay}} [[Talaksan:Cowardly_lion2.jpg|thumb|Isa sa mga pangunahing punto sa kuwento ng ''[[Ang Kahanga-hangang Salamangkero ng Oz]]'' (1900) ni [[W. W. Denslow]] ang pagsunod ng bidang si [[Dorothy Gale|Dorothy]] sa [[dilaw na daang ladrilyo]] matapos niyang mapunta sa [[mundo ng Oz]] pagkatapos ng isang [[buhawi]], kung saan niya nakilala ang mga magiging kasamahan niya.]] [[Banghay]] ang sekuwensiya ng mga pangyayari sa isang kuwento mula simula hanggang dulo. Karaniwan itong nabubuo sa pamamagitan ng isang serye ng [[Kasanhian|mga sanhi at mga bunga]], kung saan gumagawa ng mga reaksyon ang mga kilos ng mga tauhan upang umusad ang kuwento. Nagtataglay ito ng mga eksena kung saan nagaganap ang mga pangyayari na siyang magreresulta sa susunod na eksena. Gumagawa ang mga ito ng mga punto sa kuwento, mga eksenang nagpapakita sa pagbabago sa pag-unawa, kilos, o desisyon ng mga tauhan.<ref>{{Cite book |last=Dibell |first=Ansen |title=Elements of Fiction Writing – Plot |publisher=F+W Media |year=1999 |isbn=978-1599635101 |language=en |trans-title=Ano ang Banghay? |chapter=What is Plot?}}</ref> Kadalasan umuusad ang kuwento kapag napagtanto ng mga bida ang hidwaan, na siyang susubukang resolbahin nila sa kahabaan ng kuwento at bumubuo ng madamdaming tagpo para sa mga tauhan at sa mga tagasubaybay ng kuwento. Tinatawag ang proseso ng paggawa ng banghay ng kuwento sa akademya bilang pagbabanghay.<ref>{{cite book |last1=Czarniawska |first1=Barbara |url=https://methods.sagepub.com/book/narratives-in-social-science-research |title=Narratives in Social Science Research |publisher=[[SAGE Publications]] |year=2004 |isbn=9780761941941 |language=en |trans-title=Mga Kuwento sa Agham Panlipunan |doi=10.4135/9781849209502}}</ref> Kalimitang hinahati ang mga banghay sa limang bahagi, at inilalarawan bilang isang piramide upang kumatawan sa antas ng aksyon sa pagtakbo ng kuwento.<ref>{{Cite web |last=Glatch |first=Sean |date=2020-05-12 |title=The 5 Stages of Freytag's Pyramid: Intro to Dramatic Structure |trans-title=Ang 5 Yugto ng Piramide ni Freytag: Panimula sa Estrakturang Pangdrama |url=https://writers.com/freytags-pyramid |access-date=2026-07-31 |website=Writers.com |language=en-US}}</ref> Partikular na ginagamit ito sa mga kuwentong [[drama]]. # ''[[Eksposisyon]]'' o ''panimula'', kung saan inilalarawan ng kuwento ang [[Tagpuan ng kuwento|tagpuan]] nito gayundin ang mga pangunahing tauhan. Maaari itong gamitan ng mga dayalogo, detalye sa mga tauhan, o pagsasalaysay ng isang [[omnisiyenteng tagapagsalaysay]], at nagtatapos sa isang insidenteng nagpapasimula sa kuwento. # ''Pataas na aksyon'' o ''suliranin'', kung saan nakasalubong ng mga bida ang isang [[Hadlang ng kuwento|hadlang]] upang makamit ang isang bagay. Karaniwang sine-setup rito ang mga pangyayari na hahantong sa kasukdulan, kagaya halimbawa ng paglatag ng mga bagay o pangyayari na magiging mahalaga para sa mga susunod na eksena. Ito ang pinakamahabang yugto sa maraming kuwento. # ''[[Kasukdulan ng kuwento|Kasukdulan]]'', kung saan nagaganap ang isang pangyayari na magpapabago sa daloy ng kuwento. Karaniwang nagaganap rito ang mga pinakamatitinding hadlang sa mga bida, tulad halimbawa ng isang di-inaasahang pangyayari sa grupo kagaya ng biglang kamatayan ng isa sa tauhan o rebelasyon ng isang matinding sikreto. # ''Pababang aksyon'' o ''solusyon'', kung saan nagaganap ang pagresolba sa suliranin na inilahad sa mga nagdaang eksena. Maaari magaganap ito sa pamamagitan ng isang sagupaan sa pagitan ng bida at ng kontrabida, o di kaya'y pakikipag-usap sa mga nasaktang partido, o sa kaso ng mga [[Romansa (dyanra)|romansa]], pag-amin sa tunay na nadadama sa isa't-isa. # ''[[Wakas ng kuwento|Wakas]]'', kung saan tinatapos na ng may-akda ang kuwento sa pamamagitan ng paglalahad sa mga pangyayari matapos ng isang matinding kaganapan. Dito inilalahad ang mga natitirang impormasyon na maaaring di pa nabubunyag, lalo na sa kaso ng mga kuwentong [[Misteryo (dyanra)|misteryo]] o [[Detective (dyanra)|detective]]. === Tagpuan === {{Main|Tagpuan ng kuwento}} [[Talaksan:Universal-Islands-of-Adventure-Harry-Potter-Castle-9182.jpg|thumb|Depiksiyon ng [[Hogwarts]] sa [[Universal Orlando]] sa [[Estados Unidos]]. Ang naturang kastilyo ay isa sa mga pangunahing tagpuan sa seryeng ''[[Harry Potter]]'' (1997{{Endash}}2007) ni [[J. K. Rowling]], kung saan nagsisilbi ito bilang paaralan ng mahika ng mga bida.]] [[Tagpuan ng kuwento|Tagpuan]] ang tawag sa lugar, oras, at konteksto kung saan naganap ang kuwento. Kasama rito ang pisikal at temporal na paligid ng mga tauhan gayundin ang kinagagalawan nilang lipunan at kultura. Minsan, maaaring maging mala-tauhan din ang tagpuan dahil sa pagbabagong nagaganap sa lugar na nakaapekto sa takbo ng kuwento.<ref>{{Cite book |last=Rozelle |first=Ron |title=Write Great Fiction – Description & Setting |publisher=F+W Media |year=2005 |isbn=978-1582976822 |chapter=The Importance of Description and Setting}}</ref> Ilan sa mga karaniwang tagpuan ang mga sumusunod: * ''[[Alternatibong kasaysayan]]'', kung saan inilalahad ang mga pangyayari na taliwas sa mga nangyari sa kasaysayan.<ref name="Collins">{{cite web |title=Alternative history |trans-title=Alternatibong kasaysayan |url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alternative-history |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107040916/https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alternative-history |archive-date=7 January 2016 |access-date= |website=Collins English Dictionary |language=en}}</ref> Iba ito sa ''[[kasaysayan sa hinaharap]]'', kung saan inilalahad naman ang mga pangyayari sa [[hinaharap]] imbes sa mga nakatala na sa kasaysayan at tumatalakay sa kawalang-kasiguruduhan sa hinaharap ng sangkatauhan dahil sa mga pagbabago sa lipunan, teknolohiya, o di kaya'y mga di-inaasahang pandaigdigang sakuna.<ref name="Andy Sawyer-2009">{{Cite book |author-last=Sawyer |author-first=Andy |url=https://www.google.co.kr/books/edition/The_Routledge_Companion_to_Science_Ficti/y7CNAgAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22Wells,+however,+was+fascinated+with+history%22&pg=PA489&printsec=frontcover |title=The Routledge Companion to Science Fiction |date=2009-03-30 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-22836-1 |editor1-last=Bould |editor1-first=Mark |pages=489–494 |language=en |trans-title=Ang Pantulong ng Routledge sa Maagham na Piksiyon |chapter=Future History |trans-chapter=Kasaysayan sa Hinaharap |editor2-last=Butler |editor2-first=Andrew M. |editor3-last=Roberts |editor3-first=Adam |editor4-last=Vint |editor4-first=Sherryl}}</ref> * ''[[Worldbuilding|Binuong mundo]]'', na karaniwang itinatampok sa mga kuwentong [[Kathang-isip na pang-agham|maagham na piksiyon]] at [[pantasya]].<ref>{{Cite book |last=Stableford|first=Brian M.|title=Historical Dictionary of Science Fiction Literature|date=2004|publisher=Scarecrow Press|isbn=0-8108-4938-0|location=Lanham, Md.|oclc=54416073|language=en|trans-title=Historikal na Diksiyonaryo ng Panitikan ng Maagham na Piksiyon}}</ref> Depende sa may-akda, maaari itong magtampok ng mga kumpletong sistema ng [[kultura]], [[politika]], [[wika]], [[mahika]], at iba pang mga elemento na nagpapabuhay sa tagpuan. * ''[[Utopiya]]'', kung saan nakatuon ang kuwento sa isang lugar na lubos na biniyayaan at pinapangarap ng mga tao.<ref>{{cite journal |last1=Sargent |first1=Lyman Tower |date=2016 |title=Utopianism |trans-title=Utopiyanismo |journal=[[Routledge Encyclopedia of Philosophy]] |language=en |doi=10.4324/9780415249126-S064-1 |isbn=978-0-415-25069-6}}</ref> Kabaligtaran nito ang ''[[distopiya]]'', na nagtatampok naman ng mga imahe ng kahirapan, kadumihan, kaguluhan, at krimen, kagaya ng tagpuan ng nobelang ''[[1984 (nobela)|1984]]'' (1949) ni [[George Orwell]].<ref name="beaumont">{{Cite journal |last=Beaumont |first=Matthew |date=2006 |title=Cacotopianism, the Paris Commune, and England's Anti-Communist Imaginary, 1870-1900 |trans-title=Kakotopiyanismo, ang Komuna ng Paris, at ang Imaheng Kontra-Komunista ng Inglatera, 1870-1900 |url=https://muse.jhu.edu/pub/1/article/198770 |journal=ELH |language=en |volume=73 |issue=2 |pages=465–487 |doi=10.1353/elh.2006.0012 |issn=1080-6547 |url-access=subscription |s2cid=162348064}}</ref> * ''[[Kahilerang uniberso]]'' o ''kabilang dimensiyon'', na nagtatampok sa ibang mga uniberso, na maaaring lakbayin ng mga tauhan sa kuwento gamit ng mga espekulatibong teknolohiya. Karaniwan itong itinatampok sa mga komiks at sa mga pagsasapelikula nito, kagaya ng [[Marvel Cinematic Universe]] na nagtatampok ng isang [[multiberso]].<ref>'{{Cite magazine |last=Dockterman|first=Eliana|date=27 April 2022|title=A Guide to All the Major Cinematic Multiverses|url=https://time.com/6169255/cinematic-multiverse-list/|magazine=Time|trans-title=Gabay sa Lahat ng mga Pangunahing Sinematikong Multiberso|language=en}}</ref> * [[Mundo ng panaginip]], na nagtatampok naman sa isang mundong hiwalay sa realidad na tanging mabibisita lamang sa panaginip. Ilan sa mga halimbawa nito ang kuwentong ''[[Mga Paglalakbay ni Alice sa Wonderland]]'' (1865) ni [[Lewis Carroll]] at ang [[The Wizard of Oz (pelikula noong 1939)|pagsasapelikula noong 1939]] ng ''[[Ang Kamangha-manghang Mangkukulam ng Oz]]'' (1900). * [[Simuladong realidad]], na nagtatampok ng isang realidad na ginawa sa pamamagitan ng [[simulasyon ng kompyuter]], kagaya ng sa ''[[The Matrix]]'' (1999). Kaugnay nito ang mga kuwentong nagtatampok sa [[birtuwal na realidad]] (VR), kagaya ng ''[[Sword Art Online]]'' ni [[Reki Kawahara]]. === Tema at narasyon === {{Main|Tema ng kuwento|Narasyon}} [[Tema ng kuwento|Tema]] ang mga pangunahing ideya na ipinepresenta ng mga kuwento na karaniwang ipinapakita sa mga tagasubaybay upang bigyang-kahulugan ang mga ito. Kalimitang abstrakto at subhetibo ang mga tema, na magiging paksa ng mga usapan ng mga tagasubaybay lalo na sa pagtatapos ng kuwento, kung saan maaaring timbangin ang mga ito batay sa intensiyon ng may-akda o paano ito ginalugad ng may-akda. Humahantong ito sa mga magkakaibang interpretasyon na maaaring taliwas sa orihinal na intensiyon ng may-akda.<ref>{{Cite journal |last1=Kurtz |first1=Victoria |last2=Schober |first2=Michael F. |date=2001-09-01 |title=Readers' varying interpretations of theme in short fiction |trans-title=Mga paiba-ibang intepretasyon ng mga mambabasa sa tema sa mga maiikling piksiyon |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0304422X01000407 |journal=Poetics |language=en |volume=29 |issue=3 |pages=139–166 |doi=10.1016/S0304-422X(01)00040-7 |issn=0304-422X |url-access=subscription}}</ref> Ginagalugad ng may-akda ang mga tema ng kuwento sa pamamagitan ng [[narasyon]]. Ito ang mga [[Talaan ng mga paraan sa pagkukuwento|paraan o teknik]] na ginagamit ng may-akda sa pagpresenta sa kanilang kuwento. Kasama rito ang mga binibigay o tinatago na impormasyon sa takbo ng kuwento, estilo ng wikang ginagamit, komentaryo, at kaninong pananaw. Halimbawa, sa mga [[Kuwento sa unang panauhan|kuwentong nasa unang panauhan]], karaniwang gumagamit ang kuwento ng mga [[panghalip panao]] sa unang [[Panauhan (balarila)|panauhan]] kagaya ng "ako" o "ikaw" at kinukuwento ang mga pangyayari sa kuwento sa pananaw ng nagsasalita. Sa kabilang banda naman, tinatampok naman sa mga [[kuwento sa ikatlong panauhan]] ang pagkukuwento sa mga pangyayari na maaaring alam ng tagasubaybay ngunit hindi ng tauhan sa kuwento. == Naratolohiya == {{Main|Naratolohiya}} ==Sanggunian== {{reflist}} == Link sa labas == {{Wiktionary|kuwento|salaysay}} {{Library resources box|by=no|onlinebooks=no|others=no|about=yes|label=Narrative}} * [http://narrative.georgetown.edu/ International Society for the Study of Narrative] * [http://www.uni-koeln.de/%7Eame02/pppn.htm Manfred Jahn. ''Narratology: A Guide to the Theory of Narrative''] * [http://www.thereferentialprocess.org/theory/narrative-and-referential-activity Narrative and Referential Activity] * [http://users.clas.ufl.edu/pcraddoc/narhand1.htm Some Ideas about Narrative – notes on narrative from an academic perspective] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403213953/http://users.clas.ufl.edu/pcraddoc/narhand1.htm|date=2019-04-03}} {{Narrative}}{{Authority control}} [[Kategorya:Salaysay]] qk764dxt49ey23gwt935qaj0vn4h24h 2218931 2218928 2026-08-04T03:47:20Z GinawaSaHapon 102500 2218931 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa -->{{Redirect-distinguish|Salaysay|Sanaysay}}{{Redirect-distinguish|Istorya|Historya}} [[Talaksan:The_Monkey_and_The_Turtle_3.jpg|thumb|Isa ang kuwentong ''[[Ang Pagong at ang Matsing]]'' sa mga pinakakilalang [[pabula]] mula Pilipinas. Ang partikular na guhit na ito ay ginawa ni [[Jose Rizal]] noong 1886.]] '''Kuwénto''' (o '''kwénto'''), '''istórya''', '''salaysáy''', o '''naratíbo''' ang anumang paglalahad sa isang serye ng mga magkakaugnay na pangyayari o karanasan,<ref>{{citation |title=The Random House Dictionary of the English Language |date=1979 |trans-title=Ang Diksiyonaryo ng Random House sa Wikang Ingles |location=New York |publisher=[[Random House]] |language=en |lccn=74-129225 |ref={{harvid |Random House |1979}}}}</ref> na maaaring [[Kathang-isip|kathang{{Non breaking hyphen}}isip]] (piksiyon) tulad ng [[pabula]], [[kuwentong-bibit]], [[alamat]], o [[nobela]], o [[Di-kathang isip|hindi kathang{{Non breaking hyphen}}isip]] (di{{Non breaking hyphen}}piksiyon) tulad ng [[talaarawan]], [[talambuhay]], o [[balita]].<ref>{{citation |last1=Carey |first1=Gary |title=A Multicultural Dictionary of Literary Terms |url=https://archive.org/details/multiculturaldic00care |year=1999 |trans-title=Multikultural na Diksiyonaryo ng mg Katagang Pampanitikan |location=Jefferson, Estados Unidos |publisher=[[McFarland & Company]] |language=en |isbn=0-7864-0552-X |last2=Snodgrass |first2=Mary Ellen}}</ref><ref>{{citation |last=Harmon |first=William |title=A Handbook to Literature |date=2012 |trans-title=Handbook sa Panitikan |edition=12 |location=Boston, Estados Unidos |publisher=[[Longman]] |language=en |isbn=978-0-205-02401-8}}</ref> Maaaring maipresenta ang mga kuwento nang pasulat o pasalita, serye ng mga imahe kagaya ng pelikula o komiks, o kombinasyon ng mga ito. Naipapahayag ang mga kuwento sa lahat ng klase ng gawa ng tao, para sa [[sining]] o [[paglilibang]], kabilang na ang [[Pampublikong pamamahayag|pagsasalita]] ([[panitikang pasalita]]), [[panitikan]], [[teatro]], [[sayaw]], [[musika]] at [[awit]], [[komiks]], [[dyornalismo]], [[animasyon]], [[bidyo]] (kasama ang [[pelikula]] at [[telebisyon]]), [[larong bidyo]], [[radyo]], [[laro]], at kahit maging mga purong [[Sining-biswal|nakikitang sining]] tulad ng [[pagpipinta]], [[paglililok]], [[pagguhit]], at [[potograpiya]], basta may serye ng mga pangyayari na ipinepresenta. [[Pagkukuwento]] ang tawag sa gawain ng mga tao upang maibahagi ang mga kuwento sa iba, madalas sa anyong [[Pasalitang pagkukuwento|pasalita]].<ref>{{Cite journal |last=Mello |first=Robin |date=2001-02-02 |title=The Power of Storytelling: How Oral Narrative Influences Children's Relationships in Classrooms |trans-title=Ang Kapangyarihan ng Pagkukuwento: Paano Naiimpluwensiyahan ng Pasalitang Kuwento ang mga Relasyon ng mga Bata sa Silid-aralan |url=http://www.ijea.org/v2n1/ |journal=International Journal of Education & the Arts |language=en |volume=2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630042438/http://www.ijea.org/v2n1/ |archive-date=2008-06-30 |access-date= |number=1}}</ref> Gayunpaman, simula noong umusbong ang mga lipunang kayang magsulat, nagsimula ring itala ang marami sa mga kuwento sa [[Panitikan|anyong pasulat]]. Tinatawag na '''pagsasalaysáy''' o '''narasyón''' naman ang pormal at pampanitikang proseso ng paggawa ng kuwento, na kabilang sa apat na tradisyonal na [[retorikong paraan ng diskurso]] kasama ng [[argumentasyon]], [[paglalarawan]], at [[eksposisyon]]. Iba ito sa salitang ''narasyon'' na karaniwang ginagamit bilang komentaryo sa kuwento at isang [[paraan sa pagkukuwento]] na ginagamit upang makagawa at mapaganda pa ang isang kuwento. == Etimolohiya == Nagmula ang salitang ''kuwento'' sa [[wikang Kastila]] na {{Lang|es|cuento}} na nagmula sa [[wikang Latin]] na nangangahulugang "mag-isip" o "ipagpalagay".<ref>{{Cite web |title=kuwento |url=https://diksiyonaryo.ph/list/kuwento |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |title=cuento |trans-title=kuwento |url=https://dle.rae.es/cuento |access-date=2026-07-29 |website=«Diccionario de la lengua española» - Edición del Tricentenario |publisher=Real Academia Española |language=es}}</ref> Sinusulat din ito bilang ''kwento''. Karaniwang ginagamit naman ang salitang ''salaysay'' sa konteksto ng pag-uulat o pagpapahayag katulad ng [[sinumpaang salaysay]] sa [[batas]]. Samantala, parehong nagmula ang salitang ''istorya'' at ang halos kalapit sa pagbaybay nito na ''[[historya]]'' sa salitang Kastila na {{Lang|es|historia}} ("kasaysayan").<ref>{{Cite web |title=istorya |url=https://diksiyonaryo.ph/search/istorya?page=1 |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> Sa wikang Kastila din nagmula ang salitang ''naratibo'', mula {{Lang|es|narrativo}}.<ref>{{Cite web |title=naratibo |url=https://diksiyonaryo.ph/search/naratibo?page=1 |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> == Kahulugan == Kuwento ang tawag sa inilalahad na sekuwensiya ng mga totoo o kathang-isip na serye ng mga pangyayari sa iba, minsan mula sa isang tagakuwento o tagapagsalaysay. [[Personal na kuwento]] ang tawag sa [[Tuluyan|kuwentong tuluyan]] kung saan ipinepresenta ng may-akda o tagapagsalita ang kanilang personal na karanasan, madalas sa anyong impormal o biglaan, tulad halimbawa ng [[pagte-text]], [[pagmemensahe online]], o harapang pakikipag-usap. Iba ang mga kuwento sa mga simpleng paglalarawan sa kalidad, estado, o sitwasyon na walang sangkot na indibiduwal. Iba-iba ang haba ng mga kuwento, mula sa isang maikling pagkukuwento sa mga nangyari kagaya ng mga [[balita]] hanggang sa mahahabang anyo na nagtatampok ng mga mahahabang serye ng mga pangyayari tulad ng sa mga [[pelikula]], [[teleserye]], o [[nobela]]. Iba-iba rin ang mga paksa ng isang kuwento, na maaaring maigrupo batay sa tema o pormal na kategorya. Tinatawag na [[Di-piksyon|di-piksiyon]] ang mga kuwento na di-kathang isip kabilang ang [[talambuhay]], [[dyornalismo]], [[historyograpiya]], at ibang mga anyo ng pagkukuwento na nakabase sa realidad at katotohanan. Sa kabilang banda, [[piksiyon]] naman ang tawag sa mga kuwento na kathang isip at hindi nakabase sa realidad at katotohanan. Kabilang rito ang mga kuwentong nakabase sa mga tunay na pangyayari ngunit hinaluan ng mga di-makatotohanang elemento kagaya ng sa mga [[piksiyong historikal]]. Bukod dito, piksiyon din ang mga [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], nobela, pelikula, at ibang mga kuwento sa mga midyum kagaya ng sa mga [[larong bidyo]] at [[teatro]]. Sa pag-aaral sa mga gawang piksiyon, madalas na ginugrupo ang mga ito batay sa pananaw, mula sa [[Kuwento sa unang panauhan|unang panauhan]] hanggang sa [[Kuwento sa ikatlong panauhan|ikatlong panauhan]]. Maaaring kathang isip ang mga [[tulang pasalaysay]] kagaya ng [[epiko]] o di-kathang isip kagaya ng mga [[tulang patala]]. Naiiba ang mga tulang pasalaysay mula sa mga [[tulang liriko]], na nakapokus sa damdamin ng tagapagsalita at walang [[banghay]], [[Tagpuan ng kuwento|tagpuan]], o ibang mga katangian ng isang kuwento. Halos lahat ng mga anyo ng [[drama]] kagaya ng [[dula]], [[musikal]], [[opera]], at [[ballet]] ay pawang mga kuwento. == Elemento == May mga pangunahing elemento na kinakailangang magkaroon ang isang gawa para matawag itong kuwento. Kabilang rito ang pagkakaroon ng mga tauhan, hidwaan, banghay, tagpuan, tema, at paraan ng pagkukuwento. === Tauhan === {{Main|Tauhan ng kuwento}} [[File:Batman_and_Robin_1966.JPG|thumb|Si [[Batman]] (kanan) at ang kasangga niyang si [[Robin (komiks)|Robin]] (kanan) ang mga pangunahing tauhan ng teleseryeng ''[[Batman (teleserye)|Batman]]'' na umere mula 1966 hanggang 1968 sa [[Estados Unidos]].]] [[Tauhan ng kuwento|Tauhan]] o karakter ang mga indibiduwal sa isang kuwento na nagdidikta sa takbo nito. Madalas silang may pangalan, at gumaganap batay sa kanilang gampanin sa [[banghay]]. Ang kanilang [[Dayalogo ng kuwento|dayalogo]] o [[Aksyon ng kuwento|pagkilos]] ay maaaring sadya o may layunin upang umusad ang kuwento. Karaniwang kathang isip ang mga tauhan, bagamat maaari din silang nakabatay sa isang tao sa tunay na buhay o di kaya tumutukoy sa partikular na tao sa tunay na buhay kagaya ng sa mga [[Di-piksyon|di-piksiyon]] na kuwento tulad ng [[talambuhay]]. Nakadepende sa unang impresyon ng tagasubaybay kung makikisimpatiya sila sa sitwasyon ng isang partikular na tauhan sa kuwento, damdamin na maaaring ituring na para bang tunay na buhay ito.<ref>{{Cite journal |last=Phillips |first=Brian |date=2004 |title=Character in Contemporary Fiction |trans-title=Mga Tauhan sa Kontemporaryong Piksiyon |url=https://www.jstor.org/stable/3852955 |journal=The Hudson Review |language=en |volume=56 |issue=4 |pages=629–642 |doi=10.2307/3852955 |issn=0018-702X |jstor=3852955 |url-access=subscription}}</ref> Ang koneksyon na ito ng tagasubaybay sa isang tauhan sa simula ang siyang magdidikta sa inaasahang pag-uugali ng naturang tauhan na ito sa mga susunod na eksena ng kuwento, na maaaring di tumugma kung aakto ang tauhan na ito sa paraang naiiba sa mga nagdaang eksena. Nagtataglay ang mga kuwento ng mga pangunahing tauhan, na tinatawag na [[bida]], kung saan umiikot ang kuwento. Maaaring magkaroon ang mga kuwento ng [[kontrabida]], na siyang humahadlang sa bida. Sa maraming klase ng kuwento, karaniwang [[bayani]] ang bida, na siyang sinusubaybayan ng mga tagasubaybayat nagtataglay ng mga layuning nakakabuti. Maaari siyang makaharap ng [[kalaban]], kontrabida na aktibong humahadlang sa kabutihan. [[Pinakakalaban]] ang tawag kung ito ang pinakamatinding kalaban ng bayani. Sa ibang mga kuwento, maaaring kuwestiyonable ang paninindigan ng bida; tinatawag ito na [[kontrabayani]]. Maaari ring magkaroon ang kuwento ng maraming bida; sa mga ganitong kuwento, karaniwang may itinatalagang pinakabida, [[pangalawang bida]], at [[pangatlong bida]]. Bukod sa mga ito, may iba pang mga uri ng tauhan, kilala sa tawag na mga [[tauhang tipikal]], na nakabatay sa gampanin nila sa kuwento o katangian nila. === Hidwaan === {{Main|Hidwaan ng kuwento}} [[Talaksan:One_Ring_Blender_Render.png|thumb|Sentro sa hidwaan sa kuwento ng ''[[The Lord of the Rings]]'' (1954{{Endash}}1955) ni [[J. R. R. Tolkien]] ang [[Nag-iisang Singsing]] na siyang hinahanap ng mga bida upang sirain para mailigtas ang [[Middle-Earth|Middle-earth]].]] Sa malawak na kahulugan, [[Hidwaan ng kuwento|hidwaan]] ang tawag sa tensiyon na nabubuo na siyang nakakaapekto sa isip at kilos ng mga tauhan. Ito ang pangunahing problema ng mga bida. Madalas nakakaranas ang mga bida ng mga karagdagang laban sa sariling damdamin, kagaya ng pag-aalinlangan, takot, o pag-aalala sa mga susunod na pangyayari dahil sa hidwaan. Maaaring magtaglay ang mga kuwento ng maraming hidwaan, lalo na sa mga mahahabang gawa, ngunit karaniwang may isang malaking problema at maraming mas maliliit na problema na unang nalulutas sa kuwento. Maaaring maigrupo ang hidwaan batay sa laban; ilan sa mga pinakakaraniwan ang mga sumusunod: * tauhan kontra tauhan, hal. seryeng ''[[Harry Potter]]'' (1997{{Endash}}2007) ni [[J. K. Rowling]] sa pagitan ni [[Harry Potter (tauhan)|Harry Potter]] at [[Voldemort]]. * tauhan kontra kalikasan, hal. ''[[Ang Matanda at ang Dagat]]'' (1952) ni [[Ernest Hemingway]] sa pagitan ng matandang mangingisda at ang dagat. * tauhan kontra lipunan, hal. nobelang ''[[1984 (nobela)|1984]]'' (1949) ni [[George Orwell]] sa pagitan ni [[Winston Smith]] at ang lipunang kinokontrol ni [[Big Brother]]. * tauhan kontra tadhana, hal. pelikulang ''[[Your Name|Kimi no Na wa]]'' (2016) ni [[Makoto Shinkai]] sa pagitan ni Taki Tachibana at ang trahedya na ikakamatay ni Mitsuha Miyamizu. * tauhan kontra sarili, hal. nobelang ''[[Krimen at Parusa]]'' (1866) ni [[Fyodor Dostoevsky]] sa pagitan ni [[Rodion Raskolnikov]] at ang kanyang pagsisisi at paninindigan matapos niyang patayin ang isang matandang babae. Kung natapos ang hidwaan sa dulo ng kuwento, tinatawag itong [[resolusyon]]. Hindi lahat ng mga kuwento ay nagtatampok ng mga hidwaang natatapos, partikular na sa mga serye ng mga nobela kung saan natatapos lamang ito sa dulo ng serye. === Banghay === {{Main|Banghay}} [[Talaksan:Cowardly_lion2.jpg|thumb|Isa sa mga pangunahing punto sa kuwento ng ''[[Ang Kahanga-hangang Salamangkero ng Oz]]'' (1900) ni [[W. W. Denslow]] ang pagsunod ng bidang si [[Dorothy Gale|Dorothy]] sa [[dilaw na daang ladrilyo]] matapos niyang mapunta sa [[mundo ng Oz]] pagkatapos ng isang [[buhawi]], kung saan niya nakilala ang mga magiging kasamahan niya.]] [[Banghay]] ang sekuwensiya ng mga pangyayari sa isang kuwento mula simula hanggang dulo. Karaniwan itong nabubuo sa pamamagitan ng isang serye ng [[Kasanhian|mga sanhi at mga bunga]], kung saan gumagawa ng mga reaksyon ang mga kilos ng mga tauhan upang umusad ang kuwento. Nagtataglay ito ng mga eksena kung saan nagaganap ang mga pangyayari na siyang magreresulta sa susunod na eksena. Gumagawa ang mga ito ng mga punto sa kuwento, mga eksenang nagpapakita sa pagbabago sa pag-unawa, kilos, o desisyon ng mga tauhan.<ref>{{Cite book |last=Dibell |first=Ansen |title=Elements of Fiction Writing – Plot |publisher=F+W Media |year=1999 |isbn=978-1599635101 |language=en |trans-title=Ano ang Banghay? |chapter=What is Plot?}}</ref> Kadalasan umuusad ang kuwento kapag napagtanto ng mga bida ang hidwaan, na siyang susubukang resolbahin nila sa kahabaan ng kuwento at bumubuo ng madamdaming tagpo para sa mga tauhan at sa mga tagasubaybay ng kuwento. Tinatawag ang proseso ng paggawa ng banghay ng kuwento sa akademya bilang pagbabanghay.<ref>{{cite book |last1=Czarniawska |first1=Barbara |url=https://methods.sagepub.com/book/narratives-in-social-science-research |title=Narratives in Social Science Research |publisher=[[SAGE Publications]] |year=2004 |isbn=9780761941941 |language=en |trans-title=Mga Kuwento sa Agham Panlipunan |doi=10.4135/9781849209502}}</ref> Kalimitang hinahati ang mga banghay sa limang bahagi, at inilalarawan bilang isang piramide upang kumatawan sa antas ng aksyon sa pagtakbo ng kuwento.<ref>{{Cite web |last=Glatch |first=Sean |date=2020-05-12 |title=The 5 Stages of Freytag's Pyramid: Intro to Dramatic Structure |trans-title=Ang 5 Yugto ng Piramide ni Freytag: Panimula sa Estrakturang Pangdrama |url=https://writers.com/freytags-pyramid |access-date=2026-07-31 |website=Writers.com |language=en-US}}</ref> Partikular na ginagamit ito sa mga kuwentong [[drama]]. # ''[[Eksposisyon]]'' o ''panimula'', kung saan inilalarawan ng kuwento ang [[Tagpuan ng kuwento|tagpuan]] nito gayundin ang mga pangunahing tauhan. Maaari itong gamitan ng mga dayalogo, detalye sa mga tauhan, o pagsasalaysay ng isang [[omnisiyenteng tagapagsalaysay]], at nagtatapos sa isang insidenteng nagpapasimula sa kuwento. # ''Pataas na aksyon'' o ''suliranin'', kung saan nakasalubong ng mga bida ang isang [[Hadlang ng kuwento|hadlang]] upang makamit ang isang bagay. Karaniwang sine-setup rito ang mga pangyayari na hahantong sa kasukdulan, kagaya halimbawa ng paglatag ng mga bagay o pangyayari na magiging mahalaga para sa mga susunod na eksena. Ito ang pinakamahabang yugto sa maraming kuwento. # ''[[Kasukdulan ng kuwento|Kasukdulan]]'', kung saan nagaganap ang isang pangyayari na magpapabago sa daloy ng kuwento. Karaniwang nagaganap rito ang mga pinakamatitinding hadlang sa mga bida, tulad halimbawa ng isang di-inaasahang pangyayari sa grupo kagaya ng biglang kamatayan ng isa sa tauhan o rebelasyon ng isang matinding sikreto. # ''Pababang aksyon'' o ''solusyon'', kung saan nagaganap ang pagresolba sa suliranin na inilahad sa mga nagdaang eksena. Maaari magaganap ito sa pamamagitan ng isang sagupaan sa pagitan ng bida at ng kontrabida, o di kaya'y pakikipag-usap sa mga nasaktang partido, o sa kaso ng mga [[Romansa (dyanra)|romansa]], pag-amin sa tunay na nadadama sa isa't-isa. # ''[[Wakas ng kuwento|Wakas]]'', kung saan tinatapos na ng may-akda ang kuwento sa pamamagitan ng paglalahad sa mga pangyayari matapos ng isang matinding kaganapan. Dito inilalahad ang mga natitirang impormasyon na maaaring di pa nabubunyag, lalo na sa kaso ng mga kuwentong [[Misteryo (dyanra)|misteryo]] o [[Detective (dyanra)|detective]]. === Tagpuan === {{Main|Tagpuan ng kuwento}} [[Talaksan:Universal-Islands-of-Adventure-Harry-Potter-Castle-9182.jpg|thumb|Depiksiyon ng [[Hogwarts]] sa [[Universal Orlando]] sa [[Estados Unidos]]. Ang naturang kastilyo ay isa sa mga pangunahing tagpuan sa seryeng ''[[Harry Potter]]'' (1997{{Endash}}2007) ni [[J. K. Rowling]], kung saan nagsisilbi ito bilang paaralan ng mahika ng mga bida.]] [[Tagpuan ng kuwento|Tagpuan]] ang tawag sa lugar, oras, at konteksto kung saan naganap ang kuwento. Kasama rito ang pisikal at temporal na paligid ng mga tauhan gayundin ang kinagagalawan nilang lipunan at kultura. Minsan, maaaring maging mala-tauhan din ang tagpuan dahil sa pagbabagong nagaganap sa lugar na nakaapekto sa takbo ng kuwento.<ref>{{Cite book |last=Rozelle |first=Ron |title=Write Great Fiction – Description & Setting |publisher=F+W Media |year=2005 |isbn=978-1582976822 |chapter=The Importance of Description and Setting}}</ref> Ilan sa mga karaniwang tagpuan ang mga sumusunod: * ''[[Alternatibong kasaysayan]]'', kung saan inilalahad ang mga pangyayari na taliwas sa mga nangyari sa kasaysayan.<ref name="Collins">{{cite web |title=Alternative history |trans-title=Alternatibong kasaysayan |url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alternative-history |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107040916/https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alternative-history |archive-date=7 January 2016 |access-date= |website=Collins English Dictionary |language=en}}</ref> Iba ito sa ''[[kasaysayan sa hinaharap]]'', kung saan inilalahad naman ang mga pangyayari sa [[hinaharap]] imbes sa mga nakatala na sa kasaysayan at tumatalakay sa kawalang-kasiguruduhan sa hinaharap ng sangkatauhan dahil sa mga pagbabago sa lipunan, teknolohiya, o di kaya'y mga di-inaasahang pandaigdigang sakuna.<ref name="Andy Sawyer-2009">{{Cite book |author-last=Sawyer |author-first=Andy |url=https://www.google.co.kr/books/edition/The_Routledge_Companion_to_Science_Ficti/y7CNAgAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22Wells,+however,+was+fascinated+with+history%22&pg=PA489&printsec=frontcover |title=The Routledge Companion to Science Fiction |date=2009-03-30 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-22836-1 |editor1-last=Bould |editor1-first=Mark |pages=489–494 |language=en |trans-title=Ang Pantulong ng Routledge sa Maagham na Piksiyon |chapter=Future History |trans-chapter=Kasaysayan sa Hinaharap |editor2-last=Butler |editor2-first=Andrew M. |editor3-last=Roberts |editor3-first=Adam |editor4-last=Vint |editor4-first=Sherryl}}</ref> * ''[[Worldbuilding|Binuong mundo]]'', na karaniwang itinatampok sa mga kuwentong [[Kathang-isip na pang-agham|maagham na piksiyon]] at [[pantasya]].<ref>{{Cite book |last=Stableford|first=Brian M.|title=Historical Dictionary of Science Fiction Literature|date=2004|publisher=Scarecrow Press|isbn=0-8108-4938-0|location=Lanham, Md.|oclc=54416073|language=en|trans-title=Historikal na Diksiyonaryo ng Panitikan ng Maagham na Piksiyon}}</ref> Depende sa may-akda, maaari itong magtampok ng mga kumpletong sistema ng [[kultura]], [[politika]], [[wika]], [[mahika]], at iba pang mga elemento na nagpapabuhay sa tagpuan. * ''[[Utopiya]]'', kung saan nakatuon ang kuwento sa isang lugar na lubos na biniyayaan at pinapangarap ng mga tao.<ref>{{cite journal |last1=Sargent |first1=Lyman Tower |date=2016 |title=Utopianism |trans-title=Utopiyanismo |journal=[[Routledge Encyclopedia of Philosophy]] |language=en |doi=10.4324/9780415249126-S064-1 |isbn=978-0-415-25069-6}}</ref> Kabaligtaran nito ang ''[[distopiya]]'', na nagtatampok naman ng mga imahe ng kahirapan, kadumihan, kaguluhan, at krimen, kagaya ng tagpuan ng nobelang ''[[1984 (nobela)|1984]]'' (1949) ni [[George Orwell]].<ref name="beaumont">{{Cite journal |last=Beaumont |first=Matthew |date=2006 |title=Cacotopianism, the Paris Commune, and England's Anti-Communist Imaginary, 1870-1900 |trans-title=Kakotopiyanismo, ang Komuna ng Paris, at ang Imaheng Kontra-Komunista ng Inglatera, 1870-1900 |url=https://muse.jhu.edu/pub/1/article/198770 |journal=ELH |language=en |volume=73 |issue=2 |pages=465–487 |doi=10.1353/elh.2006.0012 |issn=1080-6547 |url-access=subscription |s2cid=162348064}}</ref> * ''[[Kahilerang uniberso]]'' o ''kabilang dimensiyon'', na nagtatampok sa ibang mga uniberso, na maaaring lakbayin ng mga tauhan sa kuwento gamit ng mga espekulatibong teknolohiya. Karaniwan itong itinatampok sa mga komiks at sa mga pagsasapelikula nito, kagaya ng [[Marvel Cinematic Universe]] na nagtatampok ng isang [[multiberso]].<ref>'{{Cite magazine |last=Dockterman|first=Eliana|date=27 April 2022|title=A Guide to All the Major Cinematic Multiverses|url=https://time.com/6169255/cinematic-multiverse-list/|magazine=Time|trans-title=Gabay sa Lahat ng mga Pangunahing Sinematikong Multiberso|language=en}}</ref> * [[Mundo ng panaginip]], na nagtatampok naman sa isang mundong hiwalay sa realidad na tanging mabibisita lamang sa panaginip. Ilan sa mga halimbawa nito ang kuwentong ''[[Mga Paglalakbay ni Alice sa Wonderland]]'' (1865) ni [[Lewis Carroll]] at ang [[The Wizard of Oz (pelikula noong 1939)|pagsasapelikula noong 1939]] ng ''[[Ang Kamangha-manghang Mangkukulam ng Oz]]'' (1900). * [[Simuladong realidad]], na nagtatampok ng isang realidad na ginawa sa pamamagitan ng [[simulasyon ng kompyuter]], kagaya ng sa ''[[The Matrix]]'' (1999). Kaugnay nito ang mga kuwentong nagtatampok sa [[birtuwal na realidad]] (VR), kagaya ng ''[[Sword Art Online]]'' ni [[Reki Kawahara]]. === Tema at narasyon === {{Main|Tema ng kuwento|Narasyon}} [[Tema ng kuwento|Tema]] ang mga pangunahing ideya na ipinepresenta ng mga kuwento na karaniwang ipinapakita sa mga tagasubaybay upang bigyang-kahulugan ang mga ito. Kalimitang abstrakto at subhetibo ang mga tema, na magiging paksa ng mga usapan ng mga tagasubaybay lalo na sa pagtatapos ng kuwento, kung saan maaaring timbangin ang mga ito batay sa intensiyon ng may-akda o paano ito ginalugad ng may-akda. Humahantong ito sa mga magkakaibang interpretasyon na maaaring taliwas sa orihinal na intensiyon ng may-akda.<ref>{{Cite journal |last1=Kurtz |first1=Victoria |last2=Schober |first2=Michael F. |date=2001-09-01 |title=Readers' varying interpretations of theme in short fiction |trans-title=Mga paiba-ibang intepretasyon ng mga mambabasa sa tema sa mga maiikling piksiyon |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0304422X01000407 |journal=Poetics |language=en |volume=29 |issue=3 |pages=139–166 |doi=10.1016/S0304-422X(01)00040-7 |issn=0304-422X |url-access=subscription}}</ref> Ginagalugad ng may-akda ang mga tema ng kuwento sa pamamagitan ng [[narasyon]]. Ito ang mga [[Talaan ng mga paraan sa pagkukuwento|paraan o teknik]] na ginagamit ng may-akda sa pagpresenta sa kanilang kuwento. Kasama rito ang mga binibigay o tinatago na impormasyon sa takbo ng kuwento, estilo ng wikang ginagamit, komentaryo, at kaninong pananaw. Halimbawa, sa mga [[Kuwento sa unang panauhan|kuwentong nasa unang panauhan]], karaniwang gumagamit ang kuwento ng mga [[panghalip panao]] sa unang [[Panauhan (balarila)|panauhan]] kagaya ng "ako" o "ikaw" at kinukuwento ang mga pangyayari sa kuwento sa pananaw ng nagsasalita. Sa kabilang banda naman, tinatampok naman sa mga [[kuwento sa ikatlong panauhan]] ang pagkukuwento sa mga pangyayari na maaaring alam ng tagasubaybay ngunit hindi ng tauhan sa kuwento. == Pag-aaral == [[Naratolohiya]] ang pormal na akademikong larangan na nakatuon sa mga kuwento at pagkukuwento. Hinihiwalay ng ilang mga teorista ang mga kuwento sa mga kasulatang hindi kuwento ayon sa ''naratibilidad'', o ang mga katangian at kalidad na nagtatangi sa mga kuwento mula sa mga hindi kuwento.<ref>{{citation |last1=Baldick |first1=Chris |title=The Concise Oxford Dictionary of Literary Terms |year=2004 |trans-title=Ang Maiksing Diksiyonaryo ng Oxford sa mga Katagang Pampanitikan |location=Oxford |publisher=[[Oxford University Press]] |language=en |isbn=978-0-19-860883-7}}</ref> Tinatawag bilang mga paraan o gamit sa pagkukuwento ang mga estratehiyang ginagamit ng mga may-akda upang makabuo ng mga kuwento. Marami sa mga ito ang natukoy na ng mga iskolar, kagaya ng [[Kuwento sa kuwento|kuwento sa loob ng kuwento]] at paggamit sa isang [[Kaduda-dudang tagapagsalaysay|tagapagsalaysay na hindi mapagkakatiwalaan]], na madalas gamitin sa mga kuwentong ''[[Noir (dyanra)|noir]]''. === Kultura === Mahalaga ang mga kuwento sa mga [[kultura]]. Bahagi ito ng pagkakakilanlan ng mga tao sa isang kultura; ayon sa iskolar na si [[Owen Flanagan]], nilalapat ng mga tao ang kanilang pagkakakilanlan sa mga kuwentong ginagawa nila.<ref>{{Cite book |last=Flanagan |first=Owen |title=Consciousness Reconsidered |publisher=MIT Press |year=1992 |isbn=9780262061483 |language=en |trans-title=Pagkonsidera muli sa Kamalayan}}</ref> Maraming anyo ng sining kagaya ng [[pinta]], [[dula]], at [[panitikan]] ang nagtataglay ng mga kuwento, at malaking bahagi ng [[araling pantao]] ang nakatuon sa pagsusuri sa mga ito.<ref>{{cite web |date=2012-09-06 |title=Humanities tell our stories of what it means to be human |trans-title=Inilalahad ng araling pantao ang mga kuwentong nagsasabi sa kung paano maging tao |url=https://news.asu.edu/content/humanities-tell-our-stories-what-it-means-be-human |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322195804/https://asunow.asu.edu/content/humanities-tell-our-stories-what-it-means-be-human |archive-date=2019-03-22 |access-date= |website=ASU Now: Access, Excellence, Impact |language=en}}</ref> Bagamat madalas na isang anyo ng [[Libangan (gawain)|libangan]] ang pagkukuwento, maaari din itong maging gamit sa pagtuturo at edukasyon. Madalas na ginagamit ang mga kuwento sa mga bata upang maging gabay sa tamang pag-uugali, pagtuturo sa kasaysayan, gawi, tradisyon, etika, at pagkakakilanlan ng pamayanan o kultura nila, mga katangiang pinag-aaralan ng mga [[Antropolohiya|antropologo]] lalo na sa konteksto ng [[mga katutubo]]. Mahalaga rin ang mga kuwento sa mga [[pasalitang tradisyon]] upang maipasa ang mga ito sa susunod na henerasyon, na kalimitang binabago upang umakma sa kasalukuyang panahon kagaya ng pagpapalit sa mga salitang ginagamit upang maintindihan ng mga mas batang henerasyon.<ref>{{cite web |title=Native storytellers connect the past and the future: Native Daughters |trans-title=Kinokonekta ng mga tagapagkuwentong Native ang nakaraan at hinaharap: Native Daughters |url=http://cojmc.unl.edu/nativedaughters/storytellers/native-storytellers-connect-the-past-and-the-future |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171115231231/http://cojmc.unl.edu/nativedaughters/storytellers/native-storytellers-connect-the-past-and-the-future |archive-date=2017-11-15 |access-date= |language=en}}</ref> Gayunpaman, may mga pasalitang tradisyon na pinapapanatili ang orihinal na teksto,<ref>{{cite book |last=Vansina |first=Jan |url=https://archive.org/details/oraltraditionash0000vans |title=Oral tradition as history |year=1985 |page=13 |language=en |trans-title=Pasalitang tradisyon bilang kasaysayan}}</ref> kagaya ng mga [[epiko]] tulad ng [[Pasyon (Kristiyanismo)|''Pasyon'']] na [[Pabasa|binabasa]] tuwing [[Mahal na Araw]].<ref>{{Cite magazine |last=Ayroso |first=Dee |date=Abril 2006 |title=A Passion for Pasyon |trans-title=Pagsinta sa Pasyon |url=https://www.bulatlat.com/news/6-10/6-10-pasyon.htm |access-date=4 Agosto 2026 |magazine=Bulatlat |language=en |volume=VI |issue=10}}</ref> === Sikolohiya === === Musika === === Pelikula === ==Sanggunian== {{reflist}} == Link sa labas == {{Wiktionary|kuwento|salaysay}} {{Library resources box|by=no|onlinebooks=no|others=no|about=yes|label=Narrative}} * [http://narrative.georgetown.edu/ International Society for the Study of Narrative] * [http://www.uni-koeln.de/%7Eame02/pppn.htm Manfred Jahn. ''Narratology: A Guide to the Theory of Narrative''] * [http://www.thereferentialprocess.org/theory/narrative-and-referential-activity Narrative and Referential Activity] * [http://users.clas.ufl.edu/pcraddoc/narhand1.htm Some Ideas about Narrative – notes on narrative from an academic perspective] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403213953/http://users.clas.ufl.edu/pcraddoc/narhand1.htm|date=2019-04-03}} {{Narrative}}{{Authority control}} [[Kategorya:Salaysay]] 63xuuyz184xltdqq6j1v0vy0gxlk2k8 2218966 2218931 2026-08-04T06:37:44Z GinawaSaHapon 102500 2218966 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa -->{{Redirect-distinguish|Salaysay|Sanaysay}}{{Redirect-distinguish|Istorya|Historya}} [[Talaksan:The_Monkey_and_The_Turtle_3.jpg|thumb|Isa ang kuwentong ''[[Ang Pagong at ang Matsing]]'' sa mga pinakakilalang [[pabula]] mula Pilipinas. Ang partikular na guhit na ito ay ginawa ni [[Jose Rizal]] noong 1886.]] '''Kuwénto''' (o '''kwénto'''), '''istórya''', '''salaysáy''', o '''naratíbo''' ang anumang paglalahad sa isang serye ng mga magkakaugnay na pangyayari o karanasan,<ref>{{citation |title=The Random House Dictionary of the English Language |date=1979 |trans-title=Ang Diksiyonaryo ng Random House sa Wikang Ingles |location=New York |publisher=[[Random House]] |language=en |lccn=74-129225 |ref={{harvid |Random House |1979}}}}</ref> na maaaring [[Kathang-isip|kathang{{Non breaking hyphen}}isip]] (piksiyon) tulad ng [[pabula]], [[kuwentong-bibit]], [[alamat]], o [[nobela]], o [[Di-kathang isip|hindi kathang{{Non breaking hyphen}}isip]] (di{{Non breaking hyphen}}piksiyon) tulad ng [[talaarawan]], [[talambuhay]], o [[balita]].<ref>{{citation |last1=Carey |first1=Gary |title=A Multicultural Dictionary of Literary Terms |url=https://archive.org/details/multiculturaldic00care |year=1999 |trans-title=Multikultural na Diksiyonaryo ng mg Katagang Pampanitikan |location=Jefferson, Estados Unidos |publisher=[[McFarland & Company]] |language=en |isbn=0-7864-0552-X |last2=Snodgrass |first2=Mary Ellen}}</ref><ref>{{citation |last=Harmon |first=William |title=A Handbook to Literature |date=2012 |trans-title=Handbook sa Panitikan |edition=12 |location=Boston, Estados Unidos |publisher=[[Longman]] |language=en |isbn=978-0-205-02401-8}}</ref> Maaaring maipresenta ang mga kuwento nang pasulat o pasalita, serye ng mga imahe kagaya ng pelikula o komiks, o kombinasyon ng mga ito. Naipapahayag ang mga kuwento sa lahat ng klase ng gawa ng tao, para sa [[sining]] o [[paglilibang]], kabilang na ang [[Pampublikong pamamahayag|pagsasalita]] ([[panitikang pasalita]]), [[panitikan]], [[teatro]], [[sayaw]], [[musika]] at [[awit]], [[komiks]], [[dyornalismo]], [[animasyon]], [[bidyo]] (kasama ang [[pelikula]] at [[telebisyon]]), [[larong bidyo]], [[radyo]], [[laro]], at kahit maging mga purong [[Sining-biswal|nakikitang sining]] tulad ng [[pagpipinta]], [[paglililok]], [[pagguhit]], at [[potograpiya]], basta may serye ng mga pangyayari na ipinepresenta. [[Pagkukuwento]] ang tawag sa gawain ng mga tao upang maibahagi ang mga kuwento sa iba, madalas sa anyong [[Pasalitang pagkukuwento|pasalita]].<ref>{{Cite journal |last=Mello |first=Robin |date=2001-02-02 |title=The Power of Storytelling: How Oral Narrative Influences Children's Relationships in Classrooms |trans-title=Ang Kapangyarihan ng Pagkukuwento: Paano Naiimpluwensiyahan ng Pasalitang Kuwento ang mga Relasyon ng mga Bata sa Silid-aralan |url=http://www.ijea.org/v2n1/ |journal=International Journal of Education & the Arts |language=en |volume=2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630042438/http://www.ijea.org/v2n1/ |archive-date=2008-06-30 |access-date= |number=1}}</ref> Gayunpaman, simula noong umusbong ang mga lipunang kayang magsulat, nagsimula ring itala ang marami sa mga kuwento sa [[Panitikan|anyong pasulat]]. Tinatawag na '''pagsasalaysáy''' o '''narasyón''' naman ang pormal at pampanitikang proseso ng paggawa ng kuwento, na kabilang sa apat na tradisyonal na [[retorikong paraan ng diskurso]] kasama ng [[argumentasyon]], [[paglalarawan]], at [[eksposisyon]]. Iba ito sa salitang ''narasyon'' na karaniwang ginagamit bilang komentaryo sa kuwento at isang [[paraan sa pagkukuwento]] na ginagamit upang makagawa at mapaganda pa ang isang kuwento. == Etimolohiya == Nagmula ang salitang ''kuwento'' sa [[wikang Kastila]] na {{Lang|es|cuento}} na nagmula sa [[wikang Latin]] na nangangahulugang "mag-isip" o "ipagpalagay".<ref>{{Cite web |title=kuwento |url=https://diksiyonaryo.ph/list/kuwento |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |title=cuento |trans-title=kuwento |url=https://dle.rae.es/cuento |access-date=2026-07-29 |website=«Diccionario de la lengua española» - Edición del Tricentenario |publisher=Real Academia Española |language=es}}</ref> Sinusulat din ito bilang ''kwento''. Karaniwang ginagamit naman ang salitang ''salaysay'' sa konteksto ng pag-uulat o pagpapahayag katulad ng [[sinumpaang salaysay]] sa [[batas]]. Samantala, parehong nagmula ang salitang ''istorya'' at ang halos kalapit sa pagbaybay nito na ''[[historya]]'' sa salitang Kastila na {{Lang|es|historia}} ("kasaysayan").<ref>{{Cite web |title=istorya |url=https://diksiyonaryo.ph/search/istorya?page=1 |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> Sa wikang Kastila din nagmula ang salitang ''naratibo'', mula {{Lang|es|narrativo}}.<ref>{{Cite web |title=naratibo |url=https://diksiyonaryo.ph/search/naratibo?page=1 |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> == Kahulugan == Kuwento ang tawag sa inilalahad na sekuwensiya ng mga totoo o kathang-isip na serye ng mga pangyayari sa iba, minsan mula sa isang tagakuwento o tagapagsalaysay. [[Personal na kuwento]] ang tawag sa [[Tuluyan|kuwentong tuluyan]] kung saan ipinepresenta ng may-akda o tagapagsalita ang kanilang personal na karanasan, madalas sa anyong impormal o biglaan, tulad halimbawa ng [[pagte-text]], [[pagmemensahe online]], o harapang pakikipag-usap. Iba ang mga kuwento sa mga simpleng paglalarawan sa kalidad, estado, o sitwasyon na walang sangkot na indibiduwal. Iba-iba ang haba ng mga kuwento, mula sa isang maikling pagkukuwento sa mga nangyari kagaya ng mga [[balita]] hanggang sa mahahabang anyo na nagtatampok ng mga mahahabang serye ng mga pangyayari tulad ng sa mga [[pelikula]], [[teleserye]], o [[nobela]]. Iba-iba rin ang mga paksa ng isang kuwento, na maaaring maigrupo batay sa tema o pormal na kategorya. Tinatawag na [[Di-piksyon|di-piksiyon]] ang mga kuwento na di-kathang isip kabilang ang [[talambuhay]], [[dyornalismo]], [[historyograpiya]], at ibang mga anyo ng pagkukuwento na nakabase sa realidad at katotohanan. Sa kabilang banda, [[piksiyon]] naman ang tawag sa mga kuwento na kathang isip at hindi nakabase sa realidad at katotohanan. Kabilang rito ang mga kuwentong nakabase sa mga tunay na pangyayari ngunit hinaluan ng mga di-makatotohanang elemento kagaya ng sa mga [[piksiyong historikal]]. Bukod dito, piksiyon din ang mga [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], nobela, pelikula, at ibang mga kuwento sa mga midyum kagaya ng sa mga [[larong bidyo]] at [[teatro]]. Sa pag-aaral sa mga gawang piksiyon, madalas na ginugrupo ang mga ito batay sa pananaw, mula sa [[Kuwento sa unang panauhan|unang panauhan]] hanggang sa [[Kuwento sa ikatlong panauhan|ikatlong panauhan]]. Maaaring kathang isip ang mga [[tulang pasalaysay]] kagaya ng [[epiko]] o di-kathang isip kagaya ng mga [[tulang patala]]. Naiiba ang mga tulang pasalaysay mula sa mga [[tulang liriko]], na nakapokus sa damdamin ng tagapagsalita at walang [[banghay]], [[Tagpuan ng kuwento|tagpuan]], o ibang mga katangian ng isang kuwento. Halos lahat ng mga anyo ng [[drama]] kagaya ng [[dula]], [[musikal]], [[opera]], at [[ballet]] ay pawang mga kuwento. == Elemento == May mga pangunahing elemento na kinakailangang magkaroon ang isang gawa para matawag itong kuwento. Kabilang rito ang pagkakaroon ng mga tauhan, hidwaan, banghay, tagpuan, tema, at paraan ng pagkukuwento. === Tauhan === {{Main|Tauhan ng kuwento}} [[File:Batman_and_Robin_1966.JPG|thumb|Si [[Batman]] (kanan) at ang kasangga niyang si [[Robin (komiks)|Robin]] (kanan) ang mga pangunahing tauhan ng teleseryeng ''[[Batman (teleserye)|Batman]]'' na umere mula 1966 hanggang 1968 sa [[Estados Unidos]].]] [[Tauhan ng kuwento|Tauhan]] o karakter ang mga indibiduwal sa isang kuwento na nagdidikta sa takbo nito. Madalas silang may pangalan, at gumaganap batay sa kanilang gampanin sa [[banghay]]. Ang kanilang [[Dayalogo ng kuwento|dayalogo]] o [[Aksyon ng kuwento|pagkilos]] ay maaaring sadya o may layunin upang umusad ang kuwento. Karaniwang kathang isip ang mga tauhan, bagamat maaari din silang nakabatay sa isang tao sa tunay na buhay o di kaya tumutukoy sa partikular na tao sa tunay na buhay kagaya ng sa mga [[Di-piksyon|di-piksiyon]] na kuwento tulad ng [[talambuhay]]. Nakadepende sa unang impresyon ng tagasubaybay kung makikisimpatiya sila sa sitwasyon ng isang partikular na tauhan sa kuwento, damdamin na maaaring ituring na para bang tunay na buhay ito.<ref>{{Cite journal |last=Phillips |first=Brian |date=2004 |title=Character in Contemporary Fiction |trans-title=Mga Tauhan sa Kontemporaryong Piksiyon |url=https://www.jstor.org/stable/3852955 |journal=The Hudson Review |language=en |volume=56 |issue=4 |pages=629–642 |doi=10.2307/3852955 |issn=0018-702X |jstor=3852955 |url-access=subscription}}</ref> Ang koneksyon na ito ng tagasubaybay sa isang tauhan sa simula ang siyang magdidikta sa inaasahang pag-uugali ng naturang tauhan na ito sa mga susunod na eksena ng kuwento, na maaaring di tumugma kung aakto ang tauhan na ito sa paraang naiiba sa mga nagdaang eksena. Nagtataglay ang mga kuwento ng mga pangunahing tauhan, na tinatawag na [[bida]], kung saan umiikot ang kuwento. Maaaring magkaroon ang mga kuwento ng [[kontrabida]], na siyang humahadlang sa bida. Sa maraming klase ng kuwento, karaniwang [[bayani]] ang bida, na siyang sinusubaybayan ng mga tagasubaybayat nagtataglay ng mga layuning nakakabuti. Maaari siyang makaharap ng [[kalaban]], kontrabida na aktibong humahadlang sa kabutihan. [[Pinakakalaban]] ang tawag kung ito ang pinakamatinding kalaban ng bayani. Sa ibang mga kuwento, maaaring kuwestiyonable ang paninindigan ng bida; tinatawag ito na [[kontrabayani]]. Maaari ring magkaroon ang kuwento ng maraming bida; sa mga ganitong kuwento, karaniwang may itinatalagang pinakabida, [[pangalawang bida]], at [[pangatlong bida]]. Bukod sa mga ito, may iba pang mga uri ng tauhan, kilala sa tawag na mga [[tauhang tipikal]], na nakabatay sa gampanin nila sa kuwento o katangian nila. === Hidwaan === {{Main|Hidwaan ng kuwento}} [[Talaksan:One_Ring_Blender_Render.png|thumb|Sentro sa hidwaan sa kuwento ng ''[[The Lord of the Rings]]'' (1954{{Endash}}1955) ni [[J. R. R. Tolkien]] ang [[Nag-iisang Singsing]] na siyang hinahanap ng mga bida upang sirain para mailigtas ang [[Middle-Earth|Middle-earth]].]] Sa malawak na kahulugan, [[Hidwaan ng kuwento|hidwaan]] ang tawag sa tensiyon na nabubuo na siyang nakakaapekto sa isip at kilos ng mga tauhan. Ito ang pangunahing problema ng mga bida. Madalas nakakaranas ang mga bida ng mga karagdagang laban sa sariling damdamin, kagaya ng pag-aalinlangan, takot, o pag-aalala sa mga susunod na pangyayari dahil sa hidwaan. Maaaring magtaglay ang mga kuwento ng maraming hidwaan, lalo na sa mga mahahabang gawa, ngunit karaniwang may isang malaking problema at maraming mas maliliit na problema na unang nalulutas sa kuwento. Maaaring maigrupo ang hidwaan batay sa laban; ilan sa mga pinakakaraniwan ang mga sumusunod: * tauhan kontra tauhan, hal. seryeng ''[[Harry Potter]]'' (1997{{Endash}}2007) ni [[J. K. Rowling]] sa pagitan ni [[Harry Potter (tauhan)|Harry Potter]] at [[Voldemort]]. * tauhan kontra kalikasan, hal. ''[[Ang Matanda at ang Dagat]]'' (1952) ni [[Ernest Hemingway]] sa pagitan ng matandang mangingisda at ang dagat. * tauhan kontra lipunan, hal. nobelang ''[[1984 (nobela)|1984]]'' (1949) ni [[George Orwell]] sa pagitan ni [[Winston Smith]] at ang lipunang kinokontrol ni [[Big Brother]]. * tauhan kontra tadhana, hal. pelikulang ''[[Your Name|Kimi no Na wa]]'' (2016) ni [[Makoto Shinkai]] sa pagitan ni Taki Tachibana at ang trahedya na ikakamatay ni Mitsuha Miyamizu. * tauhan kontra sarili, hal. nobelang ''[[Krimen at Parusa]]'' (1866) ni [[Fyodor Dostoevsky]] sa pagitan ni [[Rodion Raskolnikov]] at ang kanyang pagsisisi at paninindigan matapos niyang patayin ang isang matandang babae. Kung natapos ang hidwaan sa dulo ng kuwento, tinatawag itong [[resolusyon]]. Hindi lahat ng mga kuwento ay nagtatampok ng mga hidwaang natatapos, partikular na sa mga serye ng mga nobela kung saan natatapos lamang ito sa dulo ng serye. === Banghay === {{Main|Banghay}} [[Talaksan:Cowardly_lion2.jpg|thumb|Isa sa mga pangunahing punto sa kuwento ng ''[[Ang Kahanga-hangang Salamangkero ng Oz]]'' (1900) ni [[W. W. Denslow]] ang pagsunod ng bidang si [[Dorothy Gale|Dorothy]] sa [[dilaw na daang ladrilyo]] matapos niyang mapunta sa [[mundo ng Oz]] pagkatapos ng isang [[buhawi]], kung saan niya nakilala ang mga magiging kasamahan niya.]] [[Banghay]] ang sekuwensiya ng mga pangyayari sa isang kuwento mula simula hanggang dulo. Karaniwan itong nabubuo sa pamamagitan ng isang serye ng [[Kasanhian|mga sanhi at mga bunga]], kung saan gumagawa ng mga reaksyon ang mga kilos ng mga tauhan upang umusad ang kuwento. Nagtataglay ito ng mga eksena kung saan nagaganap ang mga pangyayari na siyang magreresulta sa susunod na eksena. Gumagawa ang mga ito ng mga punto sa kuwento, mga eksenang nagpapakita sa pagbabago sa pag-unawa, kilos, o desisyon ng mga tauhan.<ref>{{Cite book |last=Dibell |first=Ansen |title=Elements of Fiction Writing – Plot |publisher=F+W Media |year=1999 |isbn=978-1599635101 |language=en |trans-title=Ano ang Banghay? |chapter=What is Plot?}}</ref> Kadalasan umuusad ang kuwento kapag napagtanto ng mga bida ang hidwaan, na siyang susubukang resolbahin nila sa kahabaan ng kuwento at bumubuo ng madamdaming tagpo para sa mga tauhan at sa mga tagasubaybay ng kuwento. Tinatawag ang proseso ng paggawa ng banghay ng kuwento sa akademya bilang pagbabanghay.<ref>{{cite book |last1=Czarniawska |first1=Barbara |url=https://methods.sagepub.com/book/narratives-in-social-science-research |title=Narratives in Social Science Research |publisher=[[SAGE Publications]] |year=2004 |isbn=9780761941941 |language=en |trans-title=Mga Kuwento sa Agham Panlipunan |doi=10.4135/9781849209502}}</ref> Kalimitang hinahati ang mga banghay sa limang bahagi, at inilalarawan bilang isang piramide upang kumatawan sa antas ng aksyon sa pagtakbo ng kuwento.<ref>{{Cite web |last=Glatch |first=Sean |date=2020-05-12 |title=The 5 Stages of Freytag's Pyramid: Intro to Dramatic Structure |trans-title=Ang 5 Yugto ng Piramide ni Freytag: Panimula sa Estrakturang Pangdrama |url=https://writers.com/freytags-pyramid |access-date=2026-07-31 |website=Writers.com |language=en-US}}</ref> Partikular na ginagamit ito sa mga kuwentong [[drama]]. # ''[[Eksposisyon]]'' o ''panimula'', kung saan inilalarawan ng kuwento ang [[Tagpuan ng kuwento|tagpuan]] nito gayundin ang mga pangunahing tauhan. Maaari itong gamitan ng mga dayalogo, detalye sa mga tauhan, o pagsasalaysay ng isang [[omnisiyenteng tagapagsalaysay]], at nagtatapos sa isang insidenteng nagpapasimula sa kuwento. # ''Pataas na aksyon'' o ''suliranin'', kung saan nakasalubong ng mga bida ang isang [[Hadlang ng kuwento|hadlang]] upang makamit ang isang bagay. Karaniwang sine-setup rito ang mga pangyayari na hahantong sa kasukdulan, kagaya halimbawa ng paglatag ng mga bagay o pangyayari na magiging mahalaga para sa mga susunod na eksena. Ito ang pinakamahabang yugto sa maraming kuwento. # ''[[Kasukdulan ng kuwento|Kasukdulan]]'', kung saan nagaganap ang isang pangyayari na magpapabago sa daloy ng kuwento. Karaniwang nagaganap rito ang mga pinakamatitinding hadlang sa mga bida, tulad halimbawa ng isang di-inaasahang pangyayari sa grupo kagaya ng biglang kamatayan ng isa sa tauhan o rebelasyon ng isang matinding sikreto. # ''Pababang aksyon'' o ''solusyon'', kung saan nagaganap ang pagresolba sa suliranin na inilahad sa mga nagdaang eksena. Maaari magaganap ito sa pamamagitan ng isang sagupaan sa pagitan ng bida at ng kontrabida, o di kaya'y pakikipag-usap sa mga nasaktang partido, o sa kaso ng mga [[Romansa (dyanra)|romansa]], pag-amin sa tunay na nadadama sa isa't-isa. # ''[[Wakas ng kuwento|Wakas]]'', kung saan tinatapos na ng may-akda ang kuwento sa pamamagitan ng paglalahad sa mga pangyayari matapos ng isang matinding kaganapan. Dito inilalahad ang mga natitirang impormasyon na maaaring di pa nabubunyag, lalo na sa kaso ng mga kuwentong [[Misteryo (dyanra)|misteryo]] o [[Detective (dyanra)|detective]]. === Tagpuan === {{Main|Tagpuan ng kuwento}} [[Talaksan:Universal-Islands-of-Adventure-Harry-Potter-Castle-9182.jpg|thumb|Depiksiyon ng [[Hogwarts]] sa [[Universal Orlando]] sa [[Estados Unidos]]. Ang naturang kastilyo ay isa sa mga pangunahing tagpuan sa seryeng ''[[Harry Potter]]'' (1997{{Endash}}2007) ni [[J. K. Rowling]], kung saan nagsisilbi ito bilang paaralan ng mahika ng mga bida.]] [[Tagpuan ng kuwento|Tagpuan]] ang tawag sa lugar, oras, at konteksto kung saan naganap ang kuwento. Kasama rito ang pisikal at temporal na paligid ng mga tauhan gayundin ang kinagagalawan nilang lipunan at kultura. Minsan, maaaring maging mala-tauhan din ang tagpuan dahil sa pagbabagong nagaganap sa lugar na nakaapekto sa takbo ng kuwento.<ref>{{Cite book |last=Rozelle |first=Ron |title=Write Great Fiction – Description & Setting |publisher=F+W Media |year=2005 |isbn=978-1582976822 |chapter=The Importance of Description and Setting}}</ref> Ilan sa mga karaniwang tagpuan ang mga sumusunod: * ''[[Alternatibong kasaysayan]]'', kung saan inilalahad ang mga pangyayari na taliwas sa mga nangyari sa kasaysayan.<ref name="Collins">{{cite web |title=Alternative history |trans-title=Alternatibong kasaysayan |url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alternative-history |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107040916/https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alternative-history |archive-date=7 January 2016 |access-date= |website=Collins English Dictionary |language=en}}</ref> Iba ito sa ''[[kasaysayan sa hinaharap]]'', kung saan inilalahad naman ang mga pangyayari sa [[hinaharap]] imbes sa mga nakatala na sa kasaysayan at tumatalakay sa kawalang-kasiguruduhan sa hinaharap ng sangkatauhan dahil sa mga pagbabago sa lipunan, teknolohiya, o di kaya'y mga di-inaasahang pandaigdigang sakuna.<ref name="Andy Sawyer-2009">{{Cite book |author-last=Sawyer |author-first=Andy |url=https://www.google.co.kr/books/edition/The_Routledge_Companion_to_Science_Ficti/y7CNAgAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22Wells,+however,+was+fascinated+with+history%22&pg=PA489&printsec=frontcover |title=The Routledge Companion to Science Fiction |date=2009-03-30 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-22836-1 |editor1-last=Bould |editor1-first=Mark |pages=489–494 |language=en |trans-title=Ang Pantulong ng Routledge sa Maagham na Piksiyon |chapter=Future History |trans-chapter=Kasaysayan sa Hinaharap |editor2-last=Butler |editor2-first=Andrew M. |editor3-last=Roberts |editor3-first=Adam |editor4-last=Vint |editor4-first=Sherryl}}</ref> * ''[[Worldbuilding|Binuong mundo]]'', na karaniwang itinatampok sa mga kuwentong [[Kathang-isip na pang-agham|maagham na piksiyon]] at [[pantasya]].<ref>{{Cite book |last=Stableford|first=Brian M.|title=Historical Dictionary of Science Fiction Literature|date=2004|publisher=Scarecrow Press|isbn=0-8108-4938-0|location=Lanham, Md.|oclc=54416073|language=en|trans-title=Historikal na Diksiyonaryo ng Panitikan ng Maagham na Piksiyon}}</ref> Depende sa may-akda, maaari itong magtampok ng mga kumpletong sistema ng [[kultura]], [[politika]], [[wika]], [[mahika]], at iba pang mga elemento na nagpapabuhay sa tagpuan. * ''[[Utopiya]]'', kung saan nakatuon ang kuwento sa isang lugar na lubos na biniyayaan at pinapangarap ng mga tao.<ref>{{cite journal |last1=Sargent |first1=Lyman Tower |date=2016 |title=Utopianism |trans-title=Utopiyanismo |journal=[[Routledge Encyclopedia of Philosophy]] |language=en |doi=10.4324/9780415249126-S064-1 |isbn=978-0-415-25069-6}}</ref> Kabaligtaran nito ang ''[[distopiya]]'', na nagtatampok naman ng mga imahe ng kahirapan, kadumihan, kaguluhan, at krimen, kagaya ng tagpuan ng nobelang ''[[1984 (nobela)|1984]]'' (1949) ni [[George Orwell]].<ref name="beaumont">{{Cite journal |last=Beaumont |first=Matthew |date=2006 |title=Cacotopianism, the Paris Commune, and England's Anti-Communist Imaginary, 1870-1900 |trans-title=Kakotopiyanismo, ang Komuna ng Paris, at ang Imaheng Kontra-Komunista ng Inglatera, 1870-1900 |url=https://muse.jhu.edu/pub/1/article/198770 |journal=ELH |language=en |volume=73 |issue=2 |pages=465–487 |doi=10.1353/elh.2006.0012 |issn=1080-6547 |url-access=subscription |s2cid=162348064}}</ref> * ''[[Kahilerang uniberso]]'' o ''kabilang dimensiyon'', na nagtatampok sa ibang mga uniberso, na maaaring lakbayin ng mga tauhan sa kuwento gamit ng mga espekulatibong teknolohiya. Karaniwan itong itinatampok sa mga komiks at sa mga pagsasapelikula nito, kagaya ng [[Marvel Cinematic Universe]] na nagtatampok ng isang [[multiberso]].<ref>'{{Cite magazine |last=Dockterman|first=Eliana|date=27 April 2022|title=A Guide to All the Major Cinematic Multiverses|url=https://time.com/6169255/cinematic-multiverse-list/|magazine=Time|trans-title=Gabay sa Lahat ng mga Pangunahing Sinematikong Multiberso|language=en}}</ref> * [[Mundo ng panaginip]], na nagtatampok naman sa isang mundong hiwalay sa realidad na tanging mabibisita lamang sa panaginip. Ilan sa mga halimbawa nito ang kuwentong ''[[Mga Paglalakbay ni Alice sa Wonderland]]'' (1865) ni [[Lewis Carroll]] at ang [[The Wizard of Oz (pelikula noong 1939)|pagsasapelikula noong 1939]] ng ''[[Ang Kamangha-manghang Mangkukulam ng Oz]]'' (1900). * [[Simuladong realidad]], na nagtatampok ng isang realidad na ginawa sa pamamagitan ng [[simulasyon ng kompyuter]], kagaya ng sa ''[[The Matrix]]'' (1999). Kaugnay nito ang mga kuwentong nagtatampok sa [[birtuwal na realidad]] (VR), kagaya ng ''[[Sword Art Online]]'' ni [[Reki Kawahara]]. === Tema at narasyon === {{Main|Tema ng kuwento|Narasyon}} [[Tema ng kuwento|Tema]] ang mga pangunahing ideya na ipinepresenta ng mga kuwento na karaniwang ipinapakita sa mga tagasubaybay upang bigyang-kahulugan ang mga ito. Kalimitang abstrakto at subhetibo ang mga tema, na magiging paksa ng mga usapan ng mga tagasubaybay lalo na sa pagtatapos ng kuwento, kung saan maaaring timbangin ang mga ito batay sa intensiyon ng may-akda o paano ito ginalugad ng may-akda. Humahantong ito sa mga magkakaibang interpretasyon na maaaring taliwas sa orihinal na intensiyon ng may-akda.<ref>{{Cite journal |last1=Kurtz |first1=Victoria |last2=Schober |first2=Michael F. |date=2001-09-01 |title=Readers' varying interpretations of theme in short fiction |trans-title=Mga paiba-ibang intepretasyon ng mga mambabasa sa tema sa mga maiikling piksiyon |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0304422X01000407 |journal=Poetics |language=en |volume=29 |issue=3 |pages=139–166 |doi=10.1016/S0304-422X(01)00040-7 |issn=0304-422X |url-access=subscription}}</ref> Ginagalugad ng may-akda ang mga tema ng kuwento sa pamamagitan ng [[narasyon]]. Ito ang mga [[Talaan ng mga paraan sa pagkukuwento|paraan o teknik]] na ginagamit ng may-akda sa pagpresenta sa kanilang kuwento. Kasama rito ang mga binibigay o tinatago na impormasyon sa takbo ng kuwento, estilo ng wikang ginagamit, komentaryo, at kaninong pananaw. Halimbawa, sa mga [[Kuwento sa unang panauhan|kuwentong nasa unang panauhan]], karaniwang gumagamit ang kuwento ng mga [[panghalip panao]] sa unang [[Panauhan (balarila)|panauhan]] kagaya ng "ako" o "ikaw" at kinukuwento ang mga pangyayari sa kuwento sa pananaw ng nagsasalita. Sa kabilang banda naman, tinatampok naman sa mga [[kuwento sa ikatlong panauhan]] ang pagkukuwento sa mga pangyayari na maaaring alam ng tagasubaybay ngunit hindi ng tauhan sa kuwento. == Pag-aaral == [[Naratolohiya]] ang pormal na akademikong larangan na nakatuon sa mga kuwento at pagkukuwento. Hinihiwalay ng ilang mga teorista ang mga kuwento sa mga kasulatang hindi kuwento ayon sa ''naratibilidad'', o ang mga katangian at kalidad na nagtatangi sa mga kuwento mula sa mga hindi kuwento.<ref>{{citation |last1=Baldick |first1=Chris |title=The Concise Oxford Dictionary of Literary Terms |year=2004 |trans-title=Ang Maiksing Diksiyonaryo ng Oxford sa mga Katagang Pampanitikan |location=Oxford |publisher=[[Oxford University Press]] |language=en |isbn=978-0-19-860883-7}}</ref> Tinatawag bilang mga paraan o gamit sa pagkukuwento ang mga estratehiyang ginagamit ng mga may-akda upang makabuo ng mga kuwento. Marami sa mga ito ang natukoy na ng mga iskolar, kagaya ng [[Kuwento sa kuwento|kuwento sa loob ng kuwento]] at paggamit sa isang [[Kaduda-dudang tagapagsalaysay|tagapagsalaysay na hindi mapagkakatiwalaan]], na madalas gamitin sa mga kuwentong ''[[Noir (dyanra)|noir]]''. === Kultura === Mahalaga ang mga kuwento sa mga [[kultura]]. Bahagi ito ng pagkakakilanlan ng mga tao sa isang kultura; ayon sa iskolar na si [[Owen Flanagan]], nilalapat ng mga tao ang kanilang pagkakakilanlan sa mga kuwentong ginagawa nila.<ref>{{Cite book |last=Flanagan |first=Owen |title=Consciousness Reconsidered |publisher=MIT Press |year=1992 |isbn=9780262061483 |language=en |trans-title=Pagkonsidera muli sa Kamalayan}}</ref> Maraming anyo ng sining kagaya ng [[pinta]], [[dula]], at [[panitikan]] ang nagtataglay ng mga kuwento, at malaking bahagi ng [[araling pantao]] ang nakatuon sa pagsusuri sa mga ito.<ref>{{cite web |date=2012-09-06 |title=Humanities tell our stories of what it means to be human |trans-title=Inilalahad ng araling pantao ang mga kuwentong nagsasabi sa kung paano maging tao |url=https://news.asu.edu/content/humanities-tell-our-stories-what-it-means-be-human |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322195804/https://asunow.asu.edu/content/humanities-tell-our-stories-what-it-means-be-human |archive-date=2019-03-22 |access-date= |website=ASU Now: Access, Excellence, Impact |language=en}}</ref> Bagamat madalas na isang anyo ng [[Libangan (gawain)|libangan]] ang pagkukuwento, maaari din itong maging gamit sa pagtuturo at edukasyon. Madalas na ginagamit ang mga kuwento sa mga bata upang maging gabay sa tamang pag-uugali, pagtuturo sa kasaysayan, gawi, tradisyon, etika, at pagkakakilanlan ng pamayanan o kultura nila, mga katangiang pinag-aaralan ng mga [[Antropolohiya|antropologo]] lalo na sa konteksto ng [[mga katutubo]]. Mahalaga rin ang mga kuwento sa mga [[pasalitang tradisyon]] upang maipasa ang mga ito sa susunod na henerasyon, na kalimitang binabago upang umakma sa kasalukuyang panahon kagaya ng pagpapalit sa mga salitang ginagamit upang maintindihan ng mga mas batang henerasyon.<ref>{{cite web |title=Native storytellers connect the past and the future: Native Daughters |trans-title=Kinokonekta ng mga tagapagkuwentong Native ang nakaraan at hinaharap: Native Daughters |url=http://cojmc.unl.edu/nativedaughters/storytellers/native-storytellers-connect-the-past-and-the-future |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171115231231/http://cojmc.unl.edu/nativedaughters/storytellers/native-storytellers-connect-the-past-and-the-future |archive-date=2017-11-15 |access-date= |language=en}}</ref> Gayunpaman, may mga pasalitang tradisyon na pinapapanatili ang orihinal na teksto,<ref>{{cite book |last=Vansina |first=Jan |url=https://archive.org/details/oraltraditionash0000vans |title=Oral tradition as history |year=1985 |page=13 |language=en |trans-title=Pasalitang tradisyon bilang kasaysayan}}</ref> kagaya ng mga [[epiko]] tulad ng [[Pasyon (Kristiyanismo)|''Pasyon'']] na [[Pabasa|binabasa]] tuwing [[Mahal na Araw]].<ref>{{Cite magazine |last=Ayroso |first=Dee |date=Abril 2006 |title=A Passion for Pasyon |trans-title=Pagsinta sa Pasyon |url=https://www.bulatlat.com/news/6-10/6-10-pasyon.htm |access-date=4 Agosto 2026 |magazine=Bulatlat |language=en |volume=VI |issue=10}}</ref> === Sikolohiya === Sa [[pilosopiya ng isip]], [[agham panlipunan]], at mga larangang medikal kagaya ng [[medisina]], tumutukoy ang kuwento sa mga aspeto ng [[sikolohiya ng tao]].<ref>{{Cite web |last=Hevern |first=V. W. |date=March 2004 |title=Narrative Psychology: General Overview |trans-title=Sikolohiya ng Pagkukuwento: Pangkalahatang Buod |url=https://web.lemoyne.edu/~hevern/narpsych/nrintro.html |access-date= |website=[[Lemoyne College]] |language=en}}</ref> Maaaring makaapekto ang proseso ng personal na kuwento ng isang tao sa pansarili o pangkulturang pagkakakilanlan nito, gayundin sa pagbuo at paggawa ng mga [[alaala]]; ipinagpapalagay na bumubuo ito sa pangkalahatang kalikasan ng [[sarili]].<ref>{{Citation |last=Dennett |first=Daniel C. |title=The Self as a Center of Narrative Gravity |date=1992 |url=https://web-archive.southampton.ac.uk/cogprints.org/266/ |work=Self and Consciousness: Multiple Perspectives |editor-last=Kessel |editor-first=F. |trans-title=Ang Sarili Bilang Sentro ng Grabidad ng Kuwento |publisher= |language=en |access-date= |editor2-last=Cole |editor2-first=P. |editor3-last=Johnson |editor3-first=D.}}</ref><ref>{{cite journal |author=Dan McAdams |year=2004 |title=Redemptive Self: Narrative Identity in America Today |trans-title=Pagtutubos sa Sarili: Pagkakakilanlan sa Kuwento sa Amerika Ngayon |journal=The Self and Memory |language=en |volume=1 |issue=3 |pages=95–116 |doi=10.1093/acprof:oso/9780195176933.001.0001 |isbn=9780195176933}}</ref> Natuturo sa pagkasira ng isang maliwanag at positibong kuwento sa pagkakaroon ng [[sikosis]] at mga [[problema sa pag-iisip]], at ang pagsasaayos nito ay nakakatulong sa pagrekober.<ref>{{cite journal |author=Gold E |date=August 2007 |title=From narrative wreckage to islands of clarity: Stories of recovery from psychosis |trans-title=Mula sa pagkasira ng kuwento patungo sa kapuluan ng klaridad: Mga kuwento ng pagrekober mula sa sikosis |journal=Can Fam Physician |language=en |volume=53 |issue=8 |pages=1271–5 |pmc=1949240 |pmid=17872833}}</ref> Isang anyo ng [[sikoterapiya]] ang [[terapiya ng pagkukuwento]]. Isang paraan ang pagkukuwento sa karamdaman ng taong nakakaranas mismo nito sa pagbibigay katuturan sa karanasan nito.<ref name="Sulik">{{cite book |author=Gayle A. Sulik |url=https://archive.org/details/pinkribbonbluesh0000suli |title=Pink Ribbon Blues: How Breast Cancer Culture Undermines Women's Health |publisher=Oxford University Press |year=2010 |isbn=978-0-19-974045-1 |location=USA |pages=[https://archive.org/details/pinkribbonbluesh0000suli/page/321 321–326] |language=en |trans-title=Mga Kalungkutan ng Mapusyaw na Laso: Paano Pinahina ng Kultura ng Kanser sa Suso ang Kalusugan ng Kababaihan |oclc=535493589 |url-access=registration}}</ref> Karaniwang itong mailalarawan bilang ''hadlang'', ''pagsuko'', at ''paglalakbay''. Sa kuwentong hadlang, tinitingnan ng maysakit ang kanyang sakit bilang pansamantalang hadlang kaya naglalayon itong gumaling upang makabalik na sa dati. Sa kuwentong pagsuko, kalimitang tinitingnan ng maysakit ang kanyang sakit bilang permanente, walang lunas, at lalo lamang lalala, na madalas sa mga taong may [[Sakit na Alzheimer|Alzheimer's]]. Samantala, sa kuwentong paglalakbay, tinitingnan ng maysakit ang kanyang sakit bilang bahagi ng isang paglalakbay na dapat malampasan, kagaya ng mga nakaligtas sa [[kanser]] partikular na sa mga gumaling mula sa [[kanser sa suso]].<ref name="Sulik" /> Inaasahan sa mga gumaling na magkukuwento sila ng karunungan, kung saan ipinapaliwanag nila ang isang mas maayos na [[pananaw sa buhay]].<ref>{{Cite news |last=Burns |first=Holly |date=2022-11-22 |title=What if You Can't Find the Silver Lining in Your Illness? |language=en-US |trans-title=Paano Kung Di Mo Makita ang Pag-asa sa Karamdaman Mo? |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/22/well/mind/cancer-diagnosis-gratitude.html |access-date= |issn=0362-4331}}</ref> === Musika === === Pelikula === ==Sanggunian== {{reflist}} == Link sa labas == {{Wiktionary|kuwento|salaysay}} {{Library resources box|by=no|onlinebooks=no|others=no|about=yes|label=Narrative}} * [http://narrative.georgetown.edu/ International Society for the Study of Narrative] * [http://www.uni-koeln.de/%7Eame02/pppn.htm Manfred Jahn. ''Narratology: A Guide to the Theory of Narrative''] * [http://www.thereferentialprocess.org/theory/narrative-and-referential-activity Narrative and Referential Activity] * [http://users.clas.ufl.edu/pcraddoc/narhand1.htm Some Ideas about Narrative – notes on narrative from an academic perspective] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403213953/http://users.clas.ufl.edu/pcraddoc/narhand1.htm|date=2019-04-03}} {{Narrative}}{{Authority control}} [[Kategorya:Salaysay]] 80ayv3fpjroptskjxokgoxkiit1he99 2218970 2218966 2026-08-04T06:41:22Z JENSwilleat 159283 /* Pinagmulan */ 2218970 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa -->{{Redirect-distinguish|Salaysay|Sanaysay}}{{Redirect-distinguish|Istorya|Historya}} [[Talaksan:The_Monkey_and_The_Turtle_3.jpg|thumb|Isa ang kuwentong ''[[Ang Pagong at ang Matsing]]'' sa mga pinakakilalang [[pabula]] mula Pilipinas. Ang partikular na guhit na ito ay ginawa ni [[Jose Rizal]] noong 1886.]] '''Kuwénto''' (o '''kwénto'''), '''istórya''', '''salaysáy''', o '''naratíbo''' ang anumang paglalahad sa isang serye ng mga magkakaugnay na pangyayari o karanasan,<ref>{{citation |title=The Random House Dictionary of the English Language |date=1979 |trans-title=Ang Diksiyonaryo ng Random House sa Wikang Ingles |location=New York |publisher=[[Random House]] |language=en |lccn=74-129225 |ref={{harvid |Random House |1979}}}}</ref> na maaaring [[Kathang-isip|kathang{{Non breaking hyphen}}isip]] (piksiyon) tulad ng [[pabula]], [[kuwentong-bibit]], [[alamat]], o [[nobela]], o [[Di-kathang isip|hindi kathang{{Non breaking hyphen}}isip]] (di{{Non breaking hyphen}}piksiyon) tulad ng [[talaarawan]], [[talambuhay]], o [[balita]].<ref>{{citation |last1=Carey |first1=Gary |title=A Multicultural Dictionary of Literary Terms |url=https://archive.org/details/multiculturaldic00care |year=1999 |trans-title=Multikultural na Diksiyonaryo ng mg Katagang Pampanitikan |location=Jefferson, Estados Unidos |publisher=[[McFarland & Company]] |language=en |isbn=0-7864-0552-X |last2=Snodgrass |first2=Mary Ellen}}</ref><ref>{{citation |last=Harmon |first=William |title=A Handbook to Literature |date=2012 |trans-title=Handbook sa Panitikan |edition=12 |location=Boston, Estados Unidos |publisher=[[Longman]] |language=en |isbn=978-0-205-02401-8}}</ref> Maaaring maipresenta ang mga kuwento nang pasulat o pasalita, serye ng mga imahe kagaya ng pelikula o komiks, o kombinasyon ng mga ito. Naipapahayag ang mga kuwento sa lahat ng klase ng gawa ng tao, para sa [[sining]] o [[paglilibang]], kabilang na ang [[Pampublikong pamamahayag|pagsasalita]] ([[panitikang pasalita]]), [[panitikan]], [[teatro]], [[sayaw]], [[musika]] at [[awit]], [[komiks]], [[dyornalismo]], [[animasyon]], [[bidyo]] (kasama ang [[pelikula]] at [[telebisyon]]), [[larong bidyo]], [[radyo]], [[laro]], at kahit maging mga purong [[Sining-biswal|nakikitang sining]] tulad ng [[pagpipinta]], [[paglililok]], [[pagguhit]], at [[potograpiya]], basta may serye ng mga pangyayari na ipinepresenta. [[Pagkukuwento]] ang tawag sa gawain ng mga tao upang maibahagi ang mga kuwento sa iba, madalas sa anyong [[Pasalitang pagkukuwento|pasalita]].<ref>{{Cite journal |last=Mello |first=Robin |date=2001-02-02 |title=The Power of Storytelling: How Oral Narrative Influences Children's Relationships in Classrooms |trans-title=Ang Kapangyarihan ng Pagkukuwento: Paano Naiimpluwensiyahan ng Pasalitang Kuwento ang mga Relasyon ng mga Bata sa Silid-aralan |url=http://www.ijea.org/v2n1/ |journal=International Journal of Education & the Arts |language=en |volume=2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630042438/http://www.ijea.org/v2n1/ |archive-date=2008-06-30 |access-date= |number=1}}</ref> Gayunpaman, simula noong umusbong ang mga lipunang kayang magsulat, nagsimula ring itala ang marami sa mga kuwento sa [[Panitikan|anyong pasulat]]. Tinatawag na '''pagsasalaysáy''' o '''narasyón''' naman ang pormal at pampanitikang proseso ng paggawa ng kuwento, na kabilang sa apat na tradisyonal na [[retorikong paraan ng diskurso]] kasama ng [[argumentasyon]], [[paglalarawan]], at [[eksposisyon]]. Iba ito sa salitang ''narasyon'' na karaniwang ginagamit bilang komentaryo sa kuwento at isang [[paraan sa pagkukuwento]] na ginagamit upang makagawa at mapaganda pa ang isang kuwento. == Pinagmulan == Nagmula ang salitang ''kuwento'' sa [[wikang Kastila]] na {{Lang|es|cuento}} na nagmula sa [[wikang Latin]] na nangangahulugang "mag-isip" o "ipagpalagay".<ref>{{Cite web |title=kuwento |url=https://diksiyonaryo.ph/list/kuwento |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |title=cuento |trans-title=kuwento |url=https://dle.rae.es/cuento |access-date=2026-07-29 |website=«Diccionario de la lengua española» - Edición del Tricentenario |publisher=Real Academia Española |language=es}}</ref> Sinusulat din ito bilang ''kwento''. Karaniwang ginagamit naman ang salitang ''salaysay'' sa konteksto ng pag-uulat o pagpapahayag katulad ng [[sinumpaang salaysay]] sa [[batas]]. Samantala, parehong nagmula ang salitang ''istorya'' at ang halos kalapit sa pagbaybay nito na ''[[historya]]'' sa salitang Kastila na {{Lang|es|historia}} ("kasaysayan").<ref>{{Cite web |title=istorya |url=https://diksiyonaryo.ph/search/istorya?page=1 |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> Sa wikang Kastila din nagmula ang salitang ''naratibo'', mula {{Lang|es|narrativo}}.<ref>{{Cite web |title=naratibo |url=https://diksiyonaryo.ph/search/naratibo?page=1 |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> == Kahulugan == Kuwento ang tawag sa inilalahad na sekuwensiya ng mga totoo o kathang-isip na serye ng mga pangyayari sa iba, minsan mula sa isang tagakuwento o tagapagsalaysay. [[Personal na kuwento]] ang tawag sa [[Tuluyan|kuwentong tuluyan]] kung saan ipinepresenta ng may-akda o tagapagsalita ang kanilang personal na karanasan, madalas sa anyong impormal o biglaan, tulad halimbawa ng [[pagte-text]], [[pagmemensahe online]], o harapang pakikipag-usap. Iba ang mga kuwento sa mga simpleng paglalarawan sa kalidad, estado, o sitwasyon na walang sangkot na indibiduwal. Iba-iba ang haba ng mga kuwento, mula sa isang maikling pagkukuwento sa mga nangyari kagaya ng mga [[balita]] hanggang sa mahahabang anyo na nagtatampok ng mga mahahabang serye ng mga pangyayari tulad ng sa mga [[pelikula]], [[teleserye]], o [[nobela]]. Iba-iba rin ang mga paksa ng isang kuwento, na maaaring maigrupo batay sa tema o pormal na kategorya. Tinatawag na [[Di-piksyon|di-piksiyon]] ang mga kuwento na di-kathang isip kabilang ang [[talambuhay]], [[dyornalismo]], [[historyograpiya]], at ibang mga anyo ng pagkukuwento na nakabase sa realidad at katotohanan. Sa kabilang banda, [[piksiyon]] naman ang tawag sa mga kuwento na kathang isip at hindi nakabase sa realidad at katotohanan. Kabilang rito ang mga kuwentong nakabase sa mga tunay na pangyayari ngunit hinaluan ng mga di-makatotohanang elemento kagaya ng sa mga [[piksiyong historikal]]. Bukod dito, piksiyon din ang mga [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], nobela, pelikula, at ibang mga kuwento sa mga midyum kagaya ng sa mga [[larong bidyo]] at [[teatro]]. Sa pag-aaral sa mga gawang piksiyon, madalas na ginugrupo ang mga ito batay sa pananaw, mula sa [[Kuwento sa unang panauhan|unang panauhan]] hanggang sa [[Kuwento sa ikatlong panauhan|ikatlong panauhan]]. Maaaring kathang isip ang mga [[tulang pasalaysay]] kagaya ng [[epiko]] o di-kathang isip kagaya ng mga [[tulang patala]]. Naiiba ang mga tulang pasalaysay mula sa mga [[tulang liriko]], na nakapokus sa damdamin ng tagapagsalita at walang [[banghay]], [[Tagpuan ng kuwento|tagpuan]], o ibang mga katangian ng isang kuwento. Halos lahat ng mga anyo ng [[drama]] kagaya ng [[dula]], [[musikal]], [[opera]], at [[ballet]] ay pawang mga kuwento. == Elemento == May mga pangunahing elemento na kinakailangang magkaroon ang isang gawa para matawag itong kuwento. Kabilang rito ang pagkakaroon ng mga tauhan, hidwaan, banghay, tagpuan, tema, at paraan ng pagkukuwento. === Tauhan === {{Main|Tauhan ng kuwento}} [[File:Batman_and_Robin_1966.JPG|thumb|Si [[Batman]] (kanan) at ang kasangga niyang si [[Robin (komiks)|Robin]] (kanan) ang mga pangunahing tauhan ng teleseryeng ''[[Batman (teleserye)|Batman]]'' na umere mula 1966 hanggang 1968 sa [[Estados Unidos]].]] [[Tauhan ng kuwento|Tauhan]] o karakter ang mga indibiduwal sa isang kuwento na nagdidikta sa takbo nito. Madalas silang may pangalan, at gumaganap batay sa kanilang gampanin sa [[banghay]]. Ang kanilang [[Dayalogo ng kuwento|dayalogo]] o [[Aksyon ng kuwento|pagkilos]] ay maaaring sadya o may layunin upang umusad ang kuwento. Karaniwang kathang isip ang mga tauhan, bagamat maaari din silang nakabatay sa isang tao sa tunay na buhay o di kaya tumutukoy sa partikular na tao sa tunay na buhay kagaya ng sa mga [[Di-piksyon|di-piksiyon]] na kuwento tulad ng [[talambuhay]]. Nakadepende sa unang impresyon ng tagasubaybay kung makikisimpatiya sila sa sitwasyon ng isang partikular na tauhan sa kuwento, damdamin na maaaring ituring na para bang tunay na buhay ito.<ref>{{Cite journal |last=Phillips |first=Brian |date=2004 |title=Character in Contemporary Fiction |trans-title=Mga Tauhan sa Kontemporaryong Piksiyon |url=https://www.jstor.org/stable/3852955 |journal=The Hudson Review |language=en |volume=56 |issue=4 |pages=629–642 |doi=10.2307/3852955 |issn=0018-702X |jstor=3852955 |url-access=subscription}}</ref> Ang koneksyon na ito ng tagasubaybay sa isang tauhan sa simula ang siyang magdidikta sa inaasahang pag-uugali ng naturang tauhan na ito sa mga susunod na eksena ng kuwento, na maaaring di tumugma kung aakto ang tauhan na ito sa paraang naiiba sa mga nagdaang eksena. Nagtataglay ang mga kuwento ng mga pangunahing tauhan, na tinatawag na [[bida]], kung saan umiikot ang kuwento. Maaaring magkaroon ang mga kuwento ng [[kontrabida]], na siyang humahadlang sa bida. Sa maraming klase ng kuwento, karaniwang [[bayani]] ang bida, na siyang sinusubaybayan ng mga tagasubaybayat nagtataglay ng mga layuning nakakabuti. Maaari siyang makaharap ng [[kalaban]], kontrabida na aktibong humahadlang sa kabutihan. [[Pinakakalaban]] ang tawag kung ito ang pinakamatinding kalaban ng bayani. Sa ibang mga kuwento, maaaring kuwestiyonable ang paninindigan ng bida; tinatawag ito na [[kontrabayani]]. Maaari ring magkaroon ang kuwento ng maraming bida; sa mga ganitong kuwento, karaniwang may itinatalagang pinakabida, [[pangalawang bida]], at [[pangatlong bida]]. Bukod sa mga ito, may iba pang mga uri ng tauhan, kilala sa tawag na mga [[tauhang tipikal]], na nakabatay sa gampanin nila sa kuwento o katangian nila. === Hidwaan === {{Main|Hidwaan ng kuwento}} [[Talaksan:One_Ring_Blender_Render.png|thumb|Sentro sa hidwaan sa kuwento ng ''[[The Lord of the Rings]]'' (1954{{Endash}}1955) ni [[J. R. R. Tolkien]] ang [[Nag-iisang Singsing]] na siyang hinahanap ng mga bida upang sirain para mailigtas ang [[Middle-Earth|Middle-earth]].]] Sa malawak na kahulugan, [[Hidwaan ng kuwento|hidwaan]] ang tawag sa tensiyon na nabubuo na siyang nakakaapekto sa isip at kilos ng mga tauhan. Ito ang pangunahing problema ng mga bida. Madalas nakakaranas ang mga bida ng mga karagdagang laban sa sariling damdamin, kagaya ng pag-aalinlangan, takot, o pag-aalala sa mga susunod na pangyayari dahil sa hidwaan. Maaaring magtaglay ang mga kuwento ng maraming hidwaan, lalo na sa mga mahahabang gawa, ngunit karaniwang may isang malaking problema at maraming mas maliliit na problema na unang nalulutas sa kuwento. Maaaring maigrupo ang hidwaan batay sa laban; ilan sa mga pinakakaraniwan ang mga sumusunod: * tauhan kontra tauhan, hal. seryeng ''[[Harry Potter]]'' (1997{{Endash}}2007) ni [[J. K. Rowling]] sa pagitan ni [[Harry Potter (tauhan)|Harry Potter]] at [[Voldemort]]. * tauhan kontra kalikasan, hal. ''[[Ang Matanda at ang Dagat]]'' (1952) ni [[Ernest Hemingway]] sa pagitan ng matandang mangingisda at ang dagat. * tauhan kontra lipunan, hal. nobelang ''[[1984 (nobela)|1984]]'' (1949) ni [[George Orwell]] sa pagitan ni [[Winston Smith]] at ang lipunang kinokontrol ni [[Big Brother]]. * tauhan kontra tadhana, hal. pelikulang ''[[Your Name|Kimi no Na wa]]'' (2016) ni [[Makoto Shinkai]] sa pagitan ni Taki Tachibana at ang trahedya na ikakamatay ni Mitsuha Miyamizu. * tauhan kontra sarili, hal. nobelang ''[[Krimen at Parusa]]'' (1866) ni [[Fyodor Dostoevsky]] sa pagitan ni [[Rodion Raskolnikov]] at ang kanyang pagsisisi at paninindigan matapos niyang patayin ang isang matandang babae. Kung natapos ang hidwaan sa dulo ng kuwento, tinatawag itong [[resolusyon]]. Hindi lahat ng mga kuwento ay nagtatampok ng mga hidwaang natatapos, partikular na sa mga serye ng mga nobela kung saan natatapos lamang ito sa dulo ng serye. === Banghay === {{Main|Banghay}} [[Talaksan:Cowardly_lion2.jpg|thumb|Isa sa mga pangunahing punto sa kuwento ng ''[[Ang Kahanga-hangang Salamangkero ng Oz]]'' (1900) ni [[W. W. Denslow]] ang pagsunod ng bidang si [[Dorothy Gale|Dorothy]] sa [[dilaw na daang ladrilyo]] matapos niyang mapunta sa [[mundo ng Oz]] pagkatapos ng isang [[buhawi]], kung saan niya nakilala ang mga magiging kasamahan niya.]] [[Banghay]] ang sekuwensiya ng mga pangyayari sa isang kuwento mula simula hanggang dulo. Karaniwan itong nabubuo sa pamamagitan ng isang serye ng [[Kasanhian|mga sanhi at mga bunga]], kung saan gumagawa ng mga reaksyon ang mga kilos ng mga tauhan upang umusad ang kuwento. Nagtataglay ito ng mga eksena kung saan nagaganap ang mga pangyayari na siyang magreresulta sa susunod na eksena. Gumagawa ang mga ito ng mga punto sa kuwento, mga eksenang nagpapakita sa pagbabago sa pag-unawa, kilos, o desisyon ng mga tauhan.<ref>{{Cite book |last=Dibell |first=Ansen |title=Elements of Fiction Writing – Plot |publisher=F+W Media |year=1999 |isbn=978-1599635101 |language=en |trans-title=Ano ang Banghay? |chapter=What is Plot?}}</ref> Kadalasan umuusad ang kuwento kapag napagtanto ng mga bida ang hidwaan, na siyang susubukang resolbahin nila sa kahabaan ng kuwento at bumubuo ng madamdaming tagpo para sa mga tauhan at sa mga tagasubaybay ng kuwento. Tinatawag ang proseso ng paggawa ng banghay ng kuwento sa akademya bilang pagbabanghay.<ref>{{cite book |last1=Czarniawska |first1=Barbara |url=https://methods.sagepub.com/book/narratives-in-social-science-research |title=Narratives in Social Science Research |publisher=[[SAGE Publications]] |year=2004 |isbn=9780761941941 |language=en |trans-title=Mga Kuwento sa Agham Panlipunan |doi=10.4135/9781849209502}}</ref> Kalimitang hinahati ang mga banghay sa limang bahagi, at inilalarawan bilang isang piramide upang kumatawan sa antas ng aksyon sa pagtakbo ng kuwento.<ref>{{Cite web |last=Glatch |first=Sean |date=2020-05-12 |title=The 5 Stages of Freytag's Pyramid: Intro to Dramatic Structure |trans-title=Ang 5 Yugto ng Piramide ni Freytag: Panimula sa Estrakturang Pangdrama |url=https://writers.com/freytags-pyramid |access-date=2026-07-31 |website=Writers.com |language=en-US}}</ref> Partikular na ginagamit ito sa mga kuwentong [[drama]]. # ''[[Eksposisyon]]'' o ''panimula'', kung saan inilalarawan ng kuwento ang [[Tagpuan ng kuwento|tagpuan]] nito gayundin ang mga pangunahing tauhan. Maaari itong gamitan ng mga dayalogo, detalye sa mga tauhan, o pagsasalaysay ng isang [[omnisiyenteng tagapagsalaysay]], at nagtatapos sa isang insidenteng nagpapasimula sa kuwento. # ''Pataas na aksyon'' o ''suliranin'', kung saan nakasalubong ng mga bida ang isang [[Hadlang ng kuwento|hadlang]] upang makamit ang isang bagay. Karaniwang sine-setup rito ang mga pangyayari na hahantong sa kasukdulan, kagaya halimbawa ng paglatag ng mga bagay o pangyayari na magiging mahalaga para sa mga susunod na eksena. Ito ang pinakamahabang yugto sa maraming kuwento. # ''[[Kasukdulan ng kuwento|Kasukdulan]]'', kung saan nagaganap ang isang pangyayari na magpapabago sa daloy ng kuwento. Karaniwang nagaganap rito ang mga pinakamatitinding hadlang sa mga bida, tulad halimbawa ng isang di-inaasahang pangyayari sa grupo kagaya ng biglang kamatayan ng isa sa tauhan o rebelasyon ng isang matinding sikreto. # ''Pababang aksyon'' o ''solusyon'', kung saan nagaganap ang pagresolba sa suliranin na inilahad sa mga nagdaang eksena. Maaari magaganap ito sa pamamagitan ng isang sagupaan sa pagitan ng bida at ng kontrabida, o di kaya'y pakikipag-usap sa mga nasaktang partido, o sa kaso ng mga [[Romansa (dyanra)|romansa]], pag-amin sa tunay na nadadama sa isa't-isa. # ''[[Wakas ng kuwento|Wakas]]'', kung saan tinatapos na ng may-akda ang kuwento sa pamamagitan ng paglalahad sa mga pangyayari matapos ng isang matinding kaganapan. Dito inilalahad ang mga natitirang impormasyon na maaaring di pa nabubunyag, lalo na sa kaso ng mga kuwentong [[Misteryo (dyanra)|misteryo]] o [[Detective (dyanra)|detective]]. === Tagpuan === {{Main|Tagpuan ng kuwento}} [[Talaksan:Universal-Islands-of-Adventure-Harry-Potter-Castle-9182.jpg|thumb|Depiksiyon ng [[Hogwarts]] sa [[Universal Orlando]] sa [[Estados Unidos]]. Ang naturang kastilyo ay isa sa mga pangunahing tagpuan sa seryeng ''[[Harry Potter]]'' (1997{{Endash}}2007) ni [[J. K. Rowling]], kung saan nagsisilbi ito bilang paaralan ng mahika ng mga bida.]] [[Tagpuan ng kuwento|Tagpuan]] ang tawag sa lugar, oras, at konteksto kung saan naganap ang kuwento. Kasama rito ang pisikal at temporal na paligid ng mga tauhan gayundin ang kinagagalawan nilang lipunan at kultura. Minsan, maaaring maging mala-tauhan din ang tagpuan dahil sa pagbabagong nagaganap sa lugar na nakaapekto sa takbo ng kuwento.<ref>{{Cite book |last=Rozelle |first=Ron |title=Write Great Fiction – Description & Setting |publisher=F+W Media |year=2005 |isbn=978-1582976822 |chapter=The Importance of Description and Setting}}</ref> Ilan sa mga karaniwang tagpuan ang mga sumusunod: * ''[[Alternatibong kasaysayan]]'', kung saan inilalahad ang mga pangyayari na taliwas sa mga nangyari sa kasaysayan.<ref name="Collins">{{cite web |title=Alternative history |trans-title=Alternatibong kasaysayan |url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alternative-history |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107040916/https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alternative-history |archive-date=7 January 2016 |access-date= |website=Collins English Dictionary |language=en}}</ref> Iba ito sa ''[[kasaysayan sa hinaharap]]'', kung saan inilalahad naman ang mga pangyayari sa [[hinaharap]] imbes sa mga nakatala na sa kasaysayan at tumatalakay sa kawalang-kasiguruduhan sa hinaharap ng sangkatauhan dahil sa mga pagbabago sa lipunan, teknolohiya, o di kaya'y mga di-inaasahang pandaigdigang sakuna.<ref name="Andy Sawyer-2009">{{Cite book |author-last=Sawyer |author-first=Andy |url=https://www.google.co.kr/books/edition/The_Routledge_Companion_to_Science_Ficti/y7CNAgAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22Wells,+however,+was+fascinated+with+history%22&pg=PA489&printsec=frontcover |title=The Routledge Companion to Science Fiction |date=2009-03-30 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-22836-1 |editor1-last=Bould |editor1-first=Mark |pages=489–494 |language=en |trans-title=Ang Pantulong ng Routledge sa Maagham na Piksiyon |chapter=Future History |trans-chapter=Kasaysayan sa Hinaharap |editor2-last=Butler |editor2-first=Andrew M. |editor3-last=Roberts |editor3-first=Adam |editor4-last=Vint |editor4-first=Sherryl}}</ref> * ''[[Worldbuilding|Binuong mundo]]'', na karaniwang itinatampok sa mga kuwentong [[Kathang-isip na pang-agham|maagham na piksiyon]] at [[pantasya]].<ref>{{Cite book |last=Stableford|first=Brian M.|title=Historical Dictionary of Science Fiction Literature|date=2004|publisher=Scarecrow Press|isbn=0-8108-4938-0|location=Lanham, Md.|oclc=54416073|language=en|trans-title=Historikal na Diksiyonaryo ng Panitikan ng Maagham na Piksiyon}}</ref> Depende sa may-akda, maaari itong magtampok ng mga kumpletong sistema ng [[kultura]], [[politika]], [[wika]], [[mahika]], at iba pang mga elemento na nagpapabuhay sa tagpuan. * ''[[Utopiya]]'', kung saan nakatuon ang kuwento sa isang lugar na lubos na biniyayaan at pinapangarap ng mga tao.<ref>{{cite journal |last1=Sargent |first1=Lyman Tower |date=2016 |title=Utopianism |trans-title=Utopiyanismo |journal=[[Routledge Encyclopedia of Philosophy]] |language=en |doi=10.4324/9780415249126-S064-1 |isbn=978-0-415-25069-6}}</ref> Kabaligtaran nito ang ''[[distopiya]]'', na nagtatampok naman ng mga imahe ng kahirapan, kadumihan, kaguluhan, at krimen, kagaya ng tagpuan ng nobelang ''[[1984 (nobela)|1984]]'' (1949) ni [[George Orwell]].<ref name="beaumont">{{Cite journal |last=Beaumont |first=Matthew |date=2006 |title=Cacotopianism, the Paris Commune, and England's Anti-Communist Imaginary, 1870-1900 |trans-title=Kakotopiyanismo, ang Komuna ng Paris, at ang Imaheng Kontra-Komunista ng Inglatera, 1870-1900 |url=https://muse.jhu.edu/pub/1/article/198770 |journal=ELH |language=en |volume=73 |issue=2 |pages=465–487 |doi=10.1353/elh.2006.0012 |issn=1080-6547 |url-access=subscription |s2cid=162348064}}</ref> * ''[[Kahilerang uniberso]]'' o ''kabilang dimensiyon'', na nagtatampok sa ibang mga uniberso, na maaaring lakbayin ng mga tauhan sa kuwento gamit ng mga espekulatibong teknolohiya. Karaniwan itong itinatampok sa mga komiks at sa mga pagsasapelikula nito, kagaya ng [[Marvel Cinematic Universe]] na nagtatampok ng isang [[multiberso]].<ref>'{{Cite magazine |last=Dockterman|first=Eliana|date=27 April 2022|title=A Guide to All the Major Cinematic Multiverses|url=https://time.com/6169255/cinematic-multiverse-list/|magazine=Time|trans-title=Gabay sa Lahat ng mga Pangunahing Sinematikong Multiberso|language=en}}</ref> * [[Mundo ng panaginip]], na nagtatampok naman sa isang mundong hiwalay sa realidad na tanging mabibisita lamang sa panaginip. Ilan sa mga halimbawa nito ang kuwentong ''[[Mga Paglalakbay ni Alice sa Wonderland]]'' (1865) ni [[Lewis Carroll]] at ang [[The Wizard of Oz (pelikula noong 1939)|pagsasapelikula noong 1939]] ng ''[[Ang Kamangha-manghang Mangkukulam ng Oz]]'' (1900). * [[Simuladong realidad]], na nagtatampok ng isang realidad na ginawa sa pamamagitan ng [[simulasyon ng kompyuter]], kagaya ng sa ''[[The Matrix]]'' (1999). Kaugnay nito ang mga kuwentong nagtatampok sa [[birtuwal na realidad]] (VR), kagaya ng ''[[Sword Art Online]]'' ni [[Reki Kawahara]]. === Tema at narasyon === {{Main|Tema ng kuwento|Narasyon}} [[Tema ng kuwento|Tema]] ang mga pangunahing ideya na ipinepresenta ng mga kuwento na karaniwang ipinapakita sa mga tagasubaybay upang bigyang-kahulugan ang mga ito. Kalimitang abstrakto at subhetibo ang mga tema, na magiging paksa ng mga usapan ng mga tagasubaybay lalo na sa pagtatapos ng kuwento, kung saan maaaring timbangin ang mga ito batay sa intensiyon ng may-akda o paano ito ginalugad ng may-akda. Humahantong ito sa mga magkakaibang interpretasyon na maaaring taliwas sa orihinal na intensiyon ng may-akda.<ref>{{Cite journal |last1=Kurtz |first1=Victoria |last2=Schober |first2=Michael F. |date=2001-09-01 |title=Readers' varying interpretations of theme in short fiction |trans-title=Mga paiba-ibang intepretasyon ng mga mambabasa sa tema sa mga maiikling piksiyon |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0304422X01000407 |journal=Poetics |language=en |volume=29 |issue=3 |pages=139–166 |doi=10.1016/S0304-422X(01)00040-7 |issn=0304-422X |url-access=subscription}}</ref> Ginagalugad ng may-akda ang mga tema ng kuwento sa pamamagitan ng [[narasyon]]. Ito ang mga [[Talaan ng mga paraan sa pagkukuwento|paraan o teknik]] na ginagamit ng may-akda sa pagpresenta sa kanilang kuwento. Kasama rito ang mga binibigay o tinatago na impormasyon sa takbo ng kuwento, estilo ng wikang ginagamit, komentaryo, at kaninong pananaw. Halimbawa, sa mga [[Kuwento sa unang panauhan|kuwentong nasa unang panauhan]], karaniwang gumagamit ang kuwento ng mga [[panghalip panao]] sa unang [[Panauhan (balarila)|panauhan]] kagaya ng "ako" o "ikaw" at kinukuwento ang mga pangyayari sa kuwento sa pananaw ng nagsasalita. Sa kabilang banda naman, tinatampok naman sa mga [[kuwento sa ikatlong panauhan]] ang pagkukuwento sa mga pangyayari na maaaring alam ng tagasubaybay ngunit hindi ng tauhan sa kuwento. == Pag-aaral == [[Naratolohiya]] ang pormal na akademikong larangan na nakatuon sa mga kuwento at pagkukuwento. Hinihiwalay ng ilang mga teorista ang mga kuwento sa mga kasulatang hindi kuwento ayon sa ''naratibilidad'', o ang mga katangian at kalidad na nagtatangi sa mga kuwento mula sa mga hindi kuwento.<ref>{{citation |last1=Baldick |first1=Chris |title=The Concise Oxford Dictionary of Literary Terms |year=2004 |trans-title=Ang Maiksing Diksiyonaryo ng Oxford sa mga Katagang Pampanitikan |location=Oxford |publisher=[[Oxford University Press]] |language=en |isbn=978-0-19-860883-7}}</ref> Tinatawag bilang mga paraan o gamit sa pagkukuwento ang mga estratehiyang ginagamit ng mga may-akda upang makabuo ng mga kuwento. Marami sa mga ito ang natukoy na ng mga iskolar, kagaya ng [[Kuwento sa kuwento|kuwento sa loob ng kuwento]] at paggamit sa isang [[Kaduda-dudang tagapagsalaysay|tagapagsalaysay na hindi mapagkakatiwalaan]], na madalas gamitin sa mga kuwentong ''[[Noir (dyanra)|noir]]''. === Kultura === Mahalaga ang mga kuwento sa mga [[kultura]]. Bahagi ito ng pagkakakilanlan ng mga tao sa isang kultura; ayon sa iskolar na si [[Owen Flanagan]], nilalapat ng mga tao ang kanilang pagkakakilanlan sa mga kuwentong ginagawa nila.<ref>{{Cite book |last=Flanagan |first=Owen |title=Consciousness Reconsidered |publisher=MIT Press |year=1992 |isbn=9780262061483 |language=en |trans-title=Pagkonsidera muli sa Kamalayan}}</ref> Maraming anyo ng sining kagaya ng [[pinta]], [[dula]], at [[panitikan]] ang nagtataglay ng mga kuwento, at malaking bahagi ng [[araling pantao]] ang nakatuon sa pagsusuri sa mga ito.<ref>{{cite web |date=2012-09-06 |title=Humanities tell our stories of what it means to be human |trans-title=Inilalahad ng araling pantao ang mga kuwentong nagsasabi sa kung paano maging tao |url=https://news.asu.edu/content/humanities-tell-our-stories-what-it-means-be-human |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322195804/https://asunow.asu.edu/content/humanities-tell-our-stories-what-it-means-be-human |archive-date=2019-03-22 |access-date= |website=ASU Now: Access, Excellence, Impact |language=en}}</ref> Bagamat madalas na isang anyo ng [[Libangan (gawain)|libangan]] ang pagkukuwento, maaari din itong maging gamit sa pagtuturo at edukasyon. Madalas na ginagamit ang mga kuwento sa mga bata upang maging gabay sa tamang pag-uugali, pagtuturo sa kasaysayan, gawi, tradisyon, etika, at pagkakakilanlan ng pamayanan o kultura nila, mga katangiang pinag-aaralan ng mga [[Antropolohiya|antropologo]] lalo na sa konteksto ng [[mga katutubo]]. Mahalaga rin ang mga kuwento sa mga [[pasalitang tradisyon]] upang maipasa ang mga ito sa susunod na henerasyon, na kalimitang binabago upang umakma sa kasalukuyang panahon kagaya ng pagpapalit sa mga salitang ginagamit upang maintindihan ng mga mas batang henerasyon.<ref>{{cite web |title=Native storytellers connect the past and the future: Native Daughters |trans-title=Kinokonekta ng mga tagapagkuwentong Native ang nakaraan at hinaharap: Native Daughters |url=http://cojmc.unl.edu/nativedaughters/storytellers/native-storytellers-connect-the-past-and-the-future |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171115231231/http://cojmc.unl.edu/nativedaughters/storytellers/native-storytellers-connect-the-past-and-the-future |archive-date=2017-11-15 |access-date= |language=en}}</ref> Gayunpaman, may mga pasalitang tradisyon na pinapapanatili ang orihinal na teksto,<ref>{{cite book |last=Vansina |first=Jan |url=https://archive.org/details/oraltraditionash0000vans |title=Oral tradition as history |year=1985 |page=13 |language=en |trans-title=Pasalitang tradisyon bilang kasaysayan}}</ref> kagaya ng mga [[epiko]] tulad ng [[Pasyon (Kristiyanismo)|''Pasyon'']] na [[Pabasa|binabasa]] tuwing [[Mahal na Araw]].<ref>{{Cite magazine |last=Ayroso |first=Dee |date=Abril 2006 |title=A Passion for Pasyon |trans-title=Pagsinta sa Pasyon |url=https://www.bulatlat.com/news/6-10/6-10-pasyon.htm |access-date=4 Agosto 2026 |magazine=Bulatlat |language=en |volume=VI |issue=10}}</ref> === Sikolohiya === Sa [[pilosopiya ng isip]], [[agham panlipunan]], at mga larangang medikal kagaya ng [[medisina]], tumutukoy ang kuwento sa mga aspeto ng [[sikolohiya ng tao]].<ref>{{Cite web |last=Hevern |first=V. W. |date=March 2004 |title=Narrative Psychology: General Overview |trans-title=Sikolohiya ng Pagkukuwento: Pangkalahatang Buod |url=https://web.lemoyne.edu/~hevern/narpsych/nrintro.html |access-date= |website=[[Lemoyne College]] |language=en}}</ref> Maaaring makaapekto ang proseso ng personal na kuwento ng isang tao sa pansarili o pangkulturang pagkakakilanlan nito, gayundin sa pagbuo at paggawa ng mga [[alaala]]; ipinagpapalagay na bumubuo ito sa pangkalahatang kalikasan ng [[sarili]].<ref>{{Citation |last=Dennett |first=Daniel C. |title=The Self as a Center of Narrative Gravity |date=1992 |url=https://web-archive.southampton.ac.uk/cogprints.org/266/ |work=Self and Consciousness: Multiple Perspectives |editor-last=Kessel |editor-first=F. |trans-title=Ang Sarili Bilang Sentro ng Grabidad ng Kuwento |publisher= |language=en |access-date= |editor2-last=Cole |editor2-first=P. |editor3-last=Johnson |editor3-first=D.}}</ref><ref>{{cite journal |author=Dan McAdams |year=2004 |title=Redemptive Self: Narrative Identity in America Today |trans-title=Pagtutubos sa Sarili: Pagkakakilanlan sa Kuwento sa Amerika Ngayon |journal=The Self and Memory |language=en |volume=1 |issue=3 |pages=95–116 |doi=10.1093/acprof:oso/9780195176933.001.0001 |isbn=9780195176933}}</ref> Natuturo sa pagkasira ng isang maliwanag at positibong kuwento sa pagkakaroon ng [[sikosis]] at mga [[problema sa pag-iisip]], at ang pagsasaayos nito ay nakakatulong sa pagrekober.<ref>{{cite journal |author=Gold E |date=August 2007 |title=From narrative wreckage to islands of clarity: Stories of recovery from psychosis |trans-title=Mula sa pagkasira ng kuwento patungo sa kapuluan ng klaridad: Mga kuwento ng pagrekober mula sa sikosis |journal=Can Fam Physician |language=en |volume=53 |issue=8 |pages=1271–5 |pmc=1949240 |pmid=17872833}}</ref> Isang anyo ng [[sikoterapiya]] ang [[terapiya ng pagkukuwento]]. Isang paraan ang pagkukuwento sa karamdaman ng taong nakakaranas mismo nito sa pagbibigay katuturan sa karanasan nito.<ref name="Sulik">{{cite book |author=Gayle A. Sulik |url=https://archive.org/details/pinkribbonbluesh0000suli |title=Pink Ribbon Blues: How Breast Cancer Culture Undermines Women's Health |publisher=Oxford University Press |year=2010 |isbn=978-0-19-974045-1 |location=USA |pages=[https://archive.org/details/pinkribbonbluesh0000suli/page/321 321–326] |language=en |trans-title=Mga Kalungkutan ng Mapusyaw na Laso: Paano Pinahina ng Kultura ng Kanser sa Suso ang Kalusugan ng Kababaihan |oclc=535493589 |url-access=registration}}</ref> Karaniwang itong mailalarawan bilang ''hadlang'', ''pagsuko'', at ''paglalakbay''. Sa kuwentong hadlang, tinitingnan ng maysakit ang kanyang sakit bilang pansamantalang hadlang kaya naglalayon itong gumaling upang makabalik na sa dati. Sa kuwentong pagsuko, kalimitang tinitingnan ng maysakit ang kanyang sakit bilang permanente, walang lunas, at lalo lamang lalala, na madalas sa mga taong may [[Sakit na Alzheimer|Alzheimer's]]. Samantala, sa kuwentong paglalakbay, tinitingnan ng maysakit ang kanyang sakit bilang bahagi ng isang paglalakbay na dapat malampasan, kagaya ng mga nakaligtas sa [[kanser]] partikular na sa mga gumaling mula sa [[kanser sa suso]].<ref name="Sulik" /> Inaasahan sa mga gumaling na magkukuwento sila ng karunungan, kung saan ipinapaliwanag nila ang isang mas maayos na [[pananaw sa buhay]].<ref>{{Cite news |last=Burns |first=Holly |date=2022-11-22 |title=What if You Can't Find the Silver Lining in Your Illness? |language=en-US |trans-title=Paano Kung Di Mo Makita ang Pag-asa sa Karamdaman Mo? |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/22/well/mind/cancer-diagnosis-gratitude.html |access-date= |issn=0362-4331}}</ref> === Musika === === Pelikula === ==Sanggunian== {{reflist}} == Link sa labas == {{Wiktionary|kuwento|salaysay}} {{Library resources box|by=no|onlinebooks=no|others=no|about=yes|label=Narrative}} * [http://narrative.georgetown.edu/ International Society for the Study of Narrative] * [http://www.uni-koeln.de/%7Eame02/pppn.htm Manfred Jahn. ''Narratology: A Guide to the Theory of Narrative''] * [http://www.thereferentialprocess.org/theory/narrative-and-referential-activity Narrative and Referential Activity] * [http://users.clas.ufl.edu/pcraddoc/narhand1.htm Some Ideas about Narrative – notes on narrative from an academic perspective] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403213953/http://users.clas.ufl.edu/pcraddoc/narhand1.htm|date=2019-04-03}} {{Narrative}}{{Authority control}} [[Kategorya:Salaysay]] 4m83u031qo8efo3no215mex6yhcu3xj 2218971 2218970 2026-08-04T06:41:50Z JENSwilleat 159283 /* Tauhan */ 2218971 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa -->{{Redirect-distinguish|Salaysay|Sanaysay}}{{Redirect-distinguish|Istorya|Historya}} [[Talaksan:The_Monkey_and_The_Turtle_3.jpg|thumb|Isa ang kuwentong ''[[Ang Pagong at ang Matsing]]'' sa mga pinakakilalang [[pabula]] mula Pilipinas. Ang partikular na guhit na ito ay ginawa ni [[Jose Rizal]] noong 1886.]] '''Kuwénto''' (o '''kwénto'''), '''istórya''', '''salaysáy''', o '''naratíbo''' ang anumang paglalahad sa isang serye ng mga magkakaugnay na pangyayari o karanasan,<ref>{{citation |title=The Random House Dictionary of the English Language |date=1979 |trans-title=Ang Diksiyonaryo ng Random House sa Wikang Ingles |location=New York |publisher=[[Random House]] |language=en |lccn=74-129225 |ref={{harvid |Random House |1979}}}}</ref> na maaaring [[Kathang-isip|kathang{{Non breaking hyphen}}isip]] (piksiyon) tulad ng [[pabula]], [[kuwentong-bibit]], [[alamat]], o [[nobela]], o [[Di-kathang isip|hindi kathang{{Non breaking hyphen}}isip]] (di{{Non breaking hyphen}}piksiyon) tulad ng [[talaarawan]], [[talambuhay]], o [[balita]].<ref>{{citation |last1=Carey |first1=Gary |title=A Multicultural Dictionary of Literary Terms |url=https://archive.org/details/multiculturaldic00care |year=1999 |trans-title=Multikultural na Diksiyonaryo ng mg Katagang Pampanitikan |location=Jefferson, Estados Unidos |publisher=[[McFarland & Company]] |language=en |isbn=0-7864-0552-X |last2=Snodgrass |first2=Mary Ellen}}</ref><ref>{{citation |last=Harmon |first=William |title=A Handbook to Literature |date=2012 |trans-title=Handbook sa Panitikan |edition=12 |location=Boston, Estados Unidos |publisher=[[Longman]] |language=en |isbn=978-0-205-02401-8}}</ref> Maaaring maipresenta ang mga kuwento nang pasulat o pasalita, serye ng mga imahe kagaya ng pelikula o komiks, o kombinasyon ng mga ito. Naipapahayag ang mga kuwento sa lahat ng klase ng gawa ng tao, para sa [[sining]] o [[paglilibang]], kabilang na ang [[Pampublikong pamamahayag|pagsasalita]] ([[panitikang pasalita]]), [[panitikan]], [[teatro]], [[sayaw]], [[musika]] at [[awit]], [[komiks]], [[dyornalismo]], [[animasyon]], [[bidyo]] (kasama ang [[pelikula]] at [[telebisyon]]), [[larong bidyo]], [[radyo]], [[laro]], at kahit maging mga purong [[Sining-biswal|nakikitang sining]] tulad ng [[pagpipinta]], [[paglililok]], [[pagguhit]], at [[potograpiya]], basta may serye ng mga pangyayari na ipinepresenta. [[Pagkukuwento]] ang tawag sa gawain ng mga tao upang maibahagi ang mga kuwento sa iba, madalas sa anyong [[Pasalitang pagkukuwento|pasalita]].<ref>{{Cite journal |last=Mello |first=Robin |date=2001-02-02 |title=The Power of Storytelling: How Oral Narrative Influences Children's Relationships in Classrooms |trans-title=Ang Kapangyarihan ng Pagkukuwento: Paano Naiimpluwensiyahan ng Pasalitang Kuwento ang mga Relasyon ng mga Bata sa Silid-aralan |url=http://www.ijea.org/v2n1/ |journal=International Journal of Education & the Arts |language=en |volume=2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630042438/http://www.ijea.org/v2n1/ |archive-date=2008-06-30 |access-date= |number=1}}</ref> Gayunpaman, simula noong umusbong ang mga lipunang kayang magsulat, nagsimula ring itala ang marami sa mga kuwento sa [[Panitikan|anyong pasulat]]. Tinatawag na '''pagsasalaysáy''' o '''narasyón''' naman ang pormal at pampanitikang proseso ng paggawa ng kuwento, na kabilang sa apat na tradisyonal na [[retorikong paraan ng diskurso]] kasama ng [[argumentasyon]], [[paglalarawan]], at [[eksposisyon]]. Iba ito sa salitang ''narasyon'' na karaniwang ginagamit bilang komentaryo sa kuwento at isang [[paraan sa pagkukuwento]] na ginagamit upang makagawa at mapaganda pa ang isang kuwento. == Pinagmulan == Nagmula ang salitang ''kuwento'' sa [[wikang Kastila]] na {{Lang|es|cuento}} na nagmula sa [[wikang Latin]] na nangangahulugang "mag-isip" o "ipagpalagay".<ref>{{Cite web |title=kuwento |url=https://diksiyonaryo.ph/list/kuwento |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |title=cuento |trans-title=kuwento |url=https://dle.rae.es/cuento |access-date=2026-07-29 |website=«Diccionario de la lengua española» - Edición del Tricentenario |publisher=Real Academia Española |language=es}}</ref> Sinusulat din ito bilang ''kwento''. Karaniwang ginagamit naman ang salitang ''salaysay'' sa konteksto ng pag-uulat o pagpapahayag katulad ng [[sinumpaang salaysay]] sa [[batas]]. Samantala, parehong nagmula ang salitang ''istorya'' at ang halos kalapit sa pagbaybay nito na ''[[historya]]'' sa salitang Kastila na {{Lang|es|historia}} ("kasaysayan").<ref>{{Cite web |title=istorya |url=https://diksiyonaryo.ph/search/istorya?page=1 |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> Sa wikang Kastila din nagmula ang salitang ''naratibo'', mula {{Lang|es|narrativo}}.<ref>{{Cite web |title=naratibo |url=https://diksiyonaryo.ph/search/naratibo?page=1 |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> == Kahulugan == Kuwento ang tawag sa inilalahad na sekuwensiya ng mga totoo o kathang-isip na serye ng mga pangyayari sa iba, minsan mula sa isang tagakuwento o tagapagsalaysay. [[Personal na kuwento]] ang tawag sa [[Tuluyan|kuwentong tuluyan]] kung saan ipinepresenta ng may-akda o tagapagsalita ang kanilang personal na karanasan, madalas sa anyong impormal o biglaan, tulad halimbawa ng [[pagte-text]], [[pagmemensahe online]], o harapang pakikipag-usap. Iba ang mga kuwento sa mga simpleng paglalarawan sa kalidad, estado, o sitwasyon na walang sangkot na indibiduwal. Iba-iba ang haba ng mga kuwento, mula sa isang maikling pagkukuwento sa mga nangyari kagaya ng mga [[balita]] hanggang sa mahahabang anyo na nagtatampok ng mga mahahabang serye ng mga pangyayari tulad ng sa mga [[pelikula]], [[teleserye]], o [[nobela]]. Iba-iba rin ang mga paksa ng isang kuwento, na maaaring maigrupo batay sa tema o pormal na kategorya. Tinatawag na [[Di-piksyon|di-piksiyon]] ang mga kuwento na di-kathang isip kabilang ang [[talambuhay]], [[dyornalismo]], [[historyograpiya]], at ibang mga anyo ng pagkukuwento na nakabase sa realidad at katotohanan. Sa kabilang banda, [[piksiyon]] naman ang tawag sa mga kuwento na kathang isip at hindi nakabase sa realidad at katotohanan. Kabilang rito ang mga kuwentong nakabase sa mga tunay na pangyayari ngunit hinaluan ng mga di-makatotohanang elemento kagaya ng sa mga [[piksiyong historikal]]. Bukod dito, piksiyon din ang mga [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], nobela, pelikula, at ibang mga kuwento sa mga midyum kagaya ng sa mga [[larong bidyo]] at [[teatro]]. Sa pag-aaral sa mga gawang piksiyon, madalas na ginugrupo ang mga ito batay sa pananaw, mula sa [[Kuwento sa unang panauhan|unang panauhan]] hanggang sa [[Kuwento sa ikatlong panauhan|ikatlong panauhan]]. Maaaring kathang isip ang mga [[tulang pasalaysay]] kagaya ng [[epiko]] o di-kathang isip kagaya ng mga [[tulang patala]]. Naiiba ang mga tulang pasalaysay mula sa mga [[tulang liriko]], na nakapokus sa damdamin ng tagapagsalita at walang [[banghay]], [[Tagpuan ng kuwento|tagpuan]], o ibang mga katangian ng isang kuwento. Halos lahat ng mga anyo ng [[drama]] kagaya ng [[dula]], [[musikal]], [[opera]], at [[ballet]] ay pawang mga kuwento. == Elemento == May mga pangunahing elemento na kinakailangang magkaroon ang isang gawa para matawag itong kuwento. Kabilang rito ang pagkakaroon ng mga tauhan, hidwaan, banghay, tagpuan, tema, at paraan ng pagkukuwento. === Tauhan === {{Main|Tauhan ng kuwento}} [[File:Batman_and_Robin_1966.JPG|thumb|Si [[Batman]] (kanan) at ang kasangga niyang si [[Robin (komiks)|Robin]] (kaliwa) ang mga pangunahing tauhan ng teleseryeng ''[[Batman (teleserye)|Batman]]'' na umere mula 1966 hanggang 1968 sa [[Estados Unidos]].]] [[Tauhan ng kuwento|Tauhan]] o karakter ang mga indibiduwal sa isang kuwento na nagdidikta sa takbo nito. Madalas silang may pangalan, at gumaganap batay sa kanilang gampanin sa [[banghay]]. Ang kanilang [[Dayalogo ng kuwento|dayalogo]] o [[Aksyon ng kuwento|pagkilos]] ay maaaring sadya o may layunin upang umusad ang kuwento. Karaniwang kathang isip ang mga tauhan, bagamat maaari din silang nakabatay sa isang tao sa tunay na buhay o di kaya tumutukoy sa partikular na tao sa tunay na buhay kagaya ng sa mga [[Di-piksyon|di-piksiyon]] na kuwento tulad ng [[talambuhay]]. Nakadepende sa unang impresyon ng tagasubaybay kung makikisimpatiya sila sa sitwasyon ng isang partikular na tauhan sa kuwento, damdamin na maaaring ituring na para bang tunay na buhay ito.<ref>{{Cite journal |last=Phillips |first=Brian |date=2004 |title=Character in Contemporary Fiction |trans-title=Mga Tauhan sa Kontemporaryong Piksiyon |url=https://www.jstor.org/stable/3852955 |journal=The Hudson Review |language=en |volume=56 |issue=4 |pages=629–642 |doi=10.2307/3852955 |issn=0018-702X |jstor=3852955 |url-access=subscription}}</ref> Ang koneksyon na ito ng tagasubaybay sa isang tauhan sa simula ang siyang magdidikta sa inaasahang pag-uugali ng naturang tauhan na ito sa mga susunod na eksena ng kuwento, na maaaring di tumugma kung aakto ang tauhan na ito sa paraang naiiba sa mga nagdaang eksena. Nagtataglay ang mga kuwento ng mga pangunahing tauhan, na tinatawag na [[bida]], kung saan umiikot ang kuwento. Maaaring magkaroon ang mga kuwento ng [[kontrabida]], na siyang humahadlang sa bida. Sa maraming klase ng kuwento, karaniwang [[bayani]] ang bida, na siyang sinusubaybayan ng mga tagasubaybayat nagtataglay ng mga layuning nakakabuti. Maaari siyang makaharap ng [[kalaban]], kontrabida na aktibong humahadlang sa kabutihan. [[Pinakakalaban]] ang tawag kung ito ang pinakamatinding kalaban ng bayani. Sa ibang mga kuwento, maaaring kuwestiyonable ang paninindigan ng bida; tinatawag ito na [[kontrabayani]]. Maaari ring magkaroon ang kuwento ng maraming bida; sa mga ganitong kuwento, karaniwang may itinatalagang pinakabida, [[pangalawang bida]], at [[pangatlong bida]]. Bukod sa mga ito, may iba pang mga uri ng tauhan, kilala sa tawag na mga [[tauhang tipikal]], na nakabatay sa gampanin nila sa kuwento o katangian nila. === Hidwaan === {{Main|Hidwaan ng kuwento}} [[Talaksan:One_Ring_Blender_Render.png|thumb|Sentro sa hidwaan sa kuwento ng ''[[The Lord of the Rings]]'' (1954{{Endash}}1955) ni [[J. R. R. Tolkien]] ang [[Nag-iisang Singsing]] na siyang hinahanap ng mga bida upang sirain para mailigtas ang [[Middle-Earth|Middle-earth]].]] Sa malawak na kahulugan, [[Hidwaan ng kuwento|hidwaan]] ang tawag sa tensiyon na nabubuo na siyang nakakaapekto sa isip at kilos ng mga tauhan. Ito ang pangunahing problema ng mga bida. Madalas nakakaranas ang mga bida ng mga karagdagang laban sa sariling damdamin, kagaya ng pag-aalinlangan, takot, o pag-aalala sa mga susunod na pangyayari dahil sa hidwaan. Maaaring magtaglay ang mga kuwento ng maraming hidwaan, lalo na sa mga mahahabang gawa, ngunit karaniwang may isang malaking problema at maraming mas maliliit na problema na unang nalulutas sa kuwento. Maaaring maigrupo ang hidwaan batay sa laban; ilan sa mga pinakakaraniwan ang mga sumusunod: * tauhan kontra tauhan, hal. seryeng ''[[Harry Potter]]'' (1997{{Endash}}2007) ni [[J. K. Rowling]] sa pagitan ni [[Harry Potter (tauhan)|Harry Potter]] at [[Voldemort]]. * tauhan kontra kalikasan, hal. ''[[Ang Matanda at ang Dagat]]'' (1952) ni [[Ernest Hemingway]] sa pagitan ng matandang mangingisda at ang dagat. * tauhan kontra lipunan, hal. nobelang ''[[1984 (nobela)|1984]]'' (1949) ni [[George Orwell]] sa pagitan ni [[Winston Smith]] at ang lipunang kinokontrol ni [[Big Brother]]. * tauhan kontra tadhana, hal. pelikulang ''[[Your Name|Kimi no Na wa]]'' (2016) ni [[Makoto Shinkai]] sa pagitan ni Taki Tachibana at ang trahedya na ikakamatay ni Mitsuha Miyamizu. * tauhan kontra sarili, hal. nobelang ''[[Krimen at Parusa]]'' (1866) ni [[Fyodor Dostoevsky]] sa pagitan ni [[Rodion Raskolnikov]] at ang kanyang pagsisisi at paninindigan matapos niyang patayin ang isang matandang babae. Kung natapos ang hidwaan sa dulo ng kuwento, tinatawag itong [[resolusyon]]. Hindi lahat ng mga kuwento ay nagtatampok ng mga hidwaang natatapos, partikular na sa mga serye ng mga nobela kung saan natatapos lamang ito sa dulo ng serye. === Banghay === {{Main|Banghay}} [[Talaksan:Cowardly_lion2.jpg|thumb|Isa sa mga pangunahing punto sa kuwento ng ''[[Ang Kahanga-hangang Salamangkero ng Oz]]'' (1900) ni [[W. W. Denslow]] ang pagsunod ng bidang si [[Dorothy Gale|Dorothy]] sa [[dilaw na daang ladrilyo]] matapos niyang mapunta sa [[mundo ng Oz]] pagkatapos ng isang [[buhawi]], kung saan niya nakilala ang mga magiging kasamahan niya.]] [[Banghay]] ang sekuwensiya ng mga pangyayari sa isang kuwento mula simula hanggang dulo. Karaniwan itong nabubuo sa pamamagitan ng isang serye ng [[Kasanhian|mga sanhi at mga bunga]], kung saan gumagawa ng mga reaksyon ang mga kilos ng mga tauhan upang umusad ang kuwento. Nagtataglay ito ng mga eksena kung saan nagaganap ang mga pangyayari na siyang magreresulta sa susunod na eksena. Gumagawa ang mga ito ng mga punto sa kuwento, mga eksenang nagpapakita sa pagbabago sa pag-unawa, kilos, o desisyon ng mga tauhan.<ref>{{Cite book |last=Dibell |first=Ansen |title=Elements of Fiction Writing – Plot |publisher=F+W Media |year=1999 |isbn=978-1599635101 |language=en |trans-title=Ano ang Banghay? |chapter=What is Plot?}}</ref> Kadalasan umuusad ang kuwento kapag napagtanto ng mga bida ang hidwaan, na siyang susubukang resolbahin nila sa kahabaan ng kuwento at bumubuo ng madamdaming tagpo para sa mga tauhan at sa mga tagasubaybay ng kuwento. Tinatawag ang proseso ng paggawa ng banghay ng kuwento sa akademya bilang pagbabanghay.<ref>{{cite book |last1=Czarniawska |first1=Barbara |url=https://methods.sagepub.com/book/narratives-in-social-science-research |title=Narratives in Social Science Research |publisher=[[SAGE Publications]] |year=2004 |isbn=9780761941941 |language=en |trans-title=Mga Kuwento sa Agham Panlipunan |doi=10.4135/9781849209502}}</ref> Kalimitang hinahati ang mga banghay sa limang bahagi, at inilalarawan bilang isang piramide upang kumatawan sa antas ng aksyon sa pagtakbo ng kuwento.<ref>{{Cite web |last=Glatch |first=Sean |date=2020-05-12 |title=The 5 Stages of Freytag's Pyramid: Intro to Dramatic Structure |trans-title=Ang 5 Yugto ng Piramide ni Freytag: Panimula sa Estrakturang Pangdrama |url=https://writers.com/freytags-pyramid |access-date=2026-07-31 |website=Writers.com |language=en-US}}</ref> Partikular na ginagamit ito sa mga kuwentong [[drama]]. # ''[[Eksposisyon]]'' o ''panimula'', kung saan inilalarawan ng kuwento ang [[Tagpuan ng kuwento|tagpuan]] nito gayundin ang mga pangunahing tauhan. Maaari itong gamitan ng mga dayalogo, detalye sa mga tauhan, o pagsasalaysay ng isang [[omnisiyenteng tagapagsalaysay]], at nagtatapos sa isang insidenteng nagpapasimula sa kuwento. # ''Pataas na aksyon'' o ''suliranin'', kung saan nakasalubong ng mga bida ang isang [[Hadlang ng kuwento|hadlang]] upang makamit ang isang bagay. Karaniwang sine-setup rito ang mga pangyayari na hahantong sa kasukdulan, kagaya halimbawa ng paglatag ng mga bagay o pangyayari na magiging mahalaga para sa mga susunod na eksena. Ito ang pinakamahabang yugto sa maraming kuwento. # ''[[Kasukdulan ng kuwento|Kasukdulan]]'', kung saan nagaganap ang isang pangyayari na magpapabago sa daloy ng kuwento. Karaniwang nagaganap rito ang mga pinakamatitinding hadlang sa mga bida, tulad halimbawa ng isang di-inaasahang pangyayari sa grupo kagaya ng biglang kamatayan ng isa sa tauhan o rebelasyon ng isang matinding sikreto. # ''Pababang aksyon'' o ''solusyon'', kung saan nagaganap ang pagresolba sa suliranin na inilahad sa mga nagdaang eksena. Maaari magaganap ito sa pamamagitan ng isang sagupaan sa pagitan ng bida at ng kontrabida, o di kaya'y pakikipag-usap sa mga nasaktang partido, o sa kaso ng mga [[Romansa (dyanra)|romansa]], pag-amin sa tunay na nadadama sa isa't-isa. # ''[[Wakas ng kuwento|Wakas]]'', kung saan tinatapos na ng may-akda ang kuwento sa pamamagitan ng paglalahad sa mga pangyayari matapos ng isang matinding kaganapan. Dito inilalahad ang mga natitirang impormasyon na maaaring di pa nabubunyag, lalo na sa kaso ng mga kuwentong [[Misteryo (dyanra)|misteryo]] o [[Detective (dyanra)|detective]]. === Tagpuan === {{Main|Tagpuan ng kuwento}} [[Talaksan:Universal-Islands-of-Adventure-Harry-Potter-Castle-9182.jpg|thumb|Depiksiyon ng [[Hogwarts]] sa [[Universal Orlando]] sa [[Estados Unidos]]. Ang naturang kastilyo ay isa sa mga pangunahing tagpuan sa seryeng ''[[Harry Potter]]'' (1997{{Endash}}2007) ni [[J. K. Rowling]], kung saan nagsisilbi ito bilang paaralan ng mahika ng mga bida.]] [[Tagpuan ng kuwento|Tagpuan]] ang tawag sa lugar, oras, at konteksto kung saan naganap ang kuwento. Kasama rito ang pisikal at temporal na paligid ng mga tauhan gayundin ang kinagagalawan nilang lipunan at kultura. Minsan, maaaring maging mala-tauhan din ang tagpuan dahil sa pagbabagong nagaganap sa lugar na nakaapekto sa takbo ng kuwento.<ref>{{Cite book |last=Rozelle |first=Ron |title=Write Great Fiction – Description & Setting |publisher=F+W Media |year=2005 |isbn=978-1582976822 |chapter=The Importance of Description and Setting}}</ref> Ilan sa mga karaniwang tagpuan ang mga sumusunod: * ''[[Alternatibong kasaysayan]]'', kung saan inilalahad ang mga pangyayari na taliwas sa mga nangyari sa kasaysayan.<ref name="Collins">{{cite web |title=Alternative history |trans-title=Alternatibong kasaysayan |url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alternative-history |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107040916/https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alternative-history |archive-date=7 January 2016 |access-date= |website=Collins English Dictionary |language=en}}</ref> Iba ito sa ''[[kasaysayan sa hinaharap]]'', kung saan inilalahad naman ang mga pangyayari sa [[hinaharap]] imbes sa mga nakatala na sa kasaysayan at tumatalakay sa kawalang-kasiguruduhan sa hinaharap ng sangkatauhan dahil sa mga pagbabago sa lipunan, teknolohiya, o di kaya'y mga di-inaasahang pandaigdigang sakuna.<ref name="Andy Sawyer-2009">{{Cite book |author-last=Sawyer |author-first=Andy |url=https://www.google.co.kr/books/edition/The_Routledge_Companion_to_Science_Ficti/y7CNAgAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22Wells,+however,+was+fascinated+with+history%22&pg=PA489&printsec=frontcover |title=The Routledge Companion to Science Fiction |date=2009-03-30 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-22836-1 |editor1-last=Bould |editor1-first=Mark |pages=489–494 |language=en |trans-title=Ang Pantulong ng Routledge sa Maagham na Piksiyon |chapter=Future History |trans-chapter=Kasaysayan sa Hinaharap |editor2-last=Butler |editor2-first=Andrew M. |editor3-last=Roberts |editor3-first=Adam |editor4-last=Vint |editor4-first=Sherryl}}</ref> * ''[[Worldbuilding|Binuong mundo]]'', na karaniwang itinatampok sa mga kuwentong [[Kathang-isip na pang-agham|maagham na piksiyon]] at [[pantasya]].<ref>{{Cite book |last=Stableford|first=Brian M.|title=Historical Dictionary of Science Fiction Literature|date=2004|publisher=Scarecrow Press|isbn=0-8108-4938-0|location=Lanham, Md.|oclc=54416073|language=en|trans-title=Historikal na Diksiyonaryo ng Panitikan ng Maagham na Piksiyon}}</ref> Depende sa may-akda, maaari itong magtampok ng mga kumpletong sistema ng [[kultura]], [[politika]], [[wika]], [[mahika]], at iba pang mga elemento na nagpapabuhay sa tagpuan. * ''[[Utopiya]]'', kung saan nakatuon ang kuwento sa isang lugar na lubos na biniyayaan at pinapangarap ng mga tao.<ref>{{cite journal |last1=Sargent |first1=Lyman Tower |date=2016 |title=Utopianism |trans-title=Utopiyanismo |journal=[[Routledge Encyclopedia of Philosophy]] |language=en |doi=10.4324/9780415249126-S064-1 |isbn=978-0-415-25069-6}}</ref> Kabaligtaran nito ang ''[[distopiya]]'', na nagtatampok naman ng mga imahe ng kahirapan, kadumihan, kaguluhan, at krimen, kagaya ng tagpuan ng nobelang ''[[1984 (nobela)|1984]]'' (1949) ni [[George Orwell]].<ref name="beaumont">{{Cite journal |last=Beaumont |first=Matthew |date=2006 |title=Cacotopianism, the Paris Commune, and England's Anti-Communist Imaginary, 1870-1900 |trans-title=Kakotopiyanismo, ang Komuna ng Paris, at ang Imaheng Kontra-Komunista ng Inglatera, 1870-1900 |url=https://muse.jhu.edu/pub/1/article/198770 |journal=ELH |language=en |volume=73 |issue=2 |pages=465–487 |doi=10.1353/elh.2006.0012 |issn=1080-6547 |url-access=subscription |s2cid=162348064}}</ref> * ''[[Kahilerang uniberso]]'' o ''kabilang dimensiyon'', na nagtatampok sa ibang mga uniberso, na maaaring lakbayin ng mga tauhan sa kuwento gamit ng mga espekulatibong teknolohiya. Karaniwan itong itinatampok sa mga komiks at sa mga pagsasapelikula nito, kagaya ng [[Marvel Cinematic Universe]] na nagtatampok ng isang [[multiberso]].<ref>'{{Cite magazine |last=Dockterman|first=Eliana|date=27 April 2022|title=A Guide to All the Major Cinematic Multiverses|url=https://time.com/6169255/cinematic-multiverse-list/|magazine=Time|trans-title=Gabay sa Lahat ng mga Pangunahing Sinematikong Multiberso|language=en}}</ref> * [[Mundo ng panaginip]], na nagtatampok naman sa isang mundong hiwalay sa realidad na tanging mabibisita lamang sa panaginip. Ilan sa mga halimbawa nito ang kuwentong ''[[Mga Paglalakbay ni Alice sa Wonderland]]'' (1865) ni [[Lewis Carroll]] at ang [[The Wizard of Oz (pelikula noong 1939)|pagsasapelikula noong 1939]] ng ''[[Ang Kamangha-manghang Mangkukulam ng Oz]]'' (1900). * [[Simuladong realidad]], na nagtatampok ng isang realidad na ginawa sa pamamagitan ng [[simulasyon ng kompyuter]], kagaya ng sa ''[[The Matrix]]'' (1999). Kaugnay nito ang mga kuwentong nagtatampok sa [[birtuwal na realidad]] (VR), kagaya ng ''[[Sword Art Online]]'' ni [[Reki Kawahara]]. === Tema at narasyon === {{Main|Tema ng kuwento|Narasyon}} [[Tema ng kuwento|Tema]] ang mga pangunahing ideya na ipinepresenta ng mga kuwento na karaniwang ipinapakita sa mga tagasubaybay upang bigyang-kahulugan ang mga ito. Kalimitang abstrakto at subhetibo ang mga tema, na magiging paksa ng mga usapan ng mga tagasubaybay lalo na sa pagtatapos ng kuwento, kung saan maaaring timbangin ang mga ito batay sa intensiyon ng may-akda o paano ito ginalugad ng may-akda. Humahantong ito sa mga magkakaibang interpretasyon na maaaring taliwas sa orihinal na intensiyon ng may-akda.<ref>{{Cite journal |last1=Kurtz |first1=Victoria |last2=Schober |first2=Michael F. |date=2001-09-01 |title=Readers' varying interpretations of theme in short fiction |trans-title=Mga paiba-ibang intepretasyon ng mga mambabasa sa tema sa mga maiikling piksiyon |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0304422X01000407 |journal=Poetics |language=en |volume=29 |issue=3 |pages=139–166 |doi=10.1016/S0304-422X(01)00040-7 |issn=0304-422X |url-access=subscription}}</ref> Ginagalugad ng may-akda ang mga tema ng kuwento sa pamamagitan ng [[narasyon]]. Ito ang mga [[Talaan ng mga paraan sa pagkukuwento|paraan o teknik]] na ginagamit ng may-akda sa pagpresenta sa kanilang kuwento. Kasama rito ang mga binibigay o tinatago na impormasyon sa takbo ng kuwento, estilo ng wikang ginagamit, komentaryo, at kaninong pananaw. Halimbawa, sa mga [[Kuwento sa unang panauhan|kuwentong nasa unang panauhan]], karaniwang gumagamit ang kuwento ng mga [[panghalip panao]] sa unang [[Panauhan (balarila)|panauhan]] kagaya ng "ako" o "ikaw" at kinukuwento ang mga pangyayari sa kuwento sa pananaw ng nagsasalita. Sa kabilang banda naman, tinatampok naman sa mga [[kuwento sa ikatlong panauhan]] ang pagkukuwento sa mga pangyayari na maaaring alam ng tagasubaybay ngunit hindi ng tauhan sa kuwento. == Pag-aaral == [[Naratolohiya]] ang pormal na akademikong larangan na nakatuon sa mga kuwento at pagkukuwento. Hinihiwalay ng ilang mga teorista ang mga kuwento sa mga kasulatang hindi kuwento ayon sa ''naratibilidad'', o ang mga katangian at kalidad na nagtatangi sa mga kuwento mula sa mga hindi kuwento.<ref>{{citation |last1=Baldick |first1=Chris |title=The Concise Oxford Dictionary of Literary Terms |year=2004 |trans-title=Ang Maiksing Diksiyonaryo ng Oxford sa mga Katagang Pampanitikan |location=Oxford |publisher=[[Oxford University Press]] |language=en |isbn=978-0-19-860883-7}}</ref> Tinatawag bilang mga paraan o gamit sa pagkukuwento ang mga estratehiyang ginagamit ng mga may-akda upang makabuo ng mga kuwento. Marami sa mga ito ang natukoy na ng mga iskolar, kagaya ng [[Kuwento sa kuwento|kuwento sa loob ng kuwento]] at paggamit sa isang [[Kaduda-dudang tagapagsalaysay|tagapagsalaysay na hindi mapagkakatiwalaan]], na madalas gamitin sa mga kuwentong ''[[Noir (dyanra)|noir]]''. === Kultura === Mahalaga ang mga kuwento sa mga [[kultura]]. Bahagi ito ng pagkakakilanlan ng mga tao sa isang kultura; ayon sa iskolar na si [[Owen Flanagan]], nilalapat ng mga tao ang kanilang pagkakakilanlan sa mga kuwentong ginagawa nila.<ref>{{Cite book |last=Flanagan |first=Owen |title=Consciousness Reconsidered |publisher=MIT Press |year=1992 |isbn=9780262061483 |language=en |trans-title=Pagkonsidera muli sa Kamalayan}}</ref> Maraming anyo ng sining kagaya ng [[pinta]], [[dula]], at [[panitikan]] ang nagtataglay ng mga kuwento, at malaking bahagi ng [[araling pantao]] ang nakatuon sa pagsusuri sa mga ito.<ref>{{cite web |date=2012-09-06 |title=Humanities tell our stories of what it means to be human |trans-title=Inilalahad ng araling pantao ang mga kuwentong nagsasabi sa kung paano maging tao |url=https://news.asu.edu/content/humanities-tell-our-stories-what-it-means-be-human |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322195804/https://asunow.asu.edu/content/humanities-tell-our-stories-what-it-means-be-human |archive-date=2019-03-22 |access-date= |website=ASU Now: Access, Excellence, Impact |language=en}}</ref> Bagamat madalas na isang anyo ng [[Libangan (gawain)|libangan]] ang pagkukuwento, maaari din itong maging gamit sa pagtuturo at edukasyon. Madalas na ginagamit ang mga kuwento sa mga bata upang maging gabay sa tamang pag-uugali, pagtuturo sa kasaysayan, gawi, tradisyon, etika, at pagkakakilanlan ng pamayanan o kultura nila, mga katangiang pinag-aaralan ng mga [[Antropolohiya|antropologo]] lalo na sa konteksto ng [[mga katutubo]]. Mahalaga rin ang mga kuwento sa mga [[pasalitang tradisyon]] upang maipasa ang mga ito sa susunod na henerasyon, na kalimitang binabago upang umakma sa kasalukuyang panahon kagaya ng pagpapalit sa mga salitang ginagamit upang maintindihan ng mga mas batang henerasyon.<ref>{{cite web |title=Native storytellers connect the past and the future: Native Daughters |trans-title=Kinokonekta ng mga tagapagkuwentong Native ang nakaraan at hinaharap: Native Daughters |url=http://cojmc.unl.edu/nativedaughters/storytellers/native-storytellers-connect-the-past-and-the-future |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171115231231/http://cojmc.unl.edu/nativedaughters/storytellers/native-storytellers-connect-the-past-and-the-future |archive-date=2017-11-15 |access-date= |language=en}}</ref> Gayunpaman, may mga pasalitang tradisyon na pinapapanatili ang orihinal na teksto,<ref>{{cite book |last=Vansina |first=Jan |url=https://archive.org/details/oraltraditionash0000vans |title=Oral tradition as history |year=1985 |page=13 |language=en |trans-title=Pasalitang tradisyon bilang kasaysayan}}</ref> kagaya ng mga [[epiko]] tulad ng [[Pasyon (Kristiyanismo)|''Pasyon'']] na [[Pabasa|binabasa]] tuwing [[Mahal na Araw]].<ref>{{Cite magazine |last=Ayroso |first=Dee |date=Abril 2006 |title=A Passion for Pasyon |trans-title=Pagsinta sa Pasyon |url=https://www.bulatlat.com/news/6-10/6-10-pasyon.htm |access-date=4 Agosto 2026 |magazine=Bulatlat |language=en |volume=VI |issue=10}}</ref> === Sikolohiya === Sa [[pilosopiya ng isip]], [[agham panlipunan]], at mga larangang medikal kagaya ng [[medisina]], tumutukoy ang kuwento sa mga aspeto ng [[sikolohiya ng tao]].<ref>{{Cite web |last=Hevern |first=V. W. |date=March 2004 |title=Narrative Psychology: General Overview |trans-title=Sikolohiya ng Pagkukuwento: Pangkalahatang Buod |url=https://web.lemoyne.edu/~hevern/narpsych/nrintro.html |access-date= |website=[[Lemoyne College]] |language=en}}</ref> Maaaring makaapekto ang proseso ng personal na kuwento ng isang tao sa pansarili o pangkulturang pagkakakilanlan nito, gayundin sa pagbuo at paggawa ng mga [[alaala]]; ipinagpapalagay na bumubuo ito sa pangkalahatang kalikasan ng [[sarili]].<ref>{{Citation |last=Dennett |first=Daniel C. |title=The Self as a Center of Narrative Gravity |date=1992 |url=https://web-archive.southampton.ac.uk/cogprints.org/266/ |work=Self and Consciousness: Multiple Perspectives |editor-last=Kessel |editor-first=F. |trans-title=Ang Sarili Bilang Sentro ng Grabidad ng Kuwento |publisher= |language=en |access-date= |editor2-last=Cole |editor2-first=P. |editor3-last=Johnson |editor3-first=D.}}</ref><ref>{{cite journal |author=Dan McAdams |year=2004 |title=Redemptive Self: Narrative Identity in America Today |trans-title=Pagtutubos sa Sarili: Pagkakakilanlan sa Kuwento sa Amerika Ngayon |journal=The Self and Memory |language=en |volume=1 |issue=3 |pages=95–116 |doi=10.1093/acprof:oso/9780195176933.001.0001 |isbn=9780195176933}}</ref> Natuturo sa pagkasira ng isang maliwanag at positibong kuwento sa pagkakaroon ng [[sikosis]] at mga [[problema sa pag-iisip]], at ang pagsasaayos nito ay nakakatulong sa pagrekober.<ref>{{cite journal |author=Gold E |date=August 2007 |title=From narrative wreckage to islands of clarity: Stories of recovery from psychosis |trans-title=Mula sa pagkasira ng kuwento patungo sa kapuluan ng klaridad: Mga kuwento ng pagrekober mula sa sikosis |journal=Can Fam Physician |language=en |volume=53 |issue=8 |pages=1271–5 |pmc=1949240 |pmid=17872833}}</ref> Isang anyo ng [[sikoterapiya]] ang [[terapiya ng pagkukuwento]]. Isang paraan ang pagkukuwento sa karamdaman ng taong nakakaranas mismo nito sa pagbibigay katuturan sa karanasan nito.<ref name="Sulik">{{cite book |author=Gayle A. Sulik |url=https://archive.org/details/pinkribbonbluesh0000suli |title=Pink Ribbon Blues: How Breast Cancer Culture Undermines Women's Health |publisher=Oxford University Press |year=2010 |isbn=978-0-19-974045-1 |location=USA |pages=[https://archive.org/details/pinkribbonbluesh0000suli/page/321 321–326] |language=en |trans-title=Mga Kalungkutan ng Mapusyaw na Laso: Paano Pinahina ng Kultura ng Kanser sa Suso ang Kalusugan ng Kababaihan |oclc=535493589 |url-access=registration}}</ref> Karaniwang itong mailalarawan bilang ''hadlang'', ''pagsuko'', at ''paglalakbay''. Sa kuwentong hadlang, tinitingnan ng maysakit ang kanyang sakit bilang pansamantalang hadlang kaya naglalayon itong gumaling upang makabalik na sa dati. Sa kuwentong pagsuko, kalimitang tinitingnan ng maysakit ang kanyang sakit bilang permanente, walang lunas, at lalo lamang lalala, na madalas sa mga taong may [[Sakit na Alzheimer|Alzheimer's]]. Samantala, sa kuwentong paglalakbay, tinitingnan ng maysakit ang kanyang sakit bilang bahagi ng isang paglalakbay na dapat malampasan, kagaya ng mga nakaligtas sa [[kanser]] partikular na sa mga gumaling mula sa [[kanser sa suso]].<ref name="Sulik" /> Inaasahan sa mga gumaling na magkukuwento sila ng karunungan, kung saan ipinapaliwanag nila ang isang mas maayos na [[pananaw sa buhay]].<ref>{{Cite news |last=Burns |first=Holly |date=2022-11-22 |title=What if You Can't Find the Silver Lining in Your Illness? |language=en-US |trans-title=Paano Kung Di Mo Makita ang Pag-asa sa Karamdaman Mo? |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/22/well/mind/cancer-diagnosis-gratitude.html |access-date= |issn=0362-4331}}</ref> === Musika === === Pelikula === ==Sanggunian== {{reflist}} == Link sa labas == {{Wiktionary|kuwento|salaysay}} {{Library resources box|by=no|onlinebooks=no|others=no|about=yes|label=Narrative}} * [http://narrative.georgetown.edu/ International Society for the Study of Narrative] * [http://www.uni-koeln.de/%7Eame02/pppn.htm Manfred Jahn. ''Narratology: A Guide to the Theory of Narrative''] * [http://www.thereferentialprocess.org/theory/narrative-and-referential-activity Narrative and Referential Activity] * [http://users.clas.ufl.edu/pcraddoc/narhand1.htm Some Ideas about Narrative – notes on narrative from an academic perspective] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403213953/http://users.clas.ufl.edu/pcraddoc/narhand1.htm|date=2019-04-03}} {{Narrative}}{{Authority control}} [[Kategorya:Salaysay]] c9osee7p67e3r6x0ml9d8gssroj4m30 2218974 2218971 2026-08-04T07:05:22Z GinawaSaHapon 102500 Tapos na. 2218974 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa -->{{Redirect-distinguish|Salaysay|Sanaysay}}{{Redirect-distinguish|Istorya|Historya}} [[Talaksan:The_Monkey_and_The_Turtle_3.jpg|thumb|Isa ang kuwentong ''[[Ang Pagong at ang Matsing]]'' sa mga pinakakilalang [[pabula]] mula Pilipinas. Ang partikular na guhit na ito ay ginawa ni [[Jose Rizal]] noong 1886.]] '''Kuwénto''' (o '''kwénto'''), '''istórya''', '''salaysáy''', o '''naratíbo''' ang anumang paglalahad sa isang serye ng mga magkakaugnay na pangyayari o karanasan,<ref>{{citation |title=The Random House Dictionary of the English Language |date=1979 |trans-title=Ang Diksiyonaryo ng Random House sa Wikang Ingles |location=New York |publisher=[[Random House]] |language=en |lccn=74-129225 |ref={{harvid |Random House |1979}}}}</ref> na maaaring [[Kathang-isip|kathang{{Non breaking hyphen}}isip]] (piksiyon) tulad ng [[pabula]], [[kuwentong-bibit]], [[alamat]], o [[nobela]], o [[Di-kathang isip|hindi kathang{{Non breaking hyphen}}isip]] (di{{Non breaking hyphen}}piksiyon) tulad ng [[talaarawan]], [[talambuhay]], o [[balita]].<ref>{{citation |last1=Carey |first1=Gary |title=A Multicultural Dictionary of Literary Terms |url=https://archive.org/details/multiculturaldic00care |year=1999 |trans-title=Multikultural na Diksiyonaryo ng mg Katagang Pampanitikan |location=Jefferson, Estados Unidos |publisher=[[McFarland & Company]] |language=en |isbn=0-7864-0552-X |last2=Snodgrass |first2=Mary Ellen}}</ref><ref>{{citation |last=Harmon |first=William |title=A Handbook to Literature |date=2012 |trans-title=Handbook sa Panitikan |edition=12 |location=Boston, Estados Unidos |publisher=[[Longman]] |language=en |isbn=978-0-205-02401-8}}</ref> Maaaring maipresenta ang mga kuwento nang pasulat o pasalita, serye ng mga imahe kagaya ng pelikula o komiks, o kombinasyon ng mga ito. Naipapahayag ang mga kuwento sa lahat ng klase ng gawa ng tao, para sa [[sining]] o [[paglilibang]], kabilang na ang [[Pampublikong pamamahayag|pagsasalita]] ([[panitikang pasalita]]), [[panitikan]], [[teatro]], [[sayaw]], [[musika]] at [[awit]], [[komiks]], [[dyornalismo]], [[animasyon]], [[bidyo]] (kasama ang [[pelikula]] at [[telebisyon]]), [[larong bidyo]], [[radyo]], [[laro]], at kahit maging mga purong [[Sining-biswal|nakikitang sining]] tulad ng [[pagpipinta]], [[paglililok]], [[pagguhit]], at [[potograpiya]], basta may serye ng mga pangyayari na ipinepresenta. [[Pagkukuwento]] ang tawag sa gawain ng mga tao upang maibahagi ang mga kuwento sa iba, madalas sa anyong [[Pasalitang pagkukuwento|pasalita]].<ref>{{Cite journal |last=Mello |first=Robin |date=2001-02-02 |title=The Power of Storytelling: How Oral Narrative Influences Children's Relationships in Classrooms |trans-title=Ang Kapangyarihan ng Pagkukuwento: Paano Naiimpluwensiyahan ng Pasalitang Kuwento ang mga Relasyon ng mga Bata sa Silid-aralan |url=http://www.ijea.org/v2n1/ |journal=International Journal of Education & the Arts |language=en |volume=2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630042438/http://www.ijea.org/v2n1/ |archive-date=2008-06-30 |access-date= |number=1}}</ref> Gayunpaman, simula noong umusbong ang mga lipunang kayang magsulat, nagsimula ring itala ang marami sa mga kuwento sa [[Panitikan|anyong pasulat]]. Tinatawag na '''pagsasalaysáy''' o '''narasyón''' naman ang pormal at pampanitikang proseso ng paggawa ng kuwento, na kabilang sa apat na tradisyonal na [[retorikong paraan ng diskurso]] kasama ng [[argumentasyon]], [[paglalarawan]], at [[eksposisyon]]. Iba ito sa salitang ''narasyon'' na karaniwang ginagamit bilang komentaryo sa kuwento at isang [[paraan sa pagkukuwento]] na ginagamit upang makagawa at mapaganda pa ang isang kuwento. == Pinagmulan == Nagmula ang salitang ''kuwento'' sa [[wikang Kastila]] na {{Lang|es|cuento}} na nagmula sa [[wikang Latin]] na nangangahulugang "mag-isip" o "ipagpalagay".<ref>{{Cite web |title=kuwento |url=https://diksiyonaryo.ph/list/kuwento |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |title=cuento |trans-title=kuwento |url=https://dle.rae.es/cuento |access-date=2026-07-29 |website=«Diccionario de la lengua española» - Edición del Tricentenario |publisher=Real Academia Española |language=es}}</ref> Sinusulat din ito bilang ''kwento''. Karaniwang ginagamit naman ang salitang ''salaysay'' sa konteksto ng pag-uulat o pagpapahayag katulad ng [[sinumpaang salaysay]] sa [[batas]]. Samantala, parehong nagmula ang salitang ''istorya'' at ang halos kalapit sa pagbaybay nito na ''[[historya]]'' sa salitang Kastila na {{Lang|es|historia}} ("kasaysayan").<ref>{{Cite web |title=istorya |url=https://diksiyonaryo.ph/search/istorya?page=1 |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> Sa wikang Kastila din nagmula ang salitang ''naratibo'', mula {{Lang|es|narrativo}}.<ref>{{Cite web |title=naratibo |url=https://diksiyonaryo.ph/search/naratibo?page=1 |access-date=2026-07-29 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> == Kahulugan == Kuwento ang tawag sa inilalahad na sekuwensiya ng mga totoo o kathang-isip na serye ng mga pangyayari sa iba, minsan mula sa isang tagakuwento o tagapagsalaysay. [[Personal na kuwento]] ang tawag sa [[Tuluyan|kuwentong tuluyan]] kung saan ipinepresenta ng may-akda o tagapagsalita ang kanilang personal na karanasan, madalas sa anyong impormal o biglaan, tulad halimbawa ng [[pagte-text]], [[pagmemensahe online]], o harapang pakikipag-usap. Iba ang mga kuwento sa mga simpleng paglalarawan sa kalidad, estado, o sitwasyon na walang sangkot na indibiduwal. Iba-iba ang haba ng mga kuwento, mula sa isang maikling pagkukuwento sa mga nangyari kagaya ng mga [[balita]] hanggang sa mahahabang anyo na nagtatampok ng mga mahahabang serye ng mga pangyayari tulad ng sa mga [[pelikula]], [[teleserye]], o [[nobela]]. Iba-iba rin ang mga paksa ng isang kuwento, na maaaring maigrupo batay sa tema o pormal na kategorya. Tinatawag na [[Di-piksyon|di-piksiyon]] ang mga kuwento na di-kathang isip kabilang ang [[talambuhay]], [[dyornalismo]], [[historyograpiya]], at ibang mga anyo ng pagkukuwento na nakabase sa realidad at katotohanan. Sa kabilang banda, [[piksiyon]] naman ang tawag sa mga kuwento na kathang isip at hindi nakabase sa realidad at katotohanan. Kabilang rito ang mga kuwentong nakabase sa mga tunay na pangyayari ngunit hinaluan ng mga di-makatotohanang elemento kagaya ng sa mga [[piksiyong historikal]]. Bukod dito, piksiyon din ang mga [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], nobela, pelikula, at ibang mga kuwento sa mga midyum kagaya ng sa mga [[larong bidyo]] at [[teatro]]. Sa pag-aaral sa mga gawang piksiyon, madalas na ginugrupo ang mga ito batay sa pananaw, mula sa [[Kuwento sa unang panauhan|unang panauhan]] hanggang sa [[Kuwento sa ikatlong panauhan|ikatlong panauhan]]. Maaaring kathang isip ang mga [[tulang pasalaysay]] kagaya ng [[epiko]] o di-kathang isip kagaya ng mga [[tulang patala]]. Naiiba ang mga tulang pasalaysay mula sa mga [[tulang liriko]], na nakapokus sa damdamin ng tagapagsalita at walang [[banghay]], [[Tagpuan ng kuwento|tagpuan]], o ibang mga katangian ng isang kuwento. Halos lahat ng mga anyo ng [[drama]] kagaya ng [[dula]], [[musikal]], [[opera]], at [[ballet]] ay pawang mga kuwento. == Elemento == May mga pangunahing elemento na kinakailangang magkaroon ang isang gawa para matawag itong kuwento. Kabilang rito ang pagkakaroon ng mga tauhan, hidwaan, banghay, tagpuan, tema, at paraan ng pagkukuwento. === Tauhan === {{Main|Tauhan ng kuwento}} [[File:Batman_and_Robin_1966.JPG|thumb|Si [[Batman]] (kanan) at ang kasangga niyang si [[Robin (komiks)|Robin]] (kaliwa) ang mga pangunahing tauhan ng teleseryeng ''[[Batman (teleserye)|Batman]]'' na umere mula 1966 hanggang 1968 sa [[Estados Unidos]].]] [[Tauhan ng kuwento|Tauhan]] o karakter ang mga indibiduwal sa isang kuwento na nagdidikta sa takbo nito. Madalas silang may pangalan, at gumaganap batay sa kanilang gampanin sa [[banghay]]. Ang kanilang [[Dayalogo ng kuwento|dayalogo]] o [[Aksyon ng kuwento|pagkilos]] ay maaaring sadya o may layunin upang umusad ang kuwento. Karaniwang kathang isip ang mga tauhan, bagamat maaari din silang nakabatay sa isang tao sa tunay na buhay o di kaya tumutukoy sa partikular na tao sa tunay na buhay kagaya ng sa mga [[Di-piksyon|di-piksiyon]] na kuwento tulad ng [[talambuhay]]. Nakadepende sa unang impresyon ng tagasubaybay kung makikisimpatiya sila sa sitwasyon ng isang partikular na tauhan sa kuwento, damdamin na maaaring ituring na para bang tunay na buhay ito.<ref>{{Cite journal |last=Phillips |first=Brian |date=2004 |title=Character in Contemporary Fiction |trans-title=Mga Tauhan sa Kontemporaryong Piksiyon |url=https://www.jstor.org/stable/3852955 |journal=The Hudson Review |language=en |volume=56 |issue=4 |pages=629–642 |doi=10.2307/3852955 |issn=0018-702X |jstor=3852955 |url-access=subscription}}</ref> Ang koneksyon na ito ng tagasubaybay sa isang tauhan sa simula ang siyang magdidikta sa inaasahang pag-uugali ng naturang tauhan na ito sa mga susunod na eksena ng kuwento, na maaaring di tumugma kung aakto ang tauhan na ito sa paraang naiiba sa mga nagdaang eksena. Nagtataglay ang mga kuwento ng mga pangunahing tauhan, na tinatawag na [[bida]], kung saan umiikot ang kuwento. Maaaring magkaroon ang mga kuwento ng [[kontrabida]], na siyang humahadlang sa bida. Sa maraming klase ng kuwento, karaniwang [[bayani]] ang bida, na siyang sinusubaybayan ng mga tagasubaybayat nagtataglay ng mga layuning nakakabuti. Maaari siyang makaharap ng [[kalaban]], kontrabida na aktibong humahadlang sa kabutihan. [[Pinakakalaban]] ang tawag kung ito ang pinakamatinding kalaban ng bayani. Sa ibang mga kuwento, maaaring kuwestiyonable ang paninindigan ng bida; tinatawag ito na [[kontrabayani]]. Maaari ring magkaroon ang kuwento ng maraming bida; sa mga ganitong kuwento, karaniwang may itinatalagang pinakabida, [[pangalawang bida]], at [[pangatlong bida]]. Bukod sa mga ito, may iba pang mga uri ng tauhan, kilala sa tawag na mga [[tauhang tipikal]], na nakabatay sa gampanin nila sa kuwento o katangian nila. === Hidwaan === {{Main|Hidwaan ng kuwento}} [[Talaksan:One_Ring_Blender_Render.png|thumb|Sentro sa hidwaan sa kuwento ng ''[[The Lord of the Rings]]'' (1954{{Endash}}1955) ni [[J. R. R. Tolkien]] ang [[Nag-iisang Singsing]] na siyang hinahanap ng mga bida upang sirain para mailigtas ang [[Middle-Earth|Middle-earth]].]] Sa malawak na kahulugan, [[Hidwaan ng kuwento|hidwaan]] ang tawag sa tensiyon na nabubuo na siyang nakakaapekto sa isip at kilos ng mga tauhan. Ito ang pangunahing problema ng mga bida. Madalas nakakaranas ang mga bida ng mga karagdagang laban sa sariling damdamin, kagaya ng pag-aalinlangan, takot, o pag-aalala sa mga susunod na pangyayari dahil sa hidwaan. Maaaring magtaglay ang mga kuwento ng maraming hidwaan, lalo na sa mga mahahabang gawa, ngunit karaniwang may isang malaking problema at maraming mas maliliit na problema na unang nalulutas sa kuwento. Maaaring maigrupo ang hidwaan batay sa laban; ilan sa mga pinakakaraniwan ang mga sumusunod: * tauhan kontra tauhan, hal. seryeng ''[[Harry Potter]]'' (1997{{Endash}}2007) ni [[J. K. Rowling]] sa pagitan ni [[Harry Potter (tauhan)|Harry Potter]] at [[Voldemort]]. * tauhan kontra kalikasan, hal. ''[[Ang Matanda at ang Dagat]]'' (1952) ni [[Ernest Hemingway]] sa pagitan ng matandang mangingisda at ang dagat. * tauhan kontra lipunan, hal. nobelang ''[[1984 (nobela)|1984]]'' (1949) ni [[George Orwell]] sa pagitan ni [[Winston Smith]] at ang lipunang kinokontrol ni [[Big Brother]]. * tauhan kontra tadhana, hal. pelikulang ''[[Your Name|Kimi no Na wa]]'' (2016) ni [[Makoto Shinkai]] sa pagitan ni Taki Tachibana at ang trahedya na ikakamatay ni Mitsuha Miyamizu. * tauhan kontra sarili, hal. nobelang ''[[Krimen at Parusa]]'' (1866) ni [[Fyodor Dostoevsky]] sa pagitan ni [[Rodion Raskolnikov]] at ang kanyang pagsisisi at paninindigan matapos niyang patayin ang isang matandang babae. Kung natapos ang hidwaan sa dulo ng kuwento, tinatawag itong [[resolusyon]]. Hindi lahat ng mga kuwento ay nagtatampok ng mga hidwaang natatapos, partikular na sa mga serye ng mga nobela kung saan natatapos lamang ito sa dulo ng serye. === Banghay === {{Main|Banghay}} [[Talaksan:Cowardly_lion2.jpg|thumb|Isa sa mga pangunahing punto sa kuwento ng ''[[Ang Kahanga-hangang Salamangkero ng Oz]]'' (1900) ni [[W. W. Denslow]] ang pagsunod ng bidang si [[Dorothy Gale|Dorothy]] sa [[dilaw na daang ladrilyo]] matapos niyang mapunta sa [[mundo ng Oz]] pagkatapos ng isang [[buhawi]], kung saan niya nakilala ang mga magiging kasamahan niya.]] [[Banghay]] ang sekuwensiya ng mga pangyayari sa isang kuwento mula simula hanggang dulo. Karaniwan itong nabubuo sa pamamagitan ng isang serye ng [[Kasanhian|mga sanhi at mga bunga]], kung saan gumagawa ng mga reaksyon ang mga kilos ng mga tauhan upang umusad ang kuwento. Nagtataglay ito ng mga eksena kung saan nagaganap ang mga pangyayari na siyang magreresulta sa susunod na eksena. Gumagawa ang mga ito ng mga punto sa kuwento, mga eksenang nagpapakita sa pagbabago sa pag-unawa, kilos, o desisyon ng mga tauhan.<ref>{{Cite book |last=Dibell |first=Ansen |title=Elements of Fiction Writing – Plot |publisher=F+W Media |year=1999 |isbn=978-1599635101 |language=en |trans-title=Ano ang Banghay? |chapter=What is Plot?}}</ref> Kadalasan umuusad ang kuwento kapag napagtanto ng mga bida ang hidwaan, na siyang susubukang resolbahin nila sa kahabaan ng kuwento at bumubuo ng madamdaming tagpo para sa mga tauhan at sa mga tagasubaybay ng kuwento. Tinatawag ang proseso ng paggawa ng banghay ng kuwento sa akademya bilang pagbabanghay.<ref>{{cite book |last1=Czarniawska |first1=Barbara |url=https://methods.sagepub.com/book/narratives-in-social-science-research |title=Narratives in Social Science Research |publisher=[[SAGE Publications]] |year=2004 |isbn=9780761941941 |language=en |trans-title=Mga Kuwento sa Agham Panlipunan |doi=10.4135/9781849209502}}</ref> Kalimitang hinahati ang mga banghay sa limang bahagi, at inilalarawan bilang isang piramide upang kumatawan sa antas ng aksyon sa pagtakbo ng kuwento.<ref>{{Cite web |last=Glatch |first=Sean |date=2020-05-12 |title=The 5 Stages of Freytag's Pyramid: Intro to Dramatic Structure |trans-title=Ang 5 Yugto ng Piramide ni Freytag: Panimula sa Estrakturang Pangdrama |url=https://writers.com/freytags-pyramid |access-date=2026-07-31 |website=Writers.com |language=en-US}}</ref> Partikular na ginagamit ito sa mga kuwentong [[drama]]. # ''[[Eksposisyon]]'' o ''panimula'', kung saan inilalarawan ng kuwento ang [[Tagpuan ng kuwento|tagpuan]] nito gayundin ang mga pangunahing tauhan. Maaari itong gamitan ng mga dayalogo, detalye sa mga tauhan, o pagsasalaysay ng isang [[omnisiyenteng tagapagsalaysay]], at nagtatapos sa isang insidenteng nagpapasimula sa kuwento. # ''Pataas na aksyon'' o ''suliranin'', kung saan nakasalubong ng mga bida ang isang [[Hadlang ng kuwento|hadlang]] upang makamit ang isang bagay. Karaniwang sine-setup rito ang mga pangyayari na hahantong sa kasukdulan, kagaya halimbawa ng paglatag ng mga bagay o pangyayari na magiging mahalaga para sa mga susunod na eksena. Ito ang pinakamahabang yugto sa maraming kuwento. # ''[[Kasukdulan ng kuwento|Kasukdulan]]'', kung saan nagaganap ang isang pangyayari na magpapabago sa daloy ng kuwento. Karaniwang nagaganap rito ang mga pinakamatitinding hadlang sa mga bida, tulad halimbawa ng isang di-inaasahang pangyayari sa grupo kagaya ng biglang kamatayan ng isa sa tauhan o rebelasyon ng isang matinding sikreto. # ''Pababang aksyon'' o ''solusyon'', kung saan nagaganap ang pagresolba sa suliranin na inilahad sa mga nagdaang eksena. Maaari magaganap ito sa pamamagitan ng isang sagupaan sa pagitan ng bida at ng kontrabida, o di kaya'y pakikipag-usap sa mga nasaktang partido, o sa kaso ng mga [[Romansa (dyanra)|romansa]], pag-amin sa tunay na nadadama sa isa't-isa. # ''[[Wakas ng kuwento|Wakas]]'', kung saan tinatapos na ng may-akda ang kuwento sa pamamagitan ng paglalahad sa mga pangyayari matapos ng isang matinding kaganapan. Dito inilalahad ang mga natitirang impormasyon na maaaring di pa nabubunyag, lalo na sa kaso ng mga kuwentong [[Misteryo (dyanra)|misteryo]] o [[Detective (dyanra)|detective]]. === Tagpuan === {{Main|Tagpuan ng kuwento}} [[Talaksan:Universal-Islands-of-Adventure-Harry-Potter-Castle-9182.jpg|thumb|Depiksiyon ng [[Hogwarts]] sa [[Universal Orlando]] sa [[Estados Unidos]]. Ang naturang kastilyo ay isa sa mga pangunahing tagpuan sa seryeng ''[[Harry Potter]]'' (1997{{Endash}}2007) ni [[J. K. Rowling]], kung saan nagsisilbi ito bilang paaralan ng mahika ng mga bida.]] [[Tagpuan ng kuwento|Tagpuan]] ang tawag sa lugar, oras, at konteksto kung saan naganap ang kuwento. Kasama rito ang pisikal at temporal na paligid ng mga tauhan gayundin ang kinagagalawan nilang lipunan at kultura. Minsan, maaaring maging mala-tauhan din ang tagpuan dahil sa pagbabagong nagaganap sa lugar na nakaapekto sa takbo ng kuwento.<ref>{{Cite book |last=Rozelle |first=Ron |title=Write Great Fiction – Description & Setting |publisher=F+W Media |year=2005 |isbn=978-1582976822 |chapter=The Importance of Description and Setting}}</ref> Ilan sa mga karaniwang tagpuan ang mga sumusunod: * ''[[Alternatibong kasaysayan]]'', kung saan inilalahad ang mga pangyayari na taliwas sa mga nangyari sa kasaysayan.<ref name="Collins">{{cite web |title=Alternative history |trans-title=Alternatibong kasaysayan |url=http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alternative-history |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107040916/https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alternative-history |archive-date=7 January 2016 |access-date= |website=Collins English Dictionary |language=en}}</ref> Iba ito sa ''[[kasaysayan sa hinaharap]]'', kung saan inilalahad naman ang mga pangyayari sa [[hinaharap]] imbes sa mga nakatala na sa kasaysayan at tumatalakay sa kawalang-kasiguruduhan sa hinaharap ng sangkatauhan dahil sa mga pagbabago sa lipunan, teknolohiya, o di kaya'y mga di-inaasahang pandaigdigang sakuna.<ref name="Andy Sawyer-2009">{{Cite book |author-last=Sawyer |author-first=Andy |url=https://www.google.co.kr/books/edition/The_Routledge_Companion_to_Science_Ficti/y7CNAgAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22Wells,+however,+was+fascinated+with+history%22&pg=PA489&printsec=frontcover |title=The Routledge Companion to Science Fiction |date=2009-03-30 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-22836-1 |editor1-last=Bould |editor1-first=Mark |pages=489–494 |language=en |trans-title=Ang Pantulong ng Routledge sa Maagham na Piksiyon |chapter=Future History |trans-chapter=Kasaysayan sa Hinaharap |editor2-last=Butler |editor2-first=Andrew M. |editor3-last=Roberts |editor3-first=Adam |editor4-last=Vint |editor4-first=Sherryl}}</ref> * ''[[Worldbuilding|Binuong mundo]]'', na karaniwang itinatampok sa mga kuwentong [[Kathang-isip na pang-agham|maagham na piksiyon]] at [[pantasya]].<ref>{{Cite book |last=Stableford|first=Brian M.|title=Historical Dictionary of Science Fiction Literature|date=2004|publisher=Scarecrow Press|isbn=0-8108-4938-0|location=Lanham, Md.|oclc=54416073|language=en|trans-title=Historikal na Diksiyonaryo ng Panitikan ng Maagham na Piksiyon}}</ref> Depende sa may-akda, maaari itong magtampok ng mga kumpletong sistema ng [[kultura]], [[politika]], [[wika]], [[mahika]], at iba pang mga elemento na nagpapabuhay sa tagpuan. * ''[[Utopiya]]'', kung saan nakatuon ang kuwento sa isang lugar na lubos na biniyayaan at pinapangarap ng mga tao.<ref>{{cite journal |last1=Sargent |first1=Lyman Tower |date=2016 |title=Utopianism |trans-title=Utopiyanismo |journal=[[Routledge Encyclopedia of Philosophy]] |language=en |doi=10.4324/9780415249126-S064-1 |isbn=978-0-415-25069-6}}</ref> Kabaligtaran nito ang ''[[distopiya]]'', na nagtatampok naman ng mga imahe ng kahirapan, kadumihan, kaguluhan, at krimen, kagaya ng tagpuan ng nobelang ''[[1984 (nobela)|1984]]'' (1949) ni [[George Orwell]].<ref name="beaumont">{{Cite journal |last=Beaumont |first=Matthew |date=2006 |title=Cacotopianism, the Paris Commune, and England's Anti-Communist Imaginary, 1870-1900 |trans-title=Kakotopiyanismo, ang Komuna ng Paris, at ang Imaheng Kontra-Komunista ng Inglatera, 1870-1900 |url=https://muse.jhu.edu/pub/1/article/198770 |journal=ELH |language=en |volume=73 |issue=2 |pages=465–487 |doi=10.1353/elh.2006.0012 |issn=1080-6547 |url-access=subscription |s2cid=162348064}}</ref> * ''[[Kahilerang uniberso]]'' o ''kabilang dimensiyon'', na nagtatampok sa ibang mga uniberso, na maaaring lakbayin ng mga tauhan sa kuwento gamit ng mga espekulatibong teknolohiya. Karaniwan itong itinatampok sa mga komiks at sa mga pagsasapelikula nito, kagaya ng [[Marvel Cinematic Universe]] na nagtatampok ng isang [[multiberso]].<ref>'{{Cite magazine |last=Dockterman|first=Eliana|date=27 April 2022|title=A Guide to All the Major Cinematic Multiverses|url=https://time.com/6169255/cinematic-multiverse-list/|magazine=Time|trans-title=Gabay sa Lahat ng mga Pangunahing Sinematikong Multiberso|language=en}}</ref> * [[Mundo ng panaginip]], na nagtatampok naman sa isang mundong hiwalay sa realidad na tanging mabibisita lamang sa panaginip. Ilan sa mga halimbawa nito ang kuwentong ''[[Mga Paglalakbay ni Alice sa Wonderland]]'' (1865) ni [[Lewis Carroll]] at ang [[The Wizard of Oz (pelikula noong 1939)|pagsasapelikula noong 1939]] ng ''[[Ang Kamangha-manghang Mangkukulam ng Oz]]'' (1900). * [[Simuladong realidad]], na nagtatampok ng isang realidad na ginawa sa pamamagitan ng [[simulasyon ng kompyuter]], kagaya ng sa ''[[The Matrix]]'' (1999). Kaugnay nito ang mga kuwentong nagtatampok sa [[birtuwal na realidad]] (VR), kagaya ng ''[[Sword Art Online]]'' ni [[Reki Kawahara]]. === Tema at narasyon === {{Main|Tema ng kuwento|Narasyon}} [[Tema ng kuwento|Tema]] ang mga pangunahing ideya na ipinepresenta ng mga kuwento na karaniwang ipinapakita sa mga tagasubaybay upang bigyang-kahulugan ang mga ito. Kalimitang abstrakto at subhetibo ang mga tema, na magiging paksa ng mga usapan ng mga tagasubaybay lalo na sa pagtatapos ng kuwento, kung saan maaaring timbangin ang mga ito batay sa intensiyon ng may-akda o paano ito ginalugad ng may-akda. Humahantong ito sa mga magkakaibang interpretasyon na maaaring taliwas sa orihinal na intensiyon ng may-akda.<ref>{{Cite journal |last1=Kurtz |first1=Victoria |last2=Schober |first2=Michael F. |date=2001-09-01 |title=Readers' varying interpretations of theme in short fiction |trans-title=Mga paiba-ibang intepretasyon ng mga mambabasa sa tema sa mga maiikling piksiyon |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0304422X01000407 |journal=Poetics |language=en |volume=29 |issue=3 |pages=139–166 |doi=10.1016/S0304-422X(01)00040-7 |issn=0304-422X |url-access=subscription}}</ref> Ginagalugad ng may-akda ang mga tema ng kuwento sa pamamagitan ng [[narasyon]]. Ito ang mga [[Talaan ng mga paraan sa pagkukuwento|paraan o teknik]] na ginagamit ng may-akda sa pagpresenta sa kanilang kuwento. Kasama rito ang mga binibigay o tinatago na impormasyon sa takbo ng kuwento, estilo ng wikang ginagamit, komentaryo, at kaninong pananaw. Halimbawa, sa mga [[Kuwento sa unang panauhan|kuwentong nasa unang panauhan]], karaniwang gumagamit ang kuwento ng mga [[panghalip panao]] sa unang [[Panauhan (balarila)|panauhan]] kagaya ng "ako" o "ikaw" at kinukuwento ang mga pangyayari sa kuwento sa pananaw ng nagsasalita. Sa kabilang banda naman, tinatampok naman sa mga [[kuwento sa ikatlong panauhan]] ang pagkukuwento sa mga pangyayari na maaaring alam ng tagasubaybay ngunit hindi ng tauhan sa kuwento. == Pag-aaral == [[Naratolohiya]] ang pormal na akademikong larangan na nakatuon sa mga kuwento at pagkukuwento. Hinihiwalay ng ilang mga teorista ang mga kuwento sa mga kasulatang hindi kuwento ayon sa ''naratibilidad'', o ang mga katangian at kalidad na nagtatangi sa mga kuwento mula sa mga hindi kuwento.<ref>{{citation |last1=Baldick |first1=Chris |title=The Concise Oxford Dictionary of Literary Terms |year=2004 |trans-title=Ang Maiksing Diksiyonaryo ng Oxford sa mga Katagang Pampanitikan |location=Oxford |publisher=[[Oxford University Press]] |language=en |isbn=978-0-19-860883-7}}</ref> Tinatawag bilang mga paraan o gamit sa pagkukuwento ang mga estratehiyang ginagamit ng mga may-akda upang makabuo ng mga kuwento. Marami sa mga ito ang natukoy na ng mga iskolar, kagaya ng [[Kuwento sa kuwento|kuwento sa loob ng kuwento]] at paggamit sa isang [[Kaduda-dudang tagapagsalaysay|tagapagsalaysay na hindi mapagkakatiwalaan]], na madalas gamitin sa mga kuwentong ''[[Noir (dyanra)|noir]]''. === Kultura === Mahalaga ang mga kuwento sa mga [[kultura]]. Bahagi ito ng pagkakakilanlan ng mga tao sa isang kultura; ayon sa iskolar na si [[Owen Flanagan]], nilalapat ng mga tao ang kanilang pagkakakilanlan sa mga kuwentong ginagawa nila.<ref>{{Cite book |last=Flanagan |first=Owen |title=Consciousness Reconsidered |publisher=MIT Press |year=1992 |isbn=9780262061483 |language=en |trans-title=Pagkonsidera muli sa Kamalayan}}</ref> Maraming anyo ng sining kagaya ng [[pinta]], [[dula]], at [[panitikan]] ang nagtataglay ng mga kuwento, at malaking bahagi ng [[araling pantao]] ang nakatuon sa pagsusuri sa mga ito.<ref>{{cite web |date=2012-09-06 |title=Humanities tell our stories of what it means to be human |trans-title=Inilalahad ng araling pantao ang mga kuwentong nagsasabi sa kung paano maging tao |url=https://news.asu.edu/content/humanities-tell-our-stories-what-it-means-be-human |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322195804/https://asunow.asu.edu/content/humanities-tell-our-stories-what-it-means-be-human |archive-date=2019-03-22 |access-date= |website=ASU Now: Access, Excellence, Impact |language=en}}</ref> Bagamat madalas na isang anyo ng [[Libangan (gawain)|libangan]] ang pagkukuwento, maaari din itong maging gamit sa pagtuturo at edukasyon. Madalas na ginagamit ang mga kuwento sa mga bata upang maging gabay sa tamang pag-uugali, pagtuturo sa kasaysayan, gawi, tradisyon, etika, at pagkakakilanlan ng pamayanan o kultura nila, mga katangiang pinag-aaralan ng mga [[Antropolohiya|antropologo]] lalo na sa konteksto ng [[mga katutubo]]. Mahalaga rin ang mga kuwento sa mga [[pasalitang tradisyon]] upang maipasa ang mga ito sa susunod na henerasyon, na kalimitang binabago upang umakma sa kasalukuyang panahon kagaya ng pagpapalit sa mga salitang ginagamit upang maintindihan ng mga mas batang henerasyon.<ref>{{cite web |title=Native storytellers connect the past and the future: Native Daughters |trans-title=Kinokonekta ng mga tagapagkuwentong Native ang nakaraan at hinaharap: Native Daughters |url=http://cojmc.unl.edu/nativedaughters/storytellers/native-storytellers-connect-the-past-and-the-future |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171115231231/http://cojmc.unl.edu/nativedaughters/storytellers/native-storytellers-connect-the-past-and-the-future |archive-date=2017-11-15 |access-date= |language=en}}</ref> Gayunpaman, may mga pasalitang tradisyon na pinapapanatili ang orihinal na teksto,<ref>{{cite book |last=Vansina |first=Jan |url=https://archive.org/details/oraltraditionash0000vans |title=Oral tradition as history |year=1985 |page=13 |language=en |trans-title=Pasalitang tradisyon bilang kasaysayan}}</ref> kagaya ng mga [[epiko]] tulad ng [[Pasyon (Kristiyanismo)|''Pasyon'']] na [[Pabasa|binabasa]] tuwing [[Mahal na Araw]].<ref>{{Cite magazine |last=Ayroso |first=Dee |date=Abril 2006 |title=A Passion for Pasyon |trans-title=Pagsinta sa Pasyon |url=https://www.bulatlat.com/news/6-10/6-10-pasyon.htm |access-date=4 Agosto 2026 |magazine=Bulatlat |language=en |volume=VI |issue=10}}</ref> === Sikolohiya === Sa [[pilosopiya ng isip]], [[agham panlipunan]], at mga larangang medikal kagaya ng [[medisina]], tumutukoy ang kuwento sa mga aspeto ng [[sikolohiya ng tao]].<ref>{{Cite web |last=Hevern |first=V. W. |date=March 2004 |title=Narrative Psychology: General Overview |trans-title=Sikolohiya ng Pagkukuwento: Pangkalahatang Buod |url=https://web.lemoyne.edu/~hevern/narpsych/nrintro.html |access-date= |website=[[Lemoyne College]] |language=en}}</ref> Maaaring makaapekto ang proseso ng personal na kuwento ng isang tao sa pansarili o pangkulturang pagkakakilanlan nito, gayundin sa pagbuo at paggawa ng mga [[alaala]]; ipinagpapalagay na bumubuo ito sa pangkalahatang kalikasan ng [[sarili]].<ref>{{Citation |last=Dennett |first=Daniel C. |title=The Self as a Center of Narrative Gravity |date=1992 |url=https://web-archive.southampton.ac.uk/cogprints.org/266/ |work=Self and Consciousness: Multiple Perspectives |editor-last=Kessel |editor-first=F. |trans-title=Ang Sarili Bilang Sentro ng Grabidad ng Kuwento |publisher= |language=en |access-date= |editor2-last=Cole |editor2-first=P. |editor3-last=Johnson |editor3-first=D.}}</ref><ref>{{cite journal |author=Dan McAdams |year=2004 |title=Redemptive Self: Narrative Identity in America Today |trans-title=Pagtutubos sa Sarili: Pagkakakilanlan sa Kuwento sa Amerika Ngayon |journal=The Self and Memory |language=en |volume=1 |issue=3 |pages=95–116 |doi=10.1093/acprof:oso/9780195176933.001.0001 |isbn=9780195176933}}</ref> Natuturo sa pagkasira ng isang maliwanag at positibong kuwento sa pagkakaroon ng [[sikosis]] at mga [[problema sa pag-iisip]], at ang pagsasaayos nito ay nakakatulong sa pagrekober.<ref>{{cite journal |author=Gold E |date=August 2007 |title=From narrative wreckage to islands of clarity: Stories of recovery from psychosis |trans-title=Mula sa pagkasira ng kuwento patungo sa kapuluan ng klaridad: Mga kuwento ng pagrekober mula sa sikosis |journal=Can Fam Physician |language=en |volume=53 |issue=8 |pages=1271–5 |pmc=1949240 |pmid=17872833}}</ref> Isang anyo ng [[sikoterapiya]] ang [[terapiya ng pagkukuwento]]. Isang paraan ang pagkukuwento sa karamdaman ng taong nakakaranas mismo nito sa pagbibigay katuturan sa karanasan nito.<ref name="Sulik">{{cite book |author=Gayle A. Sulik |url=https://archive.org/details/pinkribbonbluesh0000suli |title=Pink Ribbon Blues: How Breast Cancer Culture Undermines Women's Health |publisher=Oxford University Press |year=2010 |isbn=978-0-19-974045-1 |location=USA |pages=[https://archive.org/details/pinkribbonbluesh0000suli/page/321 321–326] |language=en |trans-title=Mga Kalungkutan ng Mapusyaw na Laso: Paano Pinahina ng Kultura ng Kanser sa Suso ang Kalusugan ng Kababaihan |oclc=535493589 |url-access=registration}}</ref> Karaniwang itong mailalarawan bilang ''hadlang'', ''pagsuko'', at ''paglalakbay''. Sa kuwentong hadlang, tinitingnan ng maysakit ang kanyang sakit bilang pansamantalang hadlang kaya naglalayon itong gumaling upang makabalik na sa dati. Sa kuwentong pagsuko, kalimitang tinitingnan ng maysakit ang kanyang sakit bilang permanente, walang lunas, at lalo lamang lalala, na madalas sa mga taong may [[Sakit na Alzheimer|Alzheimer's]]. Samantala, sa kuwentong paglalakbay, tinitingnan ng maysakit ang kanyang sakit bilang bahagi ng isang paglalakbay na dapat malampasan, kagaya ng mga nakaligtas sa [[kanser]] partikular na sa mga gumaling mula sa [[kanser sa suso]].<ref name="Sulik" /> Inaasahan sa mga gumaling na magkukuwento sila ng karunungan, kung saan ipinapaliwanag nila ang isang mas maayos na [[pananaw sa buhay]].<ref>{{Cite news |last=Burns |first=Holly |date=2022-11-22 |title=What if You Can't Find the Silver Lining in Your Illness? |language=en-US |trans-title=Paano Kung Di Mo Makita ang Pag-asa sa Karamdaman Mo? |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/22/well/mind/cancer-diagnosis-gratitude.html |access-date= |issn=0362-4331}}</ref> === Musika === Isa ang linyaridad sa mga kalidad ng kuwento na makikita sa isang [[komposisyong pangmusika]].<ref>Kenneth Gloag and David Beard, Musicology: The Key Concepts (New York: Routledge, 2009), 114</ref> Ayon sa [[Musikolohiya|musikologong]] si [[Edward Cone]], makikita rin ang mga kataga sa kuwento sa wikang analitikal ng musika.<ref name=":0">{{Cite book |last=Beard |first=David |title=Musicology: The Key Concepts |last2=Gloag |first2=Kenneth |publisher=Routledge |year=2005 |isbn=9780415316927 |language=en |trans-title=Musikolohiya: Mga Pangunahing Konsepto}}</ref> Gayunpaman, maraming pananaw ang pumapatungkol sa gampanin ng kuwento sa musika. Ayon kay [[Theodoro Adorno]], sinasalaysay ng musika ang sarili nito nang walang kuwento. Ayon naman kay [[Carolyn Abbate]], maaaring ituring ang ilang kumpas na nararanasan sa musika bilang boses ng nagkukuwento. Tinitingnan naman ng iba ang kuwento sa musika bilang magpapayaman sa pagsusuri sa musika. Ipinahayag naman ni [[Jean-Jacques Nattiez]] na ang kuwento, sa mahigpit na kahulugan, ay wala sa musika kundi sa kuwentong naiisip ng mga tagapakinig nito. Aniya, metaporikal lamang ang pag-uusap sa musika sa paraang naratibo at ang "naiisip na kuwento" ay maaaring maimpluwensiyahan ng mga elementong labas sa musika kagaya ng pamagat nito at iba pang mga paraang ginamit ng [[kompositor]] nito.<ref name=":0" /> Gayunpaman, nagbigay si Abbate ng mga halimbawa ng mga paraan sa musika na magagamit bilang boses sa pagkukuwento sa pamamagitan ng paghigpit sa kakayahan ng musika na maikuwento ang mga bihirang "pagkakataon na matutukoy dahil sa epekto nitong kakaiba at nakakagambala".<ref name=":0" /> ==Sanggunian== {{reflist}} == Link sa labas == {{Wiktionary|kuwento|salaysay}} {{Library resources box|by=no|onlinebooks=no|others=no|about=yes|label=Narrative}} * [http://narrative.georgetown.edu/ International Society for the Study of Narrative] * [http://www.uni-koeln.de/%7Eame02/pppn.htm Manfred Jahn. ''Narratology: A Guide to the Theory of Narrative''] * [http://www.thereferentialprocess.org/theory/narrative-and-referential-activity Narrative and Referential Activity] * [http://users.clas.ufl.edu/pcraddoc/narhand1.htm Some Ideas about Narrative – notes on narrative from an academic perspective] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403213953/http://users.clas.ufl.edu/pcraddoc/narhand1.htm|date=2019-04-03}} {{Narrative}}{{Authority control}} [[Kategorya:Salaysay]] 444gtkbopsw8slxszui4vhpdrotwo7j 0 64892 2218893 2217369 2026-08-03T23:03:34Z Carla Mae Molin 164845 #WPWP #WPWPPH 2218893 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Dr Williams' 'Pink Pills', London, England, 1850-1920 Wellcome A627306.jpg|thumb|Isang klase ng suplementong bakal na ipinatalastas bilang isang tonikong mayaman sa bakal (iron) para sa dugo at mga nerbiyos, na sinasabing nakatutulong sa paggamot ng anemia, klinikal na depresyon, kawalan ng gana sa pagkain, at kakulangan sa enerhiya.]] Ang '''mga suplementong bakal''', na kilala rin bilang '''mga asin ng bakal''' (''iron salts'') at '''mga tabletang bakal''' (''iron pills''), ay iba't ibang pormulasyon ng bakal na ginagamit upang gamutin at maiwasan ang kakulangan sa [[bakal]] (''iron deficiency''), kabilang ang anemya dahil sa kakulangan sa bakal.<ref name="Ric2015">{{cite book |title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition |vauthors=Hamilton R |date=2015 |publisher=Jones & Bartlett Learning |isbn=978-1-284-05756-0 |page=217 |language=en}}</ref><ref name="BNF69">{{cite book |title=British National Formulary: BNF 69 |url=https://archive.org/details/bnf69britishnati0000unse |date=2015 |publisher=British Medical Association |isbn=978-0-85711-156-2 |edition=69 |pages=[https://archive.org/details/bnf69britishnati0000unse/page/660 660]–664 |language=en}}</ref> Para sa pag-iwas, inirerekomenda lamang ang mga ito sa mga taong may mahinang pagsipsip ng bakal, may mabigat na [[Regla|pagreregla]], [[buntis]], sumasailalim sa hemodiyalisis, o may pagkain na kulang sa bakal.<ref name="BNF69" /><ref name="WHO2008">{{cite book |author-link=World Health Organization |title=WHO Model Formulary 2008 |url=https://archive.org/details/whomodelformular00unse |vauthors=((World Health Organization)) |publisher=World Health Organization |year=2009 |isbn=978-92-4-154765-9 |veditors=Stuart MC, Kouimtzi M, Hill SR |pages=[https://archive.org/details/whomodelformular00unse/page/247 247]–250 |language=en |hdl=10665/44053 |hdl-access=free}}</ref> Maaari ring gamitin ang mga ito bilang pang-iwas sa mga sanggol na may mababang timbang sa kapanganakan.<ref name="BNF69" /> Maaaring inumin ang mga ito sa bibig, iturok sa ugat, o iturok sa [[kalamnan]].<ref name="BNF69" /> Bagaman maaaring makita ang mga benepisyo sa loob ng ilang araw, maaari pa ring umabot ng hanggang dalawang buwan bago bumalik sa normal ang antas ng bakal sa katawan.<ref name="AHFS2017">{{cite web |title=Iron Preparations, Oral |url=https://www.drugs.com/monograph/iron-preparations-oral.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160522031233/http://www.drugs.com/monograph/iron-preparations-oral.html |archive-date=22 Mayo 2016 |access-date=8 Enero 2017 |publisher=The American Society of Health-System Pharmacists |language=en}}</ref> Kabilang sa mga karaniwang epekto ang paninigas ng dumi, pananakit ng tiyan, maitim na dumi, at pagtatae. Ang iba pang mga epekto, na maaaring mangyari kapag labis ang paggamit, ay labis na pag-iipon ng bakal sa katawan at pagkalason sa bakal. Kabilang sa mga asin ng bakal na ginagamit bilang suplementong iniinom ang pumarato perroso, glukonato perroso, susinato perroso, at sulpato perroso.<ref name="WHO2008" /> Samantala, kabilang sa mga itinuturok na anyo ang yero dekstrano at yero sakarosa.<ref name="WHO2008" /> Gumagana ang mga ito sa pamamagitan ng pagbibigay ng bakal na kailangan ng katawan upang makagawa ng mga pulang [[selula]] ng [[dugo]].<ref name="AHFS2017" /> Ginagamit na sa [[medisina]] ang mga tabletang bakal mula pa noong hindi bababa sa 1681, at isang madaling gamiting pormulasyon ang nabuo noong 1832 gamit ang mga katas mula sa atay ng [[manok]], at ang karamihan ay mula sa mga halaman.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=7O9kiqN2q2YC&pg=PA379 |title=Australian Drug Guide |vauthors=Upfal J |date=2006 |publisher=Black Inc. |isbn=978-1-86395-174-6 |pages=378–379 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170918183856/https://books.google.com/books?id=7O9kiqN2q2YC&pg=PA379 |archive-date=18 Setyembre 2017 |url-status=live}}</ref> Ang asing perroso ay kabilang sa Listahan ng Mahahalagang Gamot ng [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan]] (''World Health Organization List of Essential Medicines'').<ref name="WHO21st">{{cite book |author-link=World Health Organization |title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019 |vauthors=((World Health Organization)) |publisher=World Health Organization |year=2019 |location=Geneva |language=en |hdl=10665/325771 |id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO |hdl-access=free}}</ref> Ang mga asin ng bakal ay mabibili bilang mga henerikong gamot at maging nang walang reseta.<ref name="Ric2015" /> Bagaman may mabibiling mga pormulasyong may mabagal na paglabas, hindi inirerekomenda ang mga ito.<ref name="BNF69" /> Noong 2021, ang sulpatong perroso ang ika-105 pinakakaraniwang inireresetang gamot sa [[Estados Unidos]], na may mahigit 6 na milyong reseta.<ref>{{cite web |title=The Top 300 of 2021 |url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240115223848/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx |archive-date=15 Enero 2024 |access-date=14 Enero 2024 |website=ClinCalc |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Ferrous Sulfate - Drug Usage Statistics |url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/FerrousSulfate |access-date=14 Enero 2024 |website=ClinCalc |language=en}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Pagkain]] [[Kategorya:Gamot]] [[Kategorya:Panggagamot]] aiwsbaoxuugzhz8ybp07kk47ussden3 6 88654 2218855 429712 2026-08-03T14:24:30Z Sakura emad 110709 Requesting speedy deletion with rationale "Unused Copyrighted Files". (TwinkleGlobal) 2218855 wikitext text/x-wiki {{Burahin|1=Unused Copyrighted Files}} {{non-free seal}} {{non-free Philippines government}} 867w4dluoa9i6xa71cvqq2zvlu29ee5 2218856 2218855 2026-08-03T14:25:10Z Sakura emad 110709 Restored revision 429712 by [[Special:Contributions/Bluemask|Bluemask]] ([[en:w:User:BrandonXLF/Restorer|Restorer]]) 2218856 wikitext text/x-wiki {{non-free seal}} {{non-free Philippines government}} 8qjdl7dhmq7882asioehnpvotdb3jko 0 89969 2218949 2211903 2026-08-04T05:37:18Z Alvin Litana Mirasol 164869 /* */ 2218949 wikitext text/x-wiki {{For|kompanyang, social media|Meta Platforms}} Alvin Litana Mirasol the new owner of Facebook and Facebook Lite Meta Platforms Inc Located in Alvin Litana Mirasol Bicol Philippines {{Infobox dot-com company | company_name = Facebook, Inc. | company_logo = Facebook Logo (2019).svg | company_type = Pampubliko | traded_as = [[NASDAQ]]: {{URL|nasdaq.com/symbol/fb|FB}} | foundation = {{Start date and age|2004|02|04|df=no|p=yes|br=yes}} | location = [[Menlo Park, California|Menlo Park]], [[California]], [[Estados Unidos|US]] | area_served = [[Estados Unidos]] (2004–05)<br>Buong mundo (2005–kasalukuyan) | founder = {{Unbulleted list|[[Mark Zuckerberg]]|Eduardo Saverin|Andrew McCollum|Dustin Moskovitz|Chris Hughes}} | key_people = Mark Zuckerberg<br><small>(Chairman at CEO)</small><br>Sheryl Sandberg<br><small>(COO)</small> | industry = [[Internet]]</br>[[Pagpapatalastas|Advertising]]</br>[[Social media]]</br>[[Computer hardware]]</br>[[Computer software]] | revenue = {{increase}} {{USD|85.97 bilyon|link=yes}} | operating_income = {{increase}} {{USD|32.67 bilyon}} (2020) | net_income = {{increase}} {{USD|29.15 bilyon}} (2020) | assets = {{increase}} {{USD|159.32 bilyon}} (2020) | equity = {{increase}} {{USD|128.29 bilyon}} (2020) | num_employees = 63,404 (Setyembre 2021) | subsid = {{unbulleted list|Instagram|WhatsApp|Oculus VR|PrivateCore|Facebook Messenger|Workplace (Facebook)|Facebook Portal (Hardware)}} | url = {{URL|facebook.com}} | alexa = {{Steady}} 7 | website_type = [[Social networking service]] | registration = Kinakailangan | num_users = '''2.85 bilyon''' ''mga aktibong tagagamit noong Marso 2021'' | language = Maraming wika | current_status = Aktibo | screenshot = Screen_of_Facebook_(2).PNG | caption = Login homepage ng Facebook }} [[Talaksan:Most popular social networking sites by country.svg|thumb|300px]] Ang '''Facebook''' (tuwiran na "aklat ng [mga] mukha") ay isang [[social networking website]] na walang bayad ang pagsali at pinapatakbo at pag-aari ng Facebook, Inc. na isang pangmadlang kumpanya. Maaring sumali ang mga tagagamit dito nang nakaayos ayon sa [[lungsod]], pinagtratrabahuan, [[paaralan]] at rehiyon upang makaugnay at makihalubilo sa ibang mga tao. Maaring magdagdag rin ng mga kaibigan at magpadala ng mensahe sa kanila, at baguhin ang kanilang sariling sanaysay upang ipabigay-alam sa kanilang mga kaibigan ang tungkol sa kanilang sarili. Tumutukoy ang pangalan ng pook-sapot na ito sa mga mukang nasa [[aklat]] na [[papel]] (''paper facebooks'') na isinasalarawan ang mga kasapi ng isang kampus na pamayanan na ibinibigay ng ilang [[kolehiyo]] at preliminaryong paaralan sa [[Estados Unidos]] sa mga papasok na mga mag-aaral, guro o propesor, at mga trabahador bilang isang paraan na makilala ang ibang tao sa kampus. Itinatag ni [[Mark Zuckerberg]] ang Facebook kasama ang kamag-aral niya sa [[agham pangkompyuter]] at kasama sa silid na sina [[Dustin Moskovitz]] at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang mag-aaral pa siya ng Pamantasan ng Harvard.<ref name="companybios">[http://www.new.facebook.com/press/info.php?execbios= "Talumbuhay ng mga Ehekutibo"], Facebook. Kinuha noong 16 Agosto 2008.</ref> Noong una, may hanggan ang pagsapi sa pook-sapot na ito sa mga mag-aaral ng Harvard, ngunit lumawak ito sa ibang mga kolehiyo sa [[Boston]], ang Ligang Ivy, at Pamantasan ng Standford. Nang kalaunan, lumawak pa ito at napabilang ang kahit sinong mag-aaral ng isang pamantasan, pagkatapos ay ang [[mataas na paaralan]], at nang tumagal pa, kahit sinong nasa gulang na 13 pataas. Sa kasalukuyan, mayroon na ang Facebook ng mahigit sa 200 [[milyon]]g masiglang tagagamit sa buong daigdig.<ref>[http://www.facebook.com/press/info.php?statistics "''Mga estadistika ng Facebook''"]. Kinuha noong 9 Enero 2009.</ref> Gayumpaman, noong Mayo 2011, ang ''Consumer Reports'' ay nakitang mayroong mahigit 7.5 milyong akawnt na edad 13 pababa at na may mahigit 5 milyon sa edad na 10 pababa na lumabag sa patakaran ng websayt.<ref>{{cite news |url=http://news.consumerreports.org/electronics/2011/05/five-million-facebook-users-are-10-or-younger.html |title=Five million Facebook users are 10 or younger |work= ConsumerReports.org |date=Mayo 10, 2011 |accessdate =Mayo 15, 2011}}</ref> == Pag-usbong == Pagkalipas nang mahabang panahon ang Facebook ngayon sa bawat pook-sapot na masasabi ay isa sa mga pinakamasiglang gumagamit nito pagpalo sa taong 2017 umabot sa 2 bilyong katao ang masiglang mga account na ito, bagamat hindi lahat nang ito ay magkakakilanlan dahil sa lugar o sa ibang pamamaraan, depende rin ito sa tao na gumagamit. Sa bansang Pilipino sa buong sulok ng [[Pilipinas]] mula Luzon hanggang Mindanao na ang may masiglang gumagamit nito simula nitong 2012 hanggang sa pangkasalukuyang taon. Isa pa rito ang idinagdag ang '''Facebook Messenger''' o mas pinaiksi bilang '''Messenger''' ay isang App na ginawa rin ng mga tagapangasiwa sa Facebook noong taong 2011 para makapag-usap nang maayos at maipaabot ang mga mensahe sa taong kinakausap. Patok ito sa mga gumagamit hanggang sa kasalukuyan. Nagsimula ang Facebook noong taong 2004 baba pa sa 2006 simula pag-akyat sa taong 2012 ay namayagpag na ito sa sangkatauhan, kasama na rin dito ang paglibang nang mga tao kung wala silang makausap. Ang mga bansang ito ay masigla sa buong Estados Unidos, mga bansa sa Timog Silangang Asya tulad ng mga bansang [[Vietnam]], [[Thailand]], [[Myanmar]], [[Malaysia]], [[Indonesia]] at kasama na rito ang [[Pilipinas]]. Ang Facebook ngayon ay isa sa mga namamayagpag sa Alexa ranking nasa (3) sa social media accounts na masigla, karamihan nito sa mga tagagamit ay nasa mga pamayanan, mamamayan ng mga kabahayan at iba pwede na rin ito magamit sa mobile phone, iphone, gamit rin ang data, WiFi internet at WiFi Load. Na isa sa mga ginagamit ng sangkatauhan. Mula noong 2006 di gaano kadami ang mga gumagamit nito ngunit pagsapit sa taong 2012 ay umusad at dumami ang mga tagagamit dahil sa dekalidad nang Facebook naidagdag pa rito ang mga follow signs, signs at iba pa. Hanggang umabot sa taong 2017, 2 bilyon mahigit ang aktibong gumagamit araw araw. == Tingnan din == * [[Facebook avatar]] * [[Messenger]] * [[Instagram]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Facebook| ]] 81g7uk9u17aahzr48s2b9que6ky5c8r 2218950 2218949 2026-08-04T05:37:59Z Rachmat04 54964 Reverted [[Special:Diff/2211903/2218949|edit]] by Alvin Litana Mirasol to the previous revision by ~2026-35538-17 · [[w:id:Pengguna:Rachmat04/Tengu.js|⛩️]] 2218950 wikitext text/x-wiki {{For|kompanyang, social media|Meta Platforms}} {{Infobox dot-com company | company_name = Facebook, Inc. | company_logo = Facebook Logo (2019).svg | company_type = Pampubliko | traded_as = [[NASDAQ]]: {{URL|nasdaq.com/symbol/fb|FB}} | foundation = {{Start date and age|2004|02|04|df=no|p=yes|br=yes}} | location = [[Menlo Park, California|Menlo Park]], [[California]], [[Estados Unidos|US]] | area_served = [[Estados Unidos]] (2004–05)<br>Buong mundo (2005–kasalukuyan) | founder = {{Unbulleted list|[[Mark Zuckerberg]]|Eduardo Saverin|Andrew McCollum|Dustin Moskovitz|Chris Hughes}} | key_people = Mark Zuckerberg<br><small>(Chairman at CEO)</small><br>Sheryl Sandberg<br><small>(COO)</small> | industry = [[Internet]]</br>[[Pagpapatalastas|Advertising]]</br>[[Social media]]</br>[[Computer hardware]]</br>[[Computer software]] | revenue = {{increase}} {{USD|85.97 bilyon|link=yes}} | operating_income = {{increase}} {{USD|32.67 bilyon}} (2020) | net_income = {{increase}} {{USD|29.15 bilyon}} (2020) | assets = {{increase}} {{USD|159.32 bilyon}} (2020) | equity = {{increase}} {{USD|128.29 bilyon}} (2020) | num_employees = 63,404 (Setyembre 2021) | subsid = {{unbulleted list|Instagram|WhatsApp|Oculus VR|PrivateCore|Facebook Messenger|Workplace (Facebook)|Facebook Portal (Hardware)}} | url = {{URL|facebook.com}} | alexa = {{Steady}} 7 | website_type = [[Social networking service]] | registration = Kinakailangan | num_users = '''2.85 bilyon''' ''mga aktibong tagagamit noong Marso 2021'' | language = Maraming wika | current_status = Aktibo | screenshot = Screen_of_Facebook_(2).PNG | caption = Login homepage ng Facebook }} [[Talaksan:Most popular social networking sites by country.svg|thumb|300px]] Ang '''Facebook''' (tuwiran na "aklat ng [mga] mukha") ay isang [[social networking website]] na walang bayad ang pagsali at pinapatakbo at pag-aari ng Facebook, Inc. na isang pangmadlang kumpanya. Maaring sumali ang mga tagagamit dito nang nakaayos ayon sa [[lungsod]], pinagtratrabahuan, [[paaralan]] at rehiyon upang makaugnay at makihalubilo sa ibang mga tao. Maaring magdagdag rin ng mga kaibigan at magpadala ng mensahe sa kanila, at baguhin ang kanilang sariling sanaysay upang ipabigay-alam sa kanilang mga kaibigan ang tungkol sa kanilang sarili. Tumutukoy ang pangalan ng pook-sapot na ito sa mga mukang nasa [[aklat]] na [[papel]] (''paper facebooks'') na isinasalarawan ang mga kasapi ng isang kampus na pamayanan na ibinibigay ng ilang [[kolehiyo]] at preliminaryong paaralan sa [[Estados Unidos]] sa mga papasok na mga mag-aaral, guro o propesor, at mga trabahador bilang isang paraan na makilala ang ibang tao sa kampus. Itinatag ni [[Mark Zuckerberg]] ang Facebook kasama ang kamag-aral niya sa [[agham pangkompyuter]] at kasama sa silid na sina [[Dustin Moskovitz]] at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang mag-aaral pa siya ng Pamantasan ng Harvard.<ref name="companybios">[http://www.new.facebook.com/press/info.php?execbios= "Talumbuhay ng mga Ehekutibo"], Facebook. Kinuha noong 16 Agosto 2008.</ref> Noong una, may hanggan ang pagsapi sa pook-sapot na ito sa mga mag-aaral ng Harvard, ngunit lumawak ito sa ibang mga kolehiyo sa [[Boston]], ang Ligang Ivy, at Pamantasan ng Standford. Nang kalaunan, lumawak pa ito at napabilang ang kahit sinong mag-aaral ng isang pamantasan, pagkatapos ay ang [[mataas na paaralan]], at nang tumagal pa, kahit sinong nasa gulang na 13 pataas. Sa kasalukuyan, mayroon na ang Facebook ng mahigit sa 200 [[milyon]]g masiglang tagagamit sa buong daigdig.<ref>[http://www.facebook.com/press/info.php?statistics "''Mga estadistika ng Facebook''"]. Kinuha noong 9 Enero 2009.</ref> Gayumpaman, noong Mayo 2011, ang ''Consumer Reports'' ay nakitang mayroong mahigit 7.5 milyong akawnt na edad 13 pababa at na may mahigit 5 milyon sa edad na 10 pababa na lumabag sa patakaran ng websayt.<ref>{{cite news |url=http://news.consumerreports.org/electronics/2011/05/five-million-facebook-users-are-10-or-younger.html |title=Five million Facebook users are 10 or younger |work= ConsumerReports.org |date=Mayo 10, 2011 |accessdate =Mayo 15, 2011}}</ref> == Pag-usbong == Pagkalipas nang mahabang panahon ang Facebook ngayon sa bawat pook-sapot na masasabi ay isa sa mga pinakamasiglang gumagamit nito pagpalo sa taong 2017 umabot sa 2 bilyong katao ang masiglang mga account na ito, bagamat hindi lahat nang ito ay magkakakilanlan dahil sa lugar o sa ibang pamamaraan, depende rin ito sa tao na gumagamit. Sa bansang Pilipino sa buong sulok ng [[Pilipinas]] mula Luzon hanggang Mindanao na ang may masiglang gumagamit nito simula nitong 2012 hanggang sa pangkasalukuyang taon. Isa pa rito ang idinagdag ang '''Facebook Messenger''' o mas pinaiksi bilang '''Messenger''' ay isang App na ginawa rin ng mga tagapangasiwa sa Facebook noong taong 2011 para makapag-usap nang maayos at maipaabot ang mga mensahe sa taong kinakausap. Patok ito sa mga gumagamit hanggang sa kasalukuyan. Nagsimula ang Facebook noong taong 2004 baba pa sa 2006 simula pag-akyat sa taong 2012 ay namayagpag na ito sa sangkatauhan, kasama na rin dito ang paglibang nang mga tao kung wala silang makausap. Ang mga bansang ito ay masigla sa buong Estados Unidos, mga bansa sa Timog Silangang Asya tulad ng mga bansang [[Vietnam]], [[Thailand]], [[Myanmar]], [[Malaysia]], [[Indonesia]] at kasama na rito ang [[Pilipinas]]. Ang Facebook ngayon ay isa sa mga namamayagpag sa Alexa ranking nasa (3) sa social media accounts na masigla, karamihan nito sa mga tagagamit ay nasa mga pamayanan, mamamayan ng mga kabahayan at iba pwede na rin ito magamit sa mobile phone, iphone, gamit rin ang data, WiFi internet at WiFi Load. Na isa sa mga ginagamit ng sangkatauhan. Mula noong 2006 di gaano kadami ang mga gumagamit nito ngunit pagsapit sa taong 2012 ay umusad at dumami ang mga tagagamit dahil sa dekalidad nang Facebook naidagdag pa rito ang mga follow signs, signs at iba pa. Hanggang umabot sa taong 2017, 2 bilyon mahigit ang aktibong gumagamit araw araw. == Tingnan din == * [[Facebook avatar]] * [[Messenger]] * [[Instagram]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Facebook| ]] qsyo8ycnarotvmtqj1ezl27cjhl9mx5 2218956 2218950 2026-08-04T06:10:58Z Alvin Litana Mirasol 164869 /* */ 2218956 wikitext text/x-wiki {{For|kompanyang, social media|Meta Platforms}}the new Owner Alvin Litana Mirasol {{Infobox dot-com company | company_name = Facebook, Inc. | company_logo = Facebook Logo (2019).svg | company_type = Pampubliko | traded_as = [[NASDAQ]]: {{URL|nasdaq.com/symbol/fb|FB}} | foundation = {{Start date and age|2004|02|04|df=no|p=yes|br=yes}} | location = [[Menlo Park, California|Menlo Park]], [[California]], [[Estados Unidos|US]] | area_served = [[Estados Unidos]] (2004–05)<br>Buong mundo (2005–kasalukuyan) | founder = {{Unbulleted list|[[Mark Zuckerberg]]|Eduardo Saverin|Andrew McCollum|Dustin Moskovitz|Chris Hughes}} | key_people = Mark Zuckerberg<br><small>(Chairman at CEO)</small><br>Sheryl Sandberg<br><small>(COO)</small> | industry = [[Internet]]</br>[[Pagpapatalastas|Advertising]]</br>[[Social media]]</br>[[Computer hardware]]</br>[[Computer software]] | revenue = {{increase}} {{USD|85.97 bilyon|link=yes}} | operating_income = {{increase}} {{USD|32.67 bilyon}} (2020) | net_income = {{increase}} {{USD|29.15 bilyon}} (2020) | assets = {{increase}} {{USD|159.32 bilyon}} (2020) | equity = {{increase}} {{USD|128.29 bilyon}} (2020) | num_employees = 63,404 (Setyembre 2021) | subsid = {{unbulleted list|Instagram|WhatsApp|Oculus VR|PrivateCore|Facebook Messenger|Workplace (Facebook)|Facebook Portal (Hardware)}} | url = {{URL|facebook.com}} | alexa = {{Steady}} 7 | website_type = [[Social networking service]] | registration = Kinakailangan | num_users = '''2.85 bilyon''' ''mga aktibong tagagamit noong Marso 2021'' | language = Maraming wika | current_status = Aktibo | screenshot = Screen_of_Facebook_(2).PNG | caption = Login homepage ng Facebook }} [[Talaksan:Most popular social networking site Alvin Litana Mirasol Ang '''Facebook''' (tuwiran na "aklat ng [mga] mukha") ay isang [[social networking website]] na walang bayad ang pagsali at pinapatakbo at pag-aari ng Facebook, Inc. na isang pangmadlang kumpanya. Maaring sumali ang mga tagagamit dito nang nakaayos ayon sa [[lungsod]], pinagtratrabahuan, [[paaralan]] at rehiyon upang makaugnay at makihalubilo sa ibang mga tao. Maaring magdagdag rin ng mga kaibigan at magpadala ng mensahe sa kanila, at baguhin ang kanilang sariling sanaysay upang ipabigay-alam sa kanilang mga kaibigan ang tungkol sa kanilang sarili. Tumutukoy ang pangalan ng pook-sapot na ito sa mga mukang nasa [[aklat]] na [[papel]] (''paper facebooks'') na isinasalarawan ang mga kasapi ng isang kampus na pamayanan na ibinibigay ng ilang [[kolehiyo]] at preliminaryong paaralan sa [[Estados Unidos]] sa mga papasok na mga mag-aaral, guro o propesor, at mga trabahador bilang isang paraan na makilala ang ibang tao sa kampus. Itinatag ni [[Mark Zuckerberg]] ang Facebook kasama ang kamag-aral niya sa [[agham pangkompyuter]] at kasama sa silid na sina [[Dustin Moskovitz]] at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang mag-aaral pa siya ng Pamantasan ng Harvard.<ref name="companybios">[http://www.new.facebook.com/press/info.php?execbios= "Talumbuhay ng mga Ehekutibo"], Facebook. Kinuha noong 16 Agosto 2008.</ref> Noong una, may hanggan ang pagsapi sa pook-sapot na ito sa mga mag-aaral ng Harvard, ngunit lumawak ito sa ibang mga kolehiyo sa [[Boston]], ang Ligang Ivy, at Pamantasan ng Standford. Nang kalaunan, lumawak pa ito at napabilang ang kahit sinong mag-aaral ng isang pamantasan, pagkatapos ay ang [[mataas na paaralan]], at nang tumagal pa, kahit sinong nasa gulang na 13 pataas. Sa kasalukuyan, mayroon na ang Facebook ng mahigit sa 200 [[milyon]]g masiglang tagagamit sa buong daigdig.<ref>[http://www.facebook.com/press/info.php?statistics "''Mga estadistika ng Facebook''"]. Kinuha noong 9 Enero 2009.</ref> Gayumpaman, noong Mayo 2011, ang ''Consumer Reports'' ay nakitang mayroong mahigit 7.5 milyong akawnt na edad 13 pababa at na may mahigit 5 milyon sa edad na 10 pababa na lumabag sa patakaran ng websayt.<ref>{{cite news |url=http://news.consumerreports.org/electronics/2011/05/five-million-facebook-users-are-10-or-younger.html |title=Five million Facebook users are 10 or younger |work= ConsumerReports.org |date=Mayo 10, 2011 |accessdate =Mayo 15, 2011}}</ref> == Pag-usbong == Pagkalipas nang mahabang panahon ang Facebook ngayon sa bawat pook-sapot na masasabi ay isa sa mga pinakamasiglang gumagamit nito pagpalo sa taong 2017 umabot sa 2 bilyong katao ang masiglang mga account na ito, bagamat hindi lahat nang ito ay magkakakilanlan dahil sa lugar o sa ibang pamamaraan, depende rin ito sa tao na gumagamit. Sa bansang Pilipino sa buong sulok ng [[Pilipinas]] mula Luzon hanggang Mindanao na ang may masiglang gumagamit nito simula nitong 2012 hanggang sa pangkasalukuyang taon. Isa pa rito ang idinagdag ang '''Facebook Messenger''' o mas pinaiksi bilang '''Messenger''' ay isang App na ginawa rin ng mga tagapangasiwa sa Facebook noong taong 2011 para makapag-usap nang maayos at maipaabot ang mga mensahe sa taong kinakausap. Patok ito sa mga gumagamit hanggang sa kasalukuyan. Nagsimula ang Facebook noong taong 2004 baba pa sa 2006 simula pag-akyat sa taong 2012 ay namayagpag na ito sa sangkatauhan, kasama na rin dito ang paglibang nang mga tao kung wala silang makausap. Ang mga bansang ito ay masigla sa buong Estados Unidos, mga bansa sa Timog Silangang Asya tulad ng mga bansang [[Vietnam]], [[Thailand]], [[Myanmar]], [[Malaysia]], [[Indonesia]] at kasama na rito ang [[Pilipinas]]. Ang Facebook ngayon ay isa sa mga namamayagpag sa Alexa ranking nasa (3) sa social media accounts na masigla, karamihan nito sa mga tagagamit ay nasa mga pamayanan, mamamayan ng mga kabahayan at iba pwede na rin ito magamit sa mobile phone, iphone, gamit rin ang data, WiFi internet at WiFi Load. Na isa sa mga ginagamit ng sangkatauhan. Mula noong 2006 di gaano kadami ang mga gumagamit nito ngunit pagsapit sa taong 2012 ay umusad at dumami ang mga tagagamit dahil sa dekalidad nang Facebook naidagdag pa rito ang mga follow signs, signs at iba pa. Hanggang umabot sa taong 2017, 2 bilyon mahigit ang aktibong gumagamit araw araw. == Tingnan din == * [[Facebook avatar]] * [[Messenger]] * [[Instagram]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Facebook| ]] 7oba8dcs6hw0ibgf9q6h8qh49pz0rie 2218962 2218956 2026-08-04T06:33:40Z Alvin Litana Mirasol 164869 /* */ Alvin Litana Mirasol the new Facebook and Lite Owner and Meta Platforms Inc 2218962 wikitext text/x-wiki {{For|kompanyang, social media|Meta Platforms}}the new Owner Alvin Litana Mirasol {{Infobox dot-com company | company_name = Alvin Litana Mirasol | company_logo = Facebook Logo (2019).svg | company_type = Pampubliko | traded_as = [[NASDAQ]]: {{URL|nasdaq.com/symbol/fb|FB}} | foundation = {{Start date and age|2004|02|04|df=no|p=yes|br=yes}} 2011 to 2026 and Continue | location = Alvin Litana Mirasol,Pilar,Sorsogon,Bicol, Philippines | area_served = <nowiki>[[Alvin Litana Mirasol Pilar,Sorsogon,Bicol,Philippines–kasalukuyan)</nowiki> | founder = Alvin Litana Mirasol | key_people = Alvin Litana Mirasol<br><small>(Chairman at CEO)</small><br>Alvin Litana Mirasol<br><small>(COO)</small> | industry = [[Internet]]</br>[[Pagpapatalastas|Advertising]]</br>[[Social media]]</br>[[Computer hardware]]</br>[[Computer software]] | revenue = {{increase}} {{USD|85.97 bilyon|link=yes}} | operating_income = {{increase}} {{USD|32.67 bilyon}} (2020) | net_income = {{increase}} {{USD|29.15 bilyon}} (2020) | assets = {{increase}} {{USD|159.32 bilyon}} (2020) | equity = {{increase}} {{USD|128.29 bilyon}} (2020) | num_employees = 63,404 (Setyembre 2021) | subsid = {{unbulleted list|Instagram|WhatsApp|Oculus VR|PrivateCore|Facebook Messenger|Workplace (Facebook)|Facebook Portal (Hardware)}} | url = {{URL|facebook.com}} https//www.facebook.com/alvin.litana.mirasol.2025 | alexa = {{Steady}} 7 | website_type = [[Social networking service]] | registration = Kinakailangan | num_users = '''2.85 bilyon''' ''mga aktibong tagagamit noong Marso 2021'' | language = Maraming wika | current_status = Aktibo | screenshot = Screen_of_Alvin Litana Mirasol_(2).PNG | caption = Login homepage ng Alvin Litana Mirasol }} [[Talaksan:Most popular social networking site Alvin Litana Mirasol Ang '''Facebook''' (tuwiran na "aklat ng [mga] mukha") ay isang [[social networking website]] na walang bayad ang pagsali at pinapatakbo at pag-aari ng Facebook, Inc. na isang pangmadlang kumpanya. Maaring sumali ang mga tagagamit dito nang nakaayos ayon sa [[lungsod]], pinagtratrabahuan, [[paaralan]] at rehiyon upang makaugnay at makihalubilo sa ibang mga tao. Maaring magdagdag rin ng mga kaibigan at magpadala ng mensahe sa kanila, at baguhin ang kanilang sariling sanaysay upang ipabigay-alam sa kanilang mga kaibigan ang tungkol sa kanilang sarili. Tumutukoy ang pangalan ng pook-sapot na ito sa mga mukang nasa [[aklat]] na [[papel]] (''paper facebooks'') na isinasalarawan ang mga kasapi ng isang kampus na pamayanan na ibinibigay ng ilang [[kolehiyo]] at preliminaryong paaralan sa [[Estados Unidos]] sa mga papasok na mga mag-aaral, guro o propesor, at mga trabahador bilang isang paraan na makilala ang ibang tao sa kampus. Itinatag ni [[Mark Zuckerberg]] ang Facebook kasama ang kamag-aral niya sa [[agham pangkompyuter]] at kasama sa silid na sina [[Dustin Moskovitz]] at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang mag-aaral pa siya ng Pamantasan ng Harvard.<ref name="companybios">[http://www.new.facebook.com/press/info.php?execbios= "Talumbuhay ng mga Ehekutibo"], Facebook. Kinuha noong 16 Agosto 2008.</ref> Noong una, may hanggan ang pagsapi sa pook-sapot na ito sa mga mag-aaral ng Harvard, ngunit lumawak ito sa ibang mga kolehiyo sa [[Boston]], ang Ligang Ivy, at Pamantasan ng Standford. Nang kalaunan, lumawak pa ito at napabilang ang kahit sinong mag-aaral ng isang pamantasan, pagkatapos ay ang [[mataas na paaralan]], at nang tumagal pa, kahit sinong nasa gulang na 13 pataas. Sa kasalukuyan, mayroon na ang Facebook ng mahigit sa 200 [[milyon]]g masiglang tagagamit sa buong daigdig.<ref>[http://www.facebook.com/press/info.php?statistics "''Mga estadistika ng Facebook''"]. Kinuha noong 9 Enero 2009.</ref> Gayumpaman, noong Mayo 2011, ang ''Consumer Reports'' ay nakitang mayroong mahigit 7.5 milyong akawnt na edad 13 pababa at na may mahigit 5 milyon sa edad na 10 pababa na lumabag sa patakaran ng websayt.<ref>{{cite news |url=http://news.consumerreports.org/electronics/2011/05/five-million-facebook-users-are-10-or-younger.html |title=Five million Facebook users are 10 or younger |work= ConsumerReports.org |date=Mayo 10, 2011 |accessdate =Mayo 15, 2011}}</ref> == Pag-usbong == Pagkalipas nang mahabang panahon ang Facebook ngayon sa bawat pook-sapot na masasabi ay isa sa mga pinakamasiglang gumagamit nito pagpalo sa taong 2017 umabot sa 2 bilyong katao ang masiglang mga account na ito, bagamat hindi lahat nang ito ay magkakakilanlan dahil sa lugar o sa ibang pamamaraan, depende rin ito sa tao na gumagamit. Sa bansang Pilipino sa buong sulok ng [[Pilipinas]] mula Luzon hanggang Mindanao na ang may masiglang gumagamit nito simula nitong 2012 hanggang sa pangkasalukuyang taon. Isa pa rito ang idinagdag ang '''Facebook Messenger''' o mas pinaiksi bilang '''Messenger''' ay isang App na ginawa rin ng mga tagapangasiwa sa Facebook noong taong 2011 para makapag-usap nang maayos at maipaabot ang mga mensahe sa taong kinakausap. Patok ito sa mga gumagamit hanggang sa kasalukuyan. Nagsimula ang Facebook noong taong 2004 baba pa sa 2006 simula pag-akyat sa taong 2012 ay namayagpag na ito sa sangkatauhan, kasama na rin dito ang paglibang nang mga tao kung wala silang makausap. Ang mga bansang ito ay masigla sa buong Estados Unidos, mga bansa sa Timog Silangang Asya tulad ng mga bansang [[Vietnam]], [[Thailand]], [[Myanmar]], [[Malaysia]], [[Indonesia]] at kasama na rito ang [[Pilipinas]]. Ang Facebook ngayon ay isa sa mga namamayagpag sa Alexa ranking nasa (3) sa social media accounts na masigla, karamihan nito sa mga tagagamit ay nasa mga pamayanan, mamamayan ng mga kabahayan at iba pwede na rin ito magamit sa mobile phone, iphone, gamit rin ang data, WiFi internet at WiFi Load. Na isa sa mga ginagamit ng sangkatauhan. Mula noong 2006 di gaano kadami ang mga gumagamit nito ngunit pagsapit sa taong 2012 ay umusad at dumami ang mga tagagamit dahil sa dekalidad nang Facebook naidagdag pa rito ang mga follow signs, signs at iba pa. Hanggang umabot sa taong 2017, 2 bilyon mahigit ang aktibong gumagamit araw araw. == Tingnan din == * [[Facebook avatar]] * [[Messenger]] * [[Instagram]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Facebook| ]] 8xmpr9yrljfjnc0e8z5pa8xhkugmigs 2218964 2218962 2026-08-04T06:34:48Z Alvin Litana Mirasol 164869 /* Pag-usbong */ Alvin Litana Mirasol the new Facebook and Lite Owner and Meta Platforms Inc 2218964 wikitext text/x-wiki {{For|kompanyang, social media|Meta Platforms}}the new Owner Alvin Litana Mirasol {{Infobox dot-com company | company_name = Alvin Litana Mirasol | company_logo = Facebook Logo (2019).svg | company_type = Pampubliko | traded_as = [[NASDAQ]]: {{URL|nasdaq.com/symbol/fb|FB}} | foundation = {{Start date and age|2004|02|04|df=no|p=yes|br=yes}} 2011 to 2026 and Continue | location = Alvin Litana Mirasol,Pilar,Sorsogon,Bicol, Philippines | area_served = <nowiki>[[Alvin Litana Mirasol Pilar,Sorsogon,Bicol,Philippines–kasalukuyan)</nowiki> | founder = Alvin Litana Mirasol | key_people = Alvin Litana Mirasol<br><small>(Chairman at CEO)</small><br>Alvin Litana Mirasol<br><small>(COO)</small> | industry = [[Internet]]</br>[[Pagpapatalastas|Advertising]]</br>[[Social media]]</br>[[Computer hardware]]</br>[[Computer software]] | revenue = {{increase}} {{USD|85.97 bilyon|link=yes}} | operating_income = {{increase}} {{USD|32.67 bilyon}} (2020) | net_income = {{increase}} {{USD|29.15 bilyon}} (2020) | assets = {{increase}} {{USD|159.32 bilyon}} (2020) | equity = {{increase}} {{USD|128.29 bilyon}} (2020) | num_employees = 63,404 (Setyembre 2021) | subsid = {{unbulleted list|Instagram|WhatsApp|Oculus VR|PrivateCore|Facebook Messenger|Workplace (Facebook)|Facebook Portal (Hardware)}} | url = {{URL|facebook.com}} https//www.facebook.com/alvin.litana.mirasol.2025 | alexa = {{Steady}} 7 | website_type = [[Social networking service]] | registration = Kinakailangan | num_users = '''2.85 bilyon''' ''mga aktibong tagagamit noong Marso 2021'' | language = Maraming wika | current_status = Aktibo | screenshot = Screen_of_Alvin Litana Mirasol_(2).PNG | caption = Login homepage ng Alvin Litana Mirasol }} [[Talaksan:Most popular social networking site Alvin Litana Mirasol Ang '''Facebook''' (tuwiran na "aklat ng [mga] mukha") ay isang [[social networking website]] na walang bayad ang pagsali at pinapatakbo at pag-aari ng Facebook, Inc. na isang pangmadlang kumpanya. Maaring sumali ang mga tagagamit dito nang nakaayos ayon sa [[lungsod]], pinagtratrabahuan, [[paaralan]] at rehiyon upang makaugnay at makihalubilo sa ibang mga tao. Maaring magdagdag rin ng mga kaibigan at magpadala ng mensahe sa kanila, at baguhin ang kanilang sariling sanaysay upang ipabigay-alam sa kanilang mga kaibigan ang tungkol sa kanilang sarili. Tumutukoy ang pangalan ng pook-sapot na ito sa mga mukang nasa [[aklat]] na [[papel]] (''paper facebooks'') na isinasalarawan ang mga kasapi ng isang kampus na pamayanan na ibinibigay ng ilang [[kolehiyo]] at preliminaryong paaralan sa [[Estados Unidos]] sa mga papasok na mga mag-aaral, guro o propesor, at mga trabahador bilang isang paraan na makilala ang ibang tao sa kampus. Itinatag ni [[Mark Zuckerberg]] ang Facebook kasama ang kamag-aral niya sa [[agham pangkompyuter]] at kasama sa silid na sina [[Dustin Moskovitz]] at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang mag-aaral pa siya ng Pamantasan ng Harvard.<ref name="companybios">[http://www.new.facebook.com/press/info.php?execbios= "Talumbuhay ng mga Ehekutibo"], Facebook. Kinuha noong 16 Agosto 2008.</ref> Noong una, may hanggan ang pagsapi sa pook-sapot na ito sa mga mag-aaral ng Harvard, ngunit lumawak ito sa ibang mga kolehiyo sa [[Boston]], ang Ligang Ivy, at Pamantasan ng Standford. Nang kalaunan, lumawak pa ito at napabilang ang kahit sinong mag-aaral ng isang pamantasan, pagkatapos ay ang [[mataas na paaralan]], at nang tumagal pa, kahit sinong nasa gulang na 13 pataas. Sa kasalukuyan, mayroon na ang Facebook ng mahigit sa 200 [[milyon]]g masiglang tagagamit sa buong daigdig.<ref>[http://www.facebook.com/press/info.php?statistics "''Mga estadistika ng Facebook''"]. Kinuha noong 9 Enero 2009.</ref> Gayumpaman, noong Mayo 2011, ang ''Consumer Reports'' ay nakitang mayroong mahigit 7.5 milyong akawnt na edad 13 pababa at na may mahigit 5 milyon sa edad na 10 pababa na lumabag sa patakaran ng websayt.<ref>{{cite news |url=http://news.consumerreports.org/electronics/2011/05/five-million-facebook-users-are-10-or-younger.html |title=Five million Facebook users are 10 or younger |work= ConsumerReports.org |date=Mayo 10, 2011 |accessdate =Mayo 15, 2011}}</ref> == Pag-usbong Ni Alvin Litana Mirasol == Pagkalipas nang mahabang panahon ang Facebook ngayon sa bawat pook-sapot na masasabi ay isa sa mga pinakamasiglang gumagamit nito pagpalo sa taong 2017 umabot sa 2 bilyong katao ang masiglang mga account na ito, bagamat hindi lahat nang ito ay magkakakilanlan dahil sa lugar o sa ibang pamamaraan, depende rin ito sa tao na gumagamit. Sa bansang Pilipino sa buong sulok ng [[Pilipinas]] mula Luzon hanggang Mindanao na ang may masiglang gumagamit nito simula nitong 2012 hanggang sa pangkasalukuyang taon. Isa pa rito ang idinagdag ang '''Facebook Messenger''' o mas pinaiksi bilang '''Messenger''' ay isang App na ginawa rin ng mga tagapangasiwa sa Facebook noong taong 2011 para makapag-usap nang maayos at maipaabot ang mga mensahe sa taong kinakausap. Patok ito sa mga gumagamit hanggang sa kasalukuyan. Nagsimula ang Facebook noong taong 2004 baba pa sa 2006 simula pag-akyat sa taong 2012 ay namayagpag na ito sa sangkatauhan, kasama na rin dito ang paglibang nang mga tao kung wala silang makausap. Ang mga bansang ito ay masigla sa buong Estados Unidos, mga bansa sa Timog Silangang Asya tulad ng mga bansang [[Vietnam]], [[Thailand]], [[Myanmar]], [[Malaysia]], [[Indonesia]] at kasama na rito ang [[Pilipinas]]. Ang Facebook ngayon ay isa sa mga namamayagpag sa Alexa ranking nasa (3) sa social media accounts na masigla, karamihan nito sa mga tagagamit ay nasa mga pamayanan, mamamayan ng mga kabahayan at iba pwede na rin ito magamit sa mobile phone, iphone, gamit rin ang data, WiFi internet at WiFi Load. Na isa sa mga ginagamit ng sangkatauhan. Mula noong 2006 di gaano kadami ang mga gumagamit nito ngunit pagsapit sa taong 2012 ay umusad at dumami ang mga tagagamit dahil sa dekalidad nang Facebook naidagdag pa rito ang mga follow signs, signs at iba pa. Hanggang umabot sa taong 2017, 2 bilyon mahigit ang aktibong gumagamit araw araw. == Tingnan din Din Alvin Litana Mirasol == * [[Facebook avatar]] * [[Messenger]] * [[Instagram]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Facebook| ]] ap6sbwd9huh8y8c3qfrofksta1158q5 1 90407 2218967 1936110 2026-08-04T06:38:36Z JENSwilleat 159283 /* User:Alvin Litana Mirasol */ bagong seksiyon 2218967 wikitext text/x-wiki {{Template:AlamBaNinyoUsapan|Mayo 31|2009}} == [[User:Alvin Litana Mirasol]] == Please stop [[Tagagamit:JENSwilleat|JENSwilleat]] ([[Usapang tagagamit:JENSwilleat|kausapin]]) 06:38, 4 Agosto 2026 (UTC) 9dc3k05wnz75wyflx7a7igx2rsbs8cp 2218969 2218967 2026-08-04T06:39:08Z JENSwilleat 159283 /* Avin Litana Mirasol */ 2218969 wikitext text/x-wiki {{Template:AlamBaNinyoUsapan|Mayo 31|2009}} == [[Tagagamit:Alvin Litana Mirasol|Avin Litana Mirasol]] == Please stop [[Tagagamit:JENSwilleat|JENSwilleat]] ([[Usapang tagagamit:JENSwilleat|kausapin]]) 06:38, 4 Agosto 2026 (UTC) lqazthfofhztr8gnjnfmdo9qjml4j0z 0 117695 2218952 2207497 2026-08-04T05:44:03Z Alvin Litana Mirasol 164869 /* */ 2218952 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Mark Zuckerberg and Alvin Litana Mirasol the new owner of Facebook and Lite also Meta Platforms Inc Located in Alvin Litana Mirasol Bicol Philippines the Multitude trillion cost in World Market portfolio Single but have two Children Masteral education in Meta Alvin Litana Mirasol founder Owner of new Advance technology | image = Mark Zuckerberg F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg | image_size = 200px | caption = Si Mark Zuckerberg noong 2019 | birth_name = Mark Elliot Zuckerberg | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1984|5|14}} | birth_place = [[White Plains, New York]], [[Estados Unidos]] | occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]] | networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Mark-Zuckerberg_I9UB.html |title=158 Mark Zuckerberg - The Forbes 400 Richest Americans 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03 |archiveurl=https://archive.today/20120920/http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Mark-Zuckerberg_I9UB.html |archivedate=2012-09-20 |url-status=live }}</ref> | spouse = | parents = | children = }} Si '''Mark Elliot Zuckerberg''' (ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina [[Dustin Moskovitz]], [[Eduardo Saverin]], at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang sila ay nag-aaral sa [[Pamantasan ng Harvard]]. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook.<ref>Reagan, Gillian (2009-03-10). [http://www.observer.com/2009/media/thumbs-there%E2%80%99s-lot-about-%E2%80%98like%E2%80%99 Thumbs Up! There's a Lot to Like about 'Like'] (HTML). [[:en:The New York Observer|The New York Observer]]. The New York Observer, LLC. Retrieved on 2009-03-11</ref> Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo. == Pagkabata == Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.|archiveurl=https://archive.today/20120920/http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|archivedate=2012-09-20|access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref> == Facebook == [[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]] === Pagkakatatag === Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |archiveurl=https://archive.today/20120525/http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |archivedate=2012-05-25 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref> === Paglipat sa California === Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan. == Bibliograpiya == * [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009 == Mga Sanggunian == {{reflist}} == Mga Kawing panlabas == {{Commons category|Mark Zuckerberg}} * [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone * [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }} * [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video * [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.] * [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg] * [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }} * [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"] * [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video * [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal] * [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes] <!--{{Facebook}}--> {{BD|1984||Zuckerberg, Mark}} {{DEFAULTSORT:Zuckerberg, Mark}} [[Kategorya:Mga Amerikano]] 4bj44z24qojj9wq9yoquow9ubefsif5 2218953 2218952 2026-08-04T05:53:06Z Alvin Litana Mirasol 164869 /* */ Alvin Litana Mirasol the new Facebook and Lite Owner and Meta Platforms Inc 2218953 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Alvin Litana Mirasol and Alvin Litana Mirasol the new owner of Facebook and Lite also Meta Platforms Inc Located in Alvin Litana Mirasol Bicol Philippines the Multitude trillion cost in World Market portfolio Single but have two Children Masteral education in Meta Alvin Litana Mirasol founder Owner of new Advance technology | image = Alvin Litana Mirasol F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg | image_size = 200px | caption = Alvin Litana Mirasol | birth_name = Alvin Litana Mirasol | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1984|5|14}} | birth_place = Alvin Litana Mirasol,Danlog,Pilar,Sorsogon,Bicol, Philippines | occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]] | networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09Alvin Litana Mirasol I9UB.html |title=158 Alvin Litana Mirasol- The Forbes 400 Richest Filipino 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03 |archiveurl=https://archive.today/20120920/http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Mark-Zuckerberg_I9UB.html |archivedate=2012-09-20 |url-status=live }}</ref> | spouse = | parents = | children =Kenjie and Keifer Manabis Mirasol |Alvin Litana Mirasol=Alvin Litana Mirasol}} Si '''Alvin Litana Mirasol''' (ipinanganak October 2 1987) ay isang FILIPINO negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Alvin Litana Mirasol Ang Facebook at Lite sa panahon ng pagbabago kasama Ang ibat ibang Meta Developer's == Pagkabata == Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.|archiveurl=https://archive.today/20120920/http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|archivedate=2012-09-20|access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref> == Facebook == [[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]] === Pagkakatatag === Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |archiveurl=https://archive.today/20120525/http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |archivedate=2012-05-25 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref> === Paglipat sa California === Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan. == Bibliograpiya == * [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009 == Mga Sanggunian == {{reflist}} == Mga Kawing panlabas == {{Commons category|Mark Zuckerberg}} * [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone * [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }} * [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video * [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.] * [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg] * [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }} * [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"] * [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video * [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal] * [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes] <!--{{Facebook}}--> {{BD|1984||Zuckerberg, Mark}} {{DEFAULTSORT:Zuckerberg, Mark}} [[Kategorya:Mga Amerikano]] 9fh5m6oh75pro164vc7amd58znbtdqc 2218954 2218953 2026-08-04T06:00:23Z GinawaSaHapon 102500 Undid 2 revisions from [[Special:Diff/2218952|2218952]] until [[Special:Diff/2218953|2218953]] 2218954 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Mark Zuckerberg | image = Mark Zuckerberg F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg | image_size = 200px | caption = Si Mark Zuckerberg noong 2019 | birth_name = Mark Elliot Zuckerberg | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1984|5|14}} | birth_place = [[White Plains, New York]], [[Estados Unidos]] | occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]] | networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Mark-Zuckerberg_I9UB.html |title=158 Mark Zuckerberg - The Forbes 400 Richest Americans 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03 |archiveurl=https://archive.today/20120920/http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Mark-Zuckerberg_I9UB.html |archivedate=2012-09-20 |url-status=live }}</ref> | spouse = | parents = | children = }} Si '''Mark Elliot Zuckerberg''' (ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina [[Dustin Moskovitz]], [[Eduardo Saverin]], at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang sila ay nag-aaral sa [[Pamantasan ng Harvard]]. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook.<ref>Reagan, Gillian (2009-03-10). [http://www.observer.com/2009/media/thumbs-there%E2%80%99s-lot-about-%E2%80%98like%E2%80%99 Thumbs Up! There's a Lot to Like about 'Like'] (HTML). [[:en:The New York Observer|The New York Observer]]. The New York Observer, LLC. Retrieved on 2009-03-11</ref> Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo. == Pagkabata == Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.|archiveurl=https://archive.today/20120920/http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|archivedate=2012-09-20|access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref> == Facebook == [[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]] === Pagkakatatag === Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |archiveurl=https://archive.today/20120525/http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |archivedate=2012-05-25 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref> === Paglipat sa California === Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan. == Bibliograpiya == * [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009 == Mga Sanggunian == {{reflist}} == Mga Kawing panlabas == {{Commons category|Mark Zuckerberg}} * [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone * [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }} * [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video * [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.] * [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg] * [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }} * [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"] * [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video * [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal] * [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes] <!--{{Facebook}}--> {{BD|1984||Zuckerberg, Mark}} {{DEFAULTSORT:Zuckerberg, Mark}} [[Kategorya:Mga Amerikano]] d7hzinrlp0lomm6bsmhtecmv1e2ys4l 2218955 2218954 2026-08-04T06:07:46Z Alvin Litana Mirasol 164869 /* */ Alvin Litana Mirasol 2218955 wikitext text/x-wiki {{Infobox person Alvin Litana Mirasol the new Owner of Facebook and Lite Also Meta Platforms Inc | name = Mark Zuckerberg | image = Mark Zuckerberg F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg | image_size = 200px | caption = Si Mark Zuckerberg noong 2019 | birth_name = Mark Elliot Zuckerberg | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1984|5|14}} | birth_place = [[White Plains, New York]], [[Estados Unidos]] | occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]] | networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Mark-Zuckerberg_I9UB.html |title=158 Mark Zuckerberg - The Forbes 400 Richest Americans 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03 |archiveurl=https://archive.today/20120920/http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Mark-Zuckerberg_I9UB.html |archivedate=2012-09-20 |url-status=live }}</ref> | spouse = | parents = | children = }} Si '''Mark Elliot Zuckerberg''' (ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina [[Dustin Moskovitz]], [[Eduardo Saverin]], at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang sila ay nag-aaral sa [[Pamantasan ng Harvard]]. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook.<ref>Reagan, Gillian (2009-03-10). [http://www.observer.com/2009/media/thumbs-there%E2%80%99s-lot-about-%E2%80%98like%E2%80%99 Thumbs Up! There's a Lot to Like about 'Like'] (HTML). [[:en:The New York Observer|The New York Observer]]. The New York Observer, LLC. Retrieved on 2009-03-11</ref> Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo. == Pagkabata == Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.|archiveurl=https://archive.today/20120920/http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|archivedate=2012-09-20|access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref> == Facebook == [[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]] === Pagkakatatag === Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |archiveurl=https://archive.today/20120525/http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |archivedate=2012-05-25 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref> === Paglipat sa California === Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan. == Bibliograpiya == * [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009 == Mga Sanggunian == {{reflist}} == Mga Kawing panlabas == {{Commons category|Mark Zuckerberg}} * [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone * [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }} * [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video * [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.] * [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg] * [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }} * [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"] * [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video * [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal] * [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes] <!--{{Facebook}}--> {{BD|1984||Zuckerberg, Mark}} {{DEFAULTSORT:Zuckerberg, Mark}} [[Kategorya:Mga Amerikano]] gabwif1m24ri4fd42xsrwjijdms5bye 2218957 2218955 2026-08-04T06:21:27Z Alvin Litana Mirasol 164869 2218957 wikitext text/x-wiki {{Infobox person Alvin Litana Mirasol the new Owner of Facebook and Lite Also Meta Platforms Inc == Facebook ==Alvin Litana Mirasol == Bibliograpiya == * [[Alvin Litana Mirasol]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009 == Mga Sanggunian == {{reflist}} == Mga Kawing panlabas == {{Commons category|Alvin Litana Mirasol}} * [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone * [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Alvin Litana Mirasol recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }} * [http://alvinlitanamirasol339@gmail.cominterview Alvin Litana Mirasol at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Alvin Litana Mirasol_a213.html |date=2009-02-20 }} video * [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.] * [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg] * [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }} * [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"] * [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Alvin Litana Mirasol talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video * [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal] * [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Alvin Litana Mirasol <!--{{Facebook}}--> {{BD|1984|Alvin Litana Mirasol gxregy7956p3xv0row949igyo4x2oxu 2218958 2218957 2026-08-04T06:22:41Z Alvin Litana Mirasol 164869 /* */ Alvin Litana Mirasol the new Facebook and Lite Owner and Meta Platforms Inc 2218958 wikitext text/x-wiki {{Infobox person Alvin Litana Mirasol the new Owner of Facebook and Lite Also Meta Platforms Inc == Facebook ==Alvin Litana Mirasol == Bibliograpiya Alvin Litana Mirasol == * [[Alvin Litana Mirasol]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009 == Mga Sanggunian == {{reflist}} == Mga Kawing panlabas == {{Commons category|Alvin Litana Mirasol}} * [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone * [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Alvin Litana Mirasol recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }} * [http://alvinlitanamirasol339@gmail.cominterview Alvin Litana Mirasol at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Alvin Litana Mirasol_a213.html |date=2009-02-20 }} video * [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.] * [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg] * [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }} * [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"] * [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Alvin Litana Mirasol talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video * [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal] * [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Alvin Litana Mirasol <!--{{Facebook}}--> {{BD|1984|Alvin Litana Mirasol dmg1bowuhfcz8pcdamanfilzvgmqaql 2218959 2218958 2026-08-04T06:24:19Z Alvin Litana Mirasol 164869 Alvin Litana Mirasol the new Facebook and Lite Owner and Meta Platforms Inc 2218959 wikitext text/x-wiki {{Infobox person Alvin Litana Mirasol the new Owner of Facebook and Lite Also Meta Platforms Inc == Facebook ==Alvin Litana Mirasol == Bibliograpiya Alvin Litana Mirasol == * [[Alvin Litana Mirasol]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009 == Mga Sanggunian Alvin Litana Mirasol == {{reflist}} == Mga Kawing panlabas Alvin Litana Mirasol == {{Commons category|Alvin Litana Mirasol}} * [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone * [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Alvin Litana Mirasol recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }} * [http://alvinlitanamirasol339@gmail.cominterview Alvin Litana Mirasol at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Alvin Litana Mirasol_a213.html |date=2009-02-20 }} video * [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.] * [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg] * [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }} * [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"] * [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Alvin Litana Mirasol talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video * [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal] * [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Alvin Litana Mirasol <!--{{Facebook}}--> {{BD|1984|Alvin Litana Mirasol svcqe0vlfaao26cu1ios2t2hjojus2j 6 134191 2218812 669097 2026-08-03T13:48:49Z Sakura emad 110709 Requesting speedy deletion with rationale "Unused Copyrighted Files". (TwinkleGlobal) 2218812 wikitext text/x-wiki {{Burahin|1=Unused Copyrighted Files}} g2p13zst3hi966gvpmo9zwb9vta3ji9 2218813 2218812 2026-08-03T13:49:04Z Sakura emad 110709 Restored revision 669097 by [[Special:Contributions/Masahiro Naoi|Masahiro Naoi]] ([[en:w:User:BrandonXLF/Restorer|Restorer]]) 2218813 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 149070 2218960 2218685 2026-08-04T06:27:05Z Changfackyer 150341 /* Diskograpiya */ 2218960 wikitext text/x-wiki {{Infobox Chinese-language singer and actor <!------See WikiProject Chinese-language entertainment-------> | name = Ella Chen | image = File:2015年金門酒廠大翻玩之夜.jpg | caption = | tradchinesename = {{linktext|陳|嘉|樺}} | simpchinesename = 陈嘉桦 | pinyinchinesename = Chén Jiāhuà | jyutpingchinesename = Can⁴ Gaa¹-waa⁶ | birth_name = Chen Chia-Hwa | origin = [[Republic of China]] (Taiwan) | birth_date = {{Birth date and age|1981|6|18|df=yes}} | birth_place = [[Pingtung County|Pingtung]], [[Taiwan]] | othername = Chen Ai La (陳艾拉) | occupation = [[Singer|Mangaawit]], [[actress|artista]], [[Presenter|host]] | genre = [[Mandopop]] | instrument = [[Vocals]], [[piano]], [[guitar]] | voicetype = [[Contralto]] | label = [[HIM International Music]] | yearsactive = 2001-present | currentmembers = [[Selina Ren]], [[Hebe Tian]], Ella Chen | pastmembers = | associatedact = [[S.H.E]] | website = [http://www.him.com.tw/artistscon1.php?mid=32 Advantech International Music’s Official Website] | goldenmelodyawards = '''[[14th Annual Golden Melody Award]]''' (2003)<br />'''[[Best Ensemble Combination Award]]''' para sa album na ''[[Genesis]]'' | awards = *[[11th annual Osaka Asia Film Festival]]<br>2016 Real Pearl of Pharmacists (Best Actor award)<br>Sa Pelikulang [[The Missing Piece]] |}} Si '''Ella Chen'''({{zh|t=陳嘉樺|s=陈嘉桦|p=Chén Jiāhuà|first=t}}; ipinanganak 18 Hunyo 1981) ay isang artista sa [[Taiwan]]. ==Diskograpiya== === Mga album === {| class="wikitable" ! Klase ! Pangalan ng Album ! Petsa |- | rowspan="2" |Studio Albums | Why Not | Abril 17, 2015 |- | Bad Habits | Abril 1, 2024 |- | rowspan="3"|Extended plays | Qiang Qiang | Agosto 27, 2007 |- | To Be Ella | Marso 30, 2012 |- | Me vs. Me | Oktobre 28, 2016 |} === Mga solo / duet=== {| class="wikitable" ! Pamagat ! Mga Note |- | 單手超人 ''(Dān Shǒu Chāorén / Single-handed Superman)'' | |- | 我就是我 ''(Wǒ jiùshì wǒ / I Am Just Me)'' | Isang self-penned at sariling komposisasyon nga ginawa niya para sa kaniyang Solo Performance sa ''S.H.E Is The One Concert Tour.''<ref>Chansingh, Joyce. XINMSN Entertainment. [http://entertainment.xin.msn.com/en/celebrity/buzz/asia/article.aspx?cp-documentid=4036016&page=2 S.H.E is the One!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100421060725/http://entertainment.xin.msn.com/en/celebrity/buzz/asia/article.aspx?cp-documentid=4036016&page=2 |date=2010-04-21 }}. April 18, 2010</ref> |- | 跟月亮Say Goodbye ''(Gēn yuèliàng Say Goodbye / Say Goodbye With The Moon)'' | Solo - Hindi nairelease ngunit kumalat sa Abril 2010.<ref>{{zh icon}} HIM Official Website. [http://www.him.com.tw/forum_1.asp?fid=13355&sid=2 HIM Staff clarifies the issue about Ella's leaked song]. April 14, 2010</ref> |- | 你被寫在我的歌裏  ''(Nǐ bèi xiě zài wǒ de gē li / You're To Write In My Songs)'' | Duet kasama si Qing Feng - featured artist sa Album ng Sodagreen nga What Is Troubling You (你在煩惱甚麼), inirelease noong Nobyembre 11, 2011 |- | 別 ''(Bie / Don't)'' | isang solo nga kanta sa ''Girl's Dorm (女生宿舍)'' |- | 偷偷愛著你 ''(Toutou aizhe ni / Secretly in Love with You)'' | isang opening theme song sa Hana Kimi, ngunit 'Zen Me Ban' ang napili. Ginamit ito bilang isang jingle sa Pop Radio 2011. |- | NTC | declaration song sa NIKE 2012 Be Amazing Movement |- | 熱水澡 ''(Re shui zao / Hot Bath)'' | Isang commercial single galing sa orihinal nga kanta para sa Stanley Huang's Leng Shui Zao. |- | 你好，瘋子 ''(Nihao, fengzi / Hello Crazy)'' | single ni Ella Chen galing sa pamagat ng pelikula nga may kaparehong pangalan |- | 我的寶 My Baby (Wo De Bao, My Baby / My Treasure, My Baby) | |- | 終於愛情 Finally in Love (Zhong Yu Ai Qing) | Kanta ng tema para sa pelikula ng 脫單告急 (Dude's Manual) |- | 傀 Shadow (Gui) | |- | 心不名狀 Heartless (Xin Bu Ming Zhuang) | Kanta ng tema para sa pelikula ng 大三元 (Big Three Dragons) |} <br> ==Mga sanggunian== {{commons category|Ella Chen}} {{Reflist}} {{stub|mang-aawit|Taiwan}} {{Authority control}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1981]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Taiwan]] 9zzj4x1zh5t5kdys3rbx7gcixdqnlp9 2218961 2218960 2026-08-04T06:31:58Z Changfackyer 150341 /* Mga album */ 2218961 wikitext text/x-wiki {{Infobox Chinese-language singer and actor <!------See WikiProject Chinese-language entertainment-------> | name = Ella Chen | image = File:2015年金門酒廠大翻玩之夜.jpg | caption = | tradchinesename = {{linktext|陳|嘉|樺}} | simpchinesename = 陈嘉桦 | pinyinchinesename = Chén Jiāhuà | jyutpingchinesename = Can⁴ Gaa¹-waa⁶ | birth_name = Chen Chia-Hwa | origin = [[Republic of China]] (Taiwan) | birth_date = {{Birth date and age|1981|6|18|df=yes}} | birth_place = [[Pingtung County|Pingtung]], [[Taiwan]] | othername = Chen Ai La (陳艾拉) | occupation = [[Singer|Mangaawit]], [[actress|artista]], [[Presenter|host]] | genre = [[Mandopop]] | instrument = [[Vocals]], [[piano]], [[guitar]] | voicetype = [[Contralto]] | label = [[HIM International Music]] | yearsactive = 2001-present | currentmembers = [[Selina Ren]], [[Hebe Tian]], Ella Chen | pastmembers = | associatedact = [[S.H.E]] | website = [http://www.him.com.tw/artistscon1.php?mid=32 Advantech International Music’s Official Website] | goldenmelodyawards = '''[[14th Annual Golden Melody Award]]''' (2003)<br />'''[[Best Ensemble Combination Award]]''' para sa album na ''[[Genesis]]'' | awards = *[[11th annual Osaka Asia Film Festival]]<br>2016 Real Pearl of Pharmacists (Best Actor award)<br>Sa Pelikulang [[The Missing Piece]] |}} Si '''Ella Chen'''({{zh|t=陳嘉樺|s=陈嘉桦|p=Chén Jiāhuà|first=t}}; ipinanganak 18 Hunyo 1981) ay isang artista sa [[Taiwan]]. ==Diskograpiya== === Mga album === {| class="wikitable" ! Klase ! Pangalan ng Album ! Petsa |- | rowspan="2" |Studio albums | Why Not | Abril 17, 2015 |- | Bad Habits | Abril 1, 2024 |- | rowspan="3"|Extended plays | Qiang Qiang | Agosto 27, 2007 |- | To Be Ella | Marso 30, 2012 |- | Me vs. Me | Oktobre 28, 2016 |} === Mga solo / duet=== {| class="wikitable" ! Pamagat ! Mga Note |- | 單手超人 ''(Dān Shǒu Chāorén / Single-handed Superman)'' | |- | 我就是我 ''(Wǒ jiùshì wǒ / I Am Just Me)'' | Isang self-penned at sariling komposisasyon nga ginawa niya para sa kaniyang Solo Performance sa ''S.H.E Is The One Concert Tour.''<ref>Chansingh, Joyce. XINMSN Entertainment. [http://entertainment.xin.msn.com/en/celebrity/buzz/asia/article.aspx?cp-documentid=4036016&page=2 S.H.E is the One!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100421060725/http://entertainment.xin.msn.com/en/celebrity/buzz/asia/article.aspx?cp-documentid=4036016&page=2 |date=2010-04-21 }}. April 18, 2010</ref> |- | 跟月亮Say Goodbye ''(Gēn yuèliàng Say Goodbye / Say Goodbye With The Moon)'' | Solo - Hindi nairelease ngunit kumalat sa Abril 2010.<ref>{{zh icon}} HIM Official Website. [http://www.him.com.tw/forum_1.asp?fid=13355&sid=2 HIM Staff clarifies the issue about Ella's leaked song]. April 14, 2010</ref> |- | 你被寫在我的歌裏  ''(Nǐ bèi xiě zài wǒ de gē li / You're To Write In My Songs)'' | Duet kasama si Qing Feng - featured artist sa Album ng Sodagreen nga What Is Troubling You (你在煩惱甚麼), inirelease noong Nobyembre 11, 2011 |- | 別 ''(Bie / Don't)'' | isang solo nga kanta sa ''Girl's Dorm (女生宿舍)'' |- | 偷偷愛著你 ''(Toutou aizhe ni / Secretly in Love with You)'' | isang opening theme song sa Hana Kimi, ngunit 'Zen Me Ban' ang napili. Ginamit ito bilang isang jingle sa Pop Radio 2011. |- | NTC | declaration song sa NIKE 2012 Be Amazing Movement |- | 熱水澡 ''(Re shui zao / Hot Bath)'' | Isang commercial single galing sa orihinal nga kanta para sa Stanley Huang's Leng Shui Zao. |- | 你好，瘋子 ''(Nihao, fengzi / Hello Crazy)'' | single ni Ella Chen galing sa pamagat ng pelikula nga may kaparehong pangalan |- | 我的寶 My Baby (Wo De Bao, My Baby / My Treasure, My Baby) | |- | 終於愛情 Finally in Love (Zhong Yu Ai Qing) | Kanta ng tema para sa pelikula ng 脫單告急 (Dude's Manual) |- | 傀 Shadow (Gui) | |- | 心不名狀 Heartless (Xin Bu Ming Zhuang) | Kanta ng tema para sa pelikula ng 大三元 (Big Three Dragons) |} <br> ==Mga sanggunian== {{commons category|Ella Chen}} {{Reflist}} {{stub|mang-aawit|Taiwan}} {{Authority control}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1981]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Taiwan]] l9ymige335dz84edcrpjb8zbt8mm258 2218963 2218961 2026-08-04T06:34:17Z Changfackyer 150341 /* Mga album */ 2218963 wikitext text/x-wiki {{Infobox Chinese-language singer and actor <!------See WikiProject Chinese-language entertainment-------> | name = Ella Chen | image = File:2015年金門酒廠大翻玩之夜.jpg | caption = | tradchinesename = {{linktext|陳|嘉|樺}} | simpchinesename = 陈嘉桦 | pinyinchinesename = Chén Jiāhuà | jyutpingchinesename = Can⁴ Gaa¹-waa⁶ | birth_name = Chen Chia-Hwa | origin = [[Republic of China]] (Taiwan) | birth_date = {{Birth date and age|1981|6|18|df=yes}} | birth_place = [[Pingtung County|Pingtung]], [[Taiwan]] | othername = Chen Ai La (陳艾拉) | occupation = [[Singer|Mangaawit]], [[actress|artista]], [[Presenter|host]] | genre = [[Mandopop]] | instrument = [[Vocals]], [[piano]], [[guitar]] | voicetype = [[Contralto]] | label = [[HIM International Music]] | yearsactive = 2001-present | currentmembers = [[Selina Ren]], [[Hebe Tian]], Ella Chen | pastmembers = | associatedact = [[S.H.E]] | website = [http://www.him.com.tw/artistscon1.php?mid=32 Advantech International Music’s Official Website] | goldenmelodyawards = '''[[14th Annual Golden Melody Award]]''' (2003)<br />'''[[Best Ensemble Combination Award]]''' para sa album na ''[[Genesis]]'' | awards = *[[11th annual Osaka Asia Film Festival]]<br>2016 Real Pearl of Pharmacists (Best Actor award)<br>Sa Pelikulang [[The Missing Piece]] |}} Si '''Ella Chen'''({{zh|t=陳嘉樺|s=陈嘉桦|p=Chén Jiāhuà|first=t}}; ipinanganak 18 Hunyo 1981) ay isang artista sa [[Taiwan]]. ==Diskograpiya== === Mga album === {| class="wikitable" ! Klase ! Pangalan ng album ! Petsa |- | rowspan="2" |Studio albums | Why Not | Abril 17, 2015 |- | Bad Habits | Abril 1, 2024 |- | rowspan="3"|Extended plays | Qiang Qiang | Agosto 27, 2007 |- | To Be Ella | Marso 30, 2012 |- | Me vs. Me | Oktobre 28, 2016 |} === Mga solo / duet=== {| class="wikitable" ! Pamagat ! Mga Note |- | 單手超人 ''(Dān Shǒu Chāorén / Single-handed Superman)'' | |- | 我就是我 ''(Wǒ jiùshì wǒ / I Am Just Me)'' | Isang self-penned at sariling komposisasyon nga ginawa niya para sa kaniyang Solo Performance sa ''S.H.E Is The One Concert Tour.''<ref>Chansingh, Joyce. XINMSN Entertainment. [http://entertainment.xin.msn.com/en/celebrity/buzz/asia/article.aspx?cp-documentid=4036016&page=2 S.H.E is the One!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100421060725/http://entertainment.xin.msn.com/en/celebrity/buzz/asia/article.aspx?cp-documentid=4036016&page=2 |date=2010-04-21 }}. April 18, 2010</ref> |- | 跟月亮Say Goodbye ''(Gēn yuèliàng Say Goodbye / Say Goodbye With The Moon)'' | Solo - Hindi nairelease ngunit kumalat sa Abril 2010.<ref>{{zh icon}} HIM Official Website. [http://www.him.com.tw/forum_1.asp?fid=13355&sid=2 HIM Staff clarifies the issue about Ella's leaked song]. April 14, 2010</ref> |- | 你被寫在我的歌裏  ''(Nǐ bèi xiě zài wǒ de gē li / You're To Write In My Songs)'' | Duet kasama si Qing Feng - featured artist sa Album ng Sodagreen nga What Is Troubling You (你在煩惱甚麼), inirelease noong Nobyembre 11, 2011 |- | 別 ''(Bie / Don't)'' | isang solo nga kanta sa ''Girl's Dorm (女生宿舍)'' |- | 偷偷愛著你 ''(Toutou aizhe ni / Secretly in Love with You)'' | isang opening theme song sa Hana Kimi, ngunit 'Zen Me Ban' ang napili. Ginamit ito bilang isang jingle sa Pop Radio 2011. |- | NTC | declaration song sa NIKE 2012 Be Amazing Movement |- | 熱水澡 ''(Re shui zao / Hot Bath)'' | Isang commercial single galing sa orihinal nga kanta para sa Stanley Huang's Leng Shui Zao. |- | 你好，瘋子 ''(Nihao, fengzi / Hello Crazy)'' | single ni Ella Chen galing sa pamagat ng pelikula nga may kaparehong pangalan |- | 我的寶 My Baby (Wo De Bao, My Baby / My Treasure, My Baby) | |- | 終於愛情 Finally in Love (Zhong Yu Ai Qing) | Kanta ng tema para sa pelikula ng 脫單告急 (Dude's Manual) |- | 傀 Shadow (Gui) | |- | 心不名狀 Heartless (Xin Bu Ming Zhuang) | Kanta ng tema para sa pelikula ng 大三元 (Big Three Dragons) |} <br> ==Mga sanggunian== {{commons category|Ella Chen}} {{Reflist}} {{stub|mang-aawit|Taiwan}} {{Authority control}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1981]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Taiwan]] dzvodxcb77meykk0k86sz35zh14hxd4 0 189607 2218775 1713951 2026-08-03T12:59:12Z Lolbet101 163542 May mga maliliit na pagbabago sa artikulong ito. (Minor changes in this article.) 2218775 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Artist’s impression of a planet around Alpha Centauri B (symbolic, annotated).jpg|thumb|right|Impresyon ng [[European Southern Observatory|ESO]] sa planetang Alpha Centauri Bb]] Ang '''Alpha Centauri Bb''' ay isang [[planetang ekstrasolar]] na umiinog sa [[Alpha Centauri B]], isang bituing may [[K-type star|uring K]], na tinatayang makikita sa 4.37 [[sinag-taon]] mula sa Mundo sa katimugang [[konstelasyon]] ng [[Centaurus]].<ref name = "Dumusque">{{cite journal | last = Dumusque | first = X. | authorlink = | author2 = Pepe, F.; Lovis, C.; Ségransan, D.; Sahlmann, J.; Benz, W.; Bouchy, F.; [[Michel Mayor|Mayor, M.]]; [[Didier Queloz|Queloz, D.]]; Santos, N.; [[Stéphane Udry|Udry, S.]] | title = An Earth mass planet orbiting Alpha Centauri B | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 490 | issue = | pages = | date = 17 Oktubre 2012 | url = http://www.eso.org/public/archives/releases/sciencepapers/eso1241/eso1241a.pdf | doi = 10.1038/nature11572 | accessdate = 17 Oktubre 2012}}</ref> Ito na ang pinakamalapit na natagpuang planetang ekstrasolar mula sa Mundo, at ang pinakamagaang na planeta na kasalukuyang umiinog sa isang bituing katulad ng [[Araw]]<ref name="eso1">{{cite web|url=http://www.eso.org/public/news/eso1241/ |title=Planet Found in Nearest Star System to Earth |publisher=[[European Southern Observatory]] |date=16 Oktubre 2012 |accessdate=17 Oktubre 2012}}</ref>. Nakatangap ng malawakang kuryosidad sa midya ang paganunsyo sa pagkakatuklas ng planetang ito noong Oktubre 2012, at nakikitang isang malaking tagumpay sa paghahalughog ng mga planetang ekstrasolar ang pagkadiskubre sa planetang ito.<ref name = "Wall">{{cite web |last = Wall | first = Mike |title = Discovery! Earth-Size Alien Planet at Alpha Centauri Is Closest Ever Seen |work = Space.com |publisher = TechMediaNetwork |date = 16 Oktubre 2012 | url = http://www.space.com/18089-earth-size-alien-planet-alpha-centauri.html |accessdate = 17 Oktubre 2012}}</ref><ref name="NYT">{{cite web | url=http://www.nytimes.com/2012/10/17/science/space/new-planet-found-in-alpha-centauri.html?_r=0 | title=New Planet in Neighborhood, Astronomically Speaking | publisher=New York Times | date=17 Oktubre 2012 | accessdate=17 Oktubre 2012 | author=Overbye, Dennis}}</ref><ref name="BBC">{{cite web | url=http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-19959531 | title=Exoplanet around Alpha Centauri is nearest-ever | date=17 Oktubre 2012 | accessdate=17 Oktubre 2012 | author=Palmer, Jason | publisher=BBC}}</ref><ref name = "NatGeo">{{ cite web | last = Kaufman | first = Marc | title = New Planet Is Closest Yet: Earth-Size Lava World a Space "Landmark" | url = http://news.nationalgeographic.com/news/2012/10/121017-alpha-centauri-new-planet-science-space-udry/ | publisher = National Geographic | date = 17 Oktubre 2012 | accessdate = 18 Oktubre 2012}}</ref> == Tignan din == * [[Alpha Centauri]] * [[Eksoplaneta]] == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} [[Kategorya:Centaurus (konstelasyon)]] [[Kategorya:Mga eksoplanetang natuklasan batay sa radyal na belosidad]] [[Kategorya:Mga eksoplanetang natuklasan noong 2012]] [[Kategorya:Mga planetang ekstrasolar]] nc1dievzhsl6ag2869ixdsvr8xqa3iv 2218975 2218775 2026-08-04T07:22:18Z Lolbet101 163542 /* Tignan din */ Inayos ang baybay. (Spelling corrected.) 2218975 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Artist’s impression of a planet around Alpha Centauri B (symbolic, annotated).jpg|thumb|right|Impresyon ng [[European Southern Observatory|ESO]] sa planetang Alpha Centauri Bb]] Ang '''Alpha Centauri Bb''' ay isang [[planetang ekstrasolar]] na umiinog sa [[Alpha Centauri B]], isang bituing may [[K-type star|uring K]], na tinatayang makikita sa 4.37 [[sinag-taon]] mula sa Mundo sa katimugang [[konstelasyon]] ng [[Centaurus]].<ref name = "Dumusque">{{cite journal | last = Dumusque | first = X. | authorlink = | author2 = Pepe, F.; Lovis, C.; Ségransan, D.; Sahlmann, J.; Benz, W.; Bouchy, F.; [[Michel Mayor|Mayor, M.]]; [[Didier Queloz|Queloz, D.]]; Santos, N.; [[Stéphane Udry|Udry, S.]] | title = An Earth mass planet orbiting Alpha Centauri B | journal = [[Nature (journal)|Nature]] | volume = 490 | issue = | pages = | date = 17 Oktubre 2012 | url = http://www.eso.org/public/archives/releases/sciencepapers/eso1241/eso1241a.pdf | doi = 10.1038/nature11572 | accessdate = 17 Oktubre 2012}}</ref> Ito na ang pinakamalapit na natagpuang planetang ekstrasolar mula sa Mundo, at ang pinakamagaang na planeta na kasalukuyang umiinog sa isang bituing katulad ng [[Araw]]<ref name="eso1">{{cite web|url=http://www.eso.org/public/news/eso1241/ |title=Planet Found in Nearest Star System to Earth |publisher=[[European Southern Observatory]] |date=16 Oktubre 2012 |accessdate=17 Oktubre 2012}}</ref>. Nakatangap ng malawakang kuryosidad sa midya ang paganunsyo sa pagkakatuklas ng planetang ito noong Oktubre 2012, at nakikitang isang malaking tagumpay sa paghahalughog ng mga planetang ekstrasolar ang pagkadiskubre sa planetang ito.<ref name = "Wall">{{cite web |last = Wall | first = Mike |title = Discovery! Earth-Size Alien Planet at Alpha Centauri Is Closest Ever Seen |work = Space.com |publisher = TechMediaNetwork |date = 16 Oktubre 2012 | url = http://www.space.com/18089-earth-size-alien-planet-alpha-centauri.html |accessdate = 17 Oktubre 2012}}</ref><ref name="NYT">{{cite web | url=http://www.nytimes.com/2012/10/17/science/space/new-planet-found-in-alpha-centauri.html?_r=0 | title=New Planet in Neighborhood, Astronomically Speaking | publisher=New York Times | date=17 Oktubre 2012 | accessdate=17 Oktubre 2012 | author=Overbye, Dennis}}</ref><ref name="BBC">{{cite web | url=http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-19959531 | title=Exoplanet around Alpha Centauri is nearest-ever | date=17 Oktubre 2012 | accessdate=17 Oktubre 2012 | author=Palmer, Jason | publisher=BBC}}</ref><ref name = "NatGeo">{{ cite web | last = Kaufman | first = Marc | title = New Planet Is Closest Yet: Earth-Size Lava World a Space "Landmark" | url = http://news.nationalgeographic.com/news/2012/10/121017-alpha-centauri-new-planet-science-space-udry/ | publisher = National Geographic | date = 17 Oktubre 2012 | accessdate = 18 Oktubre 2012}}</ref> == Tingnan din == * [[Alpha Centauri]] * [[Eksoplaneta]] == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} [[Kategorya:Centaurus (konstelasyon)]] [[Kategorya:Mga eksoplanetang natuklasan batay sa radyal na belosidad]] [[Kategorya:Mga eksoplanetang natuklasan noong 2012]] [[Kategorya:Mga planetang ekstrasolar]] r4iv3crbete16r0px35khsww5u0uxey 0 240647 2218899 2218656 2026-08-04T00:09:02Z Jojit fb 38 2218899 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref>{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. Ginagamit ang oras na ito sa: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''[[Western European Summer Time]]'' **''[[British Summer Time]]'' **''[[Western European Summer Time#Ireland|Irish Standard Time]]'' *''Romance Standard Time'' *''[[Swatch Internet Time]]'' Ang mga bansa/teritoryong nasa '''UTC+1:00''' ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''''[[Aprika]]''''' **''[[Angola]]'' **''[[Demokratikong Republika ng Kongo]]'' ***''[[Kwango]]'' ***''[[Kasaï]]'' ***''[[Kwili]]'' ***''[[Kongo Central]]'' ***''[[Kinshasa]]'' ***''[[Maï-Ndombe]]'' ***''[[Tshuapa]]'' ***''[[Equateur]]'' ***''[[Mongala]]'' ***''[[Sud-Ubangi]]'' ***''[[Nord-Ubangi]]'' **''[[Republika ng Kongo]]'' **''[[Gabon]]'' **''[[Gineang Ekwatoriyal]]'' **''[[Kamerun]]'' **''[[Republika ng Gitnang Aprika]]'' **''[[Nigeria]]'' **''[[Benin]]'' **''[[Chad]]'' **''[[Niger]]'' **''[[Kanluraning Sahara]]'' **''[[Marwekos]]'' **''[[Algeria]]'' *'''''[[Europa]]''''' **''[[Malta]]'' **''[[Espanya]]'' **''[[Italya]]'' **''[[Pransiya]]'' **''[[Andorra]]'' **''[[Albanya]]'' **''[[Masedonya]]'' **''[[Montenegro]]'' **''[[Vatican City]]'' **''[[Serbia]]'' ***''[[Kosovo]]'' **''[[Bosnia at Herzegovina]]'' **''[[Croatia]]'' **''[[San Marino]]'' **''[[Slovenia]]'' **''[[Hungary]]'' **''[[Switzerland|Suwisa]]'' **''[[Liechtenstein]]'' **''[[Austria]]'' **''[[Alemanya]]'' **''[[Slovakia]]'' **''[[Czechia]]'' **''[[Luxembourg]]'' **''[[Poland]]'' **''[[Belgium]]'' **''[[Netherlands]]'' **''[[Denmark]]'' **''[[Sweden]]'' **''[[Norway]]'' ***''[[Bouvet Island|Isla ng Bouvet]]'' ***''[[Svalbard]]'' == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] kijhs8caaylihasrwjpvab7nbfcc171 2218901 2218899 2026-08-04T00:10:21Z Jojit fb 38 2218901 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref>{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. Ginagamit ang oras na ito sa: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''[[Western European Summer Time]]'' **''[[British Summer Time]]'' **''[[Western European Summer Time#Ireland|Irish Standard Time]]'' *''Romance Standard Time'' *''[[Swatch Internet Time]]'' Ang mga bansa/teritoryong nasa '''UTC+1:00''' ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''''[[Aprika]]''''' **''[[Angola]]'' **''[[Demokratikong Republika ng Kongo]]'' ***''[[Kwango]]'' ***''[[Kasaï]]'' ***''[[Kwili]]'' ***''[[Kongo Central]]'' ***''[[Kinshasa]]'' ***''[[Maï-Ndombe]]'' ***''[[Tshuapa]]'' ***''[[Equateur]]'' ***''[[Mongala]]'' ***''[[Sud-Ubangi]]'' ***''[[Nord-Ubangi]]'' **''[[Republika ng Kongo]]'' **''[[Gabon]]'' **''[[Gineang Ekwatoriyal]]'' **''[[Kamerun]]'' **''[[Republika ng Gitnang Aprika]]'' **''[[Nigeria]]'' **''[[Benin]]'' **''[[Chad]]'' **''[[Niger]]'' **''[[Kanluraning Sahara]]'' **''[[Marwekos]]'' **''[[Algeria]]'' *'''''[[Europa]]''''' **''[[Malta]]'' **''[[Espanya]]'' **''[[Italya]]'' **''[[Pransiya]]'' **''[[Andorra]]'' **''[[Albanya]]'' **''[[Masedonya]]'' **''[[Montenegro]]'' **''[[Vatican City]]'' **''[[Serbia]]'' ***''[[Kosovo]]'' **''[[Bosnia at Herzegovina]]'' **''[[Croatia]]'' **''[[San Marino]]'' **''[[Slovenia]]'' **''[[Hungary]]'' **''[[Switzerland|Suwisa]]'' **''[[Liechtenstein]]'' **''[[Austria]]'' **''[[Alemanya]]'' **''[[Slovakia]]'' **''[[Czechia]]'' **''[[Luxembourg]]'' **''[[Poland]]'' **''[[Belgium]]'' **''[[Netherlands]]'' **''[[Denmark]]'' **''[[Sweden]]'' **''[[Norway]]'' ***''[[Bouvet Island|Isla ng Bouvet]]'' ***''[[Svalbard]]'' == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] dq7fusjka0s0d8zqck4j09aock4gp2o 2218909 2218901 2026-08-04T00:29:18Z Jojit fb 38 2218909 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref>{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. Ginagamit ang oras na ito sa: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' **''British Summer Time'' **''Irish Standard Time'' Ang mga bansa/teritoryong nasa '''UTC+1:00''' ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City]] **[[Serbia]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Croatia]] **[[San Marino]] **[[Slovenia]] **[[Hungary]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia]] **[[Czechia]] **[[Luxembourg]] **[[Poland]] **[[Belgium]] **[[Netherlands]] **[[Denmark]] **[[Sweden]] **[[Norway]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] hzc956143bi5rs0y5eoakf7o2zkw5za 2218914 2218909 2026-08-04T00:33:51Z Jojit fb 38 2218914 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref>{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. Ginagamit ang oras na ito sa: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' **''British Summer Time'' **''Irish Standard Time'' Ang mga bansa/teritoryong nasa '''UTC+1:00''' ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] 7nho8b4kldk10ztm9w1yyfmdzgw4p70 2218915 2218914 2026-08-04T00:35:05Z Jojit fb 38 2218915 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref>{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. Ginagamit ang oras na ito sa: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' **''British Summer Time'' **''Irish Standard Time'' == Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 == Ang mga bansa/teritoryong nasa '''UTC+1:00''' ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] svnsppre2ysjifpf6u6l2iz3hyqi1j0 2218917 2218915 2026-08-04T00:37:11Z Jojit fb 38 2218917 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref>{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. Ginagamit ang oras na ito sa: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' **''British Summer Time'' **''Irish Standard Time'' == Paglalarawan == Ang UTC+01:00 ay isa sa mga karaniwang orasang ''offset'' o agwat ng oras na ginagamit sa pandaigdigang sistema ng mga sona ng oras. Bagaman maraming sona ng oras ang may parehong ''offset'', hindi nangangahulugang pare-pareho ang kanilang pangalan o mga tuntunin sa paggamit. Halimbawa, ang ''Central European Time'' (CET) ay gumagamit ng UTC+01:00 bilang pamantayang oras, samantalang ang ilang bansa ay gumagamit ng UTC+01:00 lamang kapag ipinatutupad ang ''daylight saving time'' o oras ng tag-init. == Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 == Ang mga bansa/teritoryong nasa '''UTC+1:00''' ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] eurywpa6l3zb6qx3vhvr3pb55jcd6xu 2218918 2218917 2026-08-04T00:37:51Z Jojit fb 38 2218918 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref>{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. Ginagamit ang oras na ito sa: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' **''British Summer Time'' **''Irish Standard Time'' == Paglalarawan == Ang UTC+01:00 ay isa sa mga karaniwang orasang ''offset'' o agwat ng oras na ginagamit sa pandaigdigang sistema ng mga sona ng oras. Bagaman maraming sona ng oras ang may parehong ''offset'', hindi nangangahulugang pare-pareho ang kanilang pangalan o mga tuntunin sa paggamit. Halimbawa, ang ''Central European Time'' (CET) ay gumagamit ng UTC+01:00 bilang pamantayang oras, samantalang ang ilang bansa ay gumagamit ng UTC+01:00 lamang kapag ipinatutupad ang ''daylight saving time'' o oras ng tag-init.<ref name=":0" /> == Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 == Ang mga bansa/teritoryong nasa '''UTC+1:00''' ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] 84o3ywtw4nas4qaur8jj1xqgzvi2dhd 2218932 2218918 2026-08-04T04:13:44Z Jojit fb 38 2218932 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref>{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. Ginagamit ang oras na ito sa: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' **''British Summer Time'' **''Irish Standard Time'' == Paglalarawan == Ang UTC+01:00 ay isa sa mga karaniwang orasang ''offset'' o agwat ng oras na ginagamit sa pandaigdigang sistema ng mga sona ng oras. Bagaman maraming sona ng oras ang may parehong ''offset'', hindi nangangahulugang pare-pareho ang kanilang pangalan o mga tuntunin sa paggamit. Halimbawa, ang ''Central European Time'' (CET) ay gumagamit ng UTC+01:00 bilang pamantayang oras, samantalang ang ilang bansa ay gumagamit ng UTC+01:00 lamang kapag ipinatutupad ang ''daylight saving time'' o oras ng tag-init.<ref name=":0" /> Sa mga sistema ng [[kompyuter]], mas karaniwang ginagamit ang mga ''time zone identifier'' o pagkakakilanlan ng [[sona ng oras]] ng IANA (gaya ng ''Europa/[[Berlin]]'' o ''Aprika/[[Algiers]]'') kaysa sa simpleng ''offset'' ng UTC, sapagkat isinasaalang-alang ng mga ito ang mga pagbabago sa oras ng tag-init at iba pang makasaysayang pagbabago sa lokal na oras. == Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 == Ang mga bansa/teritoryong nasa '''UTC+1:00''' ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] mskrbtzbayv4ez30cvwo87s6bzlad2j 2218933 2218932 2026-08-04T04:16:00Z Jojit fb 38 2218933 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref>{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. Ginagamit ang oras na ito sa: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' **''British Summer Time'' **''Irish Standard Time'' == Paglalarawan == Ang UTC+01:00 ay isa sa mga karaniwang orasang ''offset'' o agwat ng oras na ginagamit sa pandaigdigang sistema ng mga sona ng oras. Bagaman maraming sona ng oras ang may parehong ''offset'', hindi nangangahulugang pare-pareho ang kanilang pangalan o mga tuntunin sa paggamit. Halimbawa, ang ''Central European Time'' (CET) ay gumagamit ng UTC+01:00 bilang pamantayang oras, samantalang ang ilang bansa ay gumagamit ng UTC+01:00 lamang kapag ipinatutupad ang ''daylight saving time'' o oras ng tag-init.<ref name=":0" /> Sa mga sistema ng [[kompyuter]], mas karaniwang ginagamit ang mga ''time zone identifier'' o pagkakakilanlan ng [[sona ng oras]] ng IANA (gaya ng ''Europa/[[Berlin]]'' o ''Aprika/[[Algiers]]'') kaysa sa simpleng ''offset'' ng UTC, sapagkat isinasaalang-alang ng mga ito ang mga pagbabago sa oras ng tag-init at iba pang makasaysayang pagbabago sa lokal na oras.<ref>{{Cite web |title=Europe/Lisbon — IANA Time Zone Identifier · UTC+01:00 |url=https://www.timezone.io/iana/Europe/Lisbon |access-date=2026-08-04 |website=timezone.io |language=en}}</ref> == Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 == Ang mga bansa/teritoryong nasa '''UTC+1:00''' ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] cedzgag5umzzg22wzb5urc2098sld2g 2218934 2218933 2026-08-04T04:23:18Z Jojit fb 38 /* Paglalarawan */ 2218934 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref name=":1">{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. Ginagamit ang oras na ito sa: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' **''British Summer Time'' **''Irish Standard Time'' == Paglalarawan == Ang UTC+01:00 ay isa sa mga karaniwang orasang ''offset'' o agwat ng oras na ginagamit sa pandaigdigang sistema ng mga sona ng oras. Bagaman maraming sona ng oras ang may parehong ''offset'', hindi nangangahulugang pare-pareho ang kanilang pangalan o mga tuntunin sa paggamit. Halimbawa, ang ''Central European Time'' (CET) ay gumagamit ng UTC+01:00 bilang pamantayang oras, samantalang ang ilang bansa ay gumagamit ng UTC+01:00 lamang kapag ipinatutupad ang ''daylight saving time'' o oras ng tag-init.<ref name=":0" /> Sa mga sistema ng [[kompyuter]], mas karaniwang ginagamit ang mga ''time zone identifier'' o pagkakakilanlan ng [[sona ng oras]] ng IANA (gaya ng ''Europa/[[Berlin]]'' o ''Aprika/[[Algiers]]'') kaysa sa simpleng ''offset'' ng UTC, sapagkat isinasaalang-alang ng mga ito ang mga pagbabago sa oras ng tag-init at iba pang makasaysayang pagbabago sa lokal na oras.<ref>{{Cite web |title=Europe/Lisbon — IANA Time Zone Identifier · UTC+01:00 |url=https://www.timezone.io/iana/Europe/Lisbon |access-date=2026-08-04 |website=timezone.io |language=en}}</ref><ref name=":1" /> == Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 == Ang mga bansa/teritoryong nasa '''UTC+1:00''' ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] bw5bznvpucocilozot44aktalq8nv3y 2218935 2218934 2026-08-04T04:24:33Z Jojit fb 38 2218935 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref name=":1">{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. == Katumbas na mga pangalan == Depende sa [[bansa]] o rehiyon, maaaring tukuyin ang UTC+01:00 sa iba't ibang pangalan, kabilang ang: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' **''British Summer Time'' **''Irish Standard Time'' == Paglalarawan == Ang UTC+01:00 ay isa sa mga karaniwang orasang ''offset'' o agwat ng oras na ginagamit sa pandaigdigang sistema ng mga sona ng oras. Bagaman maraming sona ng oras ang may parehong ''offset'', hindi nangangahulugang pare-pareho ang kanilang pangalan o mga tuntunin sa paggamit. Halimbawa, ang ''Central European Time'' (CET) ay gumagamit ng UTC+01:00 bilang pamantayang oras, samantalang ang ilang bansa ay gumagamit ng UTC+01:00 lamang kapag ipinatutupad ang ''daylight saving time'' o oras ng tag-init.<ref name=":0" /> Sa mga sistema ng [[kompyuter]], mas karaniwang ginagamit ang mga ''time zone identifier'' o pagkakakilanlan ng [[sona ng oras]] ng IANA (gaya ng ''Europa/[[Berlin]]'' o ''Aprika/[[Algiers]]'') kaysa sa simpleng ''offset'' ng UTC, sapagkat isinasaalang-alang ng mga ito ang mga pagbabago sa oras ng tag-init at iba pang makasaysayang pagbabago sa lokal na oras.<ref>{{Cite web |title=Europe/Lisbon — IANA Time Zone Identifier · UTC+01:00 |url=https://www.timezone.io/iana/Europe/Lisbon |access-date=2026-08-04 |website=timezone.io |language=en}}</ref><ref name=":1" /> == Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 == Ang mga bansa/teritoryong nasa '''UTC+1:00''' ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] rxr1tnw2ghts3grdzd11e20jt4mwjt6 2218936 2218935 2026-08-04T04:25:54Z Jojit fb 38 /* Katumbas na mga pangalan */ 2218936 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref name=":1">{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. == Katumbas na mga pangalan == Depende sa [[bansa]] o rehiyon, maaaring tukuyin ang UTC+01:00 sa iba't ibang pangalan, kabilang ang: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''British Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''Irish Standard Time'' (bilang oras ng tag-init) == Paglalarawan == Ang UTC+01:00 ay isa sa mga karaniwang orasang ''offset'' o agwat ng oras na ginagamit sa pandaigdigang sistema ng mga sona ng oras. Bagaman maraming sona ng oras ang may parehong ''offset'', hindi nangangahulugang pare-pareho ang kanilang pangalan o mga tuntunin sa paggamit. Halimbawa, ang ''Central European Time'' (CET) ay gumagamit ng UTC+01:00 bilang pamantayang oras, samantalang ang ilang bansa ay gumagamit ng UTC+01:00 lamang kapag ipinatutupad ang ''daylight saving time'' o oras ng tag-init.<ref name=":0" /> Sa mga sistema ng [[kompyuter]], mas karaniwang ginagamit ang mga ''time zone identifier'' o pagkakakilanlan ng [[sona ng oras]] ng IANA (gaya ng ''Europa/[[Berlin]]'' o ''Aprika/[[Algiers]]'') kaysa sa simpleng ''offset'' ng UTC, sapagkat isinasaalang-alang ng mga ito ang mga pagbabago sa oras ng tag-init at iba pang makasaysayang pagbabago sa lokal na oras.<ref>{{Cite web |title=Europe/Lisbon — IANA Time Zone Identifier · UTC+01:00 |url=https://www.timezone.io/iana/Europe/Lisbon |access-date=2026-08-04 |website=timezone.io |language=en}}</ref><ref name=":1" /> == Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 == Ang mga bansa/teritoryong nasa '''UTC+1:00''' ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] 51d9cws9wq3nnjt5gpcc37xeliikouc 2218937 2218936 2026-08-04T04:28:13Z Jojit fb 38 /* Katumbas na mga pangalan */ 2218937 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref name=":1">{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. == Katumbas na mga pangalan == Depende sa [[bansa]] o rehiyon, maaaring tukuyin ang UTC+01:00 sa iba't ibang pangalan, kabilang ang: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''British Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''Irish Standard Time'' (bilang oras ng tag-init) Bagaman magkapareho ang kanilang ''offset'' mula sa UTC, maaaring magkaiba ang mga patakaran sa paggamit at ang panahon ng pagpapatupad ng oras ng tag-init. == Paglalarawan == Ang UTC+01:00 ay isa sa mga karaniwang orasang ''offset'' o agwat ng oras na ginagamit sa pandaigdigang sistema ng mga sona ng oras. Bagaman maraming sona ng oras ang may parehong ''offset'', hindi nangangahulugang pare-pareho ang kanilang pangalan o mga tuntunin sa paggamit. Halimbawa, ang ''Central European Time'' (CET) ay gumagamit ng UTC+01:00 bilang pamantayang oras, samantalang ang ilang bansa ay gumagamit ng UTC+01:00 lamang kapag ipinatutupad ang ''daylight saving time'' o oras ng tag-init.<ref name=":0" /> Sa mga sistema ng [[kompyuter]], mas karaniwang ginagamit ang mga ''time zone identifier'' o pagkakakilanlan ng [[sona ng oras]] ng IANA (gaya ng ''Europa/[[Berlin]]'' o ''Aprika/[[Algiers]]'') kaysa sa simpleng ''offset'' ng UTC, sapagkat isinasaalang-alang ng mga ito ang mga pagbabago sa oras ng tag-init at iba pang makasaysayang pagbabago sa lokal na oras.<ref>{{Cite web |title=Europe/Lisbon — IANA Time Zone Identifier · UTC+01:00 |url=https://www.timezone.io/iana/Europe/Lisbon |access-date=2026-08-04 |website=timezone.io |language=en}}</ref><ref name=":1" /> == Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 == Ang mga bansa/teritoryong nasa '''UTC+1:00''' ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] 6xv0o9rww56zmwi5z8titec8596trpc 2218938 2218937 2026-08-04T04:31:33Z Jojit fb 38 /* Katumbas na mga pangalan */ 2218938 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref name=":1">{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. == Katumbas na mga pangalan == Depende sa [[bansa]] o rehiyon, maaaring tukuyin ang UTC+01:00 sa iba't ibang pangalan, kabilang ang: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''British Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''Irish Standard Time'' (bilang oras ng tag-init) Bagaman magkapareho ang kanilang ''offset'' mula sa UTC, maaaring magkaiba ang mga patakaran sa paggamit at ang panahon ng pagpapatupad ng oras ng tag-init.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> == Paglalarawan == Ang UTC+01:00 ay isa sa mga karaniwang orasang ''offset'' o agwat ng oras na ginagamit sa pandaigdigang sistema ng mga sona ng oras. Bagaman maraming sona ng oras ang may parehong ''offset'', hindi nangangahulugang pare-pareho ang kanilang pangalan o mga tuntunin sa paggamit. Halimbawa, ang ''Central European Time'' (CET) ay gumagamit ng UTC+01:00 bilang pamantayang oras, samantalang ang ilang bansa ay gumagamit ng UTC+01:00 lamang kapag ipinatutupad ang ''daylight saving time'' o oras ng tag-init.<ref name=":0" /> Sa mga sistema ng [[kompyuter]], mas karaniwang ginagamit ang mga ''time zone identifier'' o pagkakakilanlan ng [[sona ng oras]] ng IANA (gaya ng ''Europa/[[Berlin]]'' o ''Aprika/[[Algiers]]'') kaysa sa simpleng ''offset'' ng UTC, sapagkat isinasaalang-alang ng mga ito ang mga pagbabago sa oras ng tag-init at iba pang makasaysayang pagbabago sa lokal na oras.<ref>{{Cite web |title=Europe/Lisbon — IANA Time Zone Identifier · UTC+01:00 |url=https://www.timezone.io/iana/Europe/Lisbon |access-date=2026-08-04 |website=timezone.io |language=en}}</ref><ref name=":1" /> == Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 == Ang mga bansa/teritoryong nasa '''UTC+1:00''' ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] 5ehl3wft3wby9up6rhf5mevlm4l7y53 2218939 2218938 2026-08-04T04:47:36Z Jojit fb 38 /* Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 */ 2218939 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref name=":1">{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. == Katumbas na mga pangalan == Depende sa [[bansa]] o rehiyon, maaaring tukuyin ang UTC+01:00 sa iba't ibang pangalan, kabilang ang: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''British Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''Irish Standard Time'' (bilang oras ng tag-init) Bagaman magkapareho ang kanilang ''offset'' mula sa UTC, maaaring magkaiba ang mga patakaran sa paggamit at ang panahon ng pagpapatupad ng oras ng tag-init.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> == Paglalarawan == Ang UTC+01:00 ay isa sa mga karaniwang orasang ''offset'' o agwat ng oras na ginagamit sa pandaigdigang sistema ng mga sona ng oras. Bagaman maraming sona ng oras ang may parehong ''offset'', hindi nangangahulugang pare-pareho ang kanilang pangalan o mga tuntunin sa paggamit. Halimbawa, ang ''Central European Time'' (CET) ay gumagamit ng UTC+01:00 bilang pamantayang oras, samantalang ang ilang bansa ay gumagamit ng UTC+01:00 lamang kapag ipinatutupad ang ''daylight saving time'' o oras ng tag-init.<ref name=":0" /> Sa mga sistema ng [[kompyuter]], mas karaniwang ginagamit ang mga ''time zone identifier'' o pagkakakilanlan ng [[sona ng oras]] ng IANA (gaya ng ''Europa/[[Berlin]]'' o ''Aprika/[[Algiers]]'') kaysa sa simpleng ''offset'' ng UTC, sapagkat isinasaalang-alang ng mga ito ang mga pagbabago sa oras ng tag-init at iba pang makasaysayang pagbabago sa lokal na oras.<ref>{{Cite web |title=Europe/Lisbon — IANA Time Zone Identifier · UTC+01:00 |url=https://www.timezone.io/iana/Europe/Lisbon |access-date=2026-08-04 |website=timezone.io |language=en}}</ref><ref name=":1" /> == Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 == Ang mga bansa/teritoryong nasa UTC+1:00 ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] f3e3cxsmb9ksw2nshxoknkwp4kdcha8 2218940 2218939 2026-08-04T04:51:42Z Jojit fb 38 /* Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 */ 2218940 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref name=":1">{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. == Katumbas na mga pangalan == Depende sa [[bansa]] o rehiyon, maaaring tukuyin ang UTC+01:00 sa iba't ibang pangalan, kabilang ang: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''British Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''Irish Standard Time'' (bilang oras ng tag-init) Bagaman magkapareho ang kanilang ''offset'' mula sa UTC, maaaring magkaiba ang mga patakaran sa paggamit at ang panahon ng pagpapatupad ng oras ng tag-init.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> == Paglalarawan == Ang UTC+01:00 ay isa sa mga karaniwang orasang ''offset'' o agwat ng oras na ginagamit sa pandaigdigang sistema ng mga sona ng oras. Bagaman maraming sona ng oras ang may parehong ''offset'', hindi nangangahulugang pare-pareho ang kanilang pangalan o mga tuntunin sa paggamit. Halimbawa, ang ''Central European Time'' (CET) ay gumagamit ng UTC+01:00 bilang pamantayang oras, samantalang ang ilang bansa ay gumagamit ng UTC+01:00 lamang kapag ipinatutupad ang ''daylight saving time'' o oras ng tag-init.<ref name=":0" /> Sa mga sistema ng [[kompyuter]], mas karaniwang ginagamit ang mga ''time zone identifier'' o pagkakakilanlan ng [[sona ng oras]] ng IANA (gaya ng ''Europa/[[Berlin]]'' o ''Aprika/[[Algiers]]'') kaysa sa simpleng ''offset'' ng UTC, sapagkat isinasaalang-alang ng mga ito ang mga pagbabago sa oras ng tag-init at iba pang makasaysayang pagbabago sa lokal na oras.<ref>{{Cite web |title=Europe/Lisbon — IANA Time Zone Identifier · UTC+01:00 |url=https://www.timezone.io/iana/Europe/Lisbon |access-date=2026-08-04 |website=timezone.io |language=en}}</ref><ref name=":1" /> == Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 == === Bilang pamantayang oras === Ang mga bansa/teritoryong nasa UTC+1:00 ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] 2q60ofb5e9ytwwl9n4paafftvd0l9mg 2218942 2218940 2026-08-04T04:54:56Z Jojit fb 38 /* Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 */ 2218942 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref name=":1">{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. == Katumbas na mga pangalan == Depende sa [[bansa]] o rehiyon, maaaring tukuyin ang UTC+01:00 sa iba't ibang pangalan, kabilang ang: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''British Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''Irish Standard Time'' (bilang oras ng tag-init) Bagaman magkapareho ang kanilang ''offset'' mula sa UTC, maaaring magkaiba ang mga patakaran sa paggamit at ang panahon ng pagpapatupad ng oras ng tag-init.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> == Paglalarawan == Ang UTC+01:00 ay isa sa mga karaniwang orasang ''offset'' o agwat ng oras na ginagamit sa pandaigdigang sistema ng mga sona ng oras. Bagaman maraming sona ng oras ang may parehong ''offset'', hindi nangangahulugang pare-pareho ang kanilang pangalan o mga tuntunin sa paggamit. Halimbawa, ang ''Central European Time'' (CET) ay gumagamit ng UTC+01:00 bilang pamantayang oras, samantalang ang ilang bansa ay gumagamit ng UTC+01:00 lamang kapag ipinatutupad ang ''daylight saving time'' o oras ng tag-init.<ref name=":0" /> Sa mga sistema ng [[kompyuter]], mas karaniwang ginagamit ang mga ''time zone identifier'' o pagkakakilanlan ng [[sona ng oras]] ng IANA (gaya ng ''Europa/[[Berlin]]'' o ''Aprika/[[Algiers]]'') kaysa sa simpleng ''offset'' ng UTC, sapagkat isinasaalang-alang ng mga ito ang mga pagbabago sa oras ng tag-init at iba pang makasaysayang pagbabago sa lokal na oras.<ref>{{Cite web |title=Europe/Lisbon — IANA Time Zone Identifier · UTC+01:00 |url=https://www.timezone.io/iana/Europe/Lisbon |access-date=2026-08-04 |website=timezone.io |language=en}}</ref><ref name=":1" /> == Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 == === Bilang pamantayang oras === Ang mga bansa/teritoryong nasa UTC+1:00 ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] === Bilang oras ng tag-init === Ginagamit din ang UTC+01:00 bilang oras ng tag-init sa ilang bansa na karaniwang nasa UTC±00:00 kapag karaniwang panahon. Kabilang dito ang: * [[Reyno Unido]] (''British Summer Time'') * [[Irlanda]] (''Irish Standard Time'') * [[Portugal]] (''Western European Summer Time'') * [[Canary Islands|Kapuluang Canarias ng Espanya]] (''Western European Summer Time'') * [[Kapuluang Peroe|Kapuluang Faroe]] Sa mga bansang ito, karaniwang ibinabalik ang orasan sa UTC±00:00 matapos ang panahon ng oras ng tag-init. == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] aah79gxiktm3f2o85zm7cv7fibmybsb 2218943 2218942 2026-08-04T04:55:21Z Jojit fb 38 /* Bilang oras ng tag-init */ 2218943 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref name=":1">{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. == Katumbas na mga pangalan == Depende sa [[bansa]] o rehiyon, maaaring tukuyin ang UTC+01:00 sa iba't ibang pangalan, kabilang ang: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''British Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''Irish Standard Time'' (bilang oras ng tag-init) Bagaman magkapareho ang kanilang ''offset'' mula sa UTC, maaaring magkaiba ang mga patakaran sa paggamit at ang panahon ng pagpapatupad ng oras ng tag-init.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> == Paglalarawan == Ang UTC+01:00 ay isa sa mga karaniwang orasang ''offset'' o agwat ng oras na ginagamit sa pandaigdigang sistema ng mga sona ng oras. Bagaman maraming sona ng oras ang may parehong ''offset'', hindi nangangahulugang pare-pareho ang kanilang pangalan o mga tuntunin sa paggamit. Halimbawa, ang ''Central European Time'' (CET) ay gumagamit ng UTC+01:00 bilang pamantayang oras, samantalang ang ilang bansa ay gumagamit ng UTC+01:00 lamang kapag ipinatutupad ang ''daylight saving time'' o oras ng tag-init.<ref name=":0" /> Sa mga sistema ng [[kompyuter]], mas karaniwang ginagamit ang mga ''time zone identifier'' o pagkakakilanlan ng [[sona ng oras]] ng IANA (gaya ng ''Europa/[[Berlin]]'' o ''Aprika/[[Algiers]]'') kaysa sa simpleng ''offset'' ng UTC, sapagkat isinasaalang-alang ng mga ito ang mga pagbabago sa oras ng tag-init at iba pang makasaysayang pagbabago sa lokal na oras.<ref>{{Cite web |title=Europe/Lisbon — IANA Time Zone Identifier · UTC+01:00 |url=https://www.timezone.io/iana/Europe/Lisbon |access-date=2026-08-04 |website=timezone.io |language=en}}</ref><ref name=":1" /> == Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 == === Bilang pamantayang oras === Ang mga bansa/teritoryong nasa UTC+1:00 ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] === Bilang oras ng tag-init === Ginagamit din ang UTC+01:00 bilang oras ng tag-init sa ilang bansa na karaniwang nasa UTC±00:00 kapag karaniwang panahon. Kabilang dito ang: * [[Reyno Unido]] (''British Summer Time'') * [[Irlanda]] (''Irish Standard Time'') * [[Portugal]] (''Western European Summer Time'') * [[Canary Islands|Kapuluang Canarias ng Espanya]] (''Western European Summer Time'') * [[Kapuluang Peroe|Kapuluang Faroe]] Sa mga bansang ito, karaniwang ibinabalik ang orasan sa UTC±00:00 matapos ang panahon ng oras ng tag-init.<ref name=":1" /> == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] o4j5rzqbasjxyxp2668a8xsd79iajl7 2218944 2218943 2026-08-04T05:00:05Z Jojit fb 38 2218944 wikitext text/x-wiki Ang '''UTC+01:00''' ay isang orasang ''offset'' (agwat ng oras) na isang oras na mas maaga kaysa sa Pinag-ugnay na Pangkalahatang Oras (''[[UTC|Coordinated Universal Time]]'' o UTC). Ginagamit ito bilang pamantayang oras sa maraming bansa sa [[Europa]] at Aprika, at bilang oras ng tag-init (''[[daylight saving time]]'') sa ilang iba pang bansa. Ang notasyong UTC+01:00 ay nangangahulugang isang oras ang idinadagdag sa UTC upang makuha ang lokal na oras.<ref name=":1">{{Cite web |last=Kuhn |first=Markus |date=2004-12-19 |title=A summary of the international standard date and time notation |url=https://fits.gsfc.nasa.gov/iso-time.htm |access-date=2026-08-05 |website=fits.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-08-04 |title=Central European Time – CET Time Zone |url=https://www.timeanddate.com/time/zones/cet |access-date=2026-08-04 |website=www.timeanddate.com |language=en}}</ref> Sa ISO 8601, ang katumbas na oras ay sinusulat bilang {{TimebyUTCoffset|+|01|00}}. == Katumbas na mga pangalan == Depende sa [[bansa]] o rehiyon, maaaring tukuyin ang UTC+01:00 sa iba't ibang pangalan, kabilang ang: *''[[Central European Time]]'' *''[[Oras ng Kanlurang Aprika|West Africa Time]]'' *''Western European Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''British Summer Time'' (bilang oras ng tag-init) **''Irish Standard Time'' (bilang oras ng tag-init) Bagaman magkapareho ang kanilang ''offset'' mula sa UTC, maaaring magkaiba ang mga patakaran sa paggamit at ang panahon ng pagpapatupad ng oras ng tag-init.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> == Paglalarawan == Ang UTC+01:00 ay isa sa mga karaniwang orasang ''offset'' o agwat ng oras na ginagamit sa pandaigdigang sistema ng mga sona ng oras. Bagaman maraming sona ng oras ang may parehong ''offset'', hindi nangangahulugang pare-pareho ang kanilang pangalan o mga tuntunin sa paggamit. Halimbawa, ang ''Central European Time'' (CET) ay gumagamit ng UTC+01:00 bilang pamantayang oras, samantalang ang ilang bansa ay gumagamit ng UTC+01:00 lamang kapag ipinatutupad ang ''daylight saving time'' o oras ng tag-init.<ref name=":0" /> Sa mga sistema ng [[kompyuter]], mas karaniwang ginagamit ang mga ''time zone identifier'' o pagkakakilanlan ng [[sona ng oras]] ng IANA (gaya ng ''Europa/[[Berlin]]'' o ''Aprika/[[Algiers]]'') kaysa sa simpleng ''offset'' ng UTC, sapagkat isinasaalang-alang ng mga ito ang mga pagbabago sa oras ng tag-init at iba pang makasaysayang pagbabago sa lokal na oras.<ref>{{Cite web |title=Europe/Lisbon — IANA Time Zone Identifier · UTC+01:00 |url=https://www.timezone.io/iana/Europe/Lisbon |access-date=2026-08-04 |website=timezone.io |language=en}}</ref><ref name=":1" /> == Mga bansang gumagamit ng UTC+1:00 == === Bilang pamantayang oras === Ang mga bansa/teritoryong nasa UTC+1:00 ay ang mga sumusunod (timog pahilaga): *'''[[Aprika]]''' **[[Angola]] **[[Demokratikong Republika ng Kongo]] ***Kwango ***Kasaï ***Kwili ***Kongo Sentral ***[[Kinshasa]] ***Maï-Ndombe ***Tshuapa ***Equateur ***Mongala ***Sud-Ubangi ***Nord-Ubangi **[[Republika ng Kongo]] **[[Gabon]] **[[Gineang Ekwatoriyal]] **[[Kamerun]] **[[Republika ng Gitnang Aprika]] **[[Nigeria]] **[[Benin]] **[[Chad]] **[[Niger]] **[[Kanluraning Sahara]] **[[Marwekos]] **[[Algeria]] *'''[[Europa]]''' **[[Malta]] **[[Espanya]] **[[Italya]] **[[Pransiya]] **[[Andorra]] **[[Albanya]] **[[Masedonya]] **[[Montenegro]] **[[Vatican City|Lungsod Batikano]] **[[Serbia|Serbya]] ***[[Kosovo]] **[[Bosnia at Herzegovina]] **[[Kroasya]] **[[San Marino]] **[[Eslobenya]] **[[Hungary|Unggriya]] **[[Switzerland|Suwisa]] **[[Liechtenstein]] **[[Austria|Austriya]] **[[Alemanya]] **[[Slovakia|Eslobakya]] **[[Czechia|Tsekya]] **[[Luxembourg|Luksemburgo]] **[[Poland|Polonya]] **[[Belgium|Belhika]] **[[Netherlands|Olanda]] **[[Denmark|Dinmarka]] **[[Sweden|Suwesya]] **[[Norway|Noruwega]] ***Isla ng Bouvet ***[[Svalbard]] === Bilang oras ng tag-init === Ginagamit din ang UTC+01:00 bilang oras ng tag-init sa ilang bansa na karaniwang nasa UTC±00:00 kapag karaniwang panahon. Kabilang dito ang: * [[Reyno Unido]] (''British Summer Time'') * [[Irlanda]] (''Irish Standard Time'') * [[Portugal]] (''Western European Summer Time'') * [[Canary Islands|Kapuluang Canarias ng Espanya]] (''Western European Summer Time'') * [[Kapuluang Peroe|Kapuluang Faroe]] Sa mga bansang ito, karaniwang ibinabalik ang orasan sa UTC±00:00 matapos ang panahon ng oras ng tag-init.<ref name=":1" /> == Kahalagahan == Mahalaga ang UTC+01:00 sa pandaigdigang koordinasyon ng oras, lalo na sa [[transportasyon]], [[telekomunikasyon]], [[agham]], at mga sistemang pangkompyuter. Inirerekomenda ng mga pamantayang pang-oras at ng IANA ''Time Zone Database'' ang paggamit ng mga tiyak na pagkakakilanlan ng sona ng oras sa halip na ''offset'' ng UTC lamang, upang maiwasan ang kalituhan dulot ng oras ng tag-init at mga pagbabago sa batas ng bawat bansa.<ref name=":1" /> == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga sona ng oras]] 7x8fcj4ka0pdxkxp5s13w8laab0n2go 10 240649 2218905 1480706 2026-08-04T00:19:46Z Jojit fb 38 2218905 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#time:Y-m-d\TH:i:s|{{{1|+}}} {{{2|00}}} hours {{{1|+}}} {{{3|00}}} minutes}}[[UTC{{{1|+}}}{{{2|00}}}:{{{3|00}}}|{{{1|+}}}{{{2|00}}}:{{{3|00}}}]]</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 9zkund9y75x42m7jq7uxv8mwsyb6x7p 2218906 2218905 2026-08-04T00:20:05Z Jojit fb 38 2218906 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#time:Y-m-d\TH:i:s|{{{1|+}}} {{{2|00}}} oras {{{1|+}}} {{{3|00}}} minuto}}[[UTC{{{1|+}}}{{{2|00}}}:{{{3|00}}}|{{{1|+}}}{{{2|00}}}:{{{3|00}}}]]</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> ee0ckqk2yrjqbrwr84fc75zpcuwts39 2218907 2218906 2026-08-04T00:25:59Z Jojit fb 38 Kinansela ang pagbabagong 2218906 ni [[Special:Contributions/Jojit fb|Jojit fb]] ([[User talk:Jojit fb|Usapan]]) 2218907 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#time:Y-m-d\TH:i:s|{{{1|+}}} {{{2|00}}} hours {{{1|+}}} {{{3|00}}} minutes}}[[UTC{{{1|+}}}{{{2|00}}}:{{{3|00}}}|{{{1|+}}}{{{2|00}}}:{{{3|00}}}]]</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 9zkund9y75x42m7jq7uxv8mwsyb6x7p 10 241338 2218876 1486007 2026-08-03T17:13:22Z LknFenix 125962 Nagdagdag ng coordinates sa wikitext 2218876 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#ifeq:{{{map|}}}||{{error|Error: no map specified when using {{tl|Infobox map}}}}}} {{#if:{{#ifexist:Module:Location map/data/{{{map|}}}|1|{{#ifexist:Template:Location map {{{map|}}}|1}}}} | {{location map | {{{map}}} | relief = {{{relief|}}} | overlay_image = {{{overlay|}}} | width = {{{map_width|}}} | default_width = {{#if:{{{default_width|}}}|{{{default_width}}}|220}} | caption = <!-- no value assigned but it must be specified, see {{location map}} --> | alt = {{{map_alt|}}} | float = center | label = {{{label|}}} | background = {{{background|}}} | position = {{lc:{{{label_position|}}} }} | mark = {{#if:{{{mark|}}}|{{{mark}}}|Red pog.svg}} | marksize = {{#if:{{{mark_width|}}}|{{{mark_width}}}|8}} | link = {{{mark_link|}}} | coordinates = {{{coordinates|}}} | lat = {{{lat|}}} | lat_deg = {{{lat_deg|}}} | lat_min = {{{lat_min|}}} | lat_sec = {{{lat_sec|}}} | lat_dir = {{{lat_dir|}}} | long = {{{long|}}} | lon_deg = {{{lon_deg|}}} | lon_min = {{{lon_min|}}} | lon_sec = {{{lon_sec|}}} | lon_dir = {{{lon_dir|}}} }} | {{#if:{{{pixel_x|}}}{{{pixel_y|}}} | {{center | {{superimpose | base = {{{map|}}} | base_width = {{#if:{{{map_width|}}}|{{{map_width}}}|{{#if:{{{default_width|}}}|{{{default_width}}}|220}}}}px | base_alt = {{#if:{{{map_alt|}}}|{{{map_alt}}}|{{{map|}}}}} | float = {{#if:{{{mark|}}}|{{{mark}}}|Red pog.svg}} | float_width = {{#if:{{{mark_width|}}}|{{{mark_width}}}|8}}px | x = {{{pixel_x|}}} | y = {{{pixel_y|}}} }} }} | {{location mark+ | image = {{{map|}}} | overlay = {{{overlay|}}} | width = {{#if:{{{map_width|}}}|{{{map_width}}}|{{#if:{{{default_width|}}}|{{{default_width}}}|220}}}} | caption = | alt = {{{map_alt|}}} | float = center | type = <!-- default is not a thumb & no border --> | marks = {{location mark~ | width = {{#if:{{{map_width|}}}|{{{map_width}}}|{{#if:{{{default_width|}}}|{{{default_width}}}|220}}}} | label = {{{label|}}} | position = {{lc:{{{label_position|}}} }} | font_size = | background = {{{background|}}} | mark = {{#if:{{{mark|}}}|{{{mark}}}|Red pog.svg}} | mark_width = {{#if:{{{mark_width|}}}|{{{mark_width}}}|8}} | mark_alt = {{{mark_alt|}}} | mark_link = {{{mark_link|}}} | x = {{{x|}}} | y = {{{y|}}} | x% = {{{x%|}}} | y% = {{{y%|}}} }} }} }} }}{{{map_caption|}}}{{main other|{{#if:{{#ifeq:{{{map|}}}||1}}{{{pixel_x|}}}{{{pixel_y|}}}|[[Category:Pages using Template:Infobox map needing attention]]}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 2jfh6rabv558uk8lfh5n1tysp9gknkp 0 249510 2218897 1876899 2026-08-04T00:06:02Z Aubreyjanev 159817 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 2218897 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:UN_RENO.jpg|right|thumb|Lawang Manzanita sa timog-kanlurang bahagi ng campus.]] [[Talaksan:Reno_with_mountains.png|left|thumb|Mas lumang larawan na nagpapakita ng mga bahagi ng kampus sa harapan]] [[Talaksan:University_of_Nevada_Quad,_2009-11-08.JPG|right|thumb|Ang Quad]] Ang '''Unibersidad ng Nevada, Reno''' ([[wikang Ingles|Ingles]]: ''University of Nevada, Reno''), na tinutukoy bilang '''Unibersidad ng Nevada''' o '''Nevada''', at madalas dinadaglat bilang '''UNR''', ay isang pampublikong unibersidad sa pananaliksik na itinatag noong 1874 at matatagpuan sa [[Reno, Nevada]], [[Estados Unidos]]. Ito ay ang nag-iisang land-grant na na institusyon sa buong estado ng [[Nevada]]. Ayon sa Carnegie Classification of Institutions of Higher Education, Unibersidad ng Nevada ay unibersidad na may mataas na aktibidad ng pananaliksik (RU/H).<ref>{{Cite web|author=Carnegie Classification|url=http://carnegieclassifications.iu.edu/lookup/view_institution.php?unit_id=182290&start_page=lookup.php&clq=%7B%22ipug2005_ids%22%3A%22%22%2C%22ipgrad2005_ids%22%3A%22%22%2C%22enrprofile2005_ids%22%3A%22%22%2C%22ugprfile2005_ids%22%3A%22%22%2C%22sizeset2005_ids%22%3A%22%22%2C%22basic2005_ids%22%3A%22%22%2C%22eng2005_ids%22%3A%22%22%2C%22search_string%22%3A%22university+of+nevada%22%2C%22level%22%3A%22%22%2C%22control%22%3A%22%22%2C%22accred%22%3A%22%22%2C%22state%22%3A%22%22%2C%22region%22%3A%22%22%2C%22urbanicity%22%3A%22%22%2C%22womens%22%3A%22%22%2C%22hbcu%22%3A%22%22%2C%22hsi%22%3A%22%22%2C%22tribal%22%3A%22%22%2C%22msi%22%3A%22%22%2C%22landgrant%22%3A%22%22%2C%22coplac%22%3A%22%22%2C%22urban%22%3A%22%22%7D|title=University of Nevada|publisher=carnegieclassifications.iu.edu|accessdate=2016-02-21}}</ref> Ang kampus ay tahanan sa malalaking mga laboratoryong pang-istruktura ng College of Engineering, na siyang naglagay sa mga mananaliksik ng Nevada sa hanay ng mga awtoridad sa pagmomodelo sa inhinyeriya-sibil, lindol at malakihang istruktura. Ang mga guro ay may pandaigdigang prestihiyo at lider sa iba't ibang mga lunan tulad ng literaturang pangkapaligiran, pamamahayag, pag-aaral Basque, at [[agham panlipunan]] tulad ng [[sikolohiya]]. Ito rin ay tahanan ng Donald W. Reynolds Paaralan ng Peryodismo, na nagprodyus ng anim na nanalo sa Gawad Pulitzer.<ref>{{Cite web|author=University of Nevada, Reno|url=http://journalism.unr.edu/about-us/|title=About Us &#124; The Reynolds School|publisher=Journalism.unr.edu|accessdate=2013-10-23|archive-date=2010-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20101202000032/http://journalism.unr.edu/about-us/|url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} {{coord|format=dms|display=title}} [[Kategorya:Flagship na unibersidad sa Estados Unidos]] 6zqqogz4d7n4ehwuvqt13rw3vjsul64 0 280806 2218908 1975220 2026-08-04T00:26:28Z ~2026-43045-19 164863 Update 2218908 wikitext text/x-wiki {{Refimprove|date=Hunyo 2018}} {{Infobox person | name = Renz Ongkiko | image = | caption = | birth_name = Lorenzo Herman Rosales Ongkiko | birth_date = {{birth date and age|1988|7|22}} | birth_place = [[Mandaluyong]], [[Pilipinas]] | nationality = [[Pilipino]] | occupation = Journalist | years_active = 2011&ndash;kasalukuyan | known_for = [[AksyonTV]] | alma_mater = [[De La Salle University, Manila]] | relatives = Shehyee (kapatid) | agent = [[TV5 (Philippines)|TV5]] | children = 1 | height = {{height|m=1.76}} | website = {{Instagram|@renzongkiko}} }} Si '''Renz Ongkiko''' ay (ipinanganak noong Hulyo 22, 1988 sa [[Mandaluyong]], [[Pilipinas]] ay isang taga-pagulat at modelo rito sa Pilipinas, siya at nakikita sa Aksyon TV. == Personal na buhay == {{Empty section|date=Hunyo 2018}} == Sanggunian == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Ongkiko, Renz}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1988]] [[Kategorya:Mga personalidad sa telebisyon]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Kalakhang Maynila]] [[Kategorya:Mga lalaking modelo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taga-Kalakhang Maynila]] {{usbong}} m5iodcgy8vgjur5t95ezmjh0wowsx3j 2218910 2218908 2026-08-04T00:29:42Z ~2026-43045-19 164863 /* */ Update 2218910 wikitext text/x-wiki {{Refimprove|date=Hunyo 2018}} {{Infobox person | name = Renz Ongkiko | image = | caption = | birth_name = Lorenzo Herman Rosales Ongkiko | birth_date = {{birth date and age|1988|7|22}} | birth_place = [[Mandaluyong]], [[Pilipinas]] | nationality = [[Pilipino]] | occupation = Marketing Executive, Dating Journalist | years_active = 2011&ndash;kasalukuyan | known_for = [[AksyonTV]] | alma_mater = [[De La Salle University, Manila]] | relatives = Shehyee (kapatid) | agent = [[TV5 (Philippines)|TV5]] | children = 1 | height = {{height|m=1.76}} | website = {{Instagram|@renzongkiko}} }} Si '''Renz Ongkiko''' ay (ipinanganak noong Hulyo 22, 1988 sa [[Mandaluyong]], [[Pilipinas]] ay isang Pilipinong marketing executive, dating journalist, media personality at modelo. Si Renz ay nagsilbi sa News5 bilang media personality at news anchor. taga-pagulat at modelo rito sa Pilipinas, siya at nakikita sa Aksyon TV. == Personal na buhay == {{Empty section|date=Hunyo 2018}} == Sanggunian == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Ongkiko, Renz}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1988]] [[Kategorya:Mga personalidad sa telebisyon]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Kalakhang Maynila]] [[Kategorya:Mga lalaking modelo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taga-Kalakhang Maynila]] {{usbong}} dnfgw9f6yzzcfaxw1qujt7r7eyy6ny1 2218911 2218910 2026-08-04T00:31:39Z ~2026-43045-19 164863 /* */ Update 2218911 wikitext text/x-wiki {{Refimprove|date=Hunyo 2018}} {{Infobox person | name = Renz Ongkiko | image = | caption = | birth_name = Lorenzo Herman Rosales Ongkiko | birth_date = {{birth date and age|1988|7|22}} | birth_place = [[Mandaluyong]], [[Pilipinas]] | nationality = [[Pilipino]] | occupation = Marketing Executive, Dating Journalist | years_active = 2011&ndash;kasalukuyan | known_for = [[AksyonTV]] | alma_mater = [[De La Salle University, Manila]] | relatives = Shehyee (kapatid) | agent = [[TV5 (Philippines)|TV5]] | children = 1 | height = {{height|m=1.76}} | website = {{Instagram|@renzongkiko}} }} Si '''Renz Ongkiko''' ay (ipinanganak noong Hulyo 22, 1988 sa [[Mandaluyong]], [[Pilipinas]] ay isang Pilipinong marketing executive, dating journalist, media personality at modelo. == Personal na buhay == {{Empty section|date=Hunyo 2018}} == Sanggunian == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Ongkiko, Renz}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1988]] [[Kategorya:Mga personalidad sa telebisyon]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Kalakhang Maynila]] [[Kategorya:Mga lalaking modelo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taga-Kalakhang Maynila]] {{usbong}} tkflhgrix7dtm9rhx8nz91zqbsoqi7q 2218912 2218911 2026-08-04T00:32:10Z ~2026-43045-19 164863 /* Personal na buhay */ Update 2218912 wikitext text/x-wiki {{Refimprove|date=Hunyo 2018}} {{Infobox person | name = Renz Ongkiko | image = | caption = | birth_name = Lorenzo Herman Rosales Ongkiko | birth_date = {{birth date and age|1988|7|22}} | birth_place = [[Mandaluyong]], [[Pilipinas]] | nationality = [[Pilipino]] | occupation = Marketing Executive, Dating Journalist | years_active = 2011&ndash;kasalukuyan | known_for = [[AksyonTV]] | alma_mater = [[De La Salle University, Manila]] | relatives = Shehyee (kapatid) | agent = [[TV5 (Philippines)|TV5]] | children = 1 | height = {{height|m=1.76}} | website = {{Instagram|@renzongkiko}} }} Si '''Renz Ongkiko''' ay (ipinanganak noong Hulyo 22, 1988 sa [[Mandaluyong]], [[Pilipinas]] ay isang Pilipinong marketing executive, dating journalist, media personality at modelo. == Personal na buhay == Si Renz ay nagsilbi sa News5 bilang media personality at news anchor.{{Empty section|date=Hunyo 2018}} == Sanggunian == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Ongkiko, Renz}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1988]] [[Kategorya:Mga personalidad sa telebisyon]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Kalakhang Maynila]] [[Kategorya:Mga lalaking modelo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taga-Kalakhang Maynila]] {{usbong}} intl7sj6ydkf8qfjhm3hpgwst4txd5n 2218913 2218912 2026-08-04T00:33:10Z ~2026-43045-19 164863 /* */ 2218913 wikitext text/x-wiki {{Refimprove|date=Hunyo 2018}} {{Infobox person | name = Renz Ongkiko | image = | caption = | birth_name = Lorenzo Herman Rosales Ongkiko | birth_date = {{birth date and age|1988|7|22}} | birth_place = [[Mandaluyong]], [[Pilipinas]] | nationality = [[Pilipino]] | occupation = Marketing Executive, Dating Journalist | years_active = 2011&ndash;kasalukuyan | known_for = [[AksyonTV]] | alma_mater = [[De La Salle University, Manila]] | relatives = Shehyee (kapatid) | agent = [[TV5 (Philippines)|TV5]] | children = 1 | height = {{height|m=1.76}} | website = {{Instagram|@renzongkiko}} }} Si Lorenzo Herman Rosales Ongkiko ay (ipinanganak noong Hulyo 22, 1988 sa [[Mandaluyong]], [[Pilipinas]]), mas kilala bilang '''Renz Ongkiko''', ay isang Pilipinong marketing executive, dating journalist, media personality at modelo. == Personal na buhay == Si Renz ay nagsilbi sa News5 bilang media personality at news anchor.{{Empty section|date=Hunyo 2018}} == Sanggunian == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Ongkiko, Renz}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1988]] [[Kategorya:Mga personalidad sa telebisyon]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Kalakhang Maynila]] [[Kategorya:Mga lalaking modelo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taga-Kalakhang Maynila]] {{usbong}} ewubejz5hij40jruxspniwe95ln2301 2218916 2218913 2026-08-04T00:35:44Z ~2026-43045-19 164863 /* */ Update 2218916 wikitext text/x-wiki {{Refimprove|date=Hunyo 2018}} {{Infobox person | name = Renz Ongkiko | image = | caption = | birth_name = Lorenzo Herman Rosales Ongkiko | birth_date = {{birth date and age|1988|7|22}} | birth_place = [[Mandaluyong]], [[Pilipinas]] | nationality = [[Pilipino]] | occupation = Marketing Executive, Dating Journalist | years_active = 2011&ndash;kasalukuyan | known_for = [[AksyonTV]] | alma_mater = [[De La Salle University, Manila]] | relatives = Shehyee (nakababatang kapatid) | agent = [[TV5 (Philippines)|TV5]] | anak = 1 | height = {{height|m=1.76}} | website = {{Instagram|@renzongkiko}} }} Si '''Lorenzo Herman Rosales Ongkiko''' ay (ipinanganak noong Hulyo 22, 1988 sa [[Mandaluyong]], [[Pilipinas]]), mas kilala bilang '''Renz Ongkiko''', ay isang Pilipinong marketing executive, dating journalist, media personality at modelo. == Personal na buhay == Si Renz ay nagsilbi sa News5 bilang media personality at news anchor.{{Empty section|date=Hunyo 2018}} == Sanggunian == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Ongkiko, Renz}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1988]] [[Kategorya:Mga personalidad sa telebisyon]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Kalakhang Maynila]] [[Kategorya:Mga lalaking modelo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taga-Kalakhang Maynila]] {{usbong}} eh9nnqiiiz0w0xbm3amsrywueqp7t5f 15 280863 2218941 2218372 2026-08-04T04:54:28Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2218941 wikitext text/x-wiki == Wala pang artikulo sa wikang Tagalog == '''Ang sumusunod ay talaan ng mga mamamayan ng Pilipinas na mayroon nang artikulo sa ibang bersiyon ng Wikipedia ngunit hindi pa nagagawan ng artikulo sa Tagalog Wikipedia:''' {{Wikidata list|sparql= SELECT DISTINCT ?item ?article_en ?linkcount WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5. ?item wdt:P27 wd:Q928. ?item wikibase:sitelinks ?linkcount . ?article_en schema:about ?item . ?article_en schema:inLanguage "en" . ?article_en schema:isPartOf <https://en.wikipedia.org/> FILTER (?linkcount >= 1) . # only include items with 1 or more sitelinks FILTER NOT EXISTS { ?article schema:about ?item . ?article schema:inLanguage "tl" . ?article schema:isPartOf <https://tl.wikipedia.org/> } } GROUP BY ?item ?linkcount ?article_en ORDER BY DESC(?linkcount) LIMIT 100 |columns=P18,label:Article,P106,P793,P800,P39,?article_en |section= |min_section= |sort=?linkcount |links=red |thumb=128 |autolist= |references=all }} {| class='wikitable sortable' ! larawan ! Article ! hanapbuhay ! significant event ! magnum opus ! nahawakang pwesto ! ?article_en |- | [[Talaksan:Alodia Gosiengfiao 2013-07-04 (2) a.jpg|center|128px]] | [[Alodia Gosiengfiao]] | [[modelo]]<br/>[[cosplayer]] | | | | [[:en:Alodia_Gosiengfiao|Alodia Gosiengfiao]] |- | [[Talaksan:Lav Diaz at 81st Venice International Film Festival.jpg|center|128px]] | [[Lav Diaz]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[editor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[artista]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_9dcd9960024412bee88cb9de0f5ddf9229d4c663ed2ba8b4910cc05c78097c3a">https://cs.isabart.org/person/122314</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[musiko]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[kritiko ng sine]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Lav_Diaz|Lav Diaz]] |- | [[Talaksan:Paul Mulders.jpg|center|128px]] | [[Paul Mulders]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Paul_Mulders|Paul Mulders]] |- | [[Talaksan:1960 Neile Adams.jpg|center|128px]] | [[Neile Adams]] | [[artista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[mang-aawit]]<br/>[[artista sa telebisyon]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[artista sa teatro]] | | | | [[:en:Neile_Adams|Neile Adams]] |- | [[Talaksan:Angel Guirado azkals 2011.jpg|center|128px]] | [[Ángel Guirado]] | [[futbolista]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref> | | | | [[:en:%C3%81ngel_Guirado|%C3%81ngel Guirado]] |- | [[Talaksan:James Younghusband Oct 2013.jpg|center|128px]] | [[James Younghusband]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:James_Younghusband|James Younghusband]] |- | [[Talaksan:Chris Greatwich.JPG|center|128px]] | [[Chris Greatwich]] | [[futbolista]]<br/>[[association football manager]] | | | | [[:en:Chris_Greatwich|Chris Greatwich]] |- | [[Talaksan:Adolfo Tito Yllana, September 2021 (GPOABF 0882) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Adolfo Tito Yllana]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[titular archbishop]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Papua New Guinea]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Solomon Islands]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Pakistan]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Democratic Republic of the Congo]]<br/>[[apostolic nuncio to Israel]]<br/>[[Apostolic Delegate to Jerusalem and Palestine]]<br/>[[apostolic nuncio to Cyprus]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Australia]] | [[:en:Adolfo_Tito_Yllana|Adolfo Tito Yllana]] |- | [[Talaksan:Donnie Nietes.png|center|128px]] | [[Donnie Nietes]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Donnie_Nietes|Donnie Nietes]] |- | | [[Dioscoro S. Rabor]] | [[soologo]]<ref name="ref_c5b160c8d062942dc63fae4cd18b5000d2e4309511b37a3761c11480d808103a">''[[:d:Q56114183|In Memoriam: Dioscoro S. Rabor, 1911-1996]]''</ref><br/>[[scientific collector]]<ref name="ref_96103d1bdc4401a014da17bd3b27b7311f90c94b2d4009870bb4218001e27e27">''[[:d:Q64446405|Bionomia]]''</ref> | | | | [[:en:Dioscoro_S._Rabor|Dioscoro S. Rabor]] |- | | [[Rachel Grant]] | [[artista]]<ref name="ref_829d37a31568b8478bf0c63a9a244a4d1f5285e71d8377ba0f75a6d875322f65">''[[:d:Q1204237|Deutsche Synchronkartei]]''</ref><br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[scuba diver]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Rachel_Grant|Rachel Grant]] |- | [[Talaksan:Andray Blatche.jpg|center|128px]] | [[Andray Blatche]] | [[basketbolista]]<ref name="ref_b316776bfd4d19b22b05d403d20bf7aa69dcd18a806d586c89f9100926aeab05">''[[:d:Q7300810|RealGM]]''</ref> | | | | [[:en:Andray_Blatche|Andray Blatche]] |- | | [[Oscar Cruz]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Oscar_Cruz|Oscar Cruz]] |- | [[Talaksan:Angelo Reyes.jpg|center|128px]] | [[Angelo Reyes]] | [[politiko]]<br/>[[military personnel]] | | | [[Kalihim ng Tanggulang Pambansa]]<br/>[[Kalihim ng Kapaligiran at Likas na Yaman]]<br/>[[Kalihim ng Enerhiya]]<br/>[[Kalihim ng Interyor at Pamahalaang Lokal]] | [[:en:Angelo_Reyes|Angelo Reyes]] |- | [[Talaksan:Archbishop Angel Lagdameo.jpg|center|128px]] | [[Angel Lagdameo]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[archbishop of Jaro]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Angel_Lagdameo|Angel Lagdameo]] |- | [[Talaksan:JfAniceto0456Pacianofvf 06.JPG|center|128px]] | [[Paciano Aniceto]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic archbishop]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]] | [[:en:Paciano_Aniceto|Paciano Aniceto]] |- | [[Talaksan:Cardinal Ricardo Vidal.jpg|center|128px]] | [[Ricardo Tito Jamin Vidal]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Ricardo_Vidal|Ricardo Vidal]] |- | [[Talaksan:Orlando Quevedo 2016.jpg|center|128px]] | [[Orlando Beltran Quevedo]] | [[manunulat]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Orlando_Quevedo|Orlando Quevedo]] |- | | [[Angelito Lampon]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[vicar apostolic]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Angelito_Lampon|Angelito Lampon]] |- | [[Talaksan:Romulo Valles Balangiga bell turnover (cropped).jpg|center|128px]] | [[Romulo Valles]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Romulo_Valles|Romulo Valles]] |- | | [[Antonio Ledesma]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<br/>[[Arsobispo]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Catholic theologian]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[coadjutor bishop]]<br/>[[bishop prelate]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Antonio_Ledesma|Antonio Ledesma]] |- | [[Talaksan:JfTobias0431Bishopfvf 02.JPG|center|128px]] | [[Antonio Realubin Tobias]] | [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Antonio_Tobias|Antonio Tobias]] |- | [[Talaksan:Albert del Rosario.jpg|center|128px]] | [[Albert del Rosario]] | [[diplomata]]<br/>[[politiko]]<br/>[[negosyante]] | | | [[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<br/>[[ambassador of the Philippines to the United States]] | [[:en:Albert_del_Rosario|Albert del Rosario]] |- | [[Talaksan:Arnel Pineda by Phey Palma.jpg|center|128px]] | [[Arnel Pineda]] | [[mang-aawit]]<br/>[[manunulat ng awitin]] | | | | [[:en:Arnel_Pineda|Arnel Pineda]] |- | [[Talaksan:Chadhugo (300dpi).jpg|center|128px]] | [[Chad Hugo]] | [[record producer]]<br/>[[manunulat ng awitin]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Chad_Hugo|Chad Hugo]] |- | [[Talaksan:Bishop.Arturo.Bastes.jpg|center|128px]] | [[Arturo M. Bastes]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[coadjutor bishop]] | [[:en:Arturo_Bastes|Arturo Bastes]] |- | [[Talaksan:Ernie Chan at Super-Con 2009.JPG|center|128px]] | [[Ernie Chan]] | [[comics artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[ilustrador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[disenyador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[alagad ng sining biswal]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref> | | | | [[:en:Ernie_Chan|Ernie Chan]] |- | [[Talaksan:Venus Raj.jpg|center|128px]] | [[Venus Raj]] | [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Venus_Raj|Venus Raj]] |- | [[Talaksan:Brian Yuzna (2007 crop).jpg|center|128px]] | [[Brian Yuzna]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[artista]] | | | | [[:en:Brian_Yuzna|Brian Yuzna]] |- | | [[Leonardo Legaspi]] | [[propesor ng unibersidad]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Roman Catholic Archbishop of Caceres]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Leonardo_Legaspi|Leonardo Legaspi]] |- | [[Talaksan:Brillante Mendoza at the 69th Venice International Film Festival, September 2012.jpg|center|128px]] | [[Brillante Mendoza]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[cinematographer]]<ref name="ref_833b0ecf39cfd9c634b88c55346640b8ff53e5ec78e177b604b7a78346be027c">http://asianwiki.com/Brillante_Mendoza</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_89d32ec69eda3ae30901972a23ca4c45d7f2c401e64244cc1c33b72d8976e7fa">https://lilokpelikula.wordpress.com/2009/10/21/lola-brillante-mendoza-2009/</ref><ref name="ref_df976a5955ea21883692f260e6765daa529da60de09340ac0bd712c56bd8c1ba">http://www.timeout.com/london/film/captive-2012</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_b2d7a45e5d3180f042276aa6e9408760514212ca319bc04a9eaae19b89f7c331">http://www.nytimes.com/movies/movie/457936/Kinatay/details</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><br/>[[production designer]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Brillante_Mendoza|Brillante Mendoza]] |- | [[Talaksan:Pancho Villa BNF.jpeg|center|128px]] | [[Pancho Villa]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Pancho_Villa_(boxer)|Pancho Villa (boxer)]] |- | [[Talaksan:Bishop Broderick Pabillo at the Manila Cathedral 2023-10-29.jpg|center|128px]] | [[Broderick Soncuaco Pabillo]] | [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Broderick_Pabillo|Broderick Pabillo]] |- | [[Talaksan:Simeon Toribio.jpg|center|128px]] | [[Simeón Toribio]] | [[politiko]]<br/>[[atleta]] | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Simeon_Toribio|Simeon Toribio]] |- | [[Talaksan:Julio Rosales.jpg|center|128px]] | [[Julio Rosales]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Julio_Rosales|Julio Rosales]] |- | [[Talaksan:Jerry Lucena.jpg|center|128px]] | [[Jerry Lucena]] | [[futbolista]]<br/>[[association football manager]] | | | | [[:en:Jerry_Lucena|Jerry Lucena]] |- | | [[David William Valencia Antonio]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]] | [[:en:David_William_Antonio|David William Antonio]] |- | | [[Miguel White]] | [[atleta]] | | | | [[:en:Miguel_White|Miguel White]] |- | [[Talaksan:Fernando Capalla.jpg|center|128px]] | [[Fernando Capalla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[coadjutor archbishop]]<br/>[[territorial prelate]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Fernando_Capalla|Fernando Capalla]] |- | [[Talaksan:Rolando Santos CM.jpg|center|128px]] | [[Rolando Crisostomo Santos]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]] | [[:en:Rolando_Santos|Rolando Santos]] |- | [[Talaksan:Archbishop Gilbert Garcera 2024-06-29.jpg|center|128px]] | [[Gilbert Garcera]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Archbishop of Lipa]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Gilbert_Garcera|Gilbert Garcera]] |- | | [[Meiling Melançon]] | [[artista]]<br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Mei_Melan%C3%A7on|Mei Melan%C3%A7on]] |- | [[Talaksan:Archbishop John F. Du.png|center|128px]] | [[John F. Du]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]] | [[:en:John_F._Du|John F. Du]] |- | [[Talaksan:Bishop Jose Romeo O. Lazo (2).jpg|center|128px]] | [[Jose Romeo Lazo]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Bishop of San Jose de Antique]]<br/>[[archbishop of Jaro]] | [[:en:Jose_Romeo_Lazo|Jose Romeo Lazo]] |- | | [[Jose S. Palma]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Bishop of Calbayog]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Jos%C3%A9_S._Palma|Jos%C3%A9 S. Palma]] |- | | [[Mark Javier]] | [[archer]] | | | | [[:en:Mark_Javier|Mark Javier]] |- | [[Talaksan:D LIM.jpg|center|128px]] | [[Danilo Lim]] | [[politiko]]<br/>[[military personnel]] | | | | [[:en:Danilo_Lim|Danilo Lim]] |- | | [[Osvaldo Padilla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[apostolic nuncio to Panama]]<br/>[[apostolic nuncio to Sri Lanka]]<br/>[[apostolic nuncio to Nigeria]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Costa Rica]]<br/>[[apostolic nuncio to South Korea]]<br/>[[apostolic nuncio to Mongolia]] | [[:en:Osvaldo_Padilla|Osvaldo Padilla]] |- | [[Talaksan:Pablo Virgilio David in 2014 (Retouched).jpg|center|128px]] | [[Pablo Virgilio Siongco David]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]<br/>[[cardinal priest]] | [[:en:Pablo_Virgilio_David|Pablo Virgilio David]] |- | | [[Rodolfo Tan Cardoso]] | [[ahedresista]] | | | | [[:en:Rodolfo_Tan_Cardoso|Rodolfo Tan Cardoso]] |- | | [[Leopoldo Serantes]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Leopoldo_Serantes|Leopoldo Serantes]] |- | [[Talaksan:Archbishop Ramon Argüelles.jpg|center|128px]] | [[Ramon Arguelles]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Archbishop of Lipa]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]] | [[:en:Ramon_Arguelles|Ramon Arguelles]] |- | [[Talaksan:Bishop Reynaldo G. Evangelista.jpg|center|128px]] | [[Reynaldo Evangelista]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[bishop of Imus]] | [[:en:Reynaldo_Evangelista|Reynaldo Evangelista]] |- | [[Talaksan:Dr Honoria Acosta-Sison.jpg|center|128px]] | [[Honoria Acosta-Sison]] | [[gynecologist]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[propesor ng unibersidad]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[obstetrician]] | | | | [[:en:Honoria_Acosta-Sison|Honoria Acosta-Sison]] |- | | [[Sergio Utleg]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]] | [[:en:Sergio_Utleg|Sergio Utleg]] |- | [[Talaksan:Teófilo Yldefonso 1928.jpg|center|128px]] | [[Teófilo Yldefonso]] | [[manlalangoy]]<br/>[[military personnel]] | | | | [[:en:Te%C3%B3filo_Yldefonso|Te%C3%B3filo Yldefonso]] |- | | [[Gabriel Reyes]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[Arsobispo ng Maynila]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[bishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Gabriel_Reyes|Gabriel Reyes]] |- | | [[Wenceslao Selga Padilla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[apostolic prefect]]<br/>[[superior]] | [[:en:Wenceslao_Padilla|Wenceslao Padilla]] |- | [[Talaksan:Melissa de la Cruz at LA Time Festival of Books 2013-cropped.jpg|center|128px]] | [[Melissa de la Cruz]] | [[manunulat]]<br/>[[children's writer]]<br/>[[nobelista]]<br/>[[editor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[young adult author]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | [[Blue Bloods]] | | [[:en:Melissa_de_la_Cruz|Melissa de la Cruz]] |- | [[Talaksan:Shamcey Supsup on September 18, 2011.jpg|center|128px]] | [[Shamcey Supsup]] | [[modelo]]<br/>[[arkitekto]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Shamcey_Supsup-Lee|Shamcey Supsup-Lee]] |- | [[Talaksan:Anthony Villanueva 2017 stamp of the Philippines.jpg|center|128px]] | [[Anthony Villanueva]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref><br/>[[artista]] | | | | [[:en:Anthony_Villanueva|Anthony Villanueva]] |- | | [[Roel Velasco]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Roel_Velasco|Roel Velasco]] |- | [[Talaksan:2013 AVN Awards - Mimi Miyagi (8396773441) (crop).jpg|center|128px]] | [[Mimi Miyagi]] | [[artistang pornograpiko]]<br/>[[modelo]]<br/>[[erotic photography model]]<br/>[[politiko]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Mimi_Miyagi|Mimi Miyagi]] |- | | [[José Villanueva]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Jos%C3%A9_Villanueva_(boxer)|Jos%C3%A9 Villanueva (boxer)]] |- | [[Talaksan:Amin Nazari 20191102.jpg|center|128px]] | [[Amin Nazari]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Amin_Nazari|Amin Nazari]] |- | | [[Isnilon Hapilon]] | [[militant]]<ref name="ref_3a050fe4a1b5cdc123941a4d809de3e4cbdf86aca7a47d00e70fc73396c7692f">http://www.reuters.com/article/us-philippines-militants-idUSBRE93F09K20130416</ref><br/>[[military personnel]] | | | [[Emir]] | [[:en:Isnilon_Hapilon|Isnilon Hapilon]] |- | | [[Satoshi Otomo]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Satoshi_%C5%8Ctomo|Satoshi %C5%8Ctomo]] |- | [[Talaksan:Pedro Abad Santos.jpg|center|128px]] | [[Pedro Abad Santos]] | [[politiko]] | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Pedro_Abad_Santos|Pedro Abad Santos]] |- | [[Talaksan:Van Partible by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | [[Van Partible]] | [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[direktor sa telebisyon]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref> | | | | [[:en:Van_Partible|Van Partible]] |- | [[Talaksan:Satine Phoenix Porn Star Karaoke 2007-05-01 1.jpg|center|128px]] | [[Satine Phoenix]] | [[artista]]<br/>[[artistang pornograpiko]]<br/>[[pintor]]<br/>[[modelo]]<br/>[[online streamer]] | | | | [[:en:Satine_Phoenix|Satine Phoenix]] |- | [[Talaksan:Aubrey Miles.jpg|center|128px]] | [[Aubrey Miles]] | [[modelo]]<br/>[[mang-aawit]] | | | | [[:en:Aubrey_Miles|Aubrey Miles]] |- | [[Talaksan:Portrait of Rosalina Abejo.jpg|center|128px]] | [[Rosalina Abejo]] | [[Konduktor ng musika|konduktor]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_115bb190520bffe7d3b11a69f9df49b7ce90dc74fcae0be2a25876d6fbd480ac">http://www.musicsack.com/personfmt_itempk.cfm?itempk=7</ref><ref name="ref_78ef1b4c4bfd98c1b57835278aa68bfb7a82f895c16dd08902a7241396b8dd66">http://philippinemusicregistry.com.ph/main/artist/view/8</ref> | | | | [[:en:Rosalina_Abejo|Rosalina Abejo]] |- | [[Talaksan:Carli de Murga 20191101 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Carlie de Murga]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Carli_de_Murga|Carli de Murga]] |- | | [[Gurdev Khush]] | [[henetista]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[agronomo]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> | | | | [[:en:Gurdev_Khush|Gurdev Khush]] |- | [[Talaksan:MisaghBahadoranGlobal.jpg|center|128px]] | [[Misagh Bahadoran]] | [[dentist]]<br/>[[futsal player]]<br/>[[modelo]]<br/>[[futbolista]] | | | | [[:en:Misagh_Bahadoran|Misagh Bahadoran]] |- | [[Talaksan:Philippines Foreign Secretary Yasay Addresses Reporters at a News Conference (28502880421) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Perfecto R. Yasay, Jr.]] | [[negosyante]]<br/>[[abogado]]<ref name="ref_5d9f0275a9a10a2540c3b54d54876fcc3ca330edb427fb3d32e3b7d6b2c4ce30">https://cairope.dfa.gov.ph/site-administrator/embassy-news/150-perfecto-r-yasay-jr-secretary-of-foreign-affairs</ref><br/>[[politiko]] | | | [[chairperson]]<ref name="ref_a95020c6c926990cc42cba9158f1ffa3651c92e7a72951390e120a8a21ca0969">https://news.mb.com.ph/2020/06/12/former-dfa-sec-yasay-dies-73/</ref><br/>[[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<ref name="ref_7911ff1da716d452199d6d0b838df2f94f6168b660ff4836baf6ac4a4d662d24">https://newsinfo.inquirer.net/878680/ca-rejects-appointment-of-yasay</ref> | [[:en:Perfecto_Yasay_Jr.|Perfecto Yasay Jr.]] |- | [[Talaksan:Ronnie del Carmen.jpg|center|128px]] | [[Ronnie del Carmen]] | [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[ilustrador]]<br/>[[comics artist]]<br/>[[artista]]<br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[alagad ng sining]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Ronnie_del_Carmen|Ronnie del Carmen]] |- | [[Talaksan:Álvaro Silva 20191101 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Álvaro Silva]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:%C3%81lvaro_Silva_(footballer)|%C3%81lvaro Silva (footballer)]] |- | [[Talaksan:Kevin Ray Mendoza 20120329.jpg|center|128px]] | [[Kevin Ray Mendoza Hansen]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Kevin_Ray_Mendoza|Kevin Ray Mendoza]] |- | | [[Natividad Almeda López]] | [[abogado]]<br/>[[hukom]] | | | | [[:en:Natividad_Almeda-L%C3%B3pez|Natividad Almeda-L%C3%B3pez]] |- | [[Talaksan:Geena Rocero for Chromat.jpg|center|128px]] | [[Geena Rocero]] | [[modelo]]<br/>[[LGBTQ rights activist]]<br/>[[Playmate]] | | | | [[:en:Geena_Rocero|Geena Rocero]] |- | [[Talaksan:Jamie Herrell (Miss Philippines Earth 2014 ).jpg|center|128px]] | [[Jamie Herrell]] | [[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Jamie_Herrell|Jamie Herrell]] |- | [[Talaksan:Vicky Tauli-Corpuz in Kuala-Lumpur.jpg|center|128px]] | [[Victoria Tauli-Corpuz]] | [[indigenous rights activist]] | | | [[United Nations Special Rapporteur]] | [[:en:Victoria_Tauli-Corpuz|Victoria Tauli-Corpuz]] |- | [[Talaksan:Daisuke Sato After the Game - PHI vs AFG, September 12, 2023.png|center|128px]] | [[Daisuke Sato]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Daisuke_Sato_(footballer)|Daisuke Sato (footballer)]] |- | [[Talaksan:Kevin Ingresso.jpg|center|128px]] | [[Kevin Ingreso]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Kevin_Ingreso|Kevin Ingreso]] |- | | [[Oscar Jaime Llaneta Florencio]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Oscar_Jaime_Florencio|Oscar Jaime Florencio]] |- | [[Talaksan:Rep. Geraldine Roman (19th Congress).jpg|center|128px]] | [[Geraldine Roman]] | [[mamamahayag]]<br/>[[estadista]]<br/>[[politiko]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref> | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Geraldine_Roman|Geraldine Roman]] |- | [[Talaksan:Kylie Verzosa 2022 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kylie Verzosa]] | [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[artista]] | | | | [[:en:Kylie_Verzosa|Kylie Verzosa]] |- | | [[Tabinas Jefferson]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Jefferson_Tabinas|Jefferson Tabinas]] |- | [[Talaksan:Eumir felix marcial KL 2017.jpg|center|128px]] | [[Eumir Marcial]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Eumir_Marcial|Eumir Marcial]] |- | [[Talaksan:Manny Jacinto at the 2018 Comic-Con International (42913094245) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Manny Jacinto]] | [[artista sa telebisyon]]<br/>[[mananayaw]]<br/>[[artista]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref> | | | | [[:en:Manny_Jacinto|Manny Jacinto]] |- | [[Talaksan:New Clark City Visit of Kayla Sanchez (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kayla Sanchez]] | [[manlalangoy]]<ref name="ref_71088fd3015a897b4edb05c490dbd362f030de19fdf8997617b2579e42df444f">''[[:d:Q23439984|swimrankings.net]]''</ref> | | | | [[:en:Kayla_Sanchez|Kayla Sanchez]] |- | [[Talaksan:Karen Ibasco Joins the UN Youth Climate Summit (2019) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Karen Ibasco]] | [[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[pisiko]] | | | | [[:en:Karen_Ibasco|Karen Ibasco]] |- | [[Talaksan:Sarina Bolden.png|center|128px]] | [[Sarina Bolden]] | [[futbolista]]<ref name="ref_a4daea7bcee446c1cbd0b6a142d0b95aeef218a10a1d147d8d274272a911d962">https://www.chicagotribune.com/sports/soccer/ct-world-cup-sarina-bolden-philippines-20230725-kihxntol2zb3nhmqhvhlgmqqci-story.html</ref> | | | | [[:en:Sarina_Bolden|Sarina Bolden]] |- | [[Talaksan:Margielyn Didal (cropped).jpg|center|128px]] | [[Margielyn Didal]] | [[skateboarder]] | | | | [[:en:Margielyn_Didal|Margielyn Didal]] |- | [[Talaksan:Louise Mabulo UN Young Champion of the Earth Award Ceremony Speech 3 (50750541351).jpg|center|128px]] | [[Louise Emmanuelle Mabulo]] | [[cook]]<br/>[[environmentalist]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[entrepreneur]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref> | | | | [[:en:Louise_Mabulo|Louise Mabulo]] |- | [[Talaksan:MitskiAPE180824 (13 of 116) (53941099308) (cropped 2).jpg|center|128px]] | [[Beabadoobe]] | [[mang-aawit-manunulat]]<ref name="ref_7f185c0ce88ceaf3e120d7aa46e91399685a365ee5391ffd639c3a94965f31df">https://www.theguardian.com/music/2024/nov/13/beabadoobee-review-02-academy-glasgow</ref><ref name="ref_bafb9b83290b96566f3ea036dee83e3d41462a1b08fd9520933aec511b33c32c">https://www.nme.com/news/music/beabadoobee-brits-interview-sabrina-carpenter-embracing-imperfection-3843092</ref> | | | | [[:en:Beabadoobee|Beabadoobee]] |- | | [[Marinel Sumook Ubaldo]] | [[climate activist]] | | | | [[:en:Marinel_Sumook_Ubaldo|Marinel Sumook Ubaldo]] |- | [[Talaksan:Bianca Bustamante 2024.jpg|center|128px]] | [[Bianca Bustamante]] | [[racing driver]]<br/>[[racecar driver]] | | | | [[:en:Bianca_Bustamante|Bianca Bustamante]] |- | [[Talaksan:PIA Leyte - Aira Villegas interview (cropped).jpg|center|128px]] | [[Aira Villegas]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Aira_Villegas|Aira Villegas]] |} {{Wikidata list end}} 5brgov2edux2nyu1y5qvdrn9h4wmgwi 15 281597 2218951 2218208 2026-08-04T05:41:16Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2218951 wikitext text/x-wiki == Wala pang artikulo == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE { ?item wdt:P106 ?occupation. ?occupation wdt:P279* wd:Q864503. ?item wikibase:sitelinks ?linkcount . } GROUP BY ?item ?linkcount ORDER BY DESC(?linkcount) LIMIT 200 |columns=number,item,label:Article,P569,P570,P101,P18 |section= |min_section= |sort= |links=red_only |thumb=128 |autolist=fallback |summary=itemnumber }} {| class='wikitable sortable' ! number ! item ! Article ! petsa ng kapanangakan ! petsa ng kamatayan ! field of work ! larawan |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q144535|Q144535]] | [[Herbert Spencer]] | data-sort-value="1820" | 1820-04-27<br/>1820-04-28 | data-sort-value="1903" | 1903-12-08 | [[botanika]] | [[Talaksan:Herbert Spencer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q11826|Q11826]] | [[Al-Biruni]] | data-sort-value="973" | 973-09-04 | data-sort-value="1048" | 1048-12-09 | [[pisika]]<br/>[[matematika]]<br/>[[astronomiya]]<br/>[[likas na agham]]<br/>[[kasaysayan]]<br/>[[chronology]]<br/>[[laborer]]<br/>[[Indology]]<br/>[[agham pandaigdig]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[kartograpiya]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[astrolohiya]]<br/>[[kimika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]]<br/>[[history of religions]]<br/>[[mineralohiya]] | [[Talaksan:Al-Biruni.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q131117|Q131117]] | [[Maria Montessori]] | data-sort-value="1870" | 1870-08-31 | data-sort-value="1952" | 1952-05-06 | [[pedagohiya]] | [[Talaksan:Maria Montessori (portrait).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q185007|Q185007]] | [[Rita Levi-Montalcini]] | data-sort-value="1909" | 1909-04-22 | data-sort-value="2012" | 2012-12-30 | [[neurobiology]] | [[Talaksan:Rita Levi-Montalcini (1986).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q7487|Q7487]] | [[Dorothy Hodgkin]] | data-sort-value="1910" | 1910-05-12 | data-sort-value="1994" | 1994-07-29 | [[X-ray crystallography]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]]<br/>[[kristalograpiya]] | [[Talaksan:Professor Dorothy Hodgkin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q160362|Q160362]] | [[Theophrastus]] | data-sort-value="-371" | -371 | data-sort-value="-287" | -287 | [[botanika]] | [[Talaksan:Teofrasto Orto botanico head.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q78496|Q78496]] | [[Konrad Lorenz]] | data-sort-value="1903" | 1903-11-07 | data-sort-value="1989" | 1989-02-27 | [[etolohiya]]<br/>[[pilosopiya]] | [[Talaksan:Konrad Lorenz.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q102034|Q102034]] | [[Ronald Ross]] | data-sort-value="1857" | 1857-05-13 | data-sort-value="1932" | 1932-09-16 | [[parasitolohiya]]<br/>[[epidemiyolohiya]] | [[Talaksan:Ronald Ross.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q60059|Q60059]] | [[Albertus Magnus]] | data-sort-value="1200" | 1200 | data-sort-value="1280" | 1280-11-15 | [[pilosopiya]] | [[Talaksan:Tommaso da modena, ritratti di domenicani (vescovo) 1352 150cm, treviso, ex convento di san niccolò, sala del capitolo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q199654|Q199654]] | [[Barbara McClintock]] | data-sort-value="1902" | 1902-06-16 | data-sort-value="1992" | 1992-09-02 | [[henetika]]<br/>[[cytogenetics]] | [[Talaksan:Barbara McClintock (1902-1992) shown in her laboratory in 1947.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q462843|Q462843]] | [[Tu Youyou]] | data-sort-value="1930" | 1930-12-30 | | [[parmakolohiya]]<br/>[[tradisyonal na panggagamot na Tsino]] | [[Talaksan:D810 4987 Tu Youyou, medicine (22945001843) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q25820|Q25820]] | [[Thomas Young]] | data-sort-value="1773" | 1773-06-13 | data-sort-value="1829" | 1829-05-10 | [[pisika]]<br/>[[mekanika]]<br/>[[lingguwistika]]<br/>[[agham ng mga materyal]] | [[Talaksan:Thomas Young by Briggs.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q229264|Q229264]] | [[Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon]] | data-sort-value="1707" | 1707-09-07 | data-sort-value="1788" | 1788-04-15 | [[biyolohiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[political arithmetic]] | [[Talaksan:François Hubert Drouais - Portrait of Buffon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q173441|Q173441]] | [[Abu Abdullah Muhammad al-Idrisi al-Qurtubi al-Hasani as-Sabti]] | data-sort-value="1110" | 1110 | data-sort-value="1166" | 1166<br/>1165 | [[kartograpiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[paglalakbay]] | [[Talaksan:Al-Idrisi, Sayr mulhimah min al-Sharq wa-al-Gharb.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q70554|Q70554]] | [[Hermann Emil Fischer]] | data-sort-value="1852" | 1852-10-09 | data-sort-value="1919" | 1919-07-15 | [[kimika]] | [[Talaksan:Hermann Emil Fischer. Photograph by Atelier Victoria, 1895. Wellcome V0027668 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q213195|Q213195]] | [[B. F. Skinner]] | data-sort-value="1904" | 1904-03-20 | data-sort-value="1990" | 1990-08-18 | [[sikolohiya]]<br/>[[behavioral analytics]] | [[Talaksan:B.F. Skinner at Harvard circa 1950 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q7426|Q7426]] | [[Ada Yonath]] | data-sort-value="1939" | 1939-06-22 | | [[kristalograpiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[ribosoma]]<br/>[[biyolohiyang estruktural]] | [[Talaksan:Ada E. Yonath.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q204733|Q204733]] | [[Gerty Cori]] | data-sort-value="1896" | 1896-08-15 | data-sort-value="1957" | 1957-10-26 | [[biyokimika]]<br/>[[medisina]] | [[Talaksan:Gerty Theresa Cori.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q151564|Q151564]] | [[Frederick Sanger]] | data-sort-value="1918" | 1918-08-13 | data-sort-value="2013" | 2013-11-19 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Frederick Sanger2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q35703|Q35703]] | [[Gertrude B. Elion]] | data-sort-value="1918" | 1918-01-23 | data-sort-value="1999" | 1999-02-21 | [[parmakolohiya]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Gertrude Elion (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q84405|Q84405]] | [[Karl Landsteiner]] | data-sort-value="1868" | 1868-06-14 | data-sort-value="1943" | 1943-06-26 | [[kimika]] | [[Talaksan:Karl Landsteiner nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q214565|Q214565]] | [[Beatrix Potter]] | data-sort-value="1866" | 1866-07-28 | data-sort-value="1943" | 1943-12-22 | | [[Talaksan:Beatrix Potter by King cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q107402|Q107402]] | [[Rosalyn Sussman Yalow]] | data-sort-value="1921" | 1921-07-19 | data-sort-value="2011" | 2011-05-30 | [[biyopisika]] | [[Talaksan:Rosalyn Yalow.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q185777|Q185777]] | [[Alexis Carrel]] | data-sort-value="1873" | 1873-06-28 | data-sort-value="1944" | 1944-11-05 | [[Pag-oopera|pagtistis]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[pathophysiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[vascular surgery]] | [[Talaksan:Alexis Carrel 1912.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q318750|Q318750]] | [[Stephen Hillenburg]] | data-sort-value="1961" | 1961-08-21 | data-sort-value="2018" | 2018-11-26 | [[biyolohiyang pandagat]]<br/>[[animasyon]]<br/>[[komiks]] | [[Talaksan:Stephen Hillenburg by Carlos Cazurro.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q60024|Q60024]] | [[Hermann von Helmholtz]] | data-sort-value="1821" | 1821-08-31 | data-sort-value="1894" | 1894-09-08 | [[pisika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[sikolohiya]] | [[Talaksan:Hermann von Helmholtz.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q103844|Q103844]] | [[Françoise Barré-Sinoussi]] | data-sort-value="1947" | 1947-07-30 | | [[birolohiya]] | [[Talaksan:Françoise Barré-Sinoussi-press conference Dec 06th, 2008-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q180468|Q180468]] | [[Albert von Szent-Györgyi Nagyrápolt]] | data-sort-value="1893" | 1893-09-16 | data-sort-value="1986" | 1986-10-22 | [[biyokimika]]<br/>[[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Albert Szent-Györgyi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q154824|Q154824]] | [[Norman Borlaug]] | data-sort-value="1914" | 1914-03-25 | data-sort-value="2009" | 2009-09-12 | [[agronomiya]] | [[Talaksan:Norman Borlaug.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q200136|Q200136]] | [[Linda B. Buck]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-29 | | [[biyolohiya]]<br/>[[neurosiyensiya]] | [[Talaksan:Linda Buck 2015 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q43917|Q43917]] | [[Eduard Buchner]] | data-sort-value="1860" | 1860-05-20 | data-sort-value="1917" | 1917-08-13 | [[kimika]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Eduardbuchner.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q150630|Q150630]] | [[Camillo Golgi]] | data-sort-value="1843" | 1843-07-07 | data-sort-value="1926" | 1926-01-21 | [[malarya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[anatomiya]]<br/>[[patolohiya]]<br/>[[agham]] | [[Talaksan:Camillo Golgi nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q17280087|Q17280087]] | [[Emmanuelle Charpentier]] | data-sort-value="1968" | 1968-12-11 | | [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[henetika]] | [[Talaksan:Emmanuelle Charpentier.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q80905|Q80905]] | [[Donald Arthur Glaser]] | data-sort-value="1926" | 1926-09-21 | data-sort-value="2013" | 2013-02-28 | [[pisika]] | [[Talaksan:Donald Glaser.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q102804|Q102804]] | [[Henri Moissan]] | data-sort-value="1852" | 1852-09-28 | data-sort-value="1907" | 1907-02-20 | [[kimika]] | [[Talaksan:Henri Moissan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q177681|Q177681]] | [[Thomas Hunt Morgan]] | data-sort-value="1866" | 1866-09-25 | data-sort-value="1945" | 1945-12-04 | [[henetika]] | [[Talaksan:Thomas Hunt Morgan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q26321|Q26321]] | [[Elizabeth Blackburn]] | data-sort-value="1948" | 1948-11-26 | | [[biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[cytogenetics]] | [[Talaksan:Elizabeth Blackburn CHF Heritage Day 2012 Rush 001.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q26322|Q26322]] | [[Carol Greider]] | data-sort-value="1961" | 1961-04-15 | | [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]] | [[Talaksan:GREIDER Carol 2014 - Less vignetting.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q153159|Q153159]] | [[Elias Lönnrot]] | data-sort-value="1802" | 1802-04-09 | data-sort-value="1884" | 1884-03-19 | [[lingguwistika]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pilolohiya]]<br/>[[collecting]]<br/>[[panitikan]] | [[Talaksan:Elias Lönnrot portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q180350|Q180350]] | [[Frederick Banting]] | data-sort-value="1891" | 1891-11-14 | data-sort-value="1941" | 1941-02-21 | [[pisyolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]] | [[Talaksan:Fredrick banting.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q234224|Q234224]] | [[Dian Fossey]] | data-sort-value="1932" | 1932-01-16 | data-sort-value="1985" | 1985-12-26 | [[etolohiya]] | [[Talaksan:Dian Fossey October 1968.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q14279|Q14279]] | [[Giovanni Domenico Cassini]] | data-sort-value="1625" | 1625-06-08 | data-sort-value="1712" | 1712-09-14 | [[astronomiya]] | [[Talaksan:Giovanni Domenico Cassini.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q4273363|Q4273363]] | [[Frances Arnold]] | data-sort-value="1956" | 1956-07-25 | | [[inhinyeriyang pangkimika]]<br/>[[biocatalysis]]<br/>[[protein engineering]]<br/>[[synthetic biology]] | [[Talaksan:Frances Arnold in 2021 at Caltech 01 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q15118973|Q15118973]] | [[Aziz Sancar]] | data-sort-value="1946" | 1946-09-08 | | [[DNA repair]]<br/>[[Siklo ng selula|cell cycle]]<br/>[[circadian rhythm]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[DNA]] | [[Talaksan:Aziz Sancar 0060.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q107462|Q107462]] | [[Har Gobind Khorana]] | data-sort-value="1922" | 1922-01-09 | data-sort-value="2011" | 2011-11-09 | [[biyolohiyang molekular]] | [[Talaksan:Har Gobind Khorana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q189488|Q189488]] | [[Willem Einthoven]] | data-sort-value="1860" | 1860-05-21 | data-sort-value="1927" | 1927-09-29 | [[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Portrait of W. (Willem) Einthoven, professor of Physiology and Histology at Leiden University Icones 332.tiff|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q231402|Q231402]] | [[Jacques Monod]] | data-sort-value="1910" | 1910-02-09 | data-sort-value="1976" | 1976-05-31 | [[biyolohiya]]<br/>[[kontrasepsiyon]] | [[Talaksan:Jacques Monod 1971.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q60061|Q60061]] | [[Venkatraman Ramakrishnan]] | data-sort-value="1952" | 1952 | | [[biyokimika]]<br/>[[computational biology]]<br/>[[biyolohiyang molekular]] | [[Talaksan:Venki Ramakrishnan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q16196017|Q16196017]] | [[Tedros Adhanom Ghebreyesus]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-03 | | [[community health]]<br/>[[kalusugang pampubliko]]<br/>[[international organization]]<br/>[[Pangangalagang pangkalusugan]]<br/>[[health administration]]<br/>[[mikrobiyolohiya]]<br/>[[politika]]<br/>[[Patakarang panlabas]] | [[Talaksan:Tedros Adhanom Ghebreyesus September 2025.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q189006|Q189006]] | [[Charles Louis Alphonse Laveran]] | data-sort-value="1845" | 1845-06-18 | data-sort-value="1922" | 1922-05-18 | [[malarya]]<br/>[[medisina]] | [[Talaksan:Charles Laveran nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q104913|Q104913]] | [[Robert Edwards]] | data-sort-value="1925" | 1925-09-27 | data-sort-value="2013" | 2013-04-10 | [[reproductive medicine]] | [[Talaksan:Robert Geoffrey Edwards (2010).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q8056214|Q8056214]] | [[Yoshinori Ohsumi]] | data-sort-value="1945" | 1945-02-09 | | [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[autophagy]] | [[Talaksan:Nobel Laureates 7428 (30679389523) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q191026|Q191026]] | [[Francis Galton]] | data-sort-value="1822" | 1822-02-16 | data-sort-value="1911" | 1911-01-17 | [[Teorya ng probabilidad|probability theory]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]] | [[Talaksan:Sir Francis Galton, 1890s.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q214851|Q214851]] | [[Charles Richet]] | data-sort-value="1850" | 1850-08-26 | data-sort-value="1935" | 1935-12-04 | [[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[allergology]]<br/>[[anapilaksis]]<br/>[[human physiology]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[ewhenesya]]<br/>[[Parasikolohiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[Tuluyan]]<br/>[[Drama]] | [[Talaksan:Charles Robert Richet nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q6796222|Q6796222]] | [[May-Britt Moser]] | data-sort-value="1963" | 1963-01-04 | | [[neurosiyensiya]]<br/>[[grid neuron]] | [[Talaksan:May-Britt Moser (20902423978) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q296047|Q296047]] | [[Sam Harris]] | data-sort-value="1967" | 1967-04-09 | | [[neurosiyensiya]]<br/>[[moralidad]]<br/>[[etika]]<br/>[[mindfulness]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[criticism of religion]]<br/>[[Blog]]<br/>[[podcast show]]<br/>[[Meditasyon|pagninilay]] | [[Talaksan:Sam Harris 2016 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q232308|Q232308]] | [[Selman Abraham Waksman]] | data-sort-value="1888" | 1888-07-22 | data-sort-value="1973" | 1973-08-16 | [[biyokimika]]<br/>[[mikrobiyolohiya]] | [[Talaksan:Selman Waksman NYWTS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q234463|Q234463]] | [[Sydney Brenner]] | data-sort-value="1927" | 1927-01-13 | data-sort-value="2019" | 2019-04-05 | [[biyolohiya]] | [[Talaksan:Sydney Brenner OIST 2008 (33208371153) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q189564|Q189564]] | [[Pierre Teilhard de Chardin]] | data-sort-value="1881" | 1881-05-01 | data-sort-value="1955" | 1955-04-10 | [[pilosopiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[pastoral care]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[philosophical anthropology]]<br/>[[Christian philosophy]]<br/>[[heolohiya]] | [[Talaksan:TeilhardP 1955.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q106399|Q106399]] | [[John Howard Northrop]] | data-sort-value="1891" | 1891-07-05 | data-sort-value="1987" | 1987-05-27 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:John Howard Northrop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q5327|Q5327]] | [[Adolf Butenandt]] | data-sort-value="1903" | 1903-03-24 | data-sort-value="1995" | 1995-01-18 | [[biyokimika]]<br/>[[kimikang organiko]] | [[Talaksan:Bad Schachen Porträt; Adolf Butenandt - W134Nr.020182c - Willy Pragher (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q88608397|Q88608397]] | [[Katalin Karikó]] | data-sort-value="1955" | 1955-01-17 | | [[messenger RNA]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Katalin Karikó at the United States Embassy Sweden, 2023 Nobel Reception (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q12973|Q12973]] | [[Leopold III of Belgium]] | data-sort-value="1901" | 1901-11-03 | data-sort-value="1983" | 1983-09-25 | | [[Talaksan:Leopold III (1934).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q76727|Q76727]] | [[Ernst Jünger]] | data-sort-value="1895" | 1895-03-29 | data-sort-value="1998" | 1998-02-17 | [[pilosopiya]]<br/>[[Panitikang Aleman]]<br/>[[entomolohiya]] | [[Talaksan:Ernst Jünger vers 1920 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q55008046|Q55008046]] | [[Albert I of Belgium]] | data-sort-value="1875" | 1875-04-08 | data-sort-value="1934" | 1934-02-17 | | [[Talaksan:Albert I Koning der Belgen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q316371|Q316371]] | [[Vladimir Vernadsky]] | data-sort-value="1863" | 1863-02-28 | data-sort-value="1945" | 1945-01-06 | [[heolohiya]]<br/>[[kristalograpiya]]<br/>[[mineralohiya]]<br/>[[geochemistry]]<br/>[[radiogeology]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biogeochemistry]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[history of geology]] | [[Talaksan:1934-V I Vernadsky.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q211029|Q211029]] | [[Edward O. Wilson]] | data-sort-value="1929" | 1929-06-10 | data-sort-value="2021" | 2021-12-26 | [[myrmecology]]<br/>[[sociobiology]]<br/>[[natural science]]<br/>[[soolohiya]]<br/>[[entomolohiya]]<br/>[[Saribuhay|biodiversity]]<br/>[[animal ecology]] | [[Talaksan:Edward O. Wilson, 2003 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q125057|Q125057]] | [[Richard Francis Burton]] | data-sort-value="1821" | 1821-03-19 | data-sort-value="1890" | 1890-10-20 | | [[Talaksan:Richard Francis Burton by Rischgitz, 1864.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q92894|Q92894]] | [[Geoffrey Hinton]] | data-sort-value="1947" | 1947-12-06 | | [[deep learning]]<br/>[[pagkatuto ng makina]]<br/>[[neurosiyensiya]]<br/>[[artificial neural network]]<br/>[[applied psychology]]<br/>[[artipisyal na katalinuhan]] | [[Talaksan:Geoffrey Hinton in 2026.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q154782|Q154782]] | [[Adelbert von Chamisso]] | data-sort-value="1781" | 1781-01-30 | data-sort-value="1838" | 1838-08-21 | [[botanika]]<br/>[[soolohiya]] | [[Talaksan:Chamisso Adelbert von 1781-1838.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q213504|Q213504]] | [[Charles Scott Sherrington]] | data-sort-value="1857" | 1857-11-27 | data-sort-value="1952" | 1952-03-04 | [[neurobiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[patolohiya]] | [[Talaksan:Prof. Charles Scott Sherrington.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q75847|Q75847]] | [[Harald zur Hausen]] | data-sort-value="1936" | 1936-03-11 | data-sort-value="2023" | 2023-05-29 | [[birolohiya]] | [[Talaksan:Harald zur Hausen 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q57192|Q57192]] | [[Gerhard Domagk]] | data-sort-value="1895" | 1895-10-30 | data-sort-value="1964" | 1964-04-24 | [[patolohiya]] | [[Talaksan:Gerhard Domagk nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q211787|Q211787]] | [[Jules Bordet]] | data-sort-value="1870" | 1870-06-13 | data-sort-value="1961" | 1961-04-06 | [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[immunology]] | [[Talaksan:Jules Bordet nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q233965|Q233965]] | [[Charles Nicolle]] | data-sort-value="1866" | 1866-09-21 | data-sort-value="1936" | 1936-02-28 | [[bakteryolohiya]] | [[Talaksan:Charles Jules Henri Nicolle. Photograph. Wellcome V0026919.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q77174|Q77174]] | [[Christiane Nüsslein-Volhard]] | data-sort-value="1942" | 1942-10-20 | | [[biyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[genetic research]]<br/>[[developmental biology]]<br/>[[embriyolohiya]] | [[Talaksan:Christiane Nüsslein-Volhard mg 4372 cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q170342|Q170342]] | [[Svante Pääbo]] | data-sort-value="1955" | 1955-04-20 | | [[paleogenetics]]<br/>[[evolutionary anthropology]]<br/>[[human evolutionary genetics]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[evolutionary genetics]] | [[Talaksan:Professor Svante Paabo ForMemRS (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q49347|Q49347]] | [[Melvin Calvin]] | data-sort-value="1911" | 1911-04-08 | data-sort-value="1997" | 1997-01-08 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Melvin Calvin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q115490|Q115490]] | [[Tadeusz Reichstein]] | data-sort-value="1897" | 1897-07-08 | data-sort-value="1996" | 1996-08-01 | | [[Talaksan:Thadeus Reichstein ETH-Bib Portr 10137.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q58575|Q58575]] | [[Friedrich Wöhler]] | data-sort-value="1800" | 1800-07-31 | data-sort-value="1882" | 1882-09-23 | [[kimika]] | [[Talaksan:Friedrich Wöhler Litho.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q157224|Q157224]] | [[Kary Mullis]] | data-sort-value="1944" | 1944-12-28 | data-sort-value="2019" | 2019-08-07 | [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]] | [[Talaksan:Kary Mullis.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q157056|Q157056]] | [[Samuel Hahnemann]] | data-sort-value="1755" | 1755-04-10 | data-sort-value="1843" | 1843-07-02 | [[homeopatiya]] | [[Talaksan:Samuel Hahnemann 1841.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q78478|Q78478]] | [[Robert Bárány]] | data-sort-value="1876" | 1876-04-22 | data-sort-value="1936" | 1936-04-08 | [[otolaryngology]] | [[Talaksan:Robert Bárány av Lars Emil Finn.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q155764|Q155764]] | [[Robert Brown]] | data-sort-value="1773" | 1773-12-21 | data-sort-value="1858" | 1858-06-10 | [[botanika]]<br/>[[pisyolohiya ng halaman]]<br/>[[:Kategorya:Lumot]]<br/>[[mikroskopiya]] | [[Talaksan:Robert brown botaniker.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q102379|Q102379]] | [[Paul Berg]] | data-sort-value="1926" | 1926-06-30 | data-sort-value="2023" | 2023-02-15 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Paul Berg in 1980.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q170676|Q170676]] | [[Roger D. Kornberg]] | data-sort-value="1947" | 1947-04-24 | | [[biyolohiyang estruktural]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Roger Kornberg April 2016.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q57191|Q57191]] | [[Hans Krebs]] | data-sort-value="1900" | 1900-08-25 | data-sort-value="1981" | 1981-11-22 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Hans Adolf Krebs.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q205772|Q205772]] | [[Jared Diamond]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-10 | | [[ekolohiya]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[biogeography]] | [[Talaksan:Jared diamond.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q218311|Q218311]] | [[François Jacob]] | data-sort-value="1920" | 1920-06-17 | data-sort-value="2013" | 2013-04-20 | [[mikrobiyolohiya]] | [[Talaksan:François Jacob nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q234590|Q234590]] | [[Christian de Duve]] | data-sort-value="1917" | 1917-10-02 | data-sort-value="2013" | 2013-05-04 | [[biyolohiyang pangselula]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Christian de Duve.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q189803|Q189803]] | [[Arthur Harden]] | data-sort-value="1865" | 1865-10-12 | data-sort-value="1940" | 1940-06-17 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:ArthurHarden.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q7442|Q7442]] | [[Carolyn Bertozzi]] | data-sort-value="1966" | 1966-10-10 | | [[kimika]]<br/>[[glycobiology]] | [[Talaksan:Carolyn Bertozzi IMG 9384.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q76600|Q76600]] | [[Manfred Eigen]] | data-sort-value="1927" | 1927-05-09 | data-sort-value="2019" | 2019-02-06 | [[biyopisika]] | [[Talaksan:Eigen,Manfred 1996 Göttingen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q105830|Q105830]] | [[Baruch Samuel Blumberg]] | data-sort-value="1925" | 1925-07-28 | data-sort-value="2011" | 2011-04-05 | [[birolohiya]] | [[Talaksan:Baruch Samuel Blumberg by Tom Trower (NASA) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q104607|Q104607]] | [[Andrew Huxley]] | data-sort-value="1917" | 1917-11-22 | data-sort-value="2012" | 2012-05-30 | [[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Andrew Fielding Huxley nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q155375|Q155375]] | [[Archibald Hill]] | data-sort-value="1886" | 1886-09-26 | data-sort-value="1977" | 1977-06-03 | [[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Archibald Vivian Hill.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q232024|Q232024]] | [[John James Rickard Macleod]] | data-sort-value="1876" | 1876-09-06 | data-sort-value="1935" | 1935-03-16 | [[pisyolohiya]]<br/>[[medisina]] | [[Talaksan:J.J.R. Macleod ca. 1928.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q59478|Q59478]] | [[George Gamow]] | data-sort-value="1904" | 1904-03-04 | data-sort-value="1968" | 1968-08-19 | [[Pisikang teoretikal|theoretical physics]]<br/>[[astropisika]]<br/>[[pisikang nuklear]]<br/>[[physical cosmology]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[literary activity]]<br/>[[scientific non-fiction literature]]<br/>[[popular science literature]]<br/>[[children's and young adult literature]] | [[Talaksan:格·安·伽莫夫.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q73093|Q73093]] | [[Paul Karrer]] | data-sort-value="1889" | 1889-04-21 | data-sort-value="1971" | 1971-06-18 | [[kimikang organiko]] | [[Talaksan:UAZ DOK.005.059 Karrer.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q137106|Q137106]] | [[Howard Florey]] | data-sort-value="1898" | 1898-09-24 | data-sort-value="1968" | 1968-02-21 | | [[Talaksan:Howard Walter Florey 1945.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q157239|Q157239]] | [[Artturi Ilmari Virtanen]] | data-sort-value="1895" | 1895-01-15 | data-sort-value="1973" | 1973-11-11 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:A-I-Virtanen-portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q158749|Q158749]] | [[Albert Lebrun]] | data-sort-value="1871" | 1871-08-29 | data-sort-value="1950" | 1950-03-06 | [[politika]] | [[Talaksan:Albert Lebrun 1932 (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q202136|Q202136]] | [[Barry Marshall]] | data-sort-value="1951" | 1951-09-30 | | [[mikrobiyolohiya]] | [[Talaksan:Barry J Marshall.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q188668|Q188668]] | [[Thom Yorke]] | data-sort-value="1968" | 1968-10-07 | | | [[Talaksan:AllPointsEastAug2022 (327 of 385) (52327062411) (cropped) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q155914|Q155914]] | [[Peter Simon Pallas]] | data-sort-value="1741" | 1741-09-22 | data-sort-value="1811" | 1811-09-08 | [[soolohiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[pilolohiya]] | [[Talaksan:Peter Simon Pallas. Stipple engraving by A. Tardieu after hi Wellcome V0004437.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q234949|Q234949]] | [[David Baltimore]] | data-sort-value="1938" | 1938-03-07 | data-sort-value="2025" | 2025-09-06 | [[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[birolohiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Inhenyeriyang henetiko]] | [[Talaksan:Dr. David Baltimore2 crop2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q151593|Q151593]] | [[Olivier Messiaen]] | data-sort-value="1908" | 1908-12-10 | data-sort-value="1992" | 1992-04-27 | | [[Talaksan:Lezing Franse compoist Olivier Messiaen in Koninklijk Conservatorium in Den Haa, Bestanddeelnr 933-8262.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q180619|Q180619]] | [[Stephen Jay Gould]] | data-sort-value="1941" | 1941-09-10 | data-sort-value="2002" | 2002-05-20 | [[paleontolohiya]]<br/>[[kasaysayan ng agham]]<br/>[[ebolusyon]] | [[Talaksan:Stephen Jay Gould.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q115478|Q115478]] | [[Emil Theodor Kocher]] | data-sort-value="1841" | 1841-08-25 | data-sort-value="1917" | 1917-07-27 | [[Pag-oopera|pagtistis]] | [[Talaksan:Emil Theodor Kocher.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q52878|Q52878]] | [[Gustaf VI Adolf of Sweden]] | data-sort-value="1882" | 1882-11-11 | data-sort-value="1973" | 1973-09-15 | [[arkeolohiya]]<br/>[[botanika]] | [[Talaksan:Gustaf VI Adolf of Sweden 1962.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q190626|Q190626]] | [[Aaron Klug]] | data-sort-value="1926" | 1926-08-11 | data-sort-value="2018" | 2018-11-20 | [[kimika]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Aaron Klug 1979.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q216723|Q216723]] | [[Ronald Fisher]] | data-sort-value="1890" | 1890-02-17 | data-sort-value="1962" | 1962-07-29 | [[estadistika]]<br/>[[henetika]] | [[Talaksan:Youngronaldfisher2.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q152187|Q152187]] | [[August Krogh]] | data-sort-value="1874" | 1874-11-15 | data-sort-value="1949" | 1949-09-13 | [[pisyolohiya]] | [[Talaksan:August Krogh Bain 32006.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q191963|Q191963]] | [[John Edward Gray]] | data-sort-value="1800" | 1800-02-12 | data-sort-value="1875" | 1875-03-07 | [[kalikasan]]<br/>[[soolohiya]]<br/>[[botanika]] | [[Talaksan:John Edward Gray. Photograph. Wellcome V0027572 (cropped).jpg|center|128px]] |} ---- &sum; 114 items. {{Wikidata list end}} 07c674tsmdivhqsjh1xel8m4oh79idz 0 282591 2218900 1723320 2026-08-04T00:09:33Z Aubreyjanev 159817 Nagdagdag ng impormasyon na may sanggunian 2218900 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Zaragoza_-_Antigua_Facultad_de_Medicina_-_Fachada.JPG|thumb|Ang gusali ng mga sinaunang fakultad ng medisina at agham, ngayon ay tinatawag na Paraninfo.]] Ang '''Unibersidad ng Zaragoza''' ([[Wikang Kastila|Espanyol]]: ''Universidad de Zaragoza'') ay isang pampublikong unibersidad na matatagpuan sa Zaragoza, sa rehiyon ng [[Aragón|Aragon]] ng [[Espanya]]. Itinatag noong 1542, ito ay isa sa pinakalumang unibersidad sa Espanya, na may isang kasaysayan na maiuugat sa panahong [[Sinaunang Roma|Romano]] noong ika-7 siglo AD. Ang unibersidad ay may higit sa 40,000 mag-aaral sa 22 fakultad nito. Ang unibersidad ay ang tanging pampublikong unibersidad sa rehiyon. Ang mga aktibidad nito ay nakakalat sa tatlong lalawigan ng Aragon, na may mga kampus at sentro ng pananaliksik sa mga lungsod ng Huesca, Teruel at Zaragoza. Marami sa mga naging mag-aaral ng unibersidad ang naging kilalang personalidad, kabilang sina Jose Marti, Miguel Servet, at dating Punong Ministro ng Spain na si Manuel Azana<ref>{{Cite web |date=2024-10-10 |title=University of Zaragoza |url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/university-zaragoza |access-date=2026-08-04 |website=Times Higher Education (THE) |language=en}}</ref>. {{coord|format=dms|display=title}} {{Stub|Edukasyon}} [[Kategorya:Mga pamantasan]] iiu7woer7yiwxmu88drnqpgfeet45x6 0 284435 2218982 2166900 2026-08-04T09:13:23Z Julius Santos III 139725 /* Mga Palaro */ 2218982 wikitext text/x-wiki {{Infobox games | name = Ika-31 Palaro ng Timog Silangang Asya | logo = | size = 200px | caption = | host city = [[Hanoi]] and surrounding provinces, [[Vietnam]] | country = | motto = "For a Stronger Southeast Asia"<br>([[Biyetnames]]: Vì một Đông Nam Á mạnh mẽ hơn" [[Tagalog]]: "Para sa mas malakas na Timog Silangang Asya") | nations participating = 11 | teams participating = | debuting countries = | athletes participating = 5,467 | sports = 40 | events = 526 na kaganapan sa 40 isports | dates = | opening ceremony = 12 Mayo 2022 | closing ceremony = 23 Mayo 2022 | officially opened by = [[Pangulong ng Vietnam|Pangulong]] [[Nguyễn Xuân Phúc]] | officially closed by = [[Punong Ministro ng Vietnam|Punong Ministrong]] [[Phạm Minh Chính]] | athlete's oath = [[Vũ Thành An]] | judge's oath = Phan Thị Ngọc Linh | torch lighter =[[Quách Thị Lan]] | Paralympic torch = | Queen's Baton = <!-- for Commonwealth Games only --> | stadium = [[Mỹ Đình National Stadium]] {{small|(seremonya ng pagbubukas)}}<br>[[Mỹ Đình Indoor Arena]] {{small|(seremonya ng pagsasara)}} | Paralympic stadium = | length = | indprize = | tmprize = | website = | previous = [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2019|Philippines 2019]] | next = ''[[Palaro ng Timog Silangang Asya 2023|Phnom Penh 2023]]'' | SpreviousS = | SnextS = | Sprevious = | Snext = }} Ang '''[[Palaro ng Timog Silangang Asya]] 2021''' ({{lang-vi|Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2021}}), na karaniwang kilala bilang ''31st SEA Games'' o ''Vietnam 2021'', ay ang ika-31 edisyon ng [[Palaro ng Timog Silangang Asya]]. ang biyenal na palarong rehiyon na gaganapin sa 12 Mayo hanggang 23 Mayo sa [[Hanoi|Hanoi, Biyetnam]]. Orihinal na tinakdang ganapin ito mula 21 Nobyembre hanggang 2 Disyembre 2021, inilipat ito sa 12 hanggang 23 Mayo 2022 dahil sa pinsala ng [[pandemya ng COVID-19]].[https://www.reuters.com/lifestyle/sports/southeast-asian-games-postponed-over-covid-19-crisis-malaysia-olympic-council-2021-07-08/] Ito ay magtatampok ng 40 mga isports, higit sa lahat ang mga nilalaro sa [[Olympic Games|Palarong Olimpiko]].[http://en.vietnamplus.vn/hanoi-selected-to-host-sea-games-31/134327.vnp] Ito ang ikalawang pagkakataon na ginanap sa Vietnam ang Mga Larong SEA mula noong [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2003|2003]]. ==Pagpili ng Host== Parehong [[Hanoi]] at [[Lungsod ng Ho Chi Minh|Lungsod Ho Chi Minh]] ang nagsumite ng kani-kanilang mga bid upang ihost ang mga palaro. Samantala Lungsod Ho Chi Minh ang pinakapinapabor na punong-abalang lungsod, Hanoi is itinuring na pinakaunang lokasyon dahil sa sapat na mga kumpletong pasilidad na pang-isports. Lumabas ito pagkatapos utusan ni Punong Ministro [[Nguyen Tan Dung]] ang mga probinsya at mga lungsod na huwag nang magpatayo ng mga bagong pasilidad para sa mga kaganapan upang makatipid sa gastusin, ito ay matapos ang pagbawi ng bansa sa paghohost ng [[Palarong Asyano 2018]] dahil sa problemang pampinansyal. [http://tuoitrenews.vn/sports/29071/hanoi-will-host-2021-se-asian-games-official] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210304101802/https://tuoitrenews.vn/sports/29071/hanoi-will-host-2021-se-asian-games-official |date=2021-03-04 }}[https://www.reuters.com/article/us-games-asia-vietnam-idUSBREA3G18H20140417] === Hanoi === Ayon sa plano ng Hanoi na sinumite Ministro ng Kultura, Isports at Turismo (MCST), ang lungsod ay gagastos ng 1.7 trilyon VND (US$77 milyon, Php 3.85 bilyon) sa paghahanda at pag-organisa sa 2-linggong Mga Palaro na itatakda sa katapusan ng Nobyembre hanggang Disyembre. 97 billion VND ($4.3 million) ang inaasahang kikitain mula sa karapatang pambrodkast, adbertisimento, mga isponsor at iba't ibang pang mga ambag.[http://www.thanhniennews.com/sports/vietnam-to-spend-78-mln-hosting-southeast-asian-games-in-2021-60923.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191214090417/http://www.thanhniennews.com/sports/vietnam-to-spend-78-mln-hosting-southeast-asian-games-in-2021-60923.html |date=2019-12-14 }} === Lungsod Ho Chi Minh === Noong Disyembre 2017, Ang Komiteng Tumatayo ng Munisipyo Ho Chi Minh ng Partido Komunista ay inapruba ang plano ng lungsod sa paghost. Ayon sa plano, ang direktang gastos para sa paghohost ng Palaro is itinatayang nasa 7.48 trilyon VND (Php 16.93 bilyon) na kasamang 6.6 trilyon VND (Php 14.93 bilyon) na igagastos sa pagsasaayos ng mga pasilidad at 904 bilyon VND (Php 2.04 na bilyon) sa gastusin sa pag-organisa. Ngunit, karagdagang 8.2 trilyon VND (Php 18.56 bilyon) ang kinailangan sa konstruksyon ng Kompleks na Pang-isports na Rach Chiec at hindi itatayo ang isang nayong pang-atleta. Ang Mga Palaro ay tatakbo nang 12 araw sa kalagitnaan ng Agostos at 30-36 na isports ang igaganap. Ang mga lalawigan ng [[Đồng Nai]] at [[Bình Dương]] ay inasahan ding maghohost ng iilang kaganapan sa Mga Palaro.[https://thethao.tuoitre.vn/tin/comment/1415642.html] === Desisyon === Noong 9 Hulyo 2018, pinili ng gobyernong Biyetnames ang Hanoi bilang host ng ika-31 Palarong TSA (SEA) at 2021 Palarong Para ng ASEAN. Noong 13 Nobyembre 2019, Si Punong Ministro Nguyễn Xuân Phúc ang pumirma sa desisyong aprubahan ang paghost ng Hanoi sa Mga Palaro. Sa kabila ng pagpaliban ng [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2020]] sa Hulyo 2021, ang mga palaro ay nakatakdang pa ring ganapin sa katapusan ng Nobyembre hanggang simula ng Disyembre 2021 tatlong buwan pagkatapos ng nireskedyul na Olimpiko. Ang ika-11 Palarong Para ng ASEAN naman ay gaganapin mula 17 hanggang 23 Disyembre 2021. Sina [[Vietnam Television]] at [[Voice of Vietnam]] ang mga hinirang na mga brodkaster na host.[http://vanban.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=2&_page=1&mode=detail&document_id=198267] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191117045126/http://vanban.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=2&_page=1&mode=detail&document_id=198267 |date=2019-11-17 }} == Pagpapaliban == Orihinal na itinakdang ganapin mula 21 Nobyembre hanggang 2 Disyembre 2021, [http://vanban.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=2&_page=1&mode=detail&document_id=198267] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191117045126/http://vanban.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=2&_page=1&mode=detail&document_id=198267 |date=2019-11-17 }} Ang 2021 Palaro ng Timog Silangang Asya ay ipinagliban hanggang mula 12 hanggang 23 Mayo 2022 dahil sa [[pandemya ng COVID-19]].[https://en.vietnamplus.vn/sea-games-31-slated-for-may-2022/211933.vnp] ==Paghahanda== Ang SEA Games Organizing Committee (SEAGOC) ng Biyetnam ay ibinuo noong Abril 2020 na may awtoridad na ihanda, isumite at itupad ang mga plano upang itanghal ang Mga Palaro. === Badyet === Ang minungkahing badyet na inalok ng gobyernong Biyetnames para sa itong edisyon ng Palarong SEA ay unang tinayang nasa 1.6 trilyon VND (₱3.63 bilyon). 980.3 bilyon VND (₱2.23 bilyon) naman ay gagamitin sa gastos sa pag-organisa habang 602.3 bilyon VND (₱1.37 bilyon) ay inalok sa mga pagsasaayos ng mga pasilidad na pinamamahalaan ng MCST. Ang mga awtoridad na panlalawigan ang mga responsable sa pagsasaayos ng mga pasilidad na nasa loob ng kanilang pamamahala. Bukod pa sa bagong karerahang pambisikleta Lalawigan Hòa Bình at maliit na kompleks na pantennis sa kampus ng Hanoi Sports Training and Competition Centre (hinahawakan by Hanoi People's Committee), wala na ibang pang dausan pang-isports ang itatayo para sa edisyong ito. Ang kikitain sa organisasyon ay inasahang nasa 226.6 bilyon VND (₱514.78 milyon), kasama ang 136.6 bilyon VND (₱310.32 milyon) magmumula sa mga bayaring pantirahan ng mga delegado at 65 bilyon VND (₱147.66 milyon) mula sa karapatang pambrodkast. Nang dahil sa [[Pandemya ng COVID-19]], binawasan ang badyet ng Biyetnam sa Mga Palaro. Noong Enero 2022, inapruba ng gobyernong Biyetnames at badyet na pang-organisa na nasa 750 bilyon VND (₱1.7 bilyon) para sa Mga Palaro. Noong Abril 1, 2022, inapruba ng gobyernong Biyetnames ang karagdagang badyet na 449 bilyon VND (₱1.02 bilyon) para sa Mga Palaro. Ang pera ay kinuha mula sa pambansang badyet para sa mga isports at pagsasanay na pampisikal sa 2022. Apat na mga ministro at mga ahenteng sentral ang magbibigay ng 378.3 bilyon VND, habang ang Hanoi at 11 pang mga probinsya ang tatanggap ng karagdagang 70.7 bilyon VND. === Mga Dausan === Habang ang Hanoi magiging pangunahing hub, ilang mga iba pang napapaligarang probinsya ang tutulong sa paghost ng ilang bahagi ng mga palaro. Hindi na itatayo ang mga baryo ng mga atleta, ang mga atleta at opisyal ay ilalagay sa mga hotel malapit sa kanilang mga lugar ng kompetisyon. Sa paunang plano, isang bagong kompleks pantennis ang binalak na itayo sa kampus ng Hanoi Sports Training and Competition Center at isang bagong itinayong [[Istadyum Hàng Đẫy]] ang magho-host ng isang grupo para sa putbol na panlalaki. Pareho sa mga proyektong ito ay hinarap ang pagkaantala at paghihirap sa pag-unlad at hindi na kayang kumpletuhin sa tamang oras para sa mga laro. Dahil dito, ang mga dausan ng tennis ay inilipat sa bagong itinayong pribadong dausan sa [[Bắc Ninh|Lalawigang Bắc Ninh]], at ang [[Istadyum Việt Trì]] ay magho-host ng isang grupo ng putbol na panlalaki sa tabi ng [[Istadyum Thiên Trường]] sa panahon ng tanghalang grupo. {| class="wikitable" |- ! width="100px" |Sona !! Lungosd/Lalawigan !! Dausan !! (mga) Kaganapan !! Kapasidad !! {{abbr|Ref.|Reference(s)}} |- | rowspan="14" align="center" |<center> [[Hanoi Capital Region|Mga dausan sa Pamabsang Rehiyong Kabisera ng Hanoi]]</center>|| rowspan="6" align="center" | [[Hanoi]] ||[[Mỹ Đình National Stadium]] || Opening and Closing Ceremony, Men's Football, Athletics||40,192 || <ref name="SG31venue"/> |- |Mỹ Đình Aquatics Center|| Aquatics|| 5,700 || <ref name="SG31venue"/> |- | Mỹ Đình Tennis Complex || Tennis, Soft Tennis || 4,000 || <ref name="SG31venue"/> |- | [[Hanoi Indoor Games Gymnasium]] || Tennis, Soft Tennis || 3,094 || <ref name="SG31venue"/> |- | Hanoi National Sports Training Centre No. 1 || Shooting, Archery || 5,500 || <ref name="SG31venue">{{cite web |author1=Nhật Duy |title=Xem SEA Games 31 Việt Nam ở những địa điểm thi đấu nào? |url=https://thethao.thanhnien.vn/toan-canh-the-thao/xem-sea-games-31-viet-nam-o-nhung-dia-diem-thi-dau-nao-101011.html |website=Báo Thanh Niên |accessdate=22 May 2019 |language=vi }}{{Dead link|date=Pebrero 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | Hanoi Sports Training and Competition Centre || Chess, Fencing || 3,375 || <ref name="SG31venue"/> |- | rowspan="2" align="center"|[[Bắc Ninh]]|| Bắc Ninh Gymnasium||Boxing, Wushu||3,000|| <ref name="SG31venue"/> |-1 | Bắc Ninh Sports University Gymnasium || Handball || 1,500 || <ref>{{cite web |title=Trường Đại học TDTT Bắc Ninh đăng cai tổ chức thi đấu Môn Bóng ném SEAGames 31 năm 2021 |url=http://www.dhtdtt1.edu.vn/Default.aspx?tabid=36&ctl=ViewItem&mid=365&id=5169 |website=Trường Đại Học TDTT I |accessdate=8 July 2019 |archive-date=13 Septiyembre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200913100031/http://www.dhtdtt1.edu.vn/Default.aspx?tabid=36&ctl=ViewItem&mid=365&id=5169 |url-status=dead }}</ref> |- |align="center" align="center"| [[Hà Nam]] || Hà Nam Gymnasium || Futsal || 7,500 || <ref name="SG31venue"/> |- | rowspan="3" align="center"|[[Hải Dương]] || TBA || Table Tennis || || <ref name="SG31venue"/> |- | TBA || Pencak Silat || || <ref name="SG31venue"/> |- | Chí Linh Golf Course || Golf || || <ref name="SG31venue"/> |- | align="center"|[[Hòa Bình City|Hòa Bình]] || TBA || Cycling || || <ref name="SG31venue"/> |- | align="center"|[[Vĩnh Phúc]] || TBA || Muay Thai || || <ref>{{cite web |title=Tổng cục TDTT ấn định sơ bộ địa điểm tổ chức các môn thi tại SEA Games 31 |url=http://www.tdtt.gov.vn/tabid/57/ArticleID/25139/Default.aspx?returnUrl=/default.aspx?TabID |website=Vietnam Sports Portal |publisher=Vietnam's Ministry of Culture, Sports and Tourism |accessdate=22 May 2019 }}{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | rowspan="5" align="center"|<center>Other venues</center>|| rowspan="2"|<center>[[Hải Phòng]] </center>||[[Lạch Tray Stadium]] ||Women's Football||28,000 || <ref name="spending">{{cite web |title=Hà Nội dự kiến chi gần 2.000 tỷ đồng cho SEA Games 31 |url=http://www.yan.vn/ha-noi-chi-gan-2000-ty-dong-cho-sea-games-31-171995.html |website=YAN News |accessdate=9 October 2018 |archive-date=9 Oktubre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181009092607/http://www.yan.vn/ha-noi-chi-gan-2000-ty-dong-cho-sea-games-31-171995.html |url-status=dead }}</ref> |- |Minh Đức Boat Racing Training Center ||Canoeing, Rowing || N/A || <ref name="SG31venue"/> |- |<center>[[Nam Định]]</center> ||[[Thiên Trường Stadium]]||Men's Football ||30,000|| <ref name="spending"/> |- |<center>[[Ninh Bình]]</center>|| TBA|| TBA ||TBA|| |- |<center>[[Quảng Ninh]]</center> ||Northeast Sports Center Indoor Arena||Volleyball||6,105|| <ref name="SG31venue"/> |- |} ===Mga dausang hindi pangkompetisyon=== {| class="wikitable" |- ! Lalawigan/Munisipalidad !! Dausan !! Kaganapan/Designasyon |- | rowspan="2" | Hanoi || rowspan="2"| [[Vietnam National Convention Center]] || Sentrong Pandaigdig ng Pagbrodkast (IBC) |- | Sentrong Pahayagang Midya (MPC) |- |} === Mga boluntaryo === Nagplano ang komite sa pag-oorganisa na magsapi ng humigit-kumulang 3000 boluntaryo para sa Mga Laro na may 2000 sa kanila na nakabase sa Hanoi. Noong Pebrero 2022, nagsimulang magtrabaho ang SEAGOC sa mga lokal na kolehiyo sa Hanoi, pangunahin sa [[Unibersidad ng Hanoi]] at [[Unibersidad na Bukas ng Hanoi]] upang simulan ang proseso. Ang mga aplikante ay kailangang ganap na mabakunahan laban sa COVID-19. Ang mga piling boluntaryo ay makakatanggap ng oryentasyon at pagsasanay sa pagitan ng Marso at Abril bago italaga sa mga partikular na lugar sa Abril 2022.[23] === Relay ng sulo === Magsisimula ang relay ng sulo 31 araw bago ang opening ceremony, na kumakatawan sa 31 edisyon Palaro ng Timog Silangang Asya. Magsisimula ang paglalakbay sa [[Templo Hùng]] sa [[Lalawigang Phú Thọ]] sa 11 Abril 2022, at dadaan sa lahat ng mga host na lalawiwigan bago makarating sa kuldron sa [[Pamabansang Istadyum ng Mỹ Đình]] sa 12 Mayo 2022.[24] === Pagtitiket === Hinikayat ng SEAGOC ang bawat komite sa pag-oorganisa ng probinsiya na payagan ang mga manonood na makapasok nang libre sa mga lugar ng kompetisyon. Gayunpaman, ang desisyon na i-release at/o singilin ang mga tiket ay nasa bawat lalawigan. Sa ngayon, ang [[Hải Phòng]] at [[Quảng Ninh]] ay nagpahayag ng mga interes sa libreng pagpasok para sa lahat ng mga manonood, na ang huli ay ang pinakamalaking kluster ng mga lugar sa labas ng [[Hanoi]]. Samantala, [[Phú Thọ]], ang host para sa lahat ng mga laban ng Vietnam sa putbol na panlalaki, ay nagplano sa pagbebenta ng mga tiket. ==Mga Palaro== === Mga Regulasyong COVID-19 === Dahil sa nagpapatuloy na pandemya ng COVID-19, lahat ng mga atleta at mga opisyal na papasok ng Biyetnam at kinailangan magpakita ng negatibong resulta sa pagsusuring RT-PCR COVID-19 sa loob ng 72 oras bago umalis. Sa loob ng 24 oras ng pagpasok at bago pumasok sa mga kaganapan, ang mga kalahok ay isusuri muli gamit ang rapid testing (pagsusuring mabilisan). Kapag ang isang atleta ay nagpositibo sa COVID-19, siya ang ikukuwarantena sa kanyang itinalagang pasilidad, o ihahatid papuntang ospital kapag seryoso ang kaso. Para sa isang positibong kaso bago ang isang kaganapang sasalihan, ang NOC ay maaring palitan ang lalahok na atleta. Ngunit, kapag ang isang positibong kaso ay tumuloy habang nangyayari ang isang kaganapan, ang atlentang ito ay hindi na pwedeng lumahok at ang kanilang mga resulta ay hindi na tatanggapin. Ang mga taganood sa anumang kaganapan ay hindi kailangan magpakita ng negatibong resulta upang pumasok. Ngunit, ang bilang ng mga taganood sa isang dausan ay nakaayon sa situwasyon ng COVID-19 sa lugar na iyon habang oras ng kompetisyon. === Seremonya ng Pagbubukas === Ang seremonya ng pagbubukas ay gaganapin nang alas-7 ng gabi sa 12 Mayo, 2022 (lokal na oras) sa Mỹ Đình National Stadium. Meritadong artista na si Trần Ly Ly, isang sikat na koreograpong Biyetnames at pinuno ng Kagawaran ng Sining ng Pagganap ng Biyetnam, ang hepeng direktor ng seremonya. Bawat 31 atleta mula sa bawat bansa lamang ang lalahok sa parada ng mga bansa bilang bahagi ng hakbangang pag-iwas sa COVID-19. ===Kalahok na mga bansa=== Lahat ng 11 miyembro ng Pederasyong Palaro ng Timog Silangang Asya ay inaasahang sumali sa 2021 Palarong SEA. Sa ibaba ay ang listahan ng mga lalahok na mga NOC Habang ang [[Thailand|Tailandiya]] at [[Indonesia|Indonesiya]] ay unang pinagbawalang gumamit ng kani-kanilang mga pambansang watawat dahil sa mga sanksyon mula sa World Anti-Doping Agency, ang mga sanksyon ay tinanggal noong 3 Pebrero 2022. {{div col|colwidth=22em}} * {{flagIOC2|BRU|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|24}} * {{flagIOC2|CAM|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|560}} * {{flagIOC2|INA|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|499}} * {{flagIOC2|LAO|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|363}} * {{flagIOC2|MAS|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|584}} * {{flagIOC2|MYA|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|352}} * {{flagIOC2|PHI|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|656}} * {{flagIOC2|SIN|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|476}} * {{flagIOC2|THA|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|888}} * {{flagIOC2|TLS|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|69}} * {{flagIOC2|VIE|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|965}} '''(Host)''' {{div col end}} === Mga Isports === Ang ika-31 Palarong TSA (SEA) ay magtatampok ng 40 mga isports na may kasamang 523 mga kaganapan, pangunahing ang mga nilalaro sa [[Palarong Asyano]] at [[Palarong Olimpiko]]. {| class="wikitable" !Programang Pang-isports ng Palaro ng Timog Silangang Asya 2021 |- | * Aquatics ** {{GamesSport|Diving|Events=8|Format=d}} ** {{GamesSport|Finswimming|Events=13|Format=d}} ** {{GamesSport|Swimming|Events=40|Format=d}} * {{GamesSport|Archery|Events=10|Format=d}} * {{GamesSport|Athletics|Events=45|Format=d}} * {{GamesSport|Badminton|Events=7|Format=d}} * {{GamesSport|Basketball|Events=|Format=d}} ** 3x3 Basketball (2) ** 5x5 Basketball (2) * {{GamesSport|Billiards|Events=10|Format=d}} * {{GamesSport|Bodybuilding|Events=10|Format=d}} * {{GamesSport|Bowling|Events=6|Format=d}} * {{GamesSport|Boxing|Events=13|Format=d}} * {{GamesSport|Canoeing|Events=11|Format=d}} * {{GamesSport|Chess|Events=10|Format=d}} * {{GamesSport|Cycling|Events=|Format=d}} ** Mountain cycling (4) ** Road cycling (8) * {{GamesSport|Dancesport|Events=12|Format=d}} * {{GamesSport|Esports|Events=10|Format=d}} * {{GamesSport|Fencing|Events=12|Format=d}} * Football ** {{GamesSport|Football|Events=2|Format=d}} ** {{GamesSport|Futsal|Events=2|Format=d}} * {{GamesSport|Golf|Events=4|Format=d}} * {{GamesSport|Gymnastics|Events=|Format=d}} ** Aerobic <small>(5)</small> ** Artistic <small>(14)</small> ** Rhythmic <small>(2)</small> * {{GamesSport|Handball|Events=13|Format=d}} ** Beach handball <small>(1)</small> ** Indoor handball <small>(2)</small> * {{GamesSport|Judo|Events=13|Format=d}} * {{GamesSport|Jujitsu|Events=6|Format=d}} * {{GamesSport|Karate|Events=15|Format=d}} * {{GamesSport|Kickboxing|Events=12|Format=d}} * {{GamesSport|Kurash|Events=10|Format=d}} * {{GamesSport|Muay Thai|Events=11|Format=d}} * {{GamesSport|Pencak silat|Events=18|Format=d}} * {{GamesSport|Pétanque|Events=8|Format=d}} * {{GamesSport|Rowing|Events=16|Format=d}} * {{GamesSport|Sepak takraw|Events=8|Format=d}} * {{GamesSport|Shooting|Events=22|Format=d}} * {{GamesSport|Table tennis|Events=7|Format=d}} * {{GamesSport|Taekwondo|Events=19|Format=d}} * {{GamesSport|Tennis|Events=7|Format=d}} * {{GamesSport|Triathlon|Events=4|Format=d}} * {{GamesSport|Volleyball|Events=|Format=d}} ** Beach volleyball <small>(2)</small> ** Indoor volleyball <small>(2)</small> * {{GamesSport|Vovinam|Events=15|Format=d}} * {{GamesSport|Weightlifting|Events=14|Format=d}} * {{GamesSport|Wrestling|Events=18|Format=d}} * {{GamesSport|Wushu|Events=21|Format=d}} * {{GamesSport|Xiangqi|Events=4|Format=d}} |} ==Merkado== === Opisyal na paglulunsad at pagba-brand === Noong 30 Agosto 2019, naglunsad ang Komiteng Olimpiko ng Biyetnam ng isang nationwide paligsahang pambansa upang mahanap ang opisyal na logo, maskot, slogan, at kanta para sa parehong ika-31 Palarong TSA at Palarong Para ng ASEAN 2021. Ang paligsahan ay tumakbo hanggang 30 Oktubre 2019. Ang nangungunang 3 sa bawat kategorya ay nilayon na itampok sa isang balota at ang mga Biyetnames ay maaaring bumoto para sa nanalong paglikha. Noong 20 Oktubre 2019, isang mascot na pinangalanan sa asong karakter na si Vàng sa sikat na maikling kuwento ni [[Nam Cao]] na Lão Hạc ay ginawaran ng ''People's Choice Award'' ng mga organisador. Noong Oktubre 26, 2019, inihayag ang huling nangungunang 3 maskot, na pinili ng isang panloob na panel. Ang mga maskot na ito ay nakakuha ng inspirasyon mula sa iba't ibang mga hayop na Biyetnames: ang mga nanganganib na uri ng hayop na si saola, ang likhang mitolohiya na "con nghê", at mga tigre. Ang mga napiling disenyo ay nagtanggap ng labis na negatibong pananaw mula sa mga publikong Biyetnames. Tinawag ng marami ang mga disenyo na "luma", "hindi kasiya-siya sa astetiko" at "hindi kinatawan ng espiritu ng Biyetnam." Nang maglaon ay binawi ng organizer ang anunsyo, sinabi na ang mga disenyo ay paunang at sila ay sasailalim sa karagdagang mga pagsasaayos. Dahil dito, nabigo ang orihinal na petsa para sa pag-anunsyo ng mga nanalong pagsusumite noong 31 Oktubre. Ang pagbubunyag ay ipinagpaliban sa Nobyembre 2019, at pagkatapos ay muling ipinagpaliban nang walang katiyakan pagkatapos. Noong 19 Nobyembre 2020, sa wakas ay inanunsyo ang mga nanalong entri. Walang napiling temang kanta mula sa paligsahan. Nagpasya ang komite sa pag-organisa na utusan ang kompositor na si Quang Vinh, na dating nagsulat ng temang kanta na Vì một thế giới ngày mai para sa ika-22 Palaro ng TSA noong 2003, na magsulat ng bagong temang kanta para sa edisyon. === Logo === Ang logo ng ika-31 Palaro ng TSA ay dinisenyo ni Hoàng Xuân Hiếu. Ang logo ni Hiếu ay inspirasyon ng pinagsamang mga larawan ng kalapati at kamay ng tao upang lumikha ng "V" na hugis, na kumakatawan sa "victory" (tagumpay sa Ingles) at "Vietnam" (Biyetnam sa Ingles). Ang ideyang ito ay nagmula sa larawan ng isang atleta na inilalagay ang kanyang kamay sa kanyang kaliwang dibdib, na umaawit ng [[pambansang awit]] bago ang bawat sagradong laban. Bilang karagdagan, ang mga pakpak ng ibon ay isang simbolo ng hindi pangkaraniwang kalooban, pagnanais na manakop at mahusay na pagkamaginoo. ==References== {{reflist|1}} {{sequence| |prev=[[2019 Southeast Asian Games|Philippines]] |list=[[Southeast Asian Games]]<br />XXXI Southeast Asian Games (2021) |next=[[2023 Southeast Asian Games|Phnom Penh]] }} {{SEA Games}} [[Kategorya:Southeast Asian Games]] [[Kategorya:Scheduled multi-sport events|Southeast Asian Games 2021]] [[Kategorya:2021 in multi-sport events]] 33ddl9qm5h5hboi7ijjahiiqrsadlme 2218985 2218982 2026-08-04T09:24:56Z Julius Santos III 139725 2218985 wikitext text/x-wiki {{Infobox games | name = Ika-31 Palaro ng Timog Silangang Asya | logo = | size = 200px | caption = | host city = [[Hanoi]] and surrounding provinces, [[Vietnam]] | country = | motto = "For a Stronger Southeast Asia"<br>([[Biyetnames]]: Vì một Đông Nam Á mạnh mẽ hơn" [[Tagalog]]: "Para sa mas malakas na Timog Silangang Asya") | nations participating = 11 | teams participating = | debuting countries = | athletes participating = 5,467 | sports = 40 | events = 523 na kaganapan sa 40 isports | dates = | opening ceremony = 12 Mayo 2022 | closing ceremony = 23 Mayo 2022 | officially opened by = [[Pangulong ng Vietnam|Pangulong]] [[Nguyễn Xuân Phúc]] | officially closed by = [[Punong Ministro ng Vietnam|Punong Ministrong]] [[Phạm Minh Chính]] | athlete's oath = [[Vũ Thành An]] | judge's oath = Phan Thị Ngọc Linh | torch lighter =[[Quách Thị Lan]] | Paralympic torch = | Queen's Baton = | stadium = [[Mỹ Đình National Stadium]] {{small|(seremonya ng pagbubukas)}}<br>[[Mỹ Đình Indoor Arena]] {{small|(seremonya ng pagsasara)}} | Paralympic stadium = | length = | indprize = | tmprize = | website = | previous = [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2019|Philippines 2019]] | next = [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2023|Phnom Penh 2023]] | SpreviousS = | SnextS = | Sprevious = | Snext = }} Ang '''[[Palaro ng Timog Silangang Asya]] 2021''' ({{lang-vi|Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2021}}), na karaniwang kilala bilang ''31st SEA Games'' o ''Vietnam 2021'', ay ang ika-31 edisyon ng [[Palaro ng Timog Silangang Asya]]. ang biyenal na palarong rehiyon na gaganapin sa 12 Mayo hanggang 23 Mayo sa [[Hanoi|Hanoi, Biyetnam]]. Orihinal na tinakdang ganapin ito mula 21 Nobyembre hanggang 2 Disyembre 2021, inilipat ito sa 12 hanggang 23 Mayo 2022 dahil sa pinsala ng [[pandemya ng COVID-19]].[https://www.reuters.com/lifestyle/sports/southeast-asian-games-postponed-over-covid-19-crisis-malaysia-olympic-council-2021-07-08/] Ito ay magtatampok ng 40 mga isports, higit sa lahat ang mga nilalaro sa [[Olympic Games|Palarong Olimpiko]].[http://en.vietnamplus.vn/hanoi-selected-to-host-sea-games-31/134327.vnp] Ito ang ikalawang pagkakataon na ginanap sa Vietnam ang Mga Larong SEA mula noong [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2003|2003]]. ==Pagpili ng Host== Parehong [[Hanoi]] at [[Lungsod ng Ho Chi Minh|Lungsod Ho Chi Minh]] ang nagsumite ng kani-kanilang mga bid upang ihost ang mga palaro. Samantala Lungsod Ho Chi Minh ang pinakapinapabor na punong-abalang lungsod, Hanoi is itinuring na pinakaunang lokasyon dahil sa sapat na mga kumpletong pasilidad na pang-isports. Lumabas ito pagkatapos utusan ni Punong Ministro [[Nguyen Tan Dung]] ang mga probinsya at mga lungsod na huwag nang magpatayo ng mga bagong pasilidad para sa mga kaganapan upang makatipid sa gastusin, ito ay matapos ang pagbawi ng bansa sa paghohost ng [[Palarong Asyano 2018]] dahil sa problemang pampinansyal. [http://tuoitrenews.vn/sports/29071/hanoi-will-host-2021-se-asian-games-official] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210304101802/https://tuoitrenews.vn/sports/29071/hanoi-will-host-2021-se-asian-games-official |date=2021-03-04 }}[https://www.reuters.com/article/us-games-asia-vietnam-idUSBREA3G18H20140417] === Hanoi === Ayon sa plano ng Hanoi na sinumite Ministro ng Kultura, Isports at Turismo (MCST), ang lungsod ay gagastos ng 1.7 trilyon VND (US$77 milyon, Php 3.85 bilyon) sa paghahanda at pag-organisa sa 2-linggong Mga Palaro na itatakda sa katapusan ng Nobyembre hanggang Disyembre. 97 billion VND ($4.3 million) ang inaasahang kikitain mula sa karapatang pambrodkast, adbertisimento, mga isponsor at iba't ibang pang mga ambag.[http://www.thanhniennews.com/sports/vietnam-to-spend-78-mln-hosting-southeast-asian-games-in-2021-60923.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191214090417/http://www.thanhniennews.com/sports/vietnam-to-spend-78-mln-hosting-southeast-asian-games-in-2021-60923.html |date=2019-12-14 }} === Lungsod Ho Chi Minh === Noong Disyembre 2017, Ang Komiteng Tumatayo ng Munisipyo Ho Chi Minh ng Partido Komunista ay inapruba ang plano ng lungsod sa paghost. Ayon sa plano, ang direktang gastos para sa paghohost ng Palaro is itinatayang nasa 7.48 trilyon VND (Php 16.93 bilyon) na kasamang 6.6 trilyon VND (Php 14.93 bilyon) na igagastos sa pagsasaayos ng mga pasilidad at 904 bilyon VND (Php 2.04 na bilyon) sa gastusin sa pag-organisa. Ngunit, karagdagang 8.2 trilyon VND (Php 18.56 bilyon) ang kinailangan sa konstruksyon ng Kompleks na Pang-isports na Rach Chiec at hindi itatayo ang isang nayong pang-atleta. Ang Mga Palaro ay tatakbo nang 12 araw sa kalagitnaan ng Agostos at 30-36 na isports ang igaganap. Ang mga lalawigan ng [[Đồng Nai]] at [[Bình Dương]] ay inasahan ding maghohost ng iilang kaganapan sa Mga Palaro.[https://thethao.tuoitre.vn/tin/comment/1415642.html] === Desisyon === Noong 9 Hulyo 2018, pinili ng gobyernong Biyetnames ang Hanoi bilang host ng ika-31 Palarong TSA (SEA) at 2021 Palarong Para ng ASEAN. Noong 13 Nobyembre 2019, Si Punong Ministro Nguyễn Xuân Phúc ang pumirma sa desisyong aprubahan ang paghost ng Hanoi sa Mga Palaro. Sa kabila ng pagpaliban ng [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2020]] sa Hulyo 2021, ang mga palaro ay nakatakdang pa ring ganapin sa katapusan ng Nobyembre hanggang simula ng Disyembre 2021 tatlong buwan pagkatapos ng nireskedyul na Olimpiko. Ang ika-11 Palarong Para ng ASEAN naman ay gaganapin mula 17 hanggang 23 Disyembre 2021. Sina [[Vietnam Television]] at [[Voice of Vietnam]] ang mga hinirang na mga brodkaster na host.[http://vanban.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=2&_page=1&mode=detail&document_id=198267] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191117045126/http://vanban.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=2&_page=1&mode=detail&document_id=198267 |date=2019-11-17 }} == Pagpapaliban == Orihinal na itinakdang ganapin mula 21 Nobyembre hanggang 2 Disyembre 2021, [http://vanban.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=2&_page=1&mode=detail&document_id=198267] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191117045126/http://vanban.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=2&_page=1&mode=detail&document_id=198267 |date=2019-11-17 }} Ang 2021 Palaro ng Timog Silangang Asya ay ipinagliban hanggang mula 12 hanggang 23 Mayo 2022 dahil sa [[pandemya ng COVID-19]].[https://en.vietnamplus.vn/sea-games-31-slated-for-may-2022/211933.vnp] ==Paghahanda== Ang SEA Games Organizing Committee (SEAGOC) ng Biyetnam ay ibinuo noong Abril 2020 na may awtoridad na ihanda, isumite at itupad ang mga plano upang itanghal ang Mga Palaro. === Badyet === Ang minungkahing badyet na inalok ng gobyernong Biyetnames para sa itong edisyon ng Palarong SEA ay unang tinayang nasa 1.6 trilyon VND (₱3.63 bilyon). 980.3 bilyon VND (₱2.23 bilyon) naman ay gagamitin sa gastos sa pag-organisa habang 602.3 bilyon VND (₱1.37 bilyon) ay inalok sa mga pagsasaayos ng mga pasilidad na pinamamahalaan ng MCST. Ang mga awtoridad na panlalawigan ang mga responsable sa pagsasaayos ng mga pasilidad na nasa loob ng kanilang pamamahala. Bukod pa sa bagong karerahang pambisikleta Lalawigan Hòa Bình at maliit na kompleks na pantennis sa kampus ng Hanoi Sports Training and Competition Centre (hinahawakan by Hanoi People's Committee), wala na ibang pang dausan pang-isports ang itatayo para sa edisyong ito. Ang kikitain sa organisasyon ay inasahang nasa 226.6 bilyon VND (₱514.78 milyon), kasama ang 136.6 bilyon VND (₱310.32 milyon) magmumula sa mga bayaring pantirahan ng mga delegado at 65 bilyon VND (₱147.66 milyon) mula sa karapatang pambrodkast. Nang dahil sa [[Pandemya ng COVID-19]], binawasan ang badyet ng Biyetnam sa Mga Palaro. Noong Enero 2022, inapruba ng gobyernong Biyetnames at badyet na pang-organisa na nasa 750 bilyon VND (₱1.7 bilyon) para sa Mga Palaro. Noong Abril 1, 2022, inapruba ng gobyernong Biyetnames ang karagdagang badyet na 449 bilyon VND (₱1.02 bilyon) para sa Mga Palaro. Ang pera ay kinuha mula sa pambansang badyet para sa mga isports at pagsasanay na pampisikal sa 2022. Apat na mga ministro at mga ahenteng sentral ang magbibigay ng 378.3 bilyon VND, habang ang Hanoi at 11 pang mga probinsya ang tatanggap ng karagdagang 70.7 bilyon VND. === Mga Dausan === Habang ang Hanoi magiging pangunahing hub, ilang mga iba pang napapaligarang probinsya ang tutulong sa paghost ng ilang bahagi ng mga palaro. Hindi na itatayo ang mga baryo ng mga atleta, ang mga atleta at opisyal ay ilalagay sa mga hotel malapit sa kanilang mga lugar ng kompetisyon. Sa paunang plano, isang bagong kompleks pantennis ang binalak na itayo sa kampus ng Hanoi Sports Training and Competition Center at isang bagong itinayong [[Istadyum Hàng Đẫy]] ang magho-host ng isang grupo para sa putbol na panlalaki. Pareho sa mga proyektong ito ay hinarap ang pagkaantala at paghihirap sa pag-unlad at hindi na kayang kumpletuhin sa tamang oras para sa mga laro. Dahil dito, ang mga dausan ng tennis ay inilipat sa bagong itinayong pribadong dausan sa [[Bắc Ninh|Lalawigang Bắc Ninh]], at ang [[Istadyum Việt Trì]] ay magho-host ng isang grupo ng putbol na panlalaki sa tabi ng [[Istadyum Thiên Trường]] sa panahon ng tanghalang grupo. {| class="wikitable" |- ! width="100px" |Sona !! Lungosd/Lalawigan !! Dausan !! (mga) Kaganapan !! Kapasidad !! {{abbr|Ref.|Reference(s)}} |- | rowspan="14" align="center" |<center> [[Hanoi Capital Region|Mga dausan sa Pamabsang Rehiyong Kabisera ng Hanoi]]</center>|| rowspan="6" align="center" | [[Hanoi]] ||[[Mỹ Đình National Stadium]] || Opening and Closing Ceremony, Men's Football, Athletics||40,192 || <ref name="SG31venue"/> |- |Mỹ Đình Aquatics Center|| Aquatics|| 5,700 || <ref name="SG31venue"/> |- | Mỹ Đình Tennis Complex || Tennis, Soft Tennis || 4,000 || <ref name="SG31venue"/> |- | [[Hanoi Indoor Games Gymnasium]] || Tennis, Soft Tennis || 3,094 || <ref name="SG31venue"/> |- | Hanoi National Sports Training Centre No. 1 || Shooting, Archery || 5,500 || <ref name="SG31venue">{{cite web |author1=Nhật Duy |title=Xem SEA Games 31 Việt Nam ở những địa điểm thi đấu nào? |url=https://thethao.thanhnien.vn/toan-canh-the-thao/xem-sea-games-31-viet-nam-o-nhung-dia-diem-thi-dau-nao-101011.html |website=Báo Thanh Niên |accessdate=22 May 2019 |language=vi }}{{Dead link|date=Pebrero 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | Hanoi Sports Training and Competition Centre || Chess, Fencing || 3,375 || <ref name="SG31venue"/> |- | rowspan="2" align="center"|[[Bắc Ninh]]|| Bắc Ninh Gymnasium||Boxing, Wushu||3,000|| <ref name="SG31venue"/> |-1 | Bắc Ninh Sports University Gymnasium || Handball || 1,500 || <ref>{{cite web |title=Trường Đại học TDTT Bắc Ninh đăng cai tổ chức thi đấu Môn Bóng ném SEAGames 31 năm 2021 |url=http://www.dhtdtt1.edu.vn/Default.aspx?tabid=36&ctl=ViewItem&mid=365&id=5169 |website=Trường Đại Học TDTT I |accessdate=8 July 2019 |archive-date=13 Septiyembre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200913100031/http://www.dhtdtt1.edu.vn/Default.aspx?tabid=36&ctl=ViewItem&mid=365&id=5169 |url-status=dead }}</ref> |- |align="center" align="center"| [[Hà Nam]] || Hà Nam Gymnasium || Futsal || 7,500 || <ref name="SG31venue"/> |- | rowspan="3" align="center"|[[Hải Dương]] || TBA || Table Tennis || || <ref name="SG31venue"/> |- | TBA || Pencak Silat || || <ref name="SG31venue"/> |- | Chí Linh Golf Course || Golf || || <ref name="SG31venue"/> |- | align="center"|[[Hòa Bình City|Hòa Bình]] || TBA || Cycling || || <ref name="SG31venue"/> |- | align="center"|[[Vĩnh Phúc]] || TBA || Muay Thai || || <ref>{{cite web |title=Tổng cục TDTT ấn định sơ bộ địa điểm tổ chức các môn thi tại SEA Games 31 |url=http://www.tdtt.gov.vn/tabid/57/ArticleID/25139/Default.aspx?returnUrl=/default.aspx?TabID |website=Vietnam Sports Portal |publisher=Vietnam's Ministry of Culture, Sports and Tourism |accessdate=22 May 2019 }}{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | rowspan="5" align="center"|<center>Other venues</center>|| rowspan="2"|<center>[[Hải Phòng]] </center>||[[Lạch Tray Stadium]] ||Women's Football||28,000 || <ref name="spending">{{cite web |title=Hà Nội dự kiến chi gần 2.000 tỷ đồng cho SEA Games 31 |url=http://www.yan.vn/ha-noi-chi-gan-2000-ty-dong-cho-sea-games-31-171995.html |website=YAN News |accessdate=9 October 2018 |archive-date=9 Oktubre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181009092607/http://www.yan.vn/ha-noi-chi-gan-2000-ty-dong-cho-sea-games-31-171995.html |url-status=dead }}</ref> |- |Minh Đức Boat Racing Training Center ||Canoeing, Rowing || N/A || <ref name="SG31venue"/> |- |<center>[[Nam Định]]</center> ||[[Thiên Trường Stadium]]||Men's Football ||30,000|| <ref name="spending"/> |- |<center>[[Ninh Bình]]</center>|| TBA|| TBA ||TBA|| |- |<center>[[Quảng Ninh]]</center> ||Northeast Sports Center Indoor Arena||Volleyball||6,105|| <ref name="SG31venue"/> |- |} ===Mga dausang hindi pangkompetisyon=== {| class="wikitable" |- ! Lalawigan/Munisipalidad !! Dausan !! Kaganapan/Designasyon |- | rowspan="2" | Hanoi || rowspan="2"| [[Vietnam National Convention Center]] || Sentrong Pandaigdig ng Pagbrodkast (IBC) |- | Sentrong Pahayagang Midya (MPC) |- |} === Mga boluntaryo === Nagplano ang komite sa pag-oorganisa na magsapi ng humigit-kumulang 3000 boluntaryo para sa Mga Laro na may 2000 sa kanila na nakabase sa Hanoi. Noong Pebrero 2022, nagsimulang magtrabaho ang SEAGOC sa mga lokal na kolehiyo sa Hanoi, pangunahin sa [[Unibersidad ng Hanoi]] at [[Unibersidad na Bukas ng Hanoi]] upang simulan ang proseso. Ang mga aplikante ay kailangang ganap na mabakunahan laban sa COVID-19. Ang mga piling boluntaryo ay makakatanggap ng oryentasyon at pagsasanay sa pagitan ng Marso at Abril bago italaga sa mga partikular na lugar sa Abril 2022.[23] === Relay ng sulo === Magsisimula ang relay ng sulo 31 araw bago ang opening ceremony, na kumakatawan sa 31 edisyon Palaro ng Timog Silangang Asya. Magsisimula ang paglalakbay sa [[Templo Hùng]] sa [[Lalawigang Phú Thọ]] sa 11 Abril 2022, at dadaan sa lahat ng mga host na lalawiwigan bago makarating sa kuldron sa [[Pamabansang Istadyum ng Mỹ Đình]] sa 12 Mayo 2022.[24] === Pagtitiket === Hinikayat ng SEAGOC ang bawat komite sa pag-oorganisa ng probinsiya na payagan ang mga manonood na makapasok nang libre sa mga lugar ng kompetisyon. Gayunpaman, ang desisyon na i-release at/o singilin ang mga tiket ay nasa bawat lalawigan. Sa ngayon, ang [[Hải Phòng]] at [[Quảng Ninh]] ay nagpahayag ng mga interes sa libreng pagpasok para sa lahat ng mga manonood, na ang huli ay ang pinakamalaking kluster ng mga lugar sa labas ng [[Hanoi]]. Samantala, [[Phú Thọ]], ang host para sa lahat ng mga laban ng Vietnam sa putbol na panlalaki, ay nagplano sa pagbebenta ng mga tiket. ==Mga Palaro== === Mga Regulasyong COVID-19 === Dahil sa nagpapatuloy na pandemya ng COVID-19, lahat ng mga atleta at mga opisyal na papasok ng Biyetnam at kinailangan magpakita ng negatibong resulta sa pagsusuring RT-PCR COVID-19 sa loob ng 72 oras bago umalis. Sa loob ng 24 oras ng pagpasok at bago pumasok sa mga kaganapan, ang mga kalahok ay isusuri muli gamit ang rapid testing (pagsusuring mabilisan). Kapag ang isang atleta ay nagpositibo sa COVID-19, siya ang ikukuwarantena sa kanyang itinalagang pasilidad, o ihahatid papuntang ospital kapag seryoso ang kaso. Para sa isang positibong kaso bago ang isang kaganapang sasalihan, ang NOC ay maaring palitan ang lalahok na atleta. Ngunit, kapag ang isang positibong kaso ay tumuloy habang nangyayari ang isang kaganapan, ang atlentang ito ay hindi na pwedeng lumahok at ang kanilang mga resulta ay hindi na tatanggapin. Ang mga taganood sa anumang kaganapan ay hindi kailangan magpakita ng negatibong resulta upang pumasok. Ngunit, ang bilang ng mga taganood sa isang dausan ay nakaayon sa situwasyon ng COVID-19 sa lugar na iyon habang oras ng kompetisyon. === Seremonya ng Pagbubukas === Ang seremonya ng pagbubukas ay gaganapin nang alas-7 ng gabi sa 12 Mayo, 2022 (lokal na oras) sa Mỹ Đình National Stadium. Meritadong artista na si Trần Ly Ly, isang sikat na koreograpong Biyetnames at pinuno ng Kagawaran ng Sining ng Pagganap ng Biyetnam, ang hepeng direktor ng seremonya. Bawat 31 atleta mula sa bawat bansa lamang ang lalahok sa parada ng mga bansa bilang bahagi ng hakbangang pag-iwas sa COVID-19. ===Kalahok na mga bansa=== Lahat ng 11 miyembro ng Pederasyong Palaro ng Timog Silangang Asya ay inaasahang sumali sa 2021 Palarong SEA. Sa ibaba ay ang listahan ng mga lalahok na mga NOC Habang ang [[Thailand|Tailandiya]] at [[Indonesia|Indonesiya]] ay unang pinagbawalang gumamit ng kani-kanilang mga pambansang watawat dahil sa mga sanksyon mula sa World Anti-Doping Agency, ang mga sanksyon ay tinanggal noong 3 Pebrero 2022. {{div col|colwidth=22em}} * {{flagIOC2|BRU|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|24}} * {{flagIOC2|CAM|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|560}} * {{flagIOC2|INA|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|499}} * {{flagIOC2|LAO|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|363}} * {{flagIOC2|MAS|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|584}} * {{flagIOC2|MYA|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|352}} * {{flagIOC2|PHI|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|656}} * {{flagIOC2|SIN|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|476}} * {{flagIOC2|THA|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|888}} * {{flagIOC2|TLS|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|69}} * {{flagIOC2|VIE|Palaro ng Timog Silangang Asya 2021|965}} '''(Host)''' {{div col end}} === Mga Isports === {{main|Southeast Asian Games sports}} Ang ika-31 Palarong TSA (SEA) ay magtatampok ng 40 mga isports na may kasamang 523 mga kaganapan, pangunahing ang mga nilalaro sa [[Palarong Asyano]] at [[Palarong Olimpiko]]. {| class="wikitable" !Programang Pang-isports ng Palaro ng Timog Silangang Asya 2021 |- | * Aquatics ** {{GamesSport|Diving|Events=8|Format=d}} ** {{GamesSport|Finswimming|Events=13|Format=d}} ** {{GamesSport|Swimming|Events=40|Format=d}} * {{GamesSport|Archery|Events=10|Format=d}} * {{GamesSport|Athletics|Events=45|Format=d}} * {{GamesSport|Badminton|Events=7|Format=d}} * {{GamesSport|Basketball|Events=|Format=d}} ** 3x3 Basketball (2) ** 5x5 Basketball (2) * {{GamesSport|Billiards|Events=10|Format=d}} * {{GamesSport|Bodybuilding|Events=10|Format=d}} * {{GamesSport|Bowling|Events=6|Format=d}} * {{GamesSport|Boxing|Events=13|Format=d}} * {{GamesSport|Canoeing|Events=11|Format=d}} * {{GamesSport|Chess|Events=10|Format=d}} * {{GamesSport|Cycling|Events=|Format=d}} ** Mountain cycling (4) ** Road cycling (8) * {{GamesSport|Dancesport|Events=12|Format=d}} * {{GamesSport|Esports|Events=10|Format=d}} * {{GamesSport|Fencing|Events=12|Format=d}} * Football ** {{GamesSport|Football|Events=2|Format=d}} ** {{GamesSport|Futsal|Events=2|Format=d}} * {{GamesSport|Golf|Events=4|Format=d}} * {{GamesSport|Gymnastics|Events=|Format=d}} ** Aerobic <small>(5)</small> ** Artistic <small>(14)</small> ** Rhythmic <small>(2)</small> * {{GamesSport|Handball|Events=13|Format=d}} ** Beach handball <small>(1)</small> ** Indoor handball <small>(2)</small> * {{GamesSport|Judo|Events=13|Format=d}} * {{GamesSport|Jujitsu|Events=6|Format=d}} * {{GamesSport|Karate|Events=15|Format=d}} * {{GamesSport|Kickboxing|Events=12|Format=d}} * {{GamesSport|Kurash|Events=10|Format=d}} * {{GamesSport|Muay Thai|Events=11|Format=d}} * {{GamesSport|Pencak silat|Events=18|Format=d}} * {{GamesSport|Pétanque|Events=8|Format=d}} * {{GamesSport|Rowing|Events=16|Format=d}} * {{GamesSport|Sepak takraw|Events=8|Format=d}} * {{GamesSport|Shooting|Events=22|Format=d}} * {{GamesSport|Table tennis|Events=7|Format=d}} * {{GamesSport|Taekwondo|Events=19|Format=d}} * {{GamesSport|Tennis|Events=7|Format=d}} * {{GamesSport|Triathlon|Events=4|Format=d}} * {{GamesSport|Volleyball|Events=|Format=d}} ** Beach volleyball <small>(2)</small> ** Indoor volleyball <small>(2)</small> * {{GamesSport|Vovinam|Events=15|Format=d}} * {{GamesSport|Weightlifting|Events=14|Format=d}} * {{GamesSport|Wrestling|Events=18|Format=d}} * {{GamesSport|Wushu|Events=21|Format=d}} * {{GamesSport|Xiangqi|Events=4|Format=d}} |} ==Merkado== === Opisyal na paglulunsad at pagba-brand === Noong 30 Agosto 2019, naglunsad ang Komiteng Olimpiko ng Biyetnam ng isang nationwide paligsahang pambansa upang mahanap ang opisyal na logo, maskot, slogan, at kanta para sa parehong ika-31 Palarong TSA at Palarong Para ng ASEAN 2021. Ang paligsahan ay tumakbo hanggang 30 Oktubre 2019. Ang nangungunang 3 sa bawat kategorya ay nilayon na itampok sa isang balota at ang mga Biyetnames ay maaaring bumoto para sa nanalong paglikha. Noong 20 Oktubre 2019, isang mascot na pinangalanan sa asong karakter na si Vàng sa sikat na maikling kuwento ni [[Nam Cao]] na Lão Hạc ay ginawaran ng ''People's Choice Award'' ng mga organisador. Noong Oktubre 26, 2019, inihayag ang huling nangungunang 3 maskot, na pinili ng isang panloob na panel. Ang mga maskot na ito ay nakakuha ng inspirasyon mula sa iba't ibang mga hayop na Biyetnames: ang mga nanganganib na uri ng hayop na si saola, ang likhang mitolohiya na "con nghê", at mga tigre. Ang mga napiling disenyo ay nagtanggap ng labis na negatibong pananaw mula sa mga publikong Biyetnames. Tinawag ng marami ang mga disenyo na "luma", "hindi kasiya-siya sa astetiko" at "hindi kinatawan ng espiritu ng Biyetnam." Nang maglaon ay binawi ng organizer ang anunsyo, sinabi na ang mga disenyo ay paunang at sila ay sasailalim sa karagdagang mga pagsasaayos. Dahil dito, nabigo ang orihinal na petsa para sa pag-anunsyo ng mga nanalong pagsusumite noong 31 Oktubre. Ang pagbubunyag ay ipinagpaliban sa Nobyembre 2019, at pagkatapos ay muling ipinagpaliban nang walang katiyakan pagkatapos. Noong 19 Nobyembre 2020, sa wakas ay inanunsyo ang mga nanalong entri. Walang napiling temang kanta mula sa paligsahan. Nagpasya ang komite sa pag-organisa na utusan ang kompositor na si Quang Vinh, na dating nagsulat ng temang kanta na Vì một thế giới ngày mai para sa ika-22 Palaro ng TSA noong 2003, na magsulat ng bagong temang kanta para sa edisyon. === Logo === Ang logo ng ika-31 Palaro ng TSA ay dinisenyo ni Hoàng Xuân Hiếu. Ang logo ni Hiếu ay inspirasyon ng pinagsamang mga larawan ng kalapati at kamay ng tao upang lumikha ng "V" na hugis, na kumakatawan sa "victory" (tagumpay sa Ingles) at "Vietnam" (Biyetnam sa Ingles). Ang ideyang ito ay nagmula sa larawan ng isang atleta na inilalagay ang kanyang kamay sa kanyang kaliwang dibdib, na umaawit ng [[pambansang awit]] bago ang bawat sagradong laban. Bilang karagdagan, ang mga pakpak ng ibon ay isang simbolo ng hindi pangkaraniwang kalooban, pagnanais na manakop at mahusay na pagkamaginoo. ==Talaan ng medalya== ==Broadcasting== ==References== {{reflist|1}} {{sequence| |prev=[[2019 Southeast Asian Games|Philippines]] |list=[[Southeast Asian Games]]<br />XXXI Southeast Asian Games (2021) |next=[[2023 Southeast Asian Games|Phnom Penh]] }} {{SEA Games}} [[Kategorya:Southeast Asian Games]] [[Kategorya:Scheduled multi-sport events|Southeast Asian Games 2021]] [[Kategorya:2021 in multi-sport events]] 9wo1r4w12h6b4u2rnp4nchyb2gbv3ui 0 288042 2218925 2217760 2026-08-04T02:17:48Z GinawaSaHapon 102500 +tuldik 2218925 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{IPA notice}} Sa [[ponetika]], '''katínig sa ngalangalá''' o '''belár''' ang mga [[katinig sa likuran]] na nabubuo gamit ang likurang bahagi ng [[dila]] sa [[ngala-ngala]].<ref>{{SOWL}}</ref> Dahil malawak ang bahaging ngala-ngala at hindi rin gaanong katumpak ang paggalaw ng likurang bahagi ng dila, karaniwan itong sumasailalim sa [[Asimilasyon (lingguwistika)|asimilasyon]], kung saan maaaring lumipat ang artikulasyon sa mga ito paharap o palikod depende sa kalidad ng mga katabing [[patinig]].<ref name="Stroud, 2013">{{cite web |last1=Stroud |first1=Kevin |date=August 2013 |title=Episode 5: Centum, Satem and the Letter C |trans-title=Episode 5: Centum, Satem at ang Titik C |url=http://historyofenglishpodcast.com/2013/08/04/episode-5-centum-satem-and-the-letter-c-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130824213343/http://historyofenglishpodcast.com/2013/08/04/episode-5-centum-satem-and-the-letter-c-2/ |archive-date=24 August 2013 |access-date= |website=The History of English Podcast |language=en}}</ref> Karaniwang humaharap ito kapag sinusundan ito ng isang [[harapang patinig]], at lumilikod kung sinusundan naman ito ng isang [[likurang patinig]]. == Uri == === Pulmonikong katinig === Nasa [[Talahanayan ng Internasyonal na Ponetikong Alpabeto|talahanayan]] ang mga katinig sa ngala-ngala na may kaakibat na simbolo sa [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]]. Para sa bawat pares, makikita sa taas ang di-[[Tunog (ponetika)|matunog]] na anyo nito habang matunog naman ang nasa baba. {{table alignment}} {| class="wikitable defaultcenter" |- ! rowspan="2" | Pangalan !! rowspan="2" | IPA ! colspan="4" |Halimbawa |- !Wika !Salita !Kahulugan !Bigkas |- | rowspan="2" |[[Katinig na pailong sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ŋ̊}}}} |[[Wikang Gales|Gales]] |{{Lang|cy|fy nghot}} |'amerikana' |{{IPA|[və ŋ̊ɔt]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ŋ}}}} |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |nganga |{{IPA|[ŋɐˈŋa]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa labi't ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|k͡p}}}} |[[Wikang Igbo|Igbo]] |{{Lang|ig|kpọ́}} |'tawag' |{{IPA|[k͡pɔ́]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɡ͡b}}}} |[[Wikang Yoruba|Yoruba]] |{{Lang|yo|gbogbo}} |'lahat' |{{IPA|[ɡ͡boɡ͡bo]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|k}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |kuto |{{IPA|[ˈkuto]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|g}}}} | colspan="2" |gulo |{{IPA|[ɡulɔ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|kx}}}} |[[Wikang Navajo|Navajo]] |{{Lang|nv|kǫʼ}} |'apoy' |{{IPA|[k͡xõʔ˩]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɡɣ}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (RP) |{{Lang|en|good}} |'maayos' |{{IPA|[ˈɡ͡ɣʊˑd̥]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot sa ngala-ngala pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|k𝼄}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Hiw|Hiw]] |{{Lang|hiw|kwōr̄}} |'panaginip' |{{IPA|[kwok͜𝼄]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɡʟ̝}}}} |{{Lang|hiw|qr̄ē}} |'[[lumba-lumba]]' |{{IPA|[kʷɡ͡ʟ̝ɪ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa labi't ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʍ}}}} |[[Wikang Persa|Persa]] (Klasiko) |{{Lang|fa|خواستن}} {{Lang|fa-Latn|xwâstän}} |'nais' |{{IPA|[xʷɑːs.ˈtan]}} |- | colspan="5" ! {{N/a}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|x}}}} |[[Wikang Afrikaans|Afrikaans]] |{{Lang|af|groot}} |'malaki' |{{Ipa|[xrʊət]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɣ}}}} |[[Wikang Griyego|Griyego]] |{{Lang|el|γάλα}} {{Lang|el-Latn|gála}} |'gatas' |{{IPA|[ˈɣala]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa ngala-ngala pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|𝼄}}}} |[[Wikang Wahgi|Wahgi]] |{{Lang|whg|nòⱡ}} |'tubig' |{{IPA|[no𝼄˩]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʟ̝}}}} |[[Wikang Archi|Archi]] |{{Lang|aqc|наӏлъдут}} {{Lang|aqc-Latn|naydut}} |'bughaw' |{{IPA|[naʟ̝dut]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa labi't ngala-ngala]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|w}}}} |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |araw |{{IPA|[ˈɐɾaw]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa ngala-ngala]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɰ}}}} |[[Wikang Guarani|Guarani]] |{{Lang|gug|gotyo}} |'malapit' |{{IPA|[ɰoˈtɨo]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa ngala-ngala pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʟ̥}}}} |[[Wikang Gales|Gales]] |{{Lang|cy|pwll}} |'sapa, hukay' |{{IPA|[pʊʟ̥]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʟ}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (Katimugang Amerika) |{{Lang|en|middle}} |'gitna' |{{IPA|[ˈmɪɾʟ̩]}} |- | rowspan="2" |[[Simpleng katinig na pakatal sa ngala-ngala pagilid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʟ̆}}}} |colspan="4" ! {{N/a}} |- |} === Di-pulmonikong katinig === {{table alignment}} {| class="wikitable defaultcenter" |- ! rowspan="2" | Pangalan !! rowspan="2" | IPA ! colspan="4" |Halimbawa |- !Wika !Salita !Kahulugan !Bigkas |- |[[Matunog na paloob na katinig sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɠ}}}} |[[Wikang Zulu|Zulu]] |{{Lang|zu|ukuza}} |'dumating' |{{IPA|[uˈɠuːza]}} |- |[[Di-matunog na paloob na katinig sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɠ̊}}}} |[[Wikang Uspantek|Uspantek]] |{{Lang|usp|k'aam}} |'kawad' |{{IPA|[ɠ̊aːm]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|kʼ|audio=yes}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] ([[Gales]]) |{{Lang|en|back}} |'likod' |{{IPA|[bækʼ]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|kxʼ}}}} |[[Wikang Xhosa|Xhosa]] |{{Lang|xh|krola}} |'ukitin' |{{IPA|[kxʼola]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa ngala-ngala pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|k𝼄ʼ}}}} |[[Wikang Zulu|Zulu]] |{{Lang|zu|umklomelo}} |'premyo' |{{IPA|[umk𝼄ʼɔˈmɛːlo]}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|xʼ}}}} |[[WIkang Tlingit|Tlingit]] |{{Lang|tli|xʼáaxʼ}} |'mansanas' |{{IPA|[xʼáːxʼ]}} |- |} == Sanggunian == {{Reflist}}{{Articulation navbox}} [[Kategorya:Mga katinig]] [[Kategorya:Ponetikang pang-artikulasyon]] [[Kategorya:Bigkas]] 6g6grrt1mwmcq0g7qbysethj7y7h6e0 2218926 2218925 2026-08-04T02:23:12Z GinawaSaHapon 102500 2218926 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{IPA notice}} Sa [[ponetika]], '''katínig sa ngala-ngalá''' o '''belár''' ang mga [[katinig sa likuran]] na nabubuo gamit ang likurang bahagi ng [[dila]] sa [[ngala-ngala]].<ref>{{SOWL}}</ref> Dahil malawak ang bahaging ngala-ngala at hindi rin gaanong katumpak ang paggalaw ng likurang bahagi ng dila, karaniwan itong sumasailalim sa [[Asimilasyon (lingguwistika)|asimilasyon]], kung saan maaaring lumipat ang artikulasyon sa mga ito paharap o palikod depende sa kalidad ng mga katabing [[patinig]].<ref name="Stroud, 2013">{{cite web |last1=Stroud |first1=Kevin |date=August 2013 |title=Episode 5: Centum, Satem and the Letter C |trans-title=Episode 5: Centum, Satem at ang Titik C |url=http://historyofenglishpodcast.com/2013/08/04/episode-5-centum-satem-and-the-letter-c-2/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130824213343/http://historyofenglishpodcast.com/2013/08/04/episode-5-centum-satem-and-the-letter-c-2/ |archive-date=24 August 2013 |access-date= |website=The History of English Podcast |language=en}}</ref> Karaniwang humaharap ito kapag sinusundan ito ng isang [[harapang patinig]], at lumilikod kung sinusundan naman ito ng isang [[likurang patinig]]. == Uri == === Pulmonikong katinig === Nasa [[Talahanayan ng Internasyonal na Ponetikong Alpabeto|talahanayan]] ang mga katinig sa ngala-ngala na may kaakibat na simbolo sa [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]]. Para sa bawat pares, makikita sa taas ang di-[[Tunog (ponetika)|matunog]] na anyo nito habang matunog naman ang nasa baba. {{table alignment}} {| class="wikitable defaultcenter" |- ! rowspan="2" | Pangalan !! rowspan="2" | IPA ! colspan="4" |Halimbawa |- !Wika !Salita !Kahulugan !Bigkas |- | rowspan="2" |[[Katinig na pailong sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ŋ̊}}}} |[[Wikang Gales|Gales]] |{{Lang|cy|fy nghot}} |'amerikana' |{{IPA|[və ŋ̊ɔt]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ŋ}}}} |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |nganga |{{IPA|[ŋɐˈŋa]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa labi't ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|k͡p}}}} |[[Wikang Igbo|Igbo]] |{{Lang|ig|kpọ́}} |'tawag' |{{IPA|[k͡pɔ́]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɡ͡b}}}} |[[Wikang Yoruba|Yoruba]] |{{Lang|yo|gbogbo}} |'lahat' |{{IPA|[ɡ͡boɡ͡bo]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|k}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |kuto |{{IPA|[ˈkuto]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|g}}}} | colspan="2" |gulo |{{IPA|[ɡulɔ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|kx}}}} |[[Wikang Navajo|Navajo]] |{{Lang|nv|kǫʼ}} |'apoy' |{{IPA|[k͡xõʔ˩]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɡɣ}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (RP) |{{Lang|en|good}} |'maayos' |{{IPA|[ˈɡ͡ɣʊˑd̥]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot sa ngala-ngala pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|k𝼄}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Hiw|Hiw]] |{{Lang|hiw|kwōr̄}} |'panaginip' |{{IPA|[kwok͜𝼄]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɡʟ̝}}}} |{{Lang|hiw|qr̄ē}} |'[[lumba-lumba]]' |{{IPA|[kʷɡ͡ʟ̝ɪ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa labi't ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʍ}}}} |[[Wikang Persa|Persa]] (Klasiko) |{{Lang|fa|خواستن}} {{Lang|fa-Latn|xwâstän}} |'nais' |{{IPA|[xʷɑːs.ˈtan]}} |- | colspan="5" ! {{N/a}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|x}}}} |[[Wikang Afrikaans|Afrikaans]] |{{Lang|af|groot}} |'malaki' |{{Ipa|[xrʊət]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɣ}}}} |[[Wikang Griyego|Griyego]] |{{Lang|el|γάλα}} {{Lang|el-Latn|gála}} |'gatas' |{{IPA|[ˈɣala]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa ngala-ngala pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|𝼄}}}} |[[Wikang Wahgi|Wahgi]] |{{Lang|whg|nòⱡ}} |'tubig' |{{IPA|[no𝼄˩]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʟ̝}}}} |[[Wikang Archi|Archi]] |{{Lang|aqc|наӏлъдут}} {{Lang|aqc-Latn|naydut}} |'bughaw' |{{IPA|[naʟ̝dut]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa labi't ngala-ngala]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|w}}}} |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |araw |{{IPA|[ˈɐɾaw]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa ngala-ngala]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɰ}}}} |[[Wikang Guarani|Guarani]] |{{Lang|gug|gotyo}} |'malapit' |{{IPA|[ɰoˈtɨo]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa ngala-ngala pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʟ̥}}}} |[[Wikang Gales|Gales]] |{{Lang|cy|pwll}} |'sapa, hukay' |{{IPA|[pʊʟ̥]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʟ}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (Katimugang Amerika) |{{Lang|en|middle}} |'gitna' |{{IPA|[ˈmɪɾʟ̩]}} |- | rowspan="2" |[[Simpleng katinig na pakatal sa ngala-ngala pagilid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʟ̆}}}} |colspan="4" ! {{N/a}} |- |} === Di-pulmonikong katinig === {{table alignment}} {| class="wikitable defaultcenter" |- ! rowspan="2" | Pangalan !! rowspan="2" | IPA ! colspan="4" |Halimbawa |- !Wika !Salita !Kahulugan !Bigkas |- |[[Matunog na paloob na katinig sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɠ}}}} |[[Wikang Zulu|Zulu]] |{{Lang|zu|ukuza}} |'dumating' |{{IPA|[uˈɠuːza]}} |- |[[Di-matunog na paloob na katinig sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɠ̊}}}} |[[Wikang Uspantek|Uspantek]] |{{Lang|usp|k'aam}} |'kawad' |{{IPA|[ɠ̊aːm]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|kʼ|audio=yes}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] ([[Gales]]) |{{Lang|en|back}} |'likod' |{{IPA|[bækʼ]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|kxʼ}}}} |[[Wikang Xhosa|Xhosa]] |{{Lang|xh|krola}} |'ukitin' |{{IPA|[kxʼola]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa ngala-ngala pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|k𝼄ʼ}}}} |[[Wikang Zulu|Zulu]] |{{Lang|zu|umklomelo}} |'premyo' |{{IPA|[umk𝼄ʼɔˈmɛːlo]}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa ngala-ngala]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|xʼ}}}} |[[WIkang Tlingit|Tlingit]] |{{Lang|tli|xʼáaxʼ}} |'mansanas' |{{IPA|[xʼáːxʼ]}} |- |} == Sanggunian == {{Reflist}}{{Articulation navbox}} [[Kategorya:Mga katinig]] [[Kategorya:Ponetikang pang-artikulasyon]] [[Kategorya:Bigkas]] dzqlwsthmrp32enpnnlwtqprp4si9s7 0 288191 2218920 2207712 2026-08-04T01:39:38Z GinawaSaHapon 102500 2218920 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{IPA notice}} Sa [[ponetika]], '''katinig sa tilao''' o '''ubular''' ang mga katinig sa likuran na nabubuo gamit ang likurang bahagi ng dila sa bahaging tilao sa likuran ng bibig. Maaari itong pasara, pasutsot, pailong, palapit, o matinding pakatal. Bagamat posibleng mabuo ang mga katinig na pasara-sutsot sa tilao, napakabihira lamang nito at makikita sa mga wikang Turkiko, Persyano, Arabo, ilang dayalekto ng wikang Aleman, gayundin sa ilang wika sa Aprika at Hilagang Amerika. Karaniwang hindi nabubuo ang mga katinig sa tilao nang nakaabante ang likurang dila, at karaniwan nitong inuusog palikod ang mga katabing patinig. == Uri == === Pulmonikong katinig === Nasa [[Talahanayan ng Internasyonal na Ponetikong Alpabeto|talahanayan]] ang mga katinig sa tilao na may kaakibat na simbolo sa [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]]. Para sa bawat pares, makikita sa taas ang di-[[Tunog (ponetika)|matunog]] na anyo nito habang matunog naman ang nasa baba. {{table alignment}} {| class="wikitable defaultcenter" |- ! rowspan="2" | Pangalan !! rowspan="2" | IPA ! colspan="4" |Halimbawa |- !Wika !Salita !Kahulugan !Bigkas |- | rowspan="2" |[[Katinig na pailong sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɴ̥}}}} |[[Wikang Hilagang Totonac|Hilagang Totonac]] |? |'palda ko' |{{IPA|[kiɴˈqαn]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɴ}}}} |[[Wikang Quechua|Quechua]] |{{Lang|qu|sunqu}} |'puso' |{{IPA|[ˈs̠oɴqo]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|q}}}} |[[Wikang Arabe|Arabo]] |{{Lang|ar|قـط}} {{Lang|ar-Latn|qiṭṭ}} |'pusa' |{{IPA|[qitˤː]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɢ}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (Australia) |{{Lang|en|gaudy}} |'mayabang' |{{IPA|[ˈɡ̠oːɾi]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa tilao't tagukan]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|q͡ʡ}}}} |[[Wikang Somali|Somali]] |{{Lang|so|qiiq}} |'umusok' |{{IPA|[q͡ʡíìq͡ʡ]}} |- | colspan="5" ! {{N/a}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa tilao't labi]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|q͡p}}}} |[[Wikang Iha|Iha]] |{{Lang|ihp|kpohi}} |'mabuti' |{{IPA|[q͡pohi]}} |- | colspan="5" ! {{N/a}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|qχ}}}} |[[Wikang Alemaniko|Alemaniko]] |{{Lang|gsw|Gschänk}} |'kasalukuyan' |{{IPA|[ˈkʃæɴq͡χ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɢʁ}}}} |[[Wikang Ekagi|Ekagi]] |{{Lang|ekg|gaati}} |'sampu' |{{IPA|[ɢ͡ʁaːti]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|χ}}}} |[[Wikang Gales|Gales]] |{{Lang|cy|chwech}} |'anim' |{{IPA|[χweːχ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʁ}}}} |[[Wikang Hebreo|Ebreo]] |{{Lang|he|עוֹרֵב}} {{Lang|he-Latn|orev}} |'uwak' |{{IPA|[ʔoˈʁ̞ev]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa tilao pagilid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʟ̠}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (Estados Unidos) |{{Lang|en|wool}} |'[[lana]]' |{{IPA|[wʊʟ̠]}} |- | rowspan="2" |[[Simpleng katinig na pakatal sa tilao]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɢ̆}}}} |[[Wikang Aleman|Aleman]] |{{Lang|de|Ehre}} |'dangal' |{{IPA|[ˈʔeːʀ̆ə]}} |- | rowspan="2" |[[Matinding katinig na pakatal sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʀ̥}}}} |[[Wikang Aleman|Aleman]] |{{Lang|de|treten}} |'humakbang' |{{IPA|[ˈtʀ̥eːtn̩]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʀ}}}} |[[Wikang Portuges|Portuges]] |{{Lang|pt|rarear}} |'tumumal pa lalo' |{{IPA|[ʀɐɾiˈaɾ]}} |- |} ===Di-pulmonikong katinig=== {{table alignment}} {| class="wikitable defaultcenter" |- ! rowspan="2" | Pangalan !! rowspan="2" | IPA ! colspan="4" |Halimbawa |- !Wika !Salita !Kahulugan !Bigkas |- |[[Matunog na paloob na katinig sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʛ}}}} |[[Wikang Konso|Konso]] |{{Lang|kxc|poq’oota}} |'panga' |{{IPA|[poʛoːta]}} |- |[[Di-matunog na paloob na katinig sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʛ̥}}}} |[[Wikang Kaqchikel|Kaqchikel]] |{{Lang|cak|qʼijobʼäl}} |'orasan' |{{IPA|[ʛ̥iχoˈɓəɬ]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|qʼ|audio=yes}}}} |[[Wikang Quechua|Quechua]] |{{Lang|qu|q'illu}} |'dilaw' |{{IPA|[qʼɛʎʊ]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|qχʼ}}}} |[[Wikang Lillooet|Lillooet]] |{{Lang|lil|q̓əs}} |'kulot' |{{IPA|[q͡χʼəs]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa tilao pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|q𝼄ʼ}}}} | colspan="4" ! {{N/a}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|χʼ}}}} |[[Wikang Dakota|Dakota]] |{{Lang|dak|haŋȟʼáŋna}} |'umaga' |{{IPA|[hãχʼã.na]}} |} == Sanggunian == {{Reflist}}{{Articulation navbox}} [[Kategorya:Mga katinig]] [[Kategorya:Bigkas]] [[Kategorya:Ponetikang pang-artikulasyon]] oaczu29oqb35ns2qyqknsy5qd1gl6dq 2218921 2218920 2026-08-04T01:44:25Z GinawaSaHapon 102500 2218921 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{IPA notice}} Sa [[ponetika]], '''katinig sa tilao''' o '''ubular''' ang mga [[katinig sa likuran]] na nabubuo gamit ang likurang bahagi ng [[dila]] sa bahaging [[tilao]] sa likuran ng bibig.<ref>{{SOWL}}</ref> Maaari itong [[Katinig na pasara|pasara]], [[Katinig na pasutsot|pasutsot]], [[Katinig na pailong|pailong]], [[Katinig na palapit|palapit]], o [[Katinig na pakatal|pakatal]]. Bagamat posibleng mabuo ang mga [[katinig na pasara-sutsot]] sa tilao, napakabihira lamang nito at makikita sa mga [[wikang Turkiko]], [[Wikang Persa|Persa]], [[Wikang Arabe|Arabo]], ilang dayalekto ng [[wikang Aleman]], gayundin sa ilang wika sa Aprika at Hilagang Amerika. Karaniwang hindi nabubuo ang mga katinig sa tilao nang [[Nakaabante at nakaatras na likurang dila|nakaabante ang likurang dila]], at karaniwan nitong [[Nakaatras na patinig|inaatras]] ang mga katabing [[patinig]].<ref name="Vaux99">{{cite journal |last=Vaux |first=Bert |year=1999 |title=A Note on Pharyngeal Features |trans-title=Ukol sa mga Panlalaugang Tampok |journal=Harvard Working Papers in Linguistics |language=en}}</ref> == Uri == === Pulmonikong katinig === Nasa [[Talahanayan ng Internasyonal na Ponetikong Alpabeto|talahanayan]] ang mga katinig sa tilao na may kaakibat na simbolo sa [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]]. Para sa bawat pares, makikita sa taas ang di-[[Tunog (ponetika)|matunog]] na anyo nito habang matunog naman ang nasa baba. {{table alignment}} {| class="wikitable defaultcenter" |- ! rowspan="2" | Pangalan !! rowspan="2" | IPA ! colspan="4" |Halimbawa |- !Wika !Salita !Kahulugan !Bigkas |- | rowspan="2" |[[Katinig na pailong sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɴ̥}}}} |[[Wikang Hilagang Totonac|Hilagang Totonac]] |? |'palda ko' |{{IPA|[kiɴˈqαn]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɴ}}}} |[[Wikang Quechua|Quechua]] |{{Lang|qu|sunqu}} |'puso' |{{IPA|[ˈs̠oɴqo]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|q}}}} |[[Wikang Arabe|Arabo]] |{{Lang|ar|قـط}} {{Lang|ar-Latn|qiṭṭ}} |'pusa' |{{IPA|[qitˤː]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɢ}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (Australia) |{{Lang|en|gaudy}} |'mayabang' |{{IPA|[ˈɡ̠oːɾi]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa tilao't tagukan]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|q͡ʡ}}}} |[[Wikang Somali|Somali]] |{{Lang|so|qiiq}} |'umusok' |{{IPA|[q͡ʡíìq͡ʡ]}} |- | colspan="5" ! {{N/a}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa tilao't labi]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|q͡p}}}} |[[Wikang Iha|Iha]] |{{Lang|ihp|kpohi}} |'mabuti' |{{IPA|[q͡pohi]}} |- | colspan="5" ! {{N/a}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|qχ}}}} |[[Wikang Alemaniko|Alemaniko]] |{{Lang|gsw|Gschänk}} |'kasalukuyan' |{{IPA|[ˈkʃæɴq͡χ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɢʁ}}}} |[[Wikang Ekagi|Ekagi]] |{{Lang|ekg|gaati}} |'sampu' |{{IPA|[ɢ͡ʁaːti]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|χ}}}} |[[Wikang Gales|Gales]] |{{Lang|cy|chwech}} |'anim' |{{IPA|[χweːχ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʁ}}}} |[[Wikang Hebreo|Ebreo]] |{{Lang|he|עוֹרֵב}} {{Lang|he-Latn|orev}} |'uwak' |{{IPA|[ʔoˈʁ̞ev]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa tilao pagilid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʟ̠}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (Estados Unidos) |{{Lang|en|wool}} |'[[lana]]' |{{IPA|[wʊʟ̠]}} |- | rowspan="2" |[[Simpleng katinig na pakatal sa tilao]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɢ̆}}}} |[[Wikang Aleman|Aleman]] |{{Lang|de|Ehre}} |'dangal' |{{IPA|[ˈʔeːʀ̆ə]}} |- | rowspan="2" |[[Matinding katinig na pakatal sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʀ̥}}}} |[[Wikang Aleman|Aleman]] |{{Lang|de|treten}} |'humakbang' |{{IPA|[ˈtʀ̥eːtn̩]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʀ}}}} |[[Wikang Portuges|Portuges]] |{{Lang|pt|rarear}} |'tumumal pa lalo' |{{IPA|[ʀɐɾiˈaɾ]}} |- |} ===Di-pulmonikong katinig=== {{table alignment}} {| class="wikitable defaultcenter" |- ! rowspan="2" | Pangalan !! rowspan="2" | IPA ! colspan="4" |Halimbawa |- !Wika !Salita !Kahulugan !Bigkas |- |[[Matunog na paloob na katinig sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʛ}}}} |[[Wikang Konso|Konso]] |{{Lang|kxc|poq’oota}} |'panga' |{{IPA|[poʛoːta]}} |- |[[Di-matunog na paloob na katinig sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʛ̥}}}} |[[Wikang Kaqchikel|Kaqchikel]] |{{Lang|cak|qʼijobʼäl}} |'orasan' |{{IPA|[ʛ̥iχoˈɓəɬ]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|qʼ|audio=yes}}}} |[[Wikang Quechua|Quechua]] |{{Lang|qu|q'illu}} |'dilaw' |{{IPA|[qʼɛʎʊ]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|qχʼ}}}} |[[Wikang Lillooet|Lillooet]] |{{Lang|lil|q̓əs}} |'kulot' |{{IPA|[q͡χʼəs]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa tilao pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|q𝼄ʼ}}}} | colspan="4" ! {{N/a}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|χʼ}}}} |[[Wikang Dakota|Dakota]] |{{Lang|dak|haŋȟʼáŋna}} |'umaga' |{{IPA|[hãχʼã.na]}} |} == Sanggunian == {{Reflist}}{{Articulation navbox}} [[Kategorya:Mga katinig]] [[Kategorya:Bigkas]] [[Kategorya:Ponetikang pang-artikulasyon]] qkb659ff822l2lmc61blpuzcfr3bt80 2218924 2218921 2026-08-04T02:16:38Z GinawaSaHapon 102500 +tuldik 2218924 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{IPA notice}} Sa [[ponetika]], '''katínig sa tilaó''' o '''ubúlar''' ang mga [[katinig sa likuran]] na nabubuo gamit ang likurang bahagi ng [[dila]] sa bahaging [[tilao]] sa likuran ng bibig.<ref>{{SOWL}}</ref> Maaari itong [[Katinig na pasara|pasara]], [[Katinig na pasutsot|pasutsot]], [[Katinig na pailong|pailong]], [[Katinig na palapit|palapit]], o [[Katinig na pakatal|pakatal]]. Bagamat posibleng mabuo ang mga [[katinig na pasara-sutsot]] sa tilao, napakabihira lamang nito at makikita sa mga [[wikang Turkiko]], [[Wikang Persa|Persa]], [[Wikang Arabe|Arabo]], ilang dayalekto ng [[wikang Aleman]], gayundin sa ilang wika sa Aprika at Hilagang Amerika. Karaniwang hindi nabubuo ang mga katinig sa tilao nang [[Nakaabante at nakaatras na likurang dila|nakaabante ang likurang dila]], at karaniwan nitong [[Nakaatras na patinig|inaatras]] ang mga katabing [[patinig]].<ref name="Vaux99">{{cite journal |last=Vaux |first=Bert |year=1999 |title=A Note on Pharyngeal Features |trans-title=Ukol sa mga Panlalaugang Tampok |journal=Harvard Working Papers in Linguistics |language=en}}</ref> == Uri == === Pulmonikong katinig === Nasa [[Talahanayan ng Internasyonal na Ponetikong Alpabeto|talahanayan]] ang mga katinig sa tilao na may kaakibat na simbolo sa [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]]. Para sa bawat pares, makikita sa taas ang di-[[Tunog (ponetika)|matunog]] na anyo nito habang matunog naman ang nasa baba. {{table alignment}} {| class="wikitable defaultcenter" |- ! rowspan="2" | Pangalan !! rowspan="2" | IPA ! colspan="4" |Halimbawa |- !Wika !Salita !Kahulugan !Bigkas |- | rowspan="2" |[[Katinig na pailong sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɴ̥}}}} |[[Wikang Hilagang Totonac|Hilagang Totonac]] |? |'palda ko' |{{IPA|[kiɴˈqαn]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɴ}}}} |[[Wikang Quechua|Quechua]] |{{Lang|qu|sunqu}} |'puso' |{{IPA|[ˈs̠oɴqo]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|q}}}} |[[Wikang Arabe|Arabo]] |{{Lang|ar|قـط}} {{Lang|ar-Latn|qiṭṭ}} |'pusa' |{{IPA|[qitˤː]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɢ}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (Australia) |{{Lang|en|gaudy}} |'mayabang' |{{IPA|[ˈɡ̠oːɾi]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa tilao't tagukan]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|q͡ʡ}}}} |[[Wikang Somali|Somali]] |{{Lang|so|qiiq}} |'umusok' |{{IPA|[q͡ʡíìq͡ʡ]}} |- | colspan="5" ! {{N/a}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa tilao't labi]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|q͡p}}}} |[[Wikang Iha|Iha]] |{{Lang|ihp|kpohi}} |'mabuti' |{{IPA|[q͡pohi]}} |- | colspan="5" ! {{N/a}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|qχ}}}} |[[Wikang Alemaniko|Alemaniko]] |{{Lang|gsw|Gschänk}} |'kasalukuyan' |{{IPA|[ˈkʃæɴq͡χ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɢʁ}}}} |[[Wikang Ekagi|Ekagi]] |{{Lang|ekg|gaati}} |'sampu' |{{IPA|[ɢ͡ʁaːti]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|χ}}}} |[[Wikang Gales|Gales]] |{{Lang|cy|chwech}} |'anim' |{{IPA|[χweːχ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʁ}}}} |[[Wikang Hebreo|Ebreo]] |{{Lang|he|עוֹרֵב}} {{Lang|he-Latn|orev}} |'uwak' |{{IPA|[ʔoˈʁ̞ev]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa tilao pagilid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʟ̠}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (Estados Unidos) |{{Lang|en|wool}} |'[[lana]]' |{{IPA|[wʊʟ̠]}} |- | rowspan="2" |[[Simpleng katinig na pakatal sa tilao]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɢ̆}}}} |[[Wikang Aleman|Aleman]] |{{Lang|de|Ehre}} |'dangal' |{{IPA|[ˈʔeːʀ̆ə]}} |- | rowspan="2" |[[Matinding katinig na pakatal sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʀ̥}}}} |[[Wikang Aleman|Aleman]] |{{Lang|de|treten}} |'humakbang' |{{IPA|[ˈtʀ̥eːtn̩]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʀ}}}} |[[Wikang Portuges|Portuges]] |{{Lang|pt|rarear}} |'tumumal pa lalo' |{{IPA|[ʀɐɾiˈaɾ]}} |- |} ===Di-pulmonikong katinig=== {{table alignment}} {| class="wikitable defaultcenter" |- ! rowspan="2" | Pangalan !! rowspan="2" | IPA ! colspan="4" |Halimbawa |- !Wika !Salita !Kahulugan !Bigkas |- |[[Matunog na paloob na katinig sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʛ}}}} |[[Wikang Konso|Konso]] |{{Lang|kxc|poq’oota}} |'panga' |{{IPA|[poʛoːta]}} |- |[[Di-matunog na paloob na katinig sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʛ̥}}}} |[[Wikang Kaqchikel|Kaqchikel]] |{{Lang|cak|qʼijobʼäl}} |'orasan' |{{IPA|[ʛ̥iχoˈɓəɬ]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|qʼ|audio=yes}}}} |[[Wikang Quechua|Quechua]] |{{Lang|qu|q'illu}} |'dilaw' |{{IPA|[qʼɛʎʊ]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|qχʼ}}}} |[[Wikang Lillooet|Lillooet]] |{{Lang|lil|q̓əs}} |'kulot' |{{IPA|[q͡χʼəs]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa tilao pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|q𝼄ʼ}}}} | colspan="4" ! {{N/a}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa tilao]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|χʼ}}}} |[[Wikang Dakota|Dakota]] |{{Lang|dak|haŋȟʼáŋna}} |'umaga' |{{IPA|[hãχʼã.na]}} |} == Sanggunian == {{Reflist}}{{Articulation navbox}} [[Kategorya:Mga katinig]] [[Kategorya:Bigkas]] [[Kategorya:Ponetikang pang-artikulasyon]] hus56z8xeb0wi7vq1y7tgwp40uezj7a 10 290641 2218997 1730909 2026-08-04T11:51:27Z Jojit fb 38 2218997 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodyclass = ib-time-zone vcard | templatestyles = Infobox time zone/styles.css | autoheaders = y | above = {{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}} | subheader = [[Sona ng oras]] | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{#if:{{{image|}}}|{{{image}}}|{{Infobox time zone/image|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}}|size={{{imagesize|300px}}}|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{#if:{{{image|}}}|{{{caption|}}}|Mapa ng daigdig na may itinampok na sonang oras}} | header1 = Agwat ng oras sa UTC | label2 = {{{initials|UTC}}} | data2 = {{#if:{{{offset|}}}|[[UTC{{{offset}}}]]|{{#if:{{{UTC|}}}|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}|[[UTC+00:00]]}}}} | label3 = {{{dst initials|}}} | data3 = {{#if:{{{dst offset|}}}|[[UTC{{{dst offset|}}}]]}} | header4 = Oras ngayon <!-- The tz passed to {{time}} is "{{{name|{{{initials|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}}}}" --> | data5 = {{time|{{{name|{{{initials|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}}}}|dst=no|df={{{format|dmy}}}}}{{#ifeq:{{time|{{{name|{{{initials|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}}}}|dst=yes}}|{{time|{{{name|{{{initials|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}}}}|dst=no}}||<br>{{time|{{{name|{{{initials|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}}}}|dst=yes|df={{{format|dmy}}}}}}} | header6 = {{#if:{{{UTC|}}}||{{#ifeq:{{{display observance|}}}|no||Pagsunod sa [[Daylight saving time|DST]]}}}} | data7 = {{#if:{{{UTC|}}}||{{#ifeq:{{{display observance|}}}|no||{{#switch:{{{dst use|{{{daylight savings use|}}}}}} |none=Hindi sinusunod ang DST sa sona ng oras na ito. |only=Ginagamit lamang sa sona ng oras na ito ang DST. {{#if:{{{non dst initials|}}}|For the rest of the year, {{{non dst initials}}} is used.}} |some|parts=Sinsunod ang DST sa {{{dst use|{{{daylight savings use|}}}}}} ng sona ng oras na ito. |#default|all=Sinusunod ang DST sa buong sona ng oras na ito.}} }} }} | rowclass8 = mergedtoprow | header8 = {{#if:{{{UTC|}}}|Gitnang [[Meridyano (heograpiya)|meridyano]]}} | data9 = {{#if:{{{UTC|}}}|{{Infobox time zone/meridian-central|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}} | rowclass10 = mergedtoprow | header10 = {{#if:{{{UTC|}}}Pangkat petsa-oras}} | data11 = {{#if:{{{UTC|}}}|{{Infobox time zone/utc-dtg|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}} }}<!-- Tracking categories -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox time zone with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox time zone]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | caption | daylight savings use | display observance | dst initials | dst offset | dst use | format | image | imagesize | initials | name | non dst initials | offset | title | UTC}}<!-- -->{{#invoke:Check for deprecated parameters|check | _category = {{main other|[[Category:Pages using infobox time zone with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}} | daylight savings use = dst use }}<!-- -->{{#ifeq:{{#invoke:String|find|{{time|{{{name|{{{initials|{{{title|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}}}}|dst={{#ifeq:{{{dst use|all}}}|none|no|yes}}|df={{{format|dmy}}}}}|unknown timezone}}|0||{{main other|[[Category:Infobox time zone with unknown time zone]]}}}}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> ih7f8vr9p7hmwa8w5lavyg6r8f2stfz 0 302249 2218919 2218380 2026-08-04T01:13:18Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2218919 wikitext text/x-wiki Ang sumusunod ay talaan ng mga [[comune]] ng Lalawigan ng [[Lalawigan ng Catanzaro|Catanzaro]], [[Calabria]], sa [[Italya]]. {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q747074 . ?item wdt:P131 wd:Q16159 . } |columns=P635:ISTAT,label/it:Comune,P2046:Lawak,P1082:Populasyon |section= |min_section= |sort=P635 |links=text |thumb= |autolist= |references=all |summary=itemnumber }} {| class='wikitable sortable' ! ISTAT ! Comune ! Lawak ! Populasyon |- | 079002 | Albi | 29.64 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 790<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079003 | Amaroni | 9.88 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1660<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079004 | Amato | 20.93 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 793<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079005 | Andali | 17.87 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 637<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079007 | Argusto | 6.88 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 444<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079008 | Badolato | 37.07 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 2843<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079009 | Belcastro | 53.56 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1231<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079011 | Borgia | 42.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 7158<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079012 | Botricello | 15.48 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 4993<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079017 | Caraffa di Catanzaro | 24 kilometro kuwadrado<br/>25.05 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1743<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079018 | Cardinale | 30.12 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1829<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079020 | Carlopoli | 16.41 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1385<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079023 | Catanzaro | 112.72 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 84670<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079024 | Cenadi | 11.92 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 510<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079025 | Centrache | 7.96 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 342<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079027 | Cerva | 21.37 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1086<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079029 | Chiaravalle Centrale | 23.83 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 5098<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079030 | Cicala | 9.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 887<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079033 | Conflenti | 29.34 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1282<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079034 | Cortale | 30.01 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1866<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079036 | Cropani | 44.81 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 4674<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079039 | Curinga | 52.53 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 6501<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079042 | Davoli | 25.03 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 5546<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079043 | Decollatura | 50.83 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 2855<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079047 | Falerna | 24.04 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 3786<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079048 | Feroleto Antico | 22.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1955<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079052 | Fossato Serralta | 11.85 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 558<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079055 | Gagliato | 7.04 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 432<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079056 | Gasperina | 6.78 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1884<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079058 | Gimigliano | 33.55 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 2985<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079059 | Girifalco | 43.1 kilometro kuwadrado<br/>43.08 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 5495<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079060 | Gizzeria | 37.19 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 5065<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079061 | Guardavalle | 60.27 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 4117<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079063 | Isca sullo Ionio | 23.56 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1441<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079065 | Jacurso | 21 kilometro kuwadrado<br/>21.2 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 549<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079068 | Magisano | 31.94 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1106<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079069 | Maida | 58.34 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 4396<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079071 | Marcedusa | 15.68 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 380<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079072 | Marcellinara | 20.91 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 2146<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079073 | Martirano | 14.9 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 840<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079074 | Martirano Lombardo | 19.84 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 952<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079077 | Miglierina | 13.94 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 722<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079080 | Montauro | 11.74 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1773<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079081 | Montepaone | 16.85 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 5656<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079083 | Motta Santa Lucia | 26.3 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 798<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079087 | Nocera Terinese | 46.58 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 4715<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079088 | Olivadi | 7.17 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 488<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079089 | Palermiti | 18.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1057<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079092 | Pentone | 12.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1887<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079094 | Petrizzi | 21.9 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1010<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079095 | Petronà | 45.79 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 2365<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079096 | Pianopoli | 24.65 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 2484<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079099 | Platania | 26.84 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1973<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079108 | San Floro | 18.32 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 670<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079110 | San Mango d'Aquino | 6.89 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1442<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079114 | San Pietro a Maida | 16.45 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 3772<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079115 | San Pietro Apostolo | 11.72 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1520<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079116 | San Sostene | 32.49 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1401<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079117 | Santa Caterina dello Ionio | 40.69 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1923<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079118 | Sant'Andrea Apostolo dello Ionio | 21.43 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1900<ref name="ref_4101d67916181d7a61079c5a0a35c3ac045efad5d96c3748f8b41a6437aa90b9">''[[:d:Q214195|Istat]]''</ref><br/>1872<ref name="ref_204c1ab4d1a0f46b14b968d13f576127fa86a9e41d1d0ba263037aad950e7ebb">http://demo.istat.it/pop2018/index3.html</ref><br/>1701<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref><br/>1691<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836">https://www.citypopulation.de/en/italy/calabria/079__catanzaro/</ref><br/>1759<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836">https://www.citypopulation.de/en/italy/calabria/079__catanzaro/</ref><br/>1809<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836">https://www.citypopulation.de/en/italy/calabria/079__catanzaro/</ref><br/>2072<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836">https://www.citypopulation.de/en/italy/calabria/079__catanzaro/</ref><br/>2329<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836">https://www.citypopulation.de/en/italy/calabria/079__catanzaro/</ref><br/>2836<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836">https://www.citypopulation.de/en/italy/calabria/079__catanzaro/</ref><br/>3085<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836">https://www.citypopulation.de/en/italy/calabria/079__catanzaro/</ref><br/>3324<br/>4016<br/>4912<br/>5170<br/>5497<br/>4868<br/>4594<br/>4011<br/>3360<br/>3539<br/>3211 |- | 079122 | San Vito sullo Ionio | 17.17 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1613<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079123 | Satriano | 21.16 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 3364<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079126 | Sellia | 12.81 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 476<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079127 | Sellia Marina | 41.46 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 7615<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079129 | Serrastretta | 41.65 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 2923<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079130 | Sersale | 53.3 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 4250<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079131 | Settingiano | 14.35 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 3260<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079133 | Simeri Crichi | 46.74 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 4722<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079134 | Sorbo San Basile | 59.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 754<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079137 | Soverato | 7.79 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 8618<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079138 | Soveria Mannelli | 20.5 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 2835<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079139 | Soveria Simeri | 22.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1439<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079142 | Squillace | 34.33 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 3511<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079143 | Stalettì | 12.11 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 2353<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079146 | Taverna | 132.31 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 2522<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079147 | Tiriolo | 29.26 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 3581<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079148 | Torre di Ruggiero | 25.37 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 951<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079151 | Vallefiorita | 13.88 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1503<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079157 | Zagarise | 49.33 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 1425<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079160 | Lamezia Terme | 162.43 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 67026<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |} ---- &sum; 80 items. {{Wikidata list end}} == Sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya|Catanzaro]] r3teq6kqvmmhndhrg61ygj7xzay9gi6 0 315223 2218889 2131011 2026-08-03T19:42:20Z Carsten Steger 127787 Aerial image of Monteriggioni replaced with an aerial image taken under better lighting. 2218889 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Monteriggioni|province=[[lalawigan ng Siena|Siena]] (SI)|website={{Official website|http://www.comune.monteriggioni.si.it/}}|area_code=0577|postal_code=53035|day=Agosto 15|saint=[[Asunsiyon ni Maria]]|elevation_m=200|elevation_footnotes=|population_demonym=Monteriggionesi|population_footnotes=<ref>Population data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|area_total_km2=99.72|area_footnotes=|mayor=Andrea Frosini|mayor_party=[[Democratic Partya (Italy)|PD]]|frazioni=[[Abbadia a Isola]], [[Badesse]], [[Basciano, Monteriggioni|Basciano]], [[Belverde]], [[Castellina Scalo]], [[Lornano]], [[Montarioso]], [[Quercegrossa]], [[San Martino, Monteriggioni|San Martino]], [[Santa Colomba, Monteriggioni|Santa Colomba]], [[Strove]], [[Tognazza]], [[Uopini]]|region=[[Toscana]]|official_name=Comune di Monteriggioni|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|43|23|24.01|N|11|13|23.95|E|type:city(1,397)_region:IT|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Monteriggioni-Stemma.png|image_caption=Tanaw panghimpapawid ng Monteriggioni|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Aerial image of Monteriggioni (view from the east).jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Monteriggioni''' ay isang bayan at [[komuna]] (munisipalidad) sa [[lalawigan ng Siena]], rehiyon ng [[Toscana]], gitnang [[Italya]]. Ito ay nasa hangganan sa mga komuna ng [[Casole d'Elsa]], [[Castellina in Chianti|Castellina sa Chianti]], [[Castelnuovo Berardenga]], [[Colle di Val d'Elsa]], [[Poggibonsi]], [[Siena]], at [[Sovicille]].<ref name="tours2">{{cite web|url=http://www.tuscanytours.net/index.php?chianti|title=Tuscany Tours - Chianti tour n. 1|accessdate=1 March 2010|archive-date=2 Abril 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402155910/http://www.tuscanytours.net/index.php?chianti|url-status=dead}}</ref> Ang bayan ay may kahalagahan sa arkitektura at kultura; naglalaman ito ng ilang piazza, at isinangguni sa ''[[Divina Commedia|Divina Comedia]]'' ni [[Dante Alighieri]]. == Kasaysayan == [[Talaksan:Camminamento2.jpg|left|thumb| Mga pader ng lungsod ng Monteriggioni.]] Ang Monteriggioni ay isang medyebal na pinaderang lungsod, na matatagpuan sa isang natural na burol, na itinayo ng mga taga-[[Republika ng Siena|Siena]] noong 1214&ndash;19 bilang pangunahing pananggalang sa kanilang mga digmaan laban sa [[Republika ng Florencia|Florencia]],<ref>{{cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/travel/holiday_type/active/article3681307.ece?print=yes&randnum=1151003209000|publisher=The Sunday Times|date=April 6, 2008|title=Step up for Europe’s top treks|accessdate=1 April 2010|location=London|first=Vincent|last=Crump|archive-date=7 Hulyo 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200707035343/https://www.thetimes.co.uk/|url-status=dead}}</ref> pamamagitan ng pag-aakala ng command ng [[Sa pamamagitan ng Cassia|Via Cassia]] na dumadaloy sa Val d'Elsa at Val Staggia sa kanluran. == Kahalagahang kultural == Ginamit ng makatang Toscano na si [[Dante Alighieri]] ang mga tore ng Monteriggioni upang pukawin ang paningin ng singsing ng mga higanteng pumapalibot sa [[Impiyerno|Ipiyernong]] bangin. == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.monteriggioni.si.it/ Opisyal na site] {{Lalawigan ng Siena}} mho0x6qx83lbq0i50g37ta0l80xogbg 0 316750 2218839 2217780 2026-08-03T14:13:09Z Ivan P. Clarin 84769 2218839 wikitext text/x-wiki {{For|ospital|Global Care Medical Center of Canlubang}} {{Infobox hospital | name = Calamba City Hospital <!-- See in Google --> | image = Asia-1, Canlubang 2023.jpg | image_size = 300px | caption = Ang ospital ng Calamba sa sityo ng Asia-1 | location = Kapayapaan Ave, Asia-1, [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna]] | country = [[Pilipinas]] | coordinates= {{coord|14.20600|N|121.15166|E|format=dms|dim:30_region:PH_type:landmark|display=inline,title}} | pushpin_map = Luzon#Philippines | type = Semi-Pribado | standards = ISO 9001: 2019 accredited | emergency = Level-Trauma | beds = 100 | coordinates = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E|region:PH|display=inline,title}} | pushpin_map = | key_people = Chipeco family | clinics = | office = | begin = 2019 | complete = 2024 (patapos) | open = 2026-27 expected | website = | wiki-Links = }} Ang '''Calamba City Hospital''' ay ang kasalukuyang bagong itinatayo na ospital sa sityo Asia-1 sa Canlubang, ito ang kaunaunahang pampublikong ospital sa loob ng "Kapayapaan" subdibisyon, katuwang ang ''Global Care Medical Center of Canlubang'' sa Canlubang''.<ref>https://www.projectlupad.com/calamba-city-hospital-latest-aerial-update-as-of-2021</ref><ref>https://www.waze.com/live-map/directions/ph/calabarzon/calamba/calamba-city-hospital?to=place.ChIJbdp7N4pjvTMRUi499TXbcRo</ref> ==Pasilidad== Ang pasilidad ay mayroong higit na 4 na palapag at inihahandang mga klinik, opisina at kama, ito ay inumpisahang itayo taong 2019. ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Calamba, Laguna]] [[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]] 09sybmey2mzhidxdkvl0esrd0twrtrf 2218840 2218839 2026-08-03T14:15:58Z Ivan P. Clarin 84769 2218840 wikitext text/x-wiki {{For|ospital|Global Care Medical Center of Canlubang}} {{Infobox hospital | name = Calamba City Hospital <!-- See in Google --> | image = Asia-1, Canlubang 2023.jpg | image_size = 300px | caption = Ang ospital ng Calamba sa sityo ng Asia-1 | location = Kapayapaan Ave, Asia-1, [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna]] | country = [[Pilipinas]] | coordinates= {{coord|14.20600|N|121.15166|E|format=dms|dim:30_region:PH_type:landmark|display=inline,title}} | pushpin_map = Luzon#Philippines | type = Semi-Pribado | standards = ISO 9001: 2019 accredited | emergency = Level-Trauma | beds = 100 | coordinates = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E|region:PH|display=inline,title}} | pushpin_map = | key_people = Chipeco family | clinics = more than 70 | office = more than 30 | begin = 2021 | complete = 2024 (patapos) | open = 2026-27 expected | website = | wiki-Links = }} Ang '''Calamba City Hospital''' ay ang kasalukuyang bagong itinatayo na ospital sa sityo Asia-1 sa Canlubang, ito ang kaunaunahang pampublikong ospital sa loob ng "Kapayapaan" subdibisyon, katuwang ang ''Global Care Medical Center of Canlubang'' sa Canlubang''.<ref>https://www.projectlupad.com/calamba-city-hospital-latest-aerial-update-as-of-2021</ref><ref>https://www.waze.com/live-map/directions/ph/calabarzon/calamba/calamba-city-hospital?to=place.ChIJbdp7N4pjvTMRUi499TXbcRo</ref> ==Pasilidad== Ang pasilidad ay mayroong higit na 4 na palapag at inihahandang mga klinik, opisina at kama, ito ay inumpisahang itayo taong 2019. ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Calamba, Laguna]] [[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]] m6hxawbljwwrocl2l2x1lsu8argn5yi 2218841 2218840 2026-08-03T14:16:14Z Ivan P. Clarin 84769 2218841 wikitext text/x-wiki {{For|ospital|Global Care Medical Center of Canlubang}} {{Infobox hospital | name = Calamba City Hospital <!-- See in Google --> | image = Asia-1, Canlubang 2023.jpg | image_size = 300px | caption = Ang ospital ng Calamba sa sityo ng Asia-1 | location = Kapayapaan Ave, Asia-1, [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna]] | country = [[Pilipinas]] | coordinates= {{coord|14.20600|N|121.15166|E|format=dms|dim:30_region:PH_type:landmark|display=inline,title}} | pushpin_map = Luzon#Philippines | type = Publiko | standards = ISO 9001: 2019 accredited | emergency = Level-Trauma | beds = 100 | coordinates = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E|region:PH|display=inline,title}} | pushpin_map = | key_people = Chipeco family | clinics = more than 70 | office = more than 30 | begin = 2021 | complete = 2024 (patapos) | open = 2026-27 expected | website = | wiki-Links = }} Ang '''Calamba City Hospital''' ay ang kasalukuyang bagong itinatayo na ospital sa sityo Asia-1 sa Canlubang, ito ang kaunaunahang pampublikong ospital sa loob ng "Kapayapaan" subdibisyon, katuwang ang ''Global Care Medical Center of Canlubang'' sa Canlubang''.<ref>https://www.projectlupad.com/calamba-city-hospital-latest-aerial-update-as-of-2021</ref><ref>https://www.waze.com/live-map/directions/ph/calabarzon/calamba/calamba-city-hospital?to=place.ChIJbdp7N4pjvTMRUi499TXbcRo</ref> ==Pasilidad== Ang pasilidad ay mayroong higit na 4 na palapag at inihahandang mga klinik, opisina at kama, ito ay inumpisahang itayo taong 2019. ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Calamba, Laguna]] [[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]] sllj8d3r14mobizqt67png6l01dx7ef 2218847 2218841 2026-08-03T14:19:48Z Ivan P. Clarin 84769 2218847 wikitext text/x-wiki {{For|ospital|Global Care Medical Center of Canlubang}} {{Infobox hospital | name = Calamba City Hospital <!-- See in Google --> | image = Asia-1, Canlubang 2023.jpg | image_size = 300px | caption = Ang ospital ng Calamba sa sityo ng Asia-1 | location = Kapayapaan Ave, Asia-1, [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna]] | country = [[Pilipinas]] | coordinates= {{coord|14.20600|N|121.15166|E|format=dms|dim:30_region:PH_type:landmark|display=inline,title}} | pushpin_map = Luzon#Philippines | type = Semi-Pribado | standards = ISO 9001: 2019 accredited | emergency = Level-Trauma | beds = 100 | coordinates = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E|region:PH|display=inline,title}} | pushpin_map = | key_people = Chipeco family | clinics = more than 70 | office = more than 30 | begin = 2021 | complete = 2024 (patapos) | open = 2026-27 expected | website = | wiki-Links = }} Ang '''Calamba City Hospital''' ay ang kasalukuyang bagong itinatayo na ospital sa sityo Asia-1 sa Canlubang, ito ay isang seni pribadong ospital sa loob ng "Kapayapaan" subdibisyon, katuwang ang ''Global Care Medical Center of Canlubang'' sa Canlubang''.<ref>https://www.projectlupad.com/calamba-city-hospital-latest-aerial-update-as-of-2021</ref><ref>https://www.waze.com/live-map/directions/ph/calabarzon/calamba/calamba-city-hospital?to=place.ChIJbdp7N4pjvTMRUi499TXbcRo</ref> ==Pasilidad== Ang pasilidad ay mayroong higit na 4 na palapag at inihahandang mga klinik, opisina at kama, ito ay inumpisahang itayo taong 2019. ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Calamba, Laguna]] [[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]] mmx6l9zacaz8mrjfrhat17rhhbxrxyw 2218848 2218847 2026-08-03T14:20:10Z Ivan P. Clarin 84769 2218848 wikitext text/x-wiki {{For|ospital|Global Care Medical Center of Canlubang}} {{Infobox hospital | name = Calamba City Hospital <!-- See in Google --> | image = Asia-1, Canlubang 2023.jpg | image_size = 300px | caption = Ang ospital ng Calamba sa sityo ng Asia-1 | location = Kapayapaan Ave, Asia-1, [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna]] | country = [[Pilipinas]] | coordinates= {{coord|14.20600|N|121.15166|E|format=dms|dim:30_region:PH_type:landmark|display=inline,title}} | pushpin_map = Luzon#Philippines | type = Semi-Pribado | standards = ISO 9001: 2019 accredited | emergency = Level-Trauma | beds = 100 | coordinates = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E|region:PH|display=inline,title}} | pushpin_map = | key_people = Chipeco family | clinics = more than 70 | office = more than 30 | begin = 2021 | complete = 2024 (patapos) | open = 2026-27 expected | website = | wiki-Links = }} Ang '''Calamba City Hospital''' ay ang kasalukuyang bagong itinatayo na ospital sa sityo Asia-1 sa Canlubang, ito ay isang semi pribadong ospital sa loob ng "Kapayapaan" subdibisyon, katuwang ang ''Global Care Medical Center of Canlubang'' sa Canlubang''.<ref>https://www.projectlupad.com/calamba-city-hospital-latest-aerial-update-as-of-2021</ref><ref>https://www.waze.com/live-map/directions/ph/calabarzon/calamba/calamba-city-hospital?to=place.ChIJbdp7N4pjvTMRUi499TXbcRo</ref> ==Pasilidad== Ang pasilidad ay mayroong higit na 4 na palapag at inihahandang mga klinik, opisina at kama, ito ay inumpisahang itayo taong 2019. ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Calamba, Laguna]] [[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]] lztay5v8k2hw0lk3c0jobhdi5e3hu39 0 331488 2218930 2210912 2026-08-04T03:42:21Z Allyriana000 119761 2218930 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|returns={{Hlist|Eslobenya|Gana|Hayti|Irak|Kosobo|Panama|Timog Aprika|Suwesya}}|venue=Impact Challenger Hall, Pak Kret, Nonthaburi, [[Taylandiya]]|debuts={{Hlist|Cabo Verde|Latina|Mayotte|Palestina|Rwanda}}|before=[[Miss Universe 2024|2024]]|next=|caption=Fátima Bosch|date=21 Nobyembre 2025|withdrawals={{Hlist|Albanya|Alemanya|Bahreyn|Eritreya|Hamayka|Hibraltar|Hilagang Masedonya|Iran|Kamerun|Kenya|Lupangyelo|Maldibas|Mongolya|Montenegro|Pidyi|Samoa|Somalya|Suriname|Tsipre|Usbekistan}}|broadcaster={{ubl|Telebisyon:|{{Hlist|[[Telemundo]]<ref>{{Cite web|date=6 Oktubre 2025|title=Telemundo To Debut Network's FIFA World Cup 26™ Song at the 2025 Billboard Latin Music Awards on Oct. 23 At 8pm/7c|url=https://nbcuniversalnewsgroup.com/telemundo/2025/10/06/telemundo-to-debut-networks-fifa-world-cup-26-song-at-the-2025-billboard-latin-music-awards-on-oct-23-at-8pm-7c/|url-status=live|access-date=8 Oktubre 2025|website=NBCUniversal|language=en|archive-date=8 Oktubre 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251008053941/https://nbcuniversalnewsgroup.com/telemundo/category/telemundo-en/}}</ref>}}|Streaming:{{Hlist|Peacock|AIS Play}}}}|entrants=118|placements=30|presenters={{hlist|Steve Byrne|[[Dayanara Torres]]|[[R'Bonney Gabriel]]}}|entertainment=Jeff Satur|image=Fátima Bosch coronation on GrandTV, headshot.jpg|winner='''[[Fátima Bosch]]'''|represented={{flagicon|Mexico}} Mehiko|photogenic=Mahyla Roth<br>{{flagicon|Costa Rica}} Kosta Rika|congeniality=Ceren Arslan<br>{{flagicon|Turkey}} Turkiya}} Ang '''Miss Universe 2025''' ay ang ika-74 na edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Impact Challenger, Pak Kret, Nonthaburi, [[Taylandiya]] noong 21 Nobyembre 2025.<ref>{{Cite web|date=6 Oktubre 2025|title=Telemundo To Debut Network's FIFA World Cup 26™ Song at the 2025 Billboard Latin Music Awards on Oct. 23 At 8pm/7c|url=https://nbcuniversalnewsgroup.com/telemundo/2025/10/06/telemundo-to-debut-networks-fifa-world-cup-26-song-at-the-2025-billboard-latin-music-awards-on-oct-23-at-8pm-7c/|url-status=live|access-date=28 Nobyembre 2025|website=NBCUniversal|language=en|archive-date=8 Oktubre 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251008053941/https://nbcuniversalnewsgroup.com/telemundo/category/telemundo-en/}}</ref><ref>{{Cite news |last=Castillejo|first=Dyan|date=10 Nobyembre 2025|title=Ahtisa Manalo embraces island life in Phuket, Thailand with Miss Universe sisters|url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2025/11/10/ahtisa-manalo-embraces-island-life-in-phuket-thailand-with-miss-universe-sisters-1548|access-date=28 Nobyembre 2025|work=[[ABS-CBN News]]|language=en}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Victoria Kjær Theilvig]] ng Dinamarka si [[Fátima Bosch]] ng Mehiko bilang Miss Universe 2025.<ref>{{Cite web |last=Aggarwal |first=Mithil |date=21 Nobyembre 2025 |title=Miss Mexico, who sparked a walkout after host's bullying, is crowned Miss Universe |url=https://www.nbcnews.com/world/mexico/miss-mexico-stood-hosts-bullying-crowned-miss-universe-rcna245093 |access-date=26 Nobyembre 2025 |website=NBC News |language=en}}</ref><ref name="SUMMARY2025">{{cite news |date=21 Nobyembre 2025|title=Mexico's Fatima Bosch, who walked out on organisers, crowned Miss Universe|url=https://www.bbc.com/news/articles/cgmxmxljg8mo.amp|work=[[BBC]]|access-date=28 Nobyembre 2025|language=en}}</ref> Ito ang ikaapat na tagumpay ng Mehiko sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang ''first runner-up'' si [[Praveenar Singh]] ng Mehiko, at nagtapos bilang ''second runner-up'' si [[Stephany Abasali]] ng Beneswela. 118 kandidata mula sa 117 bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito.<ref>{{Cite web |last=Harvey |first=Lex |date=21 Nobyembre 2025 |title=Scandal-plagued Miss Universe competition to crown winner |url=https://www.cnn.com/2025/11/20/style/miss-universe-2025-finale-winner-intl-hnk |access-date=21 Nobyembre 2025 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref> Pinangunahan ni Steve Byrne ang kompetisyon, samantalang sina [[Miss Universe 1993]] [[Dayanara Torres]] at [[Miss Universe 2022]] [[R'Bonney Gabriel]] ang nagsilbing mga ''commentary host''.<ref name="TOP30A">{{cite web |date=8 Nobyembre 2025 |title=Dayanara Torres participará en Miss Universe 2025 |trans-title=Dayanara Torres will participate in Miss Universe 2025 |url=https://www.elvocero.com/escenario/dayanara-torres-participar-en-miss-universe-2025/article_bb951cbc-bcb6-403f-bad7-db3fbc43be87.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251108214145/https://www.elvocero.com/escenario/dayanara-torres-participar-en-miss-universe-2025/article_bb951cbc-bcb6-403f-bad7-db3fbc43be87.html |archive-date=8 Nobyembre 2025 |access-date=21 Nobyembre 2025 |website=El Vocero |language=es}}</ref><ref>{{cite web |date=27 Oktubre 2025 |title=ABS-CBN, AIS Play to air Miss Universe; four Asia platforms take live rights for Nov pageant |url=https://www.contentasia.tv/news/abs-cbn-ais-play-air-miss-universe-four-asia-platforms-take-live-rights-nov-pageant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251108124211/https://www.contentasia.tv/news/abs-cbn-ais-play-air-miss-universe-four-asia-platforms-take-live-rights-nov-pageant |archive-date=8 Nobyembre 2025 |access-date=21 Nobyembre 2025 |website=ContentAsia |language=en}}</ref> Nagtanghal si Jeff Satur sa edisyong ito.<ref>{{Cite web |date=28 Hulyo 2025 |title=Miss Universe picks Omar Harfouch as Judge in Elite Panel led by Raul Rocha |url=https://www.khaleejtimes.com/lifestyle/miss-universe-picks-omar-harfouch-as-judge-in-elite-panel-led-by-raul-rocha |access-date=25 Setyembre 2025 |website=Khaleej Times |language=en}}</ref> == Kaligiran == [[File:เมืองทองธานี_(4).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%98%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%B5_(4).jpg|thumb|Impact Challenger Hall, ang lokasyon ng Miss Universe 2025]] === Lokasyon at petsa === Noong 16 Nobyembre 2024, pagkatapos ng Miss Universe 2024 pageant, inanunsyo ng may-ari ng Legacy Holding Group USA Inc. na si Raúl Rocha Cantú na maaaring maganap ang ika-74 na edisyon ng Miss Universe sa isa sa mga na-''shortlist'' na bansang ito: Arhentina, Espanya, Indiya, Kosta Rika, Maruekos, Republikang Dominikano, Taylandiya, at Timog Aprika.<ref>{{cite web |last1=Alvarez |first1=Anaité |date=18 Nobyembre 2024 |title=Global expectation: Where will Miss Universe 2025 be? |url=https://tvaztecaguate.com/miss-universo/2024/11/18/expectativa-global-donde-sera-miss-universe-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241118215824/https://tvaztecaguate.com/miss-universo/2024/11/18/expectativa-global-donde-sera-miss-universe-2025/ |archive-date=18 Nobyembre 2024 |access-date=8 Pebrero 2025 |website=TV Azteca Guate |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Purnell |first1=Kristoff |date=17 Nobyembre 2024 |title=Chelsea Manalo wins 1st Miss Universe Asia; 2025 hosts teased |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/17/2400394/chelsea-manalo-wins-1st-miss-universe-asia-2025-hosts-teased |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241119063556/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/17/2400394/chelsea-manalo-wins-1st-miss-universe-asia-2025-hosts-teased |archive-date=19 Nobyembre 2024 |access-date=8 Pebrero 2025 |website=[[The Philippine Star]]}}</ref> Kalaunan ay nabago ang listahan noong 7 Pebrero 2025 noong inanunsyo ng Miss Universe Organization sa kanilang ''Facebook page'' ang bagong listahan ng mga bansang maaring pangyarihan ng kompetisyon: Espanya, Kosta Rika, Niherya, Pilipinas, Republikang Dominikano, Taylandiya, ay Timog Aprika.<ref>{{Cite web |last=Escuadro |first=Kiko |date=8 Pebrero 2025 |title=Philippines considered as potential host for next Miss Universe pageant |url=https://tribune.net.ph/2025/02/07/philippines-considered-as-potential-host-for-next-miss-universe-pageant |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907021654/https://tribune.net.ph/2025/02/07/philippines-considered-as-potential-host-for-next-miss-universe-pageant |archive-date=7 Setyembre 2025 |access-date=8 Pebrero 2025 |website=Daily Tribune |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=8 Pebrero 2025 |title=Thailand to host Miss Universe 2025 |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/02/08/2420143/thailand-host-miss-universe-2025 |access-date=8 Pebrero 2025 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Noong 8 Pebrero 2025, inanunsyo ng Miss Universe Organization sa kanilang mga pahina sa [[hatirang pangmadla]] na magaganap ang ika-74 edisyon ng Miss Universe sa Bangkok, Taylandiya sa 21 Nobyembre 2025, na may mga karagdagang kaganapan na naka-iskedyul para sa Phuket at Pattaya na may mga karagdagang kaganapan na naka-iskedyul sa [[Phuket]] at Pattaya.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last= |first= |date=8 Pebrero 2025 |title=Miss Universe 2025 will be held in Thailand |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/hobbiesandactivities/935618/miss-universe-2025-will-be-held-in-thailand/story/ |access-date=8 Pebrero 2025 |website=GMA Integrated News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lugay |first=Elton |date=9 Pebrero 2025 |title=Miss Universe returns to NYC, announces Thailand as 2025 pageant host |url=https://usa.inquirer.net/165987/miss-universe-returns-to-nyc-announces-thailand-as-2025-pageant-host |access-date=12 Pebrero 2025 |website=Inquirer USA |language=en}}</ref> Ito ang ikaapat na beses na magaganap ang kompetisyon sa Taylandiya. Kalaunan ay inanunsyo na magaganap ang kompestisyon sa Impact Challenger sa Pak Kret, kung saan idinaos ang [[Miss Universe 2005]] at [[Miss Universe 2018]].<ref>{{Cite web |last=Escuadro |first=Kiko |date=11 Pebrero 2025 |title=Miss Universe 2025 to be crowned in Bangkok on 21 November |url=https://tribune.net.ph/2025/02/11/miss-universe-2025-to-be-crowned-in-bangkok-on-21-november |access-date=12 Pebrero 2025 |website=Daily Tribune |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=8 Pebrero 2025 |title=74th Miss Universe pageant finds host country in Thailand |url=https://entertainment.inquirer.net/596657/74th-miss-universe-pageant-finds-host-country-in-thailand |access-date=27 Agosto 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Noong 23 Abril, iniluklok bilang direktibong ehekutibo ng kompetisyon ang negosyanteng Taylandes na si Nawat Itsaragrisil.<ref>{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=23 Abril 2025 |title=MGI founder Nawat Itsaragrisil is new Miss Universe executive director |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/04/23/2437785/mgi-founder-nawat-itsaragrisil-new-miss-universe-executive-director |access-date=16 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Singh |first=Paulina |date=12 Nobyembre 2025 |title=Who Is Nawat Itsaragrisil? Facts About the Executive Director of "Miss Universe" |url=https://www.preview.ph/culture/entertainment/nawat-itsaragrisil-facts-miss-universe-a6887-20251112-dyn |access-date=16 Nobyembre 2025 |website=Preview Philippines |language=en}}</ref> Noong 25 Oktubre, kinumpirma ni Itsaragrisil na magpapatuloy pa rin ang kompetisyon ayon sa nakatakda sa kabila ng isang taong pagluluksa na idineklara kasunod ng pagkamatay ni Sirikit, ang dating reyna ng Taylandiya, noong nakaraang araw.<ref>{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=25 Oktubre 2025 |title=Miss Universe 2025 to proceed amid death of Thailand’s Queen Sirikit |url=https://entertainment.inquirer.net/635195/miss-universe-2025-to-proceed-as-planned-but-with-adjustments |access-date=16 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Requintina |first=Robert |date=25 Oktubre 2025 |title='Tuloy na tuloy:' 74th Miss Universe Pageant will proceed in Thailand |url=https://mb.com.ph/2025/10/25/74th-miss-universe-pageant-will-proceed-in-thailand |access-date=16 Nobyembre 2025 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en}}</ref> Inayon ng mga tagapag-ayos ng kompetisyon ang mga kaugnay na gawain nito alinsunod sa mga rekomendasyon ng pamahalaan ng Taylandiya upang umangkop sa panahon ng pagluluksa.<ref>{{Cite web |last=C. |first=Toff |date=26 Oktubre 2025 |title=Miss Universe 2025 to push through with adjustments following Thailand's Queen Mother Sirikit's passing |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2025/10/26/miss-universe-2025-to-push-through-following-thailand-s-queen-mother-sirikit-s-passing-1805 |access-date=18 Nobyembre 2025 |website=[[ABS-CBN News]] |language=EN}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Dalawampu't-isang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang mga bansa/teritoryo matapos maging ''isang runner''-up sa kanilang kompetisyong pambansa,{{Efn|First runner-up sa Miss Lebanon 2024 si Sarah Bou Jaoude ng Libano.<ref>{{cite news|title=Lebanon crowns Nada Koussa as Miss Lebanon 2024|url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/786335/lbci-lebanon-articles/en|access-date=4 Agosto 2026|newspaper=LBCI|language=en|archive-date=28 Hulyo 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240728110858/https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/786335/lbci-lebanon-articles/en|url-status=live}}</ref><br>Second runner-up sa Miss Universe Panama 2024 si Mirna Caballini ng Panama.<ref>{{Cite news|last=Arias|first=Fanny|date=22 Abril 2025|title=Mirna Caballini Bouche representará a Panamá en Miss Universo 2025|trans-title=Mirna Caballini Bouche will represent Panama at Miss Universe 2025.|url=https://www.panamaamerica.com.pa/variedades/mirna-caballini-bouche-representara-panama-en-miss-universo-2025-1248294|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250424021837/https://www.panamaamerica.com.pa/variedades/mirna-caballini-bouche-representara-panama-en-miss-universo-2025-1248294|archive-date=24 Abril 2025|access-date=4 Agosto 2026|website=Panamá América|language=es}}</ref><ref>{{Cite news |last=Arias |first=Fanny |date=22 April 2025 |title=Mirna Caballini Bouche representará a Panamá en Miss Universo 2025 |language=es |trans-title=Mirna Caballini Bouche will represent Panama at Miss Universe 2025. |website=Panamá América |url=https://www.panamaamerica.com.pa/variedades/mirna-caballini-bouche-representara-panama-en-miss-universo-2025-1248294 |url-status=live |access-date=3 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250424021837/https://www.panamaamerica.com.pa/variedades/mirna-caballini-bouche-representara-panama-en-miss-universo-2025-1248294 |archive-date=24 April 2025}}</ref>}} o matapos mapili sa isang ''casting process'',{{Efn|Bawat sa mga kandidata mula sa Baybaying Gaing, Bangglades, Biyetnam, Bulgarya, Cabo Verde, Dinamarka, Gana, Guadalupe, Hayti, Irak, Mawrisyo, Mayotte, Palestina, Paragway, Rwanda, Serbya, Timog Aprika, at Suwesya, ay pinili sa pamamagitan ng isang casting process na isinagawa ng kani-kanilang mga pambansang organisasyon.<ref>{{Cite news |last=Andini |first=Dewi |editor=Wahyu Kurniawan |date=23 Setyembre 2025 |title=7 Potret Tangia Zaman Methila Miss Universe Bangladesh 2025, Outstanding! |trans-title=7 Portraits of Tangia Zaman Methila, Miss Universe Bangladesh 2025, Outstanding! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-tangia-zaman-methila-miss-universe-bangladesh-2025-c1c2-01-cw2f3-qq4335 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301173901/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-tangia-zaman-methila-miss-universe-bangladesh-2025-c1c2-01-cw2f3-qq4335 |url-status=live |archive-date=1 Marso 2026 |access-date=4 Agosto 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref><ref>{{Cite news |date=17 Hunyo 2025 |title=Gaby Guha Officially Nominated as Miss Universe Bulgaria 2025 |url=https://www.wric.com/business/press-releases/ein-presswire/822815104/gaby-guha-officially-nominated-as-miss-universe-bulgaria-2025/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206044918/https://www.wric.com/business/press-releases/ein-presswire/822815104/gaby-guha-officially-nominated-as-miss-universe-bulgaria-2025/ |archive-date=6 Disyembre 2025 |access-date=4 Agosto 2026 |website=WRIC-TV|language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 Oktubre 2025 |title=Cabo Verde marca presença histórica no Miss Universo com Prissy Gomes |trans-title=Cape Verde makes a historic appearance at Miss Universe with Prissy Gomes |url=https://inforpress.cv/en/cabo-verde-marca-presenca-historica-no-miss-universo-com-prissy-gomes |access-date=4 Agosto 2026 |website=Inforpres |language=pt-CV}}</ref><ref>{{Cite news |last=Adanle |first=Angèle M. |date=15 July 2025 |title=Miss Universe: Miss Côte d'Ivoire 2025 Fatima Koné sidelined? Former miss contestants are being solicited |url=https://beninwebtv.com/en/miss-universe-miss-cote-divoire-2025-fatima-kone-sidelined-former-miss-contestants-are-being-solicited/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224185848/https://beninwebtv.com/en/miss-universe-miss-cote-divoire-2025-fatima-kone-sidelined-former-miss-contestants-are-being-solicited/ |archive-date=24 December 2025 |access-date=1 March 2026 |website=beninwebtv.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Andini |first=Dewi |editor=Wahyu Kurniawan |date=18 November 2025 |title=7 Potret Monique Sonne Miss Universe Denmark 2025, Charming Banget! |trans-title=7 Portraits of Monique Sonne, Miss Universe Denmark 2025, So Charming! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-monique-sonne-miss-universe-denmark-2025-charming-c1c2-01-cw2f3-73prnx |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213015646/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-monique-sonne-miss-universe-denmark-2025-charming-c1c2-01-cw2f3-73prnx |url-status=live |archive-date=13 December 2025 |access-date=1 March 2026 |website=[[IDN Times]] |language=id}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ofori |first=Oral |date=13 October 2025 |title=Osam-Peters crowned Miss Universe Ghana 2025, to rep globally |url=https://www.theafricandream.net/osam-peters-miss-universe-ghana/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260117130209/https://www.theafricandream.net/osam-peters-miss-universe-ghana/ |archive-date=17 January 2026 |access-date=1 March 2026 |website=TheAfricanDream |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Martial |first1=Christelle |last2=Pelmard |first2=Barbara |date=13 July 2025 |title=Ophély Mezino représentera la Guadeloupe au concours Miss Univers 2025 |trans-title=Ophély Mezino will represent Guadeloupe at the Miss Universe 2025 competition |url=https://la1ere.franceinfo.fr/guadeloupe/ophely-mezino-representera-la-guadeloupe-au-concours-miss-univers-1604259.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251121075351/https://la1ere.franceinfo.fr/guadeloupe/ophely-mezino-representera-la-guadeloupe-au-concours-miss-univers-1604259.html |archive-date=21 November 2025 |access-date=1 March 2026 |website=[[:fr:Outre-mer La Première (réseau)|Outre-mer la 1ère]] |language=fr}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 October 2025 |title=Melissa Sapini to represent Haiti at Miss Universe 2025 after Florida crowning |url=https://haitiantimes.com/2025/10/31/melissa-sapini-miss-universe-haiti-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251102031159/https://haitiantimes.com/2025/10/31/melissa-sapini-miss-universe-haiti-2025/ |archive-date=2 November 2025 |access-date=1 March 2026 |website=[[The Haitian Times]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Andini |first=Dewi |editor=Wahyu Kurniawan |date=20 August 2025 |title=7 Potret Hanin Al Qoreishy Miss Universe Irak 2025, Memukau! |trans-title=7 Portraits of Hanin Al Qoreishy, Miss Universe Iraq 2025, Stunning! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-hanin-al-qoreishy-miss-universe-irak-2025-c1c2-01-cw2f3-3948qk |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301180555/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-hanin-al-qoreishy-miss-universe-irak-2025-c1c2-01-cw2f3-3948qk |url-status=live |archive-date=1 March 2026 |access-date=1 March 2026 |website=[[IDN Times]] |language=id}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 September 2025 |title=À Royal Green, Réduit : Aurélie Alcindor nommée Miss Universe Mauritius 2025 |trans-title=In Royal Green, Réduit: Aurélie Alcindor named Miss Universe Mauritius 2025 |url=https://www.lemauricien.com/actualites/magazine/a-royal-green-reduit-aurelie-alcindor-nommee-miss-universe-mauritius-2025/683146/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251106123813/https://www.lemauricien.com/actualites/magazine/a-royal-green-reduit-aurelie-alcindor-nommee-miss-universe-mauritius-2025/683146/ |archive-date=6 November 2025 |access-date=1 March 2026 |website=[[Le Mauricien]] |language=fr}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mathias Ali |first=Shanyce |date=20 October 2025 |title=Une ambassadrice mahoraise à Miss Universe : le défi de Nourya Aboutoihi |trans-title=A Mayotte ambassador at Miss Universe: Nourya Aboutoihi's challenge |url=https://lejournaldemayotte.yt/2025/10/20/une-ambassadrice-mahoraise-a-miss-universe-le-defi-de-nouria-aboutoihi/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206165445/https://lejournaldemayotte.yt/2025/10/20/une-ambassadrice-mahoraise-a-miss-universe-le-defi-de-nouria-aboutoihi/ |archive-date=6 December 2025 |access-date=1 March 2026 |website=Le Journal De Mayotte |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burke |first=Minyvonne |date=19 Agosto 2025 |title=Nadeen Ayoub will be first model to represent Palestine at Miss Universe pageant |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/nadeen-ayoub-will-first-model-represent-palestine-miss-universe-pagean-rcna225917 |access-date=7 Setyembre 2025 |website=[[NBC News]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Andini |first=Dewi |editor=Wahyu Kurniawan |date=9 September 2025 |title=7 Potret Yanina Gomez Miss Universe Paraguay 2025, Captivating! |trans-title=7 Captivating Portraits of Yanina Gomez, Miss Universe Paraguay 2025! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-yanina-gomez-miss-universe-paraguay-2025-captivating-c1c2-01-cw2f3-d790y2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250912104539/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-yanina-gomez-miss-universe-paraguay-2025-captivating-c1c2-01-cw2f3-d790y2 |url-status=live |archive-date=12 September 2025 |access-date=1 March 2026 |website=[[IDN Times]] |language=id}}</ref><ref>{{Cite news |last=Andini |first=Dewi |editor=Wahyu Kurniawan |date=11 November 2025 |title=7 Potret Solange Keita Miss Universe Rwanda 2025, Inspiratif! |trans-title=7 Inspiring Portraits of Solange Keita, Miss Universe Rwanda 2025! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-solange-keita-miss-universe-rwanda-2025-inspiratif-c1c2-01-cw2f3-947gnn |archive-url=https://web.archive.org/web/20251211091304/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-solange-keita-miss-universe-rwanda-2025-inspiratif-c1c2-01-cw2f3-947gnn |url-status=live |archive-date=11 December 2025 |access-date=1 March 2026 |website=[[IDN Times]] |language=id}}</ref><ref>{{Cite news |last=Andini |first=Dewi |editor=Wahyu Kurniawan |date=8 November 2025 |title=7 Potret Elena Egorova Miss Universe Serbia 2025, Charming Banget! |trans-title=7 Portraits of Elena Egorova, Miss Universe Serbia 2025, So Charming! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-elena-egorova-miss-universe-serbia-2025-charming-banget-c1c2-01-cw2f3-xh32dz |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213004327/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-elena-egorova-miss-universe-serbia-2025-charming-banget-c1c2-01-cw2f3-xh32dz |url-status=live |archive-date=13 December 2025 |access-date=1 March 2026 |website=[[IDN Times]] |language=id}}</ref><ref>{{Cite news |author=Ngenyane| first=Andiswa |date=23 October 2025 |title=Melissa to represent Mzansi for Miss Universe! |url=https://www.snl24.com/dailysun/celebs/melissa-nayimuli-crowned-miss-universe-south-africa-2025-after-two-previous-attempts-20251023#google_vignette |access-date=23 October 2025 |website=[[Daily Sun (South Africa)|Daily Sun]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |author=Vittrup |first=Alexander |date=14 October 2025 |title=Josh Yugen to appoint Miss Universe Sweden 2025 |url=https://scandasia.com/filipino-director-josh-yugen-takes-over-miss-universe-sweden-franchise/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251014071626/https://scandasia.com/filipino-director-josh-yugen-takes-over-miss-universe-sweden-franchise/ |archive-date=14 October 2025 |access-date=14 October 2025 |website=Scandasia |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=14 October 2025 |title=Giang to make Việt Nam's beauty shine at Miss Universe 2025 |url=https://vietnamnews.vn/life-style/1727283/giang-to-make-vie-t-nam-s-beauty-shine-at-miss-universe-2025.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251014192126/https://vietnamnews.vn/life-style/1727283/giang-to-make-vie-t-nam-s-beauty-shine-at-miss-universe-2025.html |archive-date=14 October 2025 |access-date=14 October 2025 |website=[[Việt Nam News]] |language=en}}</ref>}}<ref>{{Cite web |last=Guy |first=Jack |date=18 Agosto 2025 |title=Miss Palestine to compete in Miss Universe pageant for first time |url=https://www.cnn.com/2025/08/18/style/miss-universe-palestine-scli-intl |access-date=7 Setyembre 2025 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref> at apat na kandidata ang iniluklok matapos ang pag-urong ng orihinal na nagwagi. Mula Hunyo hanggang Hulyo 2025, ipinalabas ng Telemundo ang palatuntunan na ''Miss Universe Latina, el reality'' sa Estados Unidos, na pumili ng isang kandidatang na kumakatawan sa mga Hispano at Latino-Amerikana sa bansa, na itinalaga bilang ''Miss Universe Latina''.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=18 Nobyembre 2024 |title=Telemundo Unveils Miss Universe® Latina, El Reality, A Competition Designed to Crown the First-Ever Miss Universe® Latina Delegate to Participate in the 74th Miss Universe® Pageant |url=https://nbcuniversalnewsgroup.com/telemundo/2024/11/18/telemundo-unveils-miss-universe-latina-el-reality-a-competition-designed-to-crown-the-first-ever-miss-universe-latina-delegate-to-participate-in-the-74th-miss-universe-pageant/ |access-date=23 Abril 2025 |website=NBCUniversal News Group |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Civita |first=Alicia |date=18 Nobyembre 2024 |title=Telemundo Announces New Reality Show 'Miss Universe Latina' |url=https://www.latintimes.com/telemundo-announces-new-reality-show-miss-universe-latina-566264 |access-date=23 Abril 2025 |website=Latin Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Cortes |first1=Gabriela |last2=Collantes |first2=Alonso |date=12 Mayo 2025 |title=Jacky Bracamontes nos habla de 'Miss Universe Latina, El Reality' |trans-title=Jacky Bracamontes reveals exclusive details about ‘Miss Universe Latina, El Reality’ |url=https://www.hola.com/us-es/entretenimiento/20250512831530/jacky-bracamontes-miss-universe-latina-reality-telemundo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519133141/https://www.hola.com/us-es/entretenimiento/20250512831530/jacky-bracamontes-miss-universe-latina-reality-telemundo/ |archive-date=19 Mayo 2025 |access-date=8 Hunyo 2025 |website=¡Hola! |language=es-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=22 Hulyo 2025 |title=Pageant veteran Yamilex Hernandez is first-ever ‘Miss Universe Latina’ |url=https://entertainment.inquirer.net/620183/pageant-veteran-yamilex-hernandez-is-first-ever-miss-universe-latina |access-date=21 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Dorcas Dienda si Miss Universe DR Congo 2025 Déborah Djema matapos siyang mapatalsik sa kaniyang titulo buhat ng pagtanggi sa pagpirma ng isang mandatoryong kontrata na kinakailangan ng pambansang organisasyon.<ref>{{Cite news |author=Valdez |first=Cynthia |date=4 Setyembre 2025 |title=Destituyen a Déborah Djema, Miss Universe Congo 2025, ¿qué pasó y quién la sustituirá? |language=es |trans-title=Miss Universe Congo 2025 Déborah Djema dethroned. What happened and who will replace her? |website=¡Hola! |url=https://www.hola.com/us-es/entretenimiento/20250905854035/miss-universe-congo-2025-deborah-djema-destitucion/ |url-status=live |access-date=7 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250905061925/https://www.hola.com/us-es/entretenimiento/20250905854035/miss-universe-congo-2025-deborah-djema-destitucion/ |archive-date=5 Setyembre 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Bakambana |first=Germaine |date=28 Agosto 2025 |title=Déborah DJEMA, élue Miss Univers RDC 2025, représentera le Grand Congo en décembre prochain en Thaïlande |language=fr |trans-title=Déborah DJEMA, elected Miss Universe DRC 2025, will represent the Greater Congo next December in Thailand |website=PourElle.info |url=https://pourelle.info/deborah-djema-elue-miss-univers-rdc-2025-representera-le-grand-congo-en-decembre-prochain-en-thailande/ |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250828164909/https://pourelle.info/deborah-djema-elue-miss-univers-rdc-2025-representera-le-grand-congo-en-decembre-prochain-en-thailande/ |archive-date=28 Agosto 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Bakambana |first=Germaine |date=4 Setyembre 2025 |title=Destitution de Déborah DJEMA : La nouvelle Miss Univers RDC perd sa couronne après avoir refusé de signer un contrat |language=fr |trans-title=Déborah DJEMA dismissed: The new Miss Universe DRC loses her crown after refusing to sign a contract |website=PourElle.info |url=https://pourelle.info/destitution-de-deborah-djema-la-nouvelle-miss-univers-rdc-perd-sa-couronne-apres-avoir-refuse-de-signer-un-contrat/ |url-status=live |access-date=5 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250904222245/https://pourelle.info/destitution-de-deborah-djema-la-nouvelle-miss-univers-rdc-perd-sa-couronne-apres-avoir-refuse-de-signer-un-contrat/ |archive-date=4 Setyembre 2025}}</ref> Pinalitan ng ''first runner-up'' ng Miss Universe Trinidad & Tobago 2025 na si Latifa Morris ang orihinal na nagwagi na si Sihlé Letren,<ref>{{Cite web |last=Doughty |first=Melissa |date=25 Hulyo 2025 |title=Dr Sihlé Letren is Miss Universe TT 2025 |url=https://newsday.co.tt/2025/07/25/dr-sihle-letren-is-miss-universe-tt-2025/ |access-date=2 Agosto 2025 |website=Trinidad and Tobago Newsday |language=en-US}}</ref> matapos nitong bumitiw dahil sa personal na dahilan.<ref>{{Cite web |date=11 Setyembre 2025 |title=Miss Universe T&T steps down, cites “ongoing challenges |url=https://trinidadexpress.com/newsextra/miss-universe-t-t-steps-down-cites-ongoing-challenges/article_48c1bd34-6676-4491-b033-bdd8f3049206.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250911134000/https://trinidadexpress.com/newsextra/miss-universe-t-t-steps-down-cites-ongoing-challenges/article_48c1bd34-6676-4491-b033-bdd8f3049206.html |archive-date=11 Setyembre 2025 |access-date=12 Setyembre 2025 |website=Trinidad Express Newspapers |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Doughty |first=Melissa |date=11 Setyembre 2025 |title=Dr Sihlé Letren resigns as Miss Universe TT |url=https://newsday.co.tt/2025/09/11/dr-sihle-letren-resigns-as-miss-universe-tt/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250912040736/https://newsday.co.tt/2025/09/11/dr-sihle-letren-resigns-as-miss-universe-tt/ |archive-date=12 Setyembre 2025 |access-date=12 Setyembre 2025 |website=Trinidad and Tobago Newsday |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=6 Oktubre 2025 |title=7 Potret Latifah Morris Miss Universe Trinidad dan Tobago 2025, Stunning Abis! |language=id |trans-title=7 Portraits of Latifah Morris, Miss Universe Trinidad and Tobago 2025, Absolutely Stunning! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-latifah-morris-miss-universe-trinidad-dan-tobago-2025-c1c2-01-cw2f3-qvbr38 |url-status=live |access-date=13 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012154854/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-latifah-morris-miss-universe-trinidad-dan-tobago-2025-c1c2-01-cw2f3-qvbr38 |archive-date=12 Oktubre 2025}}</ref> Pinalitan ni Zhao Na si Xuhe Hou bilang kinatawan ng Tsina dahil sa personal na dahilan.<ref>{{Cite web |date=30 Hulyo 2024 |title=侯旭合摘得桂冠！！第 72 届环球小姐中国区大赛皇冠之夜：华丽落幕，星光绽放 |trans-title=Hou Xuhe won the crown! ! The 72nd Miss Universe China crown night: a gorgeous ending with star-studded glory |url=https://caijing.chinadaily.com.cn/a/202407/30/WS66a88451a310054d254ea9b5.html |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=China Daily |language=zh |archive-date=27 Nobiyembre 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127093947/https://caijing.chinadaily.com.cn/a/202407/30/WS66a88451a310054d254ea9b5.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |author=Le |first=Linh |date=16 Abril 2025 |title=4 Miss Universe national winners stripped of titles |language=en |website=VnExpress |url=https://e.vnexpress.net/news/life/celebrities/4-miss-universe-national-winners-stripped-of-titles-4874881.html |url-status=live |access-date=21 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427040311/https://e.vnexpress.net/news/life/celebrities/4-miss-universe-national-winners-stripped-of-titles-4874881.html |archive-date=27 Abril 2025}}</ref><ref>{{cite news |author=Nguyen |first=An |date=11 Abril 2025 |title=Miss Universe China Xinying Zhu stripped of title for 'inability to fulfill duties' |language=en |website=VnExpress |url=https://e.vnexpress.net/news/life/celebrities/miss-universe-china-xinying-zhu-stripped-of-title-for-inability-to-fulfill-duties-4872860.html |url-status=live |access-date=21 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251017093012/https://e.vnexpress.net/news/life/celebrities/miss-universe-china-xinying-zhu-stripped-of-title-for-inability-to-fulfill-duties-4872860.html |archive-date=17 Oktubre 2025}}</ref> Pinalitan ng second runner-up ng Miss Polonia 2025 na si Emily Reng ang orihinal na kandidata ng Polonya na si Miss Polski 2025 Oliwia Mikulska matapos malipat ang prangkisa ng Miss Universe sa Polonya sa Miss Polonia.<ref>{{Cite news |last=Wolniewicz |first=Natalia |date=29 Hunyo 2025 |title=To ona została Miss Polski 2025. Oliwia Mikulska ma na swoim koncie spore osiągnięcia |language=pl |trans-title=She is Miss Poland 2025. Oliwia Mikulska has a lot of achievements under her belt. Oliwia Mikulska is Miss Poland 2025. |website=Onet.pl |url=https://www.onet.pl/styl-zycia/plejada/to-ona-zostala-miss-polski-2025-oliwia-mikulska-ma-na-swoim-koncie-spore-osiagniecia/jych0l5,0898b825 |url-status=live |access-date=30 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250629223057/https://www.onet.pl/favicon.ico |archive-date=29 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{cite news |author=Szulim |first=Igor |date=22 Oktubre 2025 |title=Takiej reprezentantki jeszcze nie mieliśmy. 19-latka z Chicago powalczy o tytuł Miss Universe |language=pl |trans-title=We've never had a representative like this before. A 19-year-old from Chicago will compete for the Miss Universe title |website=Plejada |url=https://plejada.pl/newsy/miss-universe-2025-kim-jest-emily-reng-reprezentantka-polski/z4qtn1t |url-status=live |access-date=21 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251022194152/https://plejada.pl/newsy/miss-universe-2025-kim-jest-emily-reng-reprezentantka-polski/z4qtn1t |archive-date=22 Oktubre 2025}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Lumahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Cabo Verde, Mayotte, Palestina, at Rwanda.<ref>{{cite news |author=Oliveira |first=Aline |date=20 Oktubre 2025 |title=Cabo Verde estreia-se no concurso Miss Universo com modelo Prissy Gomes |language=pt |trans-title=Cape Verde debuts in the Miss Universe contest with model Prissy Gomes |website=Balai |url=https://www.balai.cv/balai-style/cabo-verde-estreia-se-no-concurso-miss-universo-com-modelo-prissy-gomes/ |url-status=live |access-date=21 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251022183126/https://www.balai.cv/balai-style/cabo-verde-estreia-se-no-concurso-miss-universo-com-modelo-prissy-gomes/ |archive-date=22 Oktubre 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Paul |first=Iraa |date=14 Agosto 2025 |title=Who is Nadeen Ayoub, first Miss Palestine in Miss Universe after decades of absence? Fans warn: ‘Israel will target her’ |language=en |website=The Times of India |url=https://www.indiatimes.com/trending/who-is-nadeen-ayoub-first-miss-palestine-in-miss-universe-after-decades-of-absence-fans-warn-israel-will-target-her-666736.html |url-status=live |access-date=23 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250814053128/https://www.indiatimes.com/trending/who-is-nadeen-ayoub-first-miss-palestine-in-miss-universe-after-decades-of-absence-fans-warn-israel-will-target-her-666736.html |archive-date=14 Agosto 2025}}</ref><ref>{{cite news |author=Requintina |first=Robert |date=17 Oktubre 2025 |title=House of Yugen pioneers in reshaping the future of Miss Universe |language=en |website=[[Manila Bulletin]] |url=https://mb.com.ph/2025/10/17/house-of-yugen-pioneers-in-reshaping-the-future-of-miss-universe |access-date=21 Nobyembre 2025}}</ref> Bumalik sa edisyong ito ang mga bansang Eslobenya at Irak na huling sumali noong [[Miss Universe 2017|2017]];<ref>{{Cite news |last=Boscarol |first=Taja |date=6 Mayo 2025 |title=Miss Universe returns to Slovenia |language=en-US |website=Boscarol |url=https://boscarol.si/en/miss-universe-returns-to-slovenia/ |url-status=live |access-date=8 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518080138/https://boscarol.si/en/miss-universe-returns-to-slovenia/ |archive-date=18 Mayo 2025}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 Marso 2025 |title=Miss Universe Iraq Returns to the 74th Miss Universe Competition |url=https://www.missuniverse.com/press-releases/mr-al-mousawy-was-inspired-to-bring-iraq-back-to-miss-universe/ |url-status=live |access-date=2 Abril 2025 |website=Miss Universe |language=en}}</ref> Suwesya na huling sumali noong [[Miss Universe 2021|2021]];<ref name="SWEDENRETURN">{{Cite news |author=Tuazon |first=Nikko |date=12 Oktubre 2025 |title=Josh Yugen to appoint Miss Universe Sweden 2025 |language=en |website=PEP.ph |url=https://www.pep.ph/news/local/189097/josh-yugen-miss-universe-sweden-2025-a721-20251012 |url-status=live |access-date=13 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012152057/https://www.pep.ph/news/local/189097/josh-yugen-miss-universe-sweden-2025-a721-20251012 |archive-date=12 Oktubre 2025}}</ref> Gana at Hayti na huling sumali noong [[Miss Universe 2022|2022]];<ref name=":2">{{Cite news |author=Ramírez |first=José Carlos Molina |date=18 Agosto 2025 |title=Estas son las latinas rumbo a Miss Universo 2025: ¿Quiénes faltan? |language=es |trans-title=These are the Latinas headed to Miss Universe 2025: Who's missing? |website=La Prensa Gráfica |url=https://www.laprensagrafica.com/farandula/Estas-son-las-latinas-rumbo-a-Miss-Universo-2025-Quienes-faltan-20250818-0032.html |url-status=live |access-date=5 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250903131326/https://www.laprensagrafica.com/farandula/Estas-son-las-latinas-rumbo-a-Miss-Universo-2025-Quienes-faltan-20250818-0032.html |archive-date=3 Setyembre 2025}}</ref> at Kosobo, Panama, at Timog Aprika na huling sumali noong [[Miss Universe 2023|2023]].<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=12 Setyembre 2025 |title=7 Potret Dorea Shala Miss Universe Kosovo 2025, Sweet Abis! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-dorea-shala-miss-universe-kosovo-2025-sweet-abis-c1c2-01-cw2f3-n97n07 |access-date=25 Setyembre 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Abril 2025 |title=Señorita Panamá inicia proceso de selección para Miss Universe 2025 y 2026 |trans-title=Miss Panama begins the selection process for Miss Universe 2025 and 2026 |url=https://www.critica.com.pa/show/senorita-panama-inicia-proceso-de-seleccion-para-miss-universe-2025-y-2026-490027 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250407155021/https://www.critica.com.pa/show/senorita-panama-inicia-proceso-de-seleccion-para-miss-universe-2025-y-2026-490027 |archive-date=7 Abril 2025 |access-date=7 Abril 2025 |website=Crítica |language=es}}</ref><ref>{{Cite news |date=5 Nobyembre 2025 |title=Global Glamour Meets Controversy at Miss Universe 74 |language=en |website=Greater Belize Media |url=https://www.greaterbelize.com/global-glamour-meets-controversy-at-miss-universe-74/ |url-status=live |access-date=21 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251107190243/https://www.greaterbelize.com/global-glamour-meets-controversy-at-miss-universe-74/ |archive-date=7 Nobyembre 2025}}</ref> Bumitiw si Sahar Biniaz ng Iran buhat ng pag-aalala para sa kaligtasan ng kaniyang pambansang direktor kasunod ng mga ulat ng pagkakakulong ng direktor sa Iran.<ref>{{cite news |last=Fatemehzadeh |first=Muhammad |date=1 Hunyo 2025 |title=«سحر بی‌نیاز» دختر شایسته پارسی ۲۰۲۵ شد _ نماینده ایران در رقابت جهانی تایلند |language=Farsi |trans-title="Sahar Biniaz" became Miss Persia 2025 - Iran's representative in the world competition in Thailand |website=Anajournal |url=https://anajournal.ir/news/akhbar-film-serial/dokhtar-shayesteh-parsi-2025-sahar-biniaz/ |url-status=live |access-date=2 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602091925/https://anajournal.ir/news/akhbar-film-serial/dokhtar-shayesteh-parsi-2025-sahar-biniaz/ |archive-date=2 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |author=Nam |first=Duy |date=10 Oktubre 2025 |title=Người đẹp hai lần bỏ thi Hoa hậu Hoàn vũ |language=vi |trans-title=Beauty twice dropped out of Miss Universe contest |website=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/nguoi-dep-hai-lan-bo-thi-hoa-hau-hoan-vu-post1785827.tpo |url-status=live |access-date=13 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010055000/https://tienphong.vn/nguoi-dep-hai-lan-bo-thi-hoa-hau-hoan-vu-post1785827.tpo |archive-date=10 Oktubre 2025}}</ref> Bumitiw si Diana Fast ng Alemanya dahil sa personal na dahilan.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=7 Abril 2025 |title=Miss Universe Germany: Diana Fast ist Miss Universe Germany 2025 / Mit Charisma, Mut und Business-Mindset an die Spitze |trans-title=Miss Universe Germany: Diana Fast is Miss Universe Germany 2025 / With charisma, courage and business mindset to the top |url=https://ga.de/sonderthemen/spezial/presseportal/diana-fast-ist-miss-universe-germany-2025-mit-charisma-mut-und-business-mindset-an-die-spitze_aid-126077937 |access-date=7 Abril 2025 |website=General-Anzeiger Bonn |language=de }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |last=Parent |first=Tabitha |date=6 Nobyembre 2025 |title=Miss Germany 2025 Diana Fast Withdraws from Miss Universe Pageant |language=en |website=People |url=https://people.com/miss-germany-2025-withdraws-from-miss-universe-pageant-11844828 |url-status=live |access-date=21 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251106184948/https://people.com/miss-germany-2025-withdraws-from-miss-universe-pageant-11844828 |archive-date=6 Nobyembre 2025}}</ref> Hindi nagpakita sa Taylandiya sina Iman Totic ng Hilagang Masedonya,<ref>{{cite news |date=23 Oktubre 2025 |title=Убавината им е во гените: Ќерка на поранешна Мис Македонија го освојува светот, ќе ја претставува нашата земја на Мис Универзум 2025 |language=mk |trans-title=Beauty is in their genes: Daughter of former Miss Macedonia conquers the world, will represent our country at Miss Universe 2025 |website=Zenski Magazin |url=https://zenskimagazin.faktor.mk/ubavinata-im-e-vo-genite-kjerka-na-poraneshna-mis-makedonija-go-osvojuva-svetot-kje-ja-pretstavuva-nashata-zemja-na-mis-univerzum-2025 |url-status=live |access-date=21 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251024181529/https://zenskimagazin.faktor.mk/ubavinata-im-e-vo-genite-kjerka-na-poraneshna-mis-makedonija-go-osvojuva-svetot-kje-ja-pretstavuva-nashata-zemja-na-mis-univerzum-2025 |archive-date=24 Oktubre 2025}}</ref> Josiane Golonga ng Kaemerun,<ref>{{Cite news |last=Mawel |first=Arnaud Nicolas |date=13 Hulyo 2025 |title=Josiane Golonga Harangada élue Miss Cameroun 2025 |language=fr |trans-title=Josiane Golonga Harangada elected Miss Cameroon 2025 |website=Journal du Cameroun |url=https://fr.journalducameroun.com/josiane-golonga-harangada-elue-miss-cameroun-2025/ |url-status=live |access-date=13 Hulyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250713130827/https://fr.journalducameroun.com/josiane-golonga-harangada-elue-miss-cameroun-2025/ |archive-date=13 Hulyo 2025}}</ref> at Chiara Wijntuin ng Suriname dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=3 Nobyembre 2024 |title=Chiara Wijntuin gekroond tot Miss Suriname 2025 |url=https://www.waterkant.net/suriname/2024/11/03/chiara-wijntuin-gekroond-tot-miss-suriname-2025/ |access-date=19 Nobyembre 2024 |website=Waterkant |language=nl}}</ref><ref>{{Cite news |date=11 Nobyembre 2025 |title=Loạt hoa hậu bỏ thi Miss Universe 2025 |language=vi |trans-title=Miss Universe 2025 series dropped out |website=VnExpress |url=https://ngoisao.vnexpress.net/loat-hoa-hau-bo-thi-miss-universe-2025-4962455.html |access-date=21 Nobyembre 2025}}</ref> Bumitiw rin si Helena O'Connor ng Lupangyelo dahil sa isang karamdaman.<ref>{{Cite web |last=Guðjónsdóttir |first=Guðrún Ósk |date=3 Abril 2025 |title=Helena er Ungfrú Ísland 2025 |trans-title=Helena is Miss Iceland 2025 |url=https://www.dv.is/fokus/2025/04/03/helena-er-ungfru-island-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250404064133/https://www.dv.is/fokus/2025/04/03/helena-er-ungfru-island-2025/ |archive-date=4 Abril 2025 |access-date=4 Abril 2025 |website=Dagblaðið Vísir |language=is}}</ref><ref>{{Cite news |date=8 Nobyembre 2025 |title=Helena hættir við þátttöku í Miss Universe í Tælandi vegna veikinda |language=is |trans-title=Helena withdraws from Miss Universe in Thailand due to illness |website=Dagblaðið Vísir |url=https://www.dv.is/fokus/2025/11/08/helena-haettir-vid-thatttoku-miss-universe-taelandi-vegna-veikinda/ |access-date=21 Nobyembre 2025}}</ref> Bagama't lumahok sa paunang kompetisyon, hindi na nagpakita sa pangwakas na kompetisyon si Flavia Harizaj ng Albanya dahil sa personal na dahilan.<ref>{{Cite web |date=21 Nobyembre 2025 |title=Scandal at Miss Universe in Thailand, the representative from Albania does not appear in the final |url=https://www.voxnews.al/english/lifestyle/skandal-ne-miss-universe-ne-tajlande-perfaqesuesja-nga-shqiperia-nuk-s-i104741 |access-date=26 Nobyembre 2025 |website=Vox News |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=30 June 2025 |title=Shqipëria dhe Kosova zgjedhin më të bukurat për Miss Universe 2025 |language=sq |trans-title=Albania and Kosovo choose the most beautiful for Miss Universe 2025 |website=Albanian Post |url=https://albanianpost.com/shqiperia-dhe-kosova-zgjedhin-me-te-bukurat-per-miss-universe-2025/ |url-status=live |access-date=30 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250630092821/https://albanianpost.com/shqiperia-dhe-kosova-zgjedhin-me-te-bukurat-per-miss-universe-2025/ |archive-date=30 June 2025}}</ref> Napilitang bumitiw si Gabrielle Henry ng Hamayka matapos mahulog sa isang hindi nababantayang siwang sa sahig ng entablado at nagtamo ng matinding pinsala sa kasagsagan ng paunang kompetisyon.<ref name="JamaicaGleaner2025b">{{cite news |title=Prayers for Miss Universe Jamaica after extent of injuries revealed|work=Jamaica Gleaner|date=9 Disyembre 2025|url=https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20251209/prayers-miss-universe-jamaica-after-extent-injuries-revealed|access-date=11 Hunyo 2026|language=en}}</ref> Siya ay ipinasok sa ''intensive care'' sa Bangkok, at inako ng Miss Universe Organization ang buo at agarang responsibilidad para sa insidente at sinaklaw ang lahat ng nauugnay na gastos sa medikal at pagpapauwi.<ref>{{cite news |date=21 Nobyembre 2025 |title=Miss Jamaica Universe withdraws from pageant after suffering head injury in fall |work=Jamaica Observer |url=https://www.jamaicaobserver.com/2025/11/21/miss-jamaica-universe-withdraws-pageant-suffering-head-injury-fall/#google_vignette |url-status=live |access-date=26 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251122090404/https://www.jamaicaobserver.com/2025/11/21/miss-jamaica-universe-withdraws-pageant-suffering-head-injury-fall/ |archive-date=22 Nobyembre 2025}}</ref> Hindi sumali ang mga bansang Bahreyn, Eritreya, Hibraltar, Kenya, Maldibas, Mongolya, Pidyi, Samoa, Somalya, Tsipre, at Usbekistan sa edisyong ito matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok.<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=18 Oktubre 2025 |title=Josh Yugen secures another Miss Universe franchise, with 4 bets this 2025 |url=https://entertainment.inquirer.net/634111/josh-yugen-secures-another-miss-universe-franchise-with-4-bets-this-2025 |access-date=21 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 Nobyembre 2025 |title=Miss Universe 2025 contestants who withdrew from the beauty pageant |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20251110866702/miss-universe-2025-contestantswithdrew/ |access-date=21 Nobyembre 2025 |website=Hola! USA |language=en-us}}</ref> == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 2025''' | * {{flagdeco|Mexico}} '''[[Mehiko]]''' – '''[[Fátima Bosch]]'''<ref name=":1">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=21 Nobyembre 2025 |title=Fatima Bosch of Mexico crowned Miss Universe 2025 in Thailand |url=https://entertainment.inquirer.net/639639/fatima-bosch-of-mexico-crowned-miss-universe-2025-in-thailand |access-date=21 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|THA}} [[Taylandiya]] – [[Praveenar Singh]]<ref name=":1" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] – [[Stephany Abasali]]<ref name=":1" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|PHL}} [[Pilipinas]] – [[Ahtisa Manalo]]<ref name=":1" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] – [[Olivia Yacé]]<ref name=":1" /> |- |Top 12<ref>{{Cite web |last=Baylon |first=Khryzztine Joy |date=21 Nobyembre 2025 |title=Live Updates: Ahtisa Manalo advances to Miss Universe 2025 Top 12 |url=https://www.pep.ph/news/local/189754/live-updates-miss-universe-2025-a5132-20251121 |access-date=21 Nobyembre 2025 |website=Philippine Entertainment Portal |language=en}}</ref> | * {{flagicon|GLP|variant=local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] – Ophély Mézino * {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Vanessa Pulgarín * {{flagdeco|CUB}} [[Cuba|Kuba]] – Lina Luaces * {{flagdeco|MLT}} [[Malta]] – Julia Cluett * {{flagdeco|PUR}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – Zashely Alicea * {{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] – Inna Moll * {{flagicon|CHN}} [[Tsina]] – Zhao Na |- |Top 30<ref>{{Cite web |last=Pasajol |first=Anne |date=21 Nobyembre 2025 |title=Miss Universe 2025: Ahtisa Manalo advances to Top 30 |url=https://entertainment.inquirer.net/639594/miss-universe-2025-ahtisa-manalo-advances-to-top-30 |access-date=21 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> | * {{flagdeco|BAN}} [[Bangladesh|Bangglades]] – Tangia Methila * {{flagicon|BRA}} [[Brasil]] – Gabriela Lacerda * {{flagdeco|USA}} [[Estados Unidos]] – Audrey Eckert * {{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] – Raschel Paz * {{flagdeco|JPN}} [[Hapon]] – Kaori Hashimoto * {{flagdeco|IND}} [[Indiya]] – Manika Vishwakarma * {{flagdeco|CAN}} [[Canada|Kanada]] – Jaime Vandenberg * {{flagdeco|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] – Mahyla Roth * {{flagicon|CRO}} [[Kroasya]] – Laura Gnjatović * {{flagicon image|Flag of the Hispanic peoples.svg}} [[Amerikang Latino|Latina]] – Yamilex Hernández * {{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] – Itza Castillo * {{flagdeco|NLD}} [[Netherlands|Olanda]] – Nathalie Mogbelzada * {{flagdeco|PSE}} [[Estado ng Palestina|Palestina]] – Nadeen Ayoub * {{flagdeco|PRY}} [[Paraguay|Paragway]] – Yanina Gómez * {{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] – Ève Gilles * {{flagdeco|DOM}} [[Republikang Dominikano]] – Jennifer Ventura * {{flagdeco|RWA}} [[Rwanda]] – Solange Keita * {{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] – Lyshanda Moyas |} === Mga ''Continental Queen'' === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Parangal !Kandidata |- |Aprika at Oseaniya | * {{flagicon|CIV}} Baybaying Garing – Olivia Yacé (bumitiw)<ref>{{Cite web |last=Llemit |first=Kathleen A. |date=24 Nobyembre 2025 |title=Cote d’Ivoire’s Olivia Yace steps down as Miss Universe Africa and Oceania |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/11/24/2489681/cote-divoires-olivia-yace-steps-down-miss-universe-africa-and-oceania |access-date=26 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |- |Asya | * {{flagicon|CHN}} Tsina – Zhao Na<ref name=":4">{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=22 Nobyembre 2025 |title=China’s Zhao Na succeeds Chelsea Manalo as Miss Universe Asia |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/11/22/2488313/chinas-zhao-na-succeeds-chelsea-manalo-miss-universe-asia |access-date=26 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |- |Europa at Gitnang Silangan | * {{flagdeco|MLT}} Malta – Julia Cluett<ref name=":4" /> |- |Kaamerikahan | * {{flagicon|VEN}} Beneswela – Stephany Abasali<ref name=":4" /> |} === Mga natatanging parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{flagdeco|CRI}} Kosta Rika – Mahyla Roth<ref name=":5">{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=22 Nobyembre 2025 |title=Ahtisa Manalo snags 3rd place in Miss Universe ‘Beyond the Crown’ tilt |url=https://entertainment.inquirer.net/639849/ahtisa-manalo-snags-3rd-place-in-miss-universe-beyond-the-crown-tilt |access-date=26 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{flagdeco|TUR}} Turkiya – Ceren Arslan<ref name=":5" /> |- |Best in National Costume | * {{flagicon|PHL}} Pilipinas – [[Ahtisa Manalo]]<ref>{{Cite web |last=Núñez|first=Bárbara Sepúlveda|date=26 Nobyembre 2025|title=¿Qué país obtuvo el premio al “Mejor Traje Típico” en Miss Universe 2025?|url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/que-pais-obtuvo-el-premio-al-mejor-traje-tipico-en-miss-universe-2025/|access-date=27 Nobyembre 2025|website=El Nuevo Día|language=es|trans-title=Which country won the "Best National Costume" award at Miss Universe 2025?}}</ref> |- |People's Choice | * {{flagdeco|PRY}} Paragway – Yanina Gómez<ref name=":5" /> |- |Most Beautiful Skin | * {{flagdeco|IDN}} Indonesya – Sanly Liu<ref name=":5" /> |} {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Parangal !Pambansang Direktor |- |Best National Pageant | * [[Miss Universe Philippines]] – Jonas Gaffud<ref>{{cite web |date=22 Nobyembre 2025 |title=Miss Universe Philippines Organization named 'Best National Pageant' |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/967066/miss-universe-philippines-organization-named-best-national-pageant/story/ |access-date=26 Nobyembre 2025 |website=GMA News Online |publisher=GMA Network |language=en}}</ref> |} ==== ''Beyond the Crown'' ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |Nagwagi | * {{flagdeco|PRY}} Paragway – Yanina Gómez<ref name=":5" /> |- |1st runner-up | * {{flagdeco|NLD}} Olanda – Nathalie Mogbelzada<ref name=":5" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|PHL}} Pilipinas – [[Ahtisa Manalo]]<ref name=":5" /> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Tulad noong [[Miss Universe 2024|2024]], tatlumpung semi-finalist ang napili sa pamamagitan ng national costume competition, paunang kompetisyon at ang mga closed-door interview.<ref>{{Cite news |date=4 Nobyembre 2025 |title=Miss Universe Organization reaffirms 4 official competition stages, no form of 'preference or advantage' |language=en |website=[[GMA Network]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/964810/miss-universe-organization-reaffirms-4-official-competition-stages-no-form-of-preference-or-advantage/story/ |access-date=21 Nobyembre 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mallorca |first=Hannah |date=4 Nobyembre 2025 |title=Miss Universe 2025: Candidates to be judged in four categories |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer|Entertainment Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/636626/miss-universe-2025-candidates-to-be-judged-in-four-categories |access-date=21 Nobyembre 2025}}</ref> Nagsagawa ng ''internet voting'' kung saan ang mga manonood ay maaaring bumoto para sa isa pang kandidata upang umabante sa ''semifinals''. Lumahok sa ''swimsuit competition'' ang tatlumpung mga ''semifinalist'' at pagkatapos ay pinili ang labindalawang mga ''semifinalist''. Lumahok sa ''evening gown competition'' ang labindalawang mga ''semifinalist'' at kalaunan ay pinili ang limang pinalista na lalahok sa ''question-and-answer round'', ''final question'' at ''final walk''.<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=16 Nobyembre 2025 |title=Miss Universe 2025: What to expect at the coronation show |url=https://entertainment.inquirer.net/638621/miss-universe-2025-what-to-expect-at-the-coronation-night |access-date=21 Nobyembre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Natukoy ang mga nanalo ng walong natatatanging parangal at ang kanilang mga ''runner-up'' sa pamamagitan ng ''online public voting'' sa pamamagitan ng mga aplikasyon na Miss Universe at Zetrix, kabilang ang parangal na ''Miss Congeniality''.<ref>{{Cite news |last=Adina|first=Armin P.|date=9 Nobyembre 2025|title=Miss Universe 2025 online voting to include Miss Congeniality|url=https://entertainment.inquirer.net/637588/miss-universe-2025-online-voting-to-include-miss-congeniality|access-date=28 Nobyembre 2025|newspaper=[[Philippine Daily Inquirer|Entertainment Inquirer]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 Nobyembre 2025|title=Miss Universe 2025 opens online voting for multiple categories, including Miss Congeniality|url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/965453/miss-universe-2025-online-voting/story/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251109155151/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/965453/miss-universe-2025-online-voting/story/|archive-date=9 Nobyembre 2025|access-date=28 Nobyembre 2025|website=[[GMA Network]]}}</ref> Ito ang unang edisyon na ang nagwagi ng parangal ay napagpasyahan sa pamamagitan ng pampublikong boto sa halip na isang nakagawiang boto ng mga kandidata. === Komite sa pagpili === * Miniyothabo Francisca Baloyi – koronel ng hukbo mula sa Simbabwe ''(sa'' ''pangwakas na kompetisyon lamang)<ref name="ADDJUDGE">{{cite web |last1=Purnell |first1=Kristoffer |date=19 Nobyembre 2025 |title=Miss Universe 2005 Natalie Glebova, Angolan [sic] commander join Miss Universe 2025 jury |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/11/19/2488515/miss-universe-2005-natalie-glebova-angolan-commander-join-miss-universe-2025-jury |archive-url=https://web.archive.org/web/20251120002116/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/11/19/2488515/miss-universe-2005-natalie-glebova-angolan-commander-join-miss-universe-2025-jury |archive-date=20 Nobyembre 2025 |access-date=21 Nobyembre 2025 |website=[[The Philippine Star]]}}</ref>'' * Romero Britto – Brasilenyong artista at iskulptor ''(sa gabi ng'' ''pangwakas na kompetisyon lamang)''<ref name=":2" /> * Ismael Cala – Kubanong mamamahayag at manununulat<ref>{{cite web |last1=González|first1=Elvis|date=10 Nobyembre 2025|title=Ismael Cala confirmado como jurado de Miss Universo 2025|trans-title=Ismael Cala confirmed as a judge for Miss Universe 2025|url=https://meridiano.net/usa/farandula/ismael-cala-confirmado-como-jurado-de-miss-universo-2025-2025111013120|archive-url=https://web.archive.org/web/20251112010033/https://meridiano.net/usa/farandula/ismael-cala-confirmado-como-jurado-de-miss-universo-2025-2025111013120|archive-date=12 Nobyembre 2025|access-date=28 Nobyembre 2025|website=Diario Meridiano|language=es}}</ref><ref name="PREJUDGE">{{cite news |date=20 Nobyembre 2025|title=Miss Universe 2025 รอบพรีลิมฯ สุดปัง แฟนไทยเชียร์ วีนา ฟอร์มแรงทุกด่าน|trans-title=Miss Universe 2025 preliminary round was spectacular, with Thai fans cheering as Veena delivered a strong performance in every segment|url=https://www.thairath.co.th/entertain/beauty-pageant/2896661|archive-url=https://web.archive.org/web/20251119174302/https://www.thairath.co.th/entertain/beauty-pageant/2896661|archive-date=19 Nobyembre 2025|access-date=28 Nobyembre 2025|website=Thairath|language=th}}</ref> * Sharon Fonseca – Benesolanong modelo, aktres, at negosyante<ref>{{Cite news |author=Reina |first=Kleimar |date=25 Agosto 2025 |title=Una actriz venezolana integra el jurado del Miss Universo 2025 |language=es |trans-title=A Venezuelan actress joins the Miss Universe 2025 judge |website=Diario Meridiano |url=https://meridiano.net/usa/farandula/una-actriz-venezolana-integra-el-jurado-del-miss-universo-2025-202582520450 |url-status=live |access-date=27 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250826131205/https://meridiano.net/usa/farandula/una-actriz-venezolana-integra-el-jurado-del-miss-universo-2025-202582520450 |archive-date=26 Agosto 2025}}</ref> * [[Natalie Glebova]] – [[Miss Universe 2005]] mula sa Kanada''<ref name="ADDJUDGE" />'' * Louie Heredia – Pilipinong mang-aawit<ref>{{Cite web |last=Adina|first=Armin P.|title=Filipino singer Louie Heredia joins Miss Universe 2025 selection committee|url=https://entertainment.inquirer.net/639173/filipino-singer-louie-heredia-joins-miss-universe-2025-selection-committee|access-date=28 Nobyembre 2025|language=en-US|date=19 Nobyembre 2025|website=[[Philippine Daily Inquirer]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Filipino singer Louie Heredia joins Miss Universe selection committee|url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/966635/filipino-singer-louie-heredia-joins-miss-universe-selection-committee/story/?amp|access-date=28 Nobyembre 2025|website=GMA News Online|date=19 Nobyembre 2025|language=en}}</ref> * [[Andrea Meza]] – [[Miss Universe 2020]] mula sa [[Mehiko]]<ref>{{Cite news |author=Julio Blanca |date=14 Agosto 2025 |title=Andrea Meza será jueza en Miss Universo 2025 |language=es |trans-title=Andrea Meza will be a judge at Miss Universe 2025 |website=El Diario La Prensa |url=https://eldiariony.com/2025/08/14/andrea-meza-sera-jueza-en-miss-universo-2025/ |url-status=live |access-date=27 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250826134123/https://eldiariony.com/2025/08/14/andrea-meza-sera-jueza-en-miss-universo-2025/ |archive-date=26 Agosto 2025}}</ref> * Saina Nehwal – Indiyanong manlalaro ng badminton; tumanggap ng tansong medalya sa [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2012]]<ref>{{cite news |last1=Ganapathy|first1=Vivek|date=16 Nobyembre 2025|title=Ace Judge! Indian Badminton Icon Saina Nehwal Joins Miss Universe 2025 Judges' Panel|url=https://www.news18.com/sports/ace-judge-indian-badminton-icon-saina-nehwal-joins-miss-universe-2025-judges-panel-9712019.html#google_vignette|archive-url=https://web.archive.org/web/20251116135425/https://www.news18.com/sports/ace-judge-indian-badminton-icon-saina-nehwal-joins-miss-universe-2025-judges-panel-9712019.html|archive-date=16 November 2025|access-date=28 Nobyembre 2025|website=News18|language=en}}</ref> ''(sa'' ''pangwakas na kompetisyon lamang)'' * Savinee Pakaranang – Miss Thailand 1984<ref name="PREJUDGE" /> ''(sa paunang'' ''kompetisyon lamang)'' * Chalida Thaochalee – Aktres, Miss Thailand 1998<ref>{{cite news |date=17 Nobyembre 2025|title=ตัวแทนคนไทย! นก ชลิดา นั่งกรรมการตัดสิน ประกวด Miss Universe|trans-title=Thai representative! Nok Chalida as judge for Miss Universe pageant|url=https://www.matichon.co.th/lifestyle/news_5461292|archive-url=https://web.archive.org/web/20251117163955/https://www.matichon.co.th/lifestyle/news_5461292|archive-date=17 Nobyembre 2025|access-date=28 Nobyembre 2025|website=Matichon|language=th}}</ref> * Farung Yuthithum – Miss Thailand Universe 2007<ref name="PREJUDGE" /> ''(sa paunang'' ''kompetisyon lamang)'' == Mga kandidata == 118 kandidata ang lumahok para sa titulo.<ref>{{Cite news |date=28 Hulyo 2025 |title=Omar Harfouch Joins Miss Universe Jury with Vision to Inspire Future Female Leaders |language=en |website=Entrepreneur |url=https://www.entrepreneur.com/en-ae/news-and-trends/omar-harfouch-joins-miss-universe-jury-with-vision-to/495106 |url-status=live |access-date=27 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250729021403/https://www.entrepreneur.com/en-ae/news-and-trends/omar-harfouch-joins-miss-universe-jury-with-vision-to/495106 |archive-date=29 Hulyo 2025}}</ref><ref>{{cite news |author=Gomez |first=Shirley |date=17 October 2025 |title=Miss Universe 2025: The 119 confirmed contestants and missing countries |website=[[¡Hola!]] |url=https://www.hola.com/us/beauty/20251017862218/miss-universe-2025-confirmed-contestants-missing-countries/ |url-status=live |access-date=17 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251017165147/https://www.hola.com/us/beauty/20251017862218/miss-universe-2025-confirmed-contestants-missing-countries/ |archive-date=17 October 2025}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ANG}} [[Angola|Anggola]] |{{Sortname|Maria |Cunha|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=1 Disyembre 2024 |title=Maria Cunha Eleita Miss Angola Universo 2024 |trans-title=Maria Cunha elected Miss Angola Universe 2024 |url=https://platinaline.com/maria-cunha-eleita-miss-angola-universo-2024/ |access-date=19 Enero 2025 |website=PlatinaLine |language=pt |archive-date=4 Disyembre 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204070416/https://platinaline.com/maria-cunha-eleita-miss-angola-universo-2024/ |url-status=dead }}</ref> |21 |[[Luanda]] |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{Sortname|Aldana |Masset|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=26 Mayo 2025 |title=Una cantante y modelo de Entre Ríos fue elegida Miss Universo Argentina 2025 |language=es |trans-title=A singer and model from Entre Ríos was chosen Miss Universe Argentina 2025 |website=Clarín |url=https://www.clarin.com/internacional/cantante-modelo-rios-elegida-miss-universo-argentina-2025_0_Zcx3OVQ13X.html |url-status=live |access-date=2 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250526123319/https://www.clarin.com/internacional/cantante-modelo-rios-elegida-miss-universo-argentina-2025_0_Zcx3OVQ13X.html |archive-date=26 Mayo 2025}}</ref> |25 |Aldea Valle María |- |{{flagdeco|ARM}} [[Armenya]] |{{sortname|Peggy|Garabekian|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Setyembre 2025 |title=Հայաստանը «Միսս Տիեզերք»-ում կներկայացնի Փեգի Գարաբեկյանը |language=hy |trans-title=Peggy Garabekian will represent Armenia at Miss Universe |website=News.am |url=https://style.news.am/arm/news/109973/hayastany-miss-tiezerq-um-knerkayacni-pegi-garabekyany.html |url-status=live |access-date=25 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250912123658/https://style.news.am/arm/news/109973/hayastany-miss-tiezerq-um-knerkayacni-pegi-garabekyany.html |archive-date=12 Setyembre 2025}}</ref> |31 |[[Los Angeles]] |- |{{flagdeco|ARU}} [[Aruba]] |{{sortname|Hannah|Arends|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Agosto 2025 |title=Hannah Arends crowned Miss Universe Aruba 2025 |language=en |website=Aruba Papers |url=https://arubapapers.com/hannah-arends-crowned-miss-universe-aruba-2025/ |url-status=live |access-date=13 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250812085600/https://arubapapers.com/hannah-arends-crowned-miss-universe-aruba-2025/ |archive-date=12 Agosto 2025}}</ref> |28 |Savaneta |- |{{Flag icon|AUS}} [[Australya]] |{{sortname|Lexie|Brant|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=16 Agosto 2025 |title=Lexie Brant Crowned Miss Universe Australia 2025 |url=https://gcmag.com.au/lexie-brant-crowned-miss-universe-australia-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250815164107/https://gcmag.com.au/lexie-brant-crowned-miss-universe-australia-2025/ |archive-date=15 Agosto 2025 |access-date=23 Agosto 2025 |website=Gold Coast |language=en}}</ref> |21 |[[Brisbane]] |- |{{flagicon|BHS}} [[Bahamas]] |{{Sortname|Malique Maranda |Bowe|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Florencia Smith |date=27 Mayo 2025 |title=A new Miss Universe Bahamas crowned |language=en |website=Eyewitness News |url=https://ewnews.com/a-new-miss-universe-bahamas-crowned/ |url-status=live |access-date=2 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250527220642/https://ewnews.com/a-new-miss-universe-bahamas-crowned/ |archive-date=27 Mayo 2025}}</ref> |24 |Grand Bahama |- |{{flagdeco|BAN}} [[Bangladesh|Bangglades]] |{{sortname|Tangia|Methila|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=19 Setyembre 2025 |title=Methila crowned Miss Universe Bangladesh 2025 |url=https://www.observerbd.com/news/544738 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250919105037/https://www.observerbd.com/news/544738 |archive-date=19 Setyembre 2025 |access-date=25 Setyembre 2025 |website=Daily Observer |language=en}}</ref> |33 |[[Dhaka]] |- |{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] |{{sortname|Olivia|Yacé|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Ulrich A. |date=23 Hulyo 2025 |title=Miss Universe 2025 : Olivia Yacé désignée pour représenter la Côte d’Ivoire |language=fr |trans-title=Miss Universe 2025: Olivia Yacé chosen to represent Côte d'Ivoire |website=YOP L-FRII |url=https://yop.l-frii.com/miss-universe-2025-olivia-yace-designee-pour-representer-la-cote-divoire/ |url-status=live |access-date=23 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250723180153/https://yop.l-frii.com/miss-universe-2025-olivia-yace-designee-pour-representer-la-cote-divoire/ |archive-date=23 Hulyo 2025}}</ref> |27 |[[Yamoussoukro]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{Sortname|Karen |Jansen|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Schillewaert |first=Nils |date=15 Pebrero 2025 |title=2e keer, goede keer: Karen Jansen (23) uit Lommel is Miss België 2025 |url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/02/15/miss-belgie-2025/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250216003814/https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/02/15/miss-belgie-2025/ |archive-date=16 Pebrero 2025 |access-date=16 Pebrero 2025 |website=VRT NWS |language=nl}}</ref> |23 |Lommel |- |{{flagicon|BLZ}} [[Belise|Belis]] |{{sortname|Isabella|Zabaneh|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Keme-Palacio |first=Benita |date=29 Hunyo 2025 |title=Miss Universe Belize 2025 is Isabella Zabaneh |url=https://www.greaterbelize.com/miss-universe-belize-2025-is-isabella-zabaneh/ |access-date=29 Hunyo 2025 |website=Greater Belize Media |language=en-US}}</ref> |21 |Independence |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{Sortname|Stephany |Abasali|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Disyembre 2024 |title=Representante de Anzoátegui, Stephany Abasali, es elegida Miss Universe Venezuela 2024 |trans-title=Anzoátegui representative, Stephany Abasali, is elected Miss Universe Venezuela 2024 |url=https://www.eluniversal.com/entretenimiento/196564/anzoategui-stephany-abasali-es-elegida-miss-universe-venezuela-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206124655/https://www.eluniversal.com/entretenimiento/196564/anzoategui-stephany-abasali-es-elegida-miss-universe-venezuela-2024 |archive-date=6 Disyembre 2024 |access-date=14 Pebrero 2025 |website=El Universal |language=es}}</ref> |24 |Puerto Ordaz |- |{{flagdeco|BLR}} [[Biyelorusya]] |{{sortname|Alena|Kucheruk|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Setyembre 2025 |title=Объявили имя победительницы конкурса «Мисс Беларусь – 2025» – ей стала Алёна Кучерук |language=ru |trans-title=The name of the winner of the contest "Miss Belarus - 2025" was announced - she was Alyona Kucheruk |website=Capital TV |url=https://ctv.by/news/obshestvo/obuyavili-imya-pobeditelnicy-konkursa-miss-belarus-2025-ej-stala-alyona-kucheruk |url-status=live |access-date=25 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250913001922/https://ctv.by/news/obshestvo/obuyavili-imya-pobeditelnicy-konkursa-miss-belarus-2025-ej-stala-alyona-kucheruk |archive-date=13 Setyembre 2025}}</ref> |18 |Agrotown |- |{{flagdeco|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{sortname|Hương Giang|Nguyễn|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Setyembre 2025 |title=Hoa hậu chuyển giới Hương Giang dự thi Miss Universe 2025 |language=vi |trans-title=Transgender beauty queen Huong Giang competes in Miss Universe 2025 |website=VietNamNet |url=https://vietnamnet.vn/hoa-hau-chuyen-gioi-huong-giang-du-thi-miss-universe-2025-2445762.html |url-status=live |access-date=25 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250924133230/https://vietnamnet.vn/hoa-hau-chuyen-gioi-huong-giang-du-thi-miss-universe-2025-2445762.html |archive-date=24 Setyembre 2025}}</ref> |33 |[[Hanoi]] |- |{{Flagicon|Bonaire}} [[Bonaire]] |{{sortname|Nicole|Peiliker-Visser|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Hans Hofstra |date=17 Agosto 2025 |title=Nicole Visser vertegenwoordigt Bonaire bij Miss Universe 2025 in Thailand |language=nl |trans-title=Nicole Visser will represent Bonaire at Miss Universe 2025 in Thailand |website=Bonaire.nu |url=https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/78276/nicole-visser-vertegenwoordigt-bonaire-bij-miss-universe-2025-in-thailand |url-status=live |access-date=23 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250817153956/https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/78276/nicole-visser-vertegenwoordigt-bonaire-bij-miss-universe-2025-in-thailand |archive-date=17 Agosto 2025}}</ref> |41 |Kralendijk |- |{{flagicon|BOT}} [[Botswana]] |{{sortname|Lillian|Andries|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Setyembre 2025 |title=Lilian Andries Crowned Miss Universe Botswana 2025 |language=en |website=Botswana Youth Magazine |url=https://www.botswanayouth.com/lilian-andries-crowned-miss-universe-botswana-2025/ |url-status=live |access-date=5 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250902174345/https://www.botswanayouth.com/lilian-andries-crowned-miss-universe-botswana-2025/ |archive-date=2 Setyembre 2025}}</ref> |29 |[[Gaborone]] |- |{{flagicon|BRA}} [[Brasil]] |{{Sortname|Gabriela|Lacerda|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Santana |first=Caio |date=13 Pebrero 2025 |title=Piauí vence Miss Universe Brasil 2025 e leva coroa ao estado pela 2ª vez |trans-title=Piauí wins Miss Universe Brazil 2025 and takes the crown to the state for the 2nd time |url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2025/02/13/miss-universe-brasil-acontece-em-sp-com-ausencia-de-3-estados-saiba-tudo.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214040948/https://www.uol.com.br/splash/noticias/2025/02/13/miss-universe-brasil-acontece-em-sp-com-ausencia-de-3-estados-saiba-tudo.htm |archive-date=14 Pebrero 2025 |access-date=14 Pebrero 2025 |website=Splash |publisher=UOL |language=pt-br}}</ref> |21 |Teresina |- |{{flagicon|British Virgin Islands}} [[Britanikong Kapuluang Birhenes]] |{{sortname|Olivia|Freeman|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Agosto 2025 |title=Olivia M. Freeman is Miss BVI Universe 2025 |language=en |website=Virgin Islands News Online |url=https://www.virginislandsnewsonline.com/en/news/olivia-m-freeman-is-miss-bvi-universe-2025 |url-status=live |access-date=27 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825210047/https://www.virginislandsnewsonline.com/en/news/olivia-m-freeman-is-miss-bvi-universe-2025 |archive-date=25 Agosto 2025}}</ref> |22 |Paraquita Bay |- |{{flagicon|BUL}} [[Bulgarya]] |{{sortname|Gaby|Guha|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Marso 2025 |title=Gaby Guha announces her participation in Miss Universe 2025 |language=en |website=The Globe and Mail |url=https://www.theglobeandmail.com/investing/markets/markets-news/GetNews/31521781/gaby-guha-announces-her-participation-in-miss-universe-2025/ |url-status=live |access-date=20 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250420062331/https://www.theglobeandmail.com/investing/markets/markets-news/GetNews/31521781/gaby-guha-announces-her-participation-in-miss-universe-2025/ |archive-date=20 Abril 2025}}</ref> |27 |[[Sofia]] |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Yessica|Hausermann|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=28 Hunyo 2025 |title=¡Yessica Hausermann es la nueva Miss Bolivia Universo 2025! |language=es |trans-title=Yessica Hausermann is the new Miss Bolivia Universe 2025! |website=Red Uno Bolivia |url=https://www.reduno.com.bo/noticias/yessica-hausermann-es-la-nueva-miss-bolivia-universo-2025--20256271270 |url-status=live |access-date=29 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250629065049/https://www.reduno.com.bo/noticias/yessica-hausermann-es-la-nueva-miss-bolivia-universo-2025--20256271270 |archive-date=29 Hunyo 2025}}</ref> |24 |Magdalena |- |{{flagdeco|CPV}} [[Cabo Verde]] |{{sortname|Prissy|Gomes|nolink=1}}<ref>{{cite news |author=Pina |first=Constanca |date=20 Oktubre 2025 |title=Cabo Verde desfila pela primeira vez no Miss Universo com Prissy Gomes |language=pt |trans-title=Cape Verde parades for the first time in Miss Universe with Prissy Gomes |website=Mindel Insite |url=https://mindelinsite.com/social/cabo-verde-desfila-pela-primeira-vez-no-miss-universo-com-prissy-gomes/ |url-status=live |access-date=21 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251020203251/https://mindelinsite.com/social/cabo-verde-desfila-pela-primeira-vez-no-miss-universo-com-prissy-gomes/amp/ |archive-date=20 Oktubre 2025}}</ref> |32 |Tarrafal |- |{{flagdeco|CUR}} [[Curaçao]] |{{sortname|Camille |Thomas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Hart |first=Rick |date=8 Hunyo 2025 |title=Camille Thomas gekroond tot Miss Universe Curaçao 2025 |trans-title=Camille Thomas crowned Miss Universe Curaçao 2025 |url=https://nu.cw/2025/06/08/camille-thomas-gekroond-tot-miss-universe-curacao-2025/ |access-date=8 Hunyo 2025 |website=nu.CW |language=nl-NL}}</ref> |26 |Willemstad |- |{{Flagicon|COD}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Demokratikong Republika ng Konggo]] |{{sortname|Dorcas|Dienda|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Dime |date=4 Setyembre 2025 |title=Miss Universe RDC 2025 : le comité nomme Dorcas Dienda après la destitution de Déborah Djema |language=fr |trans-title=Miss Universe DRC 2025: Committee appoints Dorcas Dienda after Déborah Djema's dismissal |website=La Plume |url=https://laplumeinfos.net/culture-art/miss-universe-rdc-2025-le-comite-nomme-dorcas-dienda-apres-la-destitution-de-deborah-djema-7752.html |url-status=live |access-date=7 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250905062505/https://laplumeinfos.net/culture-art/miss-universe-rdc-2025-le-comite-nomme-dorcas-dienda-apres-la-destitution-de-deborah-djema-7752.html |archive-date=5 Setyembre 2025}}</ref> |31 |[[Kinshasa]] |- |{{flagdeco|DNK}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Monique|Sonne|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Nam|first=Duy|date=13 Oktubre 2025|title=Cô gái kế nhiệm đương kim Hoa hậu Hoàn vũ|trans-title=The girl who succeeded the current Miss Universe|url=https://tienphong.vn/co-gai-ke-nhiem-duong-kim-hoa-hau-hoan-vu-post1786758.tpo|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251013131022/https://tienphong.vn/co-gai-ke-nhiem-duong-kim-hoa-hau-hoan-vu-post1786758.tpo|archive-date=13 Oktubre 2025|access-date=28 Nobyembre 2025|website=Tiền Phong|language=vi}}</ref> |21 |[[Copenhague]] |- |{{Flag|Ehipto}} |{{sortname|Sabrina|Maged|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Andihi |first=Dewi |date=28 Agosto 2025 |title=7 Potret Sabrina Maged Miss Universe Mesir 2025, Bikin Terpukau! |language=id |trans-title=7 Portraits of Sabrina Maged, Miss Universe Egypt 2025, Will Amaze You! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-sabrina-maged-miss-universe-mesir-2025-c1c2-01-cw2f3-0dwjsm |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250828163952/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-sabrina-maged-miss-universe-mesir-2025-c1c2-01-cw2f3-0dwjsm |archive-date=28 Agosto 2025}}</ref> |23 |[[Cairo]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Nadia|Mejía|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 2025 |title=Nadia Mejía es la Miss Universo Ecuador 2025 |language=es |trans-title=Nadia Mejía is Miss Universe Ecuador 2025 |website=El Universo |url=https://www.eluniverso.com/entretenimiento/gente/nadia-mejia-es-la-miss-universo-ecuador-2025-nota/ |url-status=live |access-date=2 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250727095101/https://www.eluniverso.com/entretenimiento/gente/nadia-mejia-es-la-miss-universo-ecuador-2025-nota/ |archive-date=27 Hulyo 2025}}</ref> |29 |[[Los Angeles]] |- |{{flagdeco|SLV}} [[El Salvador]] |{{sortname|Giulia|Zanoni|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Puente |first=Leidy |date=26 Setyembre 2025 |title=Giulia Zanoni es coronada como Miss Universe El Salvador 2025 |language=es |trans-title=Giulia Zanoni es coronada como Miss Universe El Salvador 2025 |website=El Diario de Hoy |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/miss-universo-el-salvador-belleza-reinas-de/1244257/2025/ |url-status=live |access-date=28 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250927060742/https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/miss-universo-el-salvador-belleza-reinas-de/1244257/2025/ |archive-date=27 Setyembre 2025}}</ref> |20 |La Unión |- |{{flagdeco|UAE}} [[Emiratos Arabes Unidos]] |{{sortname|Mariam|Mohamed|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Nasreen Abdulla |date=4 Oktubre 2025 |title=26-year-old crowned Miss Universe UAE 2025 to be first Emirati to carry flag on global stage |language=en |website=Khaleej Times |url=https://www.khaleejtimes.com/lifestyle/fashion/mariam-mohamed-miss-universe-uae-2025-first-emirati-global-stage |url-status=live |access-date=4 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251004102124/https://www.khaleejtimes.com/lifestyle/fashion/mariam-mohamed-miss-universe-uae-2025-first-emirati-global-stage |archive-date=4 Oktubre 2025}}</ref> |26 |[[Dubai]] |- |{{flagdeco|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]] |{{sortname|Viktoria|Güllová|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Kmeťová |first=Alexandra |date=8 Oktubre 2025 |title=Foto: návrat Miss Universe SR po troch rokoch – poznáme víťazku, je ňou táto 20-ročná kráska |language=sk |trans-title=Photo: Miss Universe SR returns after three years – we know the winner, it's this 20-year-old beauty |website=Plus jeden deň |url=https://www1.pluska.sk/soubiznis/domaci-soubiznis/foto-navrat-miss-universe-sr-po-troch-rokoch-pozname-vitazku-je-nou-tato-20-rocna-kraska |url-status=live |access-date=10 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251008174056/https://www1.pluska.sk/soubiznis/domaci-soubiznis/foto-navrat-miss-universe-sr-po-troch-rokoch-pozname-vitazku-je-nou-tato-20-rocna-kraska |archive-date=8 Oktubre 2025}}</ref> |20 |[[Bratislava]] |- |{{flagdeco|SVN}} [[Eslobenya]] |{{sortname|Hana|Klaut|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=3 Setyembre 2025 |title=To je nova slovenska lepotica, miss universe: Hana iz Šempetra je izvrstna zobozdravnica |language=sl |trans-title=This is the new Slovenian beauty, Miss Universe: Hana from Šempeter is an excellent dentist |website=NaDlani |url=https://www.nadlani.si/novice/to-je-nova-slovenska-lepotica-miss-universe-hana-iz-sempetra-je-izvrstna-zobozdravnica/ |url-status=live |access-date=4 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250903221104/https://www.nadlani.si/novice/to-je-nova-slovenska-lepotica-miss-universe-hana-iz-sempetra-je-izvrstna-zobozdravnica/ |archive-date=3 Setyembre 2025}}</ref> |28 |Šempeter pri Gorici |- |{{flagdeco|ESP}} [[Espanya]] |{{sortname|Andrea|Valero|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Ciganda |first=Vanessa |date=31 Hulyo 2025 |title=Descubre a Andrea Valero, la nueva Miss Universe Spain 2025: gallega, comprometida con la sostenibilidad y muy familiar |language=es |trans-title=Discover Andrea Valero, the new Miss Universe Spain 2025: Galician, committed to sustainability, and very family-oriented |website=[[Semana]] |url=https://www.semana.es/corazon/descubre-a-andrea-valero-nueva-miss-universe-spain-2025_2801979 |url-status=live |access-date=2 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731103627/https://www.semana.es/corazon/descubre-a-andrea-valero-nueva-miss-universe-spain-2025_2801979 |archive-date=31 Hulyo 2025}}</ref> |28 |A Coruña |- |{{flagdeco|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Audrey|Eckert|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Elliott |first=Jacob |date=24 Oktubre 2025 |title=Miss Nebraska USA Audrey Eckert crowned Miss USA 2025 |language=en |website=1011 NOW |url=https://www.1011now.com/2025/10/25/miss-nebraska-usa-audrey-eckert-crowned-miss-usa-2025/ |url-status=live |access-date=21 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251025162031/https://www.1011now.com/2025/10/25/miss-nebraska-usa-audrey-eckert-crowned-miss-usa-2025/ |archive-date=25 Oktubre 2025}}</ref> |23 |Lincoln |- |{{flagdeco|EST}} [[Estonya]] |{{sortname|Brigitta|Schaback|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Veidemann-Makko |first=Anna-Maria |date=1 Oktubre 2025 |title=GALERII Suletud uste taga valiti tänavune Eesti esindaja Miss Universumil, kelleks on kogenud iluduskuninganna |language=Estonian |trans-title=GALLERY This year's Estonian representative at Miss Universe was chosen behind closed doors, and she is an experienced beauty queen |website=Õhtuleht |url=https://www.ohtuleht.ee/melu/1141008/galerii-suletud-uste-taga-valiti-tanavune-eesti-esindaja-miss-universumil-kelleks-on-kogenud-iluduskuninganna |url-status=live |access-date=10 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251001120331/https://www.ohtuleht.ee/melu/1141008/galerii-suletud-uste-taga-valiti-tanavune-eesti-esindaja-miss-universumil-kelleks-on-kogenud-iluduskuninganna |archive-date=1 Oktubre 2025}}</ref> |28 |[[Tallin]] |- |{{flagdeco|GHA}} [[Ghana|Gana]] |{{sortname|Andromeda|Osam-Peters|nolink=1}}<ref>{{Cite web|title=From giant teapot to 'KPop Demon Hunters': Miss Universe 2025 national costume highlights|url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/11/19/2488435/giant-teapot-kpop-demon-hunters-miss-universe-2025-national-costume-highlights|website=[[Philippine Star]]|access-date=28 Nobyembre 2025|first=Kristofer|last=Purnell|date=19 Nobyembre 2025|language=en}}</ref> |37 |Cape Coast |- |{{flagicon|GEQ}} [[Gineang Ekwatoriyal]] |{{sortname|Carmen Ismelda |Avomo Obama|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Setyembre 2025 |title=Carmen Ismelda Avomo Obama, nueva Miss Guinea Ecuatorial y Miss Universo 2025 |language=es |trans-title=Carmen Ismelda Avomo Obama, the new Miss Equatorial Guinea and Miss Universe 2025 |website=Ahora |url=https://ahoraeg.com/cultura/2025/09/07/carmen-imelda-avomo-de-19-anos-coronada-miss-guinea-ecuatorial-2025/ |url-status=live |access-date=25 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250908090509/https://ahoraeg.com/cultura/2025/09/07/carmen-imelda-avomo-de-19-anos-coronada-miss-guinea-ecuatorial-2025/ |archive-date=8 Setyembre 2025}}</ref> |19 |Mongomo |- |{{flagicon|GBR}} [[Great Britain|Gran Britanya]] |{{sortname|Danielle|Latimer|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Sexta-Feira |date=1 Agosto 2025 |title=Com Brasil e mais de 50 países confirmados, Miss Universo agita o cenário da beleza internacional |language=pt-BR |trans-title=With Brazil and more than 50 countries confirmed, Miss Universe is shaking up the international beauty scene |website=Folha do Estado |url=https://www.folhadoestado.com.br/colunistas-sociais/edson-guilherme/miss-universo-2025-reune-candidatas-de-mais-de-100-paises-em-edicao-historica-na-tailandia/624789 |url-status=live |access-date=2 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250801183424/https://www.folhadoestado.com.br/colunistas-sociais/edson-guilherme/miss-universo-2025-reune-candidatas-de-mais-de-100-paises-em-edicao-historica-na-tailandia/624789 |archive-date=1 Agosto 2025}}</ref> |36 |Barry |- |{{flagdeco|GRE}} [[Gresya]] |{{sortname|Mary|Chatzipavlou|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author= |date=26 Setyembre 2025 |title=Όλες οι νικήτριες στη λαμπερή βραδιά των Εθνικών Καλλιστείων GS HELLAS 2025 |language=el |trans-title=All the winners at the glittering evening of the GS HELLAS 2025 National Beauty Contest |website=Zougla |url=https://www.zougla.gr/politismos/oles-oi-nikitries-sti-laberi-vradia-ton-ethnikon-kallisteion-gs-hellas-2025/ |url-status=live |access-date=10 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250926193957/https://www.zougla.gr/politismos/oles-oi-nikitries-sti-laberi-vradia-ton-ethnikon-kallisteion-gs-hellas-2025/ |archive-date=26 Setyembre 2025}}</ref> |32 |Elefsina |- |{{flagicon|GLP|variant=local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] |{{sortname|Ophély|Mézino|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Romaindate |first=Priscilla |date=12 July 2025 |title=Miss Univers 2025 : la renaissance d'Ophélie Mézino |language=fr-GP |trans-title=Miss Universe 2025: the rebirth of Ophélie Mézino |website=[[Radio Caribbean International]] |url=https://rci.fm/guadeloupe/infos/Culture/Miss-Univers-2025-la-renaissance-dOphelie-Mezino |url-status=live |access-date=12 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250713051157/https://rci.fm/guadeloupe/infos/Culture/Miss-Univers-2025-la-renaissance-dOphelie-Mezino |archive-date=13 July 2025}}</ref> |26 |Morne-à-l'Eau |- |{{flagicon|GUI}} [[Guinea|Guniya]] |{{sortname|Tiguidanké |Bérété|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=1 Disyembre 2024 |title=Tiguidanké Bérété élue Miss Guinée 2024 |trans-title=Tiguidanké Bérété elected Miss Guinea 2024 |url=https://ledjely.com/2024/12/01/tiguidanke-berete-elue-miss-guinee-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250118230717/https://ledjely.com/2024/12/01/tiguidanke-berete-elue-miss-guinee-2024/ |archive-date=18 Enero 2025 |access-date=24 Hunyo 2025 |website=ledjely |language=fr}}</ref> |23 |[[Conakry]] |- |{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] |{{sortname|Raschel|Paz|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Acevedo Rivas |first=Josue David |date=28 June 2025 |title=Raschel Paz es coronada como Miss Universe Guatemala 2025 |language=es |trans-title=Raschel Paz is crowned Miss Universe Guatemala 2025 |website=[[:es:Unión Latinoamericana de Agencias de Noticias|Agencia Guatemalteca de Noticias]] |url=https://agn.gt/raschel-paz-es-coronada-como-miss-universe-guatemala-2025/ |url-status=live |access-date=13 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250713065626/https://agn.gt/raschel-paz-es-coronada-como-miss-universe-guatemala-2025/ |archive-date=13 July 2025}}</ref> |24 |[[Lungsod ng Guatemala]] |- |{{flagicon|GUY}} [[Guyana]] |{{sortname|Chandini|Baljor|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Sarwal |first=Amit |date=26 Agosto 2025 |title=Indian-origin beauty queens set to shine on Miss Universe 2025 stage |language=en |website=The Australian Today |url=https://www.theaustraliatoday.com.au/indian-origin-beauty-queens-set-to-shine-on-miss-universe-2025-stage/ |url-status=live |access-date=27 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250826035405/https://www.theaustraliatoday.com.au/indian-origin-beauty-queens-set-to-shine-on-miss-universe-2025-stage/ |archive-date=26 Agosto 2025}}</ref> |22 |[[Georgetown]] |- |{{flagdeco|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{Sortname|Gabrielle|Henry|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Agosto 2025 |title=Ophthalmologist Dr Gabrielle Henry named Miss Universe Jamaica 2025 |language=en |website=The Gleaner |url=https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20250810/ophthalmologist-dr-gabrielle-henry-named-miss-universe-jamaica-2025 |url-status=live |access-date=13 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810132050/https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20250810/ophthalmologist-dr-gabrielle-henry-named-miss-universe-jamaica-2025 |archive-date=10 Agosto 2025}}</ref> |29 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |- |{{flagdeco|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Kaori|Hashimoto|nolink=1}}<ref>{{Cite news |title=ミス・ユニバース日本代表は栃木の大学４年、21歳橋本佳央理さん「殻破れた」家族も「びっくり」 (2025年7月16日掲載) |language=ja |trans-title=Miss Universe Japan is 21-year-old Kaori Hashimoto, a fourth-year university student in Tochigi. "She's come out of her shell," her family says. (Published on July 16, 2025) |website=Livedoor |url=https://news.livedoor.com/topics/detail/29180288/ |url-status=live |access-date=2 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250717023353/https://news.livedoor.com/topics/detail/29180288/ |archive-date=17 Hulyo 2025}}</ref> |21 |[[Prepektura ng Tochigi|Tochigi]] |- |{{flagdeco|HAI}} [[Haiti|Hayti]] |{{sortname|Melissa |Sapini|nolink=1}}<ref>{{Cite web|title=Miss Universe Contestant Breaks Silence on Pageant Controversies Behind the Scenes, from ‘Red Flags’ to Numerous Hospitalizations (Exclusive)|url=https://people.com/miss-universe-contestant-breaks-silence-on-pageant-controversies-behind-the-scenes-exclusive-11857775|website=People Magazine|access-date=28 Nobyembre 2025|language=en|date=26 Nobyembre 2025|last=Lyttle|first=Zoey}}</ref> |22 |[[Puerto Principe]] |- |{{flagdeco|HON}} [[Honduras]] |{{sortname|Alejandra|Fuentes|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=López |first=Nicolle |date=10 July 2025 |title=Alejandra Fuentes Sierra gana la corona de Miss Honduras Universo 2025 |language=es-HN |trans-title=Alejandra Fuentes Sierra wins the Miss Honduras Universe 2025 crown |website=[[El Heraldo (Colombia)|El Heraldo]] |url=https://www.elheraldo.hn/entretenimiento/alejandra-fuentes-sierra-miss-olancho-gana-corona-miss-honduras-universo-2025-DG26575457 |url-status=live |access-date=11 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250711083013/https://www.elheraldo.hn/entretenimiento/alejandra-fuentes-sierra-miss-olancho-gana-corona-miss-honduras-universo-2025-DG26575457 |archive-date=11 July 2025}}</ref> |31 |Olancho |- |{{flag|Hong Kong}} |{{sortname|Lizzie|Li|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Setyembre 2025 |title=《環球小姐2025》香港區總決賽圓滿落幕 新一屆環球小姐代表誕生! |language=zh-hant |trans-title=The "Miss Universe 2025" Hong Kong finals concluded successfully and the new Miss Universe representative was born! |website=[[:zh:巴士的报- 维基百科，自由的百科全书|Bastill Post]] |url=https://www.bastillepost.com/hongkong/article/15278870-%E3%80%8A%E7%92%B0%E7%90%83%E5%B0%8F%E5%A7%902025%E3%80%8B%E9%A6%99%E6%B8%AF%E5%8D%80%E7%B8%BD%E6%B1%BA%E8%B3%BD%E5%9C%93%E6%BB%BF%E8%90%BD%E5%B9%95-%E6%96%B0%E4%B8%80%E5%B1%86%E7%92%B0%E7%90%83 |url-status=live |access-date=25 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921083412/https://www.bastillepost.com/hongkong/article/15278870-%E3%80%8A%E7%92%B0%E7%90%83%E5%B0%8F%E5%A7%902025%E3%80%8B%E9%A6%99%E6%B8%AF%E5%8D%80%E7%B8%BD%E6%B1%BA%E8%B3%BD%E5%9C%93%E6%BB%BF%E8%90%BD%E5%B9%95-%E6%96%B0%E4%B8%80%E5%B1%86%E7%92%B0%E7%90%83 |archive-date=21 Setyembre 2025}}</ref> |27 |[[Hong Kong]] |- |{{flagdeco|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Manika|Vishwakarma|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kuntamalla |first=Vidheesha |date=23 Agosto 2025 |title=Will this ‘tall, graceful and confident’ DU student become another Sushmita Sen from India? |url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/ms-freshers-miss-universe-india-teachers-du-student-manika-vishwakarma-journey-10206301/ |access-date=23 Agosto 2025 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> |22 |Sri Ganganagar |- |{{flagdeco|IDN}} [[Indonesya]] |{{sortname|Sanly|Liu|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Tarmizi Murdianto |first=Muhammad |date=22 Setyembre 2025 |title=Sanly Liu Raih Gelar Miss Universe Indonesia 2025, Well Deserved! |language=id |trans-title=Sanly Liu Wins Miss Universe Indonesia 2025 Title, Well Deserved! |website=IDN Times |editor=Wahyu Kurniawan |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/sanly-liu-raih-gelar-miss-universe-indonesia-2025-well-deserved-00-rqp85-9k5hbj |url-status=live |access-date=25 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250922153747/https://www.idntimes.com/men/ladies/sanly-liu-raih-gelar-miss-universe-indonesia-2025-well-deserved-00-rqp85-9k5hbj |archive-date=22 Setyembre 2025}}</ref> |29 |Denpasar |- |{{flagdeco|IRQ}} [[Iraq|Irak]] |{{sortname|Hanin|Al Qoreishy|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Nuñez |first=Gabriel |title=Miss Universe 2025: Das sind die Kandidatinnen |trans-title=Miss Universe 2025: These are the candidates |url=https://www.msn.com/de-de/unterhaltung/news/miss-universe-2025-das-sind-die-kandidatinnen/ss-AA1DK5mz#interstitial=1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250702021924/https://www.msn.com/de-de/unterhaltung/news/miss-universe-2025-das-sind-die-kandidatinnen/ss-AA1DK5mz#image=18 |archive-date=2 July 2025 |access-date=9 July 2025 |language=de |via=[[MSN]]}}</ref> |27 |[[Baghdad]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Aadya|Srivastava|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Mikie O'Loughlin |date=5 Oktubre 2025 |title=In pictures: Aadya Srivastava crowned as Miss Universe Ireland in glittering ceremony |language=en-IE |website=Daily Mirror |url=https://www.irishmirror.ie/lifestyle/gallery/aadya-srivastava-miss-universe-ireland-36016436 |url-status= |access-date=6 Oktubre 2025}}</ref> |18 |Headford |- |{{flagdeco|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Melanie|Shiraz|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Taylor |first=Ezra |date=19 July 2025 |title=Melanie Shiraz wins Miss Universe Israel 2025 crown, vows to use platform for meaningful change |language=en |website=[[The Jerusalem Post]] |url=https://www.jpost.com/j-spot/article-861514 |url-status=live |access-date=19 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250719185733/https://www.jpost.com/j-spot/article-861514 |archive-date=19 July 2025}}</ref> |26 |[[Cesarea Palestina]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Lucilla|Nori|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Rebecca Riitano |date=1 Setyembre 2025 |title=Miss Universo, Lucilla Nori rappresenterà l'Italia: chi è la nuova reginetta |language=it |trans-title=Miss Universe: Lucilla Nori to Represent Italy: Who Is the New Queen? |website=Il Mattino |url=https://www.ilmattino.it/lifestyle/persone/miss_universo_2025_lucilla_nori_italia_chi_e-9042249.html |url-status=live |access-date=3 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901104652/https://www.ilmattino.it/lifestyle/persone/miss_universo_2025_lucilla_nori_italia_chi_e-9042249.html |archive-date=1 Setyembre 2025}}</ref> |26 |[[Anzio]] |- |{{flagdeco|KHM}} [[Kambodya]] |{{sortname|Nearysocheata|Thai|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Chan Sotheavy |date=13 September 2025 |title=ហ្វីយ៉ាតា បានក្លាយជាម្ចាស់មកុដក្នុងកម្មវិធីប្រកួតបវរកញ្ញាចក្រវាលកម្ពុជា ២០២៥ |language=km |trans-title=Fiyata crowned Miss Universe Cambodia 2025 |website=[[Kampuchea Thmey|Kampuchea Thmey Daily]] |url=https://www.kampucheathmey.com/entertainment/986913 |url-status=live |access-date=13 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250913000604/https://www.kampucheathmey.com/entertainment/986913 |archive-date=13 September 2025}}</ref> |30 |[[Nom Pen]] |- |{{flagdeco|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Jaime|Vandenberg|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Stoodley |first=Chris |date=10 Agosto 2025 |title=Miss Universe Canada faces heat after announcing its 'best body' finalists: 'This category is why people have a problem with pageants' |language=en-CA |website=Yahoo Style Canada |url=https://ca.style.yahoo.com/miss-universe-canada-faces-heat-after-announcing-its-best-body-finalists-this-category-is-why-people-have-a-problem-with-pageants-155537065.html |url-status=live |access-date=13 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810195657/https://ca.style.yahoo.com/miss-universe-canada-faces-heat-after-announcing-its-best-body-finalists-this-category-is-why-people-have-a-problem-with-pageants-155537065.html |archive-date=10 Agosto 2025}}</ref> |29 |Lethbridge |- |{{flagicon|ISV}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |{{sortname|Britanny|Robinson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Ryan |first=Everett |date=29 Setyembre 2025 |title=There she is |language=en |website=The Virgin Islands Daily News |url=https://www.virginislandsdailynews.com/news/there-she-is/image_ea304d8b-4f16-4d59-ade2-db7abbaf52d4.html |url-status=live |access-date=1 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250929062425/https://www.virginislandsdailynews.com/news/there-she-is/image_ea304d8b-4f16-4d59-ade2-db7abbaf52d4.html |archive-date=29 Setyembre 2025}}</ref> |34 |Northside |- |{{flagdeco|CYM}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{sortname|Tahiti|Seymour|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Ewing-Chow |first=Daphne |date=11 Agosto 2025 |title=Tahiti Seymour crowned Miss Universe Cayman Islands 2025 |language=en |website=Cayman Compass |url=https://www.caymancompass.com/2025/08/10/tahiti-seymour-crowned-miss-universe-cayman-islands-2025/#:~:text=Bodden%20Town's%20Tahiti%20Moorea%20Seymour,Seven%20Mile%20Beach%20Resort%20%26%20Spa. |url-status=live |access-date=13 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250811092904mp_/https://www.caymancompass.com/2025/08/10/tahiti-seymour-crowned-miss-universe-cayman-islands-2025/ |archive-date=11 Agosto 2025}}</ref> |22 |Bodden Town |- |{{flagicon|TCA}} [[Kapuluang Turcas at Caicos|Kapuluang Turks at Caicos]] |{{sortname|Bereniece|Dickenson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Tyson |first=Vivian |date=2 Agosto 2025 |title=Bereniece Dickenson Crowned Miss Universe Turks and Caicos 2025 |language=en |website=Newsline TCI |url=https://www.newslinetci.com/post/bereniece-dickenson-crowned-miss-universe-turks-and-caicos-2025 |url-status=live |access-date=13 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802073600/https://www.newslinetci.com/post/bereniece-dickenson-crowned-miss-universe-turks-and-caicos-2025 |archive-date=2 Agosto 2025}}</ref> |22 |Salt Cay |- |{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]] |{{Sortname|Dana |Almassova|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Disyembre 2024 |title="Қазақстан аруы - 2024" байқауының жеңімпазы анықталды (фото) |trans-title=The winner of the "Miss Kazakhstan - 2024" contest has been announced |url=https://kaz.nur.kz/lady/2196852-qazaqstan-aruy-2024-baiqauynyng-zhengimpazy-anyqtaldy/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207013424/https://kaz.nur.kz/lady/2196852-qazaqstan-aruy-2024-baiqauynyng-zhengimpazy-anyqtaldy/ |archive-date=7 Disyembre 2024 |access-date=14 Pebrero 2025 |website=Nur.kz |language=kk}}</ref> |20 |Kostanay |- |{{flagicon|KGZ}} [[Kirgistan]] | {{Sortname|Mary|Kuvakova|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=26 July 2024 |title=На конкурсе «Мисс Кыргызстан — 2024» выбрали сразу трех победительниц — фото |url=https://vesti.kg/obshchestvo/item/127374-na-konkurse-miss-kyrgyzstan-2024-vybrali-srazu-trekh-pobeditelnits-foto.html |access-date=19 November 2024 |website=Vesti |language=Kyrgyz}}</ref> | 18 | [[Biskek]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Vanessa|Pulgarín|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Castañeda |first=Karen |date=28 Setyembre 2025 |title=Conozca a Vanessa Pulgarín, Miss Universe Colombia 2025: su trayectoria en pasarelas y liderazgo |language=es |trans-title=Meet Vanessa Pulgarín, Miss Universe Colombia 2025: Her career on the catwalk and in leadership |website=La FM |url=https://www.lafm.com.co/entretenimiento/conozca-a-vanessa-pulgarin-miss-universe-colombia-2025-su-trayectoria-en-pasarelas-y-liderazgo |url-status=live |access-date=1 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250929061508/https://www.lafm.com.co/entretenimiento/conozca-a-vanessa-pulgarin-miss-universe-colombia-2025-su-trayectoria-en-pasarelas-y-liderazgo |archive-date=29 Setyembre 2025}}</ref> |34 |[[Talaan ng mga lungsod sa Colombia|Medellín]] |- |{{flagdeco|KOS}} [[Kosovo|Kosobo]] |{{sortname|Dorea|Shala|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=30 June 2025 |title=Kurorëzohet “Miss Universe Albania & Kosova 2025” |language=sq |trans-title="Miss Universe Albania & Kosovo 2025" is crowned |website=[[Televizioni Klan|TV Klan]] |url=https://tvklan.al/kurorezohet-miss-universe-albania-kosova-2025 |access-date=30 June 2025}}</ref> |24 |[[Lincoln, Nebraska|Lincoln]] |- |{{flagdeco|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |{{sortname|Mahyla|Roth|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Castro |first=Camila |date=19 Hulyo 2025 |title=Mahyla Roth es la nueva Miss Universe Costa Rica 2025 |language=es |trans-title=Mahyla Roth is the new Miss Universe Costa Rica 2025 |website=CR Hoy |url=https://crhoy.com/mahyla-roth-es-la-nueva-miss-universe-costa-rica-2025/ |url-status=live |access-date=2 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250720130948/https://crhoy.com/mahyla-roth-es-la-nueva-miss-universe-costa-rica-2025/ |archive-date=20 Hulyo 2025}}</ref> |26 |Cahuita |- |{{flagicon|CRO}} [[Kroasya]] |{{Sortname|Laura |Gnjatović|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=28 Abril 2025 |title=Laura Gnjatovic is declared "Miss Universe Croatia 2025" |url=https://www.telegrafi.com/en/Laura-Gnjatovic-is-announced-as-Miss-Universe-Croatia-2025/ |access-date=29 Abril 2025 |website=Telegrafi |language=en}}</ref> |23 |Zadar |- |{{flagdeco|CUB}} [[Cuba|Kuba]] |{{sortname|Lina|Luaces|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=9 Hulyo 2025 |title=Lina Luaces, sobrina de los Estefan, es la nueva Miss Cuba Universo elegida en EE.UU. |language=es |trans-title=Lina Luaces, niece of the Estefans, is the new Miss Cuba Universe chosen in the U.S. |website=SWI swissinfo |url=https://www.swissinfo.ch/spa/lina-luaces,-sobrina-de-los-estefan,-es-la-nueva-miss-cuba-universo-elegida-en-ee.uu./89651735 |url-status=live |access-date=2 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250709171025/https://www.swissinfo.ch/spa/lina-luaces,-sobrina-de-los-estefan,-es-la-nueva-miss-cuba-universo-elegida-en-ee.uu./89651735 |archive-date=9 Hulyo 2025}}</ref> |22 |[[Miami, Florida|Miami]] |- |{{flagdeco|LAO}} [[Laos]] |{{sortname|Lattana|Munvilay|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Insixiangmai |first=Chanthasone |date=22 Setyembre 2025 |title=ຈາກສາລະວັນສູ່ເວທີຈັກກະວານ: ແດງ ລັດຕະນາ ໝັ້ນວິໄລ Miss Universe Laos 2025 |language=lo |trans-title=From Salavan to the universe stage: Daeng Lattana Munvilay Miss Universe Laos 2025 |website=Muan.Space |url=https://muan.space/miss-universe-laos-2025-daeng-lattana-salavan/ |url-status=live |access-date=25 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250922135559/https://muan.space/miss-universe-laos-2025-daeng-lattana-salavan/ |archive-date=22 Setyembre 2025}}</ref> |31 |Salavan |- |{{flagicon image|Flag of the Hispanic peoples.svg}} [[Amerikang Latino|Latina]] |{{sortname|Yamilex|Hernández|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 2025 |title=Yamilex Hernández se corona como la primera Miss Universe Latina 2025 |language=es |trans-title=Yamilex Hernández is crowned the first Latina Miss Universe 2025 |website=Más Vip |url=https://masvip.com.do/2025/07/21/yamilex-hernandez-se-corona-como-miss-universe-latina-2025/ |url-status=live |access-date=2 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722020923/https://masvip.com.do/2025/07/21/yamilex-hernandez-se-corona-como-miss-universe-latina-2025/ |archive-date=22 Hulyo 2025}}</ref> |29 |Perth Amboy |- |{{flagdeco|LAT}} [[Letonya]] |{{sortname|Meldra|Rosenberg|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Setyembre 2025 |title=Latviešu skaistule Meldra Rozenberga gatavojas pārstāvēt Latviju "Miss Universe" konkursā |language=lv |trans-title=Latvian beauty Meldra Rozenberga is preparing to represent Latvia at the "Miss Universe" contest |website=1188.lv |url=https://www.1188.lv/zinas/latviesu-skaistule-meldra-rozenberga-gatavojas-parstavet-latviju-miss-universe-konkursa/54171 |url-status=live |access-date=25 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250908123730/https://www.1188.lv/zinas/latviesu-skaistule-meldra-rozenberga-gatavojas-parstavet-latviju-miss-universe-konkursa/54171 |archive-date=8 Setyembre 2025}}</ref> |23 |[[Riga]] |- |{{flagdeco|LIB}} [[Lebanon|Libano]] |{{sortname|Sarah|Bou Jaoude|nolink=1}}<ref>{{cite web |title="هذه هي قضيتي"... سارة-لينا بو جودة تستعد للمشاركة بمسابقة ملكة جمال الكون وهذه التفاصيل (صور) |trans-title="This is my case"... Sarah-Leena Bou Jaoude is preparing to participate in the Miss Universe competition. Here are the details |url=https://www.lbcgroup.tv/news/beauty/863802/%D9%87%D8%B0%D9%87-%D9%87%D9%8A-%D9%82%D8%B6%D9%8A%D8%AA%D9%8A-%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A9-%D9%84%D9%8A%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%AF%D8%A9-%D8%AA%D8%B3%D8%AA%D8%B9%D8%AF-%D9%84%D9%84%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%83%D8%A9-%D8%A8%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D8%A9-%D9%85%D9%84%D9%83%D8%A9-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%88%D9%86/ar |access-date=29 Hunyo 2025 |website=Lebanese Broadcasting Corporation International |language=ar}}</ref> |20 |[[:en:Jdeideh|Jdeideh]] |- |{{flagdeco|MAC}} [[Macau|Makaw]] |{{sortname|Kristen|Feng|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Andini |first=Dewi |date=24 Oktubre 2025 |title=7 Potret Kristen Feng Miss Universe Makau 2025, Cute Abis! |language=id |trans-title=7 Portraits of Kristen Feng, Miss Universe Macau 2025, So Cute! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-kristen-feng-miss-universe-makau-2025-cute-abis-c1c2-01-cw2f3-1cbj6v |url-status=live |access-date=21 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251024175349/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-kristen-feng-miss-universe-makau-2025-cute-abis-c1c2-01-cw2f3-1cbj6v |archive-date=24 Oktubre 2025}}</ref> |23 |[[Macau|Makaw]] |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Chloe|Lim|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=14 Setyembre 2025 |title=Chloe Lim crowned Miss Universe Malaysia 2025 |url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2025/09/14/chloe-lim-crowned-miss-universe-malaysia-2025 |access-date=25 Setyembre 2025 |website=The Star |language=en}}</ref> |27 |[[Kuala Lumpur]] |- |{{flagdeco|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Julia|Cluett|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Spiteri |first=Rebecca |date=4 Hulyo 2025 |title=Julia Ann Cluett Crowned Miss Universe Malta 2025 |language=en-GB |website=Lovin Malta |url=https://lovinmalta.com/malta/julia-ann-cluett-crowned-miss-universe-malta-2025/ |url-status=live |access-date=13 Hulyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250704123500/https://lovinmalta.com/malta/julia-ann-cluett-crowned-miss-universe-malta-2025/ |archive-date=4 Hulyo 2025}}</ref> |27 |Floriana |- |{{Flagicon image|Flag-of-Martinique.svg}} [[Martinika]] |{{sortname|Célya|Abatucci|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Peggy Pinel-Fereol and Pierre-Yves Honoré |date=20 September 2025 |title=Célya Abatucci est Miss Universe Martinique 2025 |language=fr |trans-title=Célya Abatucci is Miss Universe Martinique 2025 |website=[[:fr:Outre-mer La Première (réseau)|Outre-mer la 1ère]] |url=https://la1ere.franceinfo.fr/martinique/celya-abatucci-est-miss-universe-martinique-2025-1624991.html |url-status=live |access-date=21 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921053831/https://la1ere.franceinfo.fr/martinique/celya-abatucci-est-miss-universe-martinique-2025-1624991.html |archive-date=21 September 2025}}</ref> |31 |Schœlcher |- |{{flagicon|MUS}} [[Mauritius|Mawrisyo]] |{{sortname|Aurelie |Alcindor|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=3 Setyembre 2025 |title=À Royal Green, Réduit : Aurélie Alcindor nommée Miss Universe Mauritius 2025 |trans-title=At Royal Green, Reduced: Aurélie Alcindor named Miss Universe Mauritius 2025 |url=https://www.lemauricien.com/actualites/magazine/a-royal-green-reduit-aurelie-alcindor-nommee-miss-universe-mauritius-2025/683146/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250905034648/https://www.lemauricien.com/actualites/magazine/a-royal-green-reduit-aurelie-alcindor-nommee-miss-universe-mauritius-2025/683146/ |archive-date=5 Setyembre 2025 |access-date=5 Setyembre 2025 |website=Le Mauricien |language=fr-FR}}</ref> |31 |Distristo ng Facq |- |{{flagicon|Mayotte|variant=local}} [[Mayotte]] |{{sortname|Nourya |Aboutoihi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Oktubre 2025 |title=Mayotte entre dans l'histoire de Miss Universe |language=fr |trans-title=Mayotte enters Miss Universe history |website=L'info Kwezi |url=https://www.linfokwezi.fr/mayotte-entre-dans-lhistoire-de-miss-universe/ |url-status=live |access-date=21 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251011090936/https://www.linfokwezi.fr/mayotte-entre-dans-lhistoire-de-miss-universe/ |archive-date=11 Oktubre 2025}}</ref> |25 |Kani-keli |- |{{flagdeco|Mexico}} [[Mehiko]] |{{sortname|Fátima|Bosch|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Huerta Ortiz |first=César |date=13 Setyembre 2025 |title=Se corona a Fátima Bosch de Tabasco como Miss Universo México 2025 |language=es |trans-title=Fátima Bosch of Tabasco is crowned Miss Universe Mexico 2025 |website=El Universal |url=https://www.eluniversal.com.mx/espectaculos/se-corona-a-fatima-bosch-de-tabasco-como-miss-universo-mexico-2025/ |url-status=live |access-date=25 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250914070538/https://www.eluniversal.com.mx/espectaculos/se-corona-a-fatima-bosch-de-tabasco-como-miss-universo-mexico-2025/ |archive-date=14 Setyembre 2025}}}</ref> |25 |Teapa |- |{{flagicon|MDA}} [[Moldabya]] |{{sortname|Mariana|Ignat|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Conovali |first=Mihaela |date=6 Oktubre 2025 |title=Noua Miss Universe Moldova 2025: va reprezenta țara pe scena internațională |language=ro |trans-title=The new Miss Universe Moldova 2025: will represent the country on the international stage |website=NewsMaker |url=https://newsmaker.md/ro/tehnicile-de-manipulare-cum-ne-protejam |url-status=live |access-date=6 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251006070620/https://newsmaker.md/ro/tehnicile-de-manipulare-cum-ne-protejam |archive-date=6 Oktubre 2025}}</ref> |24 |[[:en:Chișinău|Chișinău]] |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |{{sortname|Myat Yadanar|Soe|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=27 Hunyo 2025 |title=Myat Yadanar Soe crowned Miss Universe Myanmar 2025 |language=en |website=Xinhua News Agency |editor=Huaxia |url=https://english.news.cn/20250627/7349360e96984014a3132e7da52750b1/c.html |url-status=live |access-date=29 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627220504/https://english.news.cn/20250627/7349360e96984014a3132e7da52750b1/c.html |archive-date=27 Hunyo 2025}}</ref> |22 |[[:en:Mandalay|Mandalay]] |- |{{flagdeco|NAM}} [[Namibia|Namibya]] |{{sortname|Johanna|Swartbooi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Nakaziko |first=Pinehas |date=20 Hulyo 2025 |title=Johanna Swartbooi crowned Miss Namibia 2025 |language=en |website=The Namibian |url=https://www.namibian.com.na/johanna-swartbooi-crowned-miss-namibia-2025/ |url-status=live |access-date=2 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250724122536/https://www.namibian.com.na/johanna-swartbooi-crowned-miss-namibia-2025/ |archive-date=24 Hulyo 2025}}</ref> |27 |Vaalgras |- |{{NPL}} |{{sortname|Sanya|Adhikari|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Setyembre 2025 |title=‘मिस युनिभर्स नेपाल २०२५’ को उपाधि सान्या अधिकारीलाई |language=ne |trans-title=Sanya Adhikari wins the title of 'Miss Universe Nepal 2025' |website=Online Khabar |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1771753/sanya-adhikari-wins-the-title-of-miss-universe-nepal-2025 |url-status=live |access-date=25 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250924174715/https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1771753/sanya-adhikari-wins-the-title-of-miss-universe-nepal-2025 |archive-date=24 Setyembre 2025}}</ref> |23 |[[Katmandu]] |- |{{flagdeco|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |{{sortname|Basil|Onyinyechi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Samuel Omotere |date=30 Agosto 2025 |title=Miss Anambra emerges Miss Universe Nigeria 2025 |language=en |website=The Punch |url=https://punchng.com/miss-anambra-emerges-miss-universe-nigeria-2025/?utm_source=auto-read-also&utm_medium=web |url-status=live |access-date=31 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250830230707/https://punchng.com/miss-anambra-emerges-miss-universe-nigeria-2025/ |archive-date=30 Agosto 2025}}</ref> |25 |Anambra |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{sortname|Itza |Castillo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gomez |first=Shirley |date=5 Setyembre 2025 |title=Itza Castillo crowned Miss Universe Nicaragua 2025: Meet the queen heading to Thailand |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20250905854165/itza-castillo-crowned-miss-universe-nicaragua-2025/ |access-date=7 Setyembre 2025 |website=Hola! USA |language=en-us}}</ref> |30 |[[Managua]] |- |{{flagdeco|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Leonora|Lysglimt-Rødland|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=31 Agosto 2025 |title=Leonora (19) fra Nordstrand stakk av med seieren i Miss Norway 2025 |language=Norwegian |trans-title=Leonora (19) from Nordstrand won Miss Norway 2025 |website=Nordstrands Blad |url=https://www.noblad.no/leonora-19-fra-nordstrand-stakk-av-med-seieren-i-miss-norway-2025/s/5-56-969484 |url-status=live |access-date=31 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250831104311/https://www.noblad.no/leonora-19-fra-nordstrand-stakk-av-med-seieren-i-miss-norway-2025/s/5-56-969484 |archive-date=31 Agosto 2025}}</ref> |19 |Nordstrand |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Abbigail|Sturgin|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=6 July 2025 |title=Auckland police officer Abby Sturgin named Miss Universe New Zealand 2025 |language=en |website=[[The New Zealand Herald]] |url=https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/auckland-police-officer-abby-sturgin-named-miss-universe-new-zealand-2025/YGPOCWZT2FCN5OLOCPBD7AFX24/ |url-status=live |access-date=6 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250706022248/https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/auckland-police-officer-abby-sturgin-named-miss-universe-new-zealand-2025/YGPOCWZT2FCN5OLOCPBD7AFX24/ |archive-date=6 July 2025}}</ref> |28 |[[Auckland]] |- |{{flagdeco|NLD}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Nathalie|Mogbelzada|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=5 July 2025 |title=Noord-Hollandse Nathalie Yasmin nieuwe Miss Universe Netherlands |language=nl |trans-title=North Holland Nathalie Yasmin new Miss Universe Netherlands |website=[[:nl:Nieuws.nl|Nieuws.nl]] |url=https://nieuws.nl/entertainment/noord-hollandse-nathalie-yasmin-nieuwe-miss-universe-netherlands |url-status=live |access-date=5 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250706010941/https://nieuws.nl/entertainment/noord-hollandse-nathalie-yasmin-nieuwe-miss-universe-netherlands |archive-date=6 July 2025}}</ref> |28 |[[Amsterdam]] |- |{{flagdeco|PAK}} [[Pakistan]] |{{sortname|Roma|Riaz|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=6 Oktubre 2025 |title=In a first, Emirati fashion student crowned Miss Universe UAE 2025 |language=en |website=Geo News |url=https://www.geo.tv/latest/627184-emirati-fashion-student-crowned-miss-universe-uae-2025 |url-status=live |access-date=6 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251006071833/https://www.geo.tv/latest/627184-emirati-fashion-student-crowned-miss-universe-uae-2025 |archive-date=6 Oktubre 2025}}</ref> |24 |[[:en:Lahore|Lahore]] |- |{{flagdeco|PSE}} [[Estado ng Palestina|Palestina]] |{{sortname|Nadeen|Ayoub|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Tusing |first=David |date=13 Agosto 2025 |title=Dubai resident Nadeen Ayoub to represent Palestine at Miss Universe 2025 |language=en |website=The National |url=https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2025/08/13/palestine-miss-universe-nadeen-ayoub-thailand/ |url-status=live |access-date=23 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250813145628/https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2025/08/13/palestine-miss-universe-nadeen-ayoub-thailand/ |archive-date=13 Agosto 2025}}</ref> |28 |Ramallah |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |{{sortname|Mirna |Caballini|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Hurtado Mendoza |first=Solangel |date=23 Abril 2025 |title=Panamá ya tiene representante en Miss Universo 2025: Mirna Caballini, de 22 años y 1.80 de estatura, es la nueva Miss Universe Panamá |trans-title=Panama already has a representative at Miss Universe 2025: Mirna Caballini, 22 years old and 1.80 meters tall, is the new Miss Universe Panama |url=https://www.ellas.pa/belleza/panama-ya-tiene-representante-en-miss-universo-2025-mirna-caballini-de-22-anos-y-180-de-estatura-es-la-nueva-miss-universe-panama/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423041002/https://www.ellas.pa/belleza/panama-ya-tiene-representante-en-miss-universo-2025-mirna-caballini-de-22-anos-y-180-de-estatura-es-la-nueva-miss-universe-panama/ |archive-date=23 Abril 2025 |access-date=5 Mayo 2025 |website=Ellas Panama |language=es}}}</ref> |22 |David |- |{{flagdeco|PRY}} [[Paraguay|Paragway]] |{{sortname|Yanina|Gómez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=3 Setyembre 2025 |title=De favorita a reina: Yanina Gómez es la nueva Miss Universo Paraguay |language=es |trans-title=From favorite to queen: Yanina Gómez is the new Miss Universe Paraguay |website=La Nación |url=https://www.lanacion.com.py/lnpop/2025/09/03/de-favorita-a-reina-yanina-gomez-es-la-nueva-miss-universo-paraguay/ |url-status=live |access-date=4 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250903182209/https://www.lanacion.com.py/lnpop/2025/09/03/de-favorita-a-reina-yanina-gomez-es-la-nueva-miss-universo-paraguay/ |archive-date=3 Setyembre 2025}}</ref> |28 |[[Asuncion|Asunción]] |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |{{sortname|Karla|Bacigalupo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=15 June 2025 |title=Miss Perú 2025: Karla Bacigalupo alza la corona nacional y se convierte en sucesora de Tatiana Calmell rumbo al Miss Universo |language=es |trans-title=Miss Peru 2025: Karla Bacigalupo wins the national crown and succeeds Tatiana Calmell on her way to Miss Universe |website=[[Radio Programas del Perú|RPP]] |url=https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2025-karla-bacigalupo-alza-la-corona-nacional-y-se-convierte-en-sucesora-de-tatiana-calmell-rumbo-al-miss-universo-noticia-1641067 |url-status=live |access-date=16 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616154251/https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2025-karla-bacigalupo-alza-la-corona-nacional-y-se-convierte-en-sucesora-de-tatiana-calmell-rumbo-al-miss-universo-noticia-1641067 |archive-date=16 June 2025}}</ref> |33 |[[:en:Lima|Lima]] |- |{{flagicon|PHL}} [[Miss Universe Philippines 2025|Pilipinas]] |{{Sortname|Ahtisa|Manalo|link=Ahtisa Manalo}}<ref>{{Cite news |date=2 Mayo 2025 |title=Ahtisa Manalo of Quezon Province is Miss Universe Philippines 2025! |language=en |website=[[GMA Integrated News|GMA News Online]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/944765/ahtisa-manalo-of-quezon-province-is-miss-universe-philippines-2025/story/ |url-status=live |access-date=5 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250502161314/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/944765/ahtisa-manalo-of-quezon-province-is-miss-universe-philippines-2025/story/ |archive-date=2 Mayo 2025}}</ref> |28 |[[Candelaria, Quezon|Candelaria]] |- |{{flagdeco|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Sarah|Dzafce|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Saarinen |first=Sonja |last2=Viskari |first2=Julia |date=6 Setyembre 2025 |title=Hän on Miss Suomi 2025 |language=fi |trans-title=She is Miss Finland 2025 |website=Iltalehti |url=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/871fa29b-3e08-4f76-8c5f-b59b50ba92ac |url-status=live |access-date=7 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250906193940/https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/871fa29b-3e08-4f76-8c5f-b59b50ba92ac |archive-date=6 Setyembre 2025}}</ref> |22 |[[Helsinki]] |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |{{sortname|Emily|Reng|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Gąsiorowski |first=Maciej |date=22 Oktubre 2025 |title=Polka z Chicago wystartuje w Miss Universe. Pierwszy taki przypadek |language=pl |trans-title=A Polish woman from Chicago will compete in Miss Universe. This is the first time this has happened |website=o2.pl |url=https://rozrywka.o2.pl/plotki/polka-z-chicago-wystartuje-w-miss-universe-pierwszy-taki-przypadek-7213553135135712a |url-status=live |access-date=21 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251022103652/https://rozrywka.o2.pl/plotki/polka-z-chicago-wystartuje-w-miss-universe-pierwszy-taki-przypadek-7213553135135712a |archive-date=22 Oktubre 2025}}</ref> |19 |[[Chicago]] |- |{{flagdeco|PUR}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{sortname|Zashely|Alicea|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Rodríguez Caraballo |first=Harry |date=14 Agosto 2025 |title=Zashely Alicea se corona como Miss Universe Puerto Rico 2025 |language=es |trans-title=Zashely Alicea is crowned Miss Universe Puerto Rico 2025 |website=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/08/15/zashely-alicea-se-corona-como-miss-universe-puerto-rico-2025/ |url-status=live |access-date=23 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250815074459/https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/08/15/zashely-alicea-se-corona-como-miss-universe-puerto-rico-2025/ |archive-date=15 Agosto 2025}}</ref> |25 |Dorado |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |{{sortname|Camila|Vitorino|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Barraco |first=Nuno |date=15 Hunyo 2025 |title=Nova Miss Universo Portugal coroada em Elvas |language=pt-PT |trans-title=New Miss Universe Portugal crowned in Elvas |website=Linhas de Elvas |url=https://nortealentejo.pt/2025/06/15/nova-miss-universo-portugal-coroada-em-elvas/ |url-status=live |access-date=24 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615151416/https://nortealentejo.pt/2025/06/15/nova-miss-universo-portugal-coroada-em-elvas/ |archive-date=15 Hunyo 2025}}</ref> |26 |Setúbal |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |{{Sortname|Ève |Gilles|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Moore |first=Julia |date=19 Disyembre 2023 |title=Miss France Winner Defends Her Short Hairstyle: ‘No One Should Dictate Who You Are’ |url=https://people.com/miss-france-winner-defends-her-short-hairstyle-8417883 |access-date=26 Nobyembre 2024 |website=People |language=en}}</ref> |21 |Quaëdypre |- |{{flagdeco|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Jennifer|Ventura|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Alvarez |first=Carolina |date=10 Agosto 2025 |title=Jennifer Ventura is the new Miss RD Universe 2025 |language=en |website=De Último Minuto |url=https://deultimominuto.net/en/entertainment/jennifer-ventura-is-the-new-miss-rd-universe-2025/ |url-status=live |access-date=13 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250812085331/https://deultimominuto.net/en/entertainment/jennifer-ventura-is-the-new-miss-rd-universe-2025/ |archive-date=12 Agosto 2025}}</ref> |27 |Barahona |- |{{flagdeco|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{sortname|Michaela|Tomanová|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Ondřej |first=Kočí |date=25 Hunyo 2025 |title=Historicky první žena s dítětem, která u nás vyhrála soutěž krásy: Miss Universe Česko se stala tato nádherná blondýnka |language=cs |trans-title=Historically, the first woman with a child to win a beauty contest in our country: this beautiful blonde became Miss Universe Czech Republic |website=Super.cz |url=https://www.super.cz/clanek/celebrity-historicky-prvni-zena-s-ditetem-ktera-u-nas-vyhrala-soutez-krasy-miss-universe-cesko-se-stala-tato-nadherna-blondynka-1515813 |url-status=live |access-date=29 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250625233140/https://www.super.cz/clanek/celebrity-historicky-prvni-zena-s-ditetem-ktera-u-nas-vyhrala-soutez-krasy-miss-universe-cesko-se-stala-tato-nadherna-blondynka-1515813?noredirect=1 |archive-date=25 Hunyo 2025}}</ref> |27 |[[Praga]] |- |{{flagdeco|ROM}} [[Rumanya]] |{{sortname|Catalina|Jacob|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Diana Oprea |date=7 Oktubre 2025 |title=Cine este Cătălina Jacob, tânăra de 28 de ani care va reprezenta România la Miss Universe 2025 |language=ro |trans-title=Who is Cătălina Jacob, the 28-year-old who will represent Romania at Miss Universe 2025? |website=Pro TV |url=https://www.protv.ro/articol/117743-cine-este-catalina-jacob-tanara-de-28-de-ani-care-va-reprezenta-romania-la-miss-universe-2025 |url-status=live |access-date=8 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251008051452/https://www.protv.ro/articol/117743-cine-este-catalina-jacob-tanara-de-28-de-ani-care-va-reprezenta-romania-la-miss-universe-2025 |archive-date=8 Oktubre 2025}}</ref> |28 |[[Avezzano]] |- |{{flagdeco|RUS}} [[Rusya]] |{{sortname|Anastasia|Venza|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Анатолий Мармышев |date=5 Oktubre 2025 |title=Анастасия Венза стала «Мисс Россия — 2025»: как выглядит самая красивая девушка страны. Фотогалерея |language=ru |trans-title=Anastasia Venza crowned Miss Russia 2025: What does the country's most beautiful woman look like? Photo gallery |website=UA.RU |url=https://ura.news/news/1053006108 |url-status=live |access-date=6 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005094323/https://ura.news/news/1053006108 |archive-date=5 Oktubre 2025}}</ref> |22 |[[Mosku]] |- |{{flagdeco|RWA}} [[Rwanda]] |{{sortname|Solange|Keita|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=30 Oktubre 2025 |title=Miss Universe boří hranice. Letos poprvé v ní soutěží dvě ženy starší 40 let |language=cs |trans-title=Miss Universe is breaking boundaries. This year, for the first time, two women over 40 are competing in it |website={{!}}iDNES.cz |url=https://www.idnes.cz/zpravy/revue/modelky/miss-universe-solange-keita-nicole-visser-peiliker-vek-kralovna-krasy-rwanda-bonaire.A251029_100047_missamodelky_nh |url-status=live |access-date=21 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251102183149/https://www.idnes.cz/zpravy/revue/modelky/miss-universe-solange-keita-nicole-visser-peiliker-vek-kralovna-krasy-rwanda-bonaire.A251029_100047_missamodelky_nh |archive-date=2 Nobyembre 2025}}</ref> |42 |[[Kigali]] |- |{{flagdeco|ZMB}} [[Zambia|Sambia]] |{{sortname|Kunda|Mwamulima|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Sichula |first=Augustine |date=21 Abril 2025 |title=Kalulushi model, Mwamulima, crowned Miss Universe Zambia 2025 |language=en |website=Zambia Monitor |url=https://www.zambiamonitor.com/kalulushi-model-mwamulima-crowned-miss-universe-zambia-2025/ |url-status=live |access-date=23 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250421160900/https://www.zambiamonitor.com/kalulushi-model-mwamulima-crowned-miss-universe-zambia-2025/ |archive-date=21 Abril 2025}}</ref> |29 |Kalulushi |- |{{flagicon|LCA}} [[Santa Lucia (bansa)|Santa Lucia]] |{{sortname|Shianne|Smith|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Tony Nicholas |date=3 Setyembre 2025 |title=Saint Lucia’s 2025 Miss Universe Delegate Crowned! |language=en |website=St. Lucia Times |url=https://stluciatimes.com/172785/2025/09/saint-lucias-2025-miss-universe-delegate-crowned/ |url-status=live |access-date=5 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250903222221/https://stluciatimes.com/172785/2025/09/saint-lucias-2025-miss-universe-delegate-crowned/ |archive-date=3 Setyembre 2025}}</ref> |21 |Micoud |- |{{flagdeco|SEN}} [[Senegal]] |{{sortname|Camilla|Diagne|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Mané |first=Dianké |date=27 Setyembre 2025 |title=Ndeye Ngone Diagne élue Miss Univers Sénégal 2025 |language=fr |trans-title=Ndeye Ngone Diagne, crowned Miss Universe Senegal 2025 |website=Senego |url=https://senego.com/ndeye-ngone-diagne-elue-miss-univers-senegal-2025_1881731.html |url-status=live |access-date=28 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928024810/https://senego.com/ndeye-ngone-diagne-elue-miss-univers-senegal-2025_1881731.html |archive-date=28 Setyembre 2025}}</ref> |26 |[[Dakar]] |- |{{flagdeco|SRB}} [[Serbiya]] |{{sortname|Jelena|Egorova|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Oktubre 2025 |title=Якутянка Елена Егорова представит Сербию на «Мисс Вселенная» |language=ru |trans-title=Yakutian Elena Egorova will represent Serbia at Miss Universe |website=YKT.ru |url=https://ykt.ru/a/akutanka-elena-egorova-predstavit-serbiu-na-miss-vselennaa |url-status=live |access-date=21 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251024052518/https://ykt.ru/a/akutanka-elena-egorova-predstavit-serbiu-na-miss-vselennaa |archive-date=24 Oktubre 2025}}</ref> |28 |[[Sakha Republic|Republika ng Sakha]] |- |{{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{sortname|Lyshanda|Moyas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=18 Mayo 2025 |title=Lyshanda Moyas crowned Miss Universe Zimbabwe 2025 |url=https://bulawayo24.com/index-id-news-sc-national-byo-252988.html#google_vignette |access-date=19 Mayo 2025 |website=Bulawayo24 News |language=en}}</ref> |27 |Gweru |- |{{flagdeco|SIN}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Annika|Sager|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Belmont Lay |date=5 Oktubre 2025 |title=Master's student & model Annika Sager, 25, is Miss Universe S'pore 2025 |language=en |website=Mothership |url=https://mothership.sg/2025/10/annika-sager-miss-universe-singapore/ |url-status=live |access-date=6 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005134052/https://mothership.sg/2025/10/annika-sager-miss-universe-singapore/ |archive-date=5 Oktubre 2025}}</ref> |25 |[[Singapore|Singapura]] |- |{{flagdeco|SRI}} [[Sri Lanka]] |{{sortname|Lihasha|White|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=29 Hulyo 2025 |title=Lihasha Lindsay White Crowned Miss Universe Sri Lanka 2025 |language=en |website=Sunday Observer |url=https://www.sundayobserver.lk/2025/07/29/explorer/58189/lihasha-lindsay-white-crowned-miss-universe-sri-lanka-2025/ |url-status=live |access-date=2 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250729185251/https://www.sundayobserver.lk/2025/07/29/explorer/58189/lihasha-lindsay-white-crowned-miss-universe-sri-lanka-2025/ |archive-date=29 Hulyo 2025}}</ref> |27 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Sweden|Suwesya]] |{{Sortname|Daniella |Lundqvist|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Andini |first=Dewi |date=1 Nobyembre 2025 |title=7 Potret Daniella Lundqvist Miss Universe Swedia 2025, Pageant Fighter! |language=id |trans-title=7 Portraits of Daniella Lundqvist, Miss Universe Sweden 2025, Pageant Fighter! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://jateng.idntimes.com/life/men/7-potret-daniella-lundqvist-miss-universe-swedia-2025-pageant-fighter-c1c2-01-cw2f3-v9856j |url-status=live |access-date=21 Nobyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251102181434/https://jateng.idntimes.com/life/men/7-potret-daniella-lundqvist-miss-universe-swedia-2025-pageant-fighter-c1c2-01-cw2f3-v9856j |archive-date=2 Nobyembre 2025}}</ref> |26 |Kalmar |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |{{sortname|Naima|Acosta|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Flurin Pestalozzi |date=28 Setyembre 2025 |title=Tessinerin Naima Acosta (20) ist Miss Universe Schweiz |language=de |trans-title=Naima Acosta (20) from Ticino is Miss Universe Switzerland |website=20 Minuten |url=https://www.20min.ch/story/miss-universe-schweiz-jeder-mensch-ist-schoen-trotzdem-gewann-nur-eine-kandidatin-103423631 |url-status=live |access-date=6 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928232641/https://www.20min.ch/story/miss-universe-schweiz-jeder-mensch-ist-schoen-trotzdem-gewann-nur-eine-kandidatin-103423631 |archive-date=28 Setyembre 2025}}</ref> |20 |Ticino |- |{{flagdeco|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |Naisae Yona<ref>{{Cite web |last=Theos |first=Uwiduhaye |date=24 Agosto 2025 |title=Umugore ufite umwana yegukanye ikamba rya Miss Universe Tanzania 2025 (Amafoto) |trans-title=A woman with a child wins the Miss Universe Tanzania 2025 crown (Photos) |url=https://igihe.com/imyidagaduro/ibirori/article/umugore-ufite-umwana-yegukanye-ikamba-rya-miss-universe-tanzania-2025-amafoto |access-date=27 Agosto 2025 |website=IGIHE.com |language=rw}}</ref> |28 |[[Dar es Salaam]] |- |{{flagicon|THA}} [[Miss Universe Thailand 2025|Taylandiya]] |{{Sortname|Praveenar|Singh}}'''<ref name=":3">{{Cite news |date=23 Agosto 2025 |title=มงลง "วีนา ปวีนา ซิงห์" Miss Universe Thailand 2025 |language=th |trans-title=The crown goes to "Veena Praveenar Singh" Miss Universe Thailand 2025 |website=Thai Public Broadcasting Service |url=https://www.thaipbs.or.th/news/content/355704 |url-status=live |access-date=24 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250823151509/https://www.thaipbs.or.th/news/content/355704 |archive-date=23 Agosto 2025}}</ref>''' |29 |[[Chiang Mai]] |- |{{flagdeco|ZAF}} [[Timog Aprika]] |{{sortname|Melissa|Nayimuli|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Manuel |first=Marilynn |date=23 Oktubre 2025 |title=Melissa Nayimuli crowned Miss Universe SA 2025, headed to Miss Universe finale in Thailand |language=en |website=News24 |url=https://www.news24.com/life/lifestyle-trends/beauty-and-fashion/melissa-nayimuli-crowned-miss-universe-sa-2025-headed-to-miss-universe-finale-in-thailand-20251022-1030 |access-date=21 Nobyembre 2025}}</ref> |29 |Butterworth |- |{{flagdeco|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Su-yeon|Lee|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Setyembre 2025 |title=美의 제전,2025 미스유니버스 코리아,진-이수연 등극 |language=ko |trans-title=Festival of Beauty: Lee Su-yeon crowned as the winner of Miss Universe Korea 2025 |website=Daehanilbo |url=https://www.daehanilbo.co.kr/news/articleView.html?idxno=63286 |url-status=live |access-date=28 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250925190827/https://www.daehanilbo.co.kr/news/articleView.html?idxno=63286 |archive-date=25 Setyembre 2025}}</ref> |30 |Gyeongbuk |- |{{flagdeco|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |{{sortname|Latifah|Morris|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=26 Setyembre 2025 |title=Latifah Morris to represent Trinidad and Tobago at Miss Universe |language=en |website=Trinidad and Tobago Newsday |url=https://newsday.co.tt/2025/09/26/latifah-morris-to-represent-trinidad-and-tobago-at-miss-universe/ |url-status=live |access-date=6 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250927100532/https://newsday.co.tt/2025/09/26/latifah-morris-to-represent-trinidad-and-tobago-at-miss-universe/ |archive-date=27 Setyembre 2025}}</ref> |31 |Chaguanas East |- |{{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] |{{Sortname|Inna|Moll|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Guerra |first=Ignacio Andres |date=2 Agosto 2025 |title=Inna Moll, candidata de Vitacura, se impone en Miss Chile 2025: Representará al país en el Miss Universo |language=es |trans-title=Inna Moll, a candidate from Vitacura, wins Miss Chile 2025: She will represent the country at Miss Universe |website=El Mercurio |url=https://www.emol.com/noticias/Espectaculos/2025/08/02/1173889/vitacura-miss-chile-universo.html |url-status=live |access-date=13 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802072640/https://www.emol.com/noticias/Espectaculos/2025/08/02/1173889/vitacura-miss-chile-universo.html |archive-date=2 Agosto 2025}}</ref> |28 |Vitacura |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] | {{sortname|Zhao|Na|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=26 October 2025 |title=「完美模板、顏值巨高」山東姑娘趙娜 下月參加環球小姐選美 |language=zh-hant |trans-title="Perfect template, extremely beautiful" Shandong girl Zhao Na will compete in the Miss Universe pageant next month |website=[[World Journal]] |url=https://www.worldjournal.com/wj/story/121343/9096690 |access-date=29 October 2025}}</ref> | 20 | [[Shandong]] |- |{{flagdeco|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Ceren|Arslan|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Morsi |first=Asmaa |date=6 Oktubre 2025 |title=أجمل نساء الدنيا.. تتويج سيرين أرسلان بلقب ملكة جمال الكون 2025 |language=ar |trans-title=The most beautiful women in the world... Ceren Arslan crowned Miss Universe 2025 |website=Masrawy |url=https://www.masrawy.com/howa_w_hya/fashion-moda/details/2025/10/6/2867154/%D8%A3%D8%AC%D9%85%D9%84-%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%86%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D8%AA%D9%88%D9%8A%D8%AC-%D8%B3%D9%8A%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D8%A3%D8%B1%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%84%D9%82%D8%A8-%D9%85%D9%84%D9%83%D8%A9-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%88%D9%86-2025- |url-status=live |access-date=10 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251009110739/https://www.masrawy.com/howa_w_hya/fashion-moda/details/2025/10/6/2867154/%D8%A3%D8%AC%D9%85%D9%84-%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%86%D9%8A%D8%A7-%D8%AA%D8%AA%D9%88%D9%8A%D8%AC-%D8%B3%D9%8A%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D8%A3%D8%B1%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%84%D9%82%D8%A8-%D9%85%D9%84%D9%83%D8%A9-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%88%D9%86-2025- |archive-date=9 Oktubre 2025}}</ref> |26 |[[Istanbul]] |- |{{flagdeco|UKR}} [[Ukranya]] |{{sortname|Sofiya|Tkachuk|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Pysarenko |first=Oksana |date=9 Hunyo 2025 |title=Ukraine reveals its Miss Universe 2025 contestant — See her stunning photos |url=https://newsukraine.rbc.ua/news/ukraine-reveals-its-miss-universe-2025-contestant-1749481586.html |access-date=27 Agosto 2025 |website=RBC-Ukraine |language=en}}</ref> |25 |Rivne |- |{{flagdeco|HUN}} [[Unggriya]] |{{sortname|Kincső|Dezsényi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Setyembre 2025 |title=Ő lett a 2025-ös Miss Universe Hungary: a gyönyörű, vörös hajú Kincső lett a szépségverseny győztese |language=hu |trans-title=She became Miss Universe Hungary 2025: the beautiful, red-haired Kincső became the winner of the beauty contest |website=Femina |url=https://femina.hu/hazai_sztar/miss-universe-hungary-2025-gyoztes-dezsenyi-kincso/ |url-status=live |access-date=25 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250914070310/https://femina.hu/hazai_sztar/miss-universe-hungary-2025-gyoztes-dezsenyi-kincso/ |archive-date=14 Setyembre 2025}}</ref> |21 |[[Budapest]] |- |{{flagicon|URU}} [[Uruguay|Urugway]] |{{sortname|Valeria|Baladan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=11 Setyembre 2025 |title=Valeria Baladan, la nueva Miss Universe Uruguay 2025 |url=https://www.hola.com/us-es/celebrities/20250911855359/miss-universe-uruguay-2025-valeria-baladan/ |access-date=12 Setyembre 2025 |website=¡HOLA! |language=es-US}}</ref> |23 |[[Montevideo]] |} == Mga kontrobersiya == === Alitan sa yamang-isip sa Miss Universe Thailand === Noong 3 Nobyembre 2025, inilahad ng Miss Universe Organization na hindi opisyal na awtorisado ang kaganapang "Special Dinner and Talk Show" na inorganisa ng Miss Universe Thailand, at nilabag ang mga karapatan sa intelektwal na ari-arian ng MUO.<ref>{{Cite news|date=3 Nobyembre 2025|title=องค์กรมิสยูนิเวิร์ส ฟาด Miss Universe ไทย ห้ามจัดกิจกรรมที่ไม่ได้รับอนุญาต|trans-title=The Miss Universe Organization has slammed Miss Universe Thailand, banning it from holding unauthorized events|url=https://www.brighttv.co.th/entertain/drama-missuniverse|access-date=28 Nobyembre 2025|website=BrightTV|language=th}}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news|date=3 Nobyembre 2025|title=Miss Universe Thailand defends 'Special Dinner & Talk Show' campaign: 'Our actions are fully within the rights'|url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/964705/miss-universe-thailand-defends-special-dinner-talk-show-campaign-our-actions-are-fully-within-the-rig/story/?amp|access-date=28 Nobyembre 2025|website=[[GMA Network]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Mallorca|first=Hannah|date=3 Nobyembre 2025|title=Power struggle at Miss Universe org? Nawat Itsaragrisil's talk show 'unauthorized'|url=https://entertainment.inquirer.net/636373/power-struggle-at-miss-universe-org-nawat-itsaragrisils-talk-show-unauthorized|access-date=28 Nobyembre 2025|newspaper=[[Philippine Daily Inquirer|Entertainment Inquirer]]|language=en}}</ref> Tumugon ang Miss Universe Thailand Organization na ang kaganapan at ang nauugnay nitong botohan ay bahagi ng opisyal na ''marketing package'' ng Taylandiya bilang mangungunang bansa, na isinagawa nang malinaw sa ilalim ng kanilang mga awtorisadong karapatan, at na sila ay kumunsulta sa mga legal na tagapayo upang masuri ang mga potensyal na epekto at maghanda para sa posibleng legal na aksyon kung kinakailangan.<ref>{{Cite news|date=3 Nobyembre 2025|title=Miss Universe Organization ชี้แจงกิจกรรมที่ไม่ได้รับอนุญาต ด้าน MUT ยืนยันเป็นสิทธิ์ของประเทศเจ้าภาพ|trans-title=Miss Universe Organization clarifies unauthorized activities; MUT confirms it is the host country's right|url=https://atime.live/efm/news/12521|access-date=28 Nobyembre 2025|website=Atime.live|language=th}}</ref><ref>{{Cite news|last=Lim|first=Ron|date=3 Nobyembre 2025|title=MUO and Miss Universe Thailand trade statements on 'Special Dinner & Talk Show' event|url=https://www.gmanetwork.com/lifestyle/news/127442/muo-and-miss-universe-thailand-trade-statements-on-special-dinner-talk-show-event/story|access-date=28 Nobyembre 2025|website=[[GMA Network]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=3 Nobyembre 2025|title=Miss Universe 2025 scandal broke out, Miss Huong Giang was praised for her class|url=https://www.vietnam.vn/en/hoa-hau-hoan-vu-2025-bung-no-scandal-hoa-hau-huong-giang-duoc-khen-dang-cap|access-date=28 Nobyembre 2025|website=Vietnam.vn|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=3 Nobyembre 2025|title=Miss Universe và ông Nawat căng thẳng quyền tổ chức, kết quả của Hương Giang sẽ bị hủy?|trans-title=Miss Universe and Mr. Nawat are in tension over the organization rights, will Huong Giang's results be canceled?|url=https://docnhanh.vn/giai-tri/miss-universe-va-ong-nawat-cang-thang-quyen-to-chuc-ket-qua-cua-huong-giang-se-bi-huy-tintuc1018485|access-date=28 Nobyembre 2025|website=Docnhanh.vn|language=vi}}</ref> Gayunpaman, opisyal na kinansela ang kaganapan noong 6 Nobyembre.<ref>{{Cite news|last=Purnell|first=Kristofer|date=6 Nobyembre 2025|title=Miss Universe Thailand cancels 'special dinner, talk show' with Nawat Itsaragrisil|url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/11/06/2485287/miss-universe-thailand-cancels-special-dinner-talk-show-nawat-itsaragrisil|access-date=28 Nobyembre 2025|newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]]|archive-date=6 Nobyembre 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251106193538/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/11/06/2485287/miss-universe-thailand-cancels-special-dinner-talk-show-nawat-itsaragrisil}}</ref><ref>{{cite web |last1=Harvey|first1=Lex|date=21 Nobyembre 2025|title=Scandal-plagued Miss Universe competition to crown winner|url=https://edition.cnn.com/2025/11/20/style/miss-universe-2025-finale-winner-intl-hnk|access-date=28 Nobyembre 2025|website=[[CNN]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nawat Itsaragrisil bows to Miss Universe org, cancels ‘Top 10 Special Dinner’|url=https://entertainment.inquirer.net/637234/nawat-itsaragrisil-bows-to-miss-universe-org-cancels-top-10-special-dinner|website=[[Philippine Daily Inquirer]]|date=6 Nobyembre 2025|access-date=28 Nobyembre 2025|language=en|first=Armin P.|last=Adina}}</ref> === Promosyon ng sugalan === Noong 3 Nobyembre 2025, naglunsad ng imbestigasyon ang Metropolitan Police Bureau sa Bangkok pagkatapos magsampa ng reklamo si Itsaragrisil, ang tagapangulo ng ''Miss Universe Thailand Host Committee'', na nagsasaad na inutusan ng MUO ang mga kandidata na magsapelikula sila ng mga materyal na pang-promosyon para sa isang ''online gambling website'' sa kanilang hotel, na maaaring maging isang paglabag sa batas ng mga Taylandes. Itinanggi ng MGI ang anumang pagkakasangkot at sinabi na ang promosyon ay responsibilidad lamang ng MUO. Nagbigay ng pahayag si Itsaragrisil sa pulisya at pormal na itinanggi ang gawain.<ref>{{Cite news|date=3 Nobyembre 2025|title=Police raid Miss Universe team over illegal Casino Promo|url=https://www.khaosodenglish.com/news/2025/11/03/police-raid-miss-universe-team-over-illegal-casino-promo/|url-status=live|access-date=30 Nobyembre 2025|website=Khaosod English|language=en|archive-date=3 Nobyembre 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251103214634/https://www.khaosodenglish.com/news/2025/11/03/police-raid-miss-universe-team-over-illegal-casino-promo/}}</ref><ref>{{Cite news|date=3 Nobyembre 2025|title='ณวัฒน์' เดือด!พาตำรวจลงตรวจสอบกอง MU หลังนำป้ายโปรโมทเว็บพนันวางในโรงแรมเก็บตัวนางงาม|trans-title=Nawat is furious! He has brought police to inspect the MU team after they placed a sign promoting a gambling website in the beauty pageant hotel|url=https://www.naewna.com/entertain/925283#google_vignette|url-status=live|access-date=30 Nobyembre 2025|website=Naew Na|language=th|archive-date=3 Nobyembre 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251103215053/https://www.naewna.com/entertain/925283#google_vignette}}</ref><ref>{{Cite news|date=3 Nobyembre 2025|title=ด่วน! บอสณวัฒน์ แจ้งจับออร์แกไนซ์ ให้นางงามถ่ายคลิปกาสิโน|trans-title=Urgent! Boss Nawat reports the organizer who allowed the beauty queen to film a video of a casino|url=https://www.brighttv.co.th/entertain/nawat-muo-mut|url-status=live|access-date=30 Nobyembre 2025|website=BrightTV|language=th|archive-date=3 Nobyembre 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251103215506/https://www.brighttv.co.th/entertain/nawat-muo-mut}}</ref><ref>{{Cite news|date=3 Nobyembre 2025|title=ด่วน! ณวัฒน์ เรียกตำรวจตรวจสอบ หลังทีมงาน MUO ให้นางงามถ่ายสปอนเซอร์ผิดกฎหมายไทย|trans-title=Urgent! Nawat calls police to investigate after MUO team allows beauty queen to take photos for sponsors, violating Thai law|url=https://www.thairath.co.th/entertain/beauty-pageant/2893142|url-status=live|access-date=30 Nobyembre 2025|website=Thairath TV|language=th|archive-date=3 Nobyembre 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251103215958/https://www.thairath.co.th/entertain/beauty-pageant/2893142}}</ref> === ''Sashing ceremony'' === Noong 4 Nobyembre 2025, sa panahon bago ang ''sashing ceremony'', sinaway ni Itsaragrisil si [[Fátima Bosch]] ng Mehiko dahil sa hindi paglahok sa mga kaganapang pang-promosyon, ipinahiwatig na ginagawa siyang "tanga" ng kaniyang mga gawain, at pinalabas siya ng mga guwardiya pagkatapos niyang tangkaing makagambala. Ilang kandidata ang biglaang umalis din bilang pakikiisa.<ref>{{Cite news|date=4 Nobyembre 2025|title=เกิดอะไรขึ้น เมื่อจู่ๆ บอส ณวัฒน์ สั่งหยุดงานกระทันหัน หลังนางงามเอาต์ระหว่างประชุม|trans-title=What happened when Boss Nawat suddenly ordered a sudden work stoppage after a beauty queen was out during a meeting?|url=https://today.line.me/th/v3/article/0MNM1nP|via=Line Today|work=Siam News|language=th|access-date=2 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 Nobyembre 2025|title=เกิดอะไรขึ้น! มิสยูนิเวิร์ส2025หลายประเทศวอล์กเอาท์ต่อหน้า"บอสณวัฒน์ "|trans-title=What happened! Miss Universe 2025 from many countries walked out in front of 'Boss Nawat'|url=https://www.amarintv.com/news/entertain/529405|website=Amarin TV|language=th|access-date=2 Disyembre 2025}}</ref><ref name="Tel">{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/11/06/miss-universe-contestants-walkout-organiser-row-miss-mexico/|title=Miss Universe contestants walk out after organiser rows with Miss Mexico|newspaper=Daily Telegraph|date=6 Nobyembre 2025|access-date=2 Disyembre 2025|language=en}}</ref><ref name="NYT-apology">{{cite news |first=Francesca|last=Regalado|url=https://www.nytimes.com/2025/11/06/world/asia/miss-universe-walkout-mexico-thailand.html|title=Miss Universe Organizer Apologizes After Tirade at Miss Mexico|newspaper=The New York Times|date=6 Nobyembre 2025|access-date=2 Disyembre 2025|language=en}}</ref><ref>{{cite news |first=Shahana|last=Yasmin|url=https://www.the-independent.com/life-style/miss-universe-thai-director-insults-miss-mexico-fatima-bosch-b2858964.html|title=Miss Universe contestants walk out after Miss Mexico 'humiliated'|work=The Independent|date=5 Nobyembre 2025|access-date=2 Disyembre 2025|type=with video|language=en}}</ref> Umalis din sa lugar ang kasalukuyang may-hawak ng titulo na si [[Victoria Kjær Theilvig]], at sinabi na ang mga salita ni Itsaragrisil ay "higit pa sa kawalang-galang".<ref name="Tel" /><ref>{{Cite news|last=S.|first=Sukanlaya|date=4 Nobyembre 2025|title=นางงาม MU 2025 แห่ลุกออกจากห้อง หลังปะทะ ณวัฒน์ เผย ถูกตะคอก-ไม่ให้เกียรติ|trans-title=Miss Universe 2025 leaves the room after a confrontation with Nawat, revealing she was yelled at and disrespected|url=https://thethaiger.com/th/news/1481499/|website=The Thaiger|language=th|access-date=2 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{Cite news|last=Purnell|first=Kristofer|date=4 Nobyembre 2025|title=Miss Universe 2025 sashing delayed as queens walk out after heated exchange|url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/11/04/2484824/miss-universe-2025-sashing-delayed-queens-walk-out-after-heated-exchange|access-date=2 Disyembre 2025|website=[[The Philippine Star]]|language=en}}</ref> Kinalaunan ay kinondena ng may-ari ng Miss Universe na si Raúl Rocha ang pag-uugali ni Itsaragrisil bilang hindi katanggap-tanggap, iniutos ang pagsuspinde ng ''sashing ceremony'', at inihayag na ang papel ni Itsaragrisil sa mga opisyal na gawain ng Miss Universe ay paghihigpitan, habang ang punong ehekutibong opisyal na si Mario Búcaro ay ipinadala sa Taylandiya upang makipag-ugnayan sa [[Miss Grand International]] upang matiyak na magpapatuloy ang kompetisyon nang propesyonal at ligtas.<ref>{{Cite news|date=5 Nobyembre 2025|title=สรุปดราม่ามิสยูนิเวิร์ส 2025 กลุ่มนางงามวอล์กเอาต์ ต่อหน้า บอสณวัฒน์|trans-title=What happened when Boss Nawat suddenly ordered a sudden work stoppage after a beauty queen was out during a meeting?|url=https://today.line.me/th/v3/article/Ya5aWWL|via=Line Today|work=The Bangkok Insight|language=th|access-date=2 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{Cite news|date=5 Nobyembre 2025|title=Miss Universe presses on 'as you wish' after Bangkok walkout|url=https://www.khaosodenglish.com/life/2025/11/05/miss-universe-presses-on-as-you-wish-after-bangkok-walkout/|access-date=2 Disyembre 2025|website=Khaosod English|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Civita|first=Alicia|date=4 Nobyembre 2025|title=Miss Universe owner Raúl Rocha Sends Executives to Thailand Pulls Rank and Limits Thai Director's Power After He Insulted Miss Mexico|url=https://www.latintimes.com/miss-universe-owner-raul-rocha-sends-executives-thailand-pulls-rank-limits-thai-directors-power-591268|access-date=2 Disyembre 2025|website=Latin Times|language=en}}</ref> Nagbigay si Itsaragrisil ng pormal na paghingi ng tawad sa lahat ng mga kandidata sa seremonya ng pagtanggap, at tinanggihan ang paggamit ng mga salitang "tanga" o "siraulo".<ref name="Tel" /><ref>{{Cite news|last=Flores Layno|first=Karen|date=6 Nobyembre 2025|title='I did not intend to harm anyone': Nawat Itsaragrisil apologizes for Miss Universe controversy|url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2025/11/6/-i-did-not-intend-to-harm-anyone-nawat-itsaragrisil-apologizes-for-miss-universe-controversy-1318|access-date=2 Disyembre 2025|website=[[ABS-CBN]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Sukri|first=Hazeeq|date=6 Nobyembre 2025|title=Miss Universe Thailand director Nawat Itsaragrisil apologises for controversy, claims he said 'damage', not 'dumb head'|url=https://cnalifestyle.channelnewsasia.com/entertainment/nawat-itsaragrisil-apology-miss-universe-473526|access-date=2 Disyembre 2025|website=CNA|archive-date=6 Nobyembre 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251106192124/https://cnalifestyle.channelnewsasia.com/entertainment/nawat-itsaragrisil-apology-miss-universe-473526|language=en}}</ref> === Mga iregularidad sa pagboto === Natapos ang pampublikong pagboto noong 19 Nobyembre, ngunit biglang pinalawig ng mga tagapag-ayos ang pagboto para sa ''Most Beautiful People'' nang walang paunang abiso.<ref name=":32">{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=24 Nobyembre 2025 |title=Miss Universe 2025 drama deepens: Was contest rigged? Dubai's Miss Palestine Nadeen Ayoub calls out 'unjust' public polling |url=https://gulfnews.com/entertainment/miss-universe-2025-drama-deepens-was-contest-rigged-dubais-miss-palestine-nadeen-ayoub-calls-out-unjust-public-polling-1.500357487 |access-date=11 Hunyo 2026 |website=Gulf News |language=en}}</ref> Nangunguna ang Pilipinas at Bangglades sa orihinal na resulta.<ref>{{Cite web |last=Lim |first=Ron |date=18 Nobyembre 2025 |title=Ahtisa Manalo leading in multiple categories ahead of Miss U preliminaries |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/ahtisa-manalo-leading-in-multiple-categories-ahead-of-miss-u-preliminaries/127911/ |access-date=11 Hunyo 2026 |website=GMA Entertainment |language=en}}</ref> Dalawang araw matapos ang koronasyon, naglabas ng bidyo si Nadeen Ayoub ng Palestina na tumutukoy sa ilang iregularidad sa proseso ng pagboto at nagsabing pinakialaman ito.<ref>{{Cite web |last=Dey |first=Adrija |date=24 Nobyembre 2025 |title=Miss Universe 2025: Miss Palestine Nadeen Ayoub alleges vote manipulation at Miss Universe |url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/fashion/miss-universe-2025-miss-palestine-nadeen-ayoub-alleges-vote-manipulation-at-miss-universe-101763975982134.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251124105524/https://www.hindustantimes.com/lifestyle/fashion/miss-universe-2025-miss-palestine-nadeen-ayoub-alleges-vote-manipulation-at-miss-universe-101763975982134.html |archive-date=24 Nobyembre 2025 |access-date=4 Agosto 2026 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gabinete |first=Jojo |date=24 Nobyembre 2025 |title=Miss Universe Palestine, nagreklamo sa resulta ng botohan sa Miss Universe 2025 |url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/189814/miss-palestine-mu-2025-most-beautiful-people-poll-a734-20251124 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251124111657/https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/189814/miss-palestine-mu-2025-most-beautiful-people-poll-a734-20251124 |archive-date=24 Nobyembre 2025 |access-date=4 Agosto 2026 |website=PEP.ph |language=tl}}</ref> == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} jwoncg7c31r8rkiujb6dey6jp2d3g73 0 334071 2218869 2218719 2026-08-03T16:38:26Z Tabilay 153890 2218869 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 27 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 127 (ika 27 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 27, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina. Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles sa ITF circuit. Mula 2025 hanggang 2026, nagtala siya ng mahahalagang tagumpay kabilang ang pagpasok sa semifinal ng Miami Open, final ng Eastbourne Open, isang WTA 500 sa Washington DC, at dalawang WTA 125 na titulo sa Guadalajara at Birmingham. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang season ni Eala noong 2026 ay nagdala ng ilang mahahalagang tagumpay. Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round bago natalo kay Paolini sa fourth round, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 28. Sa iba pang Grand Slam, nabigo siya sa unang round ng Australian Open sa parehong singles at doubles, maagang naalis sa French Open. Umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Nakamit nya ang unang titulo sa WTA tour sa 2026 Washington DC Citi Open nung natalo nya si Jessica Pegula. Nanalo din siya ng ikalawang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo siya kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa matigas na korte, umabot siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Nakarating din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Nagbukas ang taon sa pag-abot sa semifinals sa Auckland at quarterfinal sa Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 80edejqfia305q4egxycoasc65xcgjd 2218886 2218869 2026-08-03T17:52:06Z Tabilay 153890 /* */ 2218886 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 127 (ika 27 ng Hulyo, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina. Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles sa ITF circuit. Mula 2025 hanggang 2026, nagtala siya ng mahahalagang tagumpay kabilang ang pagpasok sa semifinal ng Miami Open, final ng Eastbourne Open, isang WTA 500 sa Washington DC, at dalawang WTA 125 na titulo sa Guadalajara at Birmingham. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang season ni Eala noong 2026 ay nagdala ng ilang mahahalagang tagumpay. Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round bago natalo kay Paolini sa fourth round, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 28. Sa iba pang Grand Slam, nabigo siya sa unang round ng Australian Open sa parehong singles at doubles, maagang naalis sa French Open. Umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Nakamit nya ang unang titulo sa WTA tour sa 2026 Washington DC Citi Open nung natalo nya si Jessica Pegula. Nanalo din siya ng ikalawang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo siya kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa matigas na korte, umabot siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Nakarating din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Nagbukas ang taon sa pag-abot sa semifinals sa Auckland at quarterfinal sa Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] pctqj8okb79xf7b8e4wd59fufg6oh3h 2218887 2218886 2026-08-03T17:54:27Z Tabilay 153890 /* */ 2218887 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 127 (ika 27 ng Hulyo, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina. Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles sa ITF circuit. Mula 2025 hanggang 2026, nagtala siya ng mahahalagang tagumpay kabilang ang pagpasok sa semifinal ng 2025 Miami Open, final ng 2025 Eastbourne Open, isang titulo WTA 500 sa 2026Washington DC Open, at dalawang WTA 125 na titulo sa Guadalajara at Birmingham. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang season ni Eala noong 2026 ay nagdala ng ilang mahahalagang tagumpay. Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round bago natalo kay Paolini sa fourth round, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 28. Sa iba pang Grand Slam, nabigo siya sa unang round ng Australian Open sa parehong singles at doubles, maagang naalis sa French Open. Umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Nakamit nya ang unang titulo sa WTA tour sa 2026 Washington DC Citi Open nung natalo nya si Jessica Pegula.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nanalo din siya ng ikalawang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo siya kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa matigas na korte, umabot siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Nakarating din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Nagbukas ang taon sa pag-abot sa semifinals sa Auckland at quarterfinal sa Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] ab1rvc09w8rh7rhm627fund30nvfgr8 2218888 2218887 2026-08-03T17:55:09Z Tabilay 153890 /* */ 2218888 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 127 (ika 27 ng Hulyo, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina. Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles sa ITF circuit. Mula 2025 hanggang 2026, nagtala siya ng mahahalagang tagumpay kabilang ang pagpasok sa semifinal ng 2025 Miami Open, final ng 2025 Eastbourne Open, isang titulong WTA 500 sa 2026 Washington DC Open, at dalawang WTA 125 na titulo sa Guadalajara at Birmingham. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang season ni Eala noong 2026 ay nagdala ng ilang mahahalagang tagumpay. Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round bago natalo kay Paolini sa fourth round, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 28. Sa iba pang Grand Slam, nabigo siya sa unang round ng Australian Open sa parehong singles at doubles, maagang naalis sa French Open. Umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Nakamit nya ang unang titulo sa WTA tour sa 2026 Washington DC Citi Open nung natalo nya si Jessica Pegula.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nanalo din siya ng ikalawang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo siya kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa matigas na korte, umabot siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Nakarating din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Nagbukas ang taon sa pag-abot sa semifinals sa Auckland at quarterfinal sa Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] he8t6e4c8f78at2nsb9vdxhzgp6k8fv 2218894 2218888 2026-08-03T23:40:59Z Tabilay 153890 /* */ Infobox 2218894 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina. Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles sa ITF circuit. Mula 2025 hanggang 2026, nagtala siya ng mahahalagang tagumpay kabilang ang pagpasok sa semifinal ng 2025 Miami Open, final ng 2025 Eastbourne Open, isang titulong WTA 500 sa 2026 Washington DC Open, at dalawang WTA 125 na titulo sa Guadalajara at Birmingham. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang season ni Eala noong 2026 ay nagdala ng ilang mahahalagang tagumpay. Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round bago natalo kay Paolini sa fourth round, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 28. Sa iba pang Grand Slam, nabigo siya sa unang round ng Australian Open sa parehong singles at doubles, maagang naalis sa French Open. Umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Nakamit nya ang unang titulo sa WTA tour sa 2026 Washington DC Citi Open nung natalo nya si Jessica Pegula.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nanalo din siya ng ikalawang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo siya kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa matigas na korte, umabot siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Nakarating din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Nagbukas ang taon sa pag-abot sa semifinals sa Auckland at quarterfinal sa Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] b8gwdlsdnl9dycu5etyqtcwgzau5t4g 2218895 2218894 2026-08-03T23:58:38Z Tabilay 153890 /* */ 2218895 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles sa ITF circuit. Mula 2025 hanggang 2026, nagtala siya ng mahahalagang tagumpay kabilang ang pagpasok sa semifinal ng 2025 Miami Open, final ng 2025 Eastbourne Open, isang titulong WTA 500 sa 2026 Washington DC Open, at dalawang WTA 125 na titulo sa Guadalajara at Birmingham. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang season ni Eala noong 2026 ay nagdala ng ilang mahahalagang tagumpay. Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round bago natalo kay Paolini sa fourth round, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 28. Sa iba pang Grand Slam, nabigo siya sa unang round ng Australian Open sa parehong singles at doubles, maagang naalis sa French Open. Umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Nakamit nya ang unang titulo sa WTA tour sa 2026 Washington DC Citi Open nung natalo nya si Jessica Pegula.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nanalo din siya ng ikalawang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo siya kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa matigas na korte, umabot siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Nakarating din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Nagbukas ang taon sa pag-abot sa semifinals sa Auckland at quarterfinal sa Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] rx8yl3cqrbx2c13ffaca1umyi3ag97h 2218896 2218895 2026-08-04T00:06:02Z Tabilay 153890 /* */ 2218896 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Sa ITF circuit, nakapagtala siya ng limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles.   Sa professional career, nagsimula siyang lumahok sa Grand Slam noong 2023 at nakapasok sa main draw noong 2025. Noong 2025, umabot siya sa semifinal ng Miami Open at final ng Eastbourne Open. Noong 2026, nakamit niya ang kanyang unang WTA 500 title sa Washington DC Open, at nagdagdag ng dalawang WTA 125 titles sa Guadalajara at Birmingham. Ang pinakamagandang resulta niya sa Grand Slam ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang season ni Eala noong 2026 ay nagdala ng ilang mahahalagang tagumpay. Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round bago natalo kay Paolini sa fourth round, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 28. Sa iba pang Grand Slam, nabigo siya sa unang round ng Australian Open sa parehong singles at doubles, maagang naalis sa French Open. Umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Nakamit nya ang unang titulo sa WTA tour sa 2026 Washington DC Citi Open nung natalo nya si Jessica Pegula.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nanalo din siya ng ikalawang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo siya kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa matigas na korte, umabot siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Nakarating din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Nagbukas ang taon sa pag-abot sa semifinals sa Auckland at quarterfinal sa Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 5093awop0lmy8uhmgowcob75dnmt1w4 2218898 2218896 2026-08-04T00:08:56Z Tabilay 153890 /* 2026 */ 2218898 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Sa ITF circuit, nakapagtala siya ng limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles.   Sa professional career, nagsimula siyang lumahok sa Grand Slam noong 2023 at nakapasok sa main draw noong 2025. Noong 2025, umabot siya sa semifinal ng Miami Open at final ng Eastbourne Open. Noong 2026, nakamit niya ang kanyang unang WTA 500 title sa Washington DC Open, at nagdagdag ng dalawang WTA 125 titles sa Guadalajara at Birmingham. Ang pinakamagandang resulta niya sa Grand Slam ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang season ni Eala noong 2026 ay nagdala ng ilang mahahalagang tagumpay. Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round bago natalo kay Paolini sa fourth round. Sa iba pang Grand Slam, nabigo siya sa unang round ng Australian Open sa parehong singles at doubles, maagang naalis sa French Open. Umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Nakamit nya ang unang titulo sa WTA tour sa 2026 Washington DC Citi Open nung natalo nya si Jessica Pegula, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 20.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nanalo din siya ng ikalawang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo siya kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa matigas na korte, umabot siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Nakarating din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Nagbukas ang taon sa pag-abot sa semifinals sa Auckland at quarterfinal sa Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 3fsainp5sehxuececgvsr7e9dguoupg 2218902 2218898 2026-08-04T00:10:36Z Tabilay 153890 /* 2026 */ 2218902 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Sa ITF circuit, nakapagtala siya ng limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles.   Sa professional career, nagsimula siyang lumahok sa Grand Slam noong 2023 at nakapasok sa main draw noong 2025. Noong 2025, umabot siya sa semifinal ng Miami Open at final ng Eastbourne Open. Noong 2026, nakamit niya ang kanyang unang WTA 500 title sa Washington DC Open, at nagdagdag ng dalawang WTA 125 titles sa Guadalajara at Birmingham. Ang pinakamagandang resulta niya sa Grand Slam ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang season ni Eala noong 2026 ay nagdala ng ilang mahahalagang tagumpay. Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round bago natalo kay Paolini sa fourth round. Sa iba pang Grand Slam, nabigo siya sa unang round ng Australian Open sa parehong singles at doubles, maagang naalis sa French Open. Umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Nakamit nya ang unang titulo sa WTA tour sa 2026 Washington DC Citi Open nung natalo nya si Jessica Pegula, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 20.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=August 4, 2026 |title=Historic Washington triumph sends Eala to career-high No. 20 |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph//2026/08/04/historic-washington-triumph-sends-eala-to-career-high-no-20 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nanalo din siya ng ikalawang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo siya kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa matigas na korte, umabot siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Nakarating din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Nagbukas ang taon sa pag-abot sa semifinals sa Auckland at quarterfinal sa Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] badl066gto3caje6u5q7ldofjdpea1g 2218903 2218902 2026-08-04T00:11:54Z Tabilay 153890 /* 2026 */ 2218903 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Sa ITF circuit, nakapagtala siya ng limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles.   Sa professional career, nagsimula siyang lumahok sa Grand Slam noong 2023 at nakapasok sa main draw noong 2025. Noong 2025, umabot siya sa semifinal ng Miami Open at final ng Eastbourne Open. Noong 2026, nakamit niya ang kanyang unang WTA 500 title sa Washington DC Open, at nagdagdag ng dalawang WTA 125 titles sa Guadalajara at Birmingham. Ang pinakamagandang resulta niya sa Grand Slam ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang season ni Eala noong 2026 ay nagdala ng ilang mahahalagang resulta. Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round bago natalo kay Paolini sa fourth round. Sa Australian Open, nabigo siya sa unang round sa parehong singles at doubles, at maagang naalis sa French Open. Umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Nakamit niya ang unang titulo sa WTA tour sa 2026 Washington DC Citi Open nang talunin niya si Jessica Pegula, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 20.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=August 4, 2026 |title=Historic Washington triumph sends Eala to career-high No. 20 |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph//2026/08/04/historic-washington-triumph-sends-eala-to-career-high-no-20 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nanalo rin siya ng ikalawang WTA 125 singles title sa Birmingham Open matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa matigas na korte, umabot siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Nakarating din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Nagbukas ang taon sa pag-abot sa semifinals sa Auckland at quarterfinal sa Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] jy12oy05w3dv6ssda7io8hmpi5neph7 2218904 2218903 2026-08-04T00:13:37Z Tabilay 153890 /* */ 2218904 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Sa ITF circuit, nakapagtala siya ng limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles.<ref name="WTA-profile2" /> Sa professional career, nagsimula siyang lumahok sa Grand Slam noong 2023 at nakapasok sa main draw noong 2025. Noong 2025, umabot siya sa semifinal ng Miami Open at final ng Eastbourne Open. Noong 2026, nakamit niya ang kanyang unang WTA 500 title sa Washington DC Open, at nagdagdag ng dalawang WTA 125 titles sa Guadalajara at Birmingham. Ang pinakamagandang resulta niya sa Grand Slam ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026.<ref name="WTA-profile2" /> == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang season ni Eala noong 2026 ay nagdala ng ilang mahahalagang resulta. Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round bago natalo kay Paolini sa fourth round. Sa Australian Open, nabigo siya sa unang round sa parehong singles at doubles, at maagang naalis sa French Open. Umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Nakamit niya ang unang titulo sa WTA tour sa 2026 Washington DC Citi Open nang talunin niya si Jessica Pegula, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 20.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=August 4, 2026 |title=Historic Washington triumph sends Eala to career-high No. 20 |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph//2026/08/04/historic-washington-triumph-sends-eala-to-career-high-no-20 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nanalo rin siya ng ikalawang WTA 125 singles title sa Birmingham Open matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa matigas na korte, umabot siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Nakarating din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Nagbukas ang taon sa pag-abot sa semifinals sa Auckland at quarterfinal sa Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 0oarn9matin09g26qwqh6begtlp16vn 2218978 2218904 2026-08-04T09:09:44Z Tabilay 153890 /* Pambansang koponan */ 2218978 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Sa ITF circuit, nakapagtala siya ng limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles.<ref name="WTA-profile2" /> Sa professional career, nagsimula siyang lumahok sa Grand Slam noong 2023 at nakapasok sa main draw noong 2025. Noong 2025, umabot siya sa semifinal ng Miami Open at final ng Eastbourne Open. Noong 2026, nakamit niya ang kanyang unang WTA 500 title sa Washington DC Open, at nagdagdag ng dalawang WTA 125 titles sa Guadalajara at Birmingham. Ang pinakamagandang resulta niya sa Grand Slam ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026.<ref name="WTA-profile2" /> == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang season ni Eala noong 2026 ay nagdala ng ilang mahahalagang resulta. Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round bago natalo kay Paolini sa fourth round. Sa Australian Open, nabigo siya sa unang round sa parehong singles at doubles, at maagang naalis sa French Open. Umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Nakamit niya ang unang titulo sa WTA tour sa 2026 Washington DC Citi Open nang talunin niya si Jessica Pegula, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 20.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=August 4, 2026 |title=Historic Washington triumph sends Eala to career-high No. 20 |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph//2026/08/04/historic-washington-triumph-sends-eala-to-career-high-no-20 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nanalo rin siya ng ikalawang WTA 125 singles title sa Birmingham Open matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa matigas na korte, umabot siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Nakarating din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Nagbukas ang taon sa pag-abot sa semifinals sa Auckland at quarterfinal sa Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === ==Pambansang Representasyon== [[File:Alex Eala (cropped).jpg|thumb|upright=.7|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]] Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa iba’t ibang torneo. Sa 2021 SEA Games,{{Efn|Naantala hanggang 2022 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} nakakuha siya ng tatlong bronze medals sa women's singles, team, at mixed doubles.<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |work=[[GMA News]]}}</ref> Sa 2022 Asian Games, muli siyang nagwagi ng bronze sa women's singles at mixed doubles.<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |work=[[Rappler]]}}</ref>{{Efn|Naantala hanggang 2023 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at na-promote sa Group II.<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |website=[[One Sports]]}}</ref> Hindi siya nakasama sa pambansang koponan noong 2025 at 2026. Ang roster noong 2024 ay binubuo nina Eala, Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang noong sumunod na dalawang taon ay sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera.<ref>{{Cite news |date=June 10, 2025 |title=Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 22, 2026 |title=Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041 |work=ABS-CBN News}}</ref> Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakamit niya ang gintong medalya sa women's singles, at dalawang bronze sa mixed doubles at women's team events.<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |website=[[The Philippine Inquirer]]}}</ref>{{Efn|Nakakuha siya ng team medal kahit hindi nakalaro, kasama sina Shaira Rivera, Alexa Milliam, Tennielle Madis, at Stefi Aludo.}} === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] l26mbzk88sz5ktrvraod5ax41f0pwgr 2218979 2218978 2026-08-04T09:10:16Z Tabilay 153890 2218979 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Sa ITF circuit, nakapagtala siya ng limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles.<ref name="WTA-profile2" /> Sa professional career, nagsimula siyang lumahok sa Grand Slam noong 2023 at nakapasok sa main draw noong 2025. Noong 2025, umabot siya sa semifinal ng Miami Open at final ng Eastbourne Open. Noong 2026, nakamit niya ang kanyang unang WTA 500 title sa Washington DC Open, at nagdagdag ng dalawang WTA 125 titles sa Guadalajara at Birmingham. Ang pinakamagandang resulta niya sa Grand Slam ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026.<ref name="WTA-profile2" /> == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang season ni Eala noong 2026 ay nagdala ng ilang mahahalagang resulta. Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round bago natalo kay Paolini sa fourth round. Sa Australian Open, nabigo siya sa unang round sa parehong singles at doubles, at maagang naalis sa French Open. Umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Nakamit niya ang unang titulo sa WTA tour sa 2026 Washington DC Citi Open nang talunin niya si Jessica Pegula, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 20.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=August 4, 2026 |title=Historic Washington triumph sends Eala to career-high No. 20 |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph//2026/08/04/historic-washington-triumph-sends-eala-to-career-high-no-20 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nanalo rin siya ng ikalawang WTA 125 singles title sa Birmingham Open matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa matigas na korte, umabot siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Nakarating din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Nagbukas ang taon sa pag-abot sa semifinals sa Auckland at quarterfinal sa Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === ===Pambansang Representasyon=== [[File:Alex Eala (cropped).jpg|thumb|upright=.7|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]] Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa iba’t ibang torneo. Sa 2021 SEA Games,{{Efn|Naantala hanggang 2022 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} nakakuha siya ng tatlong bronze medals sa women's singles, team, at mixed doubles.<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |work=[[GMA News]]}}</ref> Sa 2022 Asian Games, muli siyang nagwagi ng bronze sa women's singles at mixed doubles.<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |work=[[Rappler]]}}</ref>{{Efn|Naantala hanggang 2023 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at na-promote sa Group II.<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |website=[[One Sports]]}}</ref> Hindi siya nakasama sa pambansang koponan noong 2025 at 2026. Ang roster noong 2024 ay binubuo nina Eala, Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang noong sumunod na dalawang taon ay sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera.<ref>{{Cite news |date=June 10, 2025 |title=Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 22, 2026 |title=Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041 |work=ABS-CBN News}}</ref> Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakamit niya ang gintong medalya sa women's singles, at dalawang bronze sa mixed doubles at women's team events.<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |website=[[The Philippine Inquirer]]}}</ref>{{Efn|Nakakuha siya ng team medal kahit hindi nakalaro, kasama sina Shaira Rivera, Alexa Milliam, Tennielle Madis, at Stefi Aludo.}} === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 19gfhrtu9lyzk9xs5hpjc7mig26dx9s 2218980 2218979 2026-08-04T09:10:37Z Tabilay 153890 2218980 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Sa ITF circuit, nakapagtala siya ng limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles.<ref name="WTA-profile2" /> Sa professional career, nagsimula siyang lumahok sa Grand Slam noong 2023 at nakapasok sa main draw noong 2025. Noong 2025, umabot siya sa semifinal ng Miami Open at final ng Eastbourne Open. Noong 2026, nakamit niya ang kanyang unang WTA 500 title sa Washington DC Open, at nagdagdag ng dalawang WTA 125 titles sa Guadalajara at Birmingham. Ang pinakamagandang resulta niya sa Grand Slam ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026.<ref name="WTA-profile2" /> == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang season ni Eala noong 2026 ay nagdala ng ilang mahahalagang resulta. Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round bago natalo kay Paolini sa fourth round. Sa Australian Open, nabigo siya sa unang round sa parehong singles at doubles, at maagang naalis sa French Open. Umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Nakamit niya ang unang titulo sa WTA tour sa 2026 Washington DC Citi Open nang talunin niya si Jessica Pegula, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 20.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=August 4, 2026 |title=Historic Washington triumph sends Eala to career-high No. 20 |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph//2026/08/04/historic-washington-triumph-sends-eala-to-career-high-no-20 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nanalo rin siya ng ikalawang WTA 125 singles title sa Birmingham Open matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa matigas na korte, umabot siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Nakarating din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Nagbukas ang taon sa pag-abot sa semifinals sa Auckland at quarterfinal sa Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex Eala (cropped).jpg|thumb|upright=.7|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]] Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa iba’t ibang torneo. Sa 2021 SEA Games,{{Efn|Naantala hanggang 2022 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} nakakuha siya ng tatlong bronze medals sa women's singles, team, at mixed doubles.<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |work=[[GMA News]]}}</ref> Sa 2022 Asian Games, muli siyang nagwagi ng bronze sa women's singles at mixed doubles.<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |work=[[Rappler]]}}</ref>{{Efn|Naantala hanggang 2023 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at na-promote sa Group II.<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |website=[[One Sports]]}}</ref> Hindi siya nakasama sa pambansang koponan noong 2025 at 2026. Ang roster noong 2024 ay binubuo nina Eala, Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang noong sumunod na dalawang taon ay sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera.<ref>{{Cite news |date=June 10, 2025 |title=Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 22, 2026 |title=Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041 |work=ABS-CBN News}}</ref> Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakamit niya ang gintong medalya sa women's singles, at dalawang bronze sa mixed doubles at women's team events.<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |website=[[The Philippine Inquirer]]}}</ref>{{Efn|Nakakuha siya ng team medal kahit hindi nakalaro, kasama sina Shaira Rivera, Alexa Milliam, Tennielle Madis, at Stefi Aludo.}} === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 7qcnljehzi9kuj3crwni7kmo6pr1n64 2218981 2218980 2026-08-04T09:12:07Z Tabilay 153890 /* 2026 */ 2218981 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Sa ITF circuit, nakapagtala siya ng limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles.<ref name="WTA-profile2" /> Sa professional career, nagsimula siyang lumahok sa Grand Slam noong 2023 at nakapasok sa main draw noong 2025. Noong 2025, umabot siya sa semifinal ng Miami Open at final ng Eastbourne Open. Noong 2026, nakamit niya ang kanyang unang WTA 500 title sa Washington DC Open, at nagdagdag ng dalawang WTA 125 titles sa Guadalajara at Birmingham. Ang pinakamagandang resulta niya sa Grand Slam ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026.<ref name="WTA-profile2" /> == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang season ni Eala noong 2026 ay nagdala ng ilang mahahalagang resulta. Nakamit niya ang unang titulo sa WTA tour sa 2026 Washington DC Citi Open nang talunin niya si Jessica Pegula, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 20.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=August 4, 2026 |title=Historic Washington triumph sends Eala to career-high No. 20 |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph//2026/08/04/historic-washington-triumph-sends-eala-to-career-high-no-20 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nanalo rin siya ng ikalawang WTA 125 singles title sa Birmingham Open matapos talunin si Bartůňková sa final. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round bago natalo kay Paolini sa fourth round. Sa Australian Open, nabigo siya sa unang round sa parehong singles at doubles, at maagang naalis sa French Open. Umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Sa matigas na korte, umabot siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Nakarating din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Nagbukas ang taon sa pag-abot sa semifinals sa Auckland at quarterfinal sa Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex Eala (cropped).jpg|thumb|upright=.7|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]] Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa iba’t ibang torneo. Sa 2021 SEA Games,{{Efn|Naantala hanggang 2022 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} nakakuha siya ng tatlong bronze medals sa women's singles, team, at mixed doubles.<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |work=[[GMA News]]}}</ref> Sa 2022 Asian Games, muli siyang nagwagi ng bronze sa women's singles at mixed doubles.<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |work=[[Rappler]]}}</ref>{{Efn|Naantala hanggang 2023 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at na-promote sa Group II.<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |website=[[One Sports]]}}</ref> Hindi siya nakasama sa pambansang koponan noong 2025 at 2026. Ang roster noong 2024 ay binubuo nina Eala, Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang noong sumunod na dalawang taon ay sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera.<ref>{{Cite news |date=June 10, 2025 |title=Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 22, 2026 |title=Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041 |work=ABS-CBN News}}</ref> Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakamit niya ang gintong medalya sa women's singles, at dalawang bronze sa mixed doubles at women's team events.<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |website=[[The Philippine Inquirer]]}}</ref>{{Efn|Nakakuha siya ng team medal kahit hindi nakalaro, kasama sina Shaira Rivera, Alexa Milliam, Tennielle Madis, at Stefi Aludo.}} === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 4zlpvk5c262x6isobn54ws7cc7rurii 2218983 2218981 2026-08-04T09:15:10Z Tabilay 153890 /* 2026 */ 2026 2218983 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Sa ITF circuit, nakapagtala siya ng limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles.<ref name="WTA-profile2" /> Sa professional career, nagsimula siyang lumahok sa Grand Slam noong 2023 at nakapasok sa main draw noong 2025. Noong 2025, umabot siya sa semifinal ng Miami Open at final ng Eastbourne Open. Noong 2026, nakamit niya ang kanyang unang WTA 500 title sa Washington DC Open, at nagdagdag ng dalawang WTA 125 titles sa Guadalajara at Birmingham. Ang pinakamagandang resulta niya sa Grand Slam ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026.<ref name="WTA-profile2" /> == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang kampanya ni Alex Eala noong 2026 ay nagdala ng makasaysayang tagumpay. Nakamit niya ang unang WTA tour title sa Washington DC Citi Open nang talunin si Jessica Pegula, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 20.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=August 4, 2026 |title=Historic Washington triumph sends Eala to career-high No. 20 |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph//2026/08/04/historic-washington-triumph-sends-eala-to-career-high-no-20 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nakuha rin niya ang ikalawang WTA 125 singles crown sa Birmingham Open matapos talunin si Bartůňková. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Elena Rybakina at Elina Svitolina, bago natalo kay Linda Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa Wimbledon, tinalo niya si Iga Świątek sa third round ngunit nabigo kay Jasmine Paolini sa fourth round. Sa Australian Open, maaga siyang naalis sa unang round sa parehong singles at doubles, at hindi rin nakalampas sa unang yugto ng French Open. Gayunpaman, umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Sa hard court season, nakarating siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Karolína Muchová. Umabot din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Binuksan niya ang taon sa semifinals ng Auckland Open at quarterfinal ng Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex Eala (cropped).jpg|thumb|upright=.7|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]] Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa iba’t ibang torneo. Sa 2021 SEA Games,{{Efn|Naantala hanggang 2022 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} nakakuha siya ng tatlong bronze medals sa women's singles, team, at mixed doubles.<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |work=[[GMA News]]}}</ref> Sa 2022 Asian Games, muli siyang nagwagi ng bronze sa women's singles at mixed doubles.<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |work=[[Rappler]]}}</ref>{{Efn|Naantala hanggang 2023 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at na-promote sa Group II.<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |website=[[One Sports]]}}</ref> Hindi siya nakasama sa pambansang koponan noong 2025 at 2026. Ang roster noong 2024 ay binubuo nina Eala, Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang noong sumunod na dalawang taon ay sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera.<ref>{{Cite news |date=June 10, 2025 |title=Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 22, 2026 |title=Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041 |work=ABS-CBN News}}</ref> Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakamit niya ang gintong medalya sa women's singles, at dalawang bronze sa mixed doubles at women's team events.<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |website=[[The Philippine Inquirer]]}}</ref>{{Efn|Nakakuha siya ng team medal kahit hindi nakalaro, kasama sina Shaira Rivera, Alexa Milliam, Tennielle Madis, at Stefi Aludo.}} === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] ry3dahkr8yfo54uhmn9t6cibuwefspa 2218984 2218983 2026-08-04T09:16:41Z Tabilay 153890 /* 2026 */ 2218984 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}} |singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026) |updated = Agosto 4, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Sa ITF circuit, nakapagtala siya ng limang titulo sa singles at tatlong titulo sa doubles.<ref name="WTA-profile2" /> Sa professional career, nagsimula siyang lumahok sa Grand Slam noong 2023 at nakapasok sa main draw noong 2025. Noong 2025, umabot siya sa semifinal ng Miami Open at final ng Eastbourne Open. Noong 2026, nakamit niya ang kanyang unang WTA 500 title sa Washington DC Open, at nagdagdag ng dalawang WTA 125 titles sa Guadalajara at Birmingham. Ang pinakamagandang resulta niya sa Grand Slam ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026.<ref name="WTA-profile2" /> == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref> Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2025 ==== Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" /> ==== 2026 ==== Ang kampanya niya noong 2026 ay nagdala ng makasaysayang tagumpay. Nakamit niya ang unang WTA tour title sa Washington DC Citi Open nang talunin si Pegula, na nag-angat sa kanya sa career-high ranking na No. 20.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=August 4, 2026 |title=Historic Washington triumph sends Eala to career-high No. 20 |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph//2026/08/04/historic-washington-triumph-sends-eala-to-career-high-no-20 |access-date=August 4, 2026}}</ref> Nakuha rin niya ang ikalawang WTA 125 singles crown sa Birmingham Open matapos talunin si Bartůňková. Sa Berlin Open, umabot siya sa semifinals matapos talunin sina Rybakina at Svitolina, bago natalo kay Nosková.<ref name="WTA-profile2" /> Sa Wimbledon, tinalo niya si Świątek sa third round ngunit nabigo kay Paolini sa fourth round. Sa Australian Open, maaga siyang naalis sa unang round sa parehong singles at doubles, at hindi rin nakalampas sa unang yugto ng French Open. Gayunpaman, umabot siya sa third round ng Italian Open laban kay Rybakina.<ref name="WTA-profile2" /> Sa hard court season, nakarating siya sa fourth round ng Indian Wells at Miami Open, bago natalo kina Nosková at Muchová. Umabot din siya sa quarterfinals ng Dubai Championships at Abu Dhabi Open.<ref name="WTA-profile2" /> Binuksan niya ang taon sa semifinals ng Auckland Open at quarterfinal ng Philippine Women’s Open.<ref name="WTA-profile2" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === [[File:Alex Eala (cropped).jpg|thumb|upright=.7|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]] Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa iba’t ibang torneo. Sa 2021 SEA Games,{{Efn|Naantala hanggang 2022 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} nakakuha siya ng tatlong bronze medals sa women's singles, team, at mixed doubles.<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |work=[[GMA News]]}}</ref> Sa 2022 Asian Games, muli siyang nagwagi ng bronze sa women's singles at mixed doubles.<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |work=[[Rappler]]}}</ref>{{Efn|Naantala hanggang 2023 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at na-promote sa Group II.<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |website=[[One Sports]]}}</ref> Hindi siya nakasama sa pambansang koponan noong 2025 at 2026. Ang roster noong 2024 ay binubuo nina Eala, Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang noong sumunod na dalawang taon ay sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera.<ref>{{Cite news |date=June 10, 2025 |title=Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 22, 2026 |title=Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041 |work=ABS-CBN News}}</ref> Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakamit niya ang gintong medalya sa women's singles, at dalawang bronze sa mixed doubles at women's team events.<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |website=[[The Philippine Inquirer]]}}</ref>{{Efn|Nakakuha siya ng team medal kahit hindi nakalaro, kasama sina Shaira Rivera, Alexa Milliam, Tennielle Madis, at Stefi Aludo.}} === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 4ofyvxsap5mlne6lrohq2szo6j2mjhp 0 335023 2218927 2218371 2026-08-04T02:26:48Z Allyriana000 119761 2218927 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|name=Miss World 2026|image=|caption=|venue=[[Nha Trang]], Biyetnam|date=5 Setyembre 2026|broadcaster=|presenters=|entrants=|placements=|debuts={{Hlist|Eritreya|French Guiana|Mosambik|Pakistan}}|withdrawals={{Hlist|Madagaskar|Rumanya}}|returns={{hlist|Aruba|Bahamas|Guinea-Bissau|Kapuluang Cook|Kapuluang Turks at Caicos|Kosobo|Kosta Rika|Laos|Malawi|Maruekos|Noruwega|Pidyi|Santa Lucia|Tansaniya|Timog Korea}}|before=[[Miss World 2025|2025]]|next=[[Miss World 2027|2027]]}} Ang '''Miss World 2026''' ang magiging ika-73 edisyon ng [[Miss World]] pageant, na gaganapin sa [[Nha Trang]], Biyetnam sa 5 Setyembre 2026.<ref name=":0">{{cite news |date=26 Marso 2026 |title=Vietnam to host Miss World 2026 for the first time |language=en |website=Voice of Vietnam |url=https://english.vov.vn/en/culture/vietnam-to-host-miss-world-2026-for-the-first-time-post1278752.vov |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260326224111/https://english.vov.vn/en/culture/vietnam-to-host-miss-world-2026-for-the-first-time-post1278752.vov |archive-date=26 Marso 2026}}</ref> Kokoronahan ni [[Suchata Chuangsri]] ng Taylandiya ang kaniyang kahalili sa pagtatapos ng kompetisyon. == Kaligiran == === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 25 Marso 2026, inihayag ng Miss World Organization sa kanilang ''account'' sa ''[[Instagram]]'' na magaganap ang edisyong ito sa Biyetnam.<ref name=":0" /><ref>{{cite news |date=26 Marso 2026 |title=Miss World 2026 pageant to be held in Vietnam |language=en |website=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2026/3/26/miss-world-2026-pageant-to-be-held-in-vietnam-1205 |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260326222537/https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2026/3/26/miss-world-2026-pageant-to-be-held-in-vietnam-1205 |archive-date=26 Marso 2026}}</ref> Kinumpirma rin ni Hoàng Nhật Nam, direktor ng Miss World Vietnam, na mangunguna ang Biyetnam sa edisyong ito.<ref>{{cite news |last=Tieu |first=Tan |date=26 Marso 2026 |title=Vietnam to host Miss World pageant for the first time |language=en |website=Sài Gòn Giải Phóng |url=https://en.sggp.org.vn/vietnam-to-host-miss-world-pageant-for-the-first-time-post124913.html |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260326225920/https://en.sggp.org.vn/vietnam-to-host-miss-world-pageant-for-the-first-time-post124913.html |archive-date=26 Marso 2026}}</ref> Noong 29 Marso, inanunsyo ng tagapangulo at CEO ng Miss World Organization na si Julia Morley kasama si Miss World 2025 [[Suchata Chuangsri]] sa kasagsagan ng Miss World Vietnam 2025 sa [[Lungsod Ho Chi Minh]],<ref>{{cite news|last=Tan|first=Cao|date=25 Marso 2026|title=Vietnam set to host Miss World for the first time|url=https://e.vnexpress.net/news/life/arts/vietnam-set-to-host-miss-world-for-the-first-time-5055039.html|url-status=live|website=VnExpress|access-date=23 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260326223051/https://e.vnexpress.net/news/life/arts/vietnam-set-to-host-miss-world-for-the-first-time-5055039.html|archive-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref><ref>{{cite news|last=Hoai|first=Phương|date=26 Marso 2026|title=Vietnam to host Miss World 2026 for first time|url=https://news.tuoitre.vn/vietnam-to-host-miss-world-2026-for-first-time-103260326154217121.htm|url-status=live|website=Tuổi Trẻ|access-date=23 Hulyo 2026|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260326093320/https://news.tuoitre.vn/vietnam-to-host-miss-world-2026-for-first-time-103260326154217121.htm|archive-date=26 Marso 2026}}</ref> na magaganap ang kompetisyon mula 9 Agosto hanggang 5 Setyembre 2026.<ref>{{cite web|title=Miss World Celebrates its 75th Anniversary in Vietnam from August 9 to September 5|url=https://www.missworld.com/news/miss-world-celebrates-its-75th-anniversary-in-vietnam-from-august-9-to-september-5|url-status=live|website=Miss World|date=29 March 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260330000858/https://www.missworld.com/news/miss-world-celebrates-its-75th-anniversary-in-vietnam-from-august-9-to-september-5|archivedate=30 March 2026|accessdate=30 March 2026}}</ref><ref>{{cite news|date=30 March 2026 |title=Miss World Vietnam 2025 Final: Phan Phuong Oanh crowned the winner |website=Vietnam.vn |url=https://www.vietnam.vn/en/chung-ket-miss-world-vietnam-2025-nguoi-dep-phan-phuong-oanh-dang-quang |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260330000611/https://www.vietnam.vn/en/chung-ket-miss-world-vietnam-2025-nguoi-dep-phan-phuong-oanh-dang-quang|archivedate=30 March 2026|accessdate=30 March 2026}}</ref> Noong 14 Mayo 2026, nilagdaan ang kasunduan sa pangunguna kasama ang mga unang lokasyon ng kompetisyon sa Biyetnam, kabilang ang [[Haiphong]] at [[Vũng Tàu]].<ref>{{cite news|date=14 Mayo 2026 |title=Over 130 contestants will participate in Miss World 2026 in Vietnam |language=en |website=Vietnam.vn |url=https://www.vietnam.vn/en/hon-130-nguoi-dep-se-tham-gia-hoa-hau-the-gioi-2026-tai-viet-nam |access-date=28 Hulyo 2026|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260515013521/https://www.vietnam.vn/en/hon-130-nguoi-dep-se-tham-gia-hoa-hau-the-gioi-2026-tai-viet-nam|archive-date=15 Mayo 2026}}</ref> Nakatakdang manguna ang Nha Trang para sa huling linggo ng mga gawain at sa pinal na kompetisyon mula 23 Agosto hanggang 5 Setyembre 2026.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=4 Agosto 2026 |title=Miss World 2026 begins Vietnam journey across three host cities |url=https://vietnamnet.vn/en/miss-world-2026-begins-vietnam-journey-across-three-host-cities-2541792.html |access-date=4 Agosto 2026 |website=VietNamNet News |language=vi}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Miss World Nepal 2025 Luna Luitel si Miss World Nepal Ashma Kumari KC bilang kandidata ng Nepal dahil sa lumagpas na sa panunungkulan ni Kumari ang petsa ng kompetisyon.<ref>{{cite news|last=Dhakal|first=Rishika|date=3 Agosto 2024|title=Ashma Kumari KC crowned Miss Nepal 2024|url=https://kathmandupost.com/national/2024/08/03/ashma-kumari-crowned-miss-nepal-2024|url-status=live|website=The Kathmandu Post|access-date=4 Agosto 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20240803162852/https://kathmandupost.com/national/2024/08/03/ashma-kumari-crowned-miss-nepal-2024|archive-date=3 Agosto 2024|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 Agosto 2025 |title=Who is Luna Luitel, the winner of Miss Nepal World 2025? |url=https://english.nepalnews.com/s/entertainment-lifestyle/who-is-luna-luitel-the-winner-of-miss-nepal-world-2025/ |access-date=4 Agosto 2026 |website=Nepal News |language=en}}</ref> Iniluklok ang ''first runner-up'' ng Miss World Estonia 2025 na si Henel Vare upang kumatawan sa kaniyang bansa matapos bumitiw ang orihinal na nagwagi na si Mari-Ann Rõuk upang pagtuunan-pansin ang kaniyang pag-aaral.<ref>{{Cite news |author=Külm |first=Ülo |date=17 Agosto 2025 |title=FOTOD: tema ongi uus Miss World Estonia 2025! |language=Estonian |trans-title=PHOTOS: She is the new Miss World Estonia 2025! |website=Nelli Teataja |url=https://www.nelli.ee/fotod-tema-ongi-uus-miss-world-estonia-2025 |url-status=live |access-date=10 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250817173439/https://www.nelli.ee/fotod-tema-ongi-uus-miss-world-estonia-2025 |archive-date=17 Agosto 2025}}</ref><ref>{{cite web |date=16 Pebrero 2026 |title=Henel Vare Confirmed as Miss World Estonia 2025 |url=https://www.missworld.com/news/henel-vare-confirmed-as-miss-world-estonia-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301193803/https://www.missworld.com/news/henel-vare-confirmed-as-miss-world-estonia-2025 |archive-date=1 Marso 2026 |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Miss World |language=en}}</ref> Pinalitan ni Yifei Dong si Rongfei Gan bilang kinatawan ng Tsina dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |last= |date=30 Disyembre 2024 |title=第73届世界小姐中国区总冠军诞生 中国地质大学研究生：网友称美的有气质！ |trans-title=The champion of the 73rd Miss World China was born. A graduate student from China University of Geosciences: Netizens said she is beautiful and has great temperament! |url=https://finance.sina.com.cn/tech/roll/2024-12-30/doc-ineceyfc1498477.shtml |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Sina}}</ref><ref>{{cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=1 Hulyo 2026 |title=Dong Yifei Set to Represent China at the 75th Anniversary edition of Miss World |language=en |website=Fermina India |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/dong-yifei-set-to-represent-china-at-the-75th-anniversary-edition-of-miss-world/amp_articleshow/154823989.cms |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702061123/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/dong-yifei-set-to-represent-china-at-the-75th-anniversary-edition-of-miss-world/amp_articleshow/154823989.cms |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref> Pinalitan ni Annaëlle Ibo si Lauryane Nestor Dilo bilang kinatawan ng Guadalupe sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{cite news|title=Lauryane Nestor Dilo, candidate à Miss Monde|trans-title=Lauryane Nestor Dilo, Miss World candidate|url=https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/lauryane-nestor-dilo-candidate-a-miss-monde-1060616.php|url-status=live|website=France-Antilles|language=fr|date=8 Disyembre 2025|access-date=22 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20251230090617/https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/lauryane-nestor-dilo-candidate-a-miss-monde-1060616.php|archive-date=30 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Miss World Guadeloupe 2026 Crowned|url=https://www.missworld.com/news/miss-world-guadeloupe-2026-crowned|url-status=live|website=Miss World|date=20 May 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260625015746/https://www.missworld.com/news/miss-world-guadeloupe-2026-crowned|archivedate=25 June 2026|accessdate=21 May 2026}}</ref> Pinalitan ni Leakena In si Miss World Cambodia 2026 Soriya Khorn bilang kinatawan ng Kambodya sa personal na kadahilanan.<ref>{{cite news|last=Sotheavy|first=Chan|date=20 Oktubre 2025|title=ស្ងាត់ៗ តារាស្ពតពាណិជ្ជកម្ម ខន សូរិយា ក្លាយជាម្ចាស់មកុដ Miss World Cambodia 2026|trans-title=Quietly, commercial star Khon Soriya becomes the winner of the Miss World Cambodia 2026 crown|url=https://www.kampucheathmey.com/entertainment/1007111|url-status=live|website=Kampuchea Thmey Daily|language=km|archive-url=https://web.archive.org/web/20251020113838/https://www.kampucheathmey.com/entertainment/1007111|archive-date=20 Oktubre 2025}}</ref><ref>{{cite news|last=Sotheavy|first=Chan|date=21 Enero 2026|title=វិតកម្សាន្ដខន សូរិយា ត្រូវដើរចេញពីតំណែងតំណាងជាតិ នៃកម្មវិធី Miss World 2026 (មានវីដេអូ)|trans-title=Vitakhamsankon Soriya to step down from her position as the national representative of Miss World 2026 (with video)|url=https://www.kampucheathmey.com/entertainment/1055240|url-status=live|website=Kampuchea Thmey Daily|language=km|access-date=22 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260121112254/https://www.kampucheathmey.com/entertainment/1055240|archive-date=21 Enero 2026}}</ref> Iniluklok ang ''first runner-up'' ng Miss World America 2026 na si Mary Sickler upang kumatawan sa Estados Unidos, matapos mapagdesisyunan ni Miss World America 2026 Jade Glab na ipagliban ang edisyong ito at lumahok na lamang sa Miss World 2027 dahil sa personal na dahilan.<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=14 Hulyo 2026 |title=Jade Glab Wins Miss World America 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/jade-glab-wins-miss-world-america-2026/articleshow/155090865.cms |access-date=19 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=23 Hulyo 2026 |title=Mary Sickler to Represent the United States at the 75th Anniversary Edition of Miss World in Vietnam |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/mary-sickler-to-represent-the-united-states-at-the-75th-anniversary-edition-of-miss-world-in-vietnam/articleshow/155158082.cms |access-date=23 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> Bumitiw sina Samantha Quenedit ng Ekwador at Carly Wilson ng Hilagang Irlanda dahil sa suliraning pangkalusugan.<ref>{{Cite web |last=McLaughlin |first=Sophie |date=3 Hunyo 2025 |title=Carly Wilson crowned as Miss Northern Ireland 2025 |url=https://www.belfastlive.co.uk/whats-on/be/gallery/miss-northern-ireland-2025-named-31771078 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Belfast Live |language=en}}</ref><ref>{{cite news|last=Doyle|first=Louise|date=1 Agosto 2026|title='I must prioritise my health': Miss Northern Ireland withdraws from Miss World|url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/area/down/i-must-prioritise-my-health-miss-northern-ireland-withdraws-from-miss-world/a/159494486.html|website=Belfast Telegraph|access-date=4 Agosto 2026|language=en}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Lalahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Eritreya, French Guiana, Mosambik, at Pakistan.<ref>{{cite news|last=Prima|first=Berkat|date=10 Hunyo 2026|editor=Muhammad Tarmizi Murdianto|title=Guyana Prancis Bakal Kirimkan Wakil Perdana di Miss World 2026|trans-title=French Guiana Will Send Its First Vice-President to Miss World 2026|url=https://www.idntimes.com/men/ladies/guyana-prancis-siap-kirimkan-wakil-perdana-di-miss-world-2026-c1c2-01-l8vsm-tk2v60|url-status=live|website=IDN Times|language=id|access-date=22 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260610180222/https://www.idntimes.com/men/ladies/guyana-prancis-siap-kirimkan-wakil-perdana-di-miss-world-2026-c1c2-01-l8vsm-tk2v60|archive-date=10 Hunyo 2026}}</ref> Babalik sa edisyong ito ang mga bansang Kapuluang Turkss at Caicos na huling sumali noong [[Miss World 2004|2004]]; Malawi na huling sumali noong [[Miss World 2012|2012]]; Kosobo na huling sumali noong [[Miss World 2014|2014]]; Pidyi na huling sumali noong [[Miss World 2017|2017]]; Aruba, Kapuluang Cook, at Laos na huling sumali noong [[Miss World 2019|2019]];<ref name="HACMCI" /><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2026 |title=Miss World Cook Islands 2026 Tiarē Henry-Anguna Empowers Young Women Through the Ei Katu Project |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-cook-islands-2026-tiar-henry-anguna-empowers-young-women-through-the-ei-katu-project/articleshow/154958937.cms |access-date=4 Agosto 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> Bahamas at Santa Lucia na huling sumali noong [[Miss World 2021|2021]];<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |date=9 Hulyo 2026 |title=Miss World Bahamas 2026 Marechan Burrows Inspires Young Minds Through Her Beauty With a Purpose Initiative |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-the-bahamas-2026-marechan-burrows-inspires-young-minds-through-her-beauty-with-a-purpose-initiative/articleshow/155021634.cms |access-date=4 Agosto 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> at Guniya-Bissaw, Maruekos, Noruwega, Tansaniya, at Timog Korea na huling sumali noong [[Miss World 2023|2023]].<ref>{{Cite web |date=2 Mayo 2026 |title=From Dar es Salaam to the runway: Latricia Ian's journey as Miss World Tanzania |url=https://weekendargus.co.za/entertainment/2026-05-02-from-dar-es-salaam-to-the-runway-latricia-ians-journey-as-miss-world-tanzania/ |access-date=4 Agosto 2026 |website=Weekend Argus |language=en}}</ref> Dapat sanang lalahok sa unang pagkakataon ang Butan sa edisyong ito, ngunit hindi ito natuloy matapos ang pagpapaliban ng Miss Bhutan 2026.<ref>{{cite news|title=Miss Bhutan returns, winner to represent Bhutan in Miss World|url=https://www.bbs.bt/235857/|url-status=live|website=Bhutan Broadcasting Service|date=27 Nobyembre 2025|access-date=4 Agosto 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20251130140643/https://www.bbs.bt/235857/|archive-date=30 Nobyembre 2025|language=en}}</ref> == Mga kandidata == Ang mga sumusunod ay mga kumpirmadong kalahok:<ref>{{Cite web |last=Dhakal |first=Rishika |date=3 Agosto 2024 |title=Ashma Kumari KC crowned Miss Nepal 2024 |url=https://kathmandupost.com/national/2024/08/03/ashma-kumari-crowned-miss-nepal-2024 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Kathmandu Post |language=en}}</ref> {| class="sortable wikitable" style="font-size:95%" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ALB}} [[Albanya]] |{{sortname|Alba|Tirtja|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Lam |first=Duy |date=8 Hunyo 2026 |title=Lộ diện nhiều đối thủ của Bảo Ngọc ở Hoa hậu Thế giới |language=vi |trans-title=Many of Bảo Ngọc's rivals at Miss World have emerged |website=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/lo-dien-nhieu-doi-thu-cua-bao-ngoc-o-hoa-hau-the-gioi-post1849660.tpo |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260608082221/https://tienphong.vn/vu-tau-hoa-dam-xe-tai-o-ha-noi-cuc-csgt-de-nghi-xem-xet-trach-nhiem-cua-tai-xe-o-to-post1849670.tpo |archive-date=8 Hunyo 2026}}</ref> |25 |[[Tirana]] |- |{{flagicon|GER}} [[Alemanya]] |{{sortname|Julia |Kühnle|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=16 Hulyo 2026 |title=Julia Kühnle Crowned Miss World Germany 2026 Ahead of Miss World in Vietnam |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/julia-khnle-crowned-miss-world-germany-2026-ahead-of-miss-world-in-vietnam/articleshow/155112134.cms |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |[[Berlin]] |- |{{Flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Alina|Akselrad|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=27 Disyembre 2025 |title=Alina Akselrad representará a Argentina en la competencia de Miss Mundo 2026 |language=es |trans-title=Alina Akselrad will represent Argentina in the Miss World 2026 competition |website=Córdoba Interior Informa |url=https://cordobainteriorinforma.com/2025/12/27/alina-akselrad-representara-a-argentina-en-la-competencia-de-miss-mundo-2026/ |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260513041450/https://cordobainteriorinforma.com/2025/12/27/alina-akselrad-representara-a-argentina-en-la-competencia-de-miss-mundo-2026/ |archive-date=13 May 2026}}</ref> |27 |Córdoba |- |{{flagicon|ARM}} [[Armenya]] |{{sortname|Monika|Harutjunjan|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=9 Pebrero 2026 |title=Չեխահայ Մոնիկա Հարությունյանը «Հայաստանի գեղեցկուհի» 2026 ազգային մրցույթի հաղթող |language=hy |trans-title=Czech-Armenian Monika Harutjunjanova is the winner of the "Miss Armenia 2026" national contest |website=Orer |url=https://orer.eu/hy/2026/02/09/monika-harutuinian-2026-miss-armenia/ |url-status=live |access-date=6 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209183755/https://orer.eu/hy/2026/02/09/monika-harutuinian-2026-miss-armenia/ |archive-date=9 Pebrero 2026 |accessdate=}}</ref> |28 |[[Praga]] |- |{{flagicon|AUS}} [[Australya]] |{{sortname|Olivija|Spanovskis|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rifai |date=12 Enero 2026 |title=7 Potret Miss World Australia 2026 Olivija Spanovskis, Curi Atensi! |language=id |trans-title=7 Portraits of Miss World Australia 2026 Olivija Spanovskis, Stealing Attention! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-world-australia-2026-olivija-spanovskis-curi-atensi-c1c2-01-9mwsv-xsplqs |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260206192814/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-world-australia-2026-olivija-spanovskis-curi-atensi-c1c2-01-9mwsv-xsplqs |archive-date=6 Pebrero 2026 |accessdate=}}</ref> |25 |[[Adelaide]] |- |{{flagicon|BAH}} [[Bahamas]] |{{sortname|Marechan|Burrows|nolink=1}}<ref name=":2">{{cite news |date=26 Marso 2025 |title=Miss World The Bahamas introduced |language=en |website=The Nassau Guardian |url=https://www.thenassauguardian.com/multimedia/video_gallery/miss-world-the-bahamas-introduced/video_5913ce5c-ff42-54b4-94f1-7784588cc06d.html |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260328023048/https://www.thenassauguardian.com/multimedia/video_gallery/miss-world-the-bahamas-introduced/video_5913ce5c-ff42-54b4-94f1-7784588cc06d.html |archive-date=28 Marso 2026 |accessdate=}}</ref> |27 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BAN}} [[Bangladesh|Bangglades]] |{{sortname|Samanzar|Sayeed|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=|date=11 Hulyo 2026|title=কে হলেন এবারের মিস ওয়ার্ল্ড বাংলাদেশ|trans-title=Who is this year's Miss World Bangladesh?|url=https://www.channel24bd.tv/entertainment/article/336770/%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%8F%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%B8-%E0%A6%93%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%A1-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6|access-date=12 Hulyo 2026|website=Channel 24|language=en}}</ref> |26 |[[Dhaka]] |- |{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] |{{sortname|Fatima|Koné|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=29 Hunyo 2025 |title=Beauté: Koné Fatima élue Miss Côte d’Ivoire 2025 |trans-title=Beauty: Koné Fatima elected Miss Côte d’Ivoire 2025 |url=https://www.linfodrome.com/culture/110869-beaute-kone-fatima-elue-miss-cote-d-ivoire-2025 |access-date=29 Hunyo 2025 |website=Linfodrome |language=fr}}</ref> |23 |Azaguié |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Olga|Lombardo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Clapson |first=Colin |date=23 Pebrero 2026 |title=22-year-old student Olga Lombardo is new Miss Belgium |url=https://www.vrt.be/vrtnws/en/2026/02/23/22-year-old-student-olga-lombardo-is-new-miss-belgium/ |access-date=5 Hulyo 2026 |website=VRT NWS |language=en}}</ref> |22 |Leuven |- |{{flagicon|BIZ}} [[Belize|Belis]] |{{sortname|Faith|Edgar|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Keme-Palacio |first=Benita |date=17 Hunyo 2025 |title=Faith Edgar Crowned Miss World Belize 2025 |url=https://www.greaterbelize.com/faith-edgar-crowned-miss-world-belize-2025/ |access-date=9 Hulyo 2025 |website=Greater Belize Media |language=en-US}}</ref> |24 |San Pedro |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Mística|Núñez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Primicia |first=Redacción |date=12 Nobyembre 2025 |title=Miss Falcón gana el Miss World Venezuela 2025 |url=https://primicia.com.ve/placeres/miss-falcon-gana-el-miss-world-venezuela-2025/|access-date=13 Nobyembre 2025 |website=Primicia|language=es}}</ref> |24 |Punto Fijo |- |{{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{sortname|Bảo Ngọc|Nguyễn|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Agosto 2025 |title=Hoa hậu Bảo Ngọc thi Miss World |language=vi |trans-title=Miss Bảo Ngọc competes in Miss World |website=VnExpress |url=https://vnexpress.net/hoa-hau-bao-ngoc-thi-miss-world-4924166.html |access-date=10 Setyembre 2025}}</ref> |24 |Cần Thơ |- |{{flagicon|BIH}} [[Bosniya at Herzegovina|Bosnya at Hersegobina]] |{{sortname|Lana|Jahić|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=27 Hunyo 2026 |title=Tuzlanka Lana Jahić je nova Miss Bosne i Hercegovine |trans-title=Lana Jahić from Tuzla is the new Miss Bosnia and Herzegovina |url=https://radiosarajevo.ba/magazin/showbiz/tuzlanka-lana-jahic-nova-miss-bosne-i-hercegovine/642737 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628051312/https://radiosarajevo.ba/magazin/showbiz/tuzlanka-lana-jahic-nova-miss-bosne-i-hercegovine/642737 |archive-date=28 Hunyo 2026 |access-date=5 Hulyo 2026 |website=Radio Sarajavo |language=bs}}</ref> |18 |Tuzla |- |{{flagicon|BOT}} [[Botswana]] |{{sortname|Ruth|Thomas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kgamanyane |first=Nnasaretha |date=25 March 2025 |title=Thomas prophecy on winning Miss Botswana comes to pass |url=https://www.mmegi.bw/lifestyle/thomas-prophecy-on-winning-miss-botswana-comes-to-pass/news |access-date=9 May 2025 |website=Mmegi Online |language=en}}</ref> |24 |Masunga |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Gabriela|Botelho|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Nicolau |first=André |date=1 Pebrero 2026 |title=Gabriela Botelho, representante de Sergipe, é eleita Miss Brasil Mundo 2026 |language=pt-BR |trans-title=Gabriela Botelho, representing Sergipe, is elected Miss Brazil World 2026 |website=CNN Brasil |url=https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/gabriela-botelho-representante-de-sergipe-e-eleita-miss-brasil-mundo-2026/ |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260202040947/https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/gabriela-botelho-representante-de-sergipe-e-eleita-miss-brasil-mundo-2026/ |archive-date=2 Pebrero 2026}}</ref> |25 |Belo Horizonte |- |{{flagicon|BGR}} [[Bulgarya]] |{{sortname|Tsevetelina |Lozanova|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=21 Hulyo 2026 |title=Цветелина Лозанова е новата "Мис Свят България 2026" |trans-title=Tsvetelina Lozanova is the new Miss World Bulgaria 2026 |url=https://www.bgdnes.bg/shou/article/23254058 |access-date=27 Hulyo 2026 |website=Bulgaria Dnes |language=bg}}</ref> |– |[[Sofia]] |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Vanessa|Kraljevic|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Melvy |date=28 Hunyo 2025 |title=La cruceña Vanessa Kraljevic es la nueva Miss Bolivia Mundo 2025 |trans-title=Vanessa Kraljevic from Santa Cruz is the new Miss Bolivia World 2025 |url=https://eju.tv/2025/06/la-crucena-vanessa-kraljevic-es-la-nueva-miss-bolivia-mundo-2025/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Eju.tv |language=es}}</ref> |23 |[[Santa Cruz de la Sierra]] |- |{{flagicon|CUR}} [[Curaçao]] |{{sortname|Lishantely|Jennie|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=16 Disyembre 2025 |title=Lishantely Jennie koroná komo Miss World Curaçao |language=pap |trans-title=Lishantely Jennie was crowned as Miss World Curaçao |website=extra.cw |url=https://extra.cw/lishantely-jennie-korona-komo-miss-world-curacao/ |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125094420/https://extra.cw/lishantely-jennie-korona-komo-miss-world-curacao/ |archive-date=25 Enero 2026}}</ref> |18 |Willemstad |- |{{flagicon|DEN}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Josephine|Bøttger|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Lam |first=Duy |date=26 Abril 2026 |title=Lộ diện thêm nhiều người đẹp đến Việt Nam thi Hoa hậu Thế giới |language=vi |trans-title=More beauties revealed to be coming to Vietnam to compete in Miss World |website=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/lo-dien-them-nhieu-nguoi-dep-den-viet-nam-thi-hoa-hau-the-gioi-post1838810.tpo |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260427012148/https://tienphong.vn/lo-dien-them-nhieu-nguoi-dep-den-viet-nam-thi-hoa-hau-the-gioi-post1838810.tpo |archive-date=27 Abril 2026}}</ref> |24 |Hillerød |- |{{flagdeco|ESA}} [[:en:Miss_El_Salvador|El Salvador]] |{{sortname|Andrea|Rivas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Palacios |first=Marcella |date=1 Oktubre 2025 |title=Adriana Rivas, Miss Usulután, es la nueva Miss World El Salvador 2025/26 |trans-title=Adriana Rivas, Miss Usulután, is the new Miss World El Salvador 2025/26 |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/miss-mundo-2025-usulutan/1244878/2025/ |access-date=16 Oktubre 2025 |website=El Diario de Hoy}}</ref> |23 |[[:en:Usulután|Usulután]] |- |{{flagicon|ERI}} [[Eritrea|Eritreya]] |{{sortname|Snit |Tewoldemedhin|nolink=1}} |26 |[[Asmara]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Eilidh|MacDonald|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Peddi |first=Sarah |date=24 Nobyembre 2025 |title=Miss Scotland 2025 winner revealed as stunning Glasgow beauty takes crown just before age cut-off |language=en |website=The Scottish Sun |url=https://www.thescottishsun.co.uk/tvandshowbiz/15606953/miss-scotland-winner-eilidh-macdonald-glasgow-crown/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |27 |[[Glasgow]] |- |{{flagicon|SLO}} [[Eslobenya]] |{{sortname|Amadea|Zupan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=13 Enero 2025 |title=Nova Miss Slovenije je postala Amadea Zupan iz Sežane |trans-title=Amadea Zupan from Sežana became the new Miss Slovenia |url=https://svet24.si/novice/kultura/miss-slovenije-2025-zmagovalka-1393630 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Novice Svet24 |language=sl}}</ref> |26 |Sežana |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |{{sortname|Elisabeth|Reynés|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Abril 2026 |title=Elisabeth Reynés, proclamada Miss World Spain 2026, será la representante de España en Miss Mundo |language=es |trans-title=Elisabeth Reynés, proclaimed Miss World Spain 2026, will be Spain's representative at Miss World |website=El Mundo |url=https://www.elmundo.es/loc/famosos/2026/04/19/69e4ca01e9cf4a6f358b4579.html |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |22 |[[Mallorca]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Mary|Sickler|nolink=1}}<ref name=":1" /> |23 |[[Las Vegas]] |- |{{flagdeco|EST}} [[Estonya]] |{{sortname|Henel|Vare|nolink=1}}<ref>{{cite news|last=Solis|first=Velnera|date=14 Mayo 2026|title=Miss World 2026: Date, Venue, Contestants and Everything Yoo Need to Know|url=https://zambianface.com/fashion-beauty/miss-world-2026/|url-status=live|website=Zambian Face|access-date=4 Agosto 2026|archive-date=15 Mayo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260515012239/https://zambianface.com/fashion-beauty/miss-world-2026/|language=en}}</ref> |28 |[[Tallin]] |- |{{Flagicon|Ethiopia}} [[Ethiopia|Etiyopiya]] |{{sortname|Ruth|Yirgalem|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=23 Abril 2026 |title=The Enduring Legacy of Miss World from London to Vietnam |language=en |website=Pulse of Africa |url=https://pulseofafrica.info/entertainment/216?lang=en |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628062603/https://pulseofafrica.info/entertainment/216?lang=en |archive-date=28 Hunyo 2026}}</ref> |21 |[[Adis Abeba]] |- |{{Flagicon image|Flag of French Guiana.svg}} [[French Guiana]] |{{sortname|Audrey|Ho-Wen-Tsaï|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=10 Hunyo 2026 |title=Audrey Ho Wen Tsai représentera la Guyane au concours Miss World, une « première historique » pour le territoire |language=fr |trans-title=Audrey Ho Wen Tsai will represent French Guiana at the Miss World competition, a "historic first" for the territory |work=Outremers360 |url=https://outremers360.com/bassin-atlantique-appli/audrey-ho-wen-tsai-representera-la-guyane-au-concours-miss-world-une-premiere-historique-pour-le-territoire |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |20 |[[:en:Kourou|Kourou]] |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Helena|Hawke|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Owens |first=David |date=5 Mayo 2025 |title=Student nurse is crowned Miss Wales 2025 |url=https://nation.cymru/culture/student-nurse-is-crowned-miss-wales-2025/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Nation Cymru |language=en-GB}}</ref> |20 |Caerleon |- |{{flagdeco|GHA}} [[Ghana|Gana]] |{{sortname|Rumzia |Sule|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Hulyo 2026 |title=Rumzia Sule Wins Miss World Ghana 2026, Set to Represent Her Country at the 75th Miss World Festival |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/rumzia-sule-wins-miss-ghana-2026-set-to-represent-ghana-at-the-75th-miss-world-festival/articleshow/155141182.cms |access-date=27 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |22 |[[Accra]] |- |{{flagdeco|GNQ}} [[Gineang Ekwatoriyal]] |{{sortname|María de los Ángeles|Ndong|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Nkene |first=Gabriel Ebang Oyono |date=9 Setyembre 2025 |title=Conozca a todas las ganadoras del certamen Miss Guinea Ecuatorial 2024 |language=es |trans-title=Meet all the winners of the Miss Equatorial Guinea 2024 pageant |website=Ahora Equatorial Guinea |url=https://ahoraeg.com/cultura/2024/09/09/conozca-a-todas-las-ganadoras-del-certamen-miss-guinea-ecuatorial-2024/ |url-status=live |access-date=1 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250804214509/https://ahoraeg.com/cultura/2024/09/09/conozca-a-todas-las-ganadoras-del-certamen-miss-guinea-ecuatorial-2024/ |archive-date=4 Agosto 2025}}</ref> |25 |[[Malabo]] |- |{{Flagicon|GRC}} [[Gresya]] |{{sortname|Mikaela|Kasari|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=27 Disyembre 2025 |title=73ος Διαγωνισμός Ομορφιάς: Star Hellas 2025 η Μικαέλα Κάσαρι – Λάμψη στο Fantasia Live |language=el |trans-title=73rd Beauty Contest: Star Hellas 2025 Mikaela Kasari – Shine at Fantasia Live |website=Showbiz TV |url=https://showbiz-tv.gr/lifestyle/81884/73os-diagonismos-omorfias-star-hellas-2025-i/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |19 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GLP|local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] |{{sortname|Annaëlle|Ibo|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=28 Mayo 2026 |title=Annaelle Ibo représentera la Guadeloupe à Miss Monde 2026 |language=fr |trans-title=Annaelle Ibo will represent Guadeloupe at Miss World 2026 |website=France-Antilles |url=https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/annaelle-ibo-representera-la-guadeloupe-a-miss-monde-2026-1080445.php |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260529111751/https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/annaelle-ibo-representera-la-guadeloupe-a-miss-monde-2026-1080445.php |archive-date=29 Mayo 2026}}</ref> |24 |Metz |- |{{flagicon|GUI}} [[Guinea|Guniya]] |{{sortname|Saran|Keita|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=6 Hulyo 2026 |title=Miss World Guinea 2026: Saran Keita selected |url=https://www.radioguinee.com/article/arts-heritage/miss-world-guinea-2026-saran-keita-selected |access-date=24 Hulyo 2026 |website=Radio Guinée |language=en}}</ref> |26 |Kankan |- |{{flagicon|GBS}} [[Guinea-Bissau|Guniya-Bissaw]] |{{sortname|Hernânia |Nantote|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=31 Hulyo 2026 |title=Hernânia Nantote Crowned Miss World Guinea-Bissau 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/hernnia-nantote-crowned-miss-world-guinea-bissau-2026/articleshow/155224200.cms |access-date=4 Agosto 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |[[Bissau|Bissaw]] |- |{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] |{{sortname|Andrea|Ortíz|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Guzmán |first=María Alejandra |date=1 Hunyo 2025 |title=Miss Guatemala Contest 2025: ¿Quiénes son las seis ganadoras que representarán a Guatemala en certámenes internacionales? |trans-title=Miss Guatemala Contest 2025: Who are the six winners who will represent Guatemala in international pageants? |url=https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-guatemala-contest-2025-quienes-son-las-seis-ganadoras-que-representaran-a-guatemala-en-certamenes-internacionales/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Prensa Libre |language=es-GT}}</ref> |20 |Chiquimula |- |{{Flagicon|Guyana}} [[Guyana]] |{{sortname|Kelcia|Nelson|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Mayo 2026 |title=Kelcia Nelson crowned Miss World Guyana 2026 |language=en |website=Newsroom Guyana |url=https://newsroom.gy/2026/05/26/kelcia-nelson-crowned-miss-world-guyana-2026/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |27 |Linden |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Nevaeh|Allen|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Enero 2026 |title=Nevaeh Allen is the new Miss Jamaica World |language=en |website=The Gleaner |url=https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20260126/nevaeh-allen-new-miss-jamaica-world |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |19 |Linstead |- |{{flagdeco|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Yui|Kawana|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=22 Oktubre 2025 |title=『ミス・ワールド』日本代表に川名祐衣さん、憧れの存在は上戸彩 「刑事ものに出たい」 |trans-title=Yui Kawana is Japan's representative for Miss World, and her idol is Aya Ueto: "I want to be in a detective show" |url=https://www.sankei.com/article/20251022-BFZZXZT6E5LADJ5QA3UQNURWXQ/ |access-date=14 Nobyembre 2025 |website=Sankei Shimbun |language=ja }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |24 |[[Tokyo]] |- |{{flagicon|HAI}} [[Haiti|Hayti]] |{{sortname|Marie Kemlyne|Félix|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Cerisier |first=Angella Laurancya |date=9 Hunyo 2026 |title=« ZOOMONS » sur Miss World Haïti 2026 : « Beauty with a Purpose »… ou « j’ai pas de connexion en fait » ! |trans-title="ZOOMONS" on Miss World Haiti 2026: "Beauty with a Purpose"... or "I don't actually have a connection!" |url=https://belidemag.net/culture/zoomons-sur-miss-world-haiti-2026-beauty-with-a-purpose-ou-jai-pas-de-connexion-en-fait/ |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Belinde Magzaine |language=fr}}</ref> |25 |Jérémie |- |{{flagdeco|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]] |{{sortname|Julia|Horne|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=18 Agosto 2025 |title=New Miss Gibraltar looks ahead to a busy year |url=https://www.gbc.gi/news/julia-horne-wins-miss-gibraltar-2025 |access-date=10 Setyembre 2025 |website=Gibraltar Broadcasting Corporation |language=en}}</ref> |26 |[[Gibraltar|Hibraltar]] |- |{{flagicon|MKD}} [[Hilagang Masedonya]] |{{sortname|Eva |Velickovska|nolink=1}} |– |[[Skopje]] |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Nikita|Porwal|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Jose |first=Jinta |date=4 Setyembre 2024 |title=Who is Femina Miss India Madhya Pradesh 2024, Nikita Porwal? Learn now! |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-india/who-is-femina-miss-india-madhya-pradesh-2024-nikita-porwal-learn-now/articleshow/113066234.cms |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |Ujjain |- |{{flagicon|INA}} [[Indonesia|Indonesya]] |{{sortname|Audrey Bianca|Callista|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Sukardi |first=Muhammad |date=9 Hulyo 2025 |title=Profil Audrey Bianca, Pemenang Miss Indonesia 2025 |trans-title=Profile of Audrey Bianca, Winner of Miss Indonesia 2025 |url=https://www.inews.id/lifestyle/seleb/profil-audrey-bianca-pemenang-miss-indonesia-2025 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=iNews |language=id}}</ref> |22 |[[Jakarta]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Grace|Richardson|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Billson |first=Chantelle |date=24 Nobyembre 2025 |title='Powerful and proud' student makes history as first out gay Miss England |language=en |website=PinkNews |url=https://www.thepinknews.com/2025/11/24/powerful-and-proud-student-makes-history-as-first-out-gay-miss-england/ |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251124113009/https://www.thepinknews.com/2025/11/24/powerful-and-proud-student-makes-history-as-first-out-gay-miss-england/ |archive-date=24 Nobyembre 2025}}</ref> |19 |[[Leicester]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Caoimhe|Kenny|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Barr |first=Caoimhinn |date=16 Hunyo 2025 |title=Former Inishowen schoolgirl crowned Miss Ireland 2025 |language=en |website=Donegal Live |url=https://www.donegallive.ie/news/home/1826756/former-inishowen-schoolgirl-crowned-miss-ireland-2025.html |url-status=live |access-date=10 Hulyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616160846/https://www.donegallive.ie/news/home/1826756/former-inishowen-schoolgirl-crowned-miss-ireland-2025.html |archive-date=16 Hunyo 2025}}</ref> |25 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Lucrezia|Mangilli|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=18 Hunyo 2024 |title=Chi è Lucrezia Mangilli, la nuova Miss Mondo Italia 2024 |trans-title=Who is Lucrezia Mangilli, the new Miss World Italy 2024 |url=https://www.ilgiornale.it/news/personaggi/chi-lucrezia-mangilli-nuova-miss-mondo-italia-2024-2335831.html |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Il Giornale |language=it}}</ref> |26 |[[Udine]] |- |{{flagicon|CAM}} [[Kambodya]] |{{sortname|Leakena|In|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=29 Hulyo 2026 |title=Miss World Cambodia 2026 Leakena In Empowers Vulnerable Children and Young Women Through Beauty With a Purpose |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-cambodia-2026-leakena-in-empowers-vulnerable-children-and-young-women-through-beauty-with-a-purpose/articleshow/155212758.cms |access-date=4 Agosto 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |[[Nom Pen]] |- |{{flagdeco|CMR}} [[Cameroon|Kamerun]] |{{sortname|Noura|Njikam|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Mbassi |first=Jean |date=28 Hunyo 2024 |title=Miss Cameroun 2024 : Noura Raïssa Njikam remporte la couronne |trans-title=Miss Cameroon 2024: Noura Raïssa Njikam wins the crown |url=https://www.lebledparle.com/miss-cameroun-2024-noura-raissa-njikam-sur-le-toit-du-cameroun/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108231921/https://www.lebledparle.com/miss-cameroun-2024-noura-raissa-njikam-sur-le-toit-du-cameroun/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=29 Hunyo 2024 |website=Le Bled Parle |language=fr-FR}}</ref> |25 |[[Yaoundé]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Angelina|Fan|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Agosto 2024 |title=2024年第三届加拿大中国高校校友网球公开赛成功举办 |language=zh-Hans |trans-title=The 3rd Canada Chinese University Alumni Tennis Open 2024 was successfully held |website=Easyca.ca |url=https://easyca.ca/archives/409461 |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250807031614/https://easyca.ca/archives/409461 |archive-date=7 Agosto 2025}}</ref> | 24 | [[Toronto]] |- |{{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{sortname|Kristianna|Gordon|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Khôi |first=Minh |date=28 Marso 2026 |title=Điều đặc biệt của mỹ nhân Cayman thi Miss World 2026 |language=vi |trans-title=The Special Features of the Cayman Beauty Queen Competing in Miss World 2026 |website=Saostar |url=https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/dieu-dac-biet-cua-my-nhan-cayman-thi-miss-world-2026-202603281126245696.html |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260329091136/https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/dieu-dac-biet-cua-my-nhan-cayman-thi-miss-world-2026-202603281126245696.html |archive-date=29 Marso 2026}}</ref> |21 |West Bay |- |{{flagdeco|COK}} [[Kapuluang Cook]] |{{sortname|Tiarē|Henry-Anguna|nolink=1}}<ref name="HACMCI">{{cite news |last=Etches |first=Melina |date=4 Nobyembre 2025 |title=Henry-Anguna crowned Miss Cook Islands 2025 |website=Radio New Zealand |url=https://www.rnz.co.nz/news/pacific/577773/henry-anguna-crowned-miss-cook-islands-2025 |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219065209/https://www.rnz.co.nz/news/pacific/577773/henry-anguna-crowned-miss-cook-islands-2025 |archive-date=19 Disyembre 2025 |accessdate=}}</ref> |23 |Titikaveka |- |{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]] |{{sortname|Bagym|Baltabaeva|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Disyembre 2024 |title="Қазақстан аруы - 2024" байқауының жеңімпазы анықталды (фото) |trans-title=The winner of the "Miss Kazakhstan - 2024" contest has been announced |url=https://kaz.nur.kz/lady/2196852-qazaqstan-aruy-2024-baiqauynyng-zhengimpazy-anyqtaldy/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207013424/https://kaz.nur.kz/lady/2196852-qazaqstan-aruy-2024-baiqauynyng-zhengimpazy-anyqtaldy/ |archive-date=7 Disyembre 2024 |access-date=14 Pebrero 2025 |website=Nur.kz |language=kk}}</ref> |23 |Oskemen |- |{{Flagicon|KEN}} [[Kenya]] |{{sortname|Trizah Muhenje|Akala|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Wangu |first=Mariam |date=20 Disyembre 2025 |title=Ivy Trizah Muhenje crowned Miss World Kenya 2026: A new Queen, A new era |language=en |website=TV47 Digital |url=https://www.tv47.digital/ivy-trizah-muhenje-crowned-miss-world-kenya-2026-a-new-queen-a-new-era-130331/ |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118163138/https://www.tv47.digital/ivy-trizah-muhenje-crowned-miss-world-kenya-2026-a-new-queen-a-new-era-130331/ |archive-date=18 Enero 2026}}</ref> |24 |[[Nairobi]] |- |{{Flagicon|KGZ}} [[Kyrgyzstan|Kirgistan]] |{{sortname|Saadat |Asylbekova|nolink=1}} |26 |[[Biskek]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Andrea|Romero|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Morales |first=Carolina |date=6 Agosto 2024 |title=Quién es Andrea Romero, la nueva Miss Mundo Colombia 2024: tiene una anécdota con Iván Duque |trans-title=Who is Andrea Romero, the new Miss World Colombia 2024? She has an anecdote with Iván Duque |url=https://colombia.as.com/actualidad/quien-es-andrea-romero-la-nueva-miss-mundo-colombia-2024-tiene-una-anecdota-con-ivan-duque-n/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Diario AS |language=es-co}}</ref> |19 |[[Atlántico (Colombia)|Atlántico]] |- |{{flagdeco|KOS}} [[Kosovo|Kosobo]] |{{sortname|Marigona|Musshabani|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=28 Hulyo 2026 |title=Marigona Musshabani Crowned Miss World Kosovo 2026, Set to Represent Kosovo in Vietnam |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/marigona-musshabani-crowned-miss-world-kosovo-2026-set-to-represent-kosovo-in-vietnam/articleshow/155192764.cms |access-date=4 Agosto 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |22 |Gjakova |- |{{Flagicon|Croatia}} [[Croatia|Kroasya]] |{{sortname|Ema Helena|Vičar|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=29 Oktubre 2025 |title=Ema Helena (23) je nova Miss Hrvatske |language=hr |trans-title=Ema Helena (23) is the new Miss Croatia |website=Index.hr |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2725361 |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251029205303/https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2725361 |archive-date=29 Oktubre 2025}}</ref> |23 |[[Zagreb]] |- |{{Flagicon|Laos}} [[Laos]] |{{sortname|Mongkoutphet|Harnsana|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=3 Hulyo 2026 |title=Miss World Laos Is Preserving Traditional Weaving Through Her Beauty With a Purpose Project |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-laos-is-preserving-traditional-weaving-through-her-beauty-with-a-purpose-project/articleshow/154913211.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |Salavan |- |{{flagicon|LAT}} [[Letonya]] |{{sortname|Milana |Smolara|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=28 Hulyo 2026 |title=Milana Smolara Crowned Miss World Latvia 2026, Set to Represent Latvia in Vietnam |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/milana-smolara-crowned-miss-world-latvia-2026-set-to-represent-latvia-in-vietnam/articleshow/155192791.cms |access-date=4 Agosto 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |27 |[[Riga]] |- |{{Flagicon|Lebanon}} [[Lebanon|Libano]] |{{sortname|Perla|Harb|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Oktubre 2025 |title=Perla Harb wins Miss Lebanon 2025 crown in star-studded ceremony |url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/882325/perla-harb-wins-miss-lebanon-2025-crown-in-star-studded-ceremony/en |access-date=21 Oktubre 2025 |website=Lebanese Broadcasting Corporation International |language=en}}|</ref> |22 |Al-Maamriyah |- |{{flagdeco|MWI}} [[Malawi]] |{{sortname|Ireen |Navicha|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Hulyo 2026 |title=Ireen Navicha to Represent Malawi at Miss World 2026 in Vietnam |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/ireen-navicha-to-represent-malawi-at-miss-world-2026-in-vietnam/articleshow/155151785.cms |access-date=28 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |20 |[[Lilongwe]] |- |{{flagdeco|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Taanusiya|Chetty|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Sokial |first=Sandra |date=4 Disyembre 2024 |title=Taanusiya Chetty wins Miss World Malaysia 2024 |url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2024/12/04/taanusiya-chetty-wins-miss-world-malaysia-2024#goog_rewarded |access-date=10 Hulyo 2025 |website=The Star |language=en}}</ref> |24 |[[Kuala Lumpur]] |- |{{flagicon|MDV}} [[Maldives|Maldibas]] |{{sortname|Haneefa |Hilmy|nolink=1}} |– |[[Malé]] |- |{{flagdeco|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Nicole|Spiteri|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=4 Hulyo 2024 |title=Nicole Spiteri wins Miss World Malta contest |url=https://tvmnews.mt/en/news/nicole-spiteri-wins-miss-world-malta-contest/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=TVM News |language=en-GB}}</ref> |23 |Marsa |- |{{Flagicon image|Flag-of-Martinique.svg}} [[Martinika]] |{{sortname|Laurence|Fibleuil|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Pinel-Fereol |first=Peggy |date=14 Hunyo 2026 |title=Miss Martinique 2026 : Maureen-Alycia Lucea-Merlin représentera la Martinique à Miss France 2027 |language=fr |trans-title=Miss Martinique 2026: Maureen-Alycia Lucea-Merlin will represent Martinique at Miss France 2027 |website=Outre-mer La 1ère |url=https://la1ere.franceinfo.fr/martinique/miss-martinique-2026-maureen-alycia-lucea-merlin-representera-la-martinique-a-miss-france-2027-1710355.html |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614055134/https://la1ere.franceinfo.fr/martinique/miss-martinique-2026-maureen-alycia-lucea-merlin-representera-la-martinique-a-miss-france-2027-1710355.html |archive-date=14 Hunyo 2026}}</ref> |24 |Le Robert |- |{{flagicon|MAR}} [[Maruekos]] |{{sortname|Chirihan|Chergui|nolink=1}} |– |[[Casablanca]] |- |{{flagicon|MRI}} [[Mauritius|Mawrisyo]] |{{sortname|Shreeya|Bokhoree|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Mungur |first=Nathalie Marion |date=25 Abril 2025 |title=Shreeya Bokhoree élue Miss World Mauritius 2026 |language=fr |trans-title=Shreeya Bokhoree elected Miss World Mauritius 2026 |website=Le Défi Media Group |url=https://defimedia.info/shreeya-bokhoree-elue-miss-world-mauritius-2026 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |23 |Grand Port |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|Cassandra|García|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Naranjo López |first=Itzel |date=30 Nobyembre 2025 |title=¿Quién es Cassandra García Olea, Miss México 2025? Competirá en Miss Mundo 2026 |language=es |trans-title=Who is Cassandra García Olea, Miss Mexico 2025? She will compete in Miss World 2026 |website=SDP Noticias |url=https://www.sdpnoticias.com/espectaculos/famosos/quien-es-cassandra-garcia-olea-miss-mexico-2025-competira-en-miss-mundo-2026/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |23 |Emiliano Zapata |- |{{flagicon|MGL}} [[Mongolya]] |{{sortname|Enkhtuul|Bayarsaikhan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=24 Setyembre 2025 |title=“Miss World Mongolia-2026” фестивалийн үндэсний ялагчаар Б.Энхтуул шалгарлаа |url=https://ikon.mn/n/3i1p |access-date=25 Setyembre 2025 |website=Ikon.mn |language=mn}}</ref> |26 |[[Ulan Bator]] |- |{{flagicon|Montenegro}} [[Montenegro]] |{{sortname|Maša|Vukićević|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=29 Abril 2026 |title=Maša Vukićević sa Cetinja predstavlja Crnu Goru na Izboru za miss svijeta |language=bs |trans-title=Maša Vukićević from Cetinje represents Montenegro at the Miss World Pageant |website=Cafe del Montenegro |url=https://www.cdm.me/zabava/showbiz/masa-vukicevic-sa-cetinja-predstavlja-crnu-goru-na-izboru-za-miss-svijeta/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |21 |Cetinje |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |{{sortname|Han Theint Theint |Aung|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=13 Hulyo 2026 |title=Han Theint Theint Aung Wins Miss World Myanmar 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/han-theint-theint-aung-wins-miss-world-myanmar-2026/articleshow/155090800.cms |access-date=28 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |20 |[[Yangon]] |- |{{flagicon|Namibia}} [[Namibia|Namibya]] |{{sortname|Elly|Aron|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Nghifindaka |first=Lucia |date=2 Pebrero 2026 |title=Elly Aron crowned Miss NGO Namibia 2026 |language=en |website=Namibian Broadcasting Corporation |url=https://nbcnews.na/node/114863 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |20 |Ohangwena |- |{{NPL}} |{{sortname|Luna|Luitel|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Sanskriti Pokharel |date=31 Agosto 2025 |title=Luna Luitel crowned Miss Nepal World 2025 |language=en |website=The Kathmandu Post |url=https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/31/luna-luitel-crowned-miss-nepal-world-2025 |url-status=live |access-date=21 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250902041014/https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/31/luna-luitel-crowned-miss-nepal-world-2025 |archive-date=2 Setyembre 2025}}</ref> |26 |[[Katmandu]] |- |{{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |{{sortname|Tamunosoye|Karibi-George|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=6 Hunyo 2026 |title=Miss Bayelsa Crowned Miss World Nigeria 2026 |language=en |website=Silverbird Group |url=https://silverbirdtv.com/miss-bayelsa-crowned-miss-world-nigeria-2026/ |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607061949/https://silverbirdtv.com/miss-bayelsa-crowned-miss-world-nigeria-2026/ |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |26 |Port Harcourt |- |{{Flagicon|Nicaragua}} [[Nikaragwa]] |{{sortname|Belén|Cáceres|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=25 Hunyo 2026 |title=Miss World Nicaragua Belen Cáceres Launches Her Beauty With A Purpose Project, One Smile at a Time |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-nicaragua-belen-cceres-launches-her-beauty-with-a-purpose-project-one-smile-at-a-time/articleshow/154759256.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Matagalpa |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Chloe|Robinson|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=8 Hunyo 2026 |title=Lộ diện nhiều đối thủ của Bảo Ngọc ở Hoa hậu Thế giới |language=vi |trans-title=Many of Bao Ngoc's rivals at Miss World have emerged |website=24h |url=https://www.24h.com.vn/dep/lo-dien-nhieu-doi-thu-cua-bao-ngoc-o-hoa-hau-the-gioi-c78a1768414.html |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260608191438/https://www.24h.com.vn/dep/lo-dien-nhieu-doi-thu-cua-bao-ngoc-o-hoa-hau-the-gioi-c78a1768414.html |archive-date=8 Hunyo 2026}}</ref> |19 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|NED}} [[Holland|Olanda]] |{{sortname|Charlotte|Boonstra|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Reitsma |first=Martin |date=7 Oktubre 2025 |title=Miss World Nederland, Beauty with A Purpose op Kasteel de Wittenburg |language=nl |website=Delft op Zondag |url=https://www.delftopzondag.nl/nieuws/algemeen/108121/miss-world-nederland-beauty-with-a-purpose-op-kasteel-de-witt |url-status=live |access-date=16 Oktubre 2025}}</ref> |26 |[[Ang Haya]] |- |{{flagicon|PAK}} [[Pakistan]] |{{sortname|Aneeqa Jamal|Iqbal|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=15 Hulyo 2026 |title=73 سال بعد عالمی مقابلہ حسن میں پاکستان کی پہلی نمائندگی، انیقہ جمال حصہ لیں گی |language=ur |trans-title=Aniqa Jamal, Pakistan's first representation in a world beauty pageant after 73 years, will participate |website=Express News |url=https://www.express.pk/story/2822316/aniqa-jamal-iqbal-pakistan-first-representation-at-miss-world-2822316 |url-status=live |access-date=4 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260716041304/https://www.express.pk/story/2822316/aniqa-jamal-iqbal-pakistan-first-representation-at-miss-world-2822316 |archive-date=16 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Lahore |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |{{sortname|Madeline|Miller|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Fernández |first=Diana |date=16 Hunyo 2026 |title=La modelo Madeline Elena Miller Vergara es la nueva Miss Mundo Panamá 2026 |language=es |trans-title=Model Madeline Elena Miller Vergara is the new Miss World Panama 2026 |website=Ellas |url=https://www.ellas.pa/belleza/la-modelo-madeline-elena-miller-vergara-es-la-nueva-miss-mundo-panama-2026/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |23 |[[Lungsod ng Panama]] |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Josiane|Sciotti|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=1 Hulyo 2026 |title=Josiane Sciotti Wins Miss World Peru 2026 |language=en |website=Fermina |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/josiane-sciotti-wins-miss-world-peru-2026/articleshow/154823736.cms |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702061836/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/josiane-sciotti-wins-miss-world-peru-2026/articleshow/154823736.cms |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref> |20 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{flagicon|PHI}} [[Miss World Philippines|Pilipinas]] |{{Sortname|Asia Rose|Simpson}}<ref>{{Cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=4 Pebrero 2026 |title=Asia Rose Simpson of Quezon City crowned Miss World Philippines 2026 |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/651535/asia-rose-simpson-of-quezon-city-crowned-miss-world-philippines-2026 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |18 |[[Lungsod Quezon]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Kiia|Huutoniemi|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=25 Nobyembre 2025 |title=Huutoniemi Miss World Finland voittoon |language=fi |trans-title=Huutoniemi wins Miss World Finland |website=Ähtärijärven Uutisnuotta |url=https://www.ahtarinjarvenuutisnuotta.net/teemat/huutoniemi-miss-world-finland-voittoon-6.177.47503.6e114f7653 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260101071417/https://www.ahtarinjarvenuutisnuotta.net/teemat/huutoniemi-miss-world-finland-voittoon-6.177.47503.6e114f7653 |archive-date=1 Enero 2026}}</ref> |21 |Jyväskylä |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |{{sortname|Maja|Todd|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Hunyo 2025 |title=Maja Todd została Miss Polonia 2025! Co wiemy o laureatce? |trans-title=Maja Todd is Miss Polonia 2025! What do we know about the winner? |url=https://wloclawek.naszemiasto.pl/maja-todd-zostala-miss-polonia-2025-co-wiemy-o-laureatce/ar/c6p2-27711799 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Włocławek Nasze Miasto |language=pl-PL}}</ref> |21 |Katowice |- |{{flagicon|PUR}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{sortname|Suil Anyelina|Pagán|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sepúlveda Núñez |first=Bárbara |date=30 Hunyo 2026 |title=Conoce a la nueva Miss Mundo de Puerto Rico 2026: Así comienza el camino de Suil Anyelina Pagán |language=es |trans-title=Meet the new Miss World Puerto Rico 2026: This is how Suil Anyelina Pagán's journey begins |website=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/magacin/inspiracion-liderazgo/fotogalerias/conoce-a-la-nueva-miss-mundo-de-puerto-rico-2026-asi-comienza-el-camino-de-suil-anyelina-pagan/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |21 |San Juan |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |{{sortname|Vitória|Babinetchi|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Antunes |first=Sandra Catarina |date=30 Hunyo 2026 |title=Jovem de Guimarães é a nova Miss World Portugal e vai representar o país no Vietname |language=pt |trans-title=A young woman from Guimarães is the new Miss World Portugal and will represent the country in Vietnam |website=Braga TV |url=https://bragatv.pt/jovem-de-guimaraes-e-a-nova-miss-world-portugal-e-vai-representar-o-pais-no-vietname/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |22 |Guimarães |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |{{sortname|Indira|Ampiot|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Litaud |first=Emmanuelle |date=18 Mayo 2026 |title=«Déterminée à porter haut les couleurs de notre pays» : Indira Ampiot représentera la France à Miss Monde |language=fr |trans-title="Determined to proudly represent our country": Indira Ampiot will represent France at Miss World |website=TV Magazine |url=https://tvmag.lefigaro.fr/programme-tv/miss-france/determinee-a-porter-haut-les-couleurs-de-notre-pays-indira-ampiot-representera-la-france-a-miss-monde-20260518 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260518100201/https://tvmag.lefigaro.fr/programme-tv/miss-france/determinee-a-porter-haut-les-couleurs-de-notre-pays-indira-ampiot-representera-la-france-a-miss-monde-20260518 |archive-date=18 Mayo 2026}}</ref> |21 |Basse-Terre |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Joheirry|Mola|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Albuez |first=Maholi |date=12 Oktubre 2025 |title=Joheirry Mola es coronada Miss Mundo Dominicana 2025 |trans-title=Joheirry Mola is crowned Miss Mundo Dominicana 2025 |url=https://elnacional.com.do/joheirry-mola-es-coronada-miss-mundo-dominicana/ |access-date=16 Oktubre 2025 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |24 |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{sortname|Linda|Górecká|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Soukup |first=Jaroslav |date=3 Mayo 2025 |title=Vítězkou Miss Czech Republic se stala Linda Górecká |trans-title=Linda Górecká was crowned Miss Czech Republic |url=https://www.novinky.cz/clanek/koktejl-vitezkou-miss-czech-republic-2025-se-stala-linda-gorecka-40519702 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Novinky |language=cs}}</ref> |22 |[[Praga]] |- |{{flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |{{sortname|Adah|Mushibi|nolink=1}} |26 |[[Lusaka]] |- |{{flagicon|SEN}} [[Senegal]] |{{sortname|Fatima |Diop|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=8 Hulyo 2026 |title=Fatoumata Diop portera les couleurs du Sénégal |language=fr |trans-title=Fatoumata Diop will represent Senegal |website=Le Soleil |url=https://lesoleil.sn/actualites/arts-et-culture/fatoumata-diop-portera-les-couleurs-du-senegal/ |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260708134715/https://lesoleil.sn/actualites/arts-et-culture/fatoumata-diop-portera-les-couleurs-du-senegal/ |archive-date=8 Hulyo 2026}}</ref> |26 |[[Dakar]] |- |{{flagicon|SRB}} [[Serbia|Serbiya]] |{{sortname|Simona|Manojlović|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Pebrero 2026 |title=One je ponela titulu najlepše! Simona Manojlović je nova mis Srbije! |language=bs |trans-title=She took home the title of most beautiful! Simona Manojlović is the new Miss Serbia! |website=Republika |url=https://www.republika.rs/zabava/estrada/729287/mis-srbije-2026 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |21 |Novi Sad |- |{{flagicon|Sierra Leone}} [[Sierra Leone]] |{{sortname|Mariyam |Konneh|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=21 Hulyo 2026 |title=Mariyam Lorba Konneh to Represent Sierra Leone at Miss World 2026 |url=https://sierraloaded.sl/lifestyle/mariyam-lorba-konneh-competing-at-miss-world/ |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Sierraloaded |language=en-US}}</ref> |21 |[[Freetown]] |- |{{Flagicon|Zimbabwe}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{sortname|Brunette|Makanyiso|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=1 Hulyo 2026 |title=Miss World Zimbabwe 2026 Brunette Makanyiso Champions Youth Empowerment at Teen Rescue Mission |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-zimbabwe-2026-brunette-makanyiso-champions-youth-empowerment-at-teen-rescue-mission/articleshow/154823908.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Chitungwiza |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Aishwarya Nicole|Tan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kannan |first=Yugesh |date=16 Hulyo 2026 |title=Miss World Singapore: Aishwarya Nicole Tan's journey |url=https://www.tabla.com.sg/community/people/aishwarya-nicole-tan-selfie-girl-miss-world-singapore |access-date=28 Hulyo 2026 |website=Tabla |language=en}}</ref> |22 |[[Singapura]] |- |{{flagicon|SOM}} [[Somalia|Somalya]] |{{sortname|Foziya Abdullahi|Garad|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=29 Hunyo 2026 |title=Foziya Abdullahi Garad Wins Miss World Somalia 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/foziya-abdullahi-garad-wins-miss-world-somalia-2026/articleshow/154797612.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[Mogadishu]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |{{sortname|Prathibha|Liyanarachchi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=21 Hunyo 2026 |title=In conversation with Miss World Sri Lanka 2026 Prathibha Liyanaarachchi |url=https://themorning.lk//articles/51TZkbRARIpVJTf9YxNj |access-date=9 Hulyo 2026 |website=The Morning |language=en}}</ref> |27 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Sweden|Suwesya]] |{{sortname|Bianca|Lindström|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=25 Hunyo 2026 |title=Maria Berit Bianca Santos Lindström Wins Miss World Sweden 2026 Crown |language=en |website=Fermina |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/maria-berit-bianca-santos-lindstrm-wins-miss-world-sweden-2026-crown/articleshow/154759399.cms |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628064744/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/maria-berit-bianca-santos-lindstrm-wins-miss-world-sweden-2026-crown/articleshow/154759399.cms |archive-date=28 Hunyo 2026}}</ref> |22 |[[Estokolmo]] |- |{{flagicon|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |{{sortname|Latricia Ian|Sawe|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Maricha |first=Julius |date=1 Mayo 2026 |title=Latricia Sawe: The girl who dreamt of flying, then ruled the runway |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/magazines/latricia-sawe-the-girl-who-dreamt-of-flying-then-ruled-the-runway-5442892 |access-date=9 Hulyo 2026 |website=The Citizen |language=en}}</ref> |24 |[[Dar es Salaam]] |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |{{sortname|Kanteera|Techaphattanakul|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=10 Mayo 2026 |title=งดงามทรงพลัง น้ำผึ้ง กานต์ธีรา คว้ามงมิสเวิลด์-ไทยแลนด์ 2026 พร้อมชิงมงฟ้าที่เวียดนาม ก.ย. นี้ |language=th |trans-title=Beautiful and powerful, Namphueng Kanteera wins the Miss World-Thailand 2026 crown and will compete for the Miss World title in Vietnam this September |website=Thairath |url=https://www.thairath.co.th/entertain/beauty-pageant/2931854 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260510185219/https://www.thairath.co.th/entertain/beauty-pageant/2931854#goog_rewarded |archive-date=10 Mayo 2026}}</ref> |25 |Mae Yao |- |{{flagicon|ZAF}} [[Timog Aprika]] |{{sortname|Romanda |Hombir|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Selisho |first=Kaunda |date=21 Hulyo 2026 |title=Romanda Hombir: Meet SA's Miss World 2026 rep, proud Swati-Zulu-German heritage icon from Mpumalanga |url=https://www.citizen.co.za/lifestyle/romanda-hombir-meet-sas-miss-world-2026-rep-proud-swati-zulu-german-heritage-icon-from-mpumalanga/ |access-date=22 Hulyo 2026 |website=The Citizen |language=en}}</ref> |27 |Mpumalanga |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Min-seo|Cha|nolink=1}} |20 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|South Sudan}} [[Timog Sudan]] |{{sortname|Nyandeng Kerubino|Kuanyin Bol|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=14 Hulyo 2026 |title=Nyandeng Kerubino Kuanyin Bol Officially Announced as Miss World South Sudan 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/nyandeng-kerubino-kuanyin-bol-officially-announced-as-miss-world-south-sudan-2026/articleshow/155091040.cms |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |– |[[Juba]] |- |{{flagicon|TOG}} [[Togo]] |{{sortname|Nadiratou|Afolabi|nolink=1}} |23 |Sokodé |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |{{sortname|Georgia-Lee|Gill|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=9 Disyembre 2025 |title=Georgia-Lee is Miss World T&T |language=en |website=Trinidad Express Newspapers |url=https://trinidadexpress.com/news/local/georgia-lee-is-miss-world-t-t/article_6dc15b78-2e2c-452d-88d9-27c8121a4d3f.html |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Arima |- |{{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Ignacia|Fernández|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Valdez |first=Cynthia |date=10 Nobyembre 2025 |title=Ignacia Fernández, la nueva Miss Mundo Chile que ganó la corona a ritmo de death metal |language=es |trans-title=Ignacia Fernández, the new Miss World Chile who won the crown to the rhythm of death metal |website=¡Hola! |url=https://www.hola.com/us-es/celebrities/20251110866743/miss-mundo-chile-ganadora-corona-heavy-metal |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112193727/https://www.hola.com/us-es/celebrities/20251110866743/miss-mundo-chile-ganadora-corona-heavy-metal/ |archive-date=12 Nobyembre 2025}}</ref> |27 |Las Condes |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] |{{sortname|Yifei|Dong|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Hulyo 2026 |title=Miss World China Dong Yifei Empowers Children in Remote Communities Through Arts Education |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-china-dong-yifei-empowers-children-in-remote-communities-through-arts-education/articleshow/154947645.cms |access-date=4 Agosto 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |[[Qiqihar]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Sıla|Saraydemir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Disyembre 2025 |title=New Azra Akın! Who is Sıla Saraydemir, the 2025 Miss Turkey? |language=en |website=Haberler |url=https://en.haberler.com/new-azra-akin-who-is-sila-saraydemir-the-2025-miss-19374446/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |22 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|UGA}} [[Uganda]] |{{sortname|Elle|Muhoza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Setyembre 2025 |title=Who is Miss Uganda 2025, Elle Trivia Muhoza? |url=https://www.newtimes.co.rw/article/29907/entertainment/who-is-miss-uganda-2025-elle-trivia-muhoza |access-date=25 Setyembre 2025 |website=The New Times |language=en}}</ref> |22 |Bukomansimbi |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |{{sortname|Valeriia|Lisovska|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Zelenetska |first=Vita |date=14 Disyembre 2025 |title=18-year-old Odesa resident Valeriia Lisovska received the crown of "Miss Ukraine - 2025" |language=en |website=Ukrainian National News |url=https://unn.ua/en/news/18-year-old-odesa-resident-valeriia-lisovska-received-the-crown-of-miss-ukraine-2025 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251214143950/https://unn.ua/en/news/18-year-old-odesa-resident-valeriia-lisovska-received-the-crown-of-miss-ukraine-2025 |archive-date=14 Disyembre 2025}}</ref> |18 |[[Odessa]] |- |{{flagicon|HUN}} [[Unggriya]] |{{sortname|Janka|Végvári|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Hunyo 2025 |title=Végvári Janka lett a Miss World Hungary győztese |trans-title=Here is the beautiful winner! Janka Végvári became the winner of Miss World Hungary |url=https://www.blikk.hu/galeria/miss-world-hungary-gyoztes/w2pggc7 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Blikk |language=hu}}</ref> |18 |Mosonmagyaróvár |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missworld.com/}} {{Miss World}} [[Kategorya:Miss World]] m2wj6cq1b7tioteo7txqtllf2249b3c 0 336328 2218989 2218665 2026-08-04T11:17:24Z Ivan P. Clarin 84769 /* Pilipinas */ 2218989 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane season | Track = 2026 Pacific typhoon season summary.png | Basin = WPac | Year = 2026 | First storm formed = Enero 13, 2026 | Last storm dissipated = Nagaganap | Strongest storm name = Sinlaku | Strongest storm winds = 115 | Strongest storm pressure = 905 | Average wind speed = 10 | Total depressions = 8 | Total storms = 6 | Total hurricanes = 1 | Total super = 1 total | Fatalities = 31 total | Damages = 483 | five seasons = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024|2024]], [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025|2025]], '''2026''', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027|2027]]'', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028|2028]]'' | Atlantic season = Panahon ng bagyo sa Atlantiko ng 2026 | East Pacific season = Panahon ng bagyo sa Silangang Pasipiko ng 2026 | North Indian season = Panahon ng bagyo sa Hilagang India ng 2026 }} Ang '''Panahon ng bagyo sa pasipiko ng 2026''' ay isang paparating na kaganapan taunang siklo ng bagyong pagbubuo sa kanlurang Karagatang Pasipiko. Ang yugto ay tatakbo sa buong 2026, kahit na ang karamihan sa mga tropikal na bagyo ay karaniwang nagkakaroon sa pagitan ng Mayo at Oktubre. Ang saklaw ng akdang ito ay may-hanggan sa Karagatang Pasipiko sa hilaga ng ekwador sa pagitan ng 100°E at ika-180 meridian. Sa loob ng hilagang-kanlurang Karagatang Pasipiko, mayroong dalawang magkahiwalay na ahensya na nagtatalaga ng mga pangalan sa mga tropikal na bagyo na kadalasang maaring humantong sa isang bagyo na may dalawang pangalan. Pangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA) ang isang bagyo kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko o sa Ingles pa ay Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas , kilala rin sa Ingles bilang Philippine Area of Responsibility (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA ==Pangalan sa mga bagyo== Pangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA) ang isang bagyo kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko o sa Ingles pa ay Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas , kilala rin sa Ingles bilang Philippine Area of Responsibility (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA. Ang mga tropikal na depresyon na sinusubaybayan ng United States' Joint Typhoon Warning Center (JTWC) ay binibigyan ng numerong may "W" na suffix; W ibig sabihin kanluran, isang sanggunian sa kanlurang rehiyon ng Pasipiko. ==Mga sistema== ===Nasa loob ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas=== ====1. Bagyong Ada (''Nokaen'')==== {{Infobox hurricane | Basin = WPac | Formed = Enero 13 | Dissipated = Enero 22 | image = Nokaen 2026-01-17 0635Z.jpg | track = Nokaen 2026 path.png | 10-min winds = 40 | 1-min winds = 50 | Pressure = 996 }} {{clear}} ====2. Bagyong Basyang (''Penha'')==== {{See also|Bagyong Basyang (2026)}} {{Infobox hurricane | Basin = WPac | Formed = Pebrero 3 | Dissipated = Pebrero 7 | image = Penha 2026-02-05 0441Z.jpg | track = Penha 2026 path.png | 10-min winds = 35 | 1-min winds = 40 | Pressure = 1000 }} {{clear}} ====5. Bagyong Caloy (''Hagupit'')==== {{Infobox hurricane | Basin = WPac | Formed = Mayo 5 | Dissipated = Mayo 15 | image = Hagupit 2026-05-08 0015Z.jpg | track = Hagupit 2026 path.png | 10-min winds = 40 | 1-min winds = 40 | Pressure = 998 }} {{clear}} ====6. Bagyong Domeng (''Jangmi'')==== {{Infobox hurricane | Basin = WPac | Formed = Mayo 26 | Dissipated = Hunyo 3 | image = JMA TD 08 2026-05-26 0428Z.jpg | track = Jangmi 2026 path.png | 10-min winds = 60 | 1-min winds = 70 | Pressure = 975 }} {{clear}} ====7. Tropikal Depresyon Ester==== {{Infobox hurricane | Basin = WPac | Formed = Hunyo 3 | Dissipated = Hunyo 6 | image = JMA TD 09 06-03-2026.jpg | track = Ester 2026 path.png | 10-min winds = 30 | 1-min winds = | Pressure = 1002 }} {{clear}} ====8. Bagyong Francisco (''Mekkhala'')==== {{See also|Bagyong Francisco (2026)}} {{Infobox hurricane | Basin = WPac | Formed = Hunyo 18 | Dissipated = Hunyo 27 | image = Mekkhala 2026-06-22 0250Z.png | track = JMA TD 11 path.png | 10-min winds = 100 | 1-min winds = 125 | Pressure = 925 }} {{clear}} ====9. Bagyong Gardo (''Higos'')==== {{Infobox hurricane | Basin = WPac | Formed = Hunyo 22 | Dissipated = Hunyo 27 | image = Higos 2026-06-25 0615Z.jpg | track = Higos 2026 path.png | 10-min winds = 45 | 1-min winds = 50 | Pressure = 998 }} {{clear}} ====10. Super Bagyong Inday (''Bavi'')==== {{See also|Super Bagyong Inday}} {{Infobox hurricane | Basin = WPac | Formed = Hunyo 30 | Dissipated = Hulyo 15 | image = BAVI H9RGB 2026-07-04 0320z cropped.png | track = Bavi 2026 path.png | 10-min winds = 100 | 1-min winds = 140 | Pressure = 925 }} {{clear}} ====11. Bagyong Henry (''Maysak'')==== {{Infobox hurricane | Basin = WPac | Formed = Hunyo 30 | Dissipated = Hulyo 7 | image = Maysak 2026-07-03 0040Z.png | track = Maysak 2026 path.png | 10-min winds = 40 | 1-min winds = 35 | Pressure = 996 }} {{clear}} ====12. Bagyong Josie (''Haishen'')==== {{Infobox hurricane | Basin = WPac | Formed = Hulyo 12 | Dissipated = Hulyo 14 | image = Haishen 2026-07-13 0430Z.jpg | track = Haishen 2026 path.png | 10-min winds = 35 | 1-min winds = | Pressure = 1002 }} {{clear}} ====13. Bagyong Kiyapo (''Noul'')==== {{Infobox hurricane | Basin = WPac | Formed = Hulyo 22 | Dissipated = kasalukuyan | Image = Noul 2026-07-24 0230Z.png | Track = Noul 2026 path.png | 10-min winds = 45 | 1-min winds = 45 | Pressure = 992 }} {{clear}} ====15. Tropikal Depresyon Luis==== {{Infobox hurricane | Basin = WPac | Formed = Hulyo 31 | Dissipated = kasalukuyan | image = | track = Luis 2026 path.png | Prewinds = < | 10-min winds = 30 | 1-min winds = | Pressure = 1004 }} {{clear}} =====Mga bagyo sa bawat buwan ng 2026===== {| class="wikitable sortable" |- | '''[[Buwan (panahon)|Buwan]]''' | {{center|'''[[Bagyo sa Pilipinas|Bagyo]]'''}} |- | Enero || Ada |- | Pebrero || Basyang |- | Marso || rowspan="2"| <center>{{grey|N/A}}</center> |- | Abril |- | Mayo || Caloy, Domeng |- | Hunyo || Ester, Francisco, Gardo |- | Hulyo || Henry, Inday, Josie, Kiyapo |- | Agosto || Luis, Maymay |- | Setyembre || rowspan="4"| <center>{{grey|N/A}}</center> |- | Oktubre |- | Nobyembre |- | Disyembre |} ===Nasa labas ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas=== ====3. Bagyong Nuri==== {{Infobox hurricane | Basin = WPac | Formed = Marso 10 | Dissipated = Marso 13 | image = Nuri 2026-03-11 0404Z.jpg | track = Nuri 2026 path.png | 10-min winds = 35 | 1-min winds = 30 | Pressure = 998 }} {{clear}} ====4. Bagyong Sinlaku==== {{Infobox hurricane | Basin = WPac | Formed = Abril 8 | Dissipated = Abril 20 | image = Sinlaku 2026-04-12 1547Z.jpg | track = Sinlaku 2026 path.png | 10-min winds = 115 | 1-min winds = 160 | Pressure = 905 }} {{clear}} ====14. Super Bagyong Dolphin==== {{Infobox hurricane | Basin = WPac | Formed = Hulyo 26 | Dissipated = kasalukuyan | image = Dolphin 2026-07-29 1920Z.jpg | track = Dolphin 2026 path.png | 10-min winds = 110 | 1-min winds = 150 | Pressure = 910 }} {{clear}} ===Pilipinas=== {{See also|Talaan ng mga rinetirong pangalan bagyo sa Pilipinas}} Ngayong panahon, gagamit ang [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko|PAGASA]] ng sarili nitong pamamaraan ng pagbibigay ng pangalan para sa mga bagyong bubuo sa o papasok sa kanilang tinukoy sa sariling [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|sakop na responsibilidad]]. Sa panahon na ito, ginagamit ng PAGASA ang sumusunod na listahan ng mga pangalan, na huling ginamit noong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022|2022]] at muling gagamitin noong 2030, na na-update na may mga pagpapalit ng mga retiradong pangalan, kung mayroon man. Ang lahat ng mga pangalan ay pareho noong 2022 maliban kay ''Ada'', ''Francisco'', ''Kiyapo'' at ''Pilandok'', na pinalitan ang mga pangalang ''[[Bagyong Agaton|Agaton]]'', ''[[Bagyong Florita (2022)|Florita]]'', ''[[Bagyong Karding|Karding]]'' at ''[[Bagyong Paeng|Paeng]]'' pagkatapos nilang magretiro. Lahat ng tatlong bagong pangalan ay ginamit sa unang pagkakataon ngayon ng panahon. {| style="width:100%;" | * ADA (2601) * [[Bagyong Basyang (2026)|BASYANG]] (2602) * CALOY (2605) * DOMENG (2606) * ESTER | * [[Bagyong Francisco (2026)|FRANCISCO]] (2607) * GARDO (2608) * HENRY (2610) * [[Super Bagyong Inday|INDAY]] (2609) * JOSIE (2611) | * KIYAPO (2612) * LUIS * {{tcname unused|MAYMAY}} * {{tcname unused|NENENG}} * {{tcname unused|OBET}} | * {{tcname unused|PILANDOK}} * {{tcname unused|QUEENIE}} * {{tcname unused|ROSAL}} * {{tcname unused|SAMUEL}} * {{tcname unused|TOMAS}} | * {{tcname unused|UMBERTO}} * {{tcname unused|VENUS}} * {{tcname unused|WALDO}} * {{tcname unused|YAYANG}} * {{tcname unused|ZENY}} |} <div style="text-align:center">'''Auxiliary list'''</div> {| style="width:90%;" | * {{tcname unused|Agila}} * {{tcname unused|Bagwis}} | * {{tcname unused|Chito}} * {{tcname unused|Diego}} | * {{tcname unused|Elena}} * {{tcname unused|Felino}} | * {{tcname unused|Gunding}} * {{tcname unused|Harriet}} | * {{tcname unused|Indang}} * {{tcname unused|Jessa}} |} {{clear}} ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Bagyo sa Pasipiko]] sxnm6xihzhr22vqivql8w669ss03hbt 0 337559 2218968 2218687 2026-08-04T06:38:46Z Changfackyer 150341 /* Diskograpiya */ 2218968 wikitext text/x-wiki {{Infobox Chinese-language singer and actor <!------See WikiProject Chinese-language entertainment-------> | name = S.H.E | image = S.H.E 2013.jpg | caption = | tradchinesename = | simpchinesename = | pinyinchinesename = | jyutpingchinesename = | birth_name = | origin = [[Taiwan]] | birth_date = {{Birth date and age|2001|9|11|df=yes}} | birth_place = [[Taiwan]] | othername = | occupation = [[Singer|Mangaawit]], [[actress|artista]], [[Presenter|host]] | genre = [[Mandopop]] | instrument = | voicetype = | label = [[HIM International Music]] (2000-2018) | yearsactive = 2001-2018 | currentmembers = [[Selina Ren]], [[Hebe Tian]], [[Ella Chen]] | pastmembers = | associatedact = | website = [http://www.him.com.tw/artistscon2.php?tid=9 S.H.E HIM Official Site] | goldenmelodyawards = {{unbulleted list'''[[Best Ensemble Combination Award]]''' sa '''[[14th Annual Golden Melody Award]]'''}} | awards = | }} Ang '''S.H.E''' ay isang grupong pop ng kababaihan mula sa Taiwan na binuo noong 2001. Sila ay lubos na tanyag sa [[Taiwan]], [[China]], [[Singapore]], [[Malaysia]], [[Hong Kong]], [[Indonesia]], [[Pilipinas]], [[Japan]], at iba pang bahagi ng Asya, pati na rin sa mga komunidad ng mga Tsino sa buong mundo. Ang trio ay binubuo nina [[Selina Ren|Selina]] (Ren Jiaxuan),[[Hebe Tian|Hebe]] (Tian Fuzhen), at [[Ella Chen|Ella]] (Chen Jiahua). Mula nang ilabas ang kanilang unang album na "Girls' Dorm" noong 2001, ang S.H.E ay nakapagtala na ng 13 album at paulit-ulit na bumasag ng mga rekord sa benta ng tiket sa kanilang dalawang world tour. Bilang isang Mandopop girl group na nagkamit ng malaking tagumpay sa komersiyo noong dekada 2000, nanatili silang aktibo sa mundo ng musika sa loob ng mahigit sampung taon. ==Diskograpiya== {| class="wikitable" ! Klase ! Pangalan ng album ! Petsa ! Mga sanggunian |- | rowspan="11" |Studio albums | ''Girls' Dorm'' | Setyembre 11, 2001 | <ref>{{zh icon}}[https://web.archive.org/web/20240922031728/https://k.sina.cn/article_5708958487_15447cb17001001kti.html SHE，还好有你在]. [[SINA]]. Hunyo 26, 2016</ref> |- | ''Youth Society'' | Enero 29, 2002 | <ref name="Genesis">{{zh icon}}[https://web.archive.org/web/20071224181244/http://big5.cctv.com/music/special/C14464/20050801/101617.shtml Genesis]. [[CCTV]]. Agosto 1, 2005</ref> |- | ''Genesis'' | Agosto 5, 2002 | <ref name="Genesis"/> |- | ''Super Star'' | Agosto 22, 2003 | <ref name="SHE销量最高的6张专辑，这样的女子天团，乐坛可能找不到第二个">{{zh icon}}[https://k.sina.cn/article_6879132403_19a073af300100e3rs.html SHE销量最高的6张专辑，这样的女子天团，乐坛可能找不到第二个]. Enero 24, 2019</ref> |- | ''Magical Journey'' | Pebrero 6, 2004 | <ref name="SHE销量最高的6张专辑，这样的女子天团，乐坛可能找不到第二个"/> |- | ''Encore'' | Nobyembre 12, 2004 | <ref name="SHE销量最高的6张专辑，这样的女子天团，乐坛可能找不到第二个"/> |- | ''Once Upon a Time'' | Nobyembre 25, 2005 | <ref name="SHE销量最高的6张专辑，这样的女子天团，乐坛可能找不到第二个"/> |- | ''Play'' | Mayo 11, 2007 | <ref>{{zh icon}}[https://web.archive.org/web/20080514074539/http://ent.enorth.com.cn/system/2007/06/05/001699320.shtml Ella对射手男有暧昧感觉 被Hebe取笑“猴急”]. Hunyo 5, 2007</ref> |- | ''FM S.H.E'' | Setyembre 23, 2008 | |- | ''Shero'' | Marso 26, 2010 | <ref>{{zh icon}}[https://web.archive.org/web/20101212121343/http://tw.nextmedia.com/applenews/article/art_id/33025619/IssueID/20101210 年度唱片銷量 小豬15.5萬張 首度踹下雙J 登基唱銷王]. Apple Daily. Disyembre 10, 2010</ref> |- | ''Blossomy'' | Nobyembre 16, 2012 | |- | rowspan="2" |Greatest hits albums | ''Together'' | Enero 23, 2003 | <ref name="SHE销量最高的6张专辑，这样的女子天团，乐坛可能找不到第二个"/> |- | ''Forever'' | Hulyo 21, 2006 | |- | rowspan="1" |Extended plays | ''Irreplaceable'' | Agosto 26, 2016 | |- |} ==Mga concert tour== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" width="100%" ! scope="col" |Pamagat ! scope="col" |Petsa ! scope="col" |Kontinente ! scope="col" |Palabas ! scope="col" |Gross ! scope="col" |Bilang ng dadalo ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|Ref.|Reference}} |- ! scope="row" |''Fantasy Land World Tour'' |Setyembre 4, 2004 – Enero 7, 2006 | Asya<br/>Hilagang Amerika |9 | rowspan="1" {{N/A}} | 240,000 |<ref name="强力吸金2亿票房 20万人缔造S.H.E演唱会神话">{{Cite web |date=2006-11-03 |title=强力吸金2亿票房 20万人缔造S.H.E演唱会神话 |url=https://ent.sina.com.cn/y/2006-11-03/16511312792.html |access-date=2025-05-25 |website=ent.sina.com.cn |language=zh}}</ref> |- ! scope="row" |''Perfect 3 World Tour'' |Hulyo 8, 2006 – Hunyo 20, 2009 | Asya | 12 | Higit sa NT$200 milyon | Higit sa 200,000 tao |<ref name="强力吸金2亿票房 20万人缔造S.H.E演唱会神话"/> |- ! scope="row" |''S.H.E is the One World Tour'' |Oktubre 16, 2009 – Setyembre 17, 2010 | Asya<br/>Oceania | 12 | rowspan="1" {{N/A}} | rowspan="2" {{N/A}} |- ! scope="row" |''2gether 4ever World Tour'' |Hunyo 22, 2013 – Agosto 23, 2014 | Asya |22 |[[New Taiwan dollar|NT$]]660 million |<ref>{{Cite web |date=2014-08-11 |title=S.H.E攻蛋Selina忙作媒 Hebe黃腔逗尤秋興 |url=https://ent.ltn.com.tw/news/paper/803459 |access-date=2025-05-25 |website=Liberty Times Net |language=zh}}</ref> |- |} ==Mga sanggunian== {{commons category|S.H.E}} {{Reflist}} {{stub|mang-aawit|Taiwan}} {{Authority control}} [[Kategorya:Mga banda]] [[Kategorya:Mga musiko mula sa Taiwan]] 5ioto8hd3grgohszfgcrnsihui82obh 0 338722 2218988 2216106 2026-08-04T11:04:06Z KyutKoTalaga 152379 2218988 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Alitan sa Bajo de Masinloc | partof = mga Alitan sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas | image = {{Location map | South China Sea | width = 300px | float = center | border = none | caption = Lokasyon ng ''Bajo de Masinloc'' | alt = | relief = | AlternativeMap = | overlay_image = | label = Bajo de Masinloc | label_size = | position = bottom | background = | mark = | marksize = | link = | lat_deg = 15 | lat_min = 11 | lat_sec = | lat_dir = N | lon_deg = 117 | lon_min = 46 | lon_sec = | lon_dir = E }} | caption = | date = 8 Abril 2012 – kasalukuyan<br />({{Age in years, months, weeks and days|month=4|day=8|year=2012}}) | place = [[Bajo de Masinloc]], [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]]<br /> {{coord|15|11|N|117|46|E|dim:100000|display=inline,title}} | status = Nagpapatuloy <br> * Pagbaba ng tensiyon sa pagitan ng mga bansang umaangkin {{br}} * Nasa aktuwal na kontrol ng Tsina ang Bajo de Masinloc | combatant1 = ''{{flag|Pilipinas|size=25px}}'' *[[Kawanihan ng Pangisdaan at Yamang-tubig]] *[[Atin Ito Coalition]] | combatant2 = ''{{flag|Tsina|size=25px}}'' *{{flagicon image|China Maritime Safety Administration racing stripe.svg|size=23px}} [[Administrasyon sa Kaligtasang Pandagat ng Tsina]] *[[Milisyang Pandagat ng Tsina]] *Pangasiwaan sa Pagpapatupad ng Batas sa Pangisdaan ng Tsina | units1 = {{flagicon image|Flag of the Armed Forces of the Philippines.svg}} [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] *{{flagicon image|Naval Jack of the Philippines.svg|size=23px}} [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] **{{flagicon image|Naval Jack of the Philippines.svg|size=23px}} [[BRP Gregorio del Pilar (PF-15)|BRP Gregorio del Pilar]] *{{flagicon image|Flag of the Philippine Air Force.svg|size=23px}} [[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas]] **NC-212i {{flagicon image|Flag of the Philippine Coast Guard (PCG).svg|size=23px}} [[Tanod Baybayin ng Pilipinas]] *{{flagdeco|Philippines|size=23px}} Mga Sibilyan at Bangkang Mangigisda {{flagdeco|Philippines|size=23px}} Datu Cabaylo-''class multi-mission offshore vessel'' *{{flagdeco|Philippines|size=23px}} [[BRP Datu Sanday (MMOV-3002)]] *{{flagdeco|Philippines|size=23px}} [[BRP Datu Bankaw]] *{{flagdeco|Philippines|size=23px}} BRP Datu Tamblot | units2 = {{flagicon image|Flag of the People's Liberation Army.svg}} [[Hukbong Mapagpalaya ng Bayan]] *{{flagicon image|Naval Ensign of the People's Republic of China.svg|size=23px}} [[Hukbong Dagat ng Hukbong Mapagpalaya ng Bayan]] **{{flagicon image|China Marine Surveillance racing stripe.svg|size=23px}} [[Pangangasiwaang Pandagat ng Tsina]] ***{{flagicon image|China Marine Surveillance racing stripe.svg|size=23px}} ''[[Haijian 75|Zhongguo Haijian 75]]'' ***{{flagicon image|China Marine Surveillance racing stripe.svg|size=23px}} ''[[Haijian 84|Zhongguo Haijian 84]]'' *{{air force|CHN}} {{flagicon image|China Coast Guard racing stripe.svg|size=23px}} [[Tanod Baybayin ng Tsina]] *{{flagdeco|China|size=23px}} Mga Sibilyan at Bangkang Mangigisda | strength1 = | strength2 = | casualties1 = 3 Bangkang Pang-mangigisda ang nasira<br/>1 Sasakyang Pandagat na nagpapatrolya ang nasira<br/>2 Mangingisda ang nasugatan | casualties2 = }} Ang '''Alitan sa Bajo de Masinloc'''{{efn-la|Kilala rin bilang '''Alitan sa ''Scarborough Shoal''''', '''Alitan sa Buhanginan ng Panatag''' o '''Alitan sa Buhanginan ng Panacot'''.}} ay isang alitan sa pagitan ng [[Pilipinas]] at ng [[Republikang Bayan ng Tsina]] hinggil sa [[Bajo de Masinloc]]. Nagsimula ang paglala ng tensiyon noong 8 Abril 2012 matapos tangkaing dakpin ng [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] ang walong sasakyang pangisda ng mga mangingisdang Tsino mula sa kalupaang Tsina malapit sa bahura,<ref name="inqtimeline" /> na nagbunga sa aktuwal na pagkontrol ng [[Republikang Bayan ng Tsina]] sa atol. == Pangkalahatang-ideya == [[File:Scarborough Shoal Landsat.jpg|thumb|upright=1.4|Imahe ng [[Landsat 7]] sa Bajo de Masinloc]] Ang [[Bajo de Masinloc]] ay isang [[Sigalot sa Teritoryo|pinag-aagawang]] [[atol]] na inaangkin ng [[Tsina]] at ng [[Pilipinas]]. Noong Abril 8, 2012, namataan ng isang eroplanong nagsasagawa ng pagmamatyag ng [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] ang walong bangkang pangisda ng Tsina na nakahimpil sa katubigan ng [[Bajo de Masinloc]]. Ipinadala rin ng [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] ang [[BRP Gregorio del Pilar (PF-15)|''BRP Gregorio del Pilar'']] sa araw ding iyon upang magsiyasat sa paligid ng [[Bajo de Masinloc]], at na kumpirma nito ang presensiya ng mga bangkang pangisda at ang nagpapatuloy ang mga gawain nito. Noong 10 Abril 2012, dumating ang ''BRP Gregorio del Pilar'' upang siyasatin ang huli ng mga bangkang pangisda. Iginiit ng pangkat ng mga inspektor na Pilipino na natuklasan nila ang mga iligal na nakolektang [[Sagay|korales]], [[higanteng kabibe]], at mga buhay na [[Pating|pating]] sa loob ng unang sasakyang pangisda na sinakyan ng pangkat. Iniulat ng ''BRP Gregorio del Pilar'' na tinangka nilang arestuhin ang mga mangingisdang Tsino, ngunit hinarangan sila ng mga barko ng Pangangasiwang Pandagat ng Tsina, ang [[Haijian 75|China Marine Surveillance 75]] (''Zhongguo Haijian 75'') at [[Haijian 84|China Marine Surveillance 84]] (''Zhongguo Haijian 84''). Mula noon, nagpatuloy ang tensiyon sa pagitan ng dalawang bansa.<ref name=inqtimeline>{{cite news|url=http://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline|title=Scarborough shoal standoff: A timeline|newspaper=Philippine Daily Inquirer|access-date=15 May 2016}}</ref><ref>{{cite news |author=Santos |first=Tina G. |date=April 11, 2012 |title=PH, Chinese naval vessels in Scarborough Shoal standoff |newspaper=Philippine Daily Inquirer |url=http://globalnation.inquirer.net/32341/ph-chinese-naval-vessels-in-scarborough-shoal-standoff |access-date=15 May 2016}}</ref><ref>[http://www.wantchinatimes.com/news-subclass-cnt.aspx?id=20120510000068&cid=1101&MainCatID=11 Scarborough Shoal standoff could lead to war: Duowei｜Politics｜News｜WantChinaTimes.com<!-- Bot generated title -->]</ref> Ang karanasan sa alitan ang kalaunang nag-udyok sa Pilipinas na magsimula ng isang [[Pilipinas v. Tsina|kasong arbitrasyon]].<ref name=":04">{{Cite book |last=Wang |first=Frances Yaping |title=The Art of State Persuasion: China's Strategic Use of Media in Interstate Disputes |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2024 |isbn=9780197757512}}</ref>{{Rp|page=121}} == Mga reaksiyon at mga Kaugnay na insidente == === 2012 === ==== Panawagan para sa boykot ng Tsina ==== * Isang hindi matagumpay na panawagan ang isinagawa sa Pilipinas upang [[Boykot|iboykot]] ang mga produktong [[gawa sa Tsina]] ng Gobernador ng [[Albay]] na si [[Joey Salceda]].<ref>{{cite news |last=Arguelles |first=Mar S. |title=Albay gov renews call for boycott of China products |newspaper=Philippine Daily Inquirer |url=https://globalnation.inquirer.net/37179/albay-gov-renews-call-for-boycott-of-china-products |access-date=15 May 2016}}</ref> * Sa taon ding iyon, nanawagan din ang mga Pilipinong-Amerikano, kasama ang pamayanang Biyetnames sa [[Florida]], na iboykot ang mga produktong Tsino.<ref>{{cite news |author=Elton Lugay |title=Filipinos, Vietnamese in US close ranks: Boycott Chinese products |newspaper=Philippine Daily Inquirer |url=https://globalnation.inquirer.net/41565/filipinos-vietnamese-in-us-close-ranks-boycott-chinese-products/amp |access-date=15 May 2016}}</ref> ==== Palitan ng mga cyber attack ==== Sinira ng mga hacker na pinaghihinalaang mula sa Tsina ang website ng [[Unibersidad ng Pilipinas]] noong Abril 20, 2012. Nag-iwan ang mga hacker ng mensaheng nagsasaad, "We come from China! Huangyan Island is Ours" (''Nagmula kami sa Tsina! Ang Pulo ng Huangyan ay sa amin''). Noong Abril 21, 2012, gumanti ang [[Anonymous (grupong hacker)|Anonymous #Occupy Philippines]] at sinalakay ang website ng China University Media Union, at sinira ang pangunahing pahina nito sa pamamagitan ng paglalagay ng larawan ng maskara ni [[Guy Fawkes]]. Sinabi ng hacker, "Chinese government is clearly retarded. Scarborough Shoal is ours!" (''Malinaw na napakabobo ng pamahalaan ng Tsina. Ang Bajo de Masinloc ay sa amin!'').<ref>{{cite web|url=http://globalnation.inquirer.net/34379/hackers-bring-ph-china-dispute-to-cyberspace |title=Hackers bring PH-China dispute to cyberspace – Inquirer Global Nation |publisher=Globalnation.inquirer.net |date=April 23, 2012 |access-date=July 26, 2012}}</ref><ref name="abs-cbnnews">{{cite web|url=http://www.abs-cbnnews.com/lifestyle/04/25/12/ph-hackers-invite-pinoys-attack-chinese-sites|archive-url=https://web.archive.org/web/20120426214312/http://www.abs-cbnnews.com/lifestyle/04/25/12/ph-hackers-invite-pinoys-attack-chinese-sites|url-status=live|archive-date=April 26, 2012|title=PH hackers invite Pinoys to attack Chinese sites – ABS-CBN News|author=Ira Pedrasa, ABS-CBNnews.com|date=April 25, 2012|publisher=abs-cbnnews.com|access-date=February 9, 2015}}</ref> Nabalik online sa parehong araw ang website ng Unibersidad ng Pilipinas. Matapos ang mga pag-atake, sinabi ng pangalawang tagapagsalita ''(deputy spokesperson)'' ni Pangulong [[Benigno Aquino III]] na si Abigail Valte na hindi lumilitaw na magkakaroon ng negatibong epekto ang mga pag-atake sa mga pag-uusap ng Maynila at Beijing upang makahanap ng diplomatikong solusyon sa alitan, at hinimok ang parehong mga Pilipino at Tsino na umiwas sa pagpapalala ng tensiyon.<ref>{{cite news |author=Avendaño |first=Christine O. |date=April 23, 2012 |title=Hackers bring PH-China dispute to cyberspace |newspaper=Philippine Daily Inquirer |url=http://globalnation.inquirer.net/34379/hackers-bring-ph-china-dispute-to-cyberspace }}</ref> Naapektuhan din noong Abril ang mga website ng Official Gazette, ng Presidential Communications Development and Strategic Planning Office, at ng Presidential Museum and Library sa Pilipinas. Noong Mayo 4, sinira rin ng mga hacker ang website ng pahayagang ''[[The Philippine Star]]''.<ref>{{cite web|url=http://www.sunstar.com.ph/breaking-news/2012/05/05/philippine-news-website-hacked-219811|title=Breaking News|work=Sun.Star|access-date=15 May 2016|archive-date=16 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170816152038/http://www.sunstar.com.ph/breaking-news/2012/05/05/philippine-news-website-hacked-219811|url-status=dead}}</ref> ==== Mga eksport ng prutas ng Pilipinas sa Tsina ==== Nagpatupad ang Tsina ng mas mahigpit na mga regulasyon sa pag-angkat ng mga [[saging]] mula sa Pilipinas, matapos tanggihan noong Mayo ang isang kargamento ng saging, na umano’y dahil sa kabiguan nitong makapasa sa mga pagsusuri sa kuwarantina. Ayon sa mga nagluluwas ng saging sa Pilipinas, ang hakbang ng Tsina ay may kaugnayan sa alitan sa Bajo de Masinloc.<ref>{{Cite web |last=Santos |first=Dennis Jay |title=Banana exports to be hit by Scarborough dispute– industry insider |url=https://business.inquirer.net/57081/banana-exports-to-be-hit-by-scarborough-dispute%e2%80%93-industry-insider |date=May 3, 2012|website=INQUIRER.net |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.interaksyon.com/article/31100/new-weapon-in-scarborough-standoff-bananas|title=New weapon in Scarborough standoff: Bananas|work=InterAksyon.com|access-date=15 May 2016}}</ref> Nag-utos din ang Tsina ng mas mahigpit na inspeksiyon sa mga pinya at iba pang prutas mula sa Pilipinas.<ref name="autogenerated1">{{cite news |author=Bodeen |first=Christopher |title=China travel agencies suspend trips to Philippines |newspaper=Philippine Daily Inquirer |url=http://globalnation.inquirer.net/36217/china-travel-agencies-suspend-trips-to-philippines |access-date=15 May 2016}}</ref> ==== Pagsuspinde ng mga paglilibot sa Pilipinas ==== Karamihan sa mga Chinese travel agencies ay nagsuspinde ng mga paglilibot patungo sa Pilipinas dahil sa alitan sa Bajo de Masinloc. Ayon sa [[Kagawaran ng Turismo|Kagawaran ng Turismo ng Pilipinas]], ang mga turistang mula sa Tsina ay bumubuo ng humigit-kumulang 9% ang kabuuang pagdating ng mga turista sa Pilipinas. Sinuspinde ng pag-aari ng estado ng Tsina ang [[China Travel Service]], Shanghai Tourism Bureau, at [[Ctrip.com]] ang lahat ng paglilibot sa Pilipinas nang walang takdang panahon, na binanggit ang kontra-Tsinong sentimyento sa bansa at ang kaligtasan ng mga mamamayang Tsino.<ref name=autogenerated1 /><ref>{{cite news| url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-18015538 | work=BBC News | title=China travel agencies suspend Philippine tours | date=10 May 2012}}</ref> ==== Mga protesta sa Pilipinas ==== Nagsagawa ang mga Pilipino ng protesta malapit sa Konsulado ng Tsina sa Maynila laban sa mga patakaran ng Tsina sa Bajo de Masinloc noong Mayo 11. Gayunpaman, panandalian lamang ito dahil isang maliit na bahagi lamang ng 1,000 kataong inaasahang lalahok ang dumalo sa protesta.<ref name=bbc /> Nagpadala ang Tsina ng mga pulis malapit sa Embahada ng Pilipinas sa Beijing, kung saan iniulat ang humigit-kumulang 200 nagpoprotesta. Nagtapos nang mapayapa ang protesta sa Beijing. Pinayuhan ng embahada ng Tsina sa Maynila ang mga mamamayang Tsino na umiwas sa paglabas sa mga lansangan.<ref name=bbc>{{cite news| url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-18030805 | work=BBC News | title=Protest in Philippines over South China Sea stand-off | date=11 May 2012}}</ref> Naglabas din ang Taiwan ng katulad na abiso sa mga mamamayan nito na nananatili sa Pilipinas.<ref>{{cite news|url=http://www.gmanetwork.com/news/story/257805/news/nation/taiwanese-in-phl-urged-to-keep-safe-at-anti-china-protests-in-manila|title=Taiwanese in PHL urged to keep safe at anti-China protests in Manila|work=GMA News|date=May 11, 2012}}</ref><ref name="beijingptst">{{cite web|url=http://www.china.org.cn/china/2012-05/12/content_25367605.htm|title=Protest over Huangyan Island dispute held in Beijing|author=段亚英|access-date=15 May 2016}}</ref> ==== Mga protesta sa Hong Kong ==== Nagsagawa ang mga aktibistang mula sa [[Hong Kong]] ng protesta noong Mayo 11 upang muling igiit ang pag-angkin ng Tsina sa Bajo de Masinloc malapit sa Konsulado ng Pilipinas sa Hong Kong. Nagpadala ang mga nagpoprotesta ng isang bukas na liham ''(open letter)'' sa mga awtoridad na nagsasaad na ang Bajo de Masinloc ay teritoryong Tsino na mula pa noong 1279 sa panahon ng [[Dinastiyang Yuan]]. Inakusahan din nila ang Pilipinas ng pag-uudyok ng mga demonstrasyong kontra-Tsina sa hanay ng mga Pilipino at ng pag-abala sa mga mangingisdang Tsino sa bahura.<ref>[https://web.archive.org/web/20120512205941/http://chinapost.com.tw/china/local-news/hong-kong/2012/05/11/340696/HK-activists.htm HK activists protest against Scarborough Shoal standoff – The China Post<!-- Bot generated title -->]</ref> ==== Mga protesta sa Beijing noong Mayo 12 ==== Limang nagpoprotesta ang naglatag ng mga bandila sa harap ng embahada ng Pilipinas sa Beijing na may nakasulat na "Huangyan Island will always belong to China" (''Ang Pulo ng Huangyan ay mananatiling pag-aari ng Tsina'') at "Keep your hands off Huangyan Island" (''Huwag pakialaman ang Pulo ng Huangyan''). Hindi nagtagal ang protesta at pinakalat ng mga pulis ang mga nagpoprotesta pagsapit ng tanghali.<ref name="beijingptst" /> ==== Pagbabawal sa pangingisda ==== Unilaterang ipinataw ng pamahalaang Tsina ang pagbabawal sa pangingisda sa [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] ([[Dagat Timog Tsina]]), kung saan matatagpuan ang Bajo de Masinloc, na tumagal mula Mayo 16 hanggang Agosto 1. Mula noong 1999, ipinatutupad ng Tsina ang taunang pagbabawal sa pangingisda tuwing tag-init, na sumasaklaw sa lahat ng mangingisda anuman ang nasyonalidad. Ang mga mono-layer [[gillnet]] at [[pangingisda gamit ang kawil at linya]] (''hook and line fishing'') ay hindi saklaw ng pagbabawal.<ref>{{cite web|url=http://www.interaksyon.com/article/31840/china-bans-fishing-in-scarborough-shoal-other-parts-of-south-china-sea-starting-may-16|title=China bans fishing in Scarborough Shoal, other parts of South China Sea, starting May 16|work=Interaksyon.com|access-date=15 May 2016|url-status=dead|archive-date=31 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160531095317/http://www.interaksyon.com/article/31840/china-bans-fishing-in-scarborough-shoal-other-parts-of-south-china-sea-starting-may-16}}</ref> Hindi kinilala ng Pilipinas ang pagbabawal sa pangingisda na ipinatupad ng Tsina, ngunit nagpatupad din ito ng sarili nitong pagbabawal sa pangingisda. Ang pagbabawal sa pangingisda ng Pilipinas ay tumagal mula Mayo 16 hanggang Hulyo 15, at pagbabawalan ng Tanod Baybayin ng Pilipinas ang mga mangingisdang Pilipino na mangisda sa bahura. Iginiit ni dating Pangulong [[Benigno Aquino III]] na ang pagbabawal ay para sa pangangalaga ng mga yamang-dagat. Naglagay ng mga [[fish aggregating device]] sa katubigang munisipal ng [[Santa Cruz, Zambales|Santa Cruz]], [[Candelaria, Zambales|Candelaria]], [[Masinloc, Zambales|Masinloc]], [[Palauig, Zambales|Palauig]] at [[Iba, Zambales|Iba]] sa [[Zambales]], gayundin sa [[La Union]], [[Ilocos Sur]] at [[Ilocos Norte]], upang matiyak ang kabuhayan ng mga apektadong mangingisdang Pilipino.<ref>{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/china/9264697/Philippines-and-China-to-impose-fishing-bans-amid-standoff.html | location=London | work=The Daily Telegraph | title=Philippines and China to impose fishing bans amid standoff | date=14 May 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=807755&publicationSubCategoryId=63|title=Suspek|work=The Philippine Star|access-date=15 May 2016}}</ref> Noong Hunyo 26, nananatili pa rin sa Bajo de Masinloc ang mga bangkang mangigisda, kasama ang mga barkong paramilitar, sa kabila ng nananatiling umiiral na pagbabawal ng Tsina sa pangingisda.<ref>[http://businessmirror.com.ph/home/nation/29108-chinese-fishing-boats-paramilitary-ships-still-staying-at-scarborough-shoal Chinese fishing boats, paramilitary ships still staying at Scarborough Shoal<!-- Bot generated title -->]{{Dead link|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==== Nakatakdang protesta ni Faeldon ==== Nagplano ang dating [[Kapitan]] ng [[Marino]] na si [[Nicanor Faeldon]] na pangunahan ang isang pangkat ng mga mangingisda patungo sa Bajo de Masinloc bilang protesta upang igiit ang pag-angkin ng Pilipinas sa bahura.<ref>{{cite news|url=http://www.abs-cbnnews.com/-depth/05/17/12/ex-rebel-soldier-leads-voyage-scarborough-shoal|title=Ex-rebel soldier leads voyage to Scarborough Shoal|author=Tessa Jamandre, Vera Files|work=ABS-CBN News|date=May 17, 2012}}</ref> Noong Mayo 18, tinawagan ni Pangulong Aquino si Faeldon upang hikayatin siyang huwag ituloy ang kaniyang paglalakbay. Ayon kay Faeldon, bagaman itinuloy ang kaniyang plano, wala silang balak magtanim ng watawat, taliwas sa mga naunang ulat, o mangisda sa lugar.<ref>{{cite news|url=http://globalnation.inquirer.net/37405/china-on-high-alert-over-faeldon-trip|title=China on high alert over Faeldon trip|author=Tina G. Santos|newspaper=Philippine Daily Inquirer|access-date=15 May 2016}}</ref><ref>[http://mb.com.ph/node/359877/pnoy- PNoy Stops Faeldon's Scarborough Trip | Manila Bulletin]</ref> ==== Patuloy na presensiya ng Tsina ==== Iginiit ng Pilipinas na sa ilalim ng isang kasunduang pinamagitanan ng Estados Unidos noong 2012, nangako ang Tsina at Pilipinas na aalisin ang kani-kanilang mga puwersa mula sa Bajo de Masinloc hanggang sa magkaroon ng kasunduan hinggil sa pagmamay-ari nito.<ref>{{cite news|url=http://www.philstar.com/headlines/2016/04/13/1572446/philippine-diplomat-china-dont-turn-shoal-island|title=Philippine diplomat to China: Don't turn shoal into island|work=The Philippine Star|access-date=15 May 2016}}</ref> Ayon sa Pilipinas, "sinunod nito ang kasunduan" at umatras ito. Gayunman, hindi sumunod ang Tsina sa kasunduan at nanatili ang presensiya nito sa Bajo de Masinloc, na nagresulta sa epektibong militarisasyon ng bahura. Inihambing kalaunan ni Pangulong Benigno S. Aquino III ang naging asal ng Tsina sa [[Pagsasanib ng Alemanyang Nazi sa Czechoslovakia|pagsasanib ng Alemanyang Nazi sa Czechoslovakia]].<ref>Bradsher, Keith, "[https://www.nytimes.com/2014/02/05/world/asia/philippine-leader-urges-international-help-in-resisting-chinas-sea-claims.html?_r=0 Philippine Leader Sounds Alarm on China]", ''[[New York Times]]'', 4 February 2014</ref> Iginiit ng Tsina na walang naging ganitong kasunduan ang umabot, at handa itong makipag-usap sa Pilipinas basta't hindi makikialam sa naturang usapan ang mga bansang hindi kabilang sa rehiyon, gaya ng Estados Unidos. Pagsapit ng Hulyo 2012, ayon sa [[Kagawaran ng Ugnayang Panlabas|Kagawaran ng Ugnayang Panlabas ng Pilipinas]], nagtayo ang Tsina ng isang harang sa pasukan ng Bajo de Masinloc.<ref>{{cite news |title=DFA: China boats blocking PHL vessels from Panatag Shoal |author=Michaela Del Callar |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/265889/news/nation/dfa-china-boats-blocking-phl-vessels-from-panatag-shoal |work=GMA News|date=18 July 2012 |access-date=1 August 2012}}</ref><ref>{{cite news |title=Indonesia scrambles to end ASEAN rift over sea |author=Jim Gomez |url=http://www.boston.com/news/world/asia/2012/07/18/indonesia-scrambles-end-asean-rift-over-sea/zh9BrI0Bj4WH4FQT2QY5hP/story.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224125001/http://www.boston.com/news/world/asia/2012/07/18/indonesia-scrambles-end-asean-rift-over-sea/zh9BrI0Bj4WH4FQT2QY5hP/story.html |url-status=dead |archive-date=December 24, 2013 |newspaper=Associated Press |date= 18 July 2012|access-date=1 August 2012}}</ref><ref>{{cite news |title=China has the Philippines on the ropes |last = Keating|first = Joshua|author-link = Joshua Keating |url=http://blog.foreignpolicy.com/posts/2012/09/04/china_has_the_phillipines_on_the_ropes |newspaper=[[Foreign Policy]] |date=4 September 2012 |access-date=16 September 2012}}{{subscription required}}</ref> Mula noon, namataan ang mga sasakyang-pandagat ng [[China Marine Surveillance]] at China Fisheries Law Enforcement Command sa pinagtatalunang bahura,<ref>{{cite news |title=3 Chinese government vessels spotted at Scarborough Shoal — DFA |author=Fat Reyes |url=http://globalnation.inquirer.net/45761/3-chinese-government-vessels-spotted-at-scarborough-shoal-dfa |newspaper=Philippine Daily Inquirer |date=27 July 2012 |access-date=1 August 2012}}</ref> at itinataboy ng mga sasakyang-pandagat ng pamahalaang Tsina ang mga sasakyang-pandagat ng Pilipinas na naglalayag patungo sa lugar.<ref>{{cite news |title=3 Chinese ships seen in Scarborough – PCG |url=http://www.abs-cbnnews.com/nation/regions/09/12/12/3-chinese-ships-seen-scarborough-pcg |work=ABS-CBN News |date=12 September 2012 |access-date=16 September 2012 |location=Manila, Philippines |archive-date=23 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123002611/http://www.abs-cbnnews.com/nation/regions/09/12/12/3-chinese-ships-seen-scarborough-pcg |url-status=dead}}</ref> Bilang tugon, sinabi ng Pilipinas na naghahanda itong muling magpadala ng mga sasakyang-pandagat sa Bajo de Masinloc, sa gitna ng tinaguriang "malamig na komprontasyon" (''cold standoff'').<ref>{{cite news |title=Navy ships ready to sail back to Scarborough Shoal |author=Tarra Quismundo |url=http://globalnation.inquirer.net/48044/navy-ships-ready-to-sail-back-to-scarborough-shoal |newspaper=Philippine Daily Inquirer|date=25 August 2012 |access-date=16 September 2012}}</ref> Pagsapit ng Enero 2014, patuloy na pinanatili ng Tsina ang presensiya nito sa Bajo de Masinloc, kasabay ng tumitinding tensiyon kaugnay ng isang bagong batas na nag-aatas sa mga dayuhang bangkang mangigisda na humingi muna ng pahintulot sa Tsina bago mangisda sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas. Gayunman, nakapangisda pa rin ang mga mangingisdang Pilipino sa paligid ng Bajo de Masinloc nang walang pakikialam mula sa mga awtoridad ng Tsina.<ref>{{cite news |last=Romero |first=Alexis |date=26 January 2014 |title=Pinoy fishermen defy new Chinese fishing rules in Panatag Shoal |url=http://www.philstar.com/headlines/2014/01/26/1283092/pinoy-fishermen-defy-new-chinese-fishing-rules-panatag-shoal |work=The Philippine Star|location=Manila |access-date=12 February 2014 }}</ref> ===2014=== ====Paggamit ng water cannon ng Tsina==== Noong Pebrero 2014, inihayag ng mga opisyal ng Pilipinas na nagpaputok ng water cannon ang isang sasakyang-pandagat ng Tsina laban sa mangingisdang Pilipino.<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Philippines says China 'fired water cannon' on Filipino fishermen |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-26320383 |newspaper=BBC |location=United Kingdom |date=24 February 2014 |access-date=5 May 2015 }}</ref> Pinasubalian ng Tsina ang mga ulat hinggil sa insidente at muling iginiit ang pag-angkin nito sa Bajo de Masinloc.<ref>{{cite news |agency=Associated Press |date=24 April 2015 |title=Philippines, China trade accusations over sea threats |url=https://www.sandiegouniontribune.com/sdut-philippines-china-trade-accusations-over-sea-2015apr24-story.html |access-date=5 May 2015 }}</ref> Tinawag ng Estados Unidos na "nakagagalit" ang mga aksiyon ng Tanod Baybayin ng Tsina.<ref>{{cite news |last=Katigbak |first=Jose |title=US condemns China's use of water cannons |url=http://www.philstar.com/headlines/2015/04/23/1446886/us-condemns-chinas-use-water-cannons |work=The Philippine Star |location=Philippines |date=23 April 2015 |access-date=5 May 2015 |url-status=dead |archive-date=25 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150425222551/http://www.philstar.com/headlines/2015/04/23/1446886/us-condemns-chinas-use-water-cannons }}</ref> Ang artikulo sa [[Foreign Policy]] ang nagtukoy sa pinaigting na mga pagpapatrolya ng Tsina sa mga bahura bilang isa sa mga dahilan kung bakit ang paratang ng Tsina na ang US pivot ang nagpapalala ng tensyon sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas ay "hayagang hindi totoo."<ref>{{cite news|last1=Keck|first1=Zachary|title=Don't Blame US Pivot for South China Sea Row|url=https://thediplomat.com/2014/08/dont-blame-us-pivot-for-south-china-sea-row/|publisher=The Diplomat|date=August 13, 2014}}</ref> === 2015 === ==== Paggamit ng water cannon noong 2015 ==== Noong Abril 2015, gumamit ng water cannon ang isang sasakyang-pandagat ng Tanod Baybayin ng Tsina laban sa mga bangkang mangigisda ng Pilipinas at kinumpiska ang huli ng ilan sa mga bangka sa katubigan malapit sa bahura.<ref>{{cite news |last=Teves |first=Oliver |agency=Associated Press |date=24 April 2015 |title=Philippines, China trade accusations over sea threats |url=http://hosted.ap.org/dynamic/stories/A/AS_PHILIPPINES_CHINA?SITE=MAHYC&SECTION=HOME&TEMPLATE=DEFAULT&CTIME=2015-04-24-21-30-33 |newspaper=Cape Cod Times |location=United States |access-date=5 May 2015 |archive-date=3 Marso 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303232416/http://hosted.ap.org/dynamic/stories/A/AS_PHILIPPINES_CHINA?SITE=MAHYC&SECTION=HOME&TEMPLATE=DEFAULT&CTIME=2015-04-24-21-30-33 |url-status=dead }}<br/>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=21 April 2015 |title=Philippines accuses China of turning water cannon on its fishing boats |url=https://www.reuters.com/article/us-southchinasea-philippines-usa-idUSKBN0NC0MN20150421 |newspaper=Reuters |access-date=5 May 2015 }}</ref> === 2021 === ==== Pagsasamantala na pangingisda ng mga Tsino ==== Noong Abril 2021, tinatayang may 287<ref>{{cite news |date= 12 May 2021 |title= 287 Chinese vessels remain scattered within, outside PH EEZ — WPS task force |work= CNN Philippines |url= https://cnnphilippines.com/news/2021/5/12/287-Chinese-militia-ships-West-Philippine-Sea-May-9.html |access-date= 4 October 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210512072516/https://cnnphilippines.com/news/2021/5/12/287-Chinese-militia-ships-West-Philippine-Sea-May-9.html |archive-date= 12 May 2021 |url-status= dead }}</ref> bangkang mangigisda ng Tsina na nangingisda sa [[Bajo de Masinloc]]. Pinaghihinalaang mahigit 240,000 kilo, o mahigit 260 tonelada, ng yamang-dagat ang ilegal na nakuha ng mga bangkang mangigisda ng Tsina.<ref>{{cite news |author= Joanna Rose Aglibot |date= 15 April 2021 |title= 'Worse than invasion': China ships poach 240,000 kg of fish daily in PH seas, says group |work= The Philippine Daily Inquirer |url= https://globalnation.inquirer.net/195237/worse-than-invasion-china-ships-poach-240000-kg-of-fish-daily-in-ph-seas-says-group |access-date= 4 October 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210415120326/https://globalnation.inquirer.net/195237/worse-than-invasion-china-ships-poach-240000-kg-of-fish-daily-in-ph-seas-says-group |archive-date= 15 April 2021 |url-status=live }}</ref> Dahil dito, nagalit ang maraming Pilipino, kabilang si Kalihim ng [[Kagawaran ng Ugnayang Panlabas]] na si [[Teodoro Locsin Jr.]], na naghain ng maraming ''[[Démarche]]'', o mas kilala bilang mga diplomatikong protesta, laban sa pagpasok ng Tsina sa Bajo de Masinloc. === 2025 === {{main|Insidente ng pagbangga ng barko ng Tanod Baybayin ng Tsina at Hukbong-dagat ng Tsina (2025)}} Noong Agosto 11, 2025, nasira ang isang sasakyang-pandagat ng [[Tanod Baybayin ng Tsina]] matapos itong mabangga ng isang barko ng [[Hukbong Dagat ng Tsina]] habang tinatangkang itaboy ang sasakyang-pandagat ng [[Tanod Baybayin ng Pilipinas]] na BRP ''[[BRP Suluan|Suluan]]'' mula sa Bajo de Masinloc.<ref>{{Cite web |date=13 August 2025 |title=US briefly deploys 2 warships to a disputed South China Sea shoal after Chinese collision |url=https://apnews.com/article/scarborough-shoal-south-china-sea-united-states-philippines-e55c1bf3178dee330028bb7267e9a08d |access-date=13 August 2025 |website=AP News |language=en-US}}</ref> Kasunod ng banggaan, nagpadala ng tawag sa radyo ang mga tauhan ng BRP ''Suluan'', kasama ang BRP ''[[BRP Teresa Magbanua|Teresa Magbanua]]'', upang mag-alok ng tulong, ngunit wala silang natanggap na tugon.<ref>{{Cite news |last=Dela Cruz |first=Raymond Carl |date=August 11, 2025 |title= PCG aids CCG vessel hit by another Chinese ship off Bajo de Masinloc |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1256282 |work=[[Philippine News Agency]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mendoza |first=John Eric |date=August 11, 2025 |title= Chinese ships collide off Scarborough Shoal; PH Coast Guard offers aid |url=https://www.inquirer.net/452305/fwd-break-chinese-ships-collide-off-scarborough-pcg-offers-help/ |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]]}}</ref> Ginawaran ng Coast Guard Bronze Cross Medal at Ribbon ang apatnapu't dalawang tripulante ng BRP ''Suluan'', habang ginawaran naman ang namumunong opisyal nito, si Kapitan Jomark Angue, ng Coast Guard Distinguished Service Medal and Ribbon.<ref>{{Cite news |last=Sadongdong |first=Martin |date=August 12, 2025 |title= 'Bigyan ng medal!' 43-member crew of BRP Suluan commended for excellent seamanship during WPS duty |url=https://mb.com.ph/2025/08/12/bigyan-ng-medal-43-member-crew-of-brp-suluan-commended-for-excellent-seamanship-during-wps-duty |work=[[Manila Bulletin]]}}</ref> == Mga pandaigdigang reaksiyon == * {{AUS}} – Ang Ministrong Panlabas ng Australia na si [[Bob Carr]], habang nasa Shanghai noong Mayo 12, ay hinimok ang mga bansang umaangkin na sumunod sa mga pandaigdigang kasunduan at batas upang maresolba ang alitan, at sinabing, "Hindi kami kumakampi sa iba't ibang pag-angkin ng bansa sa Dagat Timog Tsina. "Ngunit dahil sa aming interes sa Dagat Timog Tsina (''Kanlurang Dagat ng Pilipinas''), at dahil malaking bahagi ng aming kalakalan ang dumaraan dito, hinihikayat namin ang mga pamahalaan na linawin at isulong ang kanilang mga pag-angkin at ang kaugnay na mga karapatang pandagat alinsunod sa pandaigdigang batas, kabilang ang [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Kumbensiyon ng U.N. sa Batas ng Dagat]]."<ref>{{cite news|url=http://www.gmanetwork.com/news/story/258071/news/nation/australia-urges-un-law-of-the-sea-approach-to-south-china-sea-claims|title=Australia urges UN Law of the Sea approach to South China Sea claims|work=GMA News|access-date=15 May 2016}}</ref> * {{IND}} – Naglabas ng isang pahayag ang [[Ministri ng Ugnayang Panlabas (Indiya)|Ministri ng Ugnayang Panlabas]] ng India na nagsasabing, "Ang pagpapanatili ng kapayapaan at seguridad sa rehiyon ay may mahalagang kahalagahan para sa pandaigdigang pamayanan. Hinihikayat ng India ang dalawang bansa na magpakita ng pagpipigil at lutasin ang isyu sa pamamagitan ng diplomasya alinsunod sa mga prinsipyo ng pandaigdigang batas."<ref>{{Cite news |title=Recent developments in South China Sea |url=https://www.mea.gov.in/media-briefings?dtl/19691/Recent_developments_in_South_China_Sea |publisher=Ministry of External Affairs, Government of India |date=10 May 2012 |access-date=3 July 2026}}</ref> * {{MYS}} – Sinabi ng [[Punong Ministro ng Malaysia|Punong Ministro]] ng Malaysia na si [[Najib Razak]] na sinusuportahan ng kaniyang bansa ang panawagan ng Pilipinas para sa isang "mapayapang paglutas" sa pamamagitan ng isang "multilateral na solusyon" sa alitan sa Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal'').<ref>{{cite news|url=http://globalnation.inquirer.net/38389/malaysia-too-wants-peace-in-panatag-shoal|title=Malaysia too wants peace in Panatag Shoal|author=Jerry E. Esplanada|newspaper=Philippine Daily Inquirer|access-date=15 May 2016}}</ref> * {{PAK}} – Sinabi ng Embahador ng Pakistan sa Tsina na si Masood Khan, sa isang forum ng mga embahador sa [[China Women's University]], na "Nasa panig ng Tsina ang Pakistan" hinggil sa insidente sa Bajo de Masinloc.<ref>{{cite web|url=http://www.china.org.cn/world/2012-05/09/content_25342718.htm|title=Ambassador: Pakistan supports China on Huangyan issue|author=张锐|access-date=15 May 2016}}</ref> * {{RUS}} – Muling iginiit ng Embahador ng Rusya sa Maynila na si Nikolay Kudashev na sinusuportahan ng Rusya ang isang bilateral na solusyon sa pagitan ng mga bansang umaangkin at tinututulan nito ang pakikilahok ng ibang mga bansa sa mga alitan sa Dagat Timog Tsina (Kanlurang Dagat ng Pilipinas). Binanggit din ni Kudashev na hindi kabilang ang Rusya sa alitan sa Bajo de Masinloc at nais ng kaniyang bansa na matiyak ang [[Kalayaan sa Paglalayag|kalayaan sa paglalayag]] sa [[Dagat Timog Tsina]]. Sinabi rin ni Kudashev na "Ang [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|UNCLOS]] (''United Nations Convention on the Law of the Sea'') ay magbibigay ng isang mabuti at matibay na batayan."<ref>[http://mb.com.ph/node/360014/ru Russia Against Meddling | Manila Bulletin]</ref> * {{flag|Taiwan}} – Ipinahayag ng dating [[Pangulo ng Republika ng Tsina|Pangulo]] ng Taiwan na si [[Ma Ying-jeou]] ang alitan sa isang "mapayapang paraan," ngunit muling iginiit na patuloy na igigiit ng Taiwan ang mga pag-angkin nito sa Dagat Timog Tsina (Kanlurang Dagat ng Pilipinas).<ref>{{cite news|url=http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=809152&publicationSubCategoryId=63|title=Civic leader apologizes to JPE, impeach court|work=The Philippine Star|access-date=15 May 2016}}</ref> * {{UK}} – Binigyang-diin ng [[Punong Ministro ng Reyno Unido|Punong Ministro]] ng United Kingdom na si [[David Cameron]] na nananawagan ang United Kingdom ng isang "mapayapang paglutas" sa alitan sa Bajo de Masinloc.<ref>[http://www.pinasglobal.com/2012/06/uk-pabor-sa-posisyon-ng-pinas-sa-scarborough/ "UK, pabor sa posisyon ng Pinas sa Scarborough"], ''[[Pinas (Philippine newspaper)|Pinas]]'' June 7, 2012.{{in lang|tl}}<!--Tagalog--></ref> * {{USA}} – Noong Hunyo 14, 2011, Martes, nagpahiwatig ang Estados Unidos ng suporta sa Pilipinas sa gitna ng tumitinding tensyon hinggil sa pinagtatalunang [[Kapuluan ng Kalayaan]] sa Dagat Timog Tsina (''Kanlurang Dagat ng Pilipinas''). Sinabi ng US Ambassador na si Harry Thomas, “Gusto kong tiyakin sa inyo na sa lahat ng larangan, kami, ang Estados Unidos, ay kasama ng Pilipinas, ... Ang Pilipinas at ang Estados Unidos ay mga estratehikong magkapanalig sa ilalim ng kasunduan. Magkatuwang tayo. Magpapatuloy tayong magkonsulta at makikipagtulungan sa isa’t isa sa lahat ng isyu, kabilang ang Dagat Timog Tsina (Kanlurang Dagat ng Pilipinas).”<ref>{{cite news|url=https://online.wsj.com/news/articles/SB10001424052702304665904576385234220024592|title=Beijing Warns Against Sea Meddling|date=June 15, 2011|newspaper=The Wall Street Journal}}</ref> * {{VIE}} – Sinabi ng Tagapagsalita ng Ministri ng Ugnayang Panlabas ng Vietnam na si Luong Thanh Nghi na ang Vietnam ay "lubhang nag-aalala" sa insidente sa Bajo de Masinloc. Binigyang-diin niya na ang mga “kinauukulang panig ay dapat magpakita ng pagpipigil at mapayapang lutasin ang mga alitan batay sa pandaigdigang batas, partikular ang 1982 United Nations Convention on the Law of the Sea at ang Declaration on Conduct of the Parties in the East Sea (DOC), upang mapanatili ang kapayapaan, katatagan, seguridad, at kaligtasan sa paglalayag sa East Sea (Dagat Silangan) at sa rehiyon.”<ref>{{cite web|url=http://vietnamnews.vn/politics-laws/223972/scarborough-shoal-dispute-%E2%80%98of-concern.html|title=Scarborough Shoal dispute 'of concern'|work=vietnamnews.vn|access-date=15 May 2016|archive-date=19 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140619163604/http://vietnamnews.vn/politics-laws/223972/scarborough-shoal-dispute-%E2%80%98of-concern.html|url-status=dead}}</ref> == Pagkakasangkot ng ITLOS == {{Main|Pandaigdigang Hukuman para sa Batas ng Dagat|Pilipinas v. Tsina}} Ang Pandaigdigang Hukuman para sa Batas ng Dagat (International Tribunal for the Law of the Sea o ITLOS) ay isang [[Intergovernmental na Organisasyon|intergovernmental na organisasyon]] na itinatag alinsunod sa mandato ng Ikatlong Kumperensiya ng Nagkakaisang mga Bansa sa Batas ng Dagat. May pananagutan ito sa regulasyon ng [[pagmimina sa seabed]] na lampas sa saklaw ng pambansang hurisdiksiyon, at may kapangyarihang lutasin ang mga alitan sa pagitan ng mga estadong kasapi. Noong Hunyo 2013, nagpasya ang Pilipinas na iharap ang usapin sa teritoryo sa ITLOS matapos nitong "maubos ang lahat ng pampulitika at diplomatikong paraan para sa isang mapayapang negosasyong solusyon sa alitang pandagat nito sa Tsina", na nagsasabing hihilingin nito sa hukuman na ideklara ang mga pag-aangkin ng Tsina bilang "walang bisa." Pormal na tinanggihan ng Tsina ang mga paglilitis ng arbitrasyon na pinasimulan ng Pilipinas. Ayon sa Annex VII ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa]] (UNCLOS), gayunman, ang pagtanggi ng Tsina ay hindi kinakailangang makapipigil sa pagpapatuloy ng mga paglilitis.<ref name=rappler2013-06-25>{{cite news|url=https://www.rappler.com/philippines/32120-thomas-mensah-arbitral-tribunal/|title=Top maritime judge to hear PH case vs China|date=June 25, 2013|work=Rappler}}</ref> Noong Pebrero 2014, iniulat na nag-alok ang Tsina ng sabayang pag-atras mula sa bahura at iba pang mga insentibo kung hindi magsusumite ang Pilipinas ng pormal na petisyon, at ang posisyon ng Pilipinas ay, “Sa mga iniaalok, hindi ito sapat.”<ref name=rappler2014-02-26>{{cite news|work=Rappler|url=https://www.rappler.com/philippines/51558-china-derail-philippines-memorial-itlos/|title=China offers PH 'carrot' to quit case|date=February 26, 2014|publisher=rappler.com}}</ref> == Paglala ng tensyon noong 2016 at 2026 == Nakita ang aktibidad ng mga bangka sa bahura na maaaring senyales ng paghahanda para sa anumang gawaing pagpapaunlad, kaya’t ang Estados Unidos ay “nagsagawa ng tatlong magkakaibang air patrol malapit sa Scarborough … kabilang na noong Abril 19 at 21.” Noong 2016, tinalakay at naiulat na pinag-iisipan ng Estados Unidos ang iba pang mga tugon dahil sa mas mataas na antas ng tensyon sa [[Sigalot sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas|Kapuluan ng Kalayaan at sa rehiyon]]. Sinunod ng mga paglipad ng Estados Unidos ang 12-milyang teritoryal na hangganan mula sa bahura.<ref>Lubold, Gordon, and Jeremy Page, [https://www.wsj.com/articles/u-s-sees-new-flashpoint-in-south-china-sea-1461714183 "U.S. Sees New Flashpoint in South China Sea Dispute" (subscription may be required)], Wall Street ''Journal'', April 26, 2016. Retrieved 2016-04-26.</ref> Noong 2026, muling lumitaw ang karagdagang tensyon nang magtangkang harangin ng Tsina ang pag-access sa Bajo de Masinloc. Ang tiyempo ng pangyayaring ito ay kasabay ng pagkakasangkot ng Estados Unidos sa tunggalian sa Iran at ng pagsisikap nito na muling buksan ang mahalagang daanang tubig ng Kipot ng Hormuz.<ref>Torode, Greg and Lema, Karen "[https://www.reuters.com/world/asia-pacific/china-moves-block-entrance-disputed-south-china-sea-shoal-images-show-2026-04-15/ Exclusive: China moves to block entrance to disputed South China Sea shoal, images show]", ''[[Reuters]]'', 15 April 2026</ref> == Mga tala == {{notelist}} == Mga Sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:2012 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Relasyon ng Tsina–Pilipinas]] rqrif7rkaqwrr0yu3b3ildrts6qq9bo 15 338855 2218986 2216508 2026-08-04T10:17:09Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2218986 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?item wdt:P570 ?time0 . ?item ^schema:about ?article . ?article schema:isPartOf <https://tl.wikipedia.org/> . FILTER((?time0 >= "2026-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime) && (?time0 <= "2027-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime)) } |columns=label,P569,P570,P27 |section= |min_section= |sort=P570 |links=all |thumb=128 |autolist=fallback |references=all |summary=itemnumber |freq=7 |wdedit=yes }} {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! label ! petsa ng kapanangakan ! petsa ng kamatayan ! bansa ng pagkamamamayan |- class='wd_q57336' |class='wd_label'| [[Ali Khāmenei]] |class='wd_p569' data-sort-value="1939" | 1939-04-19<ref name="ref_c3db8d37b8e4e2f1687c917c71e4929d4b9e1fa362531a26007ca301766f7984">https://www.lalibre.be/actualite/personne/ali-khamenei/</ref><ref name="ref_8fbe8b5833f567f21ebea7897275b7ae3eac9e53d005939db930aaa1df9c88e1">https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142#600</ref><ref name="ref_ca76b7013dd6b97e08ace50595d3ee7d879256b7b9ac741f7b7a6e4251754c24">''[[:d:Q18336371|BBC Things]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-02-28<ref name="ref_74d49b73b86d9bf912ac1d4b46607a8d80aefbe7311ef627caa976e48491a824">https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3A05438029-42ea-466e-9227-048ea510b3d8#post</ref><ref name="ref_b1f885c53e4cec004b8ae2c34cc684708ae4d76723b8b134bbd6cfafd98c7032">https://www.liberation.fr/international/moyen-orient/mort-de-ali-khamenei-impitoyable-gardien-de-la-revolution-iranienne-20260228_YWCOT7YT4RA2ZOIHJKYRGKEPEE/</ref><ref name="ref_4706c1bcbdb02263a43f02d3f1490b48fba56d069f553d90d3ab168dcdcef122">https://www.zeit.de/politik/ausland/2026-03/irans-staatsmedien-bestaetigen-tod-von-ali-chamenei</ref><ref name="ref_32ed2cdda634ee2c60fd481ea632247e001efe144bdef434125d017f760bd4cd">https://www.lavoixdunord.fr/1679078/article/2026-02-28/iran-trump-annonce-que-khamenei-est-mort-pas-de-confirmation-iranienne</ref><ref name="ref_327e2b112a629682687fcd216691229e4ded16ea95cfbd3ad803a823ff75698c">''[[:d:Q138510446|Deuil, conseil provisoire, riposte... Après la mort du guide suprême Ali Khamenei, que va-t-il se passer en Iran ?]]''</ref> |class='wd_p27'| ''[[:d:Q107258515|Pahlavi Iran]]''<br/>[[Iran]] |- class='wd_q57480' |class='wd_label'| [[Abd Rabbuh Mansur Hadi]] |class='wd_p569' data-sort-value="1945" | 1945-09-01<ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-05-28<ref name="ref_af48e5fb516ad011f7841389d7aeb5bba5e073c9e797889d6c5fced88ea3264b">https://www.aljazeera.net/news/2026/5/28/%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%85%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%B1%D8%A8%D9%87</ref> |class='wd_p27'| [[Yemen]]<ref name="ref_007a2b480287d2746bba728bb871ddd76f37fd2e806a448965586a3d51e6d73f">http://www.nytimes.com/2012/02/22/world/middleeast/yemen-votes-to-remove-ali-abdullah-saleh.html</ref> |- class='wd_q77349' |class='wd_label'| [[Abdul Ahad Mohmand]] |class='wd_p569' data-sort-value="1959" | 1959-01-01 |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-06-21<ref name="ref_4828e42e417e32f2248651bf122f4358779c47d481bacfd63b05357227f5fbaf">https://www.etilaatroz.com/255998/abdul-ahad-momand-the-first-astronaut-from-afghanistan-has-passed-away/</ref> |class='wd_p27'| [[Alemanya]]<br/>[[Demokratikong Republika ng Apganistan|Republikang Demokratiko ng Afghanistan]] |- class='wd_q151746' |class='wd_label'| [[François Englert]] |class='wd_p569' data-sort-value="1932" | 1932-11-06<ref name="ref_bb991413d2b16365ef1e33cbdd744e118fec80f994ba6c186f0e51ff57c84df3">''[[:d:Q5375741|Encyclopædia Britannica Online]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-06-18<ref name="ref_8eb9ce28d811d512c3faa0cc948237a198c79804965d548f5c36fa99f30962b7">https://vrtnws.be/p.0YvWGb9RL</ref><ref name="ref_f2dbc23ced4906714a7f97af1616cfc85b93dc5f595a30b42c139b769d911fd8">https://fr.linkedin.com/posts/annemie-schaus-01806a1a1_cest-avec-une-profonde-tristesse-que-nous-activity-7473748326920777728-QJVJ</ref> |class='wd_p27'| [[Belhika|Belgium]]<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref><br/>[[Pransiya]]<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref> |- class='wd_q209479' |class='wd_label'| [[Kyle Busch]] |class='wd_p569' data-sort-value="1985" | 1985-05-02 |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-05-21<ref name="ref_70b6544778c13110e5ef7b0ac85b7796cadd0ed9b9fb2878d4660d85186bc44b">https://www.nascar.com/news-media/2026/05/21/kyle-busch-two-time-nascar-cup-series-champion-dies-at-age-41/</ref> |class='wd_p27'| [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] |- class='wd_q230214' |class='wd_label'| [[Brenda Fricker]] |class='wd_p569' data-sort-value="1945" | 1945-02-17<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_cdef21979db91033a066302059358f4e4b21f930674db43f61ff78468b210334">''[[:d:Q15706812|filmportal.de]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-07-16<ref name="ref_09ac31f6f27821ce22822fa6f576da18111c479ca531d8b0e82d8b10722f2a2d">https://variety.com/2026/film/news/brenda-fricker-dead-my-left-foot-home-alone-2-1236814615/</ref> |class='wd_p27'| [[Republika ng Irlanda|Irlanda]]<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref> |- class='wd_q238941' |class='wd_label'| [[Moya Brennan]] |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952-08-04<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-04-13<ref name="ref_bfa4410513e36b8b8d6ec646c740d8fa9a800f1887c9ca192c745f1da9bb1ef6">https://www.donegaldaily.com/lead-stories/moya-brennan-beloved-first-lady-of-celtic-music-dies-aged-73-630076</ref> |class='wd_p27'| [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |- class='wd_q333135' |class='wd_label'| [[Chan Santokhi]] |class='wd_p569' data-sort-value="1959" | 1959-02-03<ref name="ref_75aac1e3f5717d740d7d7d696e4748b67b348f5d2a8a1d99b388ad281151e00d">https://pantheon.world/profile/person/Chan_Santokhi</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-03-30<ref name="ref_2fb9f6fc7ff429c1feda486e1152b782adc173ab19cfc9d4ea39be5117c232ee">https://nos.nl/artikel/2608448-surinaamse-oud-president-chan-santokhi-67-overleden</ref> |class='wd_p27'| [[Surinam|Suriname]] |- class='wd_q975642' |class='wd_label'| [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia]] |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936-12-26 |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-02-10<ref name="ref_c7bff389aadbb4eb3c6434349a30c04d8f821135b29b8560bad32311608dfc70">https://mb.com.ph/2026/02/10/former-speaker-mb-columnist-joe-de-venecia-passes-away</ref> |class='wd_p27'| [[Pilipinas]] |- class='wd_q3927672' |class='wd_label'| [[Romeo Jalosjos]] |class='wd_p569' data-sort-value="1940" | 1940-11-24 |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-08-02<ref name="ref_a82a183d76c1de9d896db285e70a598c8c3cf1a59e4647aed9878410ef9c440e">https://newsinfo.inquirer.net/2275714/former-zamboanga-del-norte-rep-romeo-jalosjos-sr-dies-at-85</ref> |class='wd_p27'| [[Pilipinas]] |- class='wd_q11561142' |class='wd_label'| [[Ryotaro Shimizu]] |class='wd_p569' data-sort-value="1988" | 1988-08-15 |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-08-01 |class='wd_p27'| [[Hapon]] |- class='wd_q12969381' |class='wd_label'| [[Pepito Rodriguez]] |class='wd_p569' data-sort-value="1942" | 1942-10-18 |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-02-26 |class='wd_p27'| [[Pilipinas]] |- class='wd_q19564438' |class='wd_label'| [[Mary Otis Stevens]] |class='wd_p569' data-sort-value="1928" | 1928-03-28<ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref><ref name="ref_6ba3c3ed3a0ba3a081e80826c8671a50dda287f7c949761883702b8790e001e9">''[[:d:Q130747001|Artists of the World]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-07-12<ref name="ref_9d3658f5178c09acd4ed73afba8f0ced4f21b523f041db18e183c7769c68b25c">https://www.keefefuneralhome.com/memorials/mary-otis-stevens/5728510/</ref> |class='wd_p27'| [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] |- class='wd_q28974656' |class='wd_label'| [[Edith Hillinger]] |class='wd_p569' data-sort-value="1933" | 1933<ref name="ref_9955bfc7f19d35574accddd3ee092accf91c5c1808ea2963a65fcc1af2b326ce">''[[:d:Q18558540|CLARA]]''</ref><ref name="ref_26e5fbb474d15885017de6518c6cb4cc2e225cf4f26fe5815754cec980eb694c">''[[:d:Q266566|Artnet]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-04-26 |class='wd_p27'| [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]]<ref name="ref_9955bfc7f19d35574accddd3ee092accf91c5c1808ea2963a65fcc1af2b326ce">''[[:d:Q18558540|CLARA]]''</ref> |- class='wd_q64027141' |class='wd_label'| [[Nirmal Purja]] |class='wd_p569' data-sort-value="1983" | 1983-07-25 |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-07-30<ref name="ref_71113c3d99f60d5e1fd38da4a35f2393e40a1dd6171c36e6b1c0e9bddb39f698">https://kathmandupost.com/national/2026/07/31/nirmal-purja-who-redrew-the-limits-of-human-endurance-and-reshaped-nepali-mountaineering-xxx-in-broad-peak-avalanche</ref> |class='wd_p27'| [[Nepal]]<br/>[[United Kingdom]]<ref name="ref_51c0c299e772fd5db43051a4d8cd4bfcb4b10c3ad6249431c871b4bdea122e0a">https://www.ft.com/content/0664aee1-44e1-492f-ab2c-57a47acb3534</ref><ref name="ref_e4ab8f44c146b846c6ec081c704be6018c487563f6f34e2b54de173847224955">''[[:d:Q257303|Companies House]]''</ref> |} ---- &sum; 15 items. {{Wikidata list end}} nr9jm9l1jg3gc1jb8q3zihjav87eivv 0 338862 2218929 2218249 2026-08-04T03:08:17Z Allyriana000 119761 2218929 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|date=24 Nobyembre 2026|venue=José Miguel Agrelot Coliseum, San Juan, Porto Riko|broadcaster={{Hlist|[[Roku]]|[[Telemundo]]|[[TV Azteca]]}}|debuts={{Hlist|Niher|Republika ng Konggo|San Martin|Uganda}}|returns={{Hlist|Albanya|Alemanya|Austrya|Hamayka|Hordan|Kamerun|Kenya|Lupangyelo|Maldibas Mongolya|Montenegro|Sierra Leone|Suriname|Tunisya|Usbekistan}}|before=[[Miss Universe 2025|2025]]}} Ang '''Miss Universe 2026''' ang magiging ika-75 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na nakatakdang gaganapin sa José Miguel Agrelot Coliseum sa San Juan, Porto Riko, sa 24 Nobyembre 2026.<ref name=":1" /> Kokoronahan ni [[Fátima Bosch]] ng Mehiko ang kaniyang papalit sa pagtatapos ng kaganapan. == Kaligiran == === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === [[Talaksan:Coliseum_of_Puerto_Rico_(03).jpg|thumb|José Miguel Agrelot Coliseum, ang lokasyon ng Miss Universe 2026]] Noong 23 Setyembre 2025, inanunsyo ng [[Miss Universe|Miss Universe Organization]] na gaganapin ang edisyong ito sa Porto Riko sa ikaapat na pagkakataon, pagkatapos ng [[Miss Universe 1972|1972]], [[Miss Universe 2001|2001]], at [[Miss Universe 2002|2002.]]<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=24 Setyembre 2025 |title=Puerto Rico to host 75th Miss Universe pageant next year |url=https://entertainment.inquirer.net/630357/puerto-rico-to-host-75th-miss-universe-pageant-next-year |access-date=21 Hulyo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cosulich |first=Bianca |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universo en Puerto Rico: lo que debes saber del aniversario 75 |trans-title=Miss Universe in Puerto Rico: What you need to know about the 75th anniversary |url=https://marieclaire.com.mx/miss-universo-2026-puerto-rico/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923204633/https://marieclaire.com.mx/miss-universo-2026-puerto-rico/ |archive-date=23 Setyembre 2025 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=Marie Claire |language=es}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ramos Rosado |first=Víctor |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026 se celebrará en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026 will be held in Puerto Rico |work=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/miss-universe-2026-se-celebrara-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928045010/https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/miss-universe-2026-se-celebrara-en-puerto-rico/ |archive-date=28 Setyembre 2025}}</ref> Kinumpirma ni Jennifer González-Colón, ang Gobernador ng Puerto Rico, ang pagpili at inanunsyo na sumang-ayon ang kaniyang administrasyon na maglaan ng kabuuang {{US$|9 million}} sa pampublikong pondo upang pondohan ang pangunguna nito ng kompetisyon, na pangangasiwaan ng Puerto Rico Tourism Company at Discover Puerto Rico.<ref>{{Cite web |date=24 Setyembre 2025 |title=Puerto Rico To Host Miss Universe 2026 In A Celebration Of Latino Pride |url=https://belatina.com/puerto-rico-miss-universe-2026-celebration-latino-pride/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307001204/https://belatina.com/puerto-rico-miss-universe-2026-celebration-latino-pride/ |archive-date=7 Marso 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=BeLatina |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muchacho |first=Enrique |date=21 Nobyembre 2025 |title=Economic and Tourism opportunity with Miss Universe 2026 |url=https://www.wjournalpr.com/top-stories/economic-and-tourism-opportunity-with-miss-universe-2026/article_45866058-ed3b-4e24-9a40-926a73a8ea9f.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251121221746/https://www.wjournalpr.com/top-stories/economic-and-tourism-opportunity-with-miss-universe-2026/article_45866058-ed3b-4e24-9a40-926a73a8ea9f.html |archive-date=21 Nobyembre 2025 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=WJournal |language=en}}</ref> Itinalaga ng mga tagapag-ayos ang José Miguel Agrelot Coliseum sa San Juan, Porto Riko, bilang ang lokasyon ng kompetisyon, na nakatakdang gaganapin sa Nobyembre 2026.<ref>{{cite news |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026 se llevará a cabo en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026 will be held in Puerto Rico |website=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923202932/https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |archive-date=23 Setyembre 2025}}</ref><ref>{{cite web |last=Valdez |first=Cynthia |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026: Puerto Rico será la sede de la 75a edición del certamen en su aniversario de diamante |trans-title=Miss Universe 2026: Puerto Rico will host the 75th edition of the pageant on its diamond anniversary |url=https://www.hola.com/us-es/celebrities/20250923857526/miss-universe-2026-sede-puerto-rico-75-edicion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923201347/https://www.hola.com/us-es/celebrities/20250923857526/miss-universe-2026-sede-puerto-rico-75-edicion/ |archive-date=23 Setyembre 2025 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=¡Hola! |language=es}}</ref><ref>{{cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=24 Setyembre 2025 |title=Puerto Rico to host 75th Miss Universe pageant next year |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/630357/puerto-rico-to-host-75th-miss-universe-pageant-next-year |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260517042411/https://entertainment.inquirer.net/630357/puerto-rico-to-host-75th-miss-universe-pageant-next-year |archive-date=17 Mayo 2026}}</ref> Noong 18 Disyembre, ipinatigil ni Willianette Robles Cancel, ang direktor ehekutibo ng Puerto Rico Tourism Company, ang mga pagbabayad nito sa Miss Universe at nanawagan ng isang pagpupulong sa pagitan ng kanilang mga delegasyon upang talakayin ang "ilang nakabinbing isyu at mga bagong kinakailangan para sa pagdaraos ng kompetisyon".<ref>{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=12 Disyembre 2025 |title=Puerto Rico gov't halts funds disbursement for Miss Universe 2026 — report |url=https://www.philstar.com/lifestyle/business-life/2025/12/12/2493745/puerto-rico-govt-halts-funds-disbursement-miss-universe-2026-report |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260420032723/https://www.philstar.com/lifestyle/business-life/2025/12/12/2493745/puerto-rico-govt-halts-funds-disbursement-miss-universe-2026-report |archive-date=20 Abril 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=[[The Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Figueroa Roqué |first=Jan |date=10 Disyembre 2025 |title=Gobierno detiene desembolso de fondos a Miss Universe |trans-title=Government halts disbursement of funds to Miss Universe |url=https://www.elvocero.com/escenario/gobierno-detiene-desembolso-de-fondos-a-miss-universe/article_2d2e76f4-3377-4691-8632-0792e4198d62.html |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Nangyari ang suspensyon matapos humarap sa ilang mga isyu ang kompetisyon, kabilang ang [[Miss Universe 2025|mga iregularidad sa resulta]] ng nakaraang edisyon at ang paglulunsad ng pamahalaan ng Mehiko ng imbestigasyon sa pangulo ng Miss Universe na si Raúl Rocha sa mga kaso ng droga, gasolina, at pagpupuslit ng armas.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Sanchez |first=Fabiola |date=5 Disyembre 2025 |title=Mexico freezes Miss Universe co-owner's bank accounts during organized crime investigation |url=https://apnews.com/article/mexico-miss-universe-organized-crime-probe-68da9ec3acfb656446b901df2306f152 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251228131125/https://apnews.com/article/mexico-miss-universe-organized-crime-probe-68da9ec3acfb656446b901df2306f152 |archive-date=28 Disyembre 2025 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=25 Abril 2026 |title=Puerto Rico’s hosting of 75th Miss Universe pageant is pushing through |url=https://entertainment.inquirer.net/665476/puerto-ricos-hosting-of-75th-miss-universe-pageant-is-pushing-through |access-date=21 Hulyo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Pagsapit ng Marso 2026, napagkasunduan na ng delegasyon na ipagpatuloy ang pangunguna ng kompetisyon sa teritoryo.<ref>{{Cite web |last=Menéndez Sanabria |first=Pedro |date=4 Marso 2026 |title=En su etapa final negociación entre gobierno y Miss Universe |trans-title=In its final stage, negotiations between the government and Miss Universe |url=https://www.elvocero.com/escenario/en-su-etapa-final-negociaci-n-entre-gobierno-y-miss-universe/article_add00e58-73ce-4543-a307-86259aa6dd65.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307213532/https://www.elvocero.com/escenario/en-su-etapa-final-negociaci-n-entre-gobierno-y-miss-universe/article_add00e58-73ce-4543-a307-86259aa6dd65.html |archive-date=7 Marso 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Kabilang sa mga kundisyong ipinataw ng pamahalaan ng Porto Riko sa kasunduan ay ang pagbawi ni Rocha sa kaniyang pakikilahok sa pangunguna ng edisyon upang "pangalagaan ang imahe ng Porto Riko". <ref>{{Cite web |last=Figueroa Roqué |first=Jan |last2=Aponte Inostroza |first2=Carlos |date=19 Pebrero 2026 |title=¿Qué condiciones está imponiendo el gobierno para la celebración de Miss Universe en Puerto Rico? |url=https://www.elvocero.com/escenario/qu-condiciones-est-imponiendo-el-gobierno-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-en-puerto/article_a684dbda-62d5-4b62-bf06-573453e07fd6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307181719/https://www.elvocero.com/escenario/qu-condiciones-est-imponiendo-el-gobierno-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-en-puerto/article_a684dbda-62d5-4b62-bf06-573453e07fd6.html |archive-date=7 Marso 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Pagsapit ng Abril 2026, natapos ng pamahalaan ng Porto Riko ang pagbayad nito sa Miss Universe.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Figueroa Roqué |first=Jan |date=28 Abril 2026 |title=Gobierno finaliza pagos para la celebración de Miss Universe 2026 en la Isla |trans-title=Government finalizes payments for the Miss Universe 2026 pageant on the island |url=https://www.elvocero.com/escenario/gobierno-finaliza-pagos-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-2026-en-la-isla/article_63dd3de8-5ff6-42c2-aa52-02a694991a2c.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260505154733/https://www.elvocero.com/escenario/gobierno-finaliza-pagos-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-2026-en-la-isla/article_63dd3de8-5ff6-42c2-aa52-02a694991a2c.html |archive-date=5 Mayo 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Noong 22 Hulyo 2026, inanunsyo ng Miss Universe Organization na ang opisyal na petsa ng kompetisyon ay sa 24 Nobyembre 2026.<ref>{{Cite web |last=Santiago |first=Camille |date=23 Hulyo 2026 |title=75th Miss Universe coronation night to be held on November 24 in Puerto Rico |url=https://philstarlife.com/news-and-views/828719-miss-universe-coronation-night-nov-24?page=2 |access-date=23 Hulyo 2026 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Mula sa mga kandidatang itinalaga noong 21 Hulyo 2026, Pitong kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang mga bansa/teritoryo matapos maging isang runner-up sa kanilang kompetisyong pambansa o matapos mapili sa isang ''casting process'', at dalawang kandidata ang iniluklok matapos ang pag-urong ng orihinal na nagwagi.<ref>{{cite news|title=Maeva Toumbou Dani portera Mayotte à Miss Universe|trans-title=Maeva Toumbou Dani will represent Mayotte at Miss Universe|url=https://www.linfokwezi.fr/maeva-toumbou-dani-portera-mayotte-a-miss-universe/|url-status=live|website=L'info Kwezi|language=fr|date=25 Mayo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260525080044/https://www.linfokwezi.fr/maeva-toumbou-dani-portera-mayotte-a-miss-universe/|archive-date=25 Mayo 2026|access-date=21 Hulyo 2026}}</ref><ref>{{cite news|title=(VIDEO) ¡Atendé lo que le pidieron a esta modelo para ser Miss Universo Paraguay!|trans-title=(VIDEO) Check out what they asked of this model to become Miss Universe Paraguay!|url=https://www.popular.com.py/2026/03/23/video-atende-lo-que-le-pidieron-a-esta-modelo-para-ser-miss-universo-paraguay/|url-status=live|website=Popular.com.py|language=es|date=23 Marso 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260324013405/https://www.popular.com.py/2026/03/23/video-atende-lo-que-le-pidieron-a-esta-modelo-para-ser-miss-universo-paraguay/|archive-date=24 Marso 2026|access-date=21 Hulyo 2026}}</ref><ref>{{cite news|last=Napa|first=Renzo|date=14 Abril 2026|title=Miss Perú 2026: cuándo, dónde y cómo ver en vivo la coronación de la sucesora de Karla Bacigalupo con Fátima Bosch|trans-title=Miss Peru 2026: When, where and how to watch live the coronation of Karla Bacigalupo's successor with Fátima Bosch|url=https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301|url-status=live|website=Radio Programas del Perú|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260415102922/https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301|archive-date=15 Abril 2026|access-date=21 Hulyo 2026}}</ref> ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Weiyi Chen si Xinying Zhu bilang kinatawan ng Tsina sa edisyong ito matapos lumagpas sa limitasyon ng edad ng Miss Universe China si Zhu.<ref>{{cite news |date=3 Enero 2025 |title=安徽姑娘朱馨颖 荣膺第73姐环球小姐中国区总冠军 |language=zh-Hans |trans-title=Anhui girl Zhu Xinying won the 73rd Miss Universe China title |website=163.com |url=https://www.163.com/dy/article/JKVURC9K0514F1M4.html |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250508195802/https://www.163.com/dy/article/JKVURC9K0514F1M4.html |archive-date=8 Mayo 2025}}</ref><ref name=":2">{{cite news |last=Nguyen |first=An |date=11 Abril 2025 |title=Miss Universe China Xinying Zhu stripped of title for 'inability to fulfill duties' |website=VnExpress |url=https://e.vnexpress.net/news/life/celebrities/miss-universe-china-xinying-zhu-stripped-of-title-for-inability-to-fulfill-duties-4872860.html |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506014757/https://e.vnexpress.net/news/life/celebrities/miss-universe-china-xinying-zhu-stripped-of-title-for-inability-to-fulfill-duties-4872860.html |archive-date=6 Mayo 2025}}</ref> Pinalitan ni Medina Ermekova si Anara Esengeldieva bilang kinatawan ng Kirgistan sa edisyong ito sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{cite news |last=Turdubek |first=Aigyrov |date=25 Setyembre 2025 |title=Ayana Rasul kyzy crowned Miss Kyrgyzstan 2025 |language=en |website=24.kg |url=https://24.kg/english/344917_Ayana_Rasul_kyzy_crowned_Miss_Kyrgyzstan_2025/ |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250926211033/https://24.kg/english/344917_Ayana_Rasul_kyzy_crowned_Miss_Kyrgyzstan_2025/ |archive-date=26 Setyembre 2025}}</ref> Noong 28 Mayo 2026, bumitiw ang Miss France sa Miss Universe Organization dahil sa mga kontrobersiyang pumalibot sa nakaraang edisyon.<ref>{{cite news |last=Panwar |first=Sanya |date=24 Nobyembre 2025 |title=Miss France organisation reconsidering participation in Miss Universe pageant amid all the controversies in 2025: Report |language=en |website=Hindustan Times |url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/fashion/miss-france-organisation-reconsidering-participation-in-miss-universe-pageant-amid-all-the-controversies-in-2025-report-101763955415487.html |url-status=live |access-date=6 Disyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206201634/https://www.hindustantimes.com/lifestyle/fashion/miss-france-organisation-reconsidering-participation-in-miss-universe-pageant-amid-all-the-controversies-in-2025-report-101763955415487.html |archive-date=6 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{cite news |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=26 Nobyembre 2025 |title=France signals exit from Miss Universe; Ghana–Guyana director steps down |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/640595/france-signals-exit-from-miss-universe-ghana-guyana-director-steps-down-from-post |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260303222157/https://entertainment.inquirer.net/640595/france-signals-exit-from-miss-universe-ghana-guyana-director-steps-down-from-post |archive-date=3 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=28 Mayo 2026 |title=Miss Univers 2026 : une décision sans précédent, pourquoi le comité Miss France quitte le concours |language=fr |trans-title=Miss Universe 2026: an unprecedented decision, why the Miss France committee is leaving the competition |website=L'Internaute |url=https://www.linternaute.com/television/programme/10586214-miss-univers-2026-une-decision-sans-precedent-pourquoi-le-comite-miss-france-quitte-le-concours/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260528121931/https://www.linternaute.com/television/programme/10586214-miss-univers-2026-une-decision-sans-precedent-pourquoi-le-comite-miss-france-quitte-le-concours/ |archive-date=28 Mayo 2026}}</ref> Dahil dito, hindi magpapatuloy sa kompetisyon si Miss France 2025 Angélique Angarni-Filopon.<ref>{{cite news |last=Lanciego |first=Milla |date=18 Disyembre 2024 |title=Angélique Angarni-Filopon privée de Miss Univers et Miss Monde à cause de son âge ? Elle rectifie |language=fr |trans-title=Angélique Angarni-Filopon deprived of Miss Universe and Miss World because of her age? She corrects herself |website=[[Paris Match]] |url=https://www.parismatch.com/people/angelique-angarni-filopon-privee-de-miss-univers-et-miss-monde-cause-de-son-age-elle-rectifie-244860 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251018213339/https://www.parismatch.com/people/angelique-angarni-filopon-privee-de-miss-univers-et-miss-monde-cause-de-son-age-elle-rectifie-244860 |archive-date=18 Oktubre 2025}}</ref><ref>{{Cite web |last=Fernando |first=Jefferson |date=29 Mayo 2026 |title=Miss Universe France enters new era under direct global leadership |url=https://tribune.net.ph/2026/05/29/miss-universe-france-enters-new-era-under-direct-global-leadership |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260530035847/https://tribune.net.ph/2026/05/29/miss-universe-france-enters-new-era-under-direct-global-leadership |archive-date=30 Mayo 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=[[Daily Tribune]] |language=en}}</ref> Lalahok dapat si Eunike Lioe bilang kinatawan ng Suriname sa edisyong ito.<ref>{{cite news |date=7 November 2025 |title=Tjin A Koeng: 'Nieuwe Miss Suriname gaat uitstekend om met kritiek' |language=nl |trans-title=Tjin A Koeng: 'The new Miss Suriname handles criticism very well' |website=Suriname Herald |url=https://www.srherald.com/suriname/2025/11/07/tjin-a-koeng-nieuwe-miss-suriname-gaat-uitstekend-om-met-kritiek/ |url-status=live |access-date=3 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203104231/https://www.srherald.com/suriname/2025/11/07/tjin-a-koeng-nieuwe-miss-suriname-gaat-uitstekend-om-met-kritiek/ |archive-date=3 December 2025}}</ref> Gayunpaman, dahil sa pagbabago ng prangkisa sa bansang iyon, hindi makakalahok si Lioe sa patimpalak, at itinalaga ng bagong may-ari ng prangkisa si Maruschka Sahiboe bilang kinatawan ng Suriname.<ref>{{cite news |date=3 Agosto 2026 |title=Geen Miss Universe-deelname voor Miss Suriname 2026 Eunike Kishundat Lioe-A-Joe |language=nl |trans-title=No Miss Universe participation for Miss Suriname 2026 Eunike Kishundat Lioe-A-Joe |website=Waterkant |url=https://www.waterkant.net/suriname/2026/08/03/geen-miss-universe-deelname-voor-miss-suriname-2026-eunike-kishundat-lioe-a-joe/ |url-status=live |access-date=4 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260803153440/https://www.waterkant.net/suriname/2026/08/03/geen-miss-universe-deelname-voor-miss-suriname-2026-eunike-kishundat-lioe-a-joe/ |archive-date=3 Agosto 2026}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Lalahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Niher, Republika ng Konggo, San Martin, at Uganda sa edisyong ito.<ref name="MUUGA2026">{{cite news |last=Ngobi |first=Muhammad |date=14 Mayo 2026 |title=Uganda officially launches historic first-ever local Miss Universe journey |language=en |website=UG Bulletin |url=https://www.ugbulletin.co.ug/uganda-officially-launches-historic-first-ever-local-miss-universe-journey/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260515014620/https://www.ugbulletin.co.ug/uganda-officially-launches-historic-first-ever-local-miss-universe-journey/ |archive-date=15 May 2026}}</ref> Babalik sa edisyong ito ang mga bansang Hordan na huling sumali noong [[Miss Universe 1960|1960]]; Tunisya na huling sumali noong [[Miss Universe 1971|1971]]; Austrya na huling sumali noong [[Miss Universe 2017|2017]];<ref>{{cite web |title=Unsere Website wird derzeit neu gestaltet, um den Managementwechsel zu unterstützen und Ihnen schon bald ein neues Online-Erlebnis bieten zu können |trans-title=Our website is currently being redesigned to support the management change and to offer you a new online experience soon |url=https://www.missuniverse-austria.at/de/home-provisoire |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418080540/https://www.missuniverse-austria.at/de/home-provisoire |archive-date=18 Abril 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Miss Universe Austria |language=de-AT}}</ref> Sierra Leone na huling sumali noong [[Miss Universe 2019|2019]];<ref>{{cite web |title=One night. Two crowns. One purpose. |url=https://www.althyri.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260529055844/https://www.althyri.com/ |archive-date=29 Mayo 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Althyri |language=en}}</ref> at Albanya, Alemanya, Hamayka, Kamerun, Kenya, Lupangyelo, Maldibas, Mongolya, Montenegro, Suriname, at Usbekistan na huling sumali noong [[Miss Universe 2024|2024]].<ref>{{cite news |date=22 Mayo 2026 |title='Miss Universe Albania 2026', the event where the public will be part of the show |language=en |website=Tirana Post |url=https://tiranapost.al/english/stil-jete/miss-universe-albania-2026-eventi-ku-publiku-do-te-jete-pjese-e-show-t-i543651 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260522145926/https://tiranapost.al/english/stil-jete/miss-universe-albania-2026-eventi-ku-publiku-do-te-jete-pjese-e-show-t-i543651 |archive-date=22 Mayo 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Beleheka |first=Mercedes |date=26 Pebrero 2026 |title=Miss Cameroun 2025 : Audrey Black Moutongo, la nouvelle reine |language=fr |trans-title=Miss Cameroon 2025: Audrey Black Moutongo, the new queen |website=Magazine Pages Jaunes |url=https://magazine.pagesjaunes.online/miss-cameroun-2025-audrey-black-moutongo-la-nouvelle-reine/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260315042814/https://magazine.pagesjaunes.online/miss-cameroun-2025-audrey-black-moutongo-la-nouvelle-reine/ |archive-date=15 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Les inscriptions pour le casting 2026 sont ouvertes |trans-title=Registration for the 2026 casting call is now open |url=https://www.missuniverse-germany.de/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418083303/https://www.missuniverse-germany.de/ |archive-date=18 Abril 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Miss Universe Germany |language=fr}}</ref><ref>{{cite news |last=Pálsson |first=Magnús Jochum |date=2 Pebrero 2026 |title=Þær keppa í Ungfrú Ísland 2026 |language=is |trans-title=They are competing in Miss Iceland 2026 |website=Vísir |url=https://www.visir.is/g/20262837776d/thaer-keppa-i-ung-fru-is-land-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260203063711/https://www.visir.is/g/20262837776d/thaer-keppa-i-ung-fru-is-land-2026 |archive-date=3 Pebrero 2026}}</ref><ref name="MUJAM2026">{{cite news |last=Jackson |first=Kevin |date=4 Marso 2026 |title=New format for Miss Universe Jamaica, organisers opting for parish competitions |language=en |website=Jamaica Observer |url=https://www.jamaicaobserver.com/2026/03/04/new-format-miss-universe-jamaica-organisers-opting-parish-competitions/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304175314/https://www.jamaicaobserver.com/2026/03/04/new-format-miss-universe-jamaica-organisers-opting-parish-competitions/ |archive-date=4 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Wakesho |first=Jael |date=9 Mayo 2026 |title=Miss Universe Kenya 2026 opens doors wide as it drops age, weight, relationship barriers |language=en |website=The Standard |url=https://www.standardmedia.co.ke/business/entertainment/article/2001547316/miss-universe-kenya-2026-opens-doors-wide-as-it-drops-age-weight-relationship-barriers |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260511055319/https://www.standardmedia.co.ke/business/entertainment/article/2001547316/miss-universe-kenya-2026-opens-doors-wide-as-it-drops-age-weight-relationship-barriers |archive-date=11 Mayo 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=10 Abril 2026 |title=75 дахь удаагийн "Miss Universe" тэмцээнд Монголыг төлөөлөх гоо бүсгүйг шалгаруулна |language=mn |trans-title=Mongolia to be represented at 75th Miss Universe Pageant |website=News.mn |url=https://news.mn/r/2860155/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260411042258/https://news.mn/r/2860155/ |archive-date=11 Abril 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=6 Hunyo 2026 |title=Sonte në ekranin e Tv Klan "Miss Universe Albania & Kosovo 2026" |language=sq |trans-title=Tonight on Tv Klan screen "Miss Universe Albania & Kosovo 2026" |website=Televizioni Klan |url=https://tvklan.al/sonte-ne-ekranin-e-tv-klan-miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607111404/https://tvklan.al/sonte-ne-ekranin-e-tv-klan-miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> == Mga kandidata == Ang mga sumusunod na kandidata ay kumpirmadong lalahok: {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagdeco|ALB}} [[Albanya]] |{{sortname|Jogersa|Beqiri|nolink=1}}<ref name=":3">{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=Jorgesa Beqiri dhe Evisa Pacolli fituese të "Miss Universe Albania & Kosova 2026", spektakli magjik në TV Klan |language=sq |trans-title=Jorgesa Beqiri and Evisa Pacolli winners of "Miss Universe Albania & Kosovo 2026", the magical spectacle on TV Klan |website=Televizioni Klan |url=https://tvklan.al/lajme-tv-klan-7-qershor-2026-ora-0040 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607133643/https://tvklan.al/lajme-tv-klan-7-qershor-2026-ora-0040 |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |24 |Shkodër |- |{{flagicon|ANG}} [[Angola|Anggola]] |{{sortname|Wanderléia|Rodrigues|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Pedro |first=Francisco |date=1 Disyembre 2025 |title=Wanderleia Rodrigues eleita Miss Angola edição 2025 |language=pt |trans-title=Wanderleia Rodrigues elected Miss Angola 2025 |website=Jornal de Angola |url=https://www.jornaldeangola.ao/noticias/3/sociedade/653334/wanderleia-rodrigues-eleita--miss-angola-edi%C3%A7%C3%A3o-2025 |access-date=22 Hulyo 2026}}</ref> |23 |Cuanza Norte |- |{{flagdeco|ARG}} [[:en:Miss_Argentina|Argentina]] |{{sortname|Tamara|Rogouski|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Mayo 2026 |title=Quién es Tamara Rogouski, la nueva Miss Universo Argentina 2026 |language=es |trans-title=Who is Tamara Rogouski, the new Miss Universe Argentina 2026? |website=El Litoral |url=https://www.ellitoral.com/nosotros/tamara-rogouski-nueva-miss-universo-argentina_0_FV2TJrqjZW.html |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260526020837/https://www.ellitoral.com/nosotros/tamara-rogouski-nueva-miss-universo-argentina_0_FV2TJrqjZW.html |archive-date=26 Mayo 2026}}</ref> |28 |Puerto Iguazú |- |{{flagicon|BHS}} [[Bahamas]] |{{sortname|Shawndra |Henfield|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Moss |first=Shavaughn |date=24 Hulyo 2026 |title=Shawndra Henfield crowned Miss Universe Bahamas 2026 |language=en |website=The Nassau Guardian |url=https://www.thenassauguardian.com/lifestyles/shawndra-henfield-crowned-miss-universe-bahamas-2026/article_f25dd91c-d6d5-40ad-8b42-510052a48739.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260724121624/https://www.thenassauguardian.com/lifestyles/shawndra-henfield-crowned-miss-universe-bahamas-2026/article_f25dd91c-d6d5-40ad-8b42-510052a48739.html |archive-date=24 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Exuma |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Olga |Lombardo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lierde |first=Morgane Van |date=22 Pebrero 2026 |orig-date=21 Pebrero 2026 |title=Voici qui est la nouvelle Miss Belgique 2026 |trans-title=Voici qui est la nouvelle Miss Belgique 2026 |url=https://www.lalibre.be/lifestyle/2026/02/21/voici-qui-est-la-nouvelle-miss-belgique-2026-6F4IMPJO25EGTLSRQWY4LRG5XY/ |access-date=21 Hulyo 2026 |website=La Libre |language=fr}}</ref> |22 |Leuven |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Clara|Vegas|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sequeiros |first=Judith |date=4 Disyembre 2025 |title=Clara Vegas es la nueva Miss Venezuela y representará al país en el Miss Universe 2026 en Puerto Rico |language=es |trans-title=Clara Vegas is the new Miss Venezuela and will represent the country at Miss Universe 2026 in Puerto Rico |website=La República |url=https://larepublica.pe/entretenimiento/2025/12/04/clara-vegas-fue-coronada-como-miss-venezuela-2025-y-representara-al-pais-en-el-miss-universe-2026-en-puerto-rico-295212 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205035617/https://larepublica.pe/entretenimiento/2025/12/04/clara-vegas-fue-coronada-como-miss-venezuela-2025-y-representara-al-pais-en-el-miss-universe-2026-en-puerto-rico-295212 |archive-date=5 Disyembre 2025}}</ref> |24 |Chacao |- |{{flagdeco|BLR}} [[Biyelorusya]] |{{sortname|Aliya |Karotkaya|nolink=1}} |21 |[[Minsk]] |- |{{Flagicon|Bonaire}} [[Bonaire]] |{{sortname|Caroline|Porras|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Hofstra |first=Hans |date=5 Hulyo 2026 |title=Caroline Porras wint Miss Universe Bonaire 2026 |language=nl |trans-title=Caroline Porras wins Miss Universe Bonaire 2026 |website=Bonaire.nu |url=https://www.bonaire.nu/nieuws/evenementen/92089/caroline-porras-wint-miss-universe-bonaire-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260705160743/https://www.bonaire.nu/nieuws/evenementen/92089/caroline-porras-wint-miss-universe-bonaire-2026 |archive-date=5 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Antriol |- |{{flagicon|BOT}} [[Botswana]] |{{sortname|Dabilo|Moses|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Pebrero 2026 |title=Moses crown without the catwalk |url=https://dailynews.gov.bw/news-detail/89848 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Daily News |language=en}}</ref> |26 |[[Gaborone]] |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Marcella |Kozinski|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=26 Hulyo 2026 |title=Marcella Kozinski é coroada Miss Universe Brasil 2026 |trans-title=Marcella Kozinski is crowned Miss Universe Brazil 2026 |url=https://record.r7.com/miss-universe-brasil/marcella-kozinski-e-coroada-miss-universe-brasil-2026-26072026/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Record |language=pt-BR}}</ref> |26 |[[Curitiba]] |- |{{flagicon|BUL}} [[Bulgarya]] |{{sortname|Anna-Maria|Babau|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=21 Hulyo 2026 |title=Анна Мария Бабау е „Мис Вселена България 2026" – ще представи страната на 75-ото издание в Пуерто Рико |trans-title=Anna Maria Babau is Miss Universe Bulgaria 2026 – she will represent the country at the 75th edition in Puerto Rico |url=https://town.bg/anna-mariya-babau-e-mis-vselena-balgariya-2026-sthe-predstavi-stranata-na-75-oto-izdanie-v-puerto-riko/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260721131212/https://town.bg/anna-mariya-babau-e-mis-vselena-balgariya-2026-sthe-predstavi-stranata-na-75-oto-izdanie-v-puerto-riko/ |archive-date=21 Hulyo 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Town Bulgaria |language=bg}}</ref> |33 |[[Sofia]] |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Valeria |Mena|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=26 July 2026 |title=¡Tenemos nueva reina! Valeria Mena, Miss Oruro, es coronada Miss Bolivia Universo 2026 |trans-title=We have a new queen! Valeria Mena, Miss Oruro, is crowned Miss Bolivia Universe 2026 |url=https://www.reduno.com.bo/miss-bolivia-2026/tenemos-nueva-reina-valeria-mena-miss-oruro-es-coronada-miss-bolivia-universo-2026-2026725231012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260726032417/https://www.reduno.com.bo/miss-bolivia-2026/miss-residentes-japon-conquista-la-corona-de-miss-bolivia-internacional-2026-202672522947 |archive-date=26 July 2026 |access-date=26 July 2026 |website=[[Red Uno de Bolivia]] |language=es}}</ref> |23 |Oruro |- |{{flagdeco|CUR}} [[Curaçao]] |{{sortname|Bianty|Gomperts|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=27 Hulyo 2026 |title=Bianty Rojer Gomperts ta e Miss Universe Curaçao 2026 |language=pt |trans-title=Bianty Rojer Gomperts is crowned Miss Universe Curaçao 2026 today |website=NoticiaCla |url=https://www.noticiacla.com/news/38733/ |url-status=live |access-date=28 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260727153147/https://www.noticiacla.com/news/38733/ |archive-date=27 Hulyo 2026}}</ref> |28 |Amerikanenkamp |- |{{Flagicon|COD}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Demokratikong Republika ng Konggo]] |{{sortname|Jessi|Kalambayi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Hulyo 2026 |title=Culture : le Fonds de Promotion culturelle félicite Jessi Kalambayi, élue « Miss Universe » RDC 2026 |trans-title=Culture: The Cultural Promotion Fund congratulates Jessi Kalambayi, elected "Miss Universe" DRC 2026 |url=https://acp.cd/culture/culture-le-fonds-de-promotion-culturelle-felicite-jessi-kalambayi-elue-miss-universe-rdc-2026/ |access-date=21 Hulyo 2026 |website=Agence Congolaise de Presse |language=fr-FR}}</ref> |28 |[[Kinshasa]] |- |{{flagdeco|SLV}} [[El Salvador]] |{{sortname|Sofía|Córdova|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Figueroa |first=Lissette |date=28 Hunyo 2026 |title=Sofía Córdova es Miss Universo El Salvador 2026 |language=es |trans-title=Sofía Córdova is Miss Universe El Salvador 2026 |website=El Diario de Hoy |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/ganadora-miss-universo-el-salvador/1280793/2026/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260629051045/https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/ganadora-miss-universo-el-salvador/1280793/2026/ |archive-date=29 Hunyo 2026}}</ref> |27 |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]] |{{sortname|Anna|Ličková|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=17 Hunyo 2026 |title=Obrovský triumf odmietnutej finalistky z Ruže pre nevestu: Vyhrala Miss Universe Slovensko! |language=sk |trans-title=Huge triumph of the rejected finalist from A Rose for the Bride: She won Miss Universe Slovakia! |website=Koktejl |url=https://koktejl.azet.sk/clanok/WyZ9vCt/obrovsky-triumf-odmietnutej-finalistky-z-ruze-pre-nevestu-vyhrala-miss-universe-slovensko/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617082300/https://koktejl.azet.sk/clanok/WyZ9vCt/obrovsky-triumf-odmietnutej-finalistky-z-ruze-pre-nevestu-vyhrala-miss-universe-slovensko/ |archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref> |25 |Martin |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |{{sortname|Susana|Medina|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Viera |first=Briseida |date=20 Hulyo 2026 |title=Susana Medina, la grancanaria que alza la corona de Miss Universe Spain 2026 |trans-title=Susana Medina, the Gran Canarian who claims the Miss Universe Spain 2026 crown. |url=https://www.laprovincia.es/canarias/2026/07/20/susana-medina-grancanaria-conquista-corona-dv-132623842.html |access-date=26 Hulyo 2026 |website=La Provincia - Diario de Las Palmas |language=es}}</ref> |27 |Las Palmas |- |{{flagicon|GBR}} [[Great Britain|Gran Britanya]] |{{sortname|Angela|Aumonier|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rodríguez Caraballo |first=Harry |date=12 Hulyo 2026 |title=Miss Universo 2026: Dos filipinas buscarán coronarse en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026: Two Filipinas will seek to be crowned in Puerto Rico |website=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2026/07/12/miss-universo-2026-dos-filipinas-buscaran-coronarse-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260712203620/https://www.metro.pr/entretenimiento/2026/07/12/miss-universo-2026-dos-filipinas-buscaran-coronarse-en-puerto-rico/ |archive-date=12 Hulyo 2026}}</ref> |25 |Douglas |- |{{flagicon|GLP|variant=local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] |{{sortname|Chloé|Deher|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Devriese |first=Emmanuelle |date=11 Enero 2026 |title=Miss Univers Guadeloupe : "Suis-je un être infâme ?", Ophély Mézino évincée de son titre, elle prend la parole |trans-title=Miss Universe Guadeloupe: "Am I a despicable being?", Ophély Mézino stripped of her title, she speaks out |url=https://www.aufeminin.com/people/miss-univers-guadeloupe-suis-je-un-etre-infame-ophely-mezino-evincee-de-son-titre-elle-prend-la-parole-2692003.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111232608/https://www.aufeminin.com/people/miss-univers-guadeloupe-suis-je-un-etre-infame-ophely-mezino-evincee-de-son-titre-elle-prend-la-parole-2692003.html |archive-date=11 Enero 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Aufeminin |language=fr}}</ref> |31 |Terre-de-Haut |- |{{flagdeco|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Sayuki|Ito|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=23 Hunyo 2026 |title=日本代表に福岡の伊藤さゆきさん　ミス・ユニバース |trans-title=Sayuki Ito from Fukuoka has been selected to represent Japan at the Miss Universe pageant |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/cd71aa328ca91a7a5135d567d5f09715a151303f |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260623164937/https://news.yahoo.co.jp/articles/cd71aa328ca91a7a5135d567d5f09715a151303f |archive-date=23 Hunyo 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Yahoo! Japan |language=ja}}</ref> |26 |[[Fukuoka]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Aideen|Howard|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Walsh |first=Lauren |date=21 Hunyo 2026 |title=The competition is 'about far more than appearance' Boston-born Limerick lady crowned Miss Universe Ireland 2026 |language=en |website=Evoke |url=https://evoke.ie/2026/06/21/entertainment/miss-universe-ireland-limerick |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260621224127/https://evoke.ie/2026/06/21/entertainment/miss-universe-ireland-limerick |archive-date=21 Hunyo 2026 |archiveurl=}}</ref> |22 |Castletroy |- |{{flagdeco|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Danielle|Yablonka|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Fellig |first=Vita |date=2 Hulyo 2026 |title=South Florida-born Israeli Danielle Yablon crowned Miss Israel 2026 in Miami |language=en |website=Jewish News Syndicate |url=https://www.jns.org/news/u-s-news/south-florida-born-israeli-daniella-yablon-crowned-miss-israel-2026-in-miami |url-status=dead |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702230606/https://www.jns.org/news/u-s-news/south-florida-born-israeli-daniella-yablon-crowned-miss-israel-2026-in-miami |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref> |25 |[[Herzliya]] |- |{{flagicon|CMR}} [[Kamerun]] |{{sortname|Audrey|Black|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=A. |first=Cintia |date=25 Pebrero 2026 |title=‎COMICA strips Josiane Golonga of Miss Cameroon 2025 title |url=https://www.lebledparle.com/en/comica-strips-josiane-golonga-of-miss-cameroon-2025-title/ |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Le Bled Parle |language=en-US }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |30 |Douala |- |{{flagicon|ISV}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |{{sortname|Jenna-Monét|Queeley|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Morris |first=Anthony |date=17 Hunyo 2026 |title=Jenna Monet-Queeley Crowned Miss Universe U.S. Virgin Islands 2026, honors St. Kitts and Nevis Heritage |language=en |website=SKN News |url=https://sknnews.com/featured/jenna-monet-queeley-crowned-miss-universe-u-s-virgin-islands-2026-honors-st-kitts-and-nevis-heritage-442627768 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617205459/https://sknnews.com/featured/jenna-monet-queeley-crowned-miss-universe-u-s-virgin-islands-2026-honors-st-kitts-and-nevis-heritage-442627768 |archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref> |21 |Saint Croix |- |{{flagdeco|CYM}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{sortname|Juliana|Myers|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Boxall |first=Simon |date=13 Hulyo 2026 |title=Juliana Myers crowned Miss Universe Cayman Islands |language=en |website=Cayman Compass |url=https://www.caymancompass.com/2026/07/13/juliana-myers-crowned-miss-universe-cayman-islands/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260713064620mp_/https://www.caymancompass.com/2026/07/13/juliana-myers-crowned-miss-universe-cayman-islands/ |archive-date=13 Hulyo 2026}}</ref> |20 |West Bay |- |{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]] |{{sortname|Alina|Ekaterinecheva|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rakhmatullavyzy |first=Balnur |date=4 Disyembre 2025 |title="Miss Qazaqstan 2025" байқауында шымкенттік ару жеңімпаз атанды |language=kk |trans-title=Shymkent beauty wins Miss Qazaqstan 2025 |newspaper=Stan.kz |url=https://stan.kz/miss-qazaqstan-2025-baykauinda-shimkenttik-aru-zhenimpa-427225/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205034549/https://stan.kz/miss-qazaqstan-2025-baykauinda-shimkenttik-aru-zhenimpa-427225/ |archive-date=5 Disyembre 2025}}</ref> |22 |Shymkent |- |{{flagicon|KEN}} [[Kenya]] |{{sortname|Jean |Ojiro|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Mwangi |first=Faith |date=28 Hulyo 2026 |title=Jean Ojiro, Miss Universe Kenya 2026 Winner, Brands And Modeling Journey |url=https://thekenyatimes.com/kenya/jean-ojiro-miss-universe-2/ |access-date=4 Agosto 2026 |website=The Kenya Times |language=en-US}}</ref> |27 |[[Nairobi]] |- |{{flagicon|KGZ}} [[Kirgistan]] |{{sortname|Medina|Ermekova|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Enero 2026 |title=7 thí sinh đầu tiên của Hoa hậu Hoàn vũ 2026 |language=vi |trans-title=The first 7 contestants of Miss Universe 2026 |website=24h |url=https://www.24h.com.vn/thoi-trang/7-thi-sinh-dau-tien-cua-hoa-hau-hoan-vu-2026-c78a1727698.html |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113203155/https://www.24h.com.vn/thoi-trang/7-thi-sinh-dau-tien-cua-hoa-hau-hoan-vu-2026-c78a1727698.html |archive-date=13 Enero 2026}}</ref> |18 |[[Biskek]] |- |{{flagdeco|KOS}} [[Kosovo|Kosobo]] |{{sortname|Evisa|Pacolli|nolink=1}}<ref name=":3" /> |21 |[[Toronto]] |- |{{flagdeco|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |{{sortname|María Alejandra|Acosta|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Chinchilla Marín |first=Hillary |date=5 Hunyo 2026 |title=Mariale Acosta es la nueva Miss Universe Costa Rica 2026: así se vivió la gala dorada |language=es |trans-title=Mariale Acosta is the new Miss Universe Costa Rica 2026: this is how the golden gala was experienced |website=La Teja |url=https://www.lateja.cr/teleguia/farandula/mariale-acosta-es-la-nueva-miss-universe-costa/GN76W6NETZCYXFNUMXTKOGEJHE/story/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260606060337/https://www.lateja.cr/teleguia/farandula/mariale-acosta-es-la-nueva-miss-universe-costa/GN76W6NETZCYXFNUMXTKOGEJHE/story/ |archive-date=6 Hunyo 2026}}</ref> |24 |Heredia |- |{{flagicon|CRO}} [[Kroasya]] |{{sortname|Antea|Mršić|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=25 Mayo 2026 |title=Antea Mršić nova je Miss Universe Hrvatske 2026. |trans-title=Antea Mršić is the new Miss Universe Croatia 2026. |url=https://www.24sata.hr/show/antea-mrsic-nova-je-miss-universe-hrvatske-2026-1130093 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=24sata |language=hr}}</ref> |24 |[[Zagreb]] |- |{{flagdeco|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |{{sortname|Sigríður Ósk|Hrafnkelsdóttir|Sigga Ózk|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sigurjónsdóttir |first=Guðrún Selma |date=23 Abril 2026 |title=Sigga Ózk er orðlaus |language=is |trans-title=Sigga Ózk is speechless |website=Morgunblaðið |url=https://www.mbl.is/smartland/stars/2026/04/23/sigga_ozk_er_ordlaus/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423160638/https://www.mbl.is/smartland/stars/2026/04/23/sigga_ozk_er_ordlaus/ |archive-date=23 Abril 2026}}</ref> |27 |Garðabær |- |{{flagicon|MDV}} [[Maldives|Maldibas]] |{{sortname|Aminath Yuin|Mohamed|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Prima |first=Berkat |date=25 Hunyo 2026 |title=Maladewa Bakal Comeback di Miss Universe 2026, Wakilnya Berhijab! |language=id |trans-title=The Maldives Will Make a Comeback at Miss Universe 2026, with a Hijab-Worshipping Representative! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/maladewa-bakal-comeback-di-miss-universe-2026-wakilnya-berhijab-c1c2-01-l8vsm-l2pshq |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260624214236/https://www.idntimes.com/men/ladies/maladewa-bakal-comeback-di-miss-universe-2026-wakilnya-berhijab-c1c2-01-l8vsm-l2pshq |archive-date=24 Hunyo 2026}}</ref> |18 |[[Malé]] |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Francesca|Mercieca|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Falzon |first=Gabriel |date=17 Hulyo 2026 |title=Francesca Mercieca Crowned Miss Universe Malta 2026 |language=en |website=Lovin Malta |url=https://lovinmalta.com/news/local/francesca-mercieca-crowned-miss-universe-malta-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260717061412/https://lovinmalta.com/news/local/francesca-mercieca-crowned-miss-universe-malta-2026/ |archive-date=17 Hulyo 2026}}</ref> |26 |St. Paul's Bay |- |{{flagicon|Mayotte|variant=local}} [[Mayotte]] |{{sortname|Maëva|Toumbou Dani|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=25 Mayo 2026 |title=Maeva Toumbou Dani portera Mayotte à Miss Universe |language=fr |trans-title=Maeva Toumbou Dani will represent Mayotte at Miss Universe |website=Outremers360 |url=https://outremers360.com/bassin-indien-appli/maeva-toumbou-dani-portera-mayotte-a-miss-universe |access-date=23 Hulyo 2026}}</ref> |33 |Tsingoni |- |{{flagicon|MNE}} [[Montenegro]] |{{sortname|Aleksandra|Ivezaj|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=Miss Universe Albania dhe Kosova 2026 |language=sq |trans-title=Miss Universe Albania and Kosovo 2026 |website=Televizioni Klan |url=https://tvklan.al/miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607160835/https://tvklan.al/miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |22 |Tuzi |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |{{sortname|May Grace|Parry|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=18 Hunyo 2026 |title=Bea Millan-Windorski gets award at Miss Universe Myanmar pageant |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/674156/bea-millan-windorski-gets-award-at-miss-universe-myanmar-pageant |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260618075931/https://entertainment.inquirer.net/674156/bea-millan-windorski-gets-award-at-miss-universe-myanmar-pageant |archive-date=18 Hunyo 2026}}</ref> |31 |Hpa-an |- |{{flagdeco|NAM}} [[Namibia|Namibya]] |{{sortname|Charene|Labuschagne|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=2 Agosto 2026 |title=Charene Labuschagne crowned Miss Namibia |language=en |website=Namibian Broadcasting Corporation |url=https://nbcnews.na/index.php/node/118081 |url-status=live |access-date=4 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260803032059/https://nbcnews.na/index.php/node/118081 |archive-date=3 Agosto 2026}}</ref> |27 |[[Windhoek]] |- |{{flagdeco|NER}} [[Niger|Niher]] |{{sortname|Zoulahatou|Amadou|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Mạn |first=Trần |date=8 Enero 2026 |title=Revealing the first 7 contestants to compete in Miss Universe 2026, what are the opportunities for Vietnam |language=en |newspaper=VGT |url=https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108212021/https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |archive-date=8 Enero 2026}}</ref> |24 |Maradi |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Georgia|Waddington|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gooch |first=Carly |date=4 Agosto 2026 |title=Miss Universe NZ hopes to ‘debunk’ pageantry stigma |url=https://www.thepress.co.nz/nz-news/361055479/miss-universe-nz-hopes-debunk-pageantry-stigma |archive-url=https://web.archive.org/web/20260804023415/https://www.thepress.co.nz/nz-news/361055479/miss-universe-nz-hopes-debunk-pageantry-stigma |archive-date=4 Agosto 2026 |access-date=4 Agosto 2026 |website=The Press |language=en}}</ref> |24 |Christchurch |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Melissa|Bottema|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=28 Hunyo 2026 |title=Groningse Melissa Bottema is Miss Nederland: "Droom die uitkomt" |language=nl |trans-title=Melissa Bottema from Groningen is Miss Netherlands: "A dream come true" |website=De Telegraaf |url=https://www.telegraaf.nl/video/groningse-melissa-bottema-is-miss-nederland-droom-die-uitkomt/157930009.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628070958/https://www.telegraaf.nl/video/groningse-melissa-bottema-is-miss-nederland-droom-die-uitkomt/157930009.html |archive-date=28 Hunyo 2026 |accessdate=}}</ref> |26 |Winsum |- |{{flagicon|PAR}} [[Paraguay|Paragway]] |{{sortname|Gretha|Matiauda|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Marso 2026 |title=Gretha Matiauda es la nueva Miss Universo Paraguay 2026 |language=es |trans-title=Gretha Matiauda is the new Miss Universe Paraguay 2026 |website=La Tribuna |url=https://www.latribuna.com.py/arte-y-cultura/2026/03/27/gretha-matiauda-es-la-nueva-miss-universo-paraguay-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260327045533/https://www.latribuna.com.py/arte-y-cultura/2026/03/27/gretha-matiauda-es-la-nueva-miss-universo-paraguay-2026/ |archive-date=27 Marso 2026}}</ref> |25 |[[:en:Asunción|Asunción]] |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |{{sortname|Luren|Márquez|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Napa |first=Renzo |date=15 Abril 2026 |title=Luren Márquez: quién es la nueva Miss Perú 2026, conductora y promotora cultural rumbo al Miss Universo |language=es |trans-title=Luren Márquez: who is the new Miss Peru 2026, host and cultural promoter on her way to Miss Universe |website=Radio Programas del Perú |url=https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-quien-es-luren-marquez-nueva-reina-de-belleza-y-su-trayectoria-noticia-1684485 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260416032509/https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301?itlk=iksiguiente |archive-date=16 Abril 2026}}</ref> |27 |Ica |- |{{flagicon|PHL}} [[Miss Universe Philippines 2026|Pilipinas]] |{{sortname|Bea|Millan-Windorski|link=Bea Millan-Windorski}}<ref>{{cite news |last=Purnell |first=Kristofer |date=2 Mayo 2026 |title=Kay BMW ang korona: La Union wins Miss Universe Philippines 2026 |language=en |website=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/05/02/2524960/kay-bmw-ang-korona-la-union-wins-miss-universe-philippines-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260502153757/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/05/02/2524960/kay-bmw-ang-korona-la-union-wins-miss-universe-philippines-2026 |archive-date=2 Mayo 2026}}</ref> |24 |[[San Juan, La Union|San Juan]] |- |{{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{sortname|Jennifer|Barreto|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rivera Cedeño |first=Jomar José |date=26 Hunyo 2026 |title=De San Sebastián la nueva Miss Universe 2026 |language=es |trans-title=From San Sebastian the new Miss Universe 2026 |website=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/de-san-sebastian-la-nueva-miss-universe-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260626032524/https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/de-san-sebastian-la-nueva-miss-universe-2026/ |archive-date=26 Hunyo 2026}}</ref> |27 |San Sebastián |- |{{flagdeco|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Melissa|Núñez|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Peña |first=Shawell |date=30 Hulyo 2026 |title=¡Ella es la nueva reina de la belleza dominicana! Melissa Núñez se corona Miss RD Universo 2026 |language=es |trans-title=She is the new Dominican beauty queen! Melissa Núñez is crowned Miss RD Universe 2026 |website=El Nacional |url=https://elnacional.com.do/fama-y-vida/arte-y-espectaculos/nueva-reina-belleza-dominicana-melissa-nunez-corona-miss-rd-universo-2026_577287.html |url-status=live |access-date=4 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260731043526/https://elnacional.com.do/fama-y-vida/arte-y-espectaculos/nueva-reina-belleza-dominicana-melissa-nunez-corona-miss-rd-universo-2026_577287.html |archive-date=31 Hulyo 2026}}</ref> |28 |La Vega |- |{{flagdeco|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{sortname|Sophia|Osako|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=17 Hunyo 2026 |title=Toto je nová najkrajšia Češka! Titul Miss Universe získala kráska s japonskými koreňmi |language=sk |trans-title=This is the new most beautiful Czech! A beauty with Japanese roots won the Miss Universe title |website=Pravda |url=https://zena.pravda.sk/krasa-a-moda/clanok/817151-bodovala-v-dalsej-sutazi-tato-kraska-s-japonskymi-korenmi-vyhrala-titul-miss-universe-cesko/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617141305/https://zena.pravda.sk/krasa-a-moda/clanok/817151-bodovala-v-dalsej-sutazi-tato-kraska-s-japonskymi-korenmi-vyhrala-titul-miss-universe-cesko/ |archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref> |22 |[[Praga]] |- |{{flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |{{sortname|Mubanga|Hatyoka|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Rubaya |first=Tapiwa |date=16 Mayo 2026 |title=Africa celebrates as Luay Latif is crowned Mr Supranational Zambia |url=https://myafrikamag.com/africa-celebrates-as-luay-latif-is-crowned-mr-supranational-zambia/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260516102703/https://myafrikamag.com/africa-celebrates-as-luay-latif-is-crowned-mr-supranational-zambia/ |archive-date=16 Mayo 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=My Afrika Magazine |language=en}}</ref> |24 |Livingstone |- |{{flagicon|LCA}} [[Santa Lucia (bansa)|Santa Lucia]] |{{sortname|Bernella|Velinor|nolink=1}} |33 |Dennery |- |{{flagicon|SLE}} [[Sierra Leone]] |{{sortname|Katti|Fofanah|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Prima |first=Berkat |date=1 Hulyo 2026 |title=Sierra Leone Comeback di Miss Universe 2026 Setelah Absen 7 Tahun |language=id |trans-title=Sierra Leone Returns to Miss Universe 2026 After 7 Year Absence |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/sierra-leone-comeback-di-miss-universe-2026-setelah-absen-7-tahun-c1c2-01-l8vsm-zvghkt |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260701013135/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-universe-americas-2025-di-pembukaan-piala-dunia-2026-c1c2-01-l8vsm-w3z8jv |archive-date=1 Hulyo 2026}}</ref> |– |Bonthe |- |{{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{sortname|Roseanna|Hall|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=While tension fills History was made in Harare as Miss Universe Zimbabwe crowned seven beauty queens to represent the country at some of the world's biggest pageants |language=en |website=Zimbo Live News |url=https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607055812/https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |34 |Shurugwi |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |{{sortname|Nimhara|Sasindi|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=25 Hunyo 2026 |title=මිස් යුනිවර්ස් ශ්‍රී ලංකා 2026 කිරුළ නිම්හාරා සසිඳිට |language=si |trans-title=Nimhara Sasindi crowned Miss Universe Sri Lanka 2026 |website=Zira Daily |url=https://ziradaily.com/sinhala/news/107890 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260625205935/https://ziradaily.com/sinhala/news/107890 |archive-date=25 Hunyo 2026}}</ref> |25 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SUR}} [[Surinam|Suriname]] |{{sortname|Maruschka|Sahiboe|nolink=1}} |33 |[[Amsterdam]] |- |{{flagicon|ZAF}} [[Timog Aprika]] |{{sortname|Bajabulise|Thela|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Keteyi |first=Oluthando |date=21 Hulyo 2026 |title=Bajabulise Thela crowned Miss African Beauty Universe: A new face for South Africa at Miss Universe |url=https://iol.co.za/lifestyle/style-beauty/2026-07-20-bajabulise-thela-crowned-miss-african-beauty-universe-a-new-face-for-south-africa-at-miss-universe/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Independent Online |language=en}}</ref> |23 |KaNyamazane |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisia|Tunisya]] |{{sortname|Sarrah|Brahmi|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Prima |first=Berkat |date=12 Hunyo 2026 |title=Tunisia Comeback di Miss Universe 2026 setelah Absen 55 Tahun |language=id |trans-title=Tunisia Makes Comeback at Miss Universe 2026 After 55 Years |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/tunisia-comeback-di-miss-universe-2026-setelah-absen-55-tahun-c1c2-01-l8vsm-mk9cfm |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260612191503/https://www.idntimes.com/men/ladies/tunisia-comeback-di-miss-universe-2026-setelah-absen-55-tahun-c1c2-01-l8vsm-mk9cfm |archive-date=12 Hunyo 2026}}</ref> |33 |Sousse |- |{{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Dominga|López|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Díaz |first=Nicolás |date=3 Agosto 2026 |title=Dominga López gana Miss Universo Chile 2026: competirá en versión internacional |language=es |trans-title=Dominga López wins Miss Universe Chile 2026: she will compete in the international version |website=Bío Bío |url=https://www.biobiochile.cl/noticias/espectaculos-y-tv/tv/2026/08/03/candidata-de-vina-del-mar-gana-miss-universo-chile-2026-competira-en-version-internacional.shtml |url-status=live |access-date=4 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260803052748/https://www.biobiochile.cl/noticias/espectaculos-y-tv/tv/2026/08/03/candidata-de-vina-del-mar-gana-miss-universo-chile-2026-competira-en-version-internacional.shtml |archive-date=3 Agosto 2026}}</ref> |24 |[[Viña del Mar]] |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] |{{sortname|Weiyi|Chen|nolink=1}}<ref name=":2" /> |22 |[[Shanghai]] |- |{{flagdeco|UGA}} [[Uganda]] |{{sortname|Mitchelle|Daka|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Waswa |first=Samson |date=2 Agosto 2026 |title=In pictures: Mitchelle Daka crowned first Miss Universe Uganda |language=en |website=Pulse Uganda |url=https://www.pulse.ug/story/mitchelle-daka-crowned-first-miss-universe-uganda-2026080205525150427 |url-status=live |access-date=4 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260802063914/https://www.pulse.ug/story/mitchelle-daka-crowned-first-miss-universe-uganda-2026080205525150427 |archive-date=2 Agosto 2026}}</ref> |29 |Budaka |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |{{sortname|Anna|Nikonova|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Kudryavchenko |first=Tamara |date=1 Hulyo 2026 |title=Дочка Ніконова стала володаркою корони "Міс Україна Всесвіт"-2026 |language=uk |trans-title=Nikonov's daughter became the owner of the crown "Miss Ukraine Universe"-2026 |website=Tablo ID |url=https://tabloid.pravda.com.ua/beauty/dochka-igorya-nikonova-stala-mis-ukrajina-vsesvit-2026-2016603/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260701143537/https://tabloid.pravda.com.ua/beauty/dochka-igorya-nikonova-stala-mis-ukrajina-vsesvit-2026-2016603/ |archive-date=1 Hulyo 2026}}</ref> |22 |[[Kiev]] |- |{{flagdeco|HUN}} [[Unggriya]] |{{sortname|Kamilla|Kiss|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=20 Hunyo 2026 |title=Megválasztották a Miss Universe Hungary idei királynőjét |trans-title=This year's queen of Miss Universe Hungary has been chosen |url=https://24.hu/szorakozas/2026/06/20/szepsegkiralyno-miss-universe-hungary-2026-kiss-kamilla/ |access-date=22 Hulyo 2026 |website=24.hu |language=hu}}</ref> |25 |Dunaújváros |- |{{flagicon|URU}} [[Uruguay|Urugway]] |{{sortname|Lucía|Piñeyro|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=31 Mayo 2026 |title=De Young al mundo: Lucía Piñeyro Lima es la nueva Miss Universo Uruguay |language=es |trans-title=From Young to the world: Lucía Piñeyro Lima is the new Miss Universe Uruguay |website=Uruguay Digital 365 |url=https://uruguaydigital365.com/de-young-al-mundo-lucia-pineyro-lima-es-la-nueva-miss-universo-uruguay/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260601052440/https://uruguaydigital365.com/de-young-al-mundo-lucia-pineyro-lima-es-la-nueva-miss-universo-uruguay/ |archive-date=1 Hunyo 2026}}</ref> |35 |Young |} === Mga paparating na mga kompetisyong pambansa === {| class="wikitable sortable" !Bansa/Teritoryo !Petsa |- |{{flagdeco|CAN}} [[Canada|Kanada]] | rowspan="2" |8 Agosto 2026 |- |{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] |- |{{flagdeco|DNK}} [[Dinamarka]] |9 Agosto 2026 |- |{{flagdeco|CPV}} [[Cabo Verde]] | rowspan="2" |15 Agosto 2026 |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |- |{{flagdeco|CUB}} [[Cuba|Kuba]] |20 Agosto 2026 |- |{{flagdeco|NOR}} [[Noruwega]] |22 Agosto 2026 |- |{{flagdeco|HAI}} [[Haiti|Hayti]] | rowspan="4" |23 Agosto 2026 |- |{{flagdeco|IND}} [[Indiya]] |- |{{flagdeco|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |- |{{flagicon|THA}} [[Miss Universe Thailand 2025|Taylandiya]] |- |{{flagdeco|USA}} [[Estados Unidos]] |27 Agosto 2026 |- |{{flagdeco|Mexico}} [[Mehiko]] |29 Agosto 2026 |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] | rowspan="2" |30 Agosto 2026 |- |{{flagdeco|KOR}} [[Timog Korea]] |- |{{flagdeco|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |31 Agosto 2026 |- |{{flagicon|BLZ}} [[Belise|Belis]] | rowspan="2" |Agosto 2026 |- |{{flagdeco|DEU}} [[Alemanya]] |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] | rowspan="2" |5 Setyembre 2026 |- |{{flagdeco|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |- |{{NPL}} |6 Setyembre 2026 |- |{{flagdeco|HON}} [[Honduras]] |11 Setyembre 2026 |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |26 Setyembre 2026 |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] | rowspan="2" |Setyembre 2026 |- |{{flagdeco|GRE}} [[Gresya]] |} == Mga tala== {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|http://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Kastila ng CS1 (es)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Pranses ng CS1 (fr)]] t2whetamgq0mp51f8nh14dxfa79btm8 2 338863 2218977 2216856 2026-08-04T09:08:57Z GinawaSaHapon 102500 Removed redirect to [[Pangangalaga sa sarili]] 2218977 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{About|pagkakakilanlan|konseptong politikal|Bansa (politika)}} '''Bansa''', '''bayan''', o '''nasyon''' ang isang uri ng [[panlipunang grupo]] kung saan lumilitaw ang isang kolektibong [[pagkakakilanlan]], tinatawag na [[pambansang pagkakakilanlan]], mula sa kombinasyon ng mga katangiang pare-parehong taglay ng isang partikular na populasyon, kagaya halimbawa ng [[wika]], [[kasaysayan]], [[etnisidad]], [[kultura]], [[teritoryo]], o [[lipunan]]. May mga bansa na nabubuo ayon sa kanilang etnisidad habang may iba namang nabubuo dahil sa [[politika]]. Madalas na mas politikal ang mga bansa kesa sa mga pangkat-etniko. Ayon kay [[Benedict Anderson]], isang "politikal na [[pamayanang gawang-isip]]" ang mga bansa, ''gawang-isip'' dahil bagamat hindi makikilala ng mga taong bahagi ng isang bansa ang bawat miyembro nito, pawang iniisip nila na magkaugnay sila sa kanila. Samantala, ayon naman kay [[Anthony D. Smith]], mga pamayanang kultural at politikal ang mga bansa na nagkaroon ng kamalayan ukol sa kanilang [[pagsasarili]], pagkakaisa, at interes. Ginagamit ang salitang ''bansa'' sa wikang Tagalog upang [[Bansa (politika)|tumukoy sa politikal na konsepto]] bukod sa panlipunang konsepto nito; sinasalin sa [[wikang Ingles]] ang bansa sa politikal na konteksto bilang {{Lang|en|country}} habang {{Lang|en|nation}} naman ang salin sa panlipunang konteksto ng ''bansa''. Ayon sa ''[[Black's Law Dictionary]]'', ang salitang Ingles na {{Lang|en|nation}} ay tumutukoy sa isang pamayanan ng mga tao na pare-parehong naninirahan sa isang tiyak na teritoryo at organisado sa pamamagitan ng isang malayang pamahalaan. Kasingkahulugan ito ng {{Lang|en|state}} at {{Lang|en|country}}, isang katangian na ayon kay Thomas Hylland Eriksen ang nagtatangi sa bansa mula sa ibang mga kolektibong pagkakakilanlan kagaya ng etnisidad. Ayon sa konsensong napagkakasunduan ng mga iskolar, pawang [[Gawaing panlipunan|gawang panlipunan]] ang mga bansa, na nakadepende sa kasaysayan, may malayang organisasyon, at di-hamak na isang modernong konsepto. Sa takbo ng kasaysayan, nakakabit ang mga tao sa kanilang [[kamag-anakan]] at [[tradisyon]] gayundin sa mga otoridad sa kanilang lugar at kinagisnang lupain, ngunit hindi naging isang prominenteng [[ideolohiya]] ang [[pagkamakabansa]] o nasyonalismo, ang paniniwala na dapat maging isa ang politikal na bansa at ang pagkakakilanlan nito, hanggang noon lamang dulo ng ika-18 siglo. 1y2rhvbrz7nau2clbpxdqm43itvyjb4 0 338960 2218866 2026-08-03T16:35:20Z LknFenix 125962 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1362854593|Masungi Georeserve]]" 2218866 wikitext text/x-wiki Ang '''Heoreserbang Masungi''' ay isang lugar ng konserbasyon sa Pilipinas na nasa ibabaw ng isang pormasyon ng batong-apog na ''karst'' sa katimugang bahagi ng Bulubunduking [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]] sa [[Baras, Rizal|Baras]], [[Rizal]]. Nakasentro ito sa mga pormasyong heolohikal ng Batong Masungi na nasa taas na {{Convert|640|m|ft}}.<ref>{{Cite web |title=Masungit Rock, Province of Rizal, Calabarzon |url=http://www.masungigeoreserve.com |access-date=January 10, 2017 |publisher=Geonamebase.com}}</ref> Noong 1993, iminungkahing ideklara ang Batong Masungi at ang mga karatig-pook nito bilang isang "istriktong reserbang pangkalikasan " at isang "santuwaryo ng maiilap na hayop". Mula noon, naging tanyag itong destinasyon para sa mga paglalakad at mga isang-araw na pamamasyal mula sa [[Kalakhang Maynila]], at nagsimulang paunlarin upang makamit ang katayuang heoparke. [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] oz6qmsr6lv3hmuxrmb952ysnmqzl2nz 2218870 2218866 2026-08-03T16:40:37Z LknFenix 125962 Pag-aayos sa sanggunian 2218870 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = Heoreserbang Masungi | image = Sapot Masungi Georserve.jpg | image_size = | image_alt = | image_caption = The ''Sapot'' web-style view platform at the Masungi Georeserve | map_alt = | map_caption = Masungi Georeserve, Kilometer 47, Marilaque Highway, Baras, Rizal, Philippines, 1970 | map_size = 220 | pushpin_relief = 1 | location = [[Baras, Rizal|Baras]], [[Rizal (lalawigan)|Rizal]], [[Pilipinas]] | coordinates = {{coord|14|36|18|N|121|20|19|E|region:PH|display=inline, title}} | area = {{convert|2,700|ha|km2}}<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Flores |first1=Dominique Nicole |title=What is the Masungi Georeserve conservation project? |trans-title=Ano ang proyektong pangkonserbasyon na Heoreserbang Masungi? |url=https://www.philstar.com/headlines/climate-and-environment/2025/02/20/2422954/what-masungi-georeserve-conservation-project |access-date=Marso 10, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Pebrero 20, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309164943/https://www.philstar.com/headlines/climate-and-environment/2025/02/20/2422954/what-masungi-georeserve-conservation-project |url-status=live |archive-date=Marso 9, 2025}}</ref> | established =1996 | elevation = {{convert|2,100|ft|m|abbr=on}} | visitation_num = | visitation_year =December 2015 | operator = Masungi Georeserve Foundation | child = | module = | website = [https://masungigeoreserve.com Masungi Georeserve] }} Ang '''Heoreserbang Masungi''' ay isang lugar ng konserbasyon sa Pilipinas na nasa ibabaw ng isang pormasyon ng batong-apog na ''karst'' sa katimugang bahagi ng Bulubunduking [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]] sa [[Baras, Rizal|Baras]], [[Rizal]]. Nakasentro ito sa mga pormasyong heolohikal ng Batong Masungi na nasa taas na {{Convert|640|m|ft}}.<ref>{{Cite web |title=Masungit Rock, Province of Rizal, Calabarzon |url=http://www.masungigeoreserve.com |access-date=January 10, 2017 |publisher=Geonamebase.com}}</ref> Noong 1993, iminungkahing ideklara ang Batong Masungi at ang mga karatig-pook nito bilang isang "istriktong reserbang pangkalikasan " at isang "santuwaryo ng maiilap na hayop". Mula noon, naging tanyag itong destinasyon para sa mga paglalakad at mga isang-araw na pamamasyal mula sa [[Kalakhang Maynila]], at nagsimulang paunlarin upang makamit ang katayuang heoparke.<ref name="Philstar" /> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] g8stvydgkti5zdaqhfdc933g4biyn1a 2218874 2218870 2026-08-03T17:01:45Z LknFenix 125962 Isinalin ang kapsiyon 2218874 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = Heoreserbang Masungi | image = Sapot Masungi Georserve.jpg | image_size = | image_alt = | image_caption = Ang pantanaw na platapormang ''Sapot'' sa Heoreserbang Masungi | map_alt = | map_caption = Masungi Georeserve, Kilometer 47, Marilaque Highway, Baras, Rizal, Philippines, 1970 | map_size = 220 | pushpin_relief = 1 | location = [[Baras, Rizal|Baras]], [[Rizal (lalawigan)|Rizal]], [[Pilipinas]] | coordinates = {{coords|14|36|18|N|121|20|19|E|region:PH|display=inline, title}} | area = {{convert|2,700|ha|km2}}<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Flores |first1=Dominique Nicole |title=What is the Masungi Georeserve conservation project? |trans-title=Ano ang proyektong pangkonserbasyon na Heoreserbang Masungi? |url=https://www.philstar.com/headlines/climate-and-environment/2025/02/20/2422954/what-masungi-georeserve-conservation-project |access-date=Marso 10, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Pebrero 20, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309164943/https://www.philstar.com/headlines/climate-and-environment/2025/02/20/2422954/what-masungi-georeserve-conservation-project |url-status=live |archive-date=Marso 9, 2025}}</ref> | established =1996 | elevation = {{convert|2,100|ft|m|abbr=on}} | visitation_num = | visitation_year =December 2015 | operator = Masungi Georeserve Foundation | child = | module = | website = [https://masungigeoreserve.com Masungi Georeserve] }} Ang '''Heoreserbang Masungi''' ay isang lugar ng konserbasyon sa Pilipinas na nasa ibabaw ng isang pormasyon ng batong-apog na ''karst'' sa katimugang bahagi ng Bulubunduking [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]] sa [[Baras, Rizal|Baras]], [[Rizal]]. Nakasentro ito sa mga pormasyong heolohikal ng Batong Masungi na nasa taas na {{Convert|640|m|ft}}.<ref>{{Cite web |title=Masungit Rock, Province of Rizal, Calabarzon |url=http://www.masungigeoreserve.com |access-date=January 10, 2017 |publisher=Geonamebase.com}}</ref> Noong 1993, iminungkahing ideklara ang Batong Masungi at ang mga karatig-pook nito bilang isang "istriktong reserbang pangkalikasan " at isang "santuwaryo ng maiilap na hayop". Mula noon, naging tanyag itong destinasyon para sa mga paglalakad at mga isang-araw na pamamasyal mula sa [[Kalakhang Maynila]], at nagsimulang paunlarin upang makamit ang katayuang heoparke.<ref name="Philstar" /> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] p2vp4x65cytnjyktv5tuk6tahiyx8mq 2218879 2218874 2026-08-03T17:23:39Z LknFenix 125962 + Infobox 2218879 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = Heoreserbang Masungi | image = Sapot Masungi Georserve.jpg | image_size = | image_alt = | image_caption = Ang pantanaw na platapormang ''Sapot'' sa Heoreserbang Masungi | map = Luzon#Philippines | map_alt = | map_caption = Heoreserbang Masungi, Kilometer 47, Lansangang-bayang Marilaque, Baras, Rizal, Pilipinas, 1970 | map_size = 220 | pushpin_relief = 1 | location = [[Baras, Rizal|Baras]], [[Rizal (lalawigan)|Rizal]], [[Pilipinas]] | coordinates = {{coords|14|36|18|N|121|20|19|E|region:PH|display=inline, title}} | area = {{convert|2,700|ha|km2}}<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Flores |first1=Dominique Nicole |title=What is the Masungi Georeserve conservation project? |trans-title=Ano ang proyektong pangkonserbasyon na Heoreserbang Masungi? |url=https://www.philstar.com/headlines/climate-and-environment/2025/02/20/2422954/what-masungi-georeserve-conservation-project |access-date=Marso 10, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Pebrero 20, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309164943/https://www.philstar.com/headlines/climate-and-environment/2025/02/20/2422954/what-masungi-georeserve-conservation-project |url-status=live |archive-date=Marso 9, 2025}}</ref> | established =1996 | elevation = {{convert|2,100|ft|m|abbr=on}} | visitation_num = | visitation_year =December 2015 | operator = Masungi Georeserve Foundation | child = | module = | website = [https://masungigeoreserve.com Masungi Georeserve] }} Ang '''Heoreserbang Masungi''' ay isang lugar ng konserbasyon sa Pilipinas na nasa ibabaw ng isang pormasyon ng batong-apog na ''karst'' sa katimugang bahagi ng Bulubunduking [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]] sa [[Baras, Rizal|Baras]], [[Rizal]]. Nakasentro ito sa mga pormasyong heolohikal ng Batong Masungi na nasa taas na {{Convert|640|m|ft}}.<ref>{{Cite web |title=Masungit Rock, Province of Rizal, Calabarzon |url=http://www.masungigeoreserve.com |access-date=January 10, 2017 |publisher=Geonamebase.com}}</ref> Noong 1993, iminungkahing ideklara ang Batong Masungi at ang mga karatig-pook nito bilang isang "istriktong reserbang pangkalikasan " at isang "santuwaryo ng maiilap na hayop". Mula noon, naging tanyag itong destinasyon para sa mga paglalakad at mga isang-araw na pamamasyal mula sa [[Kalakhang Maynila]], at nagsimulang paunlarin upang makamit ang katayuang heoparke.<ref name="Philstar" /> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] 4oe1z27xbfi0ddu47cc70mijmef71it 2218884 2218879 2026-08-03T17:40:04Z LknFenix 125962 + Paglalarawan 2218884 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = Heoreserbang Masungi | image = Sapot Masungi Georserve.jpg | image_size = | image_alt = | image_caption = Ang pantanaw na platapormang ''Sapot'' sa Heoreserbang Masungi | map = Luzon#Philippines | map_alt = | map_caption = Heoreserbang Masungi, Kilometer 47, Lansangang-bayang Marilaque, Baras, Rizal, Pilipinas, 1970 | map_size = 220 | pushpin_relief = 1 | location = [[Baras, Rizal|Baras]], [[Rizal (lalawigan)|Rizal]], [[Pilipinas]] | coordinates = {{coords|14|36|18|N|121|20|19|E|region:PH|display=inline, title}} | area = {{convert|2,700|ha|km2}}<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Flores |first1=Dominique Nicole |title=What is the Masungi Georeserve conservation project? |trans-title=Ano ang proyektong pangkonserbasyon na Heoreserbang Masungi? |url=https://www.philstar.com/headlines/climate-and-environment/2025/02/20/2422954/what-masungi-georeserve-conservation-project |access-date=Marso 10, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Pebrero 20, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309164943/https://www.philstar.com/headlines/climate-and-environment/2025/02/20/2422954/what-masungi-georeserve-conservation-project |url-status=live |archive-date=Marso 9, 2025}}</ref> | established =1996 | elevation = {{convert|2,100|ft|m|abbr=on}} | visitation_num = | visitation_year =December 2015 | operator = Masungi Georeserve Foundation | child = | module = | website = [https://masungigeoreserve.com Masungi Georeserve] }} Ang '''Heoreserbang Masungi''' ay isang lugar ng konserbasyon sa Pilipinas na nasa ibabaw ng isang pormasyon ng batong-apog na ''karst'' sa katimugang bahagi ng Bulubunduking [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]] sa [[Baras, Rizal|Baras]], [[Rizal]]. Nakasentro ito sa mga pormasyong heolohikal ng Batong Masungi na nasa taas na {{Convert|640|m|ft}}.<ref>{{Cite web |title=Masungit Rock, Province of Rizal, Calabarzon |url=http://www.masungigeoreserve.com |access-date=Enero 10, 2017 |publisher=Geonamebase.com|language=en|trans-title=Batong Masungit, Lalawigan ng Rizal, Calabarzon}}</ref> Noong 1993, iminungkahing ideklara ang Batong Masungi at ang mga karatig-pook nito bilang isang "istriktong reserbang pangkalikasan " at isang "santuwaryo ng maiilap na hayop". Mula noon, naging tanyag itong destinasyon para sa mga paglalakad at mga isang-araw na pamamasyal mula sa [[Kalakhang Maynila]], at nagsimulang paunlarin upang makamit ang katayuang heoparke.<ref name="Philstar" /> == Paglalarawan == [[File:The Masungi Georeserve.jpg|alt=discovery trail of Masungi Georeserve|thumb|Part of the discovery trail of Masungi Georeserve with karst limestone and rope segments.]] [[File:Duyan (Giant Hammock) at Masungi Georeserve.jpg|alt=Duyan (Giant Hammock) at Masungi Georeserve|thumb|The "Duyan" (giant hammock) at Masungi Georeserve]] Matatagpuan ang Heoreserbang Masungi sa Kilometer 47, [[Lansangang-bayang Marilaque]], [[Baras, Rizal]], [[Pilipinas]]. Natatangi ito sa masusungit nitong mga tuktok ng batong-apog na ''karst'', matatarik na dalisdis, at nakapaligid na luntiang kagubatan sa bundok. Naglalaman ito ng ilang yungib, kabilang ang Yungíb ni Ruben, na may mga pormasyon ng estalaktita at estalagmita, gayundin ng isang gawang-taong puwente<ref name="rappler">{{cite web|url=https://www.rappler.com/life-and-style/travel/127172-masungi-georeserve-rizal-guide-tips/ |title=A first-timer's guide to Masungi Georeserve, where adventure awaits |work=[[Rappler]] |author=Reyes, Nicole |date=Marso 27, 2016 |access-date=Enero 10, 2017|language=en|trans-title=Isang pambaguhang gabay sa Heoreserbang Masungi, kung saan naghihintay ang abentura}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] kz16qomxrqu5uz4rd2ovmycxehnj9qc 2218885 2218884 2026-08-03T17:44:04Z LknFenix 125962 Isinalin ang kapsiyon ng mga larawan 2218885 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = Heoreserbang Masungi | image = Sapot Masungi Georserve.jpg | image_size = | image_alt = | image_caption = Ang pantanaw na platapormang ''Sapot'' sa Heoreserbang Masungi | map = Luzon#Philippines | map_alt = | map_caption = Heoreserbang Masungi, Kilometer 47, Lansangang-bayang Marilaque, Baras, Rizal, Pilipinas, 1970 | map_size = 220 | pushpin_relief = 1 | location = [[Baras, Rizal|Baras]], [[Rizal (lalawigan)|Rizal]], [[Pilipinas]] | coordinates = {{coords|14|36|18|N|121|20|19|E|region:PH|display=inline, title}} | area = {{convert|2,700|ha|km2}}<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Flores |first1=Dominique Nicole |title=What is the Masungi Georeserve conservation project? |trans-title=Ano ang proyektong pangkonserbasyon na Heoreserbang Masungi? |url=https://www.philstar.com/headlines/climate-and-environment/2025/02/20/2422954/what-masungi-georeserve-conservation-project |access-date=Marso 10, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Pebrero 20, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309164943/https://www.philstar.com/headlines/climate-and-environment/2025/02/20/2422954/what-masungi-georeserve-conservation-project |url-status=live |archive-date=Marso 9, 2025}}</ref> | established =1996 | elevation = {{convert|2,100|ft|m|abbr=on}} | visitation_num = | visitation_year =December 2015 | operator = Masungi Georeserve Foundation | child = | module = | website = [https://masungigeoreserve.com Masungi Georeserve] }} Ang '''Heoreserbang Masungi''' ay isang lugar ng konserbasyon sa Pilipinas na nasa ibabaw ng isang pormasyon ng batong-apog na ''karst'' sa katimugang bahagi ng Bulubunduking [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]] sa [[Baras, Rizal|Baras]], [[Rizal]]. Nakasentro ito sa mga pormasyong heolohikal ng Batong Masungi na nasa taas na {{Convert|640|m|ft}}.<ref>{{Cite web |title=Masungit Rock, Province of Rizal, Calabarzon |url=http://www.masungigeoreserve.com |access-date=Enero 10, 2017 |publisher=Geonamebase.com|language=en|trans-title=Batong Masungit, Lalawigan ng Rizal, Calabarzon}}</ref> Noong 1993, iminungkahing ideklara ang Batong Masungi at ang mga karatig-pook nito bilang isang "istriktong reserbang pangkalikasan " at isang "santuwaryo ng maiilap na hayop". Mula noon, naging tanyag itong destinasyon para sa mga paglalakad at mga isang-araw na pamamasyal mula sa [[Kalakhang Maynila]], at nagsimulang paunlarin upang makamit ang katayuang heoparke.<ref name="Philstar" /> == Paglalarawan == [[Talaksan:The Masungi Georeserve.jpg|alt=discovery trail of Masungi Georeserve|thumb|Bahagi ng landas ng pagtuklas ng Heoreserbang Masungi na may mga pormasyon ng batong-apog na karst at mga bahaging may lubid.]] [[Talaksan:Duyan (Giant Hammock) at Masungi Georeserve.jpg|alt=Duyan (Giant Hammock) at Masungi Georeserve|thumb|Ang duyan sa Heoreserbang Masungi]] Matatagpuan ang Heoreserbang Masungi sa Kilometer 47, [[Lansangang-bayang Marilaque]], [[Baras, Rizal]], [[Pilipinas]]. Natatangi ito sa masusungit nitong mga tuktok ng batong-apog na ''karst'', matatarik na dalisdis, at nakapaligid na luntiang kagubatan sa bundok. Naglalaman ito ng ilang yungib, kabilang ang Yungíb ni Ruben, na may mga pormasyon ng estalaktita at estalagmita, gayundin ng isang gawang-taong puwente<ref name="rappler">{{cite web|url=https://www.rappler.com/life-and-style/travel/127172-masungi-georeserve-rizal-guide-tips/ |title=A first-timer's guide to Masungi Georeserve, where adventure awaits |work=[[Rappler]] |author=Reyes, Nicole |date=Marso 27, 2016 |access-date=Enero 10, 2017|language=en|trans-title=Isang pambaguhang gabay sa Heoreserbang Masungi, kung saan naghihintay ang abentura}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] gprhil0ls37khlk4k2roufdrlidp7i6 0 338961 2218867 2026-08-03T16:36:39Z LknFenix 125962 Ikinakarga sa [[Heoreserbang Masungi]] 2218867 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Heoreserbang Masungi]] pquci4h1azccnlwd0486ryuwrwir9tm 1 338962 2218868 2026-08-03T16:37:04Z LknFenix 125962 + isinalinwikang pahina 2218868 wikitext text/x-wiki {{Isinalinwikang pahina|en|Masungi Georeserve}} nojqxtzw7exmuwn4igcopvshsdrqk8y 10 338963 2218878 2026-08-03T17:22:14Z LknFenix 125962 Ikinakarga sa [[Padron:Coord]] 2218878 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Padron:Coord]] fy4pty4oado22lrlmhygf10dfphtr5a 0 338964 2218882 2026-08-03T17:32:39Z LknFenix 125962 Ikinakarga sa [[Lansangang-bayang Marikina–Infanta]] 2218882 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Lansangang-bayang Marikina–Infanta]] 1al5oosfv1voaacsbnpje8n008fng7t 0 338965 2218883 2026-08-03T17:33:18Z LknFenix 125962 Ikinakarga sa [[Lansangang-bayang Marikina–Infanta]] 2218883 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Lansangang-bayang Marikina–Infanta]] 1al5oosfv1voaacsbnpje8n008fng7t 0 338966 2218922 2026-08-04T02:14:22Z GinawaSaHapon 102500 Ikinakarga sa [[Katinig sa tilao]] 2218922 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Katinig sa tilao]] 7tp0oxh4vnrahkfr13efckzqyh20z13 0 338967 2218923 2026-08-04T02:14:44Z GinawaSaHapon 102500 Ikinakarga sa [[Katinig sa ngala-ngala]] 2218923 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[katinig sa ngala-ngala]] g6cfgdkhvd5eggjnfqlxln3v026229r 0 338968 2218945 2026-08-04T05:08:15Z Vyacheslav Nasretdinov 90316 Bagong pahina: {{Infobox settlement | name = Shymkent | native_name = {{native name|kk|Шымкент}}<br>{{native name|kk-Latn|Şymkent}}<br>{{native name|ru|Шымкент}} | native_name_lang = kk, ru | settlement_type = [[Lungsod]] na may kahalagahang republikano | image_skyline = Shymkent independence square in 2023.jpg | caption = Liwasan ng Kalayaan sa Shymkent | image_flag = Shymkent flag.svg | image_shield = Shymkent logo.svg | pushpin_map = Kazakhstan#Asia | pushpin_label_positio... 2218945 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Shymkent | native_name = {{native name|kk|Шымкент}}<br>{{native name|kk-Latn|Şymkent}}<br>{{native name|ru|Шымкент}} | native_name_lang = kk, ru | settlement_type = [[Lungsod]] na may kahalagahang republikano | image_skyline = Shymkent independence square in 2023.jpg | caption = Liwasan ng Kalayaan sa Shymkent | image_flag = Shymkent flag.svg | image_shield = Shymkent logo.svg | pushpin_map = Kazakhstan#Asia | pushpin_label_position = bottom | mapsize = 230px | map_caption = Kinaroroonan ng Shymkent sa Kasakistan | coordinates = {{coord|42|19|00|N|69|36|00|E|region:KZ|display=inline,title}} | subdivision_type = [[Talaan ng mga bansa|Bansa]] | subdivision_name = {{flag|Kazakhstan}} | established_title = Unang pagbanggit | established_date = ika-15 siglo <small>(mga pangyayari noong 1365–1366)</small><ref name="zafar">{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-turizm/press/news/details/72607?lang=ru |title=Pitong dahilan upang bisitahin ang Shymkent |publisher=Direktorado ng Turismo ng lungsod ng Shymkent |language=Ruso |access-date=3 Agosto 2026}}</ref> | government_type = Pamahalaang panlungsod | governing_body = Akimat ng Shymkent | leader_title = ''Akim'' (alkalde) | leader_name = Gabit Syzdyqbekov<ref name="akim">{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent/about/structure/people/37043?lang=en |title=Syzdykbekov Gabit Abdimazhitovich |publisher=Akimat ng lungsod ng Shymkent |language=Ingles |access-date=3 Agosto 2026}}</ref> | area_total_km2 = 1163 | elevation_m = 506 | population_total = 1,310,681 | population_as_of = 1 Hulyo 2026 | population_footnotes = <ref name="pop2026">{{cite web |url=https://stat.gov.kz/ru/region/?param=POPULATION |title=Estadistika ng mga rehiyon ng Kasakistan: populasyon noong 1 Hulyo 2026 |publisher=Kawanihan ng Pambansang Estadistika ng Kasakistan |language=Ruso |access-date=3 Agosto 2026}}</ref> | population_density_km2 = auto | timezone = Oras sa Kasakistan | utc_offset = +5 | postal_code_type = [[Kodigong postal]] | postal_code = 160000 | area_code = +7 7252 | blank_name = Mga distritong panlungsod | blank_info = Abai, Al-Farabi, Enbekshi, Karatau at Turan | blank1_name = [[Plaka ng sasakyan]] | blank1_info = 17 | website = https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent }} Ang '''Shymkent''' ({{lang-kk|Шымкент}}, ''Şymkent''; {{lang-ru|Шымкент}}; hanggang 1992, opisyal na '''Чимкент''', ''Chimkent'', sa Ruso) ay isang malaking [[lungsod]] sa timog ng [[Kasakistan]]. Isa ito sa tatlong lungsod na may kahalagahang republikano sa bansa, kasama ang [[Astana]] at [[Almaty]]. Bumubuo ang Shymkent ng isang hiwalay na yunit na administratibo at panteritoryo at hindi bahagi ng [[Rehiyon ng Turkistan]], na nakapalibot dito. Noong 19 Hunyo 2018, binigyan ang lungsod ng katayuan bilang lungsod na may kahalagahang republikano.<ref name="status2018">{{cite web |url=https://www.akorda.kz/ru/legal_acts/decrees/o-nekotoryh-voprosah-administrativno-territorialnogo-ustroistva-respubliki-kazahstan |title=Hinggil sa ilang usapin ng administratibo at panteritoryong kaayusan ng Republika ng Kasakistan |date=19 Hunyo 2018 |publisher=Opisyal na websayt ng Pangulo ng Kasakistan |language=Ruso |access-date=3 Agosto 2026}}</ref> May populasyon itong '''1,310,681 katao''' noong 1 Hulyo 2026, kaya ito ang ikatlong pinakamataong lungsod sa Kasakistan kasunod ng Almaty at Astana.<ref name="pop2026"/> May lawak na 1,163 km² ang administratibong teritoryo nito.<ref name="development">{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent/documents/details/572558?lang=ru |title=Plano sa pagpapaunlad ng lungsod ng Shymkent |publisher=Akimat ng lungsod ng Shymkent |language=Ruso |access-date=3 Agosto 2026}}</ref> Ang Shymkent ay isa sa mga pangunahing sentro ng industriya, kalakalan, transportasyon, edukasyon at kultura sa timog ng Kasakistan. Kabilang sa mahahalagang sangay ng ekonomiya nito ang pagdadalisay ng petrolyo, industriya ng gamot, metalurhiya, pagpoproseso ng pagkain, tela, konstruksiyon, kalakalan at mga serbisyo. Natuklasan sa mga paghuhukay sa makasaysayang sentro ang mga sapin ng kultura na mula pa sa huling bahagi ng ika-3 siglo hanggang sa unang bahagi ng ika-2 siglo BK. Dahil dito, tinatayang mahigit 2,200 taon na ang pamayanang urban sa pook ng kasalukuyang lungsod.<ref name="archaeology">{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-turizm/press/news/details/60485?lang=ru |title=Ang sinaunang pamayanan ng Shymkent |publisher=Direktorado ng Turismo ng lungsod ng Shymkent |language=Ruso |access-date=3 Agosto 2026}}</ref> == Etimolohiya == Karaniwang ipinapaliwanag ang pangalang '''Shymkent''' mula sa dalawang sangkap. Maaaring mangahulugan ang salitang ''shym'' o ''chim'' ng “damuhan”, “parang”, “sod” o “luntiang pook”, samantalang ang ''kent'', na nagmula sa mga wikang Iranyano, ay nangangahulugang “lungsod” o “pamayanan”. Samakatuwid, maaaring ipakahulugan ang pangalan bilang “luntiang lungsod”, “lungsod sa mga parang” o “maunlad na lungsod”. Matatagpuan din ang hulaping ''-kent'' sa ibang mga pangalan ng lugar sa [[Gitnang Asya]], gaya ng [[Taskent]], Zharkent at Mankent. Sa mga Rusong sanggunian noong ika-19 at ika-20 siglo, ginamit ang anyong '''Chimkent'''. Noong 1914, pinalitan ang pangalan ng lungsod bilang '''Chernyayev''' bilang parangal sa Rusong heneral na si Mikhail Chernyayev, na namuno sa pagsakop ng mga hukbong Ruso sa lungsod noong 1864. Ibinalik ang pangalang Chimkent noong 1924. Noong 8 Setyembre 1992, binago ang opisyal na baybay sa Ruso mula Чимкент tungo sa Шымкент upang ilapit ito sa pagbigkas sa wikang Kazako.<ref name="rename1992">{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/rus/docs/P920001800_ |title=Hinggil sa pagpapalit ng pangalan at pagsasaayos ng transkripsiyon sa Ruso ng ilang administratibo at panteritoryong yunit ng Kasakistan |date=8 Setyembre 1992 |publisher=Sistemang pambatas Ädilet |language=Ruso |access-date=3 Agosto 2026}}</ref> == Kasaysayan == === Sinaunang panahon at Gitnang Panahon === Tinitirhan na mula pa noong sinaunang panahon ang teritoryo ng Shymkent. Matatagpuan sa makasaysayang sentro ng makabagong lungsod ang sinaunang pamayanan, na sumasaklaw sa humigit-kumulang 4.5 ektarya. Natuklasan ng mga arkeologo ang magkakasunod na sapin ng kultura na umaabot sa kabuuang kapal na 14 metro. Ang mga palayok mula sa pinakamababang sapin ay itinakda sa huling bahagi ng ika-3 siglo at unang bahagi ng ika-2 siglo BK.<ref name="archaeology"/> Nakatulong sa paglago ng pamayanan ang lokasyon nito sa mga rutang nag-uugnay sa lambak ng Syr Darya, mga oasis ng Gitnang Asya at mga kapatagan ng Kasakistan. Malapit dito ang Sairam, na nakilala noong Gitnang Panahon bilang Ispidjab at naging isa sa mahahalagang sentro ng Daang Seda. Binanggit ang Shymkent sa ''Zafar-name'' ni Sharaf ad-Din Ali Yazdi, isang akdang isinulat noong ika-15 siglo na naglalarawan sa mga pangyayari noong 1365 at 1366.<ref name="zafar"/> Sa iba't ibang panahon, napasailalim ang lungsod at ang paligid nito sa impluwensiya ng ilang estado sa Gitnang Asya, kabilang ang mga Timurid at ang Khanatong Kazako. Noong ika-17 at ika-18 siglo, naapektuhan ang rehiyon ng mga digmaan sa pagitan ng mga Kazako at Dzungar. === Khanato ng Kokand at Imperyong Ruso === Sa unang bahagi ng ika-19 na siglo, naging bahagi ang Shymkent ng Khanato ng Kokand. Noong mga 1810, pinalakas ito bilang isang muog na militar at sentrong administratibo. Nakatayo ang kuta sa isang mataas na bahagi ng pamayanan at nagbabantay sa mga daang patungo sa Taskent, Turkistan at Sairam. Noong Setyembre 1864, sinakop ng mga hukbong Ruso sa pamumuno ni Mikhail Chernyayev ang muog. Pagkatapos ng pananakop, naging kabisera ng isang uyezd ang Chimkent sa Oblast ng Syr Darya, na sakop ng Gobernador-Heneral ng Turkistan. Sa ilalim ng Imperyong Ruso, nakabatay ang ekonomiya ng lungsod sa kalakalan, mga gawaing-kamay at pagpoproseso ng mga produktong agrikultural. Noong dekada 1880, itinayo ang isang pagawaan ng santonin mula sa halamang wormwood. Itinuturing itong isa sa mga pinagmulan ng makabagong industriya ng gamot sa Shymkent. Lalong lumakas ang tungkulin ng lungsod bilang sentro ng kalakalan at transportasyon nang dumating ang daambakal sa unang bahagi ng ika-20 siglo. === Panahong Sobyet === Pagkatapos ng [[Himagsikang Ruso]], naging bahagi ang lungsod ng Awtonomong Republikang Sobyet Sosyalista ng Turkistan, pagkatapos ay ng Awtonomong Republikang Sobyet Sosyalista ng Kazakh, at sa huli ng Republikang Sobyet Sosyalista ng Kasakistan. Noong 1932, naging sentrong administratibo ang Chimkent ng bagong tatag na Rehiyon ng Timog Kasakistan. Sa panahon ng industriyalisasyon ng Unyong Sobyet, nagtayo sa lungsod ng mga pagawaan para sa metalurhiya, kimika, gamot, pagkain, tela at mga materyales sa konstruksiyon. Kabilang sa pinakamahalagang negosyo ang pagawaan ng tingga ng Chimkent. Noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], inilipat sa Chimkent ang maraming pabrika at institusyon mula sa kanlurang bahagi ng [[Unyong Sobyet]]. Gumawa ang lungsod ng mga metal, bala, piyesa para sa tangke, kagamitang optikal at iba pang materyales para sa hukbo. Mabilis na lumaki ang populasyon pagkaraan ng digmaan. Itinayo ang mga bagong purok, paaralan, pamantasan, ospital at pagawaan. Noong dekada 1980, nagsimulang gumana ang pagdalisayan ng petrolyo ng Shymkent. === Malayang Kasakistan === Pagkatapos ng kalayaan ng Kasakistan noong 1991, nanatili ang Shymkent bilang isa sa pangunahing sentrong pang-ekonomiya ng timog ng bansa. Noong 2014, malaki ang pinalawak sa mga hangganan ng lungsod sa pamamagitan ng pagsasama ng mga teritoryo at pamayanan mula sa mga karatig na distrito. Sa taon ding iyon, nilikha ang ikaapat na distritong panlungsod, na pinangalanang Karatau.<ref name="karatau">{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/rus/docs/V14UA002836 |title=Hinggil sa pagtatatag ng ikaapat na distrito at pagtatakda ng mga hangganan ng mga distrito ng Shymkent |date=7 Oktubre 2014 |publisher=Sistemang pambatas Ädilet |language=Ruso |access-date=3 Agosto 2026}}</ref> Noong 19 Hunyo 2018, inihiwalay ang Shymkent mula sa dating Rehiyon ng Timog Kasakistan at itinaas bilang lungsod na may kahalagahang republikano. Inilipat sa [[Turkistan]] ang kabisera ng rehiyon at pinalitan ang pangalan nito bilang Rehiyon ng Turkistan.<ref name="status2018"/> Noong 2022, nilikha ang ikalimang distritong panlungsod na tinawag na Turan.<ref name="turan">{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/rus/docs/V22E0029189 |title=Hinggil sa pagtatatag ng distritong Turan sa lungsod ng Shymkent |date=12 Agosto 2022 |publisher=Sistemang pambatas Ädilet |language=Ruso |access-date=3 Agosto 2026}}</ref> == Heograpiya == === Kinaroroonan === Matatagpuan ang Shymkent sa timog ng Kasakistan, sa isang kapatagang paanan ng kanlurang bahagi ng [[Tian Shan]], malapit sa hangganan ng [[Uzbekistan]]. Humigit-kumulang 120 km ito sa hilaga ng Taskent, 690 km sa kanluran ng Almaty at mahigit 1,400 km sa timog ng Astana. May lawak na 116,300 ektarya o 1,163 km² ang administratibong teritoryo ng lungsod.<ref name="development"/> Ang pangunahing daluyan ng tubig ay ang mga ilog Badam at Koshkarata, kasama ang sangay nitong Karasu. May siyam na kanal sa lungsod na may kabuuang haba na humigit-kumulang 91 km, kabilang ang mga kanal ng Badam, Shymkent, Yangichak, Tekesu at Koshkarata. Sumasaklaw sa humigit-kumulang 5,333 ektarya ang pampublikong kagubatan at luntiang sona ng lungsod.<ref name="development"/> === Klima === May klimang kontinental ang Shymkent, na may mahaba, mainit at tuyong tag-araw at medyo banayad na taglamig kung ihahambing sa hilagang Kasakistan. Karaniwang bumabagsak ang karamihan sa ulan at niyebe sa taglamig at tagsibol, samantalang tuyo ang tag-araw. Maaaring umulan ng niyebe sa taglamig, ngunit madalas na hindi nagtatagal ang makapal na sapin nito. Dahil sa timog na lokasyon at kalapitan sa kabundukan, kabilang ang Shymkent sa pinakamaiinit na malalaking lungsod ng Kasakistan. == Pamamahala at mga distrito == Nahahati ang Shymkent sa limang distritong panlungsod:<ref name="akimat">{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent?lang=en |title=Akimat ng lungsod ng Shymkent |publisher=Pamahalaan ng Kasakistan |language=Ingles |access-date=3 Agosto 2026}}</ref> # '''Abai'''; # '''Al-Farabi'''; # '''Enbekshi'''; # '''Karatau'''; # '''Turan'''. Nilikha ang distritong Karatau noong 2014 at ang Turan noong 2022. Noong simula ng 2026, ganito ang pagkakahati ng populasyon sa mga distrito:<ref name="ethnic2026">{{cite web |url=https://stat.gov.kz/api/iblock/element/348012/file/ru/ |title=Populasyon ng Republika ng Kasakistan ayon sa mga pangkat etniko sa simula ng 2026, talahanayang “Shymkent” |date=27 Marso 2026 |format=XLSX |publisher=Kawanihan ng Pambansang Estadistika ng Kasakistan |language=Ruso |access-date=3 Agosto 2026}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! Distrito ! Populasyon sa simula ng 2026 |- | Abai || 259,325 |- | Al-Farabi || 262,566 |- | Enbekshi || 206,679 |- | Karatau || 334,139 |- | Turan || 231,341 |} Ang puno ng sangay na tagapagpaganap ng lungsod ay tinatawag na '''''akim''''', katumbas ng alkalde. Mula 5 Setyembre 2023, si Gabit Abdimazhitovich Syzdyqbekov ang ''akim'' ng Shymkent.<ref name="akim"/> == Demograpiya == Isa ang Shymkent sa pinakamabilis lumaking lungsod ng Kasakistan. Lumampas sa isang milyon ang populasyon nito noong 2018. May 1,294,050 naninirahan sa simula ng 2026 at umabot ito sa 1,310,681 noong 1 Hulyo 2026.<ref name="pop2026"/><ref name="ethnic2026"/> Mula Enero hanggang Mayo 2026, umabot sa 8,287 katao ang likas na paglaki ng populasyon. May 10,261 na ipinanganak at 1,974 na namatay sa panahong iyon. Positibo rin ang netong migrasyon sa 5,783 katao.<ref name="regionalstats">{{cite web |url=https://stat.gov.kz/en/region/shymkent/ |title=Shymkent city: summary of the socio-economic development of the region |publisher=Kawanihan ng Pambansang Estadistika ng Kasakistan |language=Ingles |access-date=3 Agosto 2026}}</ref> === Komposisyong etniko === Ang Shymkent ay isang lungsod na may maraming pangkat etniko at kultura. Ayon sa opisyal na pagtataya sa simula ng 2026, ang pinakamalalaking pangkat ay ang mga sumusunod:<ref name="ethnic2026"/> {| class="wikitable sortable" ! Pangkat etniko ! Populasyon ! Bahagdan |- | Mga Kazako || 929,724 || 71.85% |- | Mga Usbeko || 203,098 || 15.69% |- | Mga Ruso || 74,404 || 5.75% |- | Mga Azerbaijani || 23,814 || 1.84% |- | Mga Tatar || 11,346 || 0.88% |- | Iba pang pangkat || 51,664 || 3.99% |} Ang [[wikang Kazako]] ang wikang pambansa. Opisyal ding ginagamit ang [[wikang Ruso]] sa mga institusyon ng pamahalaan at lokal na administrasyon kasama ng Kazako. Sinasalita rin ng malaking bahagi ng populasyon ang [[wikang Usbeko]]. == Ekonomiya == Ang Shymkent ay isa sa pinakamalaking sentrong pang-industriya at pangkalakalan sa Kasakistan. Kabilang sa mga pangunahing sektor ang: * pagdadalisay ng petrolyo; * industriya ng gamot; * metalurhiya; * paggawa ng pagkain at inumin; * industriya ng tela at kasuotan; * paggawa ng materyales sa konstruksiyon; * transportasyon at lohistika; * pakyawan at tingiang kalakalan; * konstruksiyon at mga serbisyo. Noong unang sangkapat ng 2026, umabot sa 1.351838 trilyong [[tenge]] ang kabuuang produktong panrehiyon. Lumago ito nang 8.9% sa tunay na halaga kumpara sa kaparehong panahon noong 2025. Bumuo ang mga serbisyo ng 61.6% ng ekonomiya, samantalang 30.1% ang paggawa ng mga kalakal.<ref name="regionalstats"/> Mula Enero hanggang Hunyo 2026, umabot sa 817.4593 bilyong tenge ang produksiyong industriyal, 11% na mas mataas kaysa sa kaparehong panahon noong 2025. Lumago nang 9.6% ang sektor ng pagmamanupaktura.<ref name="regionalstats"/> Sa parehong panahon, nagkakahalaga ng 136.2557 bilyong tenge ang mga gawaing konstruksiyon, samantalang 558,600 m² ng bagong pabahay ang natapos. Umabot sa 308.3848 bilyong tenge ang pamumuhunan sa nakapirming puhunan.<ref name="regionalstats"/> Kabilang sa pinakamahalagang negosyo ang '''pagdalisayan ng petrolyo ng Shymkent''', na gumagawa ng gasolina, diesel, kerosene at iba pang produktong petrolyo. May mahaba ring tradisyon ang lungsod sa paggawa ng gamot. Matatagpuan sa lungsod ang natatanging sonang pang-ekonomiya na '''Ońtústik''', ilang sonang pang-industriya at mga sentro ng transportasyon at lohistika. Noong 1 Hulyo 2026, may 29,410 rehistradong legal na entidad sa lungsod, kung saan 24,907 ang aktibo. Karamihan sa mga aktibong negosyo ay maliliit na kompanya.<ref name="regionalstats"/> == Transportasyon == Mahalagang sentro ng transportasyon ang Shymkent sa timog ng Kasakistan. Inuugnay ito ng mga lansangan, daambakal at rutang panghimpapawid sa Taskent, Turkistan, Taraz, Almaty at iba pang bahagi ng bansa. Dumaraan sa lungsod o malapit dito ang mga pandaigdigang koridor na Taskent–Shymkent–Taraz–Almaty at Taskent–Shymkent–Turkistan–Samara.<ref name="development"/> === Pampublikong transportasyon === Pangunahing nakabatay sa malawak na sistema ng mga [[bus]] ang pampublikong transportasyon. Nag-uugnay ang mga ruta sa sentro, mga panlabas na purok at mga teritoryong isinama sa lungsod pagkatapos ng pagpapalawak noong 2014. Maaaring bayaran ang pamasahe sa pamamagitan ng mga elektronikong kard at iba pang sistemang dihital. === Daambakal === Matatagpuan ang estasyon ng Shymkent sa linyang nag-uugnay sa Taskent, Arys, Taraz at Almaty. May mga tren mula rito patungo sa mga pangunahing lungsod ng Kasakistan at ilang karatig-bansa. Nasa kanluran ng Shymkent ang Arys, isa sa pinakamahalagang sangandaan ng daambakal sa Kasakistan. === Paliparan === Nagbibigay ang Pandaigdigang Paliparan ng Shymkent ng mga pambansa at pandaigdigang lipad at isa ito sa mga pangunahing himpilan ng SCAT Airlines. Binuksan noong 25 Disyembre 2024 ang bagong terminal ng pasahero. May lawak itong 40,000 m² at itinaas nito ang taunang kapasidad ng paliparan mula 800,000 tungo sa anim na milyong pasahero.<ref name="airport">{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/transport/press/news/details/1055087?lang=ru |title=Magiging mga multimodal na sentro ang mga paliparan ng Astana, Almaty, Shymkent at Aktobe |publisher=Ministeryo ng Transportasyon ng Kasakistan |language=Ruso |access-date=3 Agosto 2026}}</ref> Kabilang sa mga plano sa pagpapaunlad ang bagong 3.5 km na paliparan at isang multimodal na sentro ng transportasyon at lohistika. == Edukasyon at pananaliksik == Mahalagang sentro ng mataas na edukasyon ang Shymkent sa timog ng Kasakistan. May mga pamantasan, akademya, kolehiyong teknikal, paaralang bokasyonal at institusyong pananaliksik sa lungsod. Kabilang sa pangunahing institusyon ng mataas na edukasyon ang: * '''Pamantasang Pananaliksik ng Timog Kasakistan na Muchtar Auezov''', isa sa pinakamalaking pamantasang multidisiplinaryo sa bansa; * '''Akademyang Medikal ng Timog Kasakistan''', na nakatuon sa medisina, parmasya at agham pangkalusugan; * '''Pamantasang Pedagohiko ng Timog Kasakistan na Özbekäli Jänibekov'''; * Pamantasan ng Shymkent; * Pamantasang Miras; * Pamantasang Inobatibo ng Gitnang Asya. Tumatanggap ang mga pamantasan ng lungsod ng mga mag-aaral mula sa buong Kasakistan, Uzbekistan at iba pang bansa sa Gitnang Asya. == Kalusugan == Mahalagang sentrong medikal ang Shymkent para sa buong timog ng Kasakistan. May mga pangkalahatang ospital, sentrong pansuri, klinikang pangkardiyolohiya, onkolohiya at nakahahawang sakit, mga ospital sa panganganak, poliklinika, serbisyong pang-emerhensiya at pribadong klinika. Nagsimula ang tradisyon ng industriya ng gamot sa lungsod noong ika-19 na siglo sa paggawa ng santonin. Ipinagpapatuloy ito ngayon ng mga makabagong pagawaan ng gamot at ng Akademyang Medikal ng Timog Kasakistan. == Kultura == May mga teatrong Kazako, Ruso at Usbeko, museo, aklatan, bulwagang pangkonsiyerto, galeriya at sentrong pangkultura sa Shymkent. Kabilang sa pangunahing institusyong pangkultura ang: * Akademikong Teatrong Dramatiko ng Kazako na Zhumat Shanin; * Teatrong Dramatiko ng Ruso; * Teatro ng Opera at Ballet; * Teatrong Dramatiko ng Usbeko; * Teatro ng mga Papet at Kabataan; * Panrehiyong Museong Pangkasaysayan; * Museo ng mga Biktima ng Pampolitikang Panunupil; * makasaysayan at pangkulturang kompleks na '''Shymqala'''. Noong 2020, itinalaga ang Shymkent bilang '''Kabisera ng Kultura ng Komonwelt ng mga Malayang Estado'''. Sa taon ding iyon, ipinagdiwang ang ika-2,200 anibersaryo ng lungsod. == Turismo at mga palatandaan == Ang pangunahing makasaysayang pook ay ang kompleks na '''Shymqala''', na binuo sa lugar ng sinaunang pamayanan at dating kuta ng Kokand. Kabilang dito ang mga lugar ng paghuhukay, muling itinayong mga tanggulan, museo at mga tanawan. Kabilang sa iba pang tanyag na pook ang: * Liwasang Ordabasy; * bantayog na “Zher-Ana”; * Liwasan ng Kalayaan; * bantayog kay Baidibek-bi; * Liwasang Abai; * Parkeng Dendrolohiko na Asanbai Askarov; * Hayupan ng Shymkent; * lakarang Arbat; * mga bukal at lakaran sa Koshkarata; * mga moske, simbahang Ortodokso at makasaysayang gusali sa sentro. Pangunahing himpilan din ang Shymkent para sa paglalakbay patungo sa Sairam, Pambansang Liwasan ng Sairam-Ugam, Reserbang Likas ng Aksu-Zhabagly, Turkistan at sinaunang lungsod ng Otrar. == Arkitektura at pagpapaunlad ng lungsod == Pinagsasama ng tanawin ng Shymkent ang makasaysayang sentro, mga purok na itinayo noong panahon ng Sobyet at mga bagong distritong may makabagong gusali. Pagkatapos palawakin ang mga hangganan noong 2014, mabilis na lumago ang konstruksiyon sa hilaga, kanluran at hilagang-kanluran. Kabilang sa mahalagang bagong purok ang Turan, Shymkent City, Bozaryk at Tassay. Kasama sa pagpapaunlad ng lungsod ang mga bagong lansangan, paaralan, ospital, sistema ng tubig at gas, parke, pasilidad pampalakasan at sentrong pangkultura. Sa unang kalahati ng 2026, may 558,600 m² ng bagong pabahay na nakumpleto.<ref name="regionalstats"/> == Isports == Kabilang sa mga tanyag na isports sa Shymkent ang [[putbol]], boksing, pakikipagbuno, pagbubuhat, himnastika, tenis, paglangoy at pagbibisikleta. Ang pangunahing klub ng putbol ay ang '''Ordabasy''', na unang nanalo sa kampeonato ng Kasakistan noong 2023. Maraming ulit nang nanalo sa pambansang kampeonato ang pambabaeng klub na '''BIIK-Shymkent''' at lumahok ito sa mga paligsahang Europeo. Ang pangunahing pasilidad pampalakasan ay ang Gitnang Istadyum na Khadzhimukan Munaitpasov. Mayroon ding mga bulwagang pampalakasan, sentro ng tenis, languyan at kompleks ng atletika sa lungsod. == Kapaligiran == Kabilang sa pangunahing suliraning pangkapaligiran ng Shymkent ang emisyon mula sa industriya at trapiko, kalidad ng hangin, paggamot ng maruming tubig, pamamahala ng basura at pangangalaga sa luntiang sona. Kasama sa mga programang panlungsod ang modernisasyon ng mga pabrika, pagpapalawak ng suplay ng natural gas, paggamit ng mas malinis na mga bus, pagpapanumbalik ng mga ilog at kanal, at pagtatanim ng mga puno.<ref name="development"/> Mahalagang likas at libangang pook ang Ilog Badam, mga bukal ng Koshkarata at Karasu, parkeng dendrolohiko at luntiang sinturon ng lungsod. == Tingnan din == * [[Kasakistan]] * [[Astana]] * [[Almaty]] * [[Daang Seda]] == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|Shymkent}} * [https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent Opisyal na websayt ng Akimat ng Shymkent] * [https://stat.gov.kz/en/region/shymkent/ Opisyal na estadistika ng Shymkent] * [https://visit-shymkent.com/ Portal ng turismo ng Shymkent] * [https://shymkent.invest.gov.kz/ Portal ng pamumuhunan ng Shymkent] [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Kasakistan]] [[Kategorya:Mga lungsod sa Daang Seda]] 34jz0rl0n6wh7eycgg98utc9ub8bb4u 14 338969 2218946 2026-08-04T05:08:43Z Vyacheslav Nasretdinov 90316 Created blank page 2218946 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 14 338970 2218947 2026-08-04T05:09:17Z Vyacheslav Nasretdinov 90316 Created blank page 2218947 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 14 338971 2218948 2026-08-04T05:09:39Z Vyacheslav Nasretdinov 90316 Created blank page 2218948 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1 338972 2218965 2026-08-04T06:37:19Z JENSwilleat 159283 /* Malawakang pag-iiba ng artikulo */ bagong seksiyon 2218965 wikitext text/x-wiki == Malawakang pag-iiba ng artikulo == Maaari bang may magkansela ng paggawa ng isang user dito sa artikulong ito? Hindi ko siya mapatnugutan, salamat. [[Tagagamit:JENSwilleat|JENSwilleat]] ([[Usapang tagagamit:JENSwilleat|kausapin]]) 06:37, 4 Agosto 2026 (UTC) amt9mu7pgo35punltrh1gjn49xywjhq 10 338973 2218998 2026-08-04T11:52:31Z Jojit fb 38 Bagong pahina: .ib-time-zone { border-collapse: collapse; line-height: 1.2em; width: 23em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .ib-time-zone td, .ib-time-zone th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.4em 0.6em; } .ib-time-zone .mergedtoprow .infobox-data, .ib-time-zone .mergedtoprow .infobox-label { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.2em 0.6em; } .ib-time-zone .infobox-subheader { background-co... 2218998 sanitized-css text/css .ib-time-zone { border-collapse: collapse; line-height: 1.2em; width: 23em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .ib-time-zone td, .ib-time-zone th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.4em 0.6em; } .ib-time-zone .mergedtoprow .infobox-data, .ib-time-zone .mergedtoprow .infobox-label { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.2em 0.6em; } .ib-time-zone .infobox-subheader { background-color: #ccf; color:inherit; font-weight: bold; } .ib-time-zone .infobox-header { background-color: #ddf; color:inherit; } .ib-time-zone .infobox-label { background-color: #e6e6ff; color:inherit; } tbr27o7mbj7qyv7zsposhko19a8a768 10 338974 2218999 2026-08-04T11:53:28Z Jojit fb 38 Bagong pahina: {{#switch: {{{1}}} | UTC+01:00 = UTC+0100 - 2021.svg | UTC+02:00 = UTC+0200 - 2023.svg | UTC+03:00 = UTC+0300 - 2023.svg | UTC+03:30 = Timezones2008G UTC+330.png | UTC+04:00 = Timezones2008_UTC+4_gray.png | UTC+04:30 = Timezones2008G_UTC+430.png | UTC+05:00 = Timezones2008_UTC+5_gray.png | UTC+05:30 = Timezones2008G_UTC+530.png | UTC+05:45 = Timezones2008G_UTC+545.png | UTC+06:00 = Timezones2008_UTC+6_gray.png | UTC+06:30 = Timezones2008G_UTC+630.png | UTC+07:00 = Timezones20... 2218999 wikitext text/x-wiki {{#switch: {{{1}}} | UTC+01:00 = UTC+0100 - 2021.svg | UTC+02:00 = UTC+0200 - 2023.svg | UTC+03:00 = UTC+0300 - 2023.svg | UTC+03:30 = Timezones2008G UTC+330.png | UTC+04:00 = Timezones2008_UTC+4_gray.png | UTC+04:30 = Timezones2008G_UTC+430.png | UTC+05:00 = Timezones2008_UTC+5_gray.png | UTC+05:30 = Timezones2008G_UTC+530.png | UTC+05:45 = Timezones2008G_UTC+545.png | UTC+06:00 = Timezones2008_UTC+6_gray.png | UTC+06:30 = Timezones2008G_UTC+630.png | UTC+07:00 = Timezones2011_UTC+7.png | UTC+08:00 = Timezones2008_UTC+8_gray.png | UTC+09:00 = Timezones2008_UTC+9_gray.png | UTC+09:30 = File:Timezones2008G_UTC+930.png | UTC+10:00 = Timezones2008_UTC+10_gray.png | UTC+10:30 = File:Timezones2008G_UTC+1030.png | UTC+11:00 = Timezones2008_UTC+11_gray.png | UTC+11:30 = File:Timezones2008G_UTC+1130.png | UTC+12:00 = Timezones2008_UTC+12_gray.png | UTC+12:45 = Timezones2008G_UTC+1245.png | UTC+13:00 = Timezones2008_UTC+13_gray.png | UTC+13:45 = Timezones2008G_UTC+1345.png | UTC+14:00 = Timezones2008_UTC+14_gray.png | UTC+00:00 | UTC±00:00 = UTC+0000 - 2021.svg | UTC−01:00 | UTC-01:00 = Timezones2008_UTC-1_gray.png | UTC−02:00 | UTC-02:00 = Timezones2008_UTC-2_gray.png | UTC−02:30 | UTC-02:30 = Timezones2008G_UTC-230.png | UTC−03:00 | UTC-03:00 = Timezones2008_UTC-3_gray.png | UTC−03:30 | UTC-03:30 = Timezones2008G_UTC-330.png | UTC−04:00 | UTC-04:00 = UTC-0400 - 2021.svg | UTC−04:30 | UTC-04:30 = Timezones2008G_UTC-430.png | UTC−05:00 | UTC-05:00 = UTC-0500 - 2021.svg | UTC−06:00 | UTC-06:00 = Timezones2008_UTC-6_gray.png | UTC−07:00 | UTC-07:00 = Timezones2008_UTC-7_gray.png | UTC−08:00 | UTC-08:00 = Timezones2008_UTC-8_gray.png | UTC−09:00 | UTC-09:00 = Timezones2008_UTC-9_gray.png | UTC−09:30 | UTC-09:30 = Timezones2008G UTC-930.png | UTC−10:00 | UTC-10:00 = Timezones2008_UTC-10_gray.png | UTC−11:00 | UTC-11:00 = Timezones2008_UTC-11_gray.png | UTC−12:00 | UTC-12:00 = Timezones2008_UTC-12_gray.png | #default = }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> jw7z161tpqnpck0gr8cc4c9vaau72k0