Wikipedia
tlwiki
https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina
MediaWiki 1.47.0-wmf.14
first-letter
Midya
Natatangi
Usapan
Tagagamit
Usapang tagagamit
Wikipedia
Usapang Wikipedia
Talaksan
Usapang talaksan
MediaWiki
Usapang MediaWiki
Padron
Usapang padron
Tulong
Usapang tulong
Kategorya
Usapang kategorya
Portada
Usapang Portada
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Usapang tagagamit:Jojit fb
3
1202
2219645
2219571
2026-08-08T02:27:43Z
Jojit fb
38
/* Tulong */
2219645
wikitext
text/x-wiki
{{Hidden title}}
<div style="float: right; position: absolute; left: 0px; top: -75px; padding-top: 0px; padding-left: 0px;"><div style="background:white; font-size: 150%; padding-top: 0px; padding-bottom: 0; position:relative; left:0; ">'''Kausapin si Jojit'''</div></div>
<div id="talkpageheader-override" class="topicon" style="float: left; position: absolute; left: -1px; top: 20px; padding-top: 0px; padding-left: 0px; display:none">
{{Usertalksuper|user=Jojit}}
</div>
<div id="talk" class="plainlinks" style="border: 2px solid #800000; margin: 0em 1em 0em 1em; text-align: center; padding:5px; clear: both; background-color: #FFFFFF">
Hindi tulad ng mga ibang Wikipedista, '''hindi ako gumagawa ng mga arkibo ng mga Usapang Pahina''' yayamang awtomatikong naarkibo ang mga lumang pagbabago, na makikita gamit ang "[https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_tagagamit:Jojit_fb&action=history pahina ng kasaysayan]". Ngunit tinatala ko [[User talk:Jojit fb/Mga kumentong tinanggal|'''ang mga kumentong tinanggal ko''']]. Tinatala ko rin ang mga [[User talk:Jojit fb/Mga arkibo ng ABN|arkibo ng mga artikulong ginawa at pinalawig ko]] na naging "Alam ba ninyo?" Ganoon din ang [[User talk:Jojit fb/Mga pasasalamat, pagbati at parangal|mga pasasalamat, pagbati at parangal]] na pinapanatili ko dito upang kilalanin ang mga taong nagkaloob nito at ibalik sa kanila ang pasasalamat at di upang ipagmalaki ko ang parangal na natamo ko.</div>
{{TOC right}}
== A barnstar for you! ==
{| style="border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};"
|rowspan="2" valign="middle" | [[File:Bästa nyskrivna.svg|100px]]
|rowspan="2" |
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''100,000 edits'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" |Awarded to Jojit fb up 100,000 edits to Tagalog Wikipedia! Your edits are much appreciated! Well done! - [[Natatangi:Mga ambag/112.202.96.78|112.202.96.78]] 02:13, 30 Mayo 2024 (UTC)
|}
:''Thanks.'' Maraming salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:59, 30 Mayo 2024 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang gabi.
Gusto ko po sanang ilipat yung pahina ng [[lingguwistika]] papunta sa [[lingwistika]] (mas ginagamit sa mga naka-Tagalog na pahina sa internet, ayon sa research ko), pero nagkakaproblema po ako dito. Hindi ako sigurado kung paano ko ito ililipat, since may "lingwistika" na pahina kaya nagkaproblema. Sinubukan kong tanggalin yung redirect doon, pero ganon pa rin.
Salamat po sa tulong.
[[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 13:00, 1 Hunyo 2024 (UTC)
:Paumanhin {{ping|GinawaSaHapon}}, subalit mas tama ang "lingguwistika" kasi sa ortograpiyang Tagalog/Filipino "kung ano ang bigkas ay siyang baybay". Wala pa din akong nakikitang diksyunaryo na ang baybay ay "lingwistika". At sa tingin ko na mas popular ang "lingguwistika" at ito ang ginamit mismo ng [http://wika.pbworks.com/f/ORTOPDF.pdf dokumento] ng [[Komisyon sa Wikang Pilipino]] tungkol sa [[Palabaybayan ng Filipino|Ortograpiyang Filipino]]. Gayon din ng sa isang [https://phlconnect.ched.gov.ph/admin/uploads/eae27d77ca20db309e056e3d2dcd7d69/Batayang-Kaalaman-sa-Wika-at-Lingguwistika-LOPEZ-MARIA-ELIZA-S.pdf dokumentong] naka-''upload'' sa [[Kagawaran ng Edukasyon]]. Kung tingin mo na karaniwan pa rin ang "lingwistika", ihain mo na lamang sa [[WP:KAPE|Kapihan]] para magkaroon ng konsenso. Kung anuman ang mapagkasunduan, susunod ako at ililipat ang dapat na ilipat. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:40, 1 Hunyo 2024 (UTC)
::Sige, hindi ko na masyadong iaargumento pa ito. Okey naman ako sa kahit ano e.
::[[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:46, 2 Hunyo 2024 (UTC)
== Tinatanggal [[Tagagamit:SahilgKhan3]] ==
Kamusta, Sir @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]..... Mangyaring tanggalin ang mga pahina sa pag-redirect [[Tagagamit:SahilgKhan3]] kasi nilalaman ay. Maraming salamat...... [[Natatangi:Mga ambag/2001:448A:1021:28B1:4935:FF5:CDF9:2764|2001:448A:1021:28B1:4935:FF5:CDF9:2764]] 09:44, 4 Hunyo 2024 (UTC)
:{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:32, 4 Hunyo 2024 (UTC)
== Edit warring si 49.144.10.114 ==
*{{pagelinks|Vicarius Filii Dei}}
*[[special:contribs/49.144.10.114]]
Pakiharang po ng IP address 49.144.10.114 dahil binababoy yung mga pahina nina [[Vicarius Filii Dei]]. Hindi po sila pasok sa notability ng Wikipedia. Rinerevert ni 49.144.10.114 yung paglagay ko ng nilalaman. Base na rin po sa ambag, mukhang may [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] rin po ito.
Maraming salamat po. - [[Natatangi:Mga ambag/124.217.58.254|124.217.58.254]] 01:00, 30 Hunyo 2024 (UTC)
:{{done}} Nakaprotekta na rin ang pahina. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:29, 30 Hunyo 2024 (UTC)
== Palikha ng bagong kategorya ==
* [[:Kategorya:Mga file format pang-kompyuter]]
* [[:Kategorya:Mga file sa kompyuter]]
Sinubukan na magdagdag ng dalawang kategorya dahil ito ay [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Talaan_ng_pang-aabuso&wpSearchUser=124.217.51.239 hindi pinayagan] gawa ng ''edit filter''. Gusto ko po sanang palikha yung kategorya ng tungkol sa kompyuter. Maraming salamat. - [[Natatangi:Mga ambag/124.217.51.239|124.217.51.239]] 03:51, 5 Hulyo 2024 (UTC)
:Subukan mo uli. Puwede ka nang maglikha ng kategorya pero 'yung isa mong kategorya (Kategorya:Mga file sa kompyuter) ay walang laman. Kung hindi mo agad malagyan ang kategoryang iyan, mabubura iyan. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:28, 6 Hulyo 2024 (UTC)
::Tapos na po ako mag-edit sa nasabing palikha ng bagong kategorya. Salamat po. - [[Natatangi:Mga ambag/124.217.51.239|124.217.51.239]] 03:58, 7 Hulyo 2024 (UTC)
== Bandalismo ==
Magandang araw po, [[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Paharang po si [[Natatangi:Mga ambag/112.198.121.161|<bdi>112.198.121.161</bdi>]] dahil sa bandalismo at pang-ii-spam sa mga pahina. Kayo na po ang bahala kung gaano katagal. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 07:03, 5 Hulyo 2024 (UTC)
:Pabago-bago pala IP po nila. Kamakailan po ay nanira sila sa mga pahina ng [[Meta Platforms]] at [[WhatsApp]]. Ito po yung isa niyang IP: [[Natatangi:Mga ambag/112.198.113.21|<bdi>112.198.113.21</bdi>]]. Pare-pareho po ang edit message niya. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 07:07, 5 Hulyo 2024 (UTC)
::Prinotekta ko na lamang ang mga pahinang binandalo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:31, 6 Hulyo 2024 (UTC)
:::Pabago-bago pala IP po nila. Paharang po si 112.198.64.0/18 dahil sa bandalismo at pang-ii-spam sa mga pahina. [[Natatangi:Mga ambag/112.202.102.174|112.202.102.174]] 11:10, 14 Hulyo 2024 (UTC)
::::Prinotekta ko na lamang ang artikulong [[Microsoft Windows]]. Tapos, may ginawa na lamang akong ibang paraan para hindi na siya makapagbandalo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:29, 15 Hulyo 2024 (UTC)
== Paki-update po ng Padron:Ibang gamit ==
Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], paki-update po sana ng [[Padron:Ibang gamit]] upang umayon ito sa hitsura ng ibang mga hatnote dito sa tlwiki. Kasalukuyan po kasi itong gumagamit ng karaniwang text na hindi katulad ng ibang katulad na hatnote dito at sa enwiki. Nakaharang kasi po ito sa ngayon. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 08:15, 14 Hulyo 2024 (UTC)
:Medyo madami ang gagawin dito. Ipila ko lang sa gagawin ko. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:45, 15 Hulyo 2024 (UTC)
::Sige lang po. Di naman kinakailangan agad-agad to. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 06:27, 16 Hulyo 2024 (UTC)
:::{{ping|GinawaSaHapon}} Mukhang okay na ito. Pa-tsek na lang kung may isyu pa. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:51, 23 Hulyo 2024 (UTC)
::::Nakumpirma ko na po. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 04:20, 23 Hulyo 2024 (UTC)
== Thank You for Your Contribution to Feminism and Folklore 2024! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|center|500px]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikimedian,
We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor.
As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in organizing the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeHYAhFA9Q5vUs9UA1N45TOUxUdSNO8igGTmg4oPUL_qXS1EQ/viewform?usp=sf_link this form] by August 15th, 2024.
Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2025. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity.
Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia.
With warm regards,
'''Feminism and Folklore International Team'''.
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:28, 21 Hulyo 2024 (UTC)
</div>.
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 -->
:''Thank you. Done filling out the form.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 12:42, 21 Hulyo 2024 (UTC)
== Baybayin Script ==
Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Matanong ko lang po kung maaari ba akong "magtransliterate" ng ilang mga pahina sa sulat "Baybayin"? Alam kong hindi praktikal ang gawain na ito dahil marami ang hindi marunong makabasa sa Baybayin, ngunit nais kong gawin ito upang mavisualize ng mga mambabasa kung ano ang itsura ng isang pahina ng Wikipedia na nakasulat sa Baybayin. Nalaman ko na maaari itong gawin dahil nakita ko ang isang pahina na pinamagatang "Pulo", at maaaring "multiscript" ang isang pahina. Ngunit nang tinignan ko ang kasaysayan ng pagbabago, napansin kong natanggal na pala ito, at dito ko natagpuan ang iyong account. Hindi po ba pinapayagan ang pagtransliterate ng Tagalog na wikipedia sa sulat Baybayin? Maraming salamat po. [[Tagagamit:Mirusan44|Mirusan44]] ([[Usapang tagagamit:Mirusan44|kausapin]]) 13:44, 21 Hulyo 2024 (UTC)
:Hindi pinapayagan ang mga artikulong Baybayin dito sa Wikipediang Tagalog. Para sa dahilan, pakitingin na lamang itong usapan namin tungkol dito: [[Usapang_tagagamit:Jossisad#Paglikha ng mga artikulo sa Baybayin]]. Kung nais nilang makita ang itsura ng baybayin, mayroon namang mga ibang websayt na maaring gawin ito. Sana'y maunawaan mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:58, 21 Hulyo 2024 (UTC)
::Maraming salamat po sa iyong tugon. Nauunawaan ko naman ito at maraming salamat rin po sa lahat ng iyong ginawa para sa Wikipediang Tagalog. [[Tagagamit:Mirusan44|Mirusan44]] ([[Usapang tagagamit:Mirusan44|kausapin]]) 10:41, 22 Hulyo 2024 (UTC)
== Benedict Cua ==
Hello Jojit, i am an administrator of wiki it: i ask for the protection of [[Benedict Cua]]. I noticed a lot of vandalism in the page. Thank you [[Tagagamit:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Usapang tagagamit:Quinlan83|kausapin]]) 17:22, 21 Hulyo 2024 (UTC)
:''Thanks for reporting. I already protected it but the article didn't establish notability for a long time, so, it was redirected to a related article. This is a standard practice here in Tagalog Wikipedia for those cases. Normally, if there is no related article, it would have been deleted.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:43, 22 Hulyo 2024 (UTC)
:::That's fine. Thank you very much!--[[Tagagamit:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Usapang tagagamit:Quinlan83|kausapin]]) 07:22, 22 Hulyo 2024 (UTC)
== Palipat po ng pahina ==
Magandang araw po uli, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Pwede po bang palipat po ng [[pagtitistis]] papunta sa [[pag-oopera]]. Mas karaniwang ginagamit (sa karaniwang diskurso, lalo na sa modernong Tagalog) kasi yung ''pag-oopera'' kesa sa ''pagtitistis'', sang-ayon sa [[:en:WP:COMMONNAME|WP:COMMONNAME]]. Alam kong mas pormal na Tagalog ang nauna, pero mukhang mas makakabuti sa tlwiki kung gagamitin natin yung ''pag-oopera'' bilang pangunahing pamagat.
Sinubukan kong ilipat ito, pero mukhang kailangan palang burahin muna yung pahinang paglilipatan bago magawa yon. Hindi sapat ang user rights ko para doon. Salamat po, at pasensiya po sa abala. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 05:33, 23 Hulyo 2024 (UTC)
:{{Done}} Walang problema, {{ping|GinawaSaHapon}}, gawain naman iyan ng isang tagapangasiwa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:41, 23 Hulyo 2024 (UTC)
::Salamat po sa napakabilis na tugon. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 05:44, 23 Hulyo 2024 (UTC)
== Pagbura sa artikulong Brenda Mage ==
Komusta, naway mabuti ang iyong lagay. Nais ko lamang ipaalam sayo ang pagbura sa artikulong [[Brenda Mage]] sa kadahilanang wala itong sapat na sanggunian at impormasyon at napakaaikli ng artikulo na di naaayon sa pamantayan ng Wikipedyang Filipino. Maraming salamat [[Tagagamit:Rc ramz|Rc ramz]] ([[Usapang tagagamit:Rc ramz|kausapin]]) 04:27, 20 Setyembre 2024 (UTC)
:Salamat sa abiso. Ni-redirect na lamang sa [[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10]]. Sa alternatibong paraan, maaaring mo i-tag ang isang artikulo para burahin sa paglalagay ng <nowiki>{{delete}}</nowiki> sa itaas nito. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:40, 21 Setyembre 2024 (UTC)
== Translation request ==
Hello, Jojit.
Can you translate and upload the article [[:en:Azerbaijan Time]] in Tagalog Wikipedia?
Yours sincerely, [[Tagagamit:Oirattas|Oirattas]] ([[Usapang tagagamit:Oirattas|kausapin]]) 07:29, 8 Oktubre 2024 (UTC)
:I have other priorities in this wiki but I will try to put this on my queue. Thanks. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:04, 8 Oktubre 2024 (UTC)
== Question regarding vandalism ==
Hello! I wanted to ask how to deal with vandals here. Specifically: how do I report them? Background: nearly every wiki which got opted out of global-sysops wikis list has some kind of a "administrator noticeboard" or "vandalism report page", but I wasn't able to find anything like that here. Best regards, [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Usapang tagagamit:TenWhile6|kausapin]]) 17:19, 14 Oktubre 2024 (UTC)
:Hi {{ping|TenWhile6}} ''There is no central noticeboard reporting vandalism in this wiki. Folks usually report them at [[Usapang_Wikipedia:Kapihan|the Kapihan]]. They also directly message or ping administrators to report vandalism. User:WayKurat and I often receive vandalism reports as we are the most active admins. We don't have a centralized notice for vandalism because we have few volunteers in this wiki. Thus, creating such a page will eventually become inactive, and no one will notice someone reported vandalism. Thanks for your message.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:33, 16 Oktubre 2024 (UTC)
::Thanks for your answer :)
::Then I'll implement [[meta:XReport]] here, reporting to the page [[Usapang_Wikipedia:Kapihan]]. [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Usapang tagagamit:TenWhile6|kausapin]]) 09:11, 16 Oktubre 2024 (UTC)
::{{done}} Test: [[Natatangi:Diff/2133044]]
::Tell me if you want me to change the report text in any way (maybe translate it?) [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Usapang tagagamit:TenWhile6|kausapin]]) 09:44, 16 Oktubre 2024 (UTC)
''Here's the translation:''
<pre>
"tl": {
"button": "Ulat",
"process": "Nag-uulat...",
"local-button": "Ulat lokal",
"global-button": "Ulat global",
"type": "Uri ng ulat",
"title": "Iulat ang tagagamit",
"description": "Iulat ang tagagamit sa mga Tagapangasiwa\" sa Kapihan",
"Ptitle": "Pahina ng ulat",
"Pdescription": "Hiling iprotekta ang pahina",
"SDtitle": "Mabilisang pagbura",
"SDdescription": "Hiling para sa mabilisang pagbura ng pahinang ito",
"SDgsr": "Hiling sa mabilisang pagbura sa Global sysops/Requests",
"SDprocess": "Hinihiling ang mabilisang pagbura...",
"reason": "Dahilan",
"c-reason": "Ibang dahilan",
"error-reason": "Kailangan mong magbigay ng dahilan!",
"error-page": "Kailangan mong magbigay ng pahina!",
"error-user": "Kailangan mong magbigay ng tagagamit!",
"error-requested": "Naiulat na.",
"error-SDrequested": "Nahiling na ang mabilisang pagbura.",
"error-api": "May nangyaring kamalian habang inuulat ang $1.",
"error-activated": "Hindi pinapagana ang $1 sa wiki na ito.",
"error-specialpage": "Hindi maaaring iulat ang mga natatanging pahina.",
"success": "Matagumpay ang hiling",
"close": "Isara",
"username": "Pangalan ng tagagamit",
"hide-username": "Itago ang pangalan ng tagagamit",
"pagename": "Pangalan ng pahina"
}
</pre>
--[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:17, 17 Oktubre 2024 (UTC)
:Thanks for your help! I added it, the XReport interface is now translated. If you want to translate [[Natatangi:Diff/2133044]] too ("report concerning [Username]"), you can do so too, otherwise I can just leave it in english. Best regards, [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] 14:42, 17 Oktubre 2024 (UTC)
== Join the Wikipedia Asian Month Campaign 2024 ==
<div lang="en" dir="ltr">
Dear 2022 & 2023 WAM Organizers,
Greetings from Wikipedia Asian Month User Group!
The [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024|Wikipedia Asian Month Campaign 2024]] is just around the corner. We invite you to register your language for the event on the "[[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Join_an_Event|Join an event]]" page and once again become an organizer for your language's Wikipedia. Additionally, this year we have selected [[m:Wikipedia_Asian_Month_User_Group/Ambassadors|ambassadors]] for various regions in Asia. If you encounter any issues and need support, feel free to reach out to the ambassador responsible for your area or contact me for further communication. We look forward to seeing you again this year. Thank you!
[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|100px|right]]
[[m:User:Betty2407|Betty2407]] ([[m:User talk:Betty2407|talk]]) 11:00, 20 October 2024 (UTC) on behalf of [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Team|Wikipedia Asian Month 2024 Team]]
<small>You received this message because you was an organizer in the previous campaigns.
- [[m:User:Betty2407/WAMMassMessagelist|Unsubscribe]]</small>
</div>
<!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=27632678 -->
:''Tagalog Wikipedia already registered last week. The project page is [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2024]]. Thanks for the invite.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:21, 21 Oktubre 2024 (UTC)
== Aking mga artikulo ==
Ang lahat ng aking mga artikulo ay na-update, ngunit ang template na nagsasaad na ang artikulo ay maikli ay nakabitin pa rin. Hindi lahat ng artikulo ay may sapat na impormasyon upang magsulat ng higit sa 300 salita, kaya maraming mga artikulo ang mas maikli ngunit kapaki-pakinabang. Aalisin ba ang template? [[Tagagamit:VictoriaCulpechina|VictoriaCulpechina]] ([[Usapang tagagamit:VictoriaCulpechina|kausapin]]) 11:00, 21 Oktubre 2024 (UTC)
:Hindi ko pa natingnan lahat ng mga binago mo subalit yung [[Myotragus balearicus]], marami pa ring mali-mali ang balarila (o ''grammar''). At saka, baka hindi mo ako naintindihan sa sinabi ko tungkol sa ''template'' (o padron). Hindi ko naman pinatatangal iyon. Sinasabi ko lamang na ang bilang ng salita sa isang artikulo ay hindi kasama ang mga salita nasa loob ng ''template''. Irepaso o i-''review'' ko yung iba mong binago. Balikan kita. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:30, 22 Oktubre 2024 (UTC)
== Feminism and Folklores 2024 Organizers Feedback ==
Dear Organizer,
[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | right | frameless]]
We extend our heartfelt gratitude for your invaluable contributions to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2024 Feminism and Folklore 2024]. Your dedication to promoting feminist perspectives on Wikimedia platforms has been instrumental in the campaign's success.
To better understand your initiatives and impact, we invite you to participate in a short survey (5-7 minutes).
Your feedback will help us document your achievements in our report and showcase your story in our upcoming blog, highlighting the diversity of [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore] initiatives.
Click to participate in the [https://forms.gle/dSeoDP1r7S4KCrVZ6 survey].
By participating in the By participating in the survey, you help us share your efforts in reports and upcoming blogs. This will help showcase and amplify your work, inspiring others to join the movement.
The survey covers:
#Community engagement and participation
#Challenges and successes
#Partnership
Thank you again for your tireless efforts in promoting [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore].
Best regards,<br>
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 14:23, 26 October 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
== Bandalismo: 112.205.89.181 ==
Magandang gabi po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
Patuloy pong gumagawa ng bandalismo ang IP address na [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/112.205.89.181 112.205.89.181], at mukhang palagi niyang tinatarget yung mga pahina ng bangko simula pa po kagabi. Paharang po nito. Salamat po.
[[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 15:19, 26 Oktubre 2024 (UTC)
:Paumanhin {{ping|GinawaSaHapon}}, ngayon ko lang napansin ito. Hindi ko siguro napansin agad dahil may mensahe ang tagapag-organisa ng Feminism at Folklore bago ang mensahe mo. ''Anyway'', may pandaigdigang tagapangasiwa ang nagharang ng tatlong araw sa IP na iyan tapos hindi naman siya nag-bandalo pagkatapos nun. Maraming salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:22, 8 Nobyembre 2024 (UTC)
== Notabilidad ng pamagat ==
Magandang araw po
May batayang notabilidad po ba pagdating sa pamagat ng isang artikulo? Halimbawa po kung napatunayang obsoleto na ang isang salita at iba na ang ginagamit sa kasalukuyang panahon, alin ang pipiliing salita? May mga nag-aadbokasiya po kasi na "Sugbuhanin" (dating tawag sa mga taga-Cebu noong unang panahon) na lang daw ang gamitin kaysa sa "Sebwano" o "Cebuano". Ang kaso nga lang po talaga, “Cebuano” o “Sebwano” ang mas kilala at mas ginagamit sa kasalukuyan, kaya’t sa tingin ko po ay mas praktikal itong gamitin sa mga pamagat at laman ng artikulo upang mas madaling maunawaan ng mga mambabasa. Salamat po. [[Tagagamit:Kali Igba|Kali Igba]] ([[Usapang tagagamit:Kali Igba|kausapin]]) 07:33, 9 Nobyembre 2024 (UTC)
:{{ping|Kali Igba}} Oo, may batayang notabilidad dapat ang pagpamagat ng artikulo dito sa Wikipediang Tagalog lalo na kung kaduda-duda ang salitang gagawing pamagat. Hindi pa naisulat ang patakaran na iyan subalit sa karamihan ng mga usapang naganap sa usapang pahina (halimbawa [[Usapan:Antartika|dito]]) at maging sa [[Usapang Wikipedia:Kapihan|Kapihan]], ang konsensus o pangkahalatang kasunduan ay kailangang may sanggunian ang pamagat na gagamitin lalo na kung hindi ito pangkaraniwan. Mailalapat lamang ito kung walang ibang karaniwang katutubong salita na magagamit. Kung may karaniwang katutubong salita magagamit bilang pamagat, iyon ang gagamitin. Hango ang patakaran na ito sa [[:en:WP:COMMONNAME]] o ang paggamit ng karaniwang salita bilang pamagat para mas maintidihan ng nakakarami. Bigyang diin ko lamang na "karaniwang katutubong salita" ang gagamitan at hindi ang karaniwang banyagang salita. Kasi, maaring ikatuwiran na mas karaniwan ang salitang banyaga kasya katutubong salita. Nawa'y nasagot ko ang tanong mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:24, 10 Nobyembre 2024 (UTC)
::Sige po. Pakilipat na nga lang po nung pamagat ng artikulo. Di ko po kasi alam kung paano ibalik sa dating pamagat. Salamat po uli. [[Tagagamit:Kali Igba|Kali Igba]] ([[Usapang tagagamit:Kali Igba|kausapin]]) 10:26, 11 Nobyembre 2024 (UTC)
:::Naibalik ko na. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:14, 12 Nobyembre 2024 (UTC)
== [Reminder] Apply for Cycle 3 Grants by December 1st! ==
Dear Feminism and Folklore Organizers,
We hope this message finds you well. We are excited to inform you that the application window for Wikimedia Foundation's Cycle 3 of our grants is now open. Please ensure to submit your applications by December 1st.
For a comprehensive guide on how to apply, please refer to the Wiki Loves Folklore Grant Toolkit: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_Grant_Toolkit
Additionally, you can find detailed information on the Rapid Grant timeline here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Project/Rapid#Timeline
We appreciate your continuous efforts and contributions to our campaigns. Should you have any questions or need further assistance, please do not hesitate to reach out: '''support@wikilovesfolkore.org'''
Kind regards, <br>
On behalf of the Wiki Loves Folklore International Team. <br>
[[User:Joris Darlington Quarshie | Joris Darlington Quarshie]] ([[User talk:Joris Darlington Quarshie|talk]]) 08:39, 9 November 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
== [Workshop] Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia ==
Dear Recipient,<br>
We are excited to invite you to the third workshop in our Advocacy series, part of the Feminism and Folklore International Campaign. This highly anticipated workshop, titled <b>"Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia,"</b> will be led by the esteemed Alex Stinson, Lead Program Strategist at the Wikimedia Foundation. Don't miss this opportunity to gain valuable insights into forging effective partnerships.
===Workshop Objectives===
* <b>Introduction to Partnerships: </b>Understand the importance of building win-win relationships within the Wikimedia movement.
* <b>Strategies for Collaboration: </b>Learn practical strategies for identifying and fostering effective partnerships.
* <b>Case Studies:</b> Explore real-world examples of successful partnerships in the Wikimedia community.
* <b>Interactive Discussions: </b>Engage in discussions to share experiences and insights on collaboration and advocacy.
===Workshop Details===
📅 Date: 7th December 2024<br>
⏰ Time: 4:30 PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1733589000 Check your local time zone])<br>
📍 Venue: Zoom Meeting
===How to Join:===
Registration Link: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Identifying_Win-Win_Relationships_with_Partners_for_Wikimedia <br>
Meeting ID: 860 4444 3016 <br>
Passcode: 834088
We welcome participants to bring their diverse perspectives and stories as we drive into the collaborative opportunities within the Wikimedia movement. Together, we’ll explore how these partnerships can enhance our advocacy and community efforts.
Thank you,
Wiki Loves Folklore International Team
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 07:34, 03 December 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2025 in Your Country ==
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|frameless]]
Dear Team,
My name is Joris Darlington Quarshie (user: Joris Darlington Quarshie), and I am the Event Coordinator for the Wiki Loves Folklore 2025 (WLF) International campaign.
Wiki Loves Folklore 2025 is a photographic competition aimed at highlighting folk culture worldwide. The annual international photography competition is held on Wikimedia Commons between the 1st of February and the 31st of March. This campaign invites photographers and enthusiasts of folk culture globally to showcase their local traditions, festivals, cultural practices, and other folk events by uploading photographs to Wikimedia Commons.
As we celebrate the seventh anniversary of Wiki Loves Folklore, the international team is thrilled to invite Wikimedia affiliates, user groups, and organizations worldwide to host a local edition in their respective countries. This is an opportunity to bring more visibility to the folk culture of your region and contribute valuable content to the internet.
* Please find the project page for this year’s edition at:
https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025
* To sign up and organize the event in your country, visit:
https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025/Organize
If you wish to organize your local edition in either February or March instead of both months, feel free to let us know.
In addition to the photographic competition, there will also be a Wikipedia writing competition called Feminism and Folklore, which focuses on topics related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture on Wikipedia.
We welcome your team to organize both the photo and writing campaigns or either one of them in your local Wiki edition. If you are unable to organize both campaigns, feel free to share this opportunity with other groups or organizations in your region that may be interested.
* You can find the Feminism and Folklore project page here:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025
* The page to sign up is:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page
For any questions or to discuss further collaboration, feel free to contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. If your team wishes to connect via a meeting to discuss this further, please let us know.
We look forward to your participation in Wiki Loves Folklore 2025 and to seeing the incredible folk culture of your region represented on Wikimedia Commons.
Sincerely,
The Wiki Loves Folklore International Team
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 08:50, 27 December 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
:{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:40, 5 Enero 2025 (UTC)
== Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center;"><em>{{int:please-translate}}</em></div>
Dear {{PAGENAME}},
My name is [[User:SAgbley|Stella Agbley]], and I am the Event Coordinator for the Feminism and Folklore 2025 (FnF) International campaign.
We're thrilled to announce the Feminism and Folklore 2025 writing competition, held in conjunction with Wiki Loves Folklore 2025! This initiative focuses on enriching Wikipedia with content related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture.
=== Why Host the Competition? ===
* Empower voices: Provide a platform for discussions on feminism and its intersection with folk culture.
* Enrich Wikipedia: Contribute valuable content to Wikipedia on underrepresented topics.
* Raise awareness: Increase global understanding of these important issues.
=== Exciting Prizes Await! ===
We're delighted to acknowledge outstanding contributions with a range of prizes:
**International Recognition:**
* 1st Prize: $300 USD
* 2nd Prize: $200 USD
* 3rd Prize: $100 USD
* Consolation Prizes (Top 10): $50 USD each
**Local Recognition (Details Coming Soon!):**
Each participating Wikipedia edition (out of 40+) will offer local prizes. Stay tuned for announcements!
All prizes will be distributed in a convenient and accessible manner. Winners will receive major brand gift cards or vouchers equivalent to the prize value in their local currency.
=== Ready to Get Involved? ===
Learn more about Feminism and Folklore 2025: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 Feminism and Folklore 2025]
Sign Up to Organize a Campaign: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page Campaign Sign-Up Page]
=== Collaboration is Key! ===
Whether you choose to organize both photo and writing competitions (Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore) or just one, we encourage your participation. If hosting isn't feasible, please share this opportunity with interested groups in your region.
=== Let's Collaborate! ===
For questions or to discuss further collaboration, please contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. We're happy to schedule a meeting to discuss details further.
Together, let's celebrate women's voices and enrich Wikipedia with valuable content!
Thank you,
**Wiki Loves Folklore International Team**
</div>
</div>
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:02, 05 January 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
:{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:10, 6 Enero 2025 (UTC)
== Miss Universe Philippines 2025 ==
Magandang araw po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! Nagagambala po ako sa artikulong [[Miss Universe Philippines 2025]] dahil may isang IP user na pilit pinapalitan ang "Lungsod ng Iloilo" sa "Iloilo" bagamat ang Miss Iloilo pageant ay para sa Lungsod ng Iloilo. Maaari mo bang gawan ng paraan para maiayos ito? Maraming salamat. [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 02:23, 16 Enero 2025 (UTC)
:Hi {{ping|Allyriana000}}, nakaprotekta na ang pahina sa mga tagagamit na walang akawnt (o IP user). Tanging mga may rehistradong akawnt lamang ang makakapagpabago ng pahina. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:49, 16 Enero 2025 (UTC)
::Maraming salamat @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 02:54, 16 Enero 2025 (UTC)
== Thank you for being a medical contributors! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award'''
|-
| style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do!
Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.
Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}
Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:23, 26 Enero 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 -->
== I have sent you an e-mail ==
@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Hi Jojit fb! I have sent you an e-mail. Can you review it and accomplish my request there? Thanks [[Tagagamit:AngeloFlavio93|AngeloFlavio93]] ([[Usapang tagagamit:AngeloFlavio93|kausapin]]) 15:55, 11 Pebrero 2025 (UTC)
:''Thank you for reaching out again. I appreciate your efforts with the Tagalog Wikipedia articles. I am here to guide and assist contributors like you. However, it is best for the original author to edit and improve the articles since we have limited editors on Tagalog Wikipedia. Please expand the draft and make corrections based on Wikipedia’s guidelines. If you have any questions about translation or formatting, I am happy to help. Once you have made the necessary corrections, I can move the articles to the main space as soon as they meet the standards. If you cannot translate the article, consider posting on the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], the community's message board, to seek assistance from other editors willing to help you. Regarding the template, I will review it and attempt to move it to the main namespace, but I may wait until you have translated the article, as it seems that only your article would be using the template. Please let me know if you have any specific questions!'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:43, 12 Pebrero 2025 (UTC)
::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] I have already translated these articles:
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Kinakailangang bisa para sa may pasaporte ng Albanya|https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:FlavioAngelo/Kinakailangang_bisa_para_sa_may_pasaporte_ng_Albanya]]
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Pasaporte ng Albanya]]
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Patakaran sa bisa ng Albanya|https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:FlavioAngelo/Patakaran_sa_bisa_ng_Albanya]]
::and the translation of the template which was made by my friend:
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Padron:Timatic Visa Policy|https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:FlavioAngelo/Padron:Timatic_Visa_Policy]]
::So you can move the drafts to the article space now.
::Please move them.
::Thanks [[Tagagamit:AngeloFlavio93|AngeloFlavio93]] ([[Usapang tagagamit:AngeloFlavio93|kausapin]]) 07:39, 12 Pebrero 2025 (UTC)
:::''Thank you for expanding the article. I will do my best to assist you. However, your draft requires further improvement. I cannot help you now due to my other priorities on this wiki. Additionally, your draft cannot be moved to the main namespace yet, as it still needs work. There are foreign words that require translation, and there are also some grammar errors and issues with the "Manual of Style" that need addressing.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:37, 12 Pebrero 2025 (UTC)
::::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] You told me months ago when I contacted you for the first time, that you will take a look at the draft articles and correct them when you will have time. You tell me now the same thing. It doesn't cost you anything to review the draft articles and correct them. Please correct them now and make the drafts articles. Thanks [[Tagagamit:AngeloFlavio93|AngeloFlavio93]] ([[Usapang tagagamit:AngeloFlavio93|kausapin]]) 09:41, 13 Pebrero 2025 (UTC)
:::::''I apologize if there was any misunderstanding. When I mentioned that I could not assist at the time, I did not mean that I would personally edit the articles but rather that I could potentially provide guidance when available. Additionally, as a reviewer, my role is to assess the draft, not to edit it directly. As I previously said, your draft still requires further improvement. There are foreign words that need translation (for example, "Arab League" and "boycott," among others), as well as grammar errors and issues needing alignment with the Manual of Style. These issues need fixing before moving the draft to the main namespace. I still have other priorities, but if you need guidance on specific points, I may be able to provide advice when time permits. Otherwise, I recommend seeking feedback from other editors or relevant [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new noticeboards] for assistance. Thank you!'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:05, 13 Pebrero 2025 (UTC)
== Miss Universe Philippines 2025, ulit ==
Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! Nagagambala po ako sa artikulong [[Miss Universe Philippines 2025]] dahil may isang user sa pangalang @[[Tagagamit:Hunneybunch|Hunneybunch]] na bigla na lamang binura ang karamihan ng nakalagay sa artikulo, partikular na ang Tala ng mga kandidata, na may sapat naman na sanggunian. Maaari mo bang gawan ng paraan para maiayos ito? Maraming salamat. [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 09:12, 15 Pebrero 2025 (UTC)
:{{ping|Allyriana000}} Salamat sa mensahe mo. Nagmensahe na ako sa usapang pahina niya. Hinihimok ko muna na magkasundo kayo kung ano ang dapat nilalaman ng artikulo, at ilahad ito sa [[Usapan:Miss Universe Philippines 2025|usapang pahina ng artikulo]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:43, 15 Pebrero 2025 (UTC)
== Padron para sa television season ==
Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! Hindi ko alam kung maitatanggi mo itong request ko o hindi pero, maaari mo bang gawin ang padron ng Infobox television season para sa Tagalog Wikipedia? Dalawang television seasons na ang nagawa ko para sa Pinoy Big Brother (Gen 11 at Celebrity Edition Collab), at hindi talaga akma ang padrong Infobox television para sa mga artikulong ito. Salamat! [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 06:23, 9 Marso 2025 (UTC)
:Pasensya na, medyo abala ako sa ibang bagay. at may persooal a prayoridad sa wiking ito. Kaya, hinihimok ko na ikaw na lamang ang gumawa. Tingin ko naman na kaya mong gumawa ng Padron, batay sa nakaraan mong mga pagbabago. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:06, 9 Marso 2025 (UTC)
== Join Us Today: Amplify Women’s Stories on Wikipedia! ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{{center|''{{int:please-translate}}''}}
Dear {{PAGENAME}},
{{quote|Join us this International Women’s Month to uncover hidden stories and reshape cultural narratives! Dive into an interactive workshop where we’ll illuminate gaps in folklore and women’s history on Wikipedia—and take action to ensure their legacies are written into history.}}
Facilitated by '''Rosie Stephenson-Goodknight''', this workshop will explore how to identify and curate missing stories about women’s contributions to culture and heritage. Let’s work together to amplify voices that have been overlooked for far too long!
== Event Details ==
* '''📅 Date''': Today (15 March 2025)
* '''⏰ Time''': 4:00 PM UTC ([https://www.timeanddate.com/worldclock/converter.html Convert to your time zone])
* '''📍 Platform''': [https://us06web.zoom.us/j/87522074523?pwd=0EEz1jfr4i9d9Nvdm3ioTaFdRGZojJ.1 Zoom Link]
* '''🔗 Session''': [[meta:Event:Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities|Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities]]
* '''🆔 Meeting ID''': 860 8747 3266
* '''🔑 Passcode''': FNF@2025
== Participation ==
Whether you’re a seasoned editor or new to Wikipedia, this is your chance to contribute to a more inclusive historical record. ''Bring your curiosity and passion—we’ll provide the tools and guidance!''
'''Let’s make history ''her'' story too.''' See you there!
Best regards,<br>
'''Joris Quarshie'''<br>
[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]
<div style="margin-top:1em; text-align:center;">
Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div>
--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|msg]]) 07:15, 24 March 2025 (UTC)
</div>
</div>
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
:''Thanks for the invitation. Sorry, I wasn't able to attend. I saw this just now.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 22:51, 15 Marso 2025 (UTC)
== Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==
Magandang araw po @[[user:Jojit fb|Jojit fb]]! Nagagambala po ako sa artikulong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] dahil may isang IP user na pilit nang binaboy ang pahina sa paraan ng paglalagay ng nilalaman. Kadalasang mga IP o new user ang mga nagbabandalismo ng pahina. Delikado po yon lalo na't isa ang pahinang ito sa mga madalas puntahn ng mga Pilipino, lalo na yung mga researcher at estudyante (umaabot na po sa 30,000 ang pageviews nito as of my editing here). Maaari mo bang gawan ng paraan para maiwasan ito? Maraming salamat. - [[Natatangi:Mga ambag/112.202.112.199|112.202.112.199]] 14:05, 27 Marso 2025 (UTC)
:{{done}} Nakaprotekta na ang pahina sa mga hindi nakarehistrong tagagamit para medyo maiwasan ang bandalismo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:41, 28 Marso 2025 (UTC)
== [[Batas ng Pilipinas sa karapatang-sipi]] ==
Hello. Tama po ba yung ginamit kong pamagat para sa "copyright law of the Philippines"? ([https://www.ipophil.gov.ph/glosaryo-ng-yamang-isip/glossary-of-terms-copyright/ Ayon sa IPOPHL], "karapatang-sipi" ang Tagalog ng copyright)
O di kaya po, "[[Batas sa karapatang-sipi sa Pilipinas]]", "[[Batas sa karapatang-sipi ng Pilipinas]]", o [[Batas karapatang-sipi ng Pilipinas]]? <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 08:58, 9 Abril 2025 (UTC)
:{{ping|JWilz12345}} Salamat sa mensahee mo. Tama naman 'yung Batas ng Pilipinas sa karapatang-sipi. Sa pansariling pananaw, mas gusto ko 'yung [[Batas sa karapatang-sipi ng Pilipinas]] dahil nabibigyan-diin 'yung ''copyright law'' kaysa ''Philippine law'' (batas ng Pilipinas). Sa akin lamang 'yun at nasa iyo ang pasya kung ano ang pipiliin mo sa pagitan ng [[Batas ng Pilipinas sa karapatang-sipi]] at [[Batas sa karapatang-sipi ng Pilipinas]]. 'Yung iba sa pagpipilian ay hindi wasto ng balarila. Nawa'y nakatulong ako sa pagpapasya mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:46, 11 Abril 2025 (UTC)
::Salamat po. Ililipat ko na lang sa pamagat na ayon sa mungkahi mo. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:20, 12 Abril 2025 (UTC)
== [[Padron:Free media]] ==
Hi! Can you perhaps add a category to this template like on English Wikipedia? So all the free files end up in [[:Category:All free media]]? It will make it easier to locate files without a license etc. It's like [[Padron:Non-free media]] only for free files. [[Tagagamit:MGA73|MGA73]] ([[Usapang tagagamit:MGA73|kausapin]]) 17:49, 19 Abril 2025 (UTC)
:Also non-free files should be deleted if they are not used in an article. Perhaps you could have a look at [[Special:UnusedFiles]] or ask your fellow admins to have a look? If you would like to batch delete those files there is a script for that or Global Sysops can help. Also I'm working on a list of files without a license ([[User:MGA73/NoLicense]]). Right now it also includes the free files but if you add a category as requested above I can remove the free files from the list. --[[Tagagamit:MGA73|MGA73]] ([[Usapang tagagamit:MGA73|kausapin]]) 18:05, 19 Abril 2025 (UTC)
::I had help to fix [[Padron:Free media]]. But it would still be good if you can help with the unused files.
:::{{ping|MGA73}} ''Sorry for the late reply. I have been busy lately in real life. I will help in deleting those unused files. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:02, 22 Abril 2025 (UTC)
::::Hi! Thank you. And don't worry about the late reply. Real life is important! --[[Tagagamit:MGA73|MGA73]] ([[Usapang tagagamit:MGA73|kausapin]]) 09:07, 22 Abril 2025 (UTC)
== Wikipedia Asian Month 2024 Barnstar ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div style="border: 2px solid gold; background: #FAFAD2; padding: 1em; text-align: left;">
<div style="text-align: center;">
</div>
'''Dear {{ROOTPAGENAME}}''',
Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month!<br>
We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages.
We also hope you continue to participate each year!
'''Sincerely,<br>'''
'''Wikipedia Asian Month User Group'''
[[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|center|300px]]
</div>
</div>
<!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=28585917 -->
:''Thanks''! --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:29, 23 Abril 2025 (UTC)
== Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{{center|''{{int:please-translate}}''}}
Dear {{PAGENAME}},
You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation|Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu.
=== Objectives ===
* '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives.
* '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens.
* '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices.
* '''Advocacy & Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities.
=== Details ===
* '''Date:''' 30th April 2025
* '''Day:''' Wednesday
* '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone])
* '''Venue:''' Online (Zoom)
* '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda & Community Engagement Director)
=== How to Join ===
* '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here]
* '''Meeting ID:''' 891 5873 8825
* '''Passcode:''' FNF@2025
* '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] ''''
=== Agenda ===
# Welcome & Introductions: Opening remarks and participant roll-call.
# Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives.
# Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries.
# Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups.
# Q&A & Discussion: Share challenges, solutions, and next steps.
# Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions.
We look forward to seeing you there!
Best regards,<br>
Stella<br>
Feminism and Folklore Organiser
-[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC)
</div>
</div>
</div>
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 -->
== Talaan ng mga album ng Candid Records (UK) ==
Hello, Jojit. I started this article about Candid Records as part of my 100wikidays challenge. Technically, I could have just authored stubs and made my life easier, but I wanted to contribute quality articles. Furthermore, I wished to provide articles relevant to our Philippine culture and achievements, both heritage and contemporary. Who else could be better equipped to write accurately about Candid than someone who was there, albeit it was twenty years in the past? I disavow any conflict of interest on this subject, especially now that the widely respected British producer Alan Bates died in 2023 and the company is no longer, since 2019. The list, in my view, is a justifiable vehicle to mention that Filipinos found respect on the international stage, particularly in the very exclusive genre of jazz. I remain hopeful for your kind understanding and tolerance for the article. Respectfully, [[Tagagamit:Buszmail|Buszmail]] ([[Usapang tagagamit:Buszmail|kausapin]]) 11:42, 26 Abril 2025 (UTC)
:Pakibasa na lamang ang [[Wikipedia:Salungat na interes]] o para sa mas detalydong impormasyon sa bersyong Ingles nito sa [[Wikipedia:Conflict of interest]]. Ito kasi ang pangunahing isyu ng talaang sinulat mo bukod pa sa isyu sa kayarian at pagkakasulat ng artikulo na kailangang linisin. Pinapayo ko na hayaan mo ang ibang tao na walang kaugnayan sa paksa ang magbago ng talaan para matanggal ang hatnote. At matatanggal din ang ibang isyu kung malilinis ito at makakapagbibigay ng maaasahang sanggunian. Salamat sa pang-unawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:18, 27 Abril 2025 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Pakilipat po sana ng [[pagsakop sa lagusan ng ihi]] patungo sa mas angkop na [[impeksiyon sa lagusan ng ihi]]. Mas akma yung katawagan na "impeksiyon" kesa sa pagsakop. May problema po kasi sa paglilipat. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 04:50, 10 Mayo 2025 (UTC)
== Block Vandal ==
Hi @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], have a nice day. Could you please block user [[Tagagamit:MarioMill324]] permanently? He has deleted and changed templates arbitrarily on several articles (see his contributions for more). And he has also been banned on enwiki for vandalism and on wikidata for account abuse (also he was banned by me on cebwiki). Thanks! [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 22:49, 10 Mayo 2025 (UTC)
:{{ping|Như Gây Mê}} {{done}} (''Done!'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:56, 13 Mayo 2025 (UTC)
::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] ''Btw:'' I give you [[:ceb:MediaWiki:Gadget-masstool.js|MassTool]] (for sysop) and [[:ceb:MediaWiki:Gadget-TodoList.js|ToDoList]] (for all users) toolkit scripts for you to add gadget at [[MediaWiki:Gadgets-definition]] to create utilities that make it easier for you to work with the sysop toolset, hope it's useful to you and to tlwiki :) hehe. [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 05:10, 13 Mayo 2025 (UTC)
:::{{ping|Như Gây Mê}} Paumanhin sa huli nang sagot. Sa aking pagrepaso sa mga nirerekomenda mong gadyet, mukhang hindi siya pamantayang gadyet na nilalagay sa mga ibang wikang bersyon ng Wikipedia, at nag-aalangan akong ilagay siya. Kung nais mo pang isulong na ilagay siya dito sa Wikipediang Tagalog, minumungkahi ko na hingin ang payo ng ibang tagagamit sa pamamagitan ng paglalagay ng paskil sa [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], ang pampamayang usapan dito Wikipedia Tagalog. Maraming salamat. (''Sorry for the late reply. Upon reviewing the gadgets you recommended, it doesn't seem like they are standard gadgets included in other Wikipedia language versions, and I'm hesitant to include them. If you still want to pursue including them here on the Tagalog Wikipedia, I suggest you ask for other users' advice by posting in [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], the community discussion forum here on Wikipedia Tagalog. Thank you very much.) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:20, 19 Mayo 2025 (UTC)
== [[Talaan ng mga laro sa Game Boy Advance]] ==
Pakibura ang ''redirect'' na ito para malipat ko po ang [[Listahan ng mga Game Boy Advance game]] sa nabanggit na pamagat. Salamat po ''in advance''. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 05:12, 3 Hunyo 2025 (UTC)
:Ako na lamang ang naglipat. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:16, 3 Hunyo 2025 (UTC)
== Kailangan ko ng mungkahi ==
Kumusta @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Kailangan ko ng iyong tulong, o magmungkahi kung sino ang maaari kong kontakin. Isinulat ko ang draft ng isang artikulo, tungkol sa isang sikat na artistang Italyano.
https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:PamelaBertaccini/burador
Sa aking palagay ay handa na itong gawing opisyal, ngunit nais ko muna ang iyong opinyon.
Hinihintay ko ang iyong mabait na tugon, maraming salamat.
(Gayundin, sa palagay ko ay hindi ako awtorisadong ilipat ang pahina, dahil kamakailan lamang ako ay sumali sa Wikipedia ng Pilipinas). [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:110%; color:#01b30e">'''PamelaBertaccini'''</span>]] 10:57, 11 Hunyo 2025 (UTC)
:Hi {{ping|PamelaBertaccini}}, maraming salamat sa mensahe mo. May mga ilang isyu sa ''manual of style'' tulad ng kailangang naka-italiko ang gawang sining at hindi na kadalasang sinasalin kung wala namang opisyal na salin sa Tagalog. Halimbawa, Manifesto ng Neo-Cave Art -> ''Manifesto of Neo-Cave Art''. Kailangan din isalin ang mga banyaga (o Ingles) na salita tulad ng "Prehistory" na maaaring isalin bilang "prehistorya" o "bago ang kasaysayan" na mas katutubo. Marami pang mga banyagang salita sa arikulo mo, pakisalin na lamang. Tingnan ang [[Wikipedia:Pagsasalinwika]] at baka makatulong sa iyo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:39, 12 Hunyo 2025 (UTC)
::Maraming salamat @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]
::Nagawa ko na ang lahat ng iminungkahi mo at sana ay maayos na ang page ngayon.
::https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:PamelaBertaccini/burador
::Maaari mo bang tingnan kung handa na itong ilipat? Salamat muli sa iyong kabaitan. [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:110%; color:#01b30e">'''PamelaBertaccini'''</span>]] 09:00, 12 Hunyo 2025 (UTC)
:::May mga salitang Ingles pa rin na hindi nakasalin. Marami ito. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:54, 12 Hunyo 2025 (UTC)
::::Hi @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Oo, dahil maraming pamagat ng mga gawa at eksibisyon (halos kalahati) ang may orihinal na pamagat sa Ingles (at hindi sa Italyano) at dahil mga pamagat ang mga ito, iniwan ko ang mga ito sa kanilang orihinal na wika.
::::Kaya paano ko ito dapat gawin? Isasalin ko ba? Pero sa pangkalahatan, hindi isinasalin ang mga pamagat ng mga eksibisyon at mga gawa. Sabihin mo sa akin, salamat. [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:108%; color:#01b30e">'''Pamela Bertaccini'''</span>]] 16:43, 12 Hunyo 2025 (UTC)
:::::Oo, hindi nga sinasalin ang mga pamagat ng eksibisyon. Sinabi ko na sa 'yo na di na kailangang isalin 'yun. Ang sinasabi ko ay 'yung mga salita tulad ng "Prehistory", "zoomorphic" at "anthropomorphic" na maaring isalin bilang "bago ang kasaysayan", "soomorpiko", at "antromorpiko". Marami pang ibang Ingles na salita, paki-tingin na lamang. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:07, 13 Hunyo 2025 (UTC)
::::::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Tama ka — marami pa ring maling salita sa teksto noon. May ilang salita na nanatili sa Ingles o isinalin nang hindi tama (hindi sa pinakamahusay na paraan). Ngayon, dapat ay maayos na talaga ang teksto. Maaari mo bang tingnan kung ayos na ito? At kung ayos na nga, ikaw ba ang naglilipat ng pahina, o ako ang dapat gumawa nito? [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:105%; color:#01b30e">'''Pamela Bertaccini'''</span>]] 14:28, 13 Hunyo 2025 (UTC)
:::::::Mayroon pa rin pero kaunti na lamang. Ito pa ang dapat isalin:
::::::::nag-explore -> sumubok
::::::::53rd -> ika-53
::::::::Castellana Caves -> mga Yungib ng Castellana
::::::Kapag okay na, ako na ang maglilipat. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:59, 15 Hunyo 2025 (UTC)
:::::::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Salamat muli sa iyong suporta. Sinunod ko ang iyong mungkahi at binago ang mga salitang kailangang baguhin. Mananatili akong available kung mayroon ka pang mapansin na kailangang baguhin. Salamat. [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:105%; color:#01b30e">'''Pamela Bertaccini'''</span>]] 09:33, 15 Hunyo 2025 (UTC)
== You're invited: Feminism and Folklore Advocacy Session – June 20! ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;>
Hello {{PAGENAME}}
[[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]]
We are pleased to invite you to an inspiring session in the Feminism and Folklore International Campaign Advocacy Series titled:
🎙️ Documenting Indigenous Women’s Wisdom: The Role of Grandmothers and Elders<br>
🗓 Friday, June 20, 2025<br>
⏰ 4:00 PM UTC<br>
🌍 Online – [https://us06web.zoom.us/j/86470824823?pwd=s7ruwuxrradtJNcZLVT9EyClb8g7ho.1 Zoom link]<br>
👤 Facilitator: Obiageli Ezeilo (Wiki for Senior Citizens Network)<br>
Join us as we explore how the oral teachings of grandmothers and elders preserve cultural heritage and influence today’s feminist movements. Learn how to document these narratives using Wikimedia platforms!
🔗 Event Page & Details:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Documenting_Indigenous_Women%E2%80%99s_Wisdom:_The_Role_of_Grandmothers_and_Elders
This session includes:<br>
✔️ A keynote presentation<br>
✔️ Story-sharing interactive segment<br>
✔️ Q&A + tools for documenting women’s wisdom on Wikimedia<br>
We hope to see you there!
Warm regards,<br>
Stella<br>
On behalf of Feminism and Folklore Team<br>
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 23:49, 17 June 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 -->
:''Thanks for the invite! It’s midnight in my time zone, and I have an early commitment the next day, so I won’t be able to attend. I hope it goes well!'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:00, 18 Hunyo 2025 (UTC)
== Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners ==
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
''{{int:please-translate}}''
Dear Wikimedian,
Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia.
To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted.
Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only.
If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help.
Warm regards,
[[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]]
::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 10:20, 21 Hunyo 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 -->
:{{Done}}. ''I already finished filling out the form. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:42, 23 Hunyo 2025 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po Jojit.
Pakilipat po ng [[pananalig ng sari]] patungo sa mas ginagamit na salin nito na [[teorya ng kategorya]]. Sa kasalukuyan, isang redirect ang teorya ng kategorya doon sa pananalig ng sari.
Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:05, 23 Hunyo 2025 (UTC)
:{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:09, 23 Hunyo 2025 (UTC)
::Magandang araw ulit po.
::Palipat rin po pala ng [[pagsakop sa lagusan ng ihi]] patungong [[impeksiyon sa daanan ng ihi]]. Per sa mga sanggunian na nakita ko sa net, ito ang ginagamit na salin para sa UTI (sources: [https://www.kidneyeducation.com/Filipino/Impeksiyon-sa-Daanan-ng-Ihi/997 Kidney Education], [https://www.chcrr.org/tl/patient-education/what-is-a-urinary-tract-infection-uti/ CHCRR], at maging [https://www.abs-cbn.com/lifestyle/2025/6/24/tv-patrol-mulberry-picking-patok-sa-arayat-pampanga-2029 ABS-CBN]). Salamat po ulit. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 06:09, 25 Hunyo 2025 (UTC)
:::{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:20, 25 Hunyo 2025 (UTC)
== Abuse filter ==
Hi Jojit fb, can I ask if the [[Natatangi:Talaan_ng_pansala/8]] is currently including blocking edits with the word "larendo valdez" in the edit summary? As I still see LTA can still cause vandalism without being blocked by this filter. [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 10:29, 23 Hunyo 2025 (UTC)
: Btw, if your filter doesn't already have this LTA blocking syntax, I can send you this one:<syntaxhighlight lang="css">
ccnorm("larendo Valdez") in ccnorm(SUMMARY)
</syntaxhighlight> [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 12:36, 23 Hunyo 2025 (UTC)
::{{ping|Như Gây Mê}} Maraming salamat sa pag-abiso! Maaari bang magbigay ka ng mga halimbawa ng kamakailang bandalismong "larendo valdez" na nalusutan ng pansalang ito? (''Thanks for the heads up! Can you provide examples to the recent "larendo valdez" vandalism that bypassed this filter?'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:16, 24 Hunyo 2025 (UTC)
::: @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] [https://tl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Google_Play_Music&curid=324213&diff=2165898&oldid=2165897 recent example here] [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 00:21, 24 Hunyo 2025 (UTC)
::::Salamat {{ping|Như Gây Mê}}! Naaayos ko na ang pansala. (''Thanks Như Gây Mê! Fixed the filter.'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:34, 24 Hunyo 2025 (UTC)
== [[Natatangi:Mga ambag/240B:253:3460:9300:71D0:A8FD:629:EF5B|240B:253:3460:9300:71D0:A8FD:629:EF5B]] ==
Hi Jojit, can you block this IP. The IP above continuously copying and pasting template content of another article into unrelated articles. [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 11:45, 28 Hunyo 2025 (UTC)
:{{done}} (''Done.'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:53, 29 Hunyo 2025 (UTC)
== Patulong po sa isyu ng isang artikulo ==
Magandang araw po may mga isyu po ang artikulong "[[Katutubong relihiyong Tagalog]].
May ipinasok po na nilalaman partikular na po dun sa "'''Mga Makabagong Diwata at mga mitolohikal na bathala."''' Kwestyunable po ang mga nilagay na mga makabagong bathala dahil walang malinaw na batayan na bahagi sa kasaysayan ito ng paniniwalang Tagalog. Kahit sa konteksto ng mitolohiya, hindi po ito pasok kung hindi ito naging bahagi ng pananampalataya nila. Tinanong ko na rin po kung anong katibayan— kagaya ng tala sa kasaysayan at antopolohikal na katibayan sa mga nilagay na pigura, ngunit wala pong nailatag na maayos na pagpapatibay.
Halimbawa:
'''*Dumangan-''' yung sanggunian po ay walang kinalaman dahil tungkol sa '''Capital House Investment Management Ltd,'''
'''*Mayari-''' ito po ay kwestiyonable dahil wala pong katibayan na naging bahagi ito ng paniniwalang Tagalog bilang Diyos ng buwan. Ang akda po ni Jocano ay di-mapagkakatiwalaan dahil wala itong nailatag na katibayan kung bahagi talaga ito ng paniniwalang Tagalog. Iba po ang sinasabi ng mga ibang tala sa kasaysayan kagaya ng Vocabulario de lengua Tagala at Boxer Codex
'''*Lakapati-''' ito po ay hindi makabago, parte talaga ito kasaysayan ng paniniwalang Tagalog, samakatuwid mali pong sabihin na makabago ito, dahil bahagi talaga ito ng katutubong paniniwala.
'''*Apolaki-''' ito po ay sa Pangasinan. Walang malinaw na tala sa kasaysayan kung bahagi ito ng paniniwalang Tagalog.
Sa tingin ko po, mas maigi pong burahin na lang ito dahil sa kawalan ng katiyakan at pagpapatibay. At saka, ang paksa po ng artikulo ay Katutubong relihiyong Tagalog. Yung mga makabagong Diyos po ay mas bagay na tituluhan na "Mga Kamakailang Literaryong Imbensyon” o “Kalituhan sa Modernong Panahon". Nakaka-mislead po kasi ang nilalaman na iyon kung ihahalo sa katutubong buhay-relihiyon ng Tagalog, lalo na po kung walang malinaw na katibayan.
Salamat po. [[Tagagamit:MysticWizard|MysticWizard]] ([[Usapang tagagamit:MysticWizard|kausapin]]) 23:07, 8 Agosto 2025 (UTC)
:Binabandalismo nya yung pahina. Una Binura nya yung Mga Sinaunang mga bathala, pagtapos binura mo yung mga maka "Mga Makabagong Diwata at mga mitolohikal na bathala. parehong tama ang mga lumang diyos at mga bagong diyos, kaya kita ni re reklamo badalismo ginagawa mo eh. Ang linaw linaw magkaiba yung mga Sinaunang bathala at diwata ng mga Tagalog, saka yung mga Makabagong mitolohikal. pareho mo binura sa magkaibang pagkakataon. Binandalismp mo yung pahina. Tignan nyo pa eh [[Tagagamit:ZamboniZoomer|ZamboniZoomer]] ([[Usapang tagagamit:ZamboniZoomer|kausapin]]) 23:44, 8 Agosto 2025 (UTC)
== Badalismo pa Block po ng Vandal ==
Magandang Araw po, paki double check and block po si [[Tagagamit:MysticWizard]] yung mga edit po nya vandalismo. Sinilip ko yung mga edit nya mali mali yung nilalagay nya tas marami siyang binubura. Tignan nyo po yung editing history nya mula [[Katutubong relihiyong Tagalog]] hangang sa [[Babaylan]] pati narin sa [[Kasariang sariling pagpapakilanlan]] at marami pang iba, gumagamit siya ng chatgpt para ibahin yaong artikulo at malakas ang POV at homophobikong pananaw sa mga artikulo. paki sundan po yung mga edit nya. makikita ninyo puro sya bandalismo at POV pagdating sa mga artikulong may kasarian. Patuloy pong gumagawa ng bandalismo at mukhang palagi niyang tinatarget yung mga pahina ng pag tungkol sa kasarian at sekswalidad. Paharang po nito. double check po ninyo Salamat po.[[Tagagamit:ZamboniZoomer|ZamboniZoomer]] ([[Usapang tagagamit:ZamboniZoomer|kausapin]]) 13:32, 9 Agosto 2025 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang gabi po, {{ping|Jojit fb}} Palipat po sana ng [[Kapuluan ng Kaláyaan]] (na may tuldik sa ikalawang ''a'') patungo sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] (walang tuldik). Hindi po kasi ginagamit sa karaniwang diskurso yung may tuldik, at mukhang nagawa po yata ito ng naglipat kanina bilang pang-iwas sa error sa paglipat dulot ng teknikal na restriksiyon. Sana po ay maaksyunan agad sa libreng oras niyo. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 13:34, 9 Agosto 2025 (UTC)
:{{ping|GinawaSaHapon}} {{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 07:37, 11 Agosto 2025 (UTC)
== Vandalism ==
* {{pagelinks|Saging}}
Hi @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], have a nice day. Could you please check the page history of [[Saging]] and protect this page to prevent vandalism. It has added blatant arbitrarily and unsourced content (see his contributions here: [[special:contribs/136.158.79.146|136.158.79.146]] and [[special:contribs/112.206.250.216|112.206.250.216]]). Thanks! - [[Natatangi:Mga ambag/131.226.106.29|131.226.106.29]] 10:05, 10 Agosto 2025 (UTC)
:Hinarang muna ang mga di nakarehistrong tagagamit. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 07:43, 11 Agosto 2025 (UTC)
== Block vandalism ==
Hi Jojit, can you please block [[Tagagamit:Holobungasixgorillion]]. This account is only for vandalism. Thanks! [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 11:02, 11 Agosto 2025 (UTC)
:+ [[Tagagamit:MNSQPC]] [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 11:04, 11 Agosto 2025 (UTC)
:{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:27, 12 Agosto 2025 (UTC)
== Palipat po ulit ==
Magandang gabi, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Palipat po ng [[Suwesya(Sweden)]] patungo sa [[Suwesya]]. May nagkamali na naman po kasi sa paglipat. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 13:45, 15 Agosto 2025 (UTC)
:Ok na po pala. Nailipat na po ng isang admin. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:58, 16 Agosto 2025 (UTC)
::Binura ko na lamang 'yung [[Suwesya(Sweden)]] dahil hindi balido. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:28, 17 Agosto 2025 (UTC)
== Pagbubura ==
Bakit binubura ng mga artikulo na ginagawa ko ulit para sa astronomiya? [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:08, 26 Agosto 2025 (UTC)
:Wala namang naburang ginawa mo. Tingnan ito [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Naburang_mga_ambag/XiAndromedae], salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:11, 26 Agosto 2025 (UTC)
::Pasensya na pero pag may ginagawa akong artikulo may nakikita ako "binura ni Jojit FB" at pumupunta sa Tagagamit artikulo mo. [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:17, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::Wala din napuntang artikulo sa Tagagamit namespace ko. Tingan ito [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Talatuntunan_ng_unlapi?prefix=Jojit+fb%2F&namespace=2], salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:20, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::Pakitukoy na lang 'yung pangalan ng artikulo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:22, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::Pag ginagawa ko si Titania, nakikita ko na pag umulit kay sa pag-aalis ko sa app May nakikita ako bago pumunta sa editing
::::Pasensya kung hindi, nakikita ko lang ito sa lahat na artikulo na nagawa ko pag pupunta doon ulit. [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:23, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::::''Sorry'', medyo hindi ko naintindihan 'yung sinabi mo. Pero kung ang tinutukoy mo na [[Titania]], wala pa ang artikulong ito at di naman ito nabura kailanman. Tingnan ito [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Tala/delete&page=Titania], salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:34, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::::kaya nga, ang <nowiki>[[Titania (buwan)]]</nowiki> ay ginagawa ko habang inilagay ko ang comment, pasensya pero nakikita lang ang pangalan mo doon sa artikulo habang ginagawa siya kanina. [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:48, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::::::Ah ok, nakuha ko na. 'Yung [[Titania (buwan)]], nabura ko 'yan noong 2019 pa. At binura ko 'yung nakaraang bersyon niyan bago ang 2019. Ang dahilan ay dahil walang sapat na impormasyon sa matagal na panahon, ayon sa [[WP:BURA]] B1. ''Actually'', 'yang bagong likha mo dapat sa [[Titania]] dapat dahil wala namang ibang artikulo dito sa Wikipediang Tagalog na Titania. Teka, ilipat ko. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:14, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::::::Paano mo inilipat ang pangalan ng Artikulo? [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 05:26, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::::::::Mayroong link na "Ilipat" sa "Mga kagamitan" na matatagpuan sa kanang bahagi kung nasa desktop/computer/laptop ka. Para sa dokumentasyon, tingnan ito [[:en:Wikipedia:Moving a page]]. Wala pang katumbas 'yan sa Tagalog, pero 'yung konsepto, pareho lang. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:38, 26 Agosto 2025 (UTC)
== Posibleng kaso ng bandalismo ==
Magandang hapon po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Ngayong hapon po, sunod-sunod na nag-edit si [[Tagagamit:Derk29]] ng mga walang katuturang edit (puro mga espasyo) mula 11:35 ng umaga hanggang 17:18 ng hapon. Hindi ako sigurado kung isang kaso ito ng bandalismo, pero pasok ito sa spamming. Baka kagagawan ng isang automated script lalo na't halos magkakasunod-sunod ang pasok ng edit. Sana magawan agad ng paraan, napo-pollute ang Recent changes dahil dito e. Espekulasyon ko lang, pero nagpapadami yata ng edit count. Salamat. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 09:39, 2 Setyembre 2025 (UTC)
:Binigyan ko na siya ng babala sa kanyang usapang pahinang tagagamit. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:10, 3 Setyembre 2025 (UTC)
== [[:en:WP:EDITWAR|Digmaan ng pag-edit]] ==
May nangyayaring [[:en:WP:EDITWAR|digmaan sa pag-edit]] (WP:EDITWAR) sa mga artikulong ito: [[Kara David]], [[Kyla]], [[Katrina Velarde]], [[Golden Cañedo]], [[Connie Sison]], at [[Allona]]. Ang anonymous user na ito ay blinock ng isang global sysop [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/~2025-27236-37] at ni Waykurat [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/~2025-26682-35] dahil sa pagbabandalismo o mga kwestyonableng edit. Hinihiling ko po sana na '''taasan ang proteksyon ng mga pahinang nabanggit''' dahil ito po ang palaging binibisita ng "offending" user. Kahit ilang beses na po siyang nasabihan sa talk page at na-block, gumagamit pa rin siya ng isang di-malinaw na edit summary tulad ng "Oo Nga" at tila nakakatakas po sa mga restriksyon. [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 23:45, 1 Oktubre 2025 (UTC)
:Ang offending user ay patuloy pa ring nakikipagdigma ng edit (WP:EDITWAR) sa nabanggit na mga artikulo [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 00:42, 3 Oktubre 2025 (UTC)
::Naprotekta ko na ang mga pahinang nabanggit mo at gumawa rin ako ng restriksyon sa paglalagay sa ''edit summary''. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:14, 3 Oktubre 2025 (UTC)
:::Pabago-bago pala tagagamit po nila. Kamakailan po ay nanira sila sa mga pahina ng [[Regine Angeles]] at [[Rachelle Ann Go]]. Ito po yung isa niyang tagagamit: [[Natatangi:Mga ambag/~2026-19445-27|<bdi>~2026-19445-27</bdi>]]. Ka-iba po ang gumagamit pa rin siya ng isang di-malinaw na edit summary tulad ng "Ayos" niya. [[Natatangi:Mga ambag/~2026-19686-31|~2026-19686-31]] ([[Usapang tagagamit:~2026-19686-31|talk]]) 11:20, 30 Marso 2026 (UTC)
::::Nakaprotekta na ang mga pahinang nabanggit. Di ko mailalagay sa ''abuse filter'' 'yang "Ayos" dahil karaniwang salita 'yan. Magbantay na lamang tayo sa mga pahina. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 12:58, 30 Marso 2026 (UTC)
== Tinatanggal [[:Tagagamit:Tina wavv]] ==
Kamusta, sir @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].... Mangyaring tanggalin ang mga pahina sa pag-redirect [[:Tagagamit:Tina wavv]] dahil mayroong pag-redirect sa mga hindi umiiral na pahina. Maraming salamat.... [[Natatangi:Mga ambag/~2025-29684-31|~2025-29684-31]] ([[Usapang tagagamit:~2025-29684-31|talk]]) 16:07, 22 Oktubre 2025 (UTC)
:ang Wavv ay tinatag noong nakaraang taon at naging parte ng live stream ng NASA para sa Solar Eclipse. Ang Wavv AI Music ay ginamit din sa Noke Mall, games at mga events lalo na sa tech week ng San Francisco, California. Ang Wavv AI Music ay may mga sponsorship din para sa darating na taon at kasalukuyang kausap ang Netflix, Roblox at Youtube para sa partnership program. [[Tagagamit:Tina wavv|Tina wavv]] ([[Usapang tagagamit:Tina wavv|kausapin]]) 20:21, 22 Oktubre 2025 (UTC)
::Replying in English: No independent media coverage from a quick Google search, failing [[:en:WP:NOTABILITY|Wikipedia's notability guideline]]. Basing from the [[Wavv]] article itself, it is moreso promotional than an encyclopedic one. Some of the sources used were down such as this one [https://globalleadersinstitute.org/arts-prize-2025] and this one [https://www.benzinga.com/pressreleases/25/09/n39104435/wavv-ai-music-innovation]. I'm not even sure if the article is overall AI generated and spewing "hallucinations". [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 00:30, 23 Oktubre 2025 (UTC)
:Salamat sa pag-ulat ''anon user'' at sa pagtugon mo [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]]. Nabura ko na ang parehong pahinang tagagamit at 'yung artikulo mismo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:49, 23 Oktubre 2025 (UTC)
::Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
::Bumalik na naman yung Tina wavv at ginawa muli yung artikulo, sa ilalim ng pangalang [[Wavv AI]]. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:59, 24 Oktubre 2025 (UTC)
:::Salamat sa pag-ulat. {{done}} Nabura na. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:02, 24 Oktubre 2025 (UTC)
== Request ==
Hello, Jojit fb.
Can you translate and rename the English title [[Jerusalem Light Rail]] into Tagalog? Israel is not an English-speaking country and English is not an official language in Israel.
Yours sincerely, [[Natatangi:Mga ambag/~2025-34052-15|~2025-34052-15]] ([[Usapang tagagamit:~2025-34052-15|talk]]) 14:59, 17 Nobyembre 2025 (UTC)
:''Thanks for your message. Somebody already renamed it.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:08, 18 Nobyembre 2025 (UTC)
== Translation request ==
Hello, Jojit fb.
Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Tagalog Wikipedia? It does not need to be long.
Yours sincerely, [[Tagagamit:Kurcke|Kurcke]] ([[Usapang tagagamit:Kurcke|kausapin]]) 21:12, 18 Nobyembre 2025 (UTC)
:''Sorry, I have other priorities in this wiki, and most likely I can't fulfill your request. You may request it to the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Community Notice Board]. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:28, 19 Nobyembre 2025 (UTC)
::Hello, Jojit fb.
::I understand. Thank you for the advice.
::Yours sincerely, [[Tagagamit:Kurcke|Kurcke]] ([[Usapang tagagamit:Kurcke|kausapin]]) 07:20, 19 Nobyembre 2025 (UTC)
== Bakit maraming bandalismo ==
Bakit maraming bandalismo sa Wikipedia [[Tagagamit:TFFA-4460|TFFA-4460]] ([[Usapang tagagamit:TFFA-4460|kausapin]]) 07:21, 3 Disyembre 2025 (UTC)
:Maraming dahilan ang bandalismo sa Wikipedia. Pangunahin dito ang pagiging bukas nito at maaaring baguhin ninuman ang ilang mga pahina. Pangalawa, kakaunti lamang ang mga boluntaryong patnugot o ''editor'' na nagbabantay sa mga artikulo, at hindi sa lahat na oras, may magpapanumbalik ng mga binandalong pahina. Ang iba pang dahilan ay pagsubok (o ''testing'') lamang, nagpapansin, hindi sinasadyang pagkakamali, at magkaroon ng disrupsyon sa Wikipedia bukod sa iba pang dahilan. Salamat sa tanong mo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:02, 3 Disyembre 2025 (UTC)
== Maikling deskripsyon ==
Maligayang Pasko Jojit! Kahit paPasko na nag-aambag parin tayo dito sa Tagalog Wikipedia! Napakadakila ng ginagawa natin para sa sarili nating wika!
May hiling ako; maari ba na malagay rin sa PC bersyon ng Wikipedia Tagalog ang mga maikling deskripsyon kahit pa nabuksan na ang akda? Dahil sa kasalukuyan, nasa hanapan lang ng Wikipedia Tagalog sa PC ang mga maikling deskripsyon, di tulad sa mobile bersyon at sa Wikipedia Ingles na sa pareho mayron. Pinapangako kong lubhang makakatulong tong pagbabagong to sa pagsasalamuha ng mga tao sa Wikipedia Tagalog. Salamat Jojit! [[Tagagamit:Cloverangel237|Cloverangel237]] ([[Usapang tagagamit:Cloverangel237|kausapin]]) 12:10, 24 Disyembre 2025 (UTC)
:Maligayang Pasko din sa iyo {{ping|Cloverangel237}} Dinagdag ko na 'yung gadget para sa maikling deskripsyon. Maaari mo siyang paganahin sa pagpunta sa [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_nais#mw-prefsection-gadgets Mga nais mo > Mga gadyet (kasangkapan)] at i-tsek ang Shortdesc helper at I-''save'' ang iyong kagustuhan. Kapag nagawa mo na iyon, makikita mo na ang mga maikling deskripsyon sa mga artikulo, at kung wala pa, puwede kang magdagdag. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 07:53, 25 Disyembre 2025 (UTC)
::Salamat sa pagtupad ng hiling ko, Jojit! Pagpalain ka sana ngayong bagong taon! [[Tagagamit:Cloverangel237|Cloverangel237]] ([[Usapang tagagamit:Cloverangel237|kausapin]]) 10:05, 28 Disyembre 2025 (UTC)
:::Walang anuman. Pagpalain ka din ngayong bagong taon! :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 22:54, 28 Disyembre 2025 (UTC)
== Pagkonekta sa isang artikulo ==
Malapit na ang 2026 sapagkat wala pa akong magawa na artikulo dahil ang [[Bunganga (heolohiya)]] ay wala pa ring translation button dahil hindi ko kaya ma-edit ang [[wikidata:Q55818|impact crater sa Wikidata]] kasi naprotektahan. Sana maikonekta mo ang artikulo na iyon dahil kaya mo iyata ikonekta sila. '''{{font color|#00C080|Maligayang bagong taon!}} '''
[[Tagagamit:XiAndromedae|{{font color|#0080FF|XiAndromedae}}]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 00:43, 31 Disyembre 2025 (UTC)
:Salamat sa mensahe mo. Pinalawig ko muna ang artikulo mo at ikonekta sa [[wikidata:Q3240715|crater]] imbis sa [[wikidata:Q55818|impact crater]] dahil "bunganga" (''crater'') lamang ang ginawa mong pamagat at hindi "bunganga dulot ng banggaan" (''impact crater''). Manigong bagong taon din sa iyo! :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:22, 31 Disyembre 2025 (UTC)
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear {{BASEPAGENAME}},
We are pleased to invite you to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and women.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
*For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
* Join the office hours on 23 January 2026 and connect with the international Team. ([[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|sign up now]])
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 16:31, 18 Enero 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=29949330 -->
== Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury ==
Hello {{PAGENAME}}!,
Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts!
To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have:
* Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]:
* Started promoting the campaign within your community.
* Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified.
* Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community.
=== Internet & Childcare Support ===
Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''.
'''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]'''
Requests submitted after this date will not be entertained.
=== Important Participation Guidelines ===
* Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers).
* If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us.
=== Community Engagement ===
* Keep your community active and motivated throughout the campaign.
* Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally.
* In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''.
Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊
Thank you for your collaboration!
''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.''
Feminism and Folklore International Team.
–[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 05:17, 16 Pebrero 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 -->
== Help ==
Hello, I recently created [[Pagpatay ng lahi sa Gaza|this]] article. Can you help me improve it? You said I know English. [[Tagagamit:جودت|جودت]] ([[Usapang tagagamit:جودت|kausapin]]) 17:15, 22 Pebrero 2026 (UTC)
:''I will try to make improvements, but this is not my priority at the moment. You may want to ask someone from the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], the community notice board, where someone may be willing to help you. Thank you.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:55, 23 Pebrero 2026 (UTC)
== Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers ==
<div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
Dear Organizer,
I hope this message finds you well.
First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause.
As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]].
Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed.
Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance.
Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful.
Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon.
Warm regards,
[[User:Tiven2240|Tiven2240]]
on behalf of Feminism and Folklore International Team
<nowiki>#WeTogether</nowiki>
</div></div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 11:57, 11 Abril 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 -->
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 Abril 2026 (UTC) </div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 -->
== Maaari kang bumoto sa U4C election ==
<section begin="announcement-content" />
Kinoktak kita dahil bumoto ka dati sa eleksiyon ng [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Maaari kang bumoto sa kasalukuyang U4C election, na bukás ngayon at magsasara sa 2 Hunyo 2026. Basahin pa patungkol sa mga kandidato at ang eleksiyon dito sa [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|pahinang pang-eleksiyon sa Meta]], at doon ka rin makakapagboto. Importante ang pakikilahok dito sa pamamahala ng mga komunidad ng Wikimedia, at nakagagalak na iyong mapag-aralan ang mga kandidato at ang pagboto.
-- Sa kooperasyon ng U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
[[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:16, 20 Mayo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569826 -->
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. May naglipat kamakailan sa pahina ng Singapura papunta sa anyo na may diacritics ([[ Síngapúra]]). Pa-revert po sana pabalik sa Singapura o Singapore. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 01:17, 22 Mayo 2026 (UTC)
:Update po. Nilipat po ulit ng user yung pahina patungong [[Singgapúr]]. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 02:21, 22 Mayo 2026 (UTC)
:{{ping|GinawaSaHapon}} Ok na 'yung pahina. Nakaprotekta na rin ang paglipat. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:29, 23 Mayo 2026 (UTC)
== Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 ==
Dear Feminism and Folklore organiser,
This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''.
Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026.
Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign.
Best regards,
'''Feminism and Folklore International Organizing Team'''
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:09, 3 Hunyo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 -->
:''I have already completed that. By the way, I sent an email to your support address on May 13, 2026, but I have not received a response yet. Could you please check on its status? Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:54, 3 Hunyo 2026 (UTC)
== Wikipedia Asian Month 2025 Golden Barnstar ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div style="text-align: center;">
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|500px]]</div>
[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
</div>
<!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist2&oldid=30642952 -->
:''Thank you.'' :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:53, 7 Hunyo 2026 (UTC)
== Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''.
Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages.
Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign.
=== Appreciation Form ===
As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''.
'''Form link''' -
[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here]
; Deadline
: 22 June 2026
Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process.
=== Thank you ===
We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world.
Congratulations once again on your achievement.
—''Feminism and Folklore International Organizing Team''
</div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 17:25, 7 Hunyo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 -->
== Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your dedication, coordination, and hard work played a vital role in making this year's [[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign successful. We truly appreciate the time and effort you invested in engaging your community and supporting participants.
As we have completed the jury phase and begin planning for next year's campaign, we would like to learn from your experiences. Please complete the organisers' feedback form and share your insights, challenges, and suggestions on how we can improve the campaign.
'''This feedback form is mandatory for all organisers''', as it helps us evaluate the campaign and make meaningful improvements for future editions.
'''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf6IsGAsxkTEWTwueyLg-gBjRVlY3g2kTNj3xRhDiILiQnQwQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please submit your response by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for your invaluable contributions and for helping make Feminism and Folklore a global success. We look forward to working with you again in the future!
Regards,
'''Feminism and Folklore Team'''
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:05, 18 Hunyo 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704175 -->
== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.
As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.
As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.
'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!
Best regards,
Feminism and Folklore international Team.
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 14:31, 18 Hunyo 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 -->
== Proteksiyon sa mga pahina ==
Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
Kasalukuyang binibrigada po ang pahinang [[Iglesia ni Cristo]] (at ilang kaugnay tulad ng [[Felix Manalo]]) magmula noong sumikat sa Reddit (r/Philippines) yung isang post tungkol sa vandalism sa naturang pahina. Mangyari po sanang gawing protected yung pahina kahit hanggang sa humupa ang kasalukuyang sitwasyon. May mga nakarehistrong user din po palang kabilang sa brigada.
Sa kabilang banda po, pakisilip po sana mga ambag ni JohnDeo33. Hindi ko po masabi kung vandalism po yon o good faith edit lang ng kasisimula. Kayo na po manghusga. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 02:22, 12 Hulyo 2026 (UTC)
:Salamat sa pag-ulat {{ping|GinawaSaHapon}} nakaprotekta na ang mga pahina. Binalaan ko na lamang muna si Johndeo333. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:14, 12 Hulyo 2026 (UTC)
::Pakiharang po sana mga ambag ni JohnDeo33 dahil sa balewalain ang mga babala at pag-tuloy ng nakakagambala o ''disruptive'' yung mga pahina. Salamat po. - [[Natatangi:Mga ambag/~2026-39748-04|~2026-39748-04]] ([[Usapang tagagamit:~2026-39748-04|talk]]) 08:36, 14 Hulyo 2026 (UTC)
:::{{Done}} Hinarang na. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:51, 14 Hulyo 2026 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
Pakilipat po sana ng [[Panahon (meteorolohiya)]] patungo sa [[Panahon]], na kasalukuyang redirect ng [[Oras]]. Nilipat ko po kasi ang Oras mula sa dating Panahon dahil isa itong natural disambiguation sa karaniwang diskurso. Mas tumutukoy ang ''panahon'' bilang katumbas ng ''weather'' sa Ingles ayon sa karaniwang paggamit. Kumbaga, kapag tinanong ng "ano ang panahon ngayon?", hindi naman sasagot ng alas-dose ang kausap. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 08:33, 22 Hulyo 2026 (UTC)
:{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:30, 22 Hulyo 2026 (UTC)
== Tulong ==
Kumusta {{ping|Jojit fb}} Isa akong bagong tagagamit ng Wikipedia dito. Kamakailan lang, tinanong ko ang isang tagagamit na si [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] tungkol sa aking pag-aalala tungkol sa aking mga kamakailang ginawang artikulo sa Tagalog Wikipedia, ngunit hindi ko pa maidaragdag ang mga sitelink sa Wikidata dahil hindi pa awtomatikong nakumpirma ang aking account.
Maaari mo bang idagdag ang mga sumusunod na sitelink sa kanilang mga kaukulang item sa Wikidata?
* Bagong Pangkalahatang Katalogo (New General Catalogue) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Bagong_Pangkalahatang_Katalogo
* Paskong pang-ilaw (Christmas lights) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Paskong_pang-ilaw
Narito ang isa pang artikulo sa Wikipediang Tagalog na hindi ko ginawa noong una pa lang, palagay rin ng sitelink:
* Estatwa (Statue) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Estatwa
Pakitingnan din ang artikulong ito dahil karamihan sa mga ito ay hindi isinalin sa Tagalog (Filipino) at dapat itong isalin sa lalong madaling panahon:
* Anya Taylor-Joy - https://tl.wikipedia.org/wiki/Anya_Taylor-Joy
Isa pang isyu: Gusto kong ilipat ang artikulo ng pahina ng tagagamit na ito sa isang pangunahing pahina (Main Page). Lumalabas na mayroong isang na-redirect na pahina tungkol sa [[Huntington Beach]] at hindi ko ito mapagsama-sama. Kaya, maaari mo bang subukang ayusin ang isyung ito:
* Huntington Beach, California - https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:Caehlla2357/Mga_nais_gawin_na_artikulo/Huntington_Beach,_California
Sana ay tumugon ka. Maraming salamat po! [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 14:42, 6 Agosto 2026 (UTC)
:Paumanhin, gusto ko man tumulong sa iyo, marami akong ibang prayoridad sa wiking ito. Mga gawaing tagapangasiwa lamang ang mapagbibigyan ko. Sa lahat ng hiniling mo, ang gawaing tagapangasiwa lamang diyan ay ang paglipat. Subalit ang pinapalipat mo ay hindi pa maaaring ilipat dahil napakaikling artikulo pa siya. Kung mapapalawig ito sa balangkas at maayos ang pagkasalin, matutulungan kita sa paglipat. Sa ibang aspeto, maaring tumulong sa iyo ang mga tagagamit na hindi tagapangasiwa. Kung gusto, maaari mong hilingan iyan sa [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan] kung saan mas maraming iba pang tagagamit ang maaaring tumulong sa iyo. Maraming salamat sa pag-unawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:21, 6 Agosto 2026 (UTC)
::Kumusta po. Kamakailan lang, inayos ng [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ang mga isyu tungkol sa mga artikulong [[Bagong Pangkalahatang Katalogo]], [[Paskong pang-ilaw]], [[Estatwa]], at [[Anya Taylor-Joy]], ngunit, hindi niya kayang ayusin ang isyu tungkol sa [[Huntington Beach, California]], kaya ako nagtanong sayo upang ayusin ito. Hindi po ba ikaw yung tagapangasiwa dito sa Tagalog Wikipedia? May iba pa akong makakatulong upang ayusin ang artikulong ito? [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 02:46, 7 Agosto 2026 (UTC)
:::Tulad ng nasabi ko, matutulungan kita sa paglipat dahil nga tagapangasiwa ako. Pero, tulad ng sinabi ko, napakaikli niya, 'yung balangkas o ''draft'' na ito: [[Tagagamit:Caehlla2357/Mga_nais_gawin_na_artikulo/Huntington_Beach,_California]]. Kailangang palawigin o habaan ito, na hindi bababa sa 300 salita na may mga sanggunian bago siya mailipat. Kaya, kailangang muna mapahaba siya bago siya mailipat. Balikan mo ako kung napahaba na siya at ililipat ko siya. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:16, 7 Agosto 2026 (UTC)
::::Paumanhin po at ako'y nawalan ng gana na mag-edit nang ilang taon. Marami na akong maisusulat muli, ngunit marami na rin akong karagdagang paksa na nais talakayin. [[Tagagamit:Caehlla2357|Caehlla2357]] ([[Usapang tagagamit:Caehlla2357|kausapin]]) 11:54, 7 Agosto 2026 (UTC)
:::::{{ping|Caehlla2357}} Hindi ikaw ang tinutukoy ko. Nagkataon lamang nasa ''draft'' mo 'yung gusto palawigin ni {{ping|Lolbet101}}. ''Anyway'', hindi mo na kailangang mong mag-paumanhin dahil lahat naman ginagawa dito walang pilitan at boluntaryo lamang. Salamat.
0jzrxsu3wxv46h95xcyhpgqjxs6nwzk
2219658
2219645
2026-08-08T03:55:35Z
Lolbet101
163542
/* Tulong */ Tugon
2219658
wikitext
text/x-wiki
{{Hidden title}}
<div style="float: right; position: absolute; left: 0px; top: -75px; padding-top: 0px; padding-left: 0px;"><div style="background:white; font-size: 150%; padding-top: 0px; padding-bottom: 0; position:relative; left:0; ">'''Kausapin si Jojit'''</div></div>
<div id="talkpageheader-override" class="topicon" style="float: left; position: absolute; left: -1px; top: 20px; padding-top: 0px; padding-left: 0px; display:none">
{{Usertalksuper|user=Jojit}}
</div>
<div id="talk" class="plainlinks" style="border: 2px solid #800000; margin: 0em 1em 0em 1em; text-align: center; padding:5px; clear: both; background-color: #FFFFFF">
Hindi tulad ng mga ibang Wikipedista, '''hindi ako gumagawa ng mga arkibo ng mga Usapang Pahina''' yayamang awtomatikong naarkibo ang mga lumang pagbabago, na makikita gamit ang "[https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_tagagamit:Jojit_fb&action=history pahina ng kasaysayan]". Ngunit tinatala ko [[User talk:Jojit fb/Mga kumentong tinanggal|'''ang mga kumentong tinanggal ko''']]. Tinatala ko rin ang mga [[User talk:Jojit fb/Mga arkibo ng ABN|arkibo ng mga artikulong ginawa at pinalawig ko]] na naging "Alam ba ninyo?" Ganoon din ang [[User talk:Jojit fb/Mga pasasalamat, pagbati at parangal|mga pasasalamat, pagbati at parangal]] na pinapanatili ko dito upang kilalanin ang mga taong nagkaloob nito at ibalik sa kanila ang pasasalamat at di upang ipagmalaki ko ang parangal na natamo ko.</div>
{{TOC right}}
== A barnstar for you! ==
{| style="border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};"
|rowspan="2" valign="middle" | [[File:Bästa nyskrivna.svg|100px]]
|rowspan="2" |
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''100,000 edits'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" |Awarded to Jojit fb up 100,000 edits to Tagalog Wikipedia! Your edits are much appreciated! Well done! - [[Natatangi:Mga ambag/112.202.96.78|112.202.96.78]] 02:13, 30 Mayo 2024 (UTC)
|}
:''Thanks.'' Maraming salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:59, 30 Mayo 2024 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang gabi.
Gusto ko po sanang ilipat yung pahina ng [[lingguwistika]] papunta sa [[lingwistika]] (mas ginagamit sa mga naka-Tagalog na pahina sa internet, ayon sa research ko), pero nagkakaproblema po ako dito. Hindi ako sigurado kung paano ko ito ililipat, since may "lingwistika" na pahina kaya nagkaproblema. Sinubukan kong tanggalin yung redirect doon, pero ganon pa rin.
Salamat po sa tulong.
[[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 13:00, 1 Hunyo 2024 (UTC)
:Paumanhin {{ping|GinawaSaHapon}}, subalit mas tama ang "lingguwistika" kasi sa ortograpiyang Tagalog/Filipino "kung ano ang bigkas ay siyang baybay". Wala pa din akong nakikitang diksyunaryo na ang baybay ay "lingwistika". At sa tingin ko na mas popular ang "lingguwistika" at ito ang ginamit mismo ng [http://wika.pbworks.com/f/ORTOPDF.pdf dokumento] ng [[Komisyon sa Wikang Pilipino]] tungkol sa [[Palabaybayan ng Filipino|Ortograpiyang Filipino]]. Gayon din ng sa isang [https://phlconnect.ched.gov.ph/admin/uploads/eae27d77ca20db309e056e3d2dcd7d69/Batayang-Kaalaman-sa-Wika-at-Lingguwistika-LOPEZ-MARIA-ELIZA-S.pdf dokumentong] naka-''upload'' sa [[Kagawaran ng Edukasyon]]. Kung tingin mo na karaniwan pa rin ang "lingwistika", ihain mo na lamang sa [[WP:KAPE|Kapihan]] para magkaroon ng konsenso. Kung anuman ang mapagkasunduan, susunod ako at ililipat ang dapat na ilipat. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:40, 1 Hunyo 2024 (UTC)
::Sige, hindi ko na masyadong iaargumento pa ito. Okey naman ako sa kahit ano e.
::[[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:46, 2 Hunyo 2024 (UTC)
== Tinatanggal [[Tagagamit:SahilgKhan3]] ==
Kamusta, Sir @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]..... Mangyaring tanggalin ang mga pahina sa pag-redirect [[Tagagamit:SahilgKhan3]] kasi nilalaman ay. Maraming salamat...... [[Natatangi:Mga ambag/2001:448A:1021:28B1:4935:FF5:CDF9:2764|2001:448A:1021:28B1:4935:FF5:CDF9:2764]] 09:44, 4 Hunyo 2024 (UTC)
:{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:32, 4 Hunyo 2024 (UTC)
== Edit warring si 49.144.10.114 ==
*{{pagelinks|Vicarius Filii Dei}}
*[[special:contribs/49.144.10.114]]
Pakiharang po ng IP address 49.144.10.114 dahil binababoy yung mga pahina nina [[Vicarius Filii Dei]]. Hindi po sila pasok sa notability ng Wikipedia. Rinerevert ni 49.144.10.114 yung paglagay ko ng nilalaman. Base na rin po sa ambag, mukhang may [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] rin po ito.
Maraming salamat po. - [[Natatangi:Mga ambag/124.217.58.254|124.217.58.254]] 01:00, 30 Hunyo 2024 (UTC)
:{{done}} Nakaprotekta na rin ang pahina. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:29, 30 Hunyo 2024 (UTC)
== Palikha ng bagong kategorya ==
* [[:Kategorya:Mga file format pang-kompyuter]]
* [[:Kategorya:Mga file sa kompyuter]]
Sinubukan na magdagdag ng dalawang kategorya dahil ito ay [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Talaan_ng_pang-aabuso&wpSearchUser=124.217.51.239 hindi pinayagan] gawa ng ''edit filter''. Gusto ko po sanang palikha yung kategorya ng tungkol sa kompyuter. Maraming salamat. - [[Natatangi:Mga ambag/124.217.51.239|124.217.51.239]] 03:51, 5 Hulyo 2024 (UTC)
:Subukan mo uli. Puwede ka nang maglikha ng kategorya pero 'yung isa mong kategorya (Kategorya:Mga file sa kompyuter) ay walang laman. Kung hindi mo agad malagyan ang kategoryang iyan, mabubura iyan. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:28, 6 Hulyo 2024 (UTC)
::Tapos na po ako mag-edit sa nasabing palikha ng bagong kategorya. Salamat po. - [[Natatangi:Mga ambag/124.217.51.239|124.217.51.239]] 03:58, 7 Hulyo 2024 (UTC)
== Bandalismo ==
Magandang araw po, [[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Paharang po si [[Natatangi:Mga ambag/112.198.121.161|<bdi>112.198.121.161</bdi>]] dahil sa bandalismo at pang-ii-spam sa mga pahina. Kayo na po ang bahala kung gaano katagal. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 07:03, 5 Hulyo 2024 (UTC)
:Pabago-bago pala IP po nila. Kamakailan po ay nanira sila sa mga pahina ng [[Meta Platforms]] at [[WhatsApp]]. Ito po yung isa niyang IP: [[Natatangi:Mga ambag/112.198.113.21|<bdi>112.198.113.21</bdi>]]. Pare-pareho po ang edit message niya. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 07:07, 5 Hulyo 2024 (UTC)
::Prinotekta ko na lamang ang mga pahinang binandalo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:31, 6 Hulyo 2024 (UTC)
:::Pabago-bago pala IP po nila. Paharang po si 112.198.64.0/18 dahil sa bandalismo at pang-ii-spam sa mga pahina. [[Natatangi:Mga ambag/112.202.102.174|112.202.102.174]] 11:10, 14 Hulyo 2024 (UTC)
::::Prinotekta ko na lamang ang artikulong [[Microsoft Windows]]. Tapos, may ginawa na lamang akong ibang paraan para hindi na siya makapagbandalo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:29, 15 Hulyo 2024 (UTC)
== Paki-update po ng Padron:Ibang gamit ==
Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], paki-update po sana ng [[Padron:Ibang gamit]] upang umayon ito sa hitsura ng ibang mga hatnote dito sa tlwiki. Kasalukuyan po kasi itong gumagamit ng karaniwang text na hindi katulad ng ibang katulad na hatnote dito at sa enwiki. Nakaharang kasi po ito sa ngayon. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 08:15, 14 Hulyo 2024 (UTC)
:Medyo madami ang gagawin dito. Ipila ko lang sa gagawin ko. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:45, 15 Hulyo 2024 (UTC)
::Sige lang po. Di naman kinakailangan agad-agad to. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 06:27, 16 Hulyo 2024 (UTC)
:::{{ping|GinawaSaHapon}} Mukhang okay na ito. Pa-tsek na lang kung may isyu pa. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:51, 23 Hulyo 2024 (UTC)
::::Nakumpirma ko na po. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 04:20, 23 Hulyo 2024 (UTC)
== Thank You for Your Contribution to Feminism and Folklore 2024! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|center|500px]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikimedian,
We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor.
As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in organizing the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeHYAhFA9Q5vUs9UA1N45TOUxUdSNO8igGTmg4oPUL_qXS1EQ/viewform?usp=sf_link this form] by August 15th, 2024.
Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2025. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity.
Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia.
With warm regards,
'''Feminism and Folklore International Team'''.
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:28, 21 Hulyo 2024 (UTC)
</div>.
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 -->
:''Thank you. Done filling out the form.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 12:42, 21 Hulyo 2024 (UTC)
== Baybayin Script ==
Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Matanong ko lang po kung maaari ba akong "magtransliterate" ng ilang mga pahina sa sulat "Baybayin"? Alam kong hindi praktikal ang gawain na ito dahil marami ang hindi marunong makabasa sa Baybayin, ngunit nais kong gawin ito upang mavisualize ng mga mambabasa kung ano ang itsura ng isang pahina ng Wikipedia na nakasulat sa Baybayin. Nalaman ko na maaari itong gawin dahil nakita ko ang isang pahina na pinamagatang "Pulo", at maaaring "multiscript" ang isang pahina. Ngunit nang tinignan ko ang kasaysayan ng pagbabago, napansin kong natanggal na pala ito, at dito ko natagpuan ang iyong account. Hindi po ba pinapayagan ang pagtransliterate ng Tagalog na wikipedia sa sulat Baybayin? Maraming salamat po. [[Tagagamit:Mirusan44|Mirusan44]] ([[Usapang tagagamit:Mirusan44|kausapin]]) 13:44, 21 Hulyo 2024 (UTC)
:Hindi pinapayagan ang mga artikulong Baybayin dito sa Wikipediang Tagalog. Para sa dahilan, pakitingin na lamang itong usapan namin tungkol dito: [[Usapang_tagagamit:Jossisad#Paglikha ng mga artikulo sa Baybayin]]. Kung nais nilang makita ang itsura ng baybayin, mayroon namang mga ibang websayt na maaring gawin ito. Sana'y maunawaan mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:58, 21 Hulyo 2024 (UTC)
::Maraming salamat po sa iyong tugon. Nauunawaan ko naman ito at maraming salamat rin po sa lahat ng iyong ginawa para sa Wikipediang Tagalog. [[Tagagamit:Mirusan44|Mirusan44]] ([[Usapang tagagamit:Mirusan44|kausapin]]) 10:41, 22 Hulyo 2024 (UTC)
== Benedict Cua ==
Hello Jojit, i am an administrator of wiki it: i ask for the protection of [[Benedict Cua]]. I noticed a lot of vandalism in the page. Thank you [[Tagagamit:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Usapang tagagamit:Quinlan83|kausapin]]) 17:22, 21 Hulyo 2024 (UTC)
:''Thanks for reporting. I already protected it but the article didn't establish notability for a long time, so, it was redirected to a related article. This is a standard practice here in Tagalog Wikipedia for those cases. Normally, if there is no related article, it would have been deleted.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:43, 22 Hulyo 2024 (UTC)
:::That's fine. Thank you very much!--[[Tagagamit:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Usapang tagagamit:Quinlan83|kausapin]]) 07:22, 22 Hulyo 2024 (UTC)
== Palipat po ng pahina ==
Magandang araw po uli, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Pwede po bang palipat po ng [[pagtitistis]] papunta sa [[pag-oopera]]. Mas karaniwang ginagamit (sa karaniwang diskurso, lalo na sa modernong Tagalog) kasi yung ''pag-oopera'' kesa sa ''pagtitistis'', sang-ayon sa [[:en:WP:COMMONNAME|WP:COMMONNAME]]. Alam kong mas pormal na Tagalog ang nauna, pero mukhang mas makakabuti sa tlwiki kung gagamitin natin yung ''pag-oopera'' bilang pangunahing pamagat.
Sinubukan kong ilipat ito, pero mukhang kailangan palang burahin muna yung pahinang paglilipatan bago magawa yon. Hindi sapat ang user rights ko para doon. Salamat po, at pasensiya po sa abala. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 05:33, 23 Hulyo 2024 (UTC)
:{{Done}} Walang problema, {{ping|GinawaSaHapon}}, gawain naman iyan ng isang tagapangasiwa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:41, 23 Hulyo 2024 (UTC)
::Salamat po sa napakabilis na tugon. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 05:44, 23 Hulyo 2024 (UTC)
== Pagbura sa artikulong Brenda Mage ==
Komusta, naway mabuti ang iyong lagay. Nais ko lamang ipaalam sayo ang pagbura sa artikulong [[Brenda Mage]] sa kadahilanang wala itong sapat na sanggunian at impormasyon at napakaaikli ng artikulo na di naaayon sa pamantayan ng Wikipedyang Filipino. Maraming salamat [[Tagagamit:Rc ramz|Rc ramz]] ([[Usapang tagagamit:Rc ramz|kausapin]]) 04:27, 20 Setyembre 2024 (UTC)
:Salamat sa abiso. Ni-redirect na lamang sa [[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10]]. Sa alternatibong paraan, maaaring mo i-tag ang isang artikulo para burahin sa paglalagay ng <nowiki>{{delete}}</nowiki> sa itaas nito. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:40, 21 Setyembre 2024 (UTC)
== Translation request ==
Hello, Jojit.
Can you translate and upload the article [[:en:Azerbaijan Time]] in Tagalog Wikipedia?
Yours sincerely, [[Tagagamit:Oirattas|Oirattas]] ([[Usapang tagagamit:Oirattas|kausapin]]) 07:29, 8 Oktubre 2024 (UTC)
:I have other priorities in this wiki but I will try to put this on my queue. Thanks. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:04, 8 Oktubre 2024 (UTC)
== Question regarding vandalism ==
Hello! I wanted to ask how to deal with vandals here. Specifically: how do I report them? Background: nearly every wiki which got opted out of global-sysops wikis list has some kind of a "administrator noticeboard" or "vandalism report page", but I wasn't able to find anything like that here. Best regards, [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Usapang tagagamit:TenWhile6|kausapin]]) 17:19, 14 Oktubre 2024 (UTC)
:Hi {{ping|TenWhile6}} ''There is no central noticeboard reporting vandalism in this wiki. Folks usually report them at [[Usapang_Wikipedia:Kapihan|the Kapihan]]. They also directly message or ping administrators to report vandalism. User:WayKurat and I often receive vandalism reports as we are the most active admins. We don't have a centralized notice for vandalism because we have few volunteers in this wiki. Thus, creating such a page will eventually become inactive, and no one will notice someone reported vandalism. Thanks for your message.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:33, 16 Oktubre 2024 (UTC)
::Thanks for your answer :)
::Then I'll implement [[meta:XReport]] here, reporting to the page [[Usapang_Wikipedia:Kapihan]]. [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Usapang tagagamit:TenWhile6|kausapin]]) 09:11, 16 Oktubre 2024 (UTC)
::{{done}} Test: [[Natatangi:Diff/2133044]]
::Tell me if you want me to change the report text in any way (maybe translate it?) [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Usapang tagagamit:TenWhile6|kausapin]]) 09:44, 16 Oktubre 2024 (UTC)
''Here's the translation:''
<pre>
"tl": {
"button": "Ulat",
"process": "Nag-uulat...",
"local-button": "Ulat lokal",
"global-button": "Ulat global",
"type": "Uri ng ulat",
"title": "Iulat ang tagagamit",
"description": "Iulat ang tagagamit sa mga Tagapangasiwa\" sa Kapihan",
"Ptitle": "Pahina ng ulat",
"Pdescription": "Hiling iprotekta ang pahina",
"SDtitle": "Mabilisang pagbura",
"SDdescription": "Hiling para sa mabilisang pagbura ng pahinang ito",
"SDgsr": "Hiling sa mabilisang pagbura sa Global sysops/Requests",
"SDprocess": "Hinihiling ang mabilisang pagbura...",
"reason": "Dahilan",
"c-reason": "Ibang dahilan",
"error-reason": "Kailangan mong magbigay ng dahilan!",
"error-page": "Kailangan mong magbigay ng pahina!",
"error-user": "Kailangan mong magbigay ng tagagamit!",
"error-requested": "Naiulat na.",
"error-SDrequested": "Nahiling na ang mabilisang pagbura.",
"error-api": "May nangyaring kamalian habang inuulat ang $1.",
"error-activated": "Hindi pinapagana ang $1 sa wiki na ito.",
"error-specialpage": "Hindi maaaring iulat ang mga natatanging pahina.",
"success": "Matagumpay ang hiling",
"close": "Isara",
"username": "Pangalan ng tagagamit",
"hide-username": "Itago ang pangalan ng tagagamit",
"pagename": "Pangalan ng pahina"
}
</pre>
--[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:17, 17 Oktubre 2024 (UTC)
:Thanks for your help! I added it, the XReport interface is now translated. If you want to translate [[Natatangi:Diff/2133044]] too ("report concerning [Username]"), you can do so too, otherwise I can just leave it in english. Best regards, [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] 14:42, 17 Oktubre 2024 (UTC)
== Join the Wikipedia Asian Month Campaign 2024 ==
<div lang="en" dir="ltr">
Dear 2022 & 2023 WAM Organizers,
Greetings from Wikipedia Asian Month User Group!
The [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024|Wikipedia Asian Month Campaign 2024]] is just around the corner. We invite you to register your language for the event on the "[[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Join_an_Event|Join an event]]" page and once again become an organizer for your language's Wikipedia. Additionally, this year we have selected [[m:Wikipedia_Asian_Month_User_Group/Ambassadors|ambassadors]] for various regions in Asia. If you encounter any issues and need support, feel free to reach out to the ambassador responsible for your area or contact me for further communication. We look forward to seeing you again this year. Thank you!
[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|100px|right]]
[[m:User:Betty2407|Betty2407]] ([[m:User talk:Betty2407|talk]]) 11:00, 20 October 2024 (UTC) on behalf of [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Team|Wikipedia Asian Month 2024 Team]]
<small>You received this message because you was an organizer in the previous campaigns.
- [[m:User:Betty2407/WAMMassMessagelist|Unsubscribe]]</small>
</div>
<!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=27632678 -->
:''Tagalog Wikipedia already registered last week. The project page is [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2024]]. Thanks for the invite.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:21, 21 Oktubre 2024 (UTC)
== Aking mga artikulo ==
Ang lahat ng aking mga artikulo ay na-update, ngunit ang template na nagsasaad na ang artikulo ay maikli ay nakabitin pa rin. Hindi lahat ng artikulo ay may sapat na impormasyon upang magsulat ng higit sa 300 salita, kaya maraming mga artikulo ang mas maikli ngunit kapaki-pakinabang. Aalisin ba ang template? [[Tagagamit:VictoriaCulpechina|VictoriaCulpechina]] ([[Usapang tagagamit:VictoriaCulpechina|kausapin]]) 11:00, 21 Oktubre 2024 (UTC)
:Hindi ko pa natingnan lahat ng mga binago mo subalit yung [[Myotragus balearicus]], marami pa ring mali-mali ang balarila (o ''grammar''). At saka, baka hindi mo ako naintindihan sa sinabi ko tungkol sa ''template'' (o padron). Hindi ko naman pinatatangal iyon. Sinasabi ko lamang na ang bilang ng salita sa isang artikulo ay hindi kasama ang mga salita nasa loob ng ''template''. Irepaso o i-''review'' ko yung iba mong binago. Balikan kita. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:30, 22 Oktubre 2024 (UTC)
== Feminism and Folklores 2024 Organizers Feedback ==
Dear Organizer,
[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | right | frameless]]
We extend our heartfelt gratitude for your invaluable contributions to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2024 Feminism and Folklore 2024]. Your dedication to promoting feminist perspectives on Wikimedia platforms has been instrumental in the campaign's success.
To better understand your initiatives and impact, we invite you to participate in a short survey (5-7 minutes).
Your feedback will help us document your achievements in our report and showcase your story in our upcoming blog, highlighting the diversity of [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore] initiatives.
Click to participate in the [https://forms.gle/dSeoDP1r7S4KCrVZ6 survey].
By participating in the By participating in the survey, you help us share your efforts in reports and upcoming blogs. This will help showcase and amplify your work, inspiring others to join the movement.
The survey covers:
#Community engagement and participation
#Challenges and successes
#Partnership
Thank you again for your tireless efforts in promoting [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore].
Best regards,<br>
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 14:23, 26 October 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
== Bandalismo: 112.205.89.181 ==
Magandang gabi po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
Patuloy pong gumagawa ng bandalismo ang IP address na [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/112.205.89.181 112.205.89.181], at mukhang palagi niyang tinatarget yung mga pahina ng bangko simula pa po kagabi. Paharang po nito. Salamat po.
[[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 15:19, 26 Oktubre 2024 (UTC)
:Paumanhin {{ping|GinawaSaHapon}}, ngayon ko lang napansin ito. Hindi ko siguro napansin agad dahil may mensahe ang tagapag-organisa ng Feminism at Folklore bago ang mensahe mo. ''Anyway'', may pandaigdigang tagapangasiwa ang nagharang ng tatlong araw sa IP na iyan tapos hindi naman siya nag-bandalo pagkatapos nun. Maraming salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:22, 8 Nobyembre 2024 (UTC)
== Notabilidad ng pamagat ==
Magandang araw po
May batayang notabilidad po ba pagdating sa pamagat ng isang artikulo? Halimbawa po kung napatunayang obsoleto na ang isang salita at iba na ang ginagamit sa kasalukuyang panahon, alin ang pipiliing salita? May mga nag-aadbokasiya po kasi na "Sugbuhanin" (dating tawag sa mga taga-Cebu noong unang panahon) na lang daw ang gamitin kaysa sa "Sebwano" o "Cebuano". Ang kaso nga lang po talaga, “Cebuano” o “Sebwano” ang mas kilala at mas ginagamit sa kasalukuyan, kaya’t sa tingin ko po ay mas praktikal itong gamitin sa mga pamagat at laman ng artikulo upang mas madaling maunawaan ng mga mambabasa. Salamat po. [[Tagagamit:Kali Igba|Kali Igba]] ([[Usapang tagagamit:Kali Igba|kausapin]]) 07:33, 9 Nobyembre 2024 (UTC)
:{{ping|Kali Igba}} Oo, may batayang notabilidad dapat ang pagpamagat ng artikulo dito sa Wikipediang Tagalog lalo na kung kaduda-duda ang salitang gagawing pamagat. Hindi pa naisulat ang patakaran na iyan subalit sa karamihan ng mga usapang naganap sa usapang pahina (halimbawa [[Usapan:Antartika|dito]]) at maging sa [[Usapang Wikipedia:Kapihan|Kapihan]], ang konsensus o pangkahalatang kasunduan ay kailangang may sanggunian ang pamagat na gagamitin lalo na kung hindi ito pangkaraniwan. Mailalapat lamang ito kung walang ibang karaniwang katutubong salita na magagamit. Kung may karaniwang katutubong salita magagamit bilang pamagat, iyon ang gagamitin. Hango ang patakaran na ito sa [[:en:WP:COMMONNAME]] o ang paggamit ng karaniwang salita bilang pamagat para mas maintidihan ng nakakarami. Bigyang diin ko lamang na "karaniwang katutubong salita" ang gagamitan at hindi ang karaniwang banyagang salita. Kasi, maaring ikatuwiran na mas karaniwan ang salitang banyaga kasya katutubong salita. Nawa'y nasagot ko ang tanong mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:24, 10 Nobyembre 2024 (UTC)
::Sige po. Pakilipat na nga lang po nung pamagat ng artikulo. Di ko po kasi alam kung paano ibalik sa dating pamagat. Salamat po uli. [[Tagagamit:Kali Igba|Kali Igba]] ([[Usapang tagagamit:Kali Igba|kausapin]]) 10:26, 11 Nobyembre 2024 (UTC)
:::Naibalik ko na. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:14, 12 Nobyembre 2024 (UTC)
== [Reminder] Apply for Cycle 3 Grants by December 1st! ==
Dear Feminism and Folklore Organizers,
We hope this message finds you well. We are excited to inform you that the application window for Wikimedia Foundation's Cycle 3 of our grants is now open. Please ensure to submit your applications by December 1st.
For a comprehensive guide on how to apply, please refer to the Wiki Loves Folklore Grant Toolkit: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_Grant_Toolkit
Additionally, you can find detailed information on the Rapid Grant timeline here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Project/Rapid#Timeline
We appreciate your continuous efforts and contributions to our campaigns. Should you have any questions or need further assistance, please do not hesitate to reach out: '''support@wikilovesfolkore.org'''
Kind regards, <br>
On behalf of the Wiki Loves Folklore International Team. <br>
[[User:Joris Darlington Quarshie | Joris Darlington Quarshie]] ([[User talk:Joris Darlington Quarshie|talk]]) 08:39, 9 November 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
== [Workshop] Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia ==
Dear Recipient,<br>
We are excited to invite you to the third workshop in our Advocacy series, part of the Feminism and Folklore International Campaign. This highly anticipated workshop, titled <b>"Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia,"</b> will be led by the esteemed Alex Stinson, Lead Program Strategist at the Wikimedia Foundation. Don't miss this opportunity to gain valuable insights into forging effective partnerships.
===Workshop Objectives===
* <b>Introduction to Partnerships: </b>Understand the importance of building win-win relationships within the Wikimedia movement.
* <b>Strategies for Collaboration: </b>Learn practical strategies for identifying and fostering effective partnerships.
* <b>Case Studies:</b> Explore real-world examples of successful partnerships in the Wikimedia community.
* <b>Interactive Discussions: </b>Engage in discussions to share experiences and insights on collaboration and advocacy.
===Workshop Details===
📅 Date: 7th December 2024<br>
⏰ Time: 4:30 PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1733589000 Check your local time zone])<br>
📍 Venue: Zoom Meeting
===How to Join:===
Registration Link: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Identifying_Win-Win_Relationships_with_Partners_for_Wikimedia <br>
Meeting ID: 860 4444 3016 <br>
Passcode: 834088
We welcome participants to bring their diverse perspectives and stories as we drive into the collaborative opportunities within the Wikimedia movement. Together, we’ll explore how these partnerships can enhance our advocacy and community efforts.
Thank you,
Wiki Loves Folklore International Team
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 07:34, 03 December 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2025 in Your Country ==
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|frameless]]
Dear Team,
My name is Joris Darlington Quarshie (user: Joris Darlington Quarshie), and I am the Event Coordinator for the Wiki Loves Folklore 2025 (WLF) International campaign.
Wiki Loves Folklore 2025 is a photographic competition aimed at highlighting folk culture worldwide. The annual international photography competition is held on Wikimedia Commons between the 1st of February and the 31st of March. This campaign invites photographers and enthusiasts of folk culture globally to showcase their local traditions, festivals, cultural practices, and other folk events by uploading photographs to Wikimedia Commons.
As we celebrate the seventh anniversary of Wiki Loves Folklore, the international team is thrilled to invite Wikimedia affiliates, user groups, and organizations worldwide to host a local edition in their respective countries. This is an opportunity to bring more visibility to the folk culture of your region and contribute valuable content to the internet.
* Please find the project page for this year’s edition at:
https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025
* To sign up and organize the event in your country, visit:
https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025/Organize
If you wish to organize your local edition in either February or March instead of both months, feel free to let us know.
In addition to the photographic competition, there will also be a Wikipedia writing competition called Feminism and Folklore, which focuses on topics related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture on Wikipedia.
We welcome your team to organize both the photo and writing campaigns or either one of them in your local Wiki edition. If you are unable to organize both campaigns, feel free to share this opportunity with other groups or organizations in your region that may be interested.
* You can find the Feminism and Folklore project page here:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025
* The page to sign up is:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page
For any questions or to discuss further collaboration, feel free to contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. If your team wishes to connect via a meeting to discuss this further, please let us know.
We look forward to your participation in Wiki Loves Folklore 2025 and to seeing the incredible folk culture of your region represented on Wikimedia Commons.
Sincerely,
The Wiki Loves Folklore International Team
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 08:50, 27 December 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
:{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:40, 5 Enero 2025 (UTC)
== Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center;"><em>{{int:please-translate}}</em></div>
Dear {{PAGENAME}},
My name is [[User:SAgbley|Stella Agbley]], and I am the Event Coordinator for the Feminism and Folklore 2025 (FnF) International campaign.
We're thrilled to announce the Feminism and Folklore 2025 writing competition, held in conjunction with Wiki Loves Folklore 2025! This initiative focuses on enriching Wikipedia with content related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture.
=== Why Host the Competition? ===
* Empower voices: Provide a platform for discussions on feminism and its intersection with folk culture.
* Enrich Wikipedia: Contribute valuable content to Wikipedia on underrepresented topics.
* Raise awareness: Increase global understanding of these important issues.
=== Exciting Prizes Await! ===
We're delighted to acknowledge outstanding contributions with a range of prizes:
**International Recognition:**
* 1st Prize: $300 USD
* 2nd Prize: $200 USD
* 3rd Prize: $100 USD
* Consolation Prizes (Top 10): $50 USD each
**Local Recognition (Details Coming Soon!):**
Each participating Wikipedia edition (out of 40+) will offer local prizes. Stay tuned for announcements!
All prizes will be distributed in a convenient and accessible manner. Winners will receive major brand gift cards or vouchers equivalent to the prize value in their local currency.
=== Ready to Get Involved? ===
Learn more about Feminism and Folklore 2025: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 Feminism and Folklore 2025]
Sign Up to Organize a Campaign: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page Campaign Sign-Up Page]
=== Collaboration is Key! ===
Whether you choose to organize both photo and writing competitions (Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore) or just one, we encourage your participation. If hosting isn't feasible, please share this opportunity with interested groups in your region.
=== Let's Collaborate! ===
For questions or to discuss further collaboration, please contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. We're happy to schedule a meeting to discuss details further.
Together, let's celebrate women's voices and enrich Wikipedia with valuable content!
Thank you,
**Wiki Loves Folklore International Team**
</div>
</div>
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:02, 05 January 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
:{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:10, 6 Enero 2025 (UTC)
== Miss Universe Philippines 2025 ==
Magandang araw po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! Nagagambala po ako sa artikulong [[Miss Universe Philippines 2025]] dahil may isang IP user na pilit pinapalitan ang "Lungsod ng Iloilo" sa "Iloilo" bagamat ang Miss Iloilo pageant ay para sa Lungsod ng Iloilo. Maaari mo bang gawan ng paraan para maiayos ito? Maraming salamat. [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 02:23, 16 Enero 2025 (UTC)
:Hi {{ping|Allyriana000}}, nakaprotekta na ang pahina sa mga tagagamit na walang akawnt (o IP user). Tanging mga may rehistradong akawnt lamang ang makakapagpabago ng pahina. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:49, 16 Enero 2025 (UTC)
::Maraming salamat @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 02:54, 16 Enero 2025 (UTC)
== Thank you for being a medical contributors! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award'''
|-
| style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do!
Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.
Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}
Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:23, 26 Enero 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 -->
== I have sent you an e-mail ==
@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Hi Jojit fb! I have sent you an e-mail. Can you review it and accomplish my request there? Thanks [[Tagagamit:AngeloFlavio93|AngeloFlavio93]] ([[Usapang tagagamit:AngeloFlavio93|kausapin]]) 15:55, 11 Pebrero 2025 (UTC)
:''Thank you for reaching out again. I appreciate your efforts with the Tagalog Wikipedia articles. I am here to guide and assist contributors like you. However, it is best for the original author to edit and improve the articles since we have limited editors on Tagalog Wikipedia. Please expand the draft and make corrections based on Wikipedia’s guidelines. If you have any questions about translation or formatting, I am happy to help. Once you have made the necessary corrections, I can move the articles to the main space as soon as they meet the standards. If you cannot translate the article, consider posting on the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], the community's message board, to seek assistance from other editors willing to help you. Regarding the template, I will review it and attempt to move it to the main namespace, but I may wait until you have translated the article, as it seems that only your article would be using the template. Please let me know if you have any specific questions!'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:43, 12 Pebrero 2025 (UTC)
::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] I have already translated these articles:
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Kinakailangang bisa para sa may pasaporte ng Albanya|https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:FlavioAngelo/Kinakailangang_bisa_para_sa_may_pasaporte_ng_Albanya]]
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Pasaporte ng Albanya]]
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Patakaran sa bisa ng Albanya|https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:FlavioAngelo/Patakaran_sa_bisa_ng_Albanya]]
::and the translation of the template which was made by my friend:
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Padron:Timatic Visa Policy|https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:FlavioAngelo/Padron:Timatic_Visa_Policy]]
::So you can move the drafts to the article space now.
::Please move them.
::Thanks [[Tagagamit:AngeloFlavio93|AngeloFlavio93]] ([[Usapang tagagamit:AngeloFlavio93|kausapin]]) 07:39, 12 Pebrero 2025 (UTC)
:::''Thank you for expanding the article. I will do my best to assist you. However, your draft requires further improvement. I cannot help you now due to my other priorities on this wiki. Additionally, your draft cannot be moved to the main namespace yet, as it still needs work. There are foreign words that require translation, and there are also some grammar errors and issues with the "Manual of Style" that need addressing.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:37, 12 Pebrero 2025 (UTC)
::::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] You told me months ago when I contacted you for the first time, that you will take a look at the draft articles and correct them when you will have time. You tell me now the same thing. It doesn't cost you anything to review the draft articles and correct them. Please correct them now and make the drafts articles. Thanks [[Tagagamit:AngeloFlavio93|AngeloFlavio93]] ([[Usapang tagagamit:AngeloFlavio93|kausapin]]) 09:41, 13 Pebrero 2025 (UTC)
:::::''I apologize if there was any misunderstanding. When I mentioned that I could not assist at the time, I did not mean that I would personally edit the articles but rather that I could potentially provide guidance when available. Additionally, as a reviewer, my role is to assess the draft, not to edit it directly. As I previously said, your draft still requires further improvement. There are foreign words that need translation (for example, "Arab League" and "boycott," among others), as well as grammar errors and issues needing alignment with the Manual of Style. These issues need fixing before moving the draft to the main namespace. I still have other priorities, but if you need guidance on specific points, I may be able to provide advice when time permits. Otherwise, I recommend seeking feedback from other editors or relevant [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new noticeboards] for assistance. Thank you!'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:05, 13 Pebrero 2025 (UTC)
== Miss Universe Philippines 2025, ulit ==
Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! Nagagambala po ako sa artikulong [[Miss Universe Philippines 2025]] dahil may isang user sa pangalang @[[Tagagamit:Hunneybunch|Hunneybunch]] na bigla na lamang binura ang karamihan ng nakalagay sa artikulo, partikular na ang Tala ng mga kandidata, na may sapat naman na sanggunian. Maaari mo bang gawan ng paraan para maiayos ito? Maraming salamat. [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 09:12, 15 Pebrero 2025 (UTC)
:{{ping|Allyriana000}} Salamat sa mensahe mo. Nagmensahe na ako sa usapang pahina niya. Hinihimok ko muna na magkasundo kayo kung ano ang dapat nilalaman ng artikulo, at ilahad ito sa [[Usapan:Miss Universe Philippines 2025|usapang pahina ng artikulo]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:43, 15 Pebrero 2025 (UTC)
== Padron para sa television season ==
Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! Hindi ko alam kung maitatanggi mo itong request ko o hindi pero, maaari mo bang gawin ang padron ng Infobox television season para sa Tagalog Wikipedia? Dalawang television seasons na ang nagawa ko para sa Pinoy Big Brother (Gen 11 at Celebrity Edition Collab), at hindi talaga akma ang padrong Infobox television para sa mga artikulong ito. Salamat! [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 06:23, 9 Marso 2025 (UTC)
:Pasensya na, medyo abala ako sa ibang bagay. at may persooal a prayoridad sa wiking ito. Kaya, hinihimok ko na ikaw na lamang ang gumawa. Tingin ko naman na kaya mong gumawa ng Padron, batay sa nakaraan mong mga pagbabago. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:06, 9 Marso 2025 (UTC)
== Join Us Today: Amplify Women’s Stories on Wikipedia! ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{{center|''{{int:please-translate}}''}}
Dear {{PAGENAME}},
{{quote|Join us this International Women’s Month to uncover hidden stories and reshape cultural narratives! Dive into an interactive workshop where we’ll illuminate gaps in folklore and women’s history on Wikipedia—and take action to ensure their legacies are written into history.}}
Facilitated by '''Rosie Stephenson-Goodknight''', this workshop will explore how to identify and curate missing stories about women’s contributions to culture and heritage. Let’s work together to amplify voices that have been overlooked for far too long!
== Event Details ==
* '''📅 Date''': Today (15 March 2025)
* '''⏰ Time''': 4:00 PM UTC ([https://www.timeanddate.com/worldclock/converter.html Convert to your time zone])
* '''📍 Platform''': [https://us06web.zoom.us/j/87522074523?pwd=0EEz1jfr4i9d9Nvdm3ioTaFdRGZojJ.1 Zoom Link]
* '''🔗 Session''': [[meta:Event:Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities|Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities]]
* '''🆔 Meeting ID''': 860 8747 3266
* '''🔑 Passcode''': FNF@2025
== Participation ==
Whether you’re a seasoned editor or new to Wikipedia, this is your chance to contribute to a more inclusive historical record. ''Bring your curiosity and passion—we’ll provide the tools and guidance!''
'''Let’s make history ''her'' story too.''' See you there!
Best regards,<br>
'''Joris Quarshie'''<br>
[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]
<div style="margin-top:1em; text-align:center;">
Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div>
--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|msg]]) 07:15, 24 March 2025 (UTC)
</div>
</div>
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
:''Thanks for the invitation. Sorry, I wasn't able to attend. I saw this just now.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 22:51, 15 Marso 2025 (UTC)
== Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==
Magandang araw po @[[user:Jojit fb|Jojit fb]]! Nagagambala po ako sa artikulong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] dahil may isang IP user na pilit nang binaboy ang pahina sa paraan ng paglalagay ng nilalaman. Kadalasang mga IP o new user ang mga nagbabandalismo ng pahina. Delikado po yon lalo na't isa ang pahinang ito sa mga madalas puntahn ng mga Pilipino, lalo na yung mga researcher at estudyante (umaabot na po sa 30,000 ang pageviews nito as of my editing here). Maaari mo bang gawan ng paraan para maiwasan ito? Maraming salamat. - [[Natatangi:Mga ambag/112.202.112.199|112.202.112.199]] 14:05, 27 Marso 2025 (UTC)
:{{done}} Nakaprotekta na ang pahina sa mga hindi nakarehistrong tagagamit para medyo maiwasan ang bandalismo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:41, 28 Marso 2025 (UTC)
== [[Batas ng Pilipinas sa karapatang-sipi]] ==
Hello. Tama po ba yung ginamit kong pamagat para sa "copyright law of the Philippines"? ([https://www.ipophil.gov.ph/glosaryo-ng-yamang-isip/glossary-of-terms-copyright/ Ayon sa IPOPHL], "karapatang-sipi" ang Tagalog ng copyright)
O di kaya po, "[[Batas sa karapatang-sipi sa Pilipinas]]", "[[Batas sa karapatang-sipi ng Pilipinas]]", o [[Batas karapatang-sipi ng Pilipinas]]? <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 08:58, 9 Abril 2025 (UTC)
:{{ping|JWilz12345}} Salamat sa mensahee mo. Tama naman 'yung Batas ng Pilipinas sa karapatang-sipi. Sa pansariling pananaw, mas gusto ko 'yung [[Batas sa karapatang-sipi ng Pilipinas]] dahil nabibigyan-diin 'yung ''copyright law'' kaysa ''Philippine law'' (batas ng Pilipinas). Sa akin lamang 'yun at nasa iyo ang pasya kung ano ang pipiliin mo sa pagitan ng [[Batas ng Pilipinas sa karapatang-sipi]] at [[Batas sa karapatang-sipi ng Pilipinas]]. 'Yung iba sa pagpipilian ay hindi wasto ng balarila. Nawa'y nakatulong ako sa pagpapasya mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:46, 11 Abril 2025 (UTC)
::Salamat po. Ililipat ko na lang sa pamagat na ayon sa mungkahi mo. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:20, 12 Abril 2025 (UTC)
== [[Padron:Free media]] ==
Hi! Can you perhaps add a category to this template like on English Wikipedia? So all the free files end up in [[:Category:All free media]]? It will make it easier to locate files without a license etc. It's like [[Padron:Non-free media]] only for free files. [[Tagagamit:MGA73|MGA73]] ([[Usapang tagagamit:MGA73|kausapin]]) 17:49, 19 Abril 2025 (UTC)
:Also non-free files should be deleted if they are not used in an article. Perhaps you could have a look at [[Special:UnusedFiles]] or ask your fellow admins to have a look? If you would like to batch delete those files there is a script for that or Global Sysops can help. Also I'm working on a list of files without a license ([[User:MGA73/NoLicense]]). Right now it also includes the free files but if you add a category as requested above I can remove the free files from the list. --[[Tagagamit:MGA73|MGA73]] ([[Usapang tagagamit:MGA73|kausapin]]) 18:05, 19 Abril 2025 (UTC)
::I had help to fix [[Padron:Free media]]. But it would still be good if you can help with the unused files.
:::{{ping|MGA73}} ''Sorry for the late reply. I have been busy lately in real life. I will help in deleting those unused files. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:02, 22 Abril 2025 (UTC)
::::Hi! Thank you. And don't worry about the late reply. Real life is important! --[[Tagagamit:MGA73|MGA73]] ([[Usapang tagagamit:MGA73|kausapin]]) 09:07, 22 Abril 2025 (UTC)
== Wikipedia Asian Month 2024 Barnstar ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div style="border: 2px solid gold; background: #FAFAD2; padding: 1em; text-align: left;">
<div style="text-align: center;">
</div>
'''Dear {{ROOTPAGENAME}}''',
Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month!<br>
We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages.
We also hope you continue to participate each year!
'''Sincerely,<br>'''
'''Wikipedia Asian Month User Group'''
[[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|center|300px]]
</div>
</div>
<!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=28585917 -->
:''Thanks''! --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:29, 23 Abril 2025 (UTC)
== Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{{center|''{{int:please-translate}}''}}
Dear {{PAGENAME}},
You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation|Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu.
=== Objectives ===
* '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives.
* '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens.
* '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices.
* '''Advocacy & Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities.
=== Details ===
* '''Date:''' 30th April 2025
* '''Day:''' Wednesday
* '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone])
* '''Venue:''' Online (Zoom)
* '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda & Community Engagement Director)
=== How to Join ===
* '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here]
* '''Meeting ID:''' 891 5873 8825
* '''Passcode:''' FNF@2025
* '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] ''''
=== Agenda ===
# Welcome & Introductions: Opening remarks and participant roll-call.
# Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives.
# Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries.
# Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups.
# Q&A & Discussion: Share challenges, solutions, and next steps.
# Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions.
We look forward to seeing you there!
Best regards,<br>
Stella<br>
Feminism and Folklore Organiser
-[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC)
</div>
</div>
</div>
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 -->
== Talaan ng mga album ng Candid Records (UK) ==
Hello, Jojit. I started this article about Candid Records as part of my 100wikidays challenge. Technically, I could have just authored stubs and made my life easier, but I wanted to contribute quality articles. Furthermore, I wished to provide articles relevant to our Philippine culture and achievements, both heritage and contemporary. Who else could be better equipped to write accurately about Candid than someone who was there, albeit it was twenty years in the past? I disavow any conflict of interest on this subject, especially now that the widely respected British producer Alan Bates died in 2023 and the company is no longer, since 2019. The list, in my view, is a justifiable vehicle to mention that Filipinos found respect on the international stage, particularly in the very exclusive genre of jazz. I remain hopeful for your kind understanding and tolerance for the article. Respectfully, [[Tagagamit:Buszmail|Buszmail]] ([[Usapang tagagamit:Buszmail|kausapin]]) 11:42, 26 Abril 2025 (UTC)
:Pakibasa na lamang ang [[Wikipedia:Salungat na interes]] o para sa mas detalydong impormasyon sa bersyong Ingles nito sa [[Wikipedia:Conflict of interest]]. Ito kasi ang pangunahing isyu ng talaang sinulat mo bukod pa sa isyu sa kayarian at pagkakasulat ng artikulo na kailangang linisin. Pinapayo ko na hayaan mo ang ibang tao na walang kaugnayan sa paksa ang magbago ng talaan para matanggal ang hatnote. At matatanggal din ang ibang isyu kung malilinis ito at makakapagbibigay ng maaasahang sanggunian. Salamat sa pang-unawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:18, 27 Abril 2025 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Pakilipat po sana ng [[pagsakop sa lagusan ng ihi]] patungo sa mas angkop na [[impeksiyon sa lagusan ng ihi]]. Mas akma yung katawagan na "impeksiyon" kesa sa pagsakop. May problema po kasi sa paglilipat. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 04:50, 10 Mayo 2025 (UTC)
== Block Vandal ==
Hi @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], have a nice day. Could you please block user [[Tagagamit:MarioMill324]] permanently? He has deleted and changed templates arbitrarily on several articles (see his contributions for more). And he has also been banned on enwiki for vandalism and on wikidata for account abuse (also he was banned by me on cebwiki). Thanks! [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 22:49, 10 Mayo 2025 (UTC)
:{{ping|Như Gây Mê}} {{done}} (''Done!'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:56, 13 Mayo 2025 (UTC)
::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] ''Btw:'' I give you [[:ceb:MediaWiki:Gadget-masstool.js|MassTool]] (for sysop) and [[:ceb:MediaWiki:Gadget-TodoList.js|ToDoList]] (for all users) toolkit scripts for you to add gadget at [[MediaWiki:Gadgets-definition]] to create utilities that make it easier for you to work with the sysop toolset, hope it's useful to you and to tlwiki :) hehe. [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 05:10, 13 Mayo 2025 (UTC)
:::{{ping|Như Gây Mê}} Paumanhin sa huli nang sagot. Sa aking pagrepaso sa mga nirerekomenda mong gadyet, mukhang hindi siya pamantayang gadyet na nilalagay sa mga ibang wikang bersyon ng Wikipedia, at nag-aalangan akong ilagay siya. Kung nais mo pang isulong na ilagay siya dito sa Wikipediang Tagalog, minumungkahi ko na hingin ang payo ng ibang tagagamit sa pamamagitan ng paglalagay ng paskil sa [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], ang pampamayang usapan dito Wikipedia Tagalog. Maraming salamat. (''Sorry for the late reply. Upon reviewing the gadgets you recommended, it doesn't seem like they are standard gadgets included in other Wikipedia language versions, and I'm hesitant to include them. If you still want to pursue including them here on the Tagalog Wikipedia, I suggest you ask for other users' advice by posting in [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], the community discussion forum here on Wikipedia Tagalog. Thank you very much.) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:20, 19 Mayo 2025 (UTC)
== [[Talaan ng mga laro sa Game Boy Advance]] ==
Pakibura ang ''redirect'' na ito para malipat ko po ang [[Listahan ng mga Game Boy Advance game]] sa nabanggit na pamagat. Salamat po ''in advance''. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 05:12, 3 Hunyo 2025 (UTC)
:Ako na lamang ang naglipat. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:16, 3 Hunyo 2025 (UTC)
== Kailangan ko ng mungkahi ==
Kumusta @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Kailangan ko ng iyong tulong, o magmungkahi kung sino ang maaari kong kontakin. Isinulat ko ang draft ng isang artikulo, tungkol sa isang sikat na artistang Italyano.
https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:PamelaBertaccini/burador
Sa aking palagay ay handa na itong gawing opisyal, ngunit nais ko muna ang iyong opinyon.
Hinihintay ko ang iyong mabait na tugon, maraming salamat.
(Gayundin, sa palagay ko ay hindi ako awtorisadong ilipat ang pahina, dahil kamakailan lamang ako ay sumali sa Wikipedia ng Pilipinas). [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:110%; color:#01b30e">'''PamelaBertaccini'''</span>]] 10:57, 11 Hunyo 2025 (UTC)
:Hi {{ping|PamelaBertaccini}}, maraming salamat sa mensahe mo. May mga ilang isyu sa ''manual of style'' tulad ng kailangang naka-italiko ang gawang sining at hindi na kadalasang sinasalin kung wala namang opisyal na salin sa Tagalog. Halimbawa, Manifesto ng Neo-Cave Art -> ''Manifesto of Neo-Cave Art''. Kailangan din isalin ang mga banyaga (o Ingles) na salita tulad ng "Prehistory" na maaaring isalin bilang "prehistorya" o "bago ang kasaysayan" na mas katutubo. Marami pang mga banyagang salita sa arikulo mo, pakisalin na lamang. Tingnan ang [[Wikipedia:Pagsasalinwika]] at baka makatulong sa iyo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:39, 12 Hunyo 2025 (UTC)
::Maraming salamat @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]
::Nagawa ko na ang lahat ng iminungkahi mo at sana ay maayos na ang page ngayon.
::https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:PamelaBertaccini/burador
::Maaari mo bang tingnan kung handa na itong ilipat? Salamat muli sa iyong kabaitan. [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:110%; color:#01b30e">'''PamelaBertaccini'''</span>]] 09:00, 12 Hunyo 2025 (UTC)
:::May mga salitang Ingles pa rin na hindi nakasalin. Marami ito. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:54, 12 Hunyo 2025 (UTC)
::::Hi @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Oo, dahil maraming pamagat ng mga gawa at eksibisyon (halos kalahati) ang may orihinal na pamagat sa Ingles (at hindi sa Italyano) at dahil mga pamagat ang mga ito, iniwan ko ang mga ito sa kanilang orihinal na wika.
::::Kaya paano ko ito dapat gawin? Isasalin ko ba? Pero sa pangkalahatan, hindi isinasalin ang mga pamagat ng mga eksibisyon at mga gawa. Sabihin mo sa akin, salamat. [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:108%; color:#01b30e">'''Pamela Bertaccini'''</span>]] 16:43, 12 Hunyo 2025 (UTC)
:::::Oo, hindi nga sinasalin ang mga pamagat ng eksibisyon. Sinabi ko na sa 'yo na di na kailangang isalin 'yun. Ang sinasabi ko ay 'yung mga salita tulad ng "Prehistory", "zoomorphic" at "anthropomorphic" na maaring isalin bilang "bago ang kasaysayan", "soomorpiko", at "antromorpiko". Marami pang ibang Ingles na salita, paki-tingin na lamang. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:07, 13 Hunyo 2025 (UTC)
::::::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Tama ka — marami pa ring maling salita sa teksto noon. May ilang salita na nanatili sa Ingles o isinalin nang hindi tama (hindi sa pinakamahusay na paraan). Ngayon, dapat ay maayos na talaga ang teksto. Maaari mo bang tingnan kung ayos na ito? At kung ayos na nga, ikaw ba ang naglilipat ng pahina, o ako ang dapat gumawa nito? [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:105%; color:#01b30e">'''Pamela Bertaccini'''</span>]] 14:28, 13 Hunyo 2025 (UTC)
:::::::Mayroon pa rin pero kaunti na lamang. Ito pa ang dapat isalin:
::::::::nag-explore -> sumubok
::::::::53rd -> ika-53
::::::::Castellana Caves -> mga Yungib ng Castellana
::::::Kapag okay na, ako na ang maglilipat. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:59, 15 Hunyo 2025 (UTC)
:::::::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Salamat muli sa iyong suporta. Sinunod ko ang iyong mungkahi at binago ang mga salitang kailangang baguhin. Mananatili akong available kung mayroon ka pang mapansin na kailangang baguhin. Salamat. [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:105%; color:#01b30e">'''Pamela Bertaccini'''</span>]] 09:33, 15 Hunyo 2025 (UTC)
== You're invited: Feminism and Folklore Advocacy Session – June 20! ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;>
Hello {{PAGENAME}}
[[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]]
We are pleased to invite you to an inspiring session in the Feminism and Folklore International Campaign Advocacy Series titled:
🎙️ Documenting Indigenous Women’s Wisdom: The Role of Grandmothers and Elders<br>
🗓 Friday, June 20, 2025<br>
⏰ 4:00 PM UTC<br>
🌍 Online – [https://us06web.zoom.us/j/86470824823?pwd=s7ruwuxrradtJNcZLVT9EyClb8g7ho.1 Zoom link]<br>
👤 Facilitator: Obiageli Ezeilo (Wiki for Senior Citizens Network)<br>
Join us as we explore how the oral teachings of grandmothers and elders preserve cultural heritage and influence today’s feminist movements. Learn how to document these narratives using Wikimedia platforms!
🔗 Event Page & Details:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Documenting_Indigenous_Women%E2%80%99s_Wisdom:_The_Role_of_Grandmothers_and_Elders
This session includes:<br>
✔️ A keynote presentation<br>
✔️ Story-sharing interactive segment<br>
✔️ Q&A + tools for documenting women’s wisdom on Wikimedia<br>
We hope to see you there!
Warm regards,<br>
Stella<br>
On behalf of Feminism and Folklore Team<br>
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 23:49, 17 June 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 -->
:''Thanks for the invite! It’s midnight in my time zone, and I have an early commitment the next day, so I won’t be able to attend. I hope it goes well!'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:00, 18 Hunyo 2025 (UTC)
== Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners ==
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
''{{int:please-translate}}''
Dear Wikimedian,
Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia.
To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted.
Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only.
If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help.
Warm regards,
[[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]]
::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 10:20, 21 Hunyo 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 -->
:{{Done}}. ''I already finished filling out the form. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:42, 23 Hunyo 2025 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po Jojit.
Pakilipat po ng [[pananalig ng sari]] patungo sa mas ginagamit na salin nito na [[teorya ng kategorya]]. Sa kasalukuyan, isang redirect ang teorya ng kategorya doon sa pananalig ng sari.
Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:05, 23 Hunyo 2025 (UTC)
:{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:09, 23 Hunyo 2025 (UTC)
::Magandang araw ulit po.
::Palipat rin po pala ng [[pagsakop sa lagusan ng ihi]] patungong [[impeksiyon sa daanan ng ihi]]. Per sa mga sanggunian na nakita ko sa net, ito ang ginagamit na salin para sa UTI (sources: [https://www.kidneyeducation.com/Filipino/Impeksiyon-sa-Daanan-ng-Ihi/997 Kidney Education], [https://www.chcrr.org/tl/patient-education/what-is-a-urinary-tract-infection-uti/ CHCRR], at maging [https://www.abs-cbn.com/lifestyle/2025/6/24/tv-patrol-mulberry-picking-patok-sa-arayat-pampanga-2029 ABS-CBN]). Salamat po ulit. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 06:09, 25 Hunyo 2025 (UTC)
:::{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:20, 25 Hunyo 2025 (UTC)
== Abuse filter ==
Hi Jojit fb, can I ask if the [[Natatangi:Talaan_ng_pansala/8]] is currently including blocking edits with the word "larendo valdez" in the edit summary? As I still see LTA can still cause vandalism without being blocked by this filter. [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 10:29, 23 Hunyo 2025 (UTC)
: Btw, if your filter doesn't already have this LTA blocking syntax, I can send you this one:<syntaxhighlight lang="css">
ccnorm("larendo Valdez") in ccnorm(SUMMARY)
</syntaxhighlight> [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 12:36, 23 Hunyo 2025 (UTC)
::{{ping|Như Gây Mê}} Maraming salamat sa pag-abiso! Maaari bang magbigay ka ng mga halimbawa ng kamakailang bandalismong "larendo valdez" na nalusutan ng pansalang ito? (''Thanks for the heads up! Can you provide examples to the recent "larendo valdez" vandalism that bypassed this filter?'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:16, 24 Hunyo 2025 (UTC)
::: @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] [https://tl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Google_Play_Music&curid=324213&diff=2165898&oldid=2165897 recent example here] [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 00:21, 24 Hunyo 2025 (UTC)
::::Salamat {{ping|Như Gây Mê}}! Naaayos ko na ang pansala. (''Thanks Như Gây Mê! Fixed the filter.'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:34, 24 Hunyo 2025 (UTC)
== [[Natatangi:Mga ambag/240B:253:3460:9300:71D0:A8FD:629:EF5B|240B:253:3460:9300:71D0:A8FD:629:EF5B]] ==
Hi Jojit, can you block this IP. The IP above continuously copying and pasting template content of another article into unrelated articles. [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 11:45, 28 Hunyo 2025 (UTC)
:{{done}} (''Done.'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:53, 29 Hunyo 2025 (UTC)
== Patulong po sa isyu ng isang artikulo ==
Magandang araw po may mga isyu po ang artikulong "[[Katutubong relihiyong Tagalog]].
May ipinasok po na nilalaman partikular na po dun sa "'''Mga Makabagong Diwata at mga mitolohikal na bathala."''' Kwestyunable po ang mga nilagay na mga makabagong bathala dahil walang malinaw na batayan na bahagi sa kasaysayan ito ng paniniwalang Tagalog. Kahit sa konteksto ng mitolohiya, hindi po ito pasok kung hindi ito naging bahagi ng pananampalataya nila. Tinanong ko na rin po kung anong katibayan— kagaya ng tala sa kasaysayan at antopolohikal na katibayan sa mga nilagay na pigura, ngunit wala pong nailatag na maayos na pagpapatibay.
Halimbawa:
'''*Dumangan-''' yung sanggunian po ay walang kinalaman dahil tungkol sa '''Capital House Investment Management Ltd,'''
'''*Mayari-''' ito po ay kwestiyonable dahil wala pong katibayan na naging bahagi ito ng paniniwalang Tagalog bilang Diyos ng buwan. Ang akda po ni Jocano ay di-mapagkakatiwalaan dahil wala itong nailatag na katibayan kung bahagi talaga ito ng paniniwalang Tagalog. Iba po ang sinasabi ng mga ibang tala sa kasaysayan kagaya ng Vocabulario de lengua Tagala at Boxer Codex
'''*Lakapati-''' ito po ay hindi makabago, parte talaga ito kasaysayan ng paniniwalang Tagalog, samakatuwid mali pong sabihin na makabago ito, dahil bahagi talaga ito ng katutubong paniniwala.
'''*Apolaki-''' ito po ay sa Pangasinan. Walang malinaw na tala sa kasaysayan kung bahagi ito ng paniniwalang Tagalog.
Sa tingin ko po, mas maigi pong burahin na lang ito dahil sa kawalan ng katiyakan at pagpapatibay. At saka, ang paksa po ng artikulo ay Katutubong relihiyong Tagalog. Yung mga makabagong Diyos po ay mas bagay na tituluhan na "Mga Kamakailang Literaryong Imbensyon” o “Kalituhan sa Modernong Panahon". Nakaka-mislead po kasi ang nilalaman na iyon kung ihahalo sa katutubong buhay-relihiyon ng Tagalog, lalo na po kung walang malinaw na katibayan.
Salamat po. [[Tagagamit:MysticWizard|MysticWizard]] ([[Usapang tagagamit:MysticWizard|kausapin]]) 23:07, 8 Agosto 2025 (UTC)
:Binabandalismo nya yung pahina. Una Binura nya yung Mga Sinaunang mga bathala, pagtapos binura mo yung mga maka "Mga Makabagong Diwata at mga mitolohikal na bathala. parehong tama ang mga lumang diyos at mga bagong diyos, kaya kita ni re reklamo badalismo ginagawa mo eh. Ang linaw linaw magkaiba yung mga Sinaunang bathala at diwata ng mga Tagalog, saka yung mga Makabagong mitolohikal. pareho mo binura sa magkaibang pagkakataon. Binandalismp mo yung pahina. Tignan nyo pa eh [[Tagagamit:ZamboniZoomer|ZamboniZoomer]] ([[Usapang tagagamit:ZamboniZoomer|kausapin]]) 23:44, 8 Agosto 2025 (UTC)
== Badalismo pa Block po ng Vandal ==
Magandang Araw po, paki double check and block po si [[Tagagamit:MysticWizard]] yung mga edit po nya vandalismo. Sinilip ko yung mga edit nya mali mali yung nilalagay nya tas marami siyang binubura. Tignan nyo po yung editing history nya mula [[Katutubong relihiyong Tagalog]] hangang sa [[Babaylan]] pati narin sa [[Kasariang sariling pagpapakilanlan]] at marami pang iba, gumagamit siya ng chatgpt para ibahin yaong artikulo at malakas ang POV at homophobikong pananaw sa mga artikulo. paki sundan po yung mga edit nya. makikita ninyo puro sya bandalismo at POV pagdating sa mga artikulong may kasarian. Patuloy pong gumagawa ng bandalismo at mukhang palagi niyang tinatarget yung mga pahina ng pag tungkol sa kasarian at sekswalidad. Paharang po nito. double check po ninyo Salamat po.[[Tagagamit:ZamboniZoomer|ZamboniZoomer]] ([[Usapang tagagamit:ZamboniZoomer|kausapin]]) 13:32, 9 Agosto 2025 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang gabi po, {{ping|Jojit fb}} Palipat po sana ng [[Kapuluan ng Kaláyaan]] (na may tuldik sa ikalawang ''a'') patungo sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] (walang tuldik). Hindi po kasi ginagamit sa karaniwang diskurso yung may tuldik, at mukhang nagawa po yata ito ng naglipat kanina bilang pang-iwas sa error sa paglipat dulot ng teknikal na restriksiyon. Sana po ay maaksyunan agad sa libreng oras niyo. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 13:34, 9 Agosto 2025 (UTC)
:{{ping|GinawaSaHapon}} {{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 07:37, 11 Agosto 2025 (UTC)
== Vandalism ==
* {{pagelinks|Saging}}
Hi @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], have a nice day. Could you please check the page history of [[Saging]] and protect this page to prevent vandalism. It has added blatant arbitrarily and unsourced content (see his contributions here: [[special:contribs/136.158.79.146|136.158.79.146]] and [[special:contribs/112.206.250.216|112.206.250.216]]). Thanks! - [[Natatangi:Mga ambag/131.226.106.29|131.226.106.29]] 10:05, 10 Agosto 2025 (UTC)
:Hinarang muna ang mga di nakarehistrong tagagamit. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 07:43, 11 Agosto 2025 (UTC)
== Block vandalism ==
Hi Jojit, can you please block [[Tagagamit:Holobungasixgorillion]]. This account is only for vandalism. Thanks! [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 11:02, 11 Agosto 2025 (UTC)
:+ [[Tagagamit:MNSQPC]] [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 11:04, 11 Agosto 2025 (UTC)
:{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:27, 12 Agosto 2025 (UTC)
== Palipat po ulit ==
Magandang gabi, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Palipat po ng [[Suwesya(Sweden)]] patungo sa [[Suwesya]]. May nagkamali na naman po kasi sa paglipat. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 13:45, 15 Agosto 2025 (UTC)
:Ok na po pala. Nailipat na po ng isang admin. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:58, 16 Agosto 2025 (UTC)
::Binura ko na lamang 'yung [[Suwesya(Sweden)]] dahil hindi balido. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:28, 17 Agosto 2025 (UTC)
== Pagbubura ==
Bakit binubura ng mga artikulo na ginagawa ko ulit para sa astronomiya? [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:08, 26 Agosto 2025 (UTC)
:Wala namang naburang ginawa mo. Tingnan ito [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Naburang_mga_ambag/XiAndromedae], salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:11, 26 Agosto 2025 (UTC)
::Pasensya na pero pag may ginagawa akong artikulo may nakikita ako "binura ni Jojit FB" at pumupunta sa Tagagamit artikulo mo. [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:17, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::Wala din napuntang artikulo sa Tagagamit namespace ko. Tingan ito [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Talatuntunan_ng_unlapi?prefix=Jojit+fb%2F&namespace=2], salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:20, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::Pakitukoy na lang 'yung pangalan ng artikulo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:22, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::Pag ginagawa ko si Titania, nakikita ko na pag umulit kay sa pag-aalis ko sa app May nakikita ako bago pumunta sa editing
::::Pasensya kung hindi, nakikita ko lang ito sa lahat na artikulo na nagawa ko pag pupunta doon ulit. [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:23, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::::''Sorry'', medyo hindi ko naintindihan 'yung sinabi mo. Pero kung ang tinutukoy mo na [[Titania]], wala pa ang artikulong ito at di naman ito nabura kailanman. Tingnan ito [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Tala/delete&page=Titania], salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:34, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::::kaya nga, ang <nowiki>[[Titania (buwan)]]</nowiki> ay ginagawa ko habang inilagay ko ang comment, pasensya pero nakikita lang ang pangalan mo doon sa artikulo habang ginagawa siya kanina. [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:48, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::::::Ah ok, nakuha ko na. 'Yung [[Titania (buwan)]], nabura ko 'yan noong 2019 pa. At binura ko 'yung nakaraang bersyon niyan bago ang 2019. Ang dahilan ay dahil walang sapat na impormasyon sa matagal na panahon, ayon sa [[WP:BURA]] B1. ''Actually'', 'yang bagong likha mo dapat sa [[Titania]] dapat dahil wala namang ibang artikulo dito sa Wikipediang Tagalog na Titania. Teka, ilipat ko. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:14, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::::::Paano mo inilipat ang pangalan ng Artikulo? [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 05:26, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::::::::Mayroong link na "Ilipat" sa "Mga kagamitan" na matatagpuan sa kanang bahagi kung nasa desktop/computer/laptop ka. Para sa dokumentasyon, tingnan ito [[:en:Wikipedia:Moving a page]]. Wala pang katumbas 'yan sa Tagalog, pero 'yung konsepto, pareho lang. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:38, 26 Agosto 2025 (UTC)
== Posibleng kaso ng bandalismo ==
Magandang hapon po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Ngayong hapon po, sunod-sunod na nag-edit si [[Tagagamit:Derk29]] ng mga walang katuturang edit (puro mga espasyo) mula 11:35 ng umaga hanggang 17:18 ng hapon. Hindi ako sigurado kung isang kaso ito ng bandalismo, pero pasok ito sa spamming. Baka kagagawan ng isang automated script lalo na't halos magkakasunod-sunod ang pasok ng edit. Sana magawan agad ng paraan, napo-pollute ang Recent changes dahil dito e. Espekulasyon ko lang, pero nagpapadami yata ng edit count. Salamat. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 09:39, 2 Setyembre 2025 (UTC)
:Binigyan ko na siya ng babala sa kanyang usapang pahinang tagagamit. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:10, 3 Setyembre 2025 (UTC)
== [[:en:WP:EDITWAR|Digmaan ng pag-edit]] ==
May nangyayaring [[:en:WP:EDITWAR|digmaan sa pag-edit]] (WP:EDITWAR) sa mga artikulong ito: [[Kara David]], [[Kyla]], [[Katrina Velarde]], [[Golden Cañedo]], [[Connie Sison]], at [[Allona]]. Ang anonymous user na ito ay blinock ng isang global sysop [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/~2025-27236-37] at ni Waykurat [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/~2025-26682-35] dahil sa pagbabandalismo o mga kwestyonableng edit. Hinihiling ko po sana na '''taasan ang proteksyon ng mga pahinang nabanggit''' dahil ito po ang palaging binibisita ng "offending" user. Kahit ilang beses na po siyang nasabihan sa talk page at na-block, gumagamit pa rin siya ng isang di-malinaw na edit summary tulad ng "Oo Nga" at tila nakakatakas po sa mga restriksyon. [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 23:45, 1 Oktubre 2025 (UTC)
:Ang offending user ay patuloy pa ring nakikipagdigma ng edit (WP:EDITWAR) sa nabanggit na mga artikulo [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 00:42, 3 Oktubre 2025 (UTC)
::Naprotekta ko na ang mga pahinang nabanggit mo at gumawa rin ako ng restriksyon sa paglalagay sa ''edit summary''. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:14, 3 Oktubre 2025 (UTC)
:::Pabago-bago pala tagagamit po nila. Kamakailan po ay nanira sila sa mga pahina ng [[Regine Angeles]] at [[Rachelle Ann Go]]. Ito po yung isa niyang tagagamit: [[Natatangi:Mga ambag/~2026-19445-27|<bdi>~2026-19445-27</bdi>]]. Ka-iba po ang gumagamit pa rin siya ng isang di-malinaw na edit summary tulad ng "Ayos" niya. [[Natatangi:Mga ambag/~2026-19686-31|~2026-19686-31]] ([[Usapang tagagamit:~2026-19686-31|talk]]) 11:20, 30 Marso 2026 (UTC)
::::Nakaprotekta na ang mga pahinang nabanggit. Di ko mailalagay sa ''abuse filter'' 'yang "Ayos" dahil karaniwang salita 'yan. Magbantay na lamang tayo sa mga pahina. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 12:58, 30 Marso 2026 (UTC)
== Tinatanggal [[:Tagagamit:Tina wavv]] ==
Kamusta, sir @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].... Mangyaring tanggalin ang mga pahina sa pag-redirect [[:Tagagamit:Tina wavv]] dahil mayroong pag-redirect sa mga hindi umiiral na pahina. Maraming salamat.... [[Natatangi:Mga ambag/~2025-29684-31|~2025-29684-31]] ([[Usapang tagagamit:~2025-29684-31|talk]]) 16:07, 22 Oktubre 2025 (UTC)
:ang Wavv ay tinatag noong nakaraang taon at naging parte ng live stream ng NASA para sa Solar Eclipse. Ang Wavv AI Music ay ginamit din sa Noke Mall, games at mga events lalo na sa tech week ng San Francisco, California. Ang Wavv AI Music ay may mga sponsorship din para sa darating na taon at kasalukuyang kausap ang Netflix, Roblox at Youtube para sa partnership program. [[Tagagamit:Tina wavv|Tina wavv]] ([[Usapang tagagamit:Tina wavv|kausapin]]) 20:21, 22 Oktubre 2025 (UTC)
::Replying in English: No independent media coverage from a quick Google search, failing [[:en:WP:NOTABILITY|Wikipedia's notability guideline]]. Basing from the [[Wavv]] article itself, it is moreso promotional than an encyclopedic one. Some of the sources used were down such as this one [https://globalleadersinstitute.org/arts-prize-2025] and this one [https://www.benzinga.com/pressreleases/25/09/n39104435/wavv-ai-music-innovation]. I'm not even sure if the article is overall AI generated and spewing "hallucinations". [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 00:30, 23 Oktubre 2025 (UTC)
:Salamat sa pag-ulat ''anon user'' at sa pagtugon mo [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]]. Nabura ko na ang parehong pahinang tagagamit at 'yung artikulo mismo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:49, 23 Oktubre 2025 (UTC)
::Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
::Bumalik na naman yung Tina wavv at ginawa muli yung artikulo, sa ilalim ng pangalang [[Wavv AI]]. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:59, 24 Oktubre 2025 (UTC)
:::Salamat sa pag-ulat. {{done}} Nabura na. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:02, 24 Oktubre 2025 (UTC)
== Request ==
Hello, Jojit fb.
Can you translate and rename the English title [[Jerusalem Light Rail]] into Tagalog? Israel is not an English-speaking country and English is not an official language in Israel.
Yours sincerely, [[Natatangi:Mga ambag/~2025-34052-15|~2025-34052-15]] ([[Usapang tagagamit:~2025-34052-15|talk]]) 14:59, 17 Nobyembre 2025 (UTC)
:''Thanks for your message. Somebody already renamed it.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:08, 18 Nobyembre 2025 (UTC)
== Translation request ==
Hello, Jojit fb.
Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Tagalog Wikipedia? It does not need to be long.
Yours sincerely, [[Tagagamit:Kurcke|Kurcke]] ([[Usapang tagagamit:Kurcke|kausapin]]) 21:12, 18 Nobyembre 2025 (UTC)
:''Sorry, I have other priorities in this wiki, and most likely I can't fulfill your request. You may request it to the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Community Notice Board]. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:28, 19 Nobyembre 2025 (UTC)
::Hello, Jojit fb.
::I understand. Thank you for the advice.
::Yours sincerely, [[Tagagamit:Kurcke|Kurcke]] ([[Usapang tagagamit:Kurcke|kausapin]]) 07:20, 19 Nobyembre 2025 (UTC)
== Bakit maraming bandalismo ==
Bakit maraming bandalismo sa Wikipedia [[Tagagamit:TFFA-4460|TFFA-4460]] ([[Usapang tagagamit:TFFA-4460|kausapin]]) 07:21, 3 Disyembre 2025 (UTC)
:Maraming dahilan ang bandalismo sa Wikipedia. Pangunahin dito ang pagiging bukas nito at maaaring baguhin ninuman ang ilang mga pahina. Pangalawa, kakaunti lamang ang mga boluntaryong patnugot o ''editor'' na nagbabantay sa mga artikulo, at hindi sa lahat na oras, may magpapanumbalik ng mga binandalong pahina. Ang iba pang dahilan ay pagsubok (o ''testing'') lamang, nagpapansin, hindi sinasadyang pagkakamali, at magkaroon ng disrupsyon sa Wikipedia bukod sa iba pang dahilan. Salamat sa tanong mo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:02, 3 Disyembre 2025 (UTC)
== Maikling deskripsyon ==
Maligayang Pasko Jojit! Kahit paPasko na nag-aambag parin tayo dito sa Tagalog Wikipedia! Napakadakila ng ginagawa natin para sa sarili nating wika!
May hiling ako; maari ba na malagay rin sa PC bersyon ng Wikipedia Tagalog ang mga maikling deskripsyon kahit pa nabuksan na ang akda? Dahil sa kasalukuyan, nasa hanapan lang ng Wikipedia Tagalog sa PC ang mga maikling deskripsyon, di tulad sa mobile bersyon at sa Wikipedia Ingles na sa pareho mayron. Pinapangako kong lubhang makakatulong tong pagbabagong to sa pagsasalamuha ng mga tao sa Wikipedia Tagalog. Salamat Jojit! [[Tagagamit:Cloverangel237|Cloverangel237]] ([[Usapang tagagamit:Cloverangel237|kausapin]]) 12:10, 24 Disyembre 2025 (UTC)
:Maligayang Pasko din sa iyo {{ping|Cloverangel237}} Dinagdag ko na 'yung gadget para sa maikling deskripsyon. Maaari mo siyang paganahin sa pagpunta sa [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_nais#mw-prefsection-gadgets Mga nais mo > Mga gadyet (kasangkapan)] at i-tsek ang Shortdesc helper at I-''save'' ang iyong kagustuhan. Kapag nagawa mo na iyon, makikita mo na ang mga maikling deskripsyon sa mga artikulo, at kung wala pa, puwede kang magdagdag. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 07:53, 25 Disyembre 2025 (UTC)
::Salamat sa pagtupad ng hiling ko, Jojit! Pagpalain ka sana ngayong bagong taon! [[Tagagamit:Cloverangel237|Cloverangel237]] ([[Usapang tagagamit:Cloverangel237|kausapin]]) 10:05, 28 Disyembre 2025 (UTC)
:::Walang anuman. Pagpalain ka din ngayong bagong taon! :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 22:54, 28 Disyembre 2025 (UTC)
== Pagkonekta sa isang artikulo ==
Malapit na ang 2026 sapagkat wala pa akong magawa na artikulo dahil ang [[Bunganga (heolohiya)]] ay wala pa ring translation button dahil hindi ko kaya ma-edit ang [[wikidata:Q55818|impact crater sa Wikidata]] kasi naprotektahan. Sana maikonekta mo ang artikulo na iyon dahil kaya mo iyata ikonekta sila. '''{{font color|#00C080|Maligayang bagong taon!}} '''
[[Tagagamit:XiAndromedae|{{font color|#0080FF|XiAndromedae}}]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 00:43, 31 Disyembre 2025 (UTC)
:Salamat sa mensahe mo. Pinalawig ko muna ang artikulo mo at ikonekta sa [[wikidata:Q3240715|crater]] imbis sa [[wikidata:Q55818|impact crater]] dahil "bunganga" (''crater'') lamang ang ginawa mong pamagat at hindi "bunganga dulot ng banggaan" (''impact crater''). Manigong bagong taon din sa iyo! :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:22, 31 Disyembre 2025 (UTC)
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear {{BASEPAGENAME}},
We are pleased to invite you to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and women.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
*For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
* Join the office hours on 23 January 2026 and connect with the international Team. ([[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|sign up now]])
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 16:31, 18 Enero 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=29949330 -->
== Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury ==
Hello {{PAGENAME}}!,
Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts!
To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have:
* Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]:
* Started promoting the campaign within your community.
* Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified.
* Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community.
=== Internet & Childcare Support ===
Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''.
'''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]'''
Requests submitted after this date will not be entertained.
=== Important Participation Guidelines ===
* Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers).
* If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us.
=== Community Engagement ===
* Keep your community active and motivated throughout the campaign.
* Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally.
* In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''.
Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊
Thank you for your collaboration!
''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.''
Feminism and Folklore International Team.
–[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 05:17, 16 Pebrero 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 -->
== Help ==
Hello, I recently created [[Pagpatay ng lahi sa Gaza|this]] article. Can you help me improve it? You said I know English. [[Tagagamit:جودت|جودت]] ([[Usapang tagagamit:جودت|kausapin]]) 17:15, 22 Pebrero 2026 (UTC)
:''I will try to make improvements, but this is not my priority at the moment. You may want to ask someone from the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], the community notice board, where someone may be willing to help you. Thank you.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:55, 23 Pebrero 2026 (UTC)
== Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers ==
<div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
Dear Organizer,
I hope this message finds you well.
First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause.
As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]].
Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed.
Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance.
Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful.
Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon.
Warm regards,
[[User:Tiven2240|Tiven2240]]
on behalf of Feminism and Folklore International Team
<nowiki>#WeTogether</nowiki>
</div></div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 11:57, 11 Abril 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 -->
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 Abril 2026 (UTC) </div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 -->
== Maaari kang bumoto sa U4C election ==
<section begin="announcement-content" />
Kinoktak kita dahil bumoto ka dati sa eleksiyon ng [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Maaari kang bumoto sa kasalukuyang U4C election, na bukás ngayon at magsasara sa 2 Hunyo 2026. Basahin pa patungkol sa mga kandidato at ang eleksiyon dito sa [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|pahinang pang-eleksiyon sa Meta]], at doon ka rin makakapagboto. Importante ang pakikilahok dito sa pamamahala ng mga komunidad ng Wikimedia, at nakagagalak na iyong mapag-aralan ang mga kandidato at ang pagboto.
-- Sa kooperasyon ng U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
[[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:16, 20 Mayo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569826 -->
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. May naglipat kamakailan sa pahina ng Singapura papunta sa anyo na may diacritics ([[ Síngapúra]]). Pa-revert po sana pabalik sa Singapura o Singapore. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 01:17, 22 Mayo 2026 (UTC)
:Update po. Nilipat po ulit ng user yung pahina patungong [[Singgapúr]]. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 02:21, 22 Mayo 2026 (UTC)
:{{ping|GinawaSaHapon}} Ok na 'yung pahina. Nakaprotekta na rin ang paglipat. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:29, 23 Mayo 2026 (UTC)
== Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 ==
Dear Feminism and Folklore organiser,
This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''.
Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026.
Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign.
Best regards,
'''Feminism and Folklore International Organizing Team'''
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:09, 3 Hunyo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 -->
:''I have already completed that. By the way, I sent an email to your support address on May 13, 2026, but I have not received a response yet. Could you please check on its status? Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:54, 3 Hunyo 2026 (UTC)
== Wikipedia Asian Month 2025 Golden Barnstar ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div style="text-align: center;">
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|500px]]</div>
[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
</div>
<!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist2&oldid=30642952 -->
:''Thank you.'' :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:53, 7 Hunyo 2026 (UTC)
== Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''.
Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages.
Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign.
=== Appreciation Form ===
As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''.
'''Form link''' -
[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here]
; Deadline
: 22 June 2026
Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process.
=== Thank you ===
We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world.
Congratulations once again on your achievement.
—''Feminism and Folklore International Organizing Team''
</div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 17:25, 7 Hunyo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 -->
== Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your dedication, coordination, and hard work played a vital role in making this year's [[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign successful. We truly appreciate the time and effort you invested in engaging your community and supporting participants.
As we have completed the jury phase and begin planning for next year's campaign, we would like to learn from your experiences. Please complete the organisers' feedback form and share your insights, challenges, and suggestions on how we can improve the campaign.
'''This feedback form is mandatory for all organisers''', as it helps us evaluate the campaign and make meaningful improvements for future editions.
'''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf6IsGAsxkTEWTwueyLg-gBjRVlY3g2kTNj3xRhDiILiQnQwQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please submit your response by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for your invaluable contributions and for helping make Feminism and Folklore a global success. We look forward to working with you again in the future!
Regards,
'''Feminism and Folklore Team'''
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:05, 18 Hunyo 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704175 -->
== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.
As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.
As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.
'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!
Best regards,
Feminism and Folklore international Team.
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 14:31, 18 Hunyo 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 -->
== Proteksiyon sa mga pahina ==
Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
Kasalukuyang binibrigada po ang pahinang [[Iglesia ni Cristo]] (at ilang kaugnay tulad ng [[Felix Manalo]]) magmula noong sumikat sa Reddit (r/Philippines) yung isang post tungkol sa vandalism sa naturang pahina. Mangyari po sanang gawing protected yung pahina kahit hanggang sa humupa ang kasalukuyang sitwasyon. May mga nakarehistrong user din po palang kabilang sa brigada.
Sa kabilang banda po, pakisilip po sana mga ambag ni JohnDeo33. Hindi ko po masabi kung vandalism po yon o good faith edit lang ng kasisimula. Kayo na po manghusga. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 02:22, 12 Hulyo 2026 (UTC)
:Salamat sa pag-ulat {{ping|GinawaSaHapon}} nakaprotekta na ang mga pahina. Binalaan ko na lamang muna si Johndeo333. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:14, 12 Hulyo 2026 (UTC)
::Pakiharang po sana mga ambag ni JohnDeo33 dahil sa balewalain ang mga babala at pag-tuloy ng nakakagambala o ''disruptive'' yung mga pahina. Salamat po. - [[Natatangi:Mga ambag/~2026-39748-04|~2026-39748-04]] ([[Usapang tagagamit:~2026-39748-04|talk]]) 08:36, 14 Hulyo 2026 (UTC)
:::{{Done}} Hinarang na. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:51, 14 Hulyo 2026 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
Pakilipat po sana ng [[Panahon (meteorolohiya)]] patungo sa [[Panahon]], na kasalukuyang redirect ng [[Oras]]. Nilipat ko po kasi ang Oras mula sa dating Panahon dahil isa itong natural disambiguation sa karaniwang diskurso. Mas tumutukoy ang ''panahon'' bilang katumbas ng ''weather'' sa Ingles ayon sa karaniwang paggamit. Kumbaga, kapag tinanong ng "ano ang panahon ngayon?", hindi naman sasagot ng alas-dose ang kausap. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 08:33, 22 Hulyo 2026 (UTC)
:{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:30, 22 Hulyo 2026 (UTC)
== Tulong ==
Kumusta {{ping|Jojit fb}} Isa akong bagong tagagamit ng Wikipedia dito. Kamakailan lang, tinanong ko ang isang tagagamit na si [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] tungkol sa aking pag-aalala tungkol sa aking mga kamakailang ginawang artikulo sa Tagalog Wikipedia, ngunit hindi ko pa maidaragdag ang mga sitelink sa Wikidata dahil hindi pa awtomatikong nakumpirma ang aking account.
Maaari mo bang idagdag ang mga sumusunod na sitelink sa kanilang mga kaukulang item sa Wikidata?
* Bagong Pangkalahatang Katalogo (New General Catalogue) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Bagong_Pangkalahatang_Katalogo
* Paskong pang-ilaw (Christmas lights) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Paskong_pang-ilaw
Narito ang isa pang artikulo sa Wikipediang Tagalog na hindi ko ginawa noong una pa lang, palagay rin ng sitelink:
* Estatwa (Statue) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Estatwa
Pakitingnan din ang artikulong ito dahil karamihan sa mga ito ay hindi isinalin sa Tagalog (Filipino) at dapat itong isalin sa lalong madaling panahon:
* Anya Taylor-Joy - https://tl.wikipedia.org/wiki/Anya_Taylor-Joy
Isa pang isyu: Gusto kong ilipat ang artikulo ng pahina ng tagagamit na ito sa isang pangunahing pahina (Main Page). Lumalabas na mayroong isang na-redirect na pahina tungkol sa [[Huntington Beach]] at hindi ko ito mapagsama-sama. Kaya, maaari mo bang subukang ayusin ang isyung ito:
* Huntington Beach, California - https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:Caehlla2357/Mga_nais_gawin_na_artikulo/Huntington_Beach,_California
Sana ay tumugon ka. Maraming salamat po! [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 14:42, 6 Agosto 2026 (UTC)
:Paumanhin, gusto ko man tumulong sa iyo, marami akong ibang prayoridad sa wiking ito. Mga gawaing tagapangasiwa lamang ang mapagbibigyan ko. Sa lahat ng hiniling mo, ang gawaing tagapangasiwa lamang diyan ay ang paglipat. Subalit ang pinapalipat mo ay hindi pa maaaring ilipat dahil napakaikling artikulo pa siya. Kung mapapalawig ito sa balangkas at maayos ang pagkasalin, matutulungan kita sa paglipat. Sa ibang aspeto, maaring tumulong sa iyo ang mga tagagamit na hindi tagapangasiwa. Kung gusto, maaari mong hilingan iyan sa [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan] kung saan mas maraming iba pang tagagamit ang maaaring tumulong sa iyo. Maraming salamat sa pag-unawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:21, 6 Agosto 2026 (UTC)
::Kumusta po. Kamakailan lang, inayos ng [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ang mga isyu tungkol sa mga artikulong [[Bagong Pangkalahatang Katalogo]], [[Paskong pang-ilaw]], [[Estatwa]], at [[Anya Taylor-Joy]], ngunit, hindi niya kayang ayusin ang isyu tungkol sa [[Huntington Beach, California]], kaya ako nagtanong sayo upang ayusin ito. Hindi po ba ikaw yung tagapangasiwa dito sa Tagalog Wikipedia? May iba pa akong makakatulong upang ayusin ang artikulong ito? [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 02:46, 7 Agosto 2026 (UTC)
:::Tulad ng nasabi ko, matutulungan kita sa paglipat dahil nga tagapangasiwa ako. Pero, tulad ng sinabi ko, napakaikli niya, 'yung balangkas o ''draft'' na ito: [[Tagagamit:Caehlla2357/Mga_nais_gawin_na_artikulo/Huntington_Beach,_California]]. Kailangang palawigin o habaan ito, na hindi bababa sa 300 salita na may mga sanggunian bago siya mailipat. Kaya, kailangang muna mapahaba siya bago siya mailipat. Balikan mo ako kung napahaba na siya at ililipat ko siya. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:16, 7 Agosto 2026 (UTC)
::::Paumanhin po at ako'y nawalan ng gana na mag-edit nang ilang taon. Marami na akong maisusulat muli, ngunit marami na rin akong karagdagang paksa na nais talakayin. [[Tagagamit:Caehlla2357|Caehlla2357]] ([[Usapang tagagamit:Caehlla2357|kausapin]]) 11:54, 7 Agosto 2026 (UTC)
:::::{{ping|Caehlla2357}} Ayos lang, hindi mo po kailangang magsisi. Gusto ko lang siguraduhin na ang ilang artikulong wala sa pangunahing pahina (''Main page'') ay dapat ding nasa pangunahing pahina. Tinitiyak nito na ang Tagalog Wikipedia ay may mga artikulo sa ibang mga wika ng Wikipedia. Kaya ko po kino-convert ang iyong mga artikulo sa isang pangunahing artikulo (''Main''), hindi isang artikulong tagagamit (''User article''), gaya yung ginawa mo. [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 03:55, 8 Agosto 2026 (UTC)
:::::{{ping|Caehlla2357}} Hindi ikaw ang tinutukoy ko. Nagkataon lamang nasa ''draft'' mo 'yung gusto palawigin ni {{ping|Lolbet101}}. ''Anyway'', hindi mo na kailangang mong mag-paumanhin dahil lahat naman ginagawa dito walang pilitan at boluntaryo lamang. Salamat.
ps7q2916nozpci1u1cbysa399ixqhll
2219661
2219658
2026-08-08T03:58:04Z
Lolbet101
163542
/* Tulong */
2219661
wikitext
text/x-wiki
{{Hidden title}}
<div style="float: right; position: absolute; left: 0px; top: -75px; padding-top: 0px; padding-left: 0px;"><div style="background:white; font-size: 150%; padding-top: 0px; padding-bottom: 0; position:relative; left:0; ">'''Kausapin si Jojit'''</div></div>
<div id="talkpageheader-override" class="topicon" style="float: left; position: absolute; left: -1px; top: 20px; padding-top: 0px; padding-left: 0px; display:none">
{{Usertalksuper|user=Jojit}}
</div>
<div id="talk" class="plainlinks" style="border: 2px solid #800000; margin: 0em 1em 0em 1em; text-align: center; padding:5px; clear: both; background-color: #FFFFFF">
Hindi tulad ng mga ibang Wikipedista, '''hindi ako gumagawa ng mga arkibo ng mga Usapang Pahina''' yayamang awtomatikong naarkibo ang mga lumang pagbabago, na makikita gamit ang "[https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_tagagamit:Jojit_fb&action=history pahina ng kasaysayan]". Ngunit tinatala ko [[User talk:Jojit fb/Mga kumentong tinanggal|'''ang mga kumentong tinanggal ko''']]. Tinatala ko rin ang mga [[User talk:Jojit fb/Mga arkibo ng ABN|arkibo ng mga artikulong ginawa at pinalawig ko]] na naging "Alam ba ninyo?" Ganoon din ang [[User talk:Jojit fb/Mga pasasalamat, pagbati at parangal|mga pasasalamat, pagbati at parangal]] na pinapanatili ko dito upang kilalanin ang mga taong nagkaloob nito at ibalik sa kanila ang pasasalamat at di upang ipagmalaki ko ang parangal na natamo ko.</div>
{{TOC right}}
== A barnstar for you! ==
{| style="border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};"
|rowspan="2" valign="middle" | [[File:Bästa nyskrivna.svg|100px]]
|rowspan="2" |
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''100,000 edits'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" |Awarded to Jojit fb up 100,000 edits to Tagalog Wikipedia! Your edits are much appreciated! Well done! - [[Natatangi:Mga ambag/112.202.96.78|112.202.96.78]] 02:13, 30 Mayo 2024 (UTC)
|}
:''Thanks.'' Maraming salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:59, 30 Mayo 2024 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang gabi.
Gusto ko po sanang ilipat yung pahina ng [[lingguwistika]] papunta sa [[lingwistika]] (mas ginagamit sa mga naka-Tagalog na pahina sa internet, ayon sa research ko), pero nagkakaproblema po ako dito. Hindi ako sigurado kung paano ko ito ililipat, since may "lingwistika" na pahina kaya nagkaproblema. Sinubukan kong tanggalin yung redirect doon, pero ganon pa rin.
Salamat po sa tulong.
[[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 13:00, 1 Hunyo 2024 (UTC)
:Paumanhin {{ping|GinawaSaHapon}}, subalit mas tama ang "lingguwistika" kasi sa ortograpiyang Tagalog/Filipino "kung ano ang bigkas ay siyang baybay". Wala pa din akong nakikitang diksyunaryo na ang baybay ay "lingwistika". At sa tingin ko na mas popular ang "lingguwistika" at ito ang ginamit mismo ng [http://wika.pbworks.com/f/ORTOPDF.pdf dokumento] ng [[Komisyon sa Wikang Pilipino]] tungkol sa [[Palabaybayan ng Filipino|Ortograpiyang Filipino]]. Gayon din ng sa isang [https://phlconnect.ched.gov.ph/admin/uploads/eae27d77ca20db309e056e3d2dcd7d69/Batayang-Kaalaman-sa-Wika-at-Lingguwistika-LOPEZ-MARIA-ELIZA-S.pdf dokumentong] naka-''upload'' sa [[Kagawaran ng Edukasyon]]. Kung tingin mo na karaniwan pa rin ang "lingwistika", ihain mo na lamang sa [[WP:KAPE|Kapihan]] para magkaroon ng konsenso. Kung anuman ang mapagkasunduan, susunod ako at ililipat ang dapat na ilipat. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:40, 1 Hunyo 2024 (UTC)
::Sige, hindi ko na masyadong iaargumento pa ito. Okey naman ako sa kahit ano e.
::[[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:46, 2 Hunyo 2024 (UTC)
== Tinatanggal [[Tagagamit:SahilgKhan3]] ==
Kamusta, Sir @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]..... Mangyaring tanggalin ang mga pahina sa pag-redirect [[Tagagamit:SahilgKhan3]] kasi nilalaman ay. Maraming salamat...... [[Natatangi:Mga ambag/2001:448A:1021:28B1:4935:FF5:CDF9:2764|2001:448A:1021:28B1:4935:FF5:CDF9:2764]] 09:44, 4 Hunyo 2024 (UTC)
:{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:32, 4 Hunyo 2024 (UTC)
== Edit warring si 49.144.10.114 ==
*{{pagelinks|Vicarius Filii Dei}}
*[[special:contribs/49.144.10.114]]
Pakiharang po ng IP address 49.144.10.114 dahil binababoy yung mga pahina nina [[Vicarius Filii Dei]]. Hindi po sila pasok sa notability ng Wikipedia. Rinerevert ni 49.144.10.114 yung paglagay ko ng nilalaman. Base na rin po sa ambag, mukhang may [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] rin po ito.
Maraming salamat po. - [[Natatangi:Mga ambag/124.217.58.254|124.217.58.254]] 01:00, 30 Hunyo 2024 (UTC)
:{{done}} Nakaprotekta na rin ang pahina. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:29, 30 Hunyo 2024 (UTC)
== Palikha ng bagong kategorya ==
* [[:Kategorya:Mga file format pang-kompyuter]]
* [[:Kategorya:Mga file sa kompyuter]]
Sinubukan na magdagdag ng dalawang kategorya dahil ito ay [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Talaan_ng_pang-aabuso&wpSearchUser=124.217.51.239 hindi pinayagan] gawa ng ''edit filter''. Gusto ko po sanang palikha yung kategorya ng tungkol sa kompyuter. Maraming salamat. - [[Natatangi:Mga ambag/124.217.51.239|124.217.51.239]] 03:51, 5 Hulyo 2024 (UTC)
:Subukan mo uli. Puwede ka nang maglikha ng kategorya pero 'yung isa mong kategorya (Kategorya:Mga file sa kompyuter) ay walang laman. Kung hindi mo agad malagyan ang kategoryang iyan, mabubura iyan. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:28, 6 Hulyo 2024 (UTC)
::Tapos na po ako mag-edit sa nasabing palikha ng bagong kategorya. Salamat po. - [[Natatangi:Mga ambag/124.217.51.239|124.217.51.239]] 03:58, 7 Hulyo 2024 (UTC)
== Bandalismo ==
Magandang araw po, [[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Paharang po si [[Natatangi:Mga ambag/112.198.121.161|<bdi>112.198.121.161</bdi>]] dahil sa bandalismo at pang-ii-spam sa mga pahina. Kayo na po ang bahala kung gaano katagal. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 07:03, 5 Hulyo 2024 (UTC)
:Pabago-bago pala IP po nila. Kamakailan po ay nanira sila sa mga pahina ng [[Meta Platforms]] at [[WhatsApp]]. Ito po yung isa niyang IP: [[Natatangi:Mga ambag/112.198.113.21|<bdi>112.198.113.21</bdi>]]. Pare-pareho po ang edit message niya. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 07:07, 5 Hulyo 2024 (UTC)
::Prinotekta ko na lamang ang mga pahinang binandalo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:31, 6 Hulyo 2024 (UTC)
:::Pabago-bago pala IP po nila. Paharang po si 112.198.64.0/18 dahil sa bandalismo at pang-ii-spam sa mga pahina. [[Natatangi:Mga ambag/112.202.102.174|112.202.102.174]] 11:10, 14 Hulyo 2024 (UTC)
::::Prinotekta ko na lamang ang artikulong [[Microsoft Windows]]. Tapos, may ginawa na lamang akong ibang paraan para hindi na siya makapagbandalo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:29, 15 Hulyo 2024 (UTC)
== Paki-update po ng Padron:Ibang gamit ==
Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], paki-update po sana ng [[Padron:Ibang gamit]] upang umayon ito sa hitsura ng ibang mga hatnote dito sa tlwiki. Kasalukuyan po kasi itong gumagamit ng karaniwang text na hindi katulad ng ibang katulad na hatnote dito at sa enwiki. Nakaharang kasi po ito sa ngayon. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 08:15, 14 Hulyo 2024 (UTC)
:Medyo madami ang gagawin dito. Ipila ko lang sa gagawin ko. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:45, 15 Hulyo 2024 (UTC)
::Sige lang po. Di naman kinakailangan agad-agad to. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 06:27, 16 Hulyo 2024 (UTC)
:::{{ping|GinawaSaHapon}} Mukhang okay na ito. Pa-tsek na lang kung may isyu pa. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:51, 23 Hulyo 2024 (UTC)
::::Nakumpirma ko na po. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 04:20, 23 Hulyo 2024 (UTC)
== Thank You for Your Contribution to Feminism and Folklore 2024! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|center|500px]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikimedian,
We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor.
As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in organizing the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeHYAhFA9Q5vUs9UA1N45TOUxUdSNO8igGTmg4oPUL_qXS1EQ/viewform?usp=sf_link this form] by August 15th, 2024.
Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2025. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity.
Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia.
With warm regards,
'''Feminism and Folklore International Team'''.
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:28, 21 Hulyo 2024 (UTC)
</div>.
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 -->
:''Thank you. Done filling out the form.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 12:42, 21 Hulyo 2024 (UTC)
== Baybayin Script ==
Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Matanong ko lang po kung maaari ba akong "magtransliterate" ng ilang mga pahina sa sulat "Baybayin"? Alam kong hindi praktikal ang gawain na ito dahil marami ang hindi marunong makabasa sa Baybayin, ngunit nais kong gawin ito upang mavisualize ng mga mambabasa kung ano ang itsura ng isang pahina ng Wikipedia na nakasulat sa Baybayin. Nalaman ko na maaari itong gawin dahil nakita ko ang isang pahina na pinamagatang "Pulo", at maaaring "multiscript" ang isang pahina. Ngunit nang tinignan ko ang kasaysayan ng pagbabago, napansin kong natanggal na pala ito, at dito ko natagpuan ang iyong account. Hindi po ba pinapayagan ang pagtransliterate ng Tagalog na wikipedia sa sulat Baybayin? Maraming salamat po. [[Tagagamit:Mirusan44|Mirusan44]] ([[Usapang tagagamit:Mirusan44|kausapin]]) 13:44, 21 Hulyo 2024 (UTC)
:Hindi pinapayagan ang mga artikulong Baybayin dito sa Wikipediang Tagalog. Para sa dahilan, pakitingin na lamang itong usapan namin tungkol dito: [[Usapang_tagagamit:Jossisad#Paglikha ng mga artikulo sa Baybayin]]. Kung nais nilang makita ang itsura ng baybayin, mayroon namang mga ibang websayt na maaring gawin ito. Sana'y maunawaan mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:58, 21 Hulyo 2024 (UTC)
::Maraming salamat po sa iyong tugon. Nauunawaan ko naman ito at maraming salamat rin po sa lahat ng iyong ginawa para sa Wikipediang Tagalog. [[Tagagamit:Mirusan44|Mirusan44]] ([[Usapang tagagamit:Mirusan44|kausapin]]) 10:41, 22 Hulyo 2024 (UTC)
== Benedict Cua ==
Hello Jojit, i am an administrator of wiki it: i ask for the protection of [[Benedict Cua]]. I noticed a lot of vandalism in the page. Thank you [[Tagagamit:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Usapang tagagamit:Quinlan83|kausapin]]) 17:22, 21 Hulyo 2024 (UTC)
:''Thanks for reporting. I already protected it but the article didn't establish notability for a long time, so, it was redirected to a related article. This is a standard practice here in Tagalog Wikipedia for those cases. Normally, if there is no related article, it would have been deleted.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:43, 22 Hulyo 2024 (UTC)
:::That's fine. Thank you very much!--[[Tagagamit:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Usapang tagagamit:Quinlan83|kausapin]]) 07:22, 22 Hulyo 2024 (UTC)
== Palipat po ng pahina ==
Magandang araw po uli, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Pwede po bang palipat po ng [[pagtitistis]] papunta sa [[pag-oopera]]. Mas karaniwang ginagamit (sa karaniwang diskurso, lalo na sa modernong Tagalog) kasi yung ''pag-oopera'' kesa sa ''pagtitistis'', sang-ayon sa [[:en:WP:COMMONNAME|WP:COMMONNAME]]. Alam kong mas pormal na Tagalog ang nauna, pero mukhang mas makakabuti sa tlwiki kung gagamitin natin yung ''pag-oopera'' bilang pangunahing pamagat.
Sinubukan kong ilipat ito, pero mukhang kailangan palang burahin muna yung pahinang paglilipatan bago magawa yon. Hindi sapat ang user rights ko para doon. Salamat po, at pasensiya po sa abala. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 05:33, 23 Hulyo 2024 (UTC)
:{{Done}} Walang problema, {{ping|GinawaSaHapon}}, gawain naman iyan ng isang tagapangasiwa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:41, 23 Hulyo 2024 (UTC)
::Salamat po sa napakabilis na tugon. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 05:44, 23 Hulyo 2024 (UTC)
== Pagbura sa artikulong Brenda Mage ==
Komusta, naway mabuti ang iyong lagay. Nais ko lamang ipaalam sayo ang pagbura sa artikulong [[Brenda Mage]] sa kadahilanang wala itong sapat na sanggunian at impormasyon at napakaaikli ng artikulo na di naaayon sa pamantayan ng Wikipedyang Filipino. Maraming salamat [[Tagagamit:Rc ramz|Rc ramz]] ([[Usapang tagagamit:Rc ramz|kausapin]]) 04:27, 20 Setyembre 2024 (UTC)
:Salamat sa abiso. Ni-redirect na lamang sa [[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10]]. Sa alternatibong paraan, maaaring mo i-tag ang isang artikulo para burahin sa paglalagay ng <nowiki>{{delete}}</nowiki> sa itaas nito. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:40, 21 Setyembre 2024 (UTC)
== Translation request ==
Hello, Jojit.
Can you translate and upload the article [[:en:Azerbaijan Time]] in Tagalog Wikipedia?
Yours sincerely, [[Tagagamit:Oirattas|Oirattas]] ([[Usapang tagagamit:Oirattas|kausapin]]) 07:29, 8 Oktubre 2024 (UTC)
:I have other priorities in this wiki but I will try to put this on my queue. Thanks. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:04, 8 Oktubre 2024 (UTC)
== Question regarding vandalism ==
Hello! I wanted to ask how to deal with vandals here. Specifically: how do I report them? Background: nearly every wiki which got opted out of global-sysops wikis list has some kind of a "administrator noticeboard" or "vandalism report page", but I wasn't able to find anything like that here. Best regards, [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Usapang tagagamit:TenWhile6|kausapin]]) 17:19, 14 Oktubre 2024 (UTC)
:Hi {{ping|TenWhile6}} ''There is no central noticeboard reporting vandalism in this wiki. Folks usually report them at [[Usapang_Wikipedia:Kapihan|the Kapihan]]. They also directly message or ping administrators to report vandalism. User:WayKurat and I often receive vandalism reports as we are the most active admins. We don't have a centralized notice for vandalism because we have few volunteers in this wiki. Thus, creating such a page will eventually become inactive, and no one will notice someone reported vandalism. Thanks for your message.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:33, 16 Oktubre 2024 (UTC)
::Thanks for your answer :)
::Then I'll implement [[meta:XReport]] here, reporting to the page [[Usapang_Wikipedia:Kapihan]]. [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Usapang tagagamit:TenWhile6|kausapin]]) 09:11, 16 Oktubre 2024 (UTC)
::{{done}} Test: [[Natatangi:Diff/2133044]]
::Tell me if you want me to change the report text in any way (maybe translate it?) [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Usapang tagagamit:TenWhile6|kausapin]]) 09:44, 16 Oktubre 2024 (UTC)
''Here's the translation:''
<pre>
"tl": {
"button": "Ulat",
"process": "Nag-uulat...",
"local-button": "Ulat lokal",
"global-button": "Ulat global",
"type": "Uri ng ulat",
"title": "Iulat ang tagagamit",
"description": "Iulat ang tagagamit sa mga Tagapangasiwa\" sa Kapihan",
"Ptitle": "Pahina ng ulat",
"Pdescription": "Hiling iprotekta ang pahina",
"SDtitle": "Mabilisang pagbura",
"SDdescription": "Hiling para sa mabilisang pagbura ng pahinang ito",
"SDgsr": "Hiling sa mabilisang pagbura sa Global sysops/Requests",
"SDprocess": "Hinihiling ang mabilisang pagbura...",
"reason": "Dahilan",
"c-reason": "Ibang dahilan",
"error-reason": "Kailangan mong magbigay ng dahilan!",
"error-page": "Kailangan mong magbigay ng pahina!",
"error-user": "Kailangan mong magbigay ng tagagamit!",
"error-requested": "Naiulat na.",
"error-SDrequested": "Nahiling na ang mabilisang pagbura.",
"error-api": "May nangyaring kamalian habang inuulat ang $1.",
"error-activated": "Hindi pinapagana ang $1 sa wiki na ito.",
"error-specialpage": "Hindi maaaring iulat ang mga natatanging pahina.",
"success": "Matagumpay ang hiling",
"close": "Isara",
"username": "Pangalan ng tagagamit",
"hide-username": "Itago ang pangalan ng tagagamit",
"pagename": "Pangalan ng pahina"
}
</pre>
--[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:17, 17 Oktubre 2024 (UTC)
:Thanks for your help! I added it, the XReport interface is now translated. If you want to translate [[Natatangi:Diff/2133044]] too ("report concerning [Username]"), you can do so too, otherwise I can just leave it in english. Best regards, [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] 14:42, 17 Oktubre 2024 (UTC)
== Join the Wikipedia Asian Month Campaign 2024 ==
<div lang="en" dir="ltr">
Dear 2022 & 2023 WAM Organizers,
Greetings from Wikipedia Asian Month User Group!
The [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024|Wikipedia Asian Month Campaign 2024]] is just around the corner. We invite you to register your language for the event on the "[[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Join_an_Event|Join an event]]" page and once again become an organizer for your language's Wikipedia. Additionally, this year we have selected [[m:Wikipedia_Asian_Month_User_Group/Ambassadors|ambassadors]] for various regions in Asia. If you encounter any issues and need support, feel free to reach out to the ambassador responsible for your area or contact me for further communication. We look forward to seeing you again this year. Thank you!
[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|100px|right]]
[[m:User:Betty2407|Betty2407]] ([[m:User talk:Betty2407|talk]]) 11:00, 20 October 2024 (UTC) on behalf of [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Team|Wikipedia Asian Month 2024 Team]]
<small>You received this message because you was an organizer in the previous campaigns.
- [[m:User:Betty2407/WAMMassMessagelist|Unsubscribe]]</small>
</div>
<!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=27632678 -->
:''Tagalog Wikipedia already registered last week. The project page is [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2024]]. Thanks for the invite.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:21, 21 Oktubre 2024 (UTC)
== Aking mga artikulo ==
Ang lahat ng aking mga artikulo ay na-update, ngunit ang template na nagsasaad na ang artikulo ay maikli ay nakabitin pa rin. Hindi lahat ng artikulo ay may sapat na impormasyon upang magsulat ng higit sa 300 salita, kaya maraming mga artikulo ang mas maikli ngunit kapaki-pakinabang. Aalisin ba ang template? [[Tagagamit:VictoriaCulpechina|VictoriaCulpechina]] ([[Usapang tagagamit:VictoriaCulpechina|kausapin]]) 11:00, 21 Oktubre 2024 (UTC)
:Hindi ko pa natingnan lahat ng mga binago mo subalit yung [[Myotragus balearicus]], marami pa ring mali-mali ang balarila (o ''grammar''). At saka, baka hindi mo ako naintindihan sa sinabi ko tungkol sa ''template'' (o padron). Hindi ko naman pinatatangal iyon. Sinasabi ko lamang na ang bilang ng salita sa isang artikulo ay hindi kasama ang mga salita nasa loob ng ''template''. Irepaso o i-''review'' ko yung iba mong binago. Balikan kita. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:30, 22 Oktubre 2024 (UTC)
== Feminism and Folklores 2024 Organizers Feedback ==
Dear Organizer,
[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | right | frameless]]
We extend our heartfelt gratitude for your invaluable contributions to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2024 Feminism and Folklore 2024]. Your dedication to promoting feminist perspectives on Wikimedia platforms has been instrumental in the campaign's success.
To better understand your initiatives and impact, we invite you to participate in a short survey (5-7 minutes).
Your feedback will help us document your achievements in our report and showcase your story in our upcoming blog, highlighting the diversity of [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore] initiatives.
Click to participate in the [https://forms.gle/dSeoDP1r7S4KCrVZ6 survey].
By participating in the By participating in the survey, you help us share your efforts in reports and upcoming blogs. This will help showcase and amplify your work, inspiring others to join the movement.
The survey covers:
#Community engagement and participation
#Challenges and successes
#Partnership
Thank you again for your tireless efforts in promoting [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore].
Best regards,<br>
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 14:23, 26 October 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
== Bandalismo: 112.205.89.181 ==
Magandang gabi po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
Patuloy pong gumagawa ng bandalismo ang IP address na [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/112.205.89.181 112.205.89.181], at mukhang palagi niyang tinatarget yung mga pahina ng bangko simula pa po kagabi. Paharang po nito. Salamat po.
[[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 15:19, 26 Oktubre 2024 (UTC)
:Paumanhin {{ping|GinawaSaHapon}}, ngayon ko lang napansin ito. Hindi ko siguro napansin agad dahil may mensahe ang tagapag-organisa ng Feminism at Folklore bago ang mensahe mo. ''Anyway'', may pandaigdigang tagapangasiwa ang nagharang ng tatlong araw sa IP na iyan tapos hindi naman siya nag-bandalo pagkatapos nun. Maraming salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:22, 8 Nobyembre 2024 (UTC)
== Notabilidad ng pamagat ==
Magandang araw po
May batayang notabilidad po ba pagdating sa pamagat ng isang artikulo? Halimbawa po kung napatunayang obsoleto na ang isang salita at iba na ang ginagamit sa kasalukuyang panahon, alin ang pipiliing salita? May mga nag-aadbokasiya po kasi na "Sugbuhanin" (dating tawag sa mga taga-Cebu noong unang panahon) na lang daw ang gamitin kaysa sa "Sebwano" o "Cebuano". Ang kaso nga lang po talaga, “Cebuano” o “Sebwano” ang mas kilala at mas ginagamit sa kasalukuyan, kaya’t sa tingin ko po ay mas praktikal itong gamitin sa mga pamagat at laman ng artikulo upang mas madaling maunawaan ng mga mambabasa. Salamat po. [[Tagagamit:Kali Igba|Kali Igba]] ([[Usapang tagagamit:Kali Igba|kausapin]]) 07:33, 9 Nobyembre 2024 (UTC)
:{{ping|Kali Igba}} Oo, may batayang notabilidad dapat ang pagpamagat ng artikulo dito sa Wikipediang Tagalog lalo na kung kaduda-duda ang salitang gagawing pamagat. Hindi pa naisulat ang patakaran na iyan subalit sa karamihan ng mga usapang naganap sa usapang pahina (halimbawa [[Usapan:Antartika|dito]]) at maging sa [[Usapang Wikipedia:Kapihan|Kapihan]], ang konsensus o pangkahalatang kasunduan ay kailangang may sanggunian ang pamagat na gagamitin lalo na kung hindi ito pangkaraniwan. Mailalapat lamang ito kung walang ibang karaniwang katutubong salita na magagamit. Kung may karaniwang katutubong salita magagamit bilang pamagat, iyon ang gagamitin. Hango ang patakaran na ito sa [[:en:WP:COMMONNAME]] o ang paggamit ng karaniwang salita bilang pamagat para mas maintidihan ng nakakarami. Bigyang diin ko lamang na "karaniwang katutubong salita" ang gagamitan at hindi ang karaniwang banyagang salita. Kasi, maaring ikatuwiran na mas karaniwan ang salitang banyaga kasya katutubong salita. Nawa'y nasagot ko ang tanong mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:24, 10 Nobyembre 2024 (UTC)
::Sige po. Pakilipat na nga lang po nung pamagat ng artikulo. Di ko po kasi alam kung paano ibalik sa dating pamagat. Salamat po uli. [[Tagagamit:Kali Igba|Kali Igba]] ([[Usapang tagagamit:Kali Igba|kausapin]]) 10:26, 11 Nobyembre 2024 (UTC)
:::Naibalik ko na. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:14, 12 Nobyembre 2024 (UTC)
== [Reminder] Apply for Cycle 3 Grants by December 1st! ==
Dear Feminism and Folklore Organizers,
We hope this message finds you well. We are excited to inform you that the application window for Wikimedia Foundation's Cycle 3 of our grants is now open. Please ensure to submit your applications by December 1st.
For a comprehensive guide on how to apply, please refer to the Wiki Loves Folklore Grant Toolkit: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_Grant_Toolkit
Additionally, you can find detailed information on the Rapid Grant timeline here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Project/Rapid#Timeline
We appreciate your continuous efforts and contributions to our campaigns. Should you have any questions or need further assistance, please do not hesitate to reach out: '''support@wikilovesfolkore.org'''
Kind regards, <br>
On behalf of the Wiki Loves Folklore International Team. <br>
[[User:Joris Darlington Quarshie | Joris Darlington Quarshie]] ([[User talk:Joris Darlington Quarshie|talk]]) 08:39, 9 November 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
== [Workshop] Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia ==
Dear Recipient,<br>
We are excited to invite you to the third workshop in our Advocacy series, part of the Feminism and Folklore International Campaign. This highly anticipated workshop, titled <b>"Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia,"</b> will be led by the esteemed Alex Stinson, Lead Program Strategist at the Wikimedia Foundation. Don't miss this opportunity to gain valuable insights into forging effective partnerships.
===Workshop Objectives===
* <b>Introduction to Partnerships: </b>Understand the importance of building win-win relationships within the Wikimedia movement.
* <b>Strategies for Collaboration: </b>Learn practical strategies for identifying and fostering effective partnerships.
* <b>Case Studies:</b> Explore real-world examples of successful partnerships in the Wikimedia community.
* <b>Interactive Discussions: </b>Engage in discussions to share experiences and insights on collaboration and advocacy.
===Workshop Details===
📅 Date: 7th December 2024<br>
⏰ Time: 4:30 PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1733589000 Check your local time zone])<br>
📍 Venue: Zoom Meeting
===How to Join:===
Registration Link: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Identifying_Win-Win_Relationships_with_Partners_for_Wikimedia <br>
Meeting ID: 860 4444 3016 <br>
Passcode: 834088
We welcome participants to bring their diverse perspectives and stories as we drive into the collaborative opportunities within the Wikimedia movement. Together, we’ll explore how these partnerships can enhance our advocacy and community efforts.
Thank you,
Wiki Loves Folklore International Team
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 07:34, 03 December 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2025 in Your Country ==
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|frameless]]
Dear Team,
My name is Joris Darlington Quarshie (user: Joris Darlington Quarshie), and I am the Event Coordinator for the Wiki Loves Folklore 2025 (WLF) International campaign.
Wiki Loves Folklore 2025 is a photographic competition aimed at highlighting folk culture worldwide. The annual international photography competition is held on Wikimedia Commons between the 1st of February and the 31st of March. This campaign invites photographers and enthusiasts of folk culture globally to showcase their local traditions, festivals, cultural practices, and other folk events by uploading photographs to Wikimedia Commons.
As we celebrate the seventh anniversary of Wiki Loves Folklore, the international team is thrilled to invite Wikimedia affiliates, user groups, and organizations worldwide to host a local edition in their respective countries. This is an opportunity to bring more visibility to the folk culture of your region and contribute valuable content to the internet.
* Please find the project page for this year’s edition at:
https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025
* To sign up and organize the event in your country, visit:
https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025/Organize
If you wish to organize your local edition in either February or March instead of both months, feel free to let us know.
In addition to the photographic competition, there will also be a Wikipedia writing competition called Feminism and Folklore, which focuses on topics related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture on Wikipedia.
We welcome your team to organize both the photo and writing campaigns or either one of them in your local Wiki edition. If you are unable to organize both campaigns, feel free to share this opportunity with other groups or organizations in your region that may be interested.
* You can find the Feminism and Folklore project page here:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025
* The page to sign up is:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page
For any questions or to discuss further collaboration, feel free to contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. If your team wishes to connect via a meeting to discuss this further, please let us know.
We look forward to your participation in Wiki Loves Folklore 2025 and to seeing the incredible folk culture of your region represented on Wikimedia Commons.
Sincerely,
The Wiki Loves Folklore International Team
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 08:50, 27 December 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
:{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:40, 5 Enero 2025 (UTC)
== Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center;"><em>{{int:please-translate}}</em></div>
Dear {{PAGENAME}},
My name is [[User:SAgbley|Stella Agbley]], and I am the Event Coordinator for the Feminism and Folklore 2025 (FnF) International campaign.
We're thrilled to announce the Feminism and Folklore 2025 writing competition, held in conjunction with Wiki Loves Folklore 2025! This initiative focuses on enriching Wikipedia with content related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture.
=== Why Host the Competition? ===
* Empower voices: Provide a platform for discussions on feminism and its intersection with folk culture.
* Enrich Wikipedia: Contribute valuable content to Wikipedia on underrepresented topics.
* Raise awareness: Increase global understanding of these important issues.
=== Exciting Prizes Await! ===
We're delighted to acknowledge outstanding contributions with a range of prizes:
**International Recognition:**
* 1st Prize: $300 USD
* 2nd Prize: $200 USD
* 3rd Prize: $100 USD
* Consolation Prizes (Top 10): $50 USD each
**Local Recognition (Details Coming Soon!):**
Each participating Wikipedia edition (out of 40+) will offer local prizes. Stay tuned for announcements!
All prizes will be distributed in a convenient and accessible manner. Winners will receive major brand gift cards or vouchers equivalent to the prize value in their local currency.
=== Ready to Get Involved? ===
Learn more about Feminism and Folklore 2025: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 Feminism and Folklore 2025]
Sign Up to Organize a Campaign: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page Campaign Sign-Up Page]
=== Collaboration is Key! ===
Whether you choose to organize both photo and writing competitions (Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore) or just one, we encourage your participation. If hosting isn't feasible, please share this opportunity with interested groups in your region.
=== Let's Collaborate! ===
For questions or to discuss further collaboration, please contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. We're happy to schedule a meeting to discuss details further.
Together, let's celebrate women's voices and enrich Wikipedia with valuable content!
Thank you,
**Wiki Loves Folklore International Team**
</div>
</div>
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:02, 05 January 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
:{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:10, 6 Enero 2025 (UTC)
== Miss Universe Philippines 2025 ==
Magandang araw po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! Nagagambala po ako sa artikulong [[Miss Universe Philippines 2025]] dahil may isang IP user na pilit pinapalitan ang "Lungsod ng Iloilo" sa "Iloilo" bagamat ang Miss Iloilo pageant ay para sa Lungsod ng Iloilo. Maaari mo bang gawan ng paraan para maiayos ito? Maraming salamat. [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 02:23, 16 Enero 2025 (UTC)
:Hi {{ping|Allyriana000}}, nakaprotekta na ang pahina sa mga tagagamit na walang akawnt (o IP user). Tanging mga may rehistradong akawnt lamang ang makakapagpabago ng pahina. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:49, 16 Enero 2025 (UTC)
::Maraming salamat @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 02:54, 16 Enero 2025 (UTC)
== Thank you for being a medical contributors! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award'''
|-
| style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do!
Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.
Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}
Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:23, 26 Enero 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 -->
== I have sent you an e-mail ==
@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Hi Jojit fb! I have sent you an e-mail. Can you review it and accomplish my request there? Thanks [[Tagagamit:AngeloFlavio93|AngeloFlavio93]] ([[Usapang tagagamit:AngeloFlavio93|kausapin]]) 15:55, 11 Pebrero 2025 (UTC)
:''Thank you for reaching out again. I appreciate your efforts with the Tagalog Wikipedia articles. I am here to guide and assist contributors like you. However, it is best for the original author to edit and improve the articles since we have limited editors on Tagalog Wikipedia. Please expand the draft and make corrections based on Wikipedia’s guidelines. If you have any questions about translation or formatting, I am happy to help. Once you have made the necessary corrections, I can move the articles to the main space as soon as they meet the standards. If you cannot translate the article, consider posting on the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], the community's message board, to seek assistance from other editors willing to help you. Regarding the template, I will review it and attempt to move it to the main namespace, but I may wait until you have translated the article, as it seems that only your article would be using the template. Please let me know if you have any specific questions!'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:43, 12 Pebrero 2025 (UTC)
::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] I have already translated these articles:
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Kinakailangang bisa para sa may pasaporte ng Albanya|https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:FlavioAngelo/Kinakailangang_bisa_para_sa_may_pasaporte_ng_Albanya]]
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Pasaporte ng Albanya]]
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Patakaran sa bisa ng Albanya|https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:FlavioAngelo/Patakaran_sa_bisa_ng_Albanya]]
::and the translation of the template which was made by my friend:
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Padron:Timatic Visa Policy|https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:FlavioAngelo/Padron:Timatic_Visa_Policy]]
::So you can move the drafts to the article space now.
::Please move them.
::Thanks [[Tagagamit:AngeloFlavio93|AngeloFlavio93]] ([[Usapang tagagamit:AngeloFlavio93|kausapin]]) 07:39, 12 Pebrero 2025 (UTC)
:::''Thank you for expanding the article. I will do my best to assist you. However, your draft requires further improvement. I cannot help you now due to my other priorities on this wiki. Additionally, your draft cannot be moved to the main namespace yet, as it still needs work. There are foreign words that require translation, and there are also some grammar errors and issues with the "Manual of Style" that need addressing.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:37, 12 Pebrero 2025 (UTC)
::::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] You told me months ago when I contacted you for the first time, that you will take a look at the draft articles and correct them when you will have time. You tell me now the same thing. It doesn't cost you anything to review the draft articles and correct them. Please correct them now and make the drafts articles. Thanks [[Tagagamit:AngeloFlavio93|AngeloFlavio93]] ([[Usapang tagagamit:AngeloFlavio93|kausapin]]) 09:41, 13 Pebrero 2025 (UTC)
:::::''I apologize if there was any misunderstanding. When I mentioned that I could not assist at the time, I did not mean that I would personally edit the articles but rather that I could potentially provide guidance when available. Additionally, as a reviewer, my role is to assess the draft, not to edit it directly. As I previously said, your draft still requires further improvement. There are foreign words that need translation (for example, "Arab League" and "boycott," among others), as well as grammar errors and issues needing alignment with the Manual of Style. These issues need fixing before moving the draft to the main namespace. I still have other priorities, but if you need guidance on specific points, I may be able to provide advice when time permits. Otherwise, I recommend seeking feedback from other editors or relevant [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new noticeboards] for assistance. Thank you!'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:05, 13 Pebrero 2025 (UTC)
== Miss Universe Philippines 2025, ulit ==
Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! Nagagambala po ako sa artikulong [[Miss Universe Philippines 2025]] dahil may isang user sa pangalang @[[Tagagamit:Hunneybunch|Hunneybunch]] na bigla na lamang binura ang karamihan ng nakalagay sa artikulo, partikular na ang Tala ng mga kandidata, na may sapat naman na sanggunian. Maaari mo bang gawan ng paraan para maiayos ito? Maraming salamat. [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 09:12, 15 Pebrero 2025 (UTC)
:{{ping|Allyriana000}} Salamat sa mensahe mo. Nagmensahe na ako sa usapang pahina niya. Hinihimok ko muna na magkasundo kayo kung ano ang dapat nilalaman ng artikulo, at ilahad ito sa [[Usapan:Miss Universe Philippines 2025|usapang pahina ng artikulo]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:43, 15 Pebrero 2025 (UTC)
== Padron para sa television season ==
Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! Hindi ko alam kung maitatanggi mo itong request ko o hindi pero, maaari mo bang gawin ang padron ng Infobox television season para sa Tagalog Wikipedia? Dalawang television seasons na ang nagawa ko para sa Pinoy Big Brother (Gen 11 at Celebrity Edition Collab), at hindi talaga akma ang padrong Infobox television para sa mga artikulong ito. Salamat! [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 06:23, 9 Marso 2025 (UTC)
:Pasensya na, medyo abala ako sa ibang bagay. at may persooal a prayoridad sa wiking ito. Kaya, hinihimok ko na ikaw na lamang ang gumawa. Tingin ko naman na kaya mong gumawa ng Padron, batay sa nakaraan mong mga pagbabago. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:06, 9 Marso 2025 (UTC)
== Join Us Today: Amplify Women’s Stories on Wikipedia! ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{{center|''{{int:please-translate}}''}}
Dear {{PAGENAME}},
{{quote|Join us this International Women’s Month to uncover hidden stories and reshape cultural narratives! Dive into an interactive workshop where we’ll illuminate gaps in folklore and women’s history on Wikipedia—and take action to ensure their legacies are written into history.}}
Facilitated by '''Rosie Stephenson-Goodknight''', this workshop will explore how to identify and curate missing stories about women’s contributions to culture and heritage. Let’s work together to amplify voices that have been overlooked for far too long!
== Event Details ==
* '''📅 Date''': Today (15 March 2025)
* '''⏰ Time''': 4:00 PM UTC ([https://www.timeanddate.com/worldclock/converter.html Convert to your time zone])
* '''📍 Platform''': [https://us06web.zoom.us/j/87522074523?pwd=0EEz1jfr4i9d9Nvdm3ioTaFdRGZojJ.1 Zoom Link]
* '''🔗 Session''': [[meta:Event:Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities|Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities]]
* '''🆔 Meeting ID''': 860 8747 3266
* '''🔑 Passcode''': FNF@2025
== Participation ==
Whether you’re a seasoned editor or new to Wikipedia, this is your chance to contribute to a more inclusive historical record. ''Bring your curiosity and passion—we’ll provide the tools and guidance!''
'''Let’s make history ''her'' story too.''' See you there!
Best regards,<br>
'''Joris Quarshie'''<br>
[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]
<div style="margin-top:1em; text-align:center;">
Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div>
--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|msg]]) 07:15, 24 March 2025 (UTC)
</div>
</div>
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
:''Thanks for the invitation. Sorry, I wasn't able to attend. I saw this just now.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 22:51, 15 Marso 2025 (UTC)
== Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==
Magandang araw po @[[user:Jojit fb|Jojit fb]]! Nagagambala po ako sa artikulong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] dahil may isang IP user na pilit nang binaboy ang pahina sa paraan ng paglalagay ng nilalaman. Kadalasang mga IP o new user ang mga nagbabandalismo ng pahina. Delikado po yon lalo na't isa ang pahinang ito sa mga madalas puntahn ng mga Pilipino, lalo na yung mga researcher at estudyante (umaabot na po sa 30,000 ang pageviews nito as of my editing here). Maaari mo bang gawan ng paraan para maiwasan ito? Maraming salamat. - [[Natatangi:Mga ambag/112.202.112.199|112.202.112.199]] 14:05, 27 Marso 2025 (UTC)
:{{done}} Nakaprotekta na ang pahina sa mga hindi nakarehistrong tagagamit para medyo maiwasan ang bandalismo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:41, 28 Marso 2025 (UTC)
== [[Batas ng Pilipinas sa karapatang-sipi]] ==
Hello. Tama po ba yung ginamit kong pamagat para sa "copyright law of the Philippines"? ([https://www.ipophil.gov.ph/glosaryo-ng-yamang-isip/glossary-of-terms-copyright/ Ayon sa IPOPHL], "karapatang-sipi" ang Tagalog ng copyright)
O di kaya po, "[[Batas sa karapatang-sipi sa Pilipinas]]", "[[Batas sa karapatang-sipi ng Pilipinas]]", o [[Batas karapatang-sipi ng Pilipinas]]? <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 08:58, 9 Abril 2025 (UTC)
:{{ping|JWilz12345}} Salamat sa mensahee mo. Tama naman 'yung Batas ng Pilipinas sa karapatang-sipi. Sa pansariling pananaw, mas gusto ko 'yung [[Batas sa karapatang-sipi ng Pilipinas]] dahil nabibigyan-diin 'yung ''copyright law'' kaysa ''Philippine law'' (batas ng Pilipinas). Sa akin lamang 'yun at nasa iyo ang pasya kung ano ang pipiliin mo sa pagitan ng [[Batas ng Pilipinas sa karapatang-sipi]] at [[Batas sa karapatang-sipi ng Pilipinas]]. 'Yung iba sa pagpipilian ay hindi wasto ng balarila. Nawa'y nakatulong ako sa pagpapasya mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:46, 11 Abril 2025 (UTC)
::Salamat po. Ililipat ko na lang sa pamagat na ayon sa mungkahi mo. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:20, 12 Abril 2025 (UTC)
== [[Padron:Free media]] ==
Hi! Can you perhaps add a category to this template like on English Wikipedia? So all the free files end up in [[:Category:All free media]]? It will make it easier to locate files without a license etc. It's like [[Padron:Non-free media]] only for free files. [[Tagagamit:MGA73|MGA73]] ([[Usapang tagagamit:MGA73|kausapin]]) 17:49, 19 Abril 2025 (UTC)
:Also non-free files should be deleted if they are not used in an article. Perhaps you could have a look at [[Special:UnusedFiles]] or ask your fellow admins to have a look? If you would like to batch delete those files there is a script for that or Global Sysops can help. Also I'm working on a list of files without a license ([[User:MGA73/NoLicense]]). Right now it also includes the free files but if you add a category as requested above I can remove the free files from the list. --[[Tagagamit:MGA73|MGA73]] ([[Usapang tagagamit:MGA73|kausapin]]) 18:05, 19 Abril 2025 (UTC)
::I had help to fix [[Padron:Free media]]. But it would still be good if you can help with the unused files.
:::{{ping|MGA73}} ''Sorry for the late reply. I have been busy lately in real life. I will help in deleting those unused files. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:02, 22 Abril 2025 (UTC)
::::Hi! Thank you. And don't worry about the late reply. Real life is important! --[[Tagagamit:MGA73|MGA73]] ([[Usapang tagagamit:MGA73|kausapin]]) 09:07, 22 Abril 2025 (UTC)
== Wikipedia Asian Month 2024 Barnstar ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div style="border: 2px solid gold; background: #FAFAD2; padding: 1em; text-align: left;">
<div style="text-align: center;">
</div>
'''Dear {{ROOTPAGENAME}}''',
Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month!<br>
We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages.
We also hope you continue to participate each year!
'''Sincerely,<br>'''
'''Wikipedia Asian Month User Group'''
[[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|center|300px]]
</div>
</div>
<!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=28585917 -->
:''Thanks''! --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:29, 23 Abril 2025 (UTC)
== Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{{center|''{{int:please-translate}}''}}
Dear {{PAGENAME}},
You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation|Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu.
=== Objectives ===
* '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives.
* '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens.
* '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices.
* '''Advocacy & Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities.
=== Details ===
* '''Date:''' 30th April 2025
* '''Day:''' Wednesday
* '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone])
* '''Venue:''' Online (Zoom)
* '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda & Community Engagement Director)
=== How to Join ===
* '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here]
* '''Meeting ID:''' 891 5873 8825
* '''Passcode:''' FNF@2025
* '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] ''''
=== Agenda ===
# Welcome & Introductions: Opening remarks and participant roll-call.
# Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives.
# Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries.
# Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups.
# Q&A & Discussion: Share challenges, solutions, and next steps.
# Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions.
We look forward to seeing you there!
Best regards,<br>
Stella<br>
Feminism and Folklore Organiser
-[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC)
</div>
</div>
</div>
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 -->
== Talaan ng mga album ng Candid Records (UK) ==
Hello, Jojit. I started this article about Candid Records as part of my 100wikidays challenge. Technically, I could have just authored stubs and made my life easier, but I wanted to contribute quality articles. Furthermore, I wished to provide articles relevant to our Philippine culture and achievements, both heritage and contemporary. Who else could be better equipped to write accurately about Candid than someone who was there, albeit it was twenty years in the past? I disavow any conflict of interest on this subject, especially now that the widely respected British producer Alan Bates died in 2023 and the company is no longer, since 2019. The list, in my view, is a justifiable vehicle to mention that Filipinos found respect on the international stage, particularly in the very exclusive genre of jazz. I remain hopeful for your kind understanding and tolerance for the article. Respectfully, [[Tagagamit:Buszmail|Buszmail]] ([[Usapang tagagamit:Buszmail|kausapin]]) 11:42, 26 Abril 2025 (UTC)
:Pakibasa na lamang ang [[Wikipedia:Salungat na interes]] o para sa mas detalydong impormasyon sa bersyong Ingles nito sa [[Wikipedia:Conflict of interest]]. Ito kasi ang pangunahing isyu ng talaang sinulat mo bukod pa sa isyu sa kayarian at pagkakasulat ng artikulo na kailangang linisin. Pinapayo ko na hayaan mo ang ibang tao na walang kaugnayan sa paksa ang magbago ng talaan para matanggal ang hatnote. At matatanggal din ang ibang isyu kung malilinis ito at makakapagbibigay ng maaasahang sanggunian. Salamat sa pang-unawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:18, 27 Abril 2025 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Pakilipat po sana ng [[pagsakop sa lagusan ng ihi]] patungo sa mas angkop na [[impeksiyon sa lagusan ng ihi]]. Mas akma yung katawagan na "impeksiyon" kesa sa pagsakop. May problema po kasi sa paglilipat. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 04:50, 10 Mayo 2025 (UTC)
== Block Vandal ==
Hi @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], have a nice day. Could you please block user [[Tagagamit:MarioMill324]] permanently? He has deleted and changed templates arbitrarily on several articles (see his contributions for more). And he has also been banned on enwiki for vandalism and on wikidata for account abuse (also he was banned by me on cebwiki). Thanks! [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 22:49, 10 Mayo 2025 (UTC)
:{{ping|Như Gây Mê}} {{done}} (''Done!'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:56, 13 Mayo 2025 (UTC)
::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] ''Btw:'' I give you [[:ceb:MediaWiki:Gadget-masstool.js|MassTool]] (for sysop) and [[:ceb:MediaWiki:Gadget-TodoList.js|ToDoList]] (for all users) toolkit scripts for you to add gadget at [[MediaWiki:Gadgets-definition]] to create utilities that make it easier for you to work with the sysop toolset, hope it's useful to you and to tlwiki :) hehe. [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 05:10, 13 Mayo 2025 (UTC)
:::{{ping|Như Gây Mê}} Paumanhin sa huli nang sagot. Sa aking pagrepaso sa mga nirerekomenda mong gadyet, mukhang hindi siya pamantayang gadyet na nilalagay sa mga ibang wikang bersyon ng Wikipedia, at nag-aalangan akong ilagay siya. Kung nais mo pang isulong na ilagay siya dito sa Wikipediang Tagalog, minumungkahi ko na hingin ang payo ng ibang tagagamit sa pamamagitan ng paglalagay ng paskil sa [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], ang pampamayang usapan dito Wikipedia Tagalog. Maraming salamat. (''Sorry for the late reply. Upon reviewing the gadgets you recommended, it doesn't seem like they are standard gadgets included in other Wikipedia language versions, and I'm hesitant to include them. If you still want to pursue including them here on the Tagalog Wikipedia, I suggest you ask for other users' advice by posting in [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], the community discussion forum here on Wikipedia Tagalog. Thank you very much.) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:20, 19 Mayo 2025 (UTC)
== [[Talaan ng mga laro sa Game Boy Advance]] ==
Pakibura ang ''redirect'' na ito para malipat ko po ang [[Listahan ng mga Game Boy Advance game]] sa nabanggit na pamagat. Salamat po ''in advance''. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 05:12, 3 Hunyo 2025 (UTC)
:Ako na lamang ang naglipat. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:16, 3 Hunyo 2025 (UTC)
== Kailangan ko ng mungkahi ==
Kumusta @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Kailangan ko ng iyong tulong, o magmungkahi kung sino ang maaari kong kontakin. Isinulat ko ang draft ng isang artikulo, tungkol sa isang sikat na artistang Italyano.
https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:PamelaBertaccini/burador
Sa aking palagay ay handa na itong gawing opisyal, ngunit nais ko muna ang iyong opinyon.
Hinihintay ko ang iyong mabait na tugon, maraming salamat.
(Gayundin, sa palagay ko ay hindi ako awtorisadong ilipat ang pahina, dahil kamakailan lamang ako ay sumali sa Wikipedia ng Pilipinas). [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:110%; color:#01b30e">'''PamelaBertaccini'''</span>]] 10:57, 11 Hunyo 2025 (UTC)
:Hi {{ping|PamelaBertaccini}}, maraming salamat sa mensahe mo. May mga ilang isyu sa ''manual of style'' tulad ng kailangang naka-italiko ang gawang sining at hindi na kadalasang sinasalin kung wala namang opisyal na salin sa Tagalog. Halimbawa, Manifesto ng Neo-Cave Art -> ''Manifesto of Neo-Cave Art''. Kailangan din isalin ang mga banyaga (o Ingles) na salita tulad ng "Prehistory" na maaaring isalin bilang "prehistorya" o "bago ang kasaysayan" na mas katutubo. Marami pang mga banyagang salita sa arikulo mo, pakisalin na lamang. Tingnan ang [[Wikipedia:Pagsasalinwika]] at baka makatulong sa iyo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:39, 12 Hunyo 2025 (UTC)
::Maraming salamat @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]
::Nagawa ko na ang lahat ng iminungkahi mo at sana ay maayos na ang page ngayon.
::https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:PamelaBertaccini/burador
::Maaari mo bang tingnan kung handa na itong ilipat? Salamat muli sa iyong kabaitan. [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:110%; color:#01b30e">'''PamelaBertaccini'''</span>]] 09:00, 12 Hunyo 2025 (UTC)
:::May mga salitang Ingles pa rin na hindi nakasalin. Marami ito. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:54, 12 Hunyo 2025 (UTC)
::::Hi @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Oo, dahil maraming pamagat ng mga gawa at eksibisyon (halos kalahati) ang may orihinal na pamagat sa Ingles (at hindi sa Italyano) at dahil mga pamagat ang mga ito, iniwan ko ang mga ito sa kanilang orihinal na wika.
::::Kaya paano ko ito dapat gawin? Isasalin ko ba? Pero sa pangkalahatan, hindi isinasalin ang mga pamagat ng mga eksibisyon at mga gawa. Sabihin mo sa akin, salamat. [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:108%; color:#01b30e">'''Pamela Bertaccini'''</span>]] 16:43, 12 Hunyo 2025 (UTC)
:::::Oo, hindi nga sinasalin ang mga pamagat ng eksibisyon. Sinabi ko na sa 'yo na di na kailangang isalin 'yun. Ang sinasabi ko ay 'yung mga salita tulad ng "Prehistory", "zoomorphic" at "anthropomorphic" na maaring isalin bilang "bago ang kasaysayan", "soomorpiko", at "antromorpiko". Marami pang ibang Ingles na salita, paki-tingin na lamang. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:07, 13 Hunyo 2025 (UTC)
::::::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Tama ka — marami pa ring maling salita sa teksto noon. May ilang salita na nanatili sa Ingles o isinalin nang hindi tama (hindi sa pinakamahusay na paraan). Ngayon, dapat ay maayos na talaga ang teksto. Maaari mo bang tingnan kung ayos na ito? At kung ayos na nga, ikaw ba ang naglilipat ng pahina, o ako ang dapat gumawa nito? [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:105%; color:#01b30e">'''Pamela Bertaccini'''</span>]] 14:28, 13 Hunyo 2025 (UTC)
:::::::Mayroon pa rin pero kaunti na lamang. Ito pa ang dapat isalin:
::::::::nag-explore -> sumubok
::::::::53rd -> ika-53
::::::::Castellana Caves -> mga Yungib ng Castellana
::::::Kapag okay na, ako na ang maglilipat. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:59, 15 Hunyo 2025 (UTC)
:::::::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Salamat muli sa iyong suporta. Sinunod ko ang iyong mungkahi at binago ang mga salitang kailangang baguhin. Mananatili akong available kung mayroon ka pang mapansin na kailangang baguhin. Salamat. [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:105%; color:#01b30e">'''Pamela Bertaccini'''</span>]] 09:33, 15 Hunyo 2025 (UTC)
== You're invited: Feminism and Folklore Advocacy Session – June 20! ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;>
Hello {{PAGENAME}}
[[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]]
We are pleased to invite you to an inspiring session in the Feminism and Folklore International Campaign Advocacy Series titled:
🎙️ Documenting Indigenous Women’s Wisdom: The Role of Grandmothers and Elders<br>
🗓 Friday, June 20, 2025<br>
⏰ 4:00 PM UTC<br>
🌍 Online – [https://us06web.zoom.us/j/86470824823?pwd=s7ruwuxrradtJNcZLVT9EyClb8g7ho.1 Zoom link]<br>
👤 Facilitator: Obiageli Ezeilo (Wiki for Senior Citizens Network)<br>
Join us as we explore how the oral teachings of grandmothers and elders preserve cultural heritage and influence today’s feminist movements. Learn how to document these narratives using Wikimedia platforms!
🔗 Event Page & Details:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Documenting_Indigenous_Women%E2%80%99s_Wisdom:_The_Role_of_Grandmothers_and_Elders
This session includes:<br>
✔️ A keynote presentation<br>
✔️ Story-sharing interactive segment<br>
✔️ Q&A + tools for documenting women’s wisdom on Wikimedia<br>
We hope to see you there!
Warm regards,<br>
Stella<br>
On behalf of Feminism and Folklore Team<br>
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 23:49, 17 June 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 -->
:''Thanks for the invite! It’s midnight in my time zone, and I have an early commitment the next day, so I won’t be able to attend. I hope it goes well!'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:00, 18 Hunyo 2025 (UTC)
== Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners ==
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
''{{int:please-translate}}''
Dear Wikimedian,
Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia.
To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted.
Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only.
If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help.
Warm regards,
[[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]]
::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 10:20, 21 Hunyo 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 -->
:{{Done}}. ''I already finished filling out the form. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:42, 23 Hunyo 2025 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po Jojit.
Pakilipat po ng [[pananalig ng sari]] patungo sa mas ginagamit na salin nito na [[teorya ng kategorya]]. Sa kasalukuyan, isang redirect ang teorya ng kategorya doon sa pananalig ng sari.
Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:05, 23 Hunyo 2025 (UTC)
:{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:09, 23 Hunyo 2025 (UTC)
::Magandang araw ulit po.
::Palipat rin po pala ng [[pagsakop sa lagusan ng ihi]] patungong [[impeksiyon sa daanan ng ihi]]. Per sa mga sanggunian na nakita ko sa net, ito ang ginagamit na salin para sa UTI (sources: [https://www.kidneyeducation.com/Filipino/Impeksiyon-sa-Daanan-ng-Ihi/997 Kidney Education], [https://www.chcrr.org/tl/patient-education/what-is-a-urinary-tract-infection-uti/ CHCRR], at maging [https://www.abs-cbn.com/lifestyle/2025/6/24/tv-patrol-mulberry-picking-patok-sa-arayat-pampanga-2029 ABS-CBN]). Salamat po ulit. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 06:09, 25 Hunyo 2025 (UTC)
:::{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:20, 25 Hunyo 2025 (UTC)
== Abuse filter ==
Hi Jojit fb, can I ask if the [[Natatangi:Talaan_ng_pansala/8]] is currently including blocking edits with the word "larendo valdez" in the edit summary? As I still see LTA can still cause vandalism without being blocked by this filter. [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 10:29, 23 Hunyo 2025 (UTC)
: Btw, if your filter doesn't already have this LTA blocking syntax, I can send you this one:<syntaxhighlight lang="css">
ccnorm("larendo Valdez") in ccnorm(SUMMARY)
</syntaxhighlight> [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 12:36, 23 Hunyo 2025 (UTC)
::{{ping|Như Gây Mê}} Maraming salamat sa pag-abiso! Maaari bang magbigay ka ng mga halimbawa ng kamakailang bandalismong "larendo valdez" na nalusutan ng pansalang ito? (''Thanks for the heads up! Can you provide examples to the recent "larendo valdez" vandalism that bypassed this filter?'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:16, 24 Hunyo 2025 (UTC)
::: @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] [https://tl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Google_Play_Music&curid=324213&diff=2165898&oldid=2165897 recent example here] [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 00:21, 24 Hunyo 2025 (UTC)
::::Salamat {{ping|Như Gây Mê}}! Naaayos ko na ang pansala. (''Thanks Như Gây Mê! Fixed the filter.'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:34, 24 Hunyo 2025 (UTC)
== [[Natatangi:Mga ambag/240B:253:3460:9300:71D0:A8FD:629:EF5B|240B:253:3460:9300:71D0:A8FD:629:EF5B]] ==
Hi Jojit, can you block this IP. The IP above continuously copying and pasting template content of another article into unrelated articles. [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 11:45, 28 Hunyo 2025 (UTC)
:{{done}} (''Done.'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:53, 29 Hunyo 2025 (UTC)
== Patulong po sa isyu ng isang artikulo ==
Magandang araw po may mga isyu po ang artikulong "[[Katutubong relihiyong Tagalog]].
May ipinasok po na nilalaman partikular na po dun sa "'''Mga Makabagong Diwata at mga mitolohikal na bathala."''' Kwestyunable po ang mga nilagay na mga makabagong bathala dahil walang malinaw na batayan na bahagi sa kasaysayan ito ng paniniwalang Tagalog. Kahit sa konteksto ng mitolohiya, hindi po ito pasok kung hindi ito naging bahagi ng pananampalataya nila. Tinanong ko na rin po kung anong katibayan— kagaya ng tala sa kasaysayan at antopolohikal na katibayan sa mga nilagay na pigura, ngunit wala pong nailatag na maayos na pagpapatibay.
Halimbawa:
'''*Dumangan-''' yung sanggunian po ay walang kinalaman dahil tungkol sa '''Capital House Investment Management Ltd,'''
'''*Mayari-''' ito po ay kwestiyonable dahil wala pong katibayan na naging bahagi ito ng paniniwalang Tagalog bilang Diyos ng buwan. Ang akda po ni Jocano ay di-mapagkakatiwalaan dahil wala itong nailatag na katibayan kung bahagi talaga ito ng paniniwalang Tagalog. Iba po ang sinasabi ng mga ibang tala sa kasaysayan kagaya ng Vocabulario de lengua Tagala at Boxer Codex
'''*Lakapati-''' ito po ay hindi makabago, parte talaga ito kasaysayan ng paniniwalang Tagalog, samakatuwid mali pong sabihin na makabago ito, dahil bahagi talaga ito ng katutubong paniniwala.
'''*Apolaki-''' ito po ay sa Pangasinan. Walang malinaw na tala sa kasaysayan kung bahagi ito ng paniniwalang Tagalog.
Sa tingin ko po, mas maigi pong burahin na lang ito dahil sa kawalan ng katiyakan at pagpapatibay. At saka, ang paksa po ng artikulo ay Katutubong relihiyong Tagalog. Yung mga makabagong Diyos po ay mas bagay na tituluhan na "Mga Kamakailang Literaryong Imbensyon” o “Kalituhan sa Modernong Panahon". Nakaka-mislead po kasi ang nilalaman na iyon kung ihahalo sa katutubong buhay-relihiyon ng Tagalog, lalo na po kung walang malinaw na katibayan.
Salamat po. [[Tagagamit:MysticWizard|MysticWizard]] ([[Usapang tagagamit:MysticWizard|kausapin]]) 23:07, 8 Agosto 2025 (UTC)
:Binabandalismo nya yung pahina. Una Binura nya yung Mga Sinaunang mga bathala, pagtapos binura mo yung mga maka "Mga Makabagong Diwata at mga mitolohikal na bathala. parehong tama ang mga lumang diyos at mga bagong diyos, kaya kita ni re reklamo badalismo ginagawa mo eh. Ang linaw linaw magkaiba yung mga Sinaunang bathala at diwata ng mga Tagalog, saka yung mga Makabagong mitolohikal. pareho mo binura sa magkaibang pagkakataon. Binandalismp mo yung pahina. Tignan nyo pa eh [[Tagagamit:ZamboniZoomer|ZamboniZoomer]] ([[Usapang tagagamit:ZamboniZoomer|kausapin]]) 23:44, 8 Agosto 2025 (UTC)
== Badalismo pa Block po ng Vandal ==
Magandang Araw po, paki double check and block po si [[Tagagamit:MysticWizard]] yung mga edit po nya vandalismo. Sinilip ko yung mga edit nya mali mali yung nilalagay nya tas marami siyang binubura. Tignan nyo po yung editing history nya mula [[Katutubong relihiyong Tagalog]] hangang sa [[Babaylan]] pati narin sa [[Kasariang sariling pagpapakilanlan]] at marami pang iba, gumagamit siya ng chatgpt para ibahin yaong artikulo at malakas ang POV at homophobikong pananaw sa mga artikulo. paki sundan po yung mga edit nya. makikita ninyo puro sya bandalismo at POV pagdating sa mga artikulong may kasarian. Patuloy pong gumagawa ng bandalismo at mukhang palagi niyang tinatarget yung mga pahina ng pag tungkol sa kasarian at sekswalidad. Paharang po nito. double check po ninyo Salamat po.[[Tagagamit:ZamboniZoomer|ZamboniZoomer]] ([[Usapang tagagamit:ZamboniZoomer|kausapin]]) 13:32, 9 Agosto 2025 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang gabi po, {{ping|Jojit fb}} Palipat po sana ng [[Kapuluan ng Kaláyaan]] (na may tuldik sa ikalawang ''a'') patungo sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] (walang tuldik). Hindi po kasi ginagamit sa karaniwang diskurso yung may tuldik, at mukhang nagawa po yata ito ng naglipat kanina bilang pang-iwas sa error sa paglipat dulot ng teknikal na restriksiyon. Sana po ay maaksyunan agad sa libreng oras niyo. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 13:34, 9 Agosto 2025 (UTC)
:{{ping|GinawaSaHapon}} {{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 07:37, 11 Agosto 2025 (UTC)
== Vandalism ==
* {{pagelinks|Saging}}
Hi @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], have a nice day. Could you please check the page history of [[Saging]] and protect this page to prevent vandalism. It has added blatant arbitrarily and unsourced content (see his contributions here: [[special:contribs/136.158.79.146|136.158.79.146]] and [[special:contribs/112.206.250.216|112.206.250.216]]). Thanks! - [[Natatangi:Mga ambag/131.226.106.29|131.226.106.29]] 10:05, 10 Agosto 2025 (UTC)
:Hinarang muna ang mga di nakarehistrong tagagamit. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 07:43, 11 Agosto 2025 (UTC)
== Block vandalism ==
Hi Jojit, can you please block [[Tagagamit:Holobungasixgorillion]]. This account is only for vandalism. Thanks! [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 11:02, 11 Agosto 2025 (UTC)
:+ [[Tagagamit:MNSQPC]] [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 11:04, 11 Agosto 2025 (UTC)
:{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:27, 12 Agosto 2025 (UTC)
== Palipat po ulit ==
Magandang gabi, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Palipat po ng [[Suwesya(Sweden)]] patungo sa [[Suwesya]]. May nagkamali na naman po kasi sa paglipat. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 13:45, 15 Agosto 2025 (UTC)
:Ok na po pala. Nailipat na po ng isang admin. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:58, 16 Agosto 2025 (UTC)
::Binura ko na lamang 'yung [[Suwesya(Sweden)]] dahil hindi balido. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:28, 17 Agosto 2025 (UTC)
== Pagbubura ==
Bakit binubura ng mga artikulo na ginagawa ko ulit para sa astronomiya? [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:08, 26 Agosto 2025 (UTC)
:Wala namang naburang ginawa mo. Tingnan ito [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Naburang_mga_ambag/XiAndromedae], salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:11, 26 Agosto 2025 (UTC)
::Pasensya na pero pag may ginagawa akong artikulo may nakikita ako "binura ni Jojit FB" at pumupunta sa Tagagamit artikulo mo. [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:17, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::Wala din napuntang artikulo sa Tagagamit namespace ko. Tingan ito [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Talatuntunan_ng_unlapi?prefix=Jojit+fb%2F&namespace=2], salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:20, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::Pakitukoy na lang 'yung pangalan ng artikulo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:22, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::Pag ginagawa ko si Titania, nakikita ko na pag umulit kay sa pag-aalis ko sa app May nakikita ako bago pumunta sa editing
::::Pasensya kung hindi, nakikita ko lang ito sa lahat na artikulo na nagawa ko pag pupunta doon ulit. [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:23, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::::''Sorry'', medyo hindi ko naintindihan 'yung sinabi mo. Pero kung ang tinutukoy mo na [[Titania]], wala pa ang artikulong ito at di naman ito nabura kailanman. Tingnan ito [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Tala/delete&page=Titania], salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:34, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::::kaya nga, ang <nowiki>[[Titania (buwan)]]</nowiki> ay ginagawa ko habang inilagay ko ang comment, pasensya pero nakikita lang ang pangalan mo doon sa artikulo habang ginagawa siya kanina. [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:48, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::::::Ah ok, nakuha ko na. 'Yung [[Titania (buwan)]], nabura ko 'yan noong 2019 pa. At binura ko 'yung nakaraang bersyon niyan bago ang 2019. Ang dahilan ay dahil walang sapat na impormasyon sa matagal na panahon, ayon sa [[WP:BURA]] B1. ''Actually'', 'yang bagong likha mo dapat sa [[Titania]] dapat dahil wala namang ibang artikulo dito sa Wikipediang Tagalog na Titania. Teka, ilipat ko. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:14, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::::::Paano mo inilipat ang pangalan ng Artikulo? [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 05:26, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::::::::Mayroong link na "Ilipat" sa "Mga kagamitan" na matatagpuan sa kanang bahagi kung nasa desktop/computer/laptop ka. Para sa dokumentasyon, tingnan ito [[:en:Wikipedia:Moving a page]]. Wala pang katumbas 'yan sa Tagalog, pero 'yung konsepto, pareho lang. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:38, 26 Agosto 2025 (UTC)
== Posibleng kaso ng bandalismo ==
Magandang hapon po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Ngayong hapon po, sunod-sunod na nag-edit si [[Tagagamit:Derk29]] ng mga walang katuturang edit (puro mga espasyo) mula 11:35 ng umaga hanggang 17:18 ng hapon. Hindi ako sigurado kung isang kaso ito ng bandalismo, pero pasok ito sa spamming. Baka kagagawan ng isang automated script lalo na't halos magkakasunod-sunod ang pasok ng edit. Sana magawan agad ng paraan, napo-pollute ang Recent changes dahil dito e. Espekulasyon ko lang, pero nagpapadami yata ng edit count. Salamat. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 09:39, 2 Setyembre 2025 (UTC)
:Binigyan ko na siya ng babala sa kanyang usapang pahinang tagagamit. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:10, 3 Setyembre 2025 (UTC)
== [[:en:WP:EDITWAR|Digmaan ng pag-edit]] ==
May nangyayaring [[:en:WP:EDITWAR|digmaan sa pag-edit]] (WP:EDITWAR) sa mga artikulong ito: [[Kara David]], [[Kyla]], [[Katrina Velarde]], [[Golden Cañedo]], [[Connie Sison]], at [[Allona]]. Ang anonymous user na ito ay blinock ng isang global sysop [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/~2025-27236-37] at ni Waykurat [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/~2025-26682-35] dahil sa pagbabandalismo o mga kwestyonableng edit. Hinihiling ko po sana na '''taasan ang proteksyon ng mga pahinang nabanggit''' dahil ito po ang palaging binibisita ng "offending" user. Kahit ilang beses na po siyang nasabihan sa talk page at na-block, gumagamit pa rin siya ng isang di-malinaw na edit summary tulad ng "Oo Nga" at tila nakakatakas po sa mga restriksyon. [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 23:45, 1 Oktubre 2025 (UTC)
:Ang offending user ay patuloy pa ring nakikipagdigma ng edit (WP:EDITWAR) sa nabanggit na mga artikulo [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 00:42, 3 Oktubre 2025 (UTC)
::Naprotekta ko na ang mga pahinang nabanggit mo at gumawa rin ako ng restriksyon sa paglalagay sa ''edit summary''. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:14, 3 Oktubre 2025 (UTC)
:::Pabago-bago pala tagagamit po nila. Kamakailan po ay nanira sila sa mga pahina ng [[Regine Angeles]] at [[Rachelle Ann Go]]. Ito po yung isa niyang tagagamit: [[Natatangi:Mga ambag/~2026-19445-27|<bdi>~2026-19445-27</bdi>]]. Ka-iba po ang gumagamit pa rin siya ng isang di-malinaw na edit summary tulad ng "Ayos" niya. [[Natatangi:Mga ambag/~2026-19686-31|~2026-19686-31]] ([[Usapang tagagamit:~2026-19686-31|talk]]) 11:20, 30 Marso 2026 (UTC)
::::Nakaprotekta na ang mga pahinang nabanggit. Di ko mailalagay sa ''abuse filter'' 'yang "Ayos" dahil karaniwang salita 'yan. Magbantay na lamang tayo sa mga pahina. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 12:58, 30 Marso 2026 (UTC)
== Tinatanggal [[:Tagagamit:Tina wavv]] ==
Kamusta, sir @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].... Mangyaring tanggalin ang mga pahina sa pag-redirect [[:Tagagamit:Tina wavv]] dahil mayroong pag-redirect sa mga hindi umiiral na pahina. Maraming salamat.... [[Natatangi:Mga ambag/~2025-29684-31|~2025-29684-31]] ([[Usapang tagagamit:~2025-29684-31|talk]]) 16:07, 22 Oktubre 2025 (UTC)
:ang Wavv ay tinatag noong nakaraang taon at naging parte ng live stream ng NASA para sa Solar Eclipse. Ang Wavv AI Music ay ginamit din sa Noke Mall, games at mga events lalo na sa tech week ng San Francisco, California. Ang Wavv AI Music ay may mga sponsorship din para sa darating na taon at kasalukuyang kausap ang Netflix, Roblox at Youtube para sa partnership program. [[Tagagamit:Tina wavv|Tina wavv]] ([[Usapang tagagamit:Tina wavv|kausapin]]) 20:21, 22 Oktubre 2025 (UTC)
::Replying in English: No independent media coverage from a quick Google search, failing [[:en:WP:NOTABILITY|Wikipedia's notability guideline]]. Basing from the [[Wavv]] article itself, it is moreso promotional than an encyclopedic one. Some of the sources used were down such as this one [https://globalleadersinstitute.org/arts-prize-2025] and this one [https://www.benzinga.com/pressreleases/25/09/n39104435/wavv-ai-music-innovation]. I'm not even sure if the article is overall AI generated and spewing "hallucinations". [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 00:30, 23 Oktubre 2025 (UTC)
:Salamat sa pag-ulat ''anon user'' at sa pagtugon mo [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]]. Nabura ko na ang parehong pahinang tagagamit at 'yung artikulo mismo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:49, 23 Oktubre 2025 (UTC)
::Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
::Bumalik na naman yung Tina wavv at ginawa muli yung artikulo, sa ilalim ng pangalang [[Wavv AI]]. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:59, 24 Oktubre 2025 (UTC)
:::Salamat sa pag-ulat. {{done}} Nabura na. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:02, 24 Oktubre 2025 (UTC)
== Request ==
Hello, Jojit fb.
Can you translate and rename the English title [[Jerusalem Light Rail]] into Tagalog? Israel is not an English-speaking country and English is not an official language in Israel.
Yours sincerely, [[Natatangi:Mga ambag/~2025-34052-15|~2025-34052-15]] ([[Usapang tagagamit:~2025-34052-15|talk]]) 14:59, 17 Nobyembre 2025 (UTC)
:''Thanks for your message. Somebody already renamed it.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:08, 18 Nobyembre 2025 (UTC)
== Translation request ==
Hello, Jojit fb.
Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Tagalog Wikipedia? It does not need to be long.
Yours sincerely, [[Tagagamit:Kurcke|Kurcke]] ([[Usapang tagagamit:Kurcke|kausapin]]) 21:12, 18 Nobyembre 2025 (UTC)
:''Sorry, I have other priorities in this wiki, and most likely I can't fulfill your request. You may request it to the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Community Notice Board]. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:28, 19 Nobyembre 2025 (UTC)
::Hello, Jojit fb.
::I understand. Thank you for the advice.
::Yours sincerely, [[Tagagamit:Kurcke|Kurcke]] ([[Usapang tagagamit:Kurcke|kausapin]]) 07:20, 19 Nobyembre 2025 (UTC)
== Bakit maraming bandalismo ==
Bakit maraming bandalismo sa Wikipedia [[Tagagamit:TFFA-4460|TFFA-4460]] ([[Usapang tagagamit:TFFA-4460|kausapin]]) 07:21, 3 Disyembre 2025 (UTC)
:Maraming dahilan ang bandalismo sa Wikipedia. Pangunahin dito ang pagiging bukas nito at maaaring baguhin ninuman ang ilang mga pahina. Pangalawa, kakaunti lamang ang mga boluntaryong patnugot o ''editor'' na nagbabantay sa mga artikulo, at hindi sa lahat na oras, may magpapanumbalik ng mga binandalong pahina. Ang iba pang dahilan ay pagsubok (o ''testing'') lamang, nagpapansin, hindi sinasadyang pagkakamali, at magkaroon ng disrupsyon sa Wikipedia bukod sa iba pang dahilan. Salamat sa tanong mo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:02, 3 Disyembre 2025 (UTC)
== Maikling deskripsyon ==
Maligayang Pasko Jojit! Kahit paPasko na nag-aambag parin tayo dito sa Tagalog Wikipedia! Napakadakila ng ginagawa natin para sa sarili nating wika!
May hiling ako; maari ba na malagay rin sa PC bersyon ng Wikipedia Tagalog ang mga maikling deskripsyon kahit pa nabuksan na ang akda? Dahil sa kasalukuyan, nasa hanapan lang ng Wikipedia Tagalog sa PC ang mga maikling deskripsyon, di tulad sa mobile bersyon at sa Wikipedia Ingles na sa pareho mayron. Pinapangako kong lubhang makakatulong tong pagbabagong to sa pagsasalamuha ng mga tao sa Wikipedia Tagalog. Salamat Jojit! [[Tagagamit:Cloverangel237|Cloverangel237]] ([[Usapang tagagamit:Cloverangel237|kausapin]]) 12:10, 24 Disyembre 2025 (UTC)
:Maligayang Pasko din sa iyo {{ping|Cloverangel237}} Dinagdag ko na 'yung gadget para sa maikling deskripsyon. Maaari mo siyang paganahin sa pagpunta sa [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_nais#mw-prefsection-gadgets Mga nais mo > Mga gadyet (kasangkapan)] at i-tsek ang Shortdesc helper at I-''save'' ang iyong kagustuhan. Kapag nagawa mo na iyon, makikita mo na ang mga maikling deskripsyon sa mga artikulo, at kung wala pa, puwede kang magdagdag. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 07:53, 25 Disyembre 2025 (UTC)
::Salamat sa pagtupad ng hiling ko, Jojit! Pagpalain ka sana ngayong bagong taon! [[Tagagamit:Cloverangel237|Cloverangel237]] ([[Usapang tagagamit:Cloverangel237|kausapin]]) 10:05, 28 Disyembre 2025 (UTC)
:::Walang anuman. Pagpalain ka din ngayong bagong taon! :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 22:54, 28 Disyembre 2025 (UTC)
== Pagkonekta sa isang artikulo ==
Malapit na ang 2026 sapagkat wala pa akong magawa na artikulo dahil ang [[Bunganga (heolohiya)]] ay wala pa ring translation button dahil hindi ko kaya ma-edit ang [[wikidata:Q55818|impact crater sa Wikidata]] kasi naprotektahan. Sana maikonekta mo ang artikulo na iyon dahil kaya mo iyata ikonekta sila. '''{{font color|#00C080|Maligayang bagong taon!}} '''
[[Tagagamit:XiAndromedae|{{font color|#0080FF|XiAndromedae}}]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 00:43, 31 Disyembre 2025 (UTC)
:Salamat sa mensahe mo. Pinalawig ko muna ang artikulo mo at ikonekta sa [[wikidata:Q3240715|crater]] imbis sa [[wikidata:Q55818|impact crater]] dahil "bunganga" (''crater'') lamang ang ginawa mong pamagat at hindi "bunganga dulot ng banggaan" (''impact crater''). Manigong bagong taon din sa iyo! :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:22, 31 Disyembre 2025 (UTC)
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear {{BASEPAGENAME}},
We are pleased to invite you to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and women.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
*For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
* Join the office hours on 23 January 2026 and connect with the international Team. ([[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|sign up now]])
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 16:31, 18 Enero 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=29949330 -->
== Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury ==
Hello {{PAGENAME}}!,
Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts!
To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have:
* Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]:
* Started promoting the campaign within your community.
* Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified.
* Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community.
=== Internet & Childcare Support ===
Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''.
'''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]'''
Requests submitted after this date will not be entertained.
=== Important Participation Guidelines ===
* Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers).
* If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us.
=== Community Engagement ===
* Keep your community active and motivated throughout the campaign.
* Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally.
* In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''.
Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊
Thank you for your collaboration!
''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.''
Feminism and Folklore International Team.
–[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 05:17, 16 Pebrero 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 -->
== Help ==
Hello, I recently created [[Pagpatay ng lahi sa Gaza|this]] article. Can you help me improve it? You said I know English. [[Tagagamit:جودت|جودت]] ([[Usapang tagagamit:جودت|kausapin]]) 17:15, 22 Pebrero 2026 (UTC)
:''I will try to make improvements, but this is not my priority at the moment. You may want to ask someone from the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], the community notice board, where someone may be willing to help you. Thank you.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:55, 23 Pebrero 2026 (UTC)
== Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers ==
<div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
Dear Organizer,
I hope this message finds you well.
First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause.
As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]].
Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed.
Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance.
Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful.
Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon.
Warm regards,
[[User:Tiven2240|Tiven2240]]
on behalf of Feminism and Folklore International Team
<nowiki>#WeTogether</nowiki>
</div></div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 11:57, 11 Abril 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 -->
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 Abril 2026 (UTC) </div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 -->
== Maaari kang bumoto sa U4C election ==
<section begin="announcement-content" />
Kinoktak kita dahil bumoto ka dati sa eleksiyon ng [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Maaari kang bumoto sa kasalukuyang U4C election, na bukás ngayon at magsasara sa 2 Hunyo 2026. Basahin pa patungkol sa mga kandidato at ang eleksiyon dito sa [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|pahinang pang-eleksiyon sa Meta]], at doon ka rin makakapagboto. Importante ang pakikilahok dito sa pamamahala ng mga komunidad ng Wikimedia, at nakagagalak na iyong mapag-aralan ang mga kandidato at ang pagboto.
-- Sa kooperasyon ng U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
[[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:16, 20 Mayo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569826 -->
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. May naglipat kamakailan sa pahina ng Singapura papunta sa anyo na may diacritics ([[ Síngapúra]]). Pa-revert po sana pabalik sa Singapura o Singapore. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 01:17, 22 Mayo 2026 (UTC)
:Update po. Nilipat po ulit ng user yung pahina patungong [[Singgapúr]]. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 02:21, 22 Mayo 2026 (UTC)
:{{ping|GinawaSaHapon}} Ok na 'yung pahina. Nakaprotekta na rin ang paglipat. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:29, 23 Mayo 2026 (UTC)
== Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 ==
Dear Feminism and Folklore organiser,
This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''.
Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026.
Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign.
Best regards,
'''Feminism and Folklore International Organizing Team'''
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:09, 3 Hunyo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 -->
:''I have already completed that. By the way, I sent an email to your support address on May 13, 2026, but I have not received a response yet. Could you please check on its status? Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:54, 3 Hunyo 2026 (UTC)
== Wikipedia Asian Month 2025 Golden Barnstar ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div style="text-align: center;">
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|500px]]</div>
[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
</div>
<!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist2&oldid=30642952 -->
:''Thank you.'' :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:53, 7 Hunyo 2026 (UTC)
== Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''.
Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages.
Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign.
=== Appreciation Form ===
As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''.
'''Form link''' -
[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here]
; Deadline
: 22 June 2026
Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process.
=== Thank you ===
We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world.
Congratulations once again on your achievement.
—''Feminism and Folklore International Organizing Team''
</div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 17:25, 7 Hunyo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 -->
== Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your dedication, coordination, and hard work played a vital role in making this year's [[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign successful. We truly appreciate the time and effort you invested in engaging your community and supporting participants.
As we have completed the jury phase and begin planning for next year's campaign, we would like to learn from your experiences. Please complete the organisers' feedback form and share your insights, challenges, and suggestions on how we can improve the campaign.
'''This feedback form is mandatory for all organisers''', as it helps us evaluate the campaign and make meaningful improvements for future editions.
'''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf6IsGAsxkTEWTwueyLg-gBjRVlY3g2kTNj3xRhDiILiQnQwQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please submit your response by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for your invaluable contributions and for helping make Feminism and Folklore a global success. We look forward to working with you again in the future!
Regards,
'''Feminism and Folklore Team'''
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:05, 18 Hunyo 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704175 -->
== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.
As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.
As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.
'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!
Best regards,
Feminism and Folklore international Team.
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 14:31, 18 Hunyo 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 -->
== Proteksiyon sa mga pahina ==
Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
Kasalukuyang binibrigada po ang pahinang [[Iglesia ni Cristo]] (at ilang kaugnay tulad ng [[Felix Manalo]]) magmula noong sumikat sa Reddit (r/Philippines) yung isang post tungkol sa vandalism sa naturang pahina. Mangyari po sanang gawing protected yung pahina kahit hanggang sa humupa ang kasalukuyang sitwasyon. May mga nakarehistrong user din po palang kabilang sa brigada.
Sa kabilang banda po, pakisilip po sana mga ambag ni JohnDeo33. Hindi ko po masabi kung vandalism po yon o good faith edit lang ng kasisimula. Kayo na po manghusga. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 02:22, 12 Hulyo 2026 (UTC)
:Salamat sa pag-ulat {{ping|GinawaSaHapon}} nakaprotekta na ang mga pahina. Binalaan ko na lamang muna si Johndeo333. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:14, 12 Hulyo 2026 (UTC)
::Pakiharang po sana mga ambag ni JohnDeo33 dahil sa balewalain ang mga babala at pag-tuloy ng nakakagambala o ''disruptive'' yung mga pahina. Salamat po. - [[Natatangi:Mga ambag/~2026-39748-04|~2026-39748-04]] ([[Usapang tagagamit:~2026-39748-04|talk]]) 08:36, 14 Hulyo 2026 (UTC)
:::{{Done}} Hinarang na. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:51, 14 Hulyo 2026 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
Pakilipat po sana ng [[Panahon (meteorolohiya)]] patungo sa [[Panahon]], na kasalukuyang redirect ng [[Oras]]. Nilipat ko po kasi ang Oras mula sa dating Panahon dahil isa itong natural disambiguation sa karaniwang diskurso. Mas tumutukoy ang ''panahon'' bilang katumbas ng ''weather'' sa Ingles ayon sa karaniwang paggamit. Kumbaga, kapag tinanong ng "ano ang panahon ngayon?", hindi naman sasagot ng alas-dose ang kausap. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 08:33, 22 Hulyo 2026 (UTC)
:{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:30, 22 Hulyo 2026 (UTC)
== Tulong ==
Kumusta {{ping|Jojit fb}} Isa akong bagong tagagamit ng Wikipedia dito. Kamakailan lang, tinanong ko ang isang tagagamit na si [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] tungkol sa aking pag-aalala tungkol sa aking mga kamakailang ginawang artikulo sa Tagalog Wikipedia, ngunit hindi ko pa maidaragdag ang mga sitelink sa Wikidata dahil hindi pa awtomatikong nakumpirma ang aking account.
Maaari mo bang idagdag ang mga sumusunod na sitelink sa kanilang mga kaukulang item sa Wikidata?
* Bagong Pangkalahatang Katalogo (New General Catalogue) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Bagong_Pangkalahatang_Katalogo
* Paskong pang-ilaw (Christmas lights) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Paskong_pang-ilaw
Narito ang isa pang artikulo sa Wikipediang Tagalog na hindi ko ginawa noong una pa lang, palagay rin ng sitelink:
* Estatwa (Statue) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Estatwa
Pakitingnan din ang artikulong ito dahil karamihan sa mga ito ay hindi isinalin sa Tagalog (Filipino) at dapat itong isalin sa lalong madaling panahon:
* Anya Taylor-Joy - https://tl.wikipedia.org/wiki/Anya_Taylor-Joy
Isa pang isyu: Gusto kong ilipat ang artikulo ng pahina ng tagagamit na ito sa isang pangunahing pahina (Main Page). Lumalabas na mayroong isang na-redirect na pahina tungkol sa [[Huntington Beach]] at hindi ko ito mapagsama-sama. Kaya, maaari mo bang subukang ayusin ang isyung ito:
* Huntington Beach, California - https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:Caehlla2357/Mga_nais_gawin_na_artikulo/Huntington_Beach,_California
Sana ay tumugon ka. Maraming salamat po! [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 14:42, 6 Agosto 2026 (UTC)
:Paumanhin, gusto ko man tumulong sa iyo, marami akong ibang prayoridad sa wiking ito. Mga gawaing tagapangasiwa lamang ang mapagbibigyan ko. Sa lahat ng hiniling mo, ang gawaing tagapangasiwa lamang diyan ay ang paglipat. Subalit ang pinapalipat mo ay hindi pa maaaring ilipat dahil napakaikling artikulo pa siya. Kung mapapalawig ito sa balangkas at maayos ang pagkasalin, matutulungan kita sa paglipat. Sa ibang aspeto, maaring tumulong sa iyo ang mga tagagamit na hindi tagapangasiwa. Kung gusto, maaari mong hilingan iyan sa [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan] kung saan mas maraming iba pang tagagamit ang maaaring tumulong sa iyo. Maraming salamat sa pag-unawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:21, 6 Agosto 2026 (UTC)
::Kumusta po. Kamakailan lang, inayos ng [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ang mga isyu tungkol sa mga artikulong [[Bagong Pangkalahatang Katalogo]], [[Paskong pang-ilaw]], [[Estatwa]], at [[Anya Taylor-Joy]], ngunit, hindi niya kayang ayusin ang isyu tungkol sa [[Huntington Beach, California]], kaya ako nagtanong sayo upang ayusin ito. Hindi po ba ikaw yung tagapangasiwa dito sa Tagalog Wikipedia? May iba pa akong makakatulong upang ayusin ang artikulong ito? [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 02:46, 7 Agosto 2026 (UTC)
:::Tulad ng nasabi ko, matutulungan kita sa paglipat dahil nga tagapangasiwa ako. Pero, tulad ng sinabi ko, napakaikli niya, 'yung balangkas o ''draft'' na ito: [[Tagagamit:Caehlla2357/Mga_nais_gawin_na_artikulo/Huntington_Beach,_California]]. Kailangang palawigin o habaan ito, na hindi bababa sa 300 salita na may mga sanggunian bago siya mailipat. Kaya, kailangang muna mapahaba siya bago siya mailipat. Balikan mo ako kung napahaba na siya at ililipat ko siya. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:16, 7 Agosto 2026 (UTC)
::::Paumanhin po at ako'y nawalan ng gana na mag-edit nang ilang taon. Marami na akong maisusulat muli, ngunit marami na rin akong karagdagang paksa na nais talakayin. [[Tagagamit:Caehlla2357|Caehlla2357]] ([[Usapang tagagamit:Caehlla2357|kausapin]]) 11:54, 7 Agosto 2026 (UTC)
:::::{{ping|Caehlla2357}} Ayos lang, hindi mo po kailangang magsisi. Gusto ko lang siguraduhin na ang ilang artikulong wala sa pangunahing pahina (''Main page'') ay dapat ding nasa pangunahing pahina. Tinitiyak nito na ang Tagalog Wikipedia ay may mga artikulo sa ibang mga wika ng Wikipedia. Kaya ko po kino-convert ang iyong mga artikulo sa isang pangunahing artikulo (''Main''), hindi isang artikulong tagagamit (''User article''), gaya yung ginawa mo. Kung mayroon kang ibang mga paksang nais pag-usapan, tanungin mo lang ako. Sana maintindihan mo, salamat po. [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 03:55, 8 Agosto 2026 (UTC)
:::::{{ping|Caehlla2357}} Hindi ikaw ang tinutukoy ko. Nagkataon lamang nasa ''draft'' mo 'yung gusto palawigin ni {{ping|Lolbet101}}. ''Anyway'', hindi mo na kailangang mong mag-paumanhin dahil lahat naman ginagawa dito walang pilitan at boluntaryo lamang. Salamat.
5qhns1lb3xbpcf1y5uw6tq9vgaffy30
2219674
2219661
2026-08-08T04:26:59Z
Jojit fb
38
/* Tulong */
2219674
wikitext
text/x-wiki
{{Hidden title}}
<div style="float: right; position: absolute; left: 0px; top: -75px; padding-top: 0px; padding-left: 0px;"><div style="background:white; font-size: 150%; padding-top: 0px; padding-bottom: 0; position:relative; left:0; ">'''Kausapin si Jojit'''</div></div>
<div id="talkpageheader-override" class="topicon" style="float: left; position: absolute; left: -1px; top: 20px; padding-top: 0px; padding-left: 0px; display:none">
{{Usertalksuper|user=Jojit}}
</div>
<div id="talk" class="plainlinks" style="border: 2px solid #800000; margin: 0em 1em 0em 1em; text-align: center; padding:5px; clear: both; background-color: #FFFFFF">
Hindi tulad ng mga ibang Wikipedista, '''hindi ako gumagawa ng mga arkibo ng mga Usapang Pahina''' yayamang awtomatikong naarkibo ang mga lumang pagbabago, na makikita gamit ang "[https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_tagagamit:Jojit_fb&action=history pahina ng kasaysayan]". Ngunit tinatala ko [[User talk:Jojit fb/Mga kumentong tinanggal|'''ang mga kumentong tinanggal ko''']]. Tinatala ko rin ang mga [[User talk:Jojit fb/Mga arkibo ng ABN|arkibo ng mga artikulong ginawa at pinalawig ko]] na naging "Alam ba ninyo?" Ganoon din ang [[User talk:Jojit fb/Mga pasasalamat, pagbati at parangal|mga pasasalamat, pagbati at parangal]] na pinapanatili ko dito upang kilalanin ang mga taong nagkaloob nito at ibalik sa kanila ang pasasalamat at di upang ipagmalaki ko ang parangal na natamo ko.</div>
{{TOC right}}
== A barnstar for you! ==
{| style="border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};"
|rowspan="2" valign="middle" | [[File:Bästa nyskrivna.svg|100px]]
|rowspan="2" |
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''100,000 edits'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" |Awarded to Jojit fb up 100,000 edits to Tagalog Wikipedia! Your edits are much appreciated! Well done! - [[Natatangi:Mga ambag/112.202.96.78|112.202.96.78]] 02:13, 30 Mayo 2024 (UTC)
|}
:''Thanks.'' Maraming salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:59, 30 Mayo 2024 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang gabi.
Gusto ko po sanang ilipat yung pahina ng [[lingguwistika]] papunta sa [[lingwistika]] (mas ginagamit sa mga naka-Tagalog na pahina sa internet, ayon sa research ko), pero nagkakaproblema po ako dito. Hindi ako sigurado kung paano ko ito ililipat, since may "lingwistika" na pahina kaya nagkaproblema. Sinubukan kong tanggalin yung redirect doon, pero ganon pa rin.
Salamat po sa tulong.
[[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 13:00, 1 Hunyo 2024 (UTC)
:Paumanhin {{ping|GinawaSaHapon}}, subalit mas tama ang "lingguwistika" kasi sa ortograpiyang Tagalog/Filipino "kung ano ang bigkas ay siyang baybay". Wala pa din akong nakikitang diksyunaryo na ang baybay ay "lingwistika". At sa tingin ko na mas popular ang "lingguwistika" at ito ang ginamit mismo ng [http://wika.pbworks.com/f/ORTOPDF.pdf dokumento] ng [[Komisyon sa Wikang Pilipino]] tungkol sa [[Palabaybayan ng Filipino|Ortograpiyang Filipino]]. Gayon din ng sa isang [https://phlconnect.ched.gov.ph/admin/uploads/eae27d77ca20db309e056e3d2dcd7d69/Batayang-Kaalaman-sa-Wika-at-Lingguwistika-LOPEZ-MARIA-ELIZA-S.pdf dokumentong] naka-''upload'' sa [[Kagawaran ng Edukasyon]]. Kung tingin mo na karaniwan pa rin ang "lingwistika", ihain mo na lamang sa [[WP:KAPE|Kapihan]] para magkaroon ng konsenso. Kung anuman ang mapagkasunduan, susunod ako at ililipat ang dapat na ilipat. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:40, 1 Hunyo 2024 (UTC)
::Sige, hindi ko na masyadong iaargumento pa ito. Okey naman ako sa kahit ano e.
::[[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:46, 2 Hunyo 2024 (UTC)
== Tinatanggal [[Tagagamit:SahilgKhan3]] ==
Kamusta, Sir @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]..... Mangyaring tanggalin ang mga pahina sa pag-redirect [[Tagagamit:SahilgKhan3]] kasi nilalaman ay. Maraming salamat...... [[Natatangi:Mga ambag/2001:448A:1021:28B1:4935:FF5:CDF9:2764|2001:448A:1021:28B1:4935:FF5:CDF9:2764]] 09:44, 4 Hunyo 2024 (UTC)
:{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:32, 4 Hunyo 2024 (UTC)
== Edit warring si 49.144.10.114 ==
*{{pagelinks|Vicarius Filii Dei}}
*[[special:contribs/49.144.10.114]]
Pakiharang po ng IP address 49.144.10.114 dahil binababoy yung mga pahina nina [[Vicarius Filii Dei]]. Hindi po sila pasok sa notability ng Wikipedia. Rinerevert ni 49.144.10.114 yung paglagay ko ng nilalaman. Base na rin po sa ambag, mukhang may [[:en:WP:NPOV|WP:NPOV]] rin po ito.
Maraming salamat po. - [[Natatangi:Mga ambag/124.217.58.254|124.217.58.254]] 01:00, 30 Hunyo 2024 (UTC)
:{{done}} Nakaprotekta na rin ang pahina. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:29, 30 Hunyo 2024 (UTC)
== Palikha ng bagong kategorya ==
* [[:Kategorya:Mga file format pang-kompyuter]]
* [[:Kategorya:Mga file sa kompyuter]]
Sinubukan na magdagdag ng dalawang kategorya dahil ito ay [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Talaan_ng_pang-aabuso&wpSearchUser=124.217.51.239 hindi pinayagan] gawa ng ''edit filter''. Gusto ko po sanang palikha yung kategorya ng tungkol sa kompyuter. Maraming salamat. - [[Natatangi:Mga ambag/124.217.51.239|124.217.51.239]] 03:51, 5 Hulyo 2024 (UTC)
:Subukan mo uli. Puwede ka nang maglikha ng kategorya pero 'yung isa mong kategorya (Kategorya:Mga file sa kompyuter) ay walang laman. Kung hindi mo agad malagyan ang kategoryang iyan, mabubura iyan. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:28, 6 Hulyo 2024 (UTC)
::Tapos na po ako mag-edit sa nasabing palikha ng bagong kategorya. Salamat po. - [[Natatangi:Mga ambag/124.217.51.239|124.217.51.239]] 03:58, 7 Hulyo 2024 (UTC)
== Bandalismo ==
Magandang araw po, [[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Paharang po si [[Natatangi:Mga ambag/112.198.121.161|<bdi>112.198.121.161</bdi>]] dahil sa bandalismo at pang-ii-spam sa mga pahina. Kayo na po ang bahala kung gaano katagal. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 07:03, 5 Hulyo 2024 (UTC)
:Pabago-bago pala IP po nila. Kamakailan po ay nanira sila sa mga pahina ng [[Meta Platforms]] at [[WhatsApp]]. Ito po yung isa niyang IP: [[Natatangi:Mga ambag/112.198.113.21|<bdi>112.198.113.21</bdi>]]. Pare-pareho po ang edit message niya. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 07:07, 5 Hulyo 2024 (UTC)
::Prinotekta ko na lamang ang mga pahinang binandalo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:31, 6 Hulyo 2024 (UTC)
:::Pabago-bago pala IP po nila. Paharang po si 112.198.64.0/18 dahil sa bandalismo at pang-ii-spam sa mga pahina. [[Natatangi:Mga ambag/112.202.102.174|112.202.102.174]] 11:10, 14 Hulyo 2024 (UTC)
::::Prinotekta ko na lamang ang artikulong [[Microsoft Windows]]. Tapos, may ginawa na lamang akong ibang paraan para hindi na siya makapagbandalo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:29, 15 Hulyo 2024 (UTC)
== Paki-update po ng Padron:Ibang gamit ==
Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], paki-update po sana ng [[Padron:Ibang gamit]] upang umayon ito sa hitsura ng ibang mga hatnote dito sa tlwiki. Kasalukuyan po kasi itong gumagamit ng karaniwang text na hindi katulad ng ibang katulad na hatnote dito at sa enwiki. Nakaharang kasi po ito sa ngayon. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 08:15, 14 Hulyo 2024 (UTC)
:Medyo madami ang gagawin dito. Ipila ko lang sa gagawin ko. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:45, 15 Hulyo 2024 (UTC)
::Sige lang po. Di naman kinakailangan agad-agad to. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 06:27, 16 Hulyo 2024 (UTC)
:::{{ping|GinawaSaHapon}} Mukhang okay na ito. Pa-tsek na lang kung may isyu pa. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:51, 23 Hulyo 2024 (UTC)
::::Nakumpirma ko na po. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 04:20, 23 Hulyo 2024 (UTC)
== Thank You for Your Contribution to Feminism and Folklore 2024! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|center|500px]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikimedian,
We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor.
As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in organizing the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeHYAhFA9Q5vUs9UA1N45TOUxUdSNO8igGTmg4oPUL_qXS1EQ/viewform?usp=sf_link this form] by August 15th, 2024.
Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2025. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity.
Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia.
With warm regards,
'''Feminism and Folklore International Team'''.
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:28, 21 Hulyo 2024 (UTC)
</div>.
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 -->
:''Thank you. Done filling out the form.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 12:42, 21 Hulyo 2024 (UTC)
== Baybayin Script ==
Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Matanong ko lang po kung maaari ba akong "magtransliterate" ng ilang mga pahina sa sulat "Baybayin"? Alam kong hindi praktikal ang gawain na ito dahil marami ang hindi marunong makabasa sa Baybayin, ngunit nais kong gawin ito upang mavisualize ng mga mambabasa kung ano ang itsura ng isang pahina ng Wikipedia na nakasulat sa Baybayin. Nalaman ko na maaari itong gawin dahil nakita ko ang isang pahina na pinamagatang "Pulo", at maaaring "multiscript" ang isang pahina. Ngunit nang tinignan ko ang kasaysayan ng pagbabago, napansin kong natanggal na pala ito, at dito ko natagpuan ang iyong account. Hindi po ba pinapayagan ang pagtransliterate ng Tagalog na wikipedia sa sulat Baybayin? Maraming salamat po. [[Tagagamit:Mirusan44|Mirusan44]] ([[Usapang tagagamit:Mirusan44|kausapin]]) 13:44, 21 Hulyo 2024 (UTC)
:Hindi pinapayagan ang mga artikulong Baybayin dito sa Wikipediang Tagalog. Para sa dahilan, pakitingin na lamang itong usapan namin tungkol dito: [[Usapang_tagagamit:Jossisad#Paglikha ng mga artikulo sa Baybayin]]. Kung nais nilang makita ang itsura ng baybayin, mayroon namang mga ibang websayt na maaring gawin ito. Sana'y maunawaan mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:58, 21 Hulyo 2024 (UTC)
::Maraming salamat po sa iyong tugon. Nauunawaan ko naman ito at maraming salamat rin po sa lahat ng iyong ginawa para sa Wikipediang Tagalog. [[Tagagamit:Mirusan44|Mirusan44]] ([[Usapang tagagamit:Mirusan44|kausapin]]) 10:41, 22 Hulyo 2024 (UTC)
== Benedict Cua ==
Hello Jojit, i am an administrator of wiki it: i ask for the protection of [[Benedict Cua]]. I noticed a lot of vandalism in the page. Thank you [[Tagagamit:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Usapang tagagamit:Quinlan83|kausapin]]) 17:22, 21 Hulyo 2024 (UTC)
:''Thanks for reporting. I already protected it but the article didn't establish notability for a long time, so, it was redirected to a related article. This is a standard practice here in Tagalog Wikipedia for those cases. Normally, if there is no related article, it would have been deleted.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:43, 22 Hulyo 2024 (UTC)
:::That's fine. Thank you very much!--[[Tagagamit:Quinlan83|Quinlan83]] ([[Usapang tagagamit:Quinlan83|kausapin]]) 07:22, 22 Hulyo 2024 (UTC)
== Palipat po ng pahina ==
Magandang araw po uli, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Pwede po bang palipat po ng [[pagtitistis]] papunta sa [[pag-oopera]]. Mas karaniwang ginagamit (sa karaniwang diskurso, lalo na sa modernong Tagalog) kasi yung ''pag-oopera'' kesa sa ''pagtitistis'', sang-ayon sa [[:en:WP:COMMONNAME|WP:COMMONNAME]]. Alam kong mas pormal na Tagalog ang nauna, pero mukhang mas makakabuti sa tlwiki kung gagamitin natin yung ''pag-oopera'' bilang pangunahing pamagat.
Sinubukan kong ilipat ito, pero mukhang kailangan palang burahin muna yung pahinang paglilipatan bago magawa yon. Hindi sapat ang user rights ko para doon. Salamat po, at pasensiya po sa abala. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 05:33, 23 Hulyo 2024 (UTC)
:{{Done}} Walang problema, {{ping|GinawaSaHapon}}, gawain naman iyan ng isang tagapangasiwa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:41, 23 Hulyo 2024 (UTC)
::Salamat po sa napakabilis na tugon. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 05:44, 23 Hulyo 2024 (UTC)
== Pagbura sa artikulong Brenda Mage ==
Komusta, naway mabuti ang iyong lagay. Nais ko lamang ipaalam sayo ang pagbura sa artikulong [[Brenda Mage]] sa kadahilanang wala itong sapat na sanggunian at impormasyon at napakaaikli ng artikulo na di naaayon sa pamantayan ng Wikipedyang Filipino. Maraming salamat [[Tagagamit:Rc ramz|Rc ramz]] ([[Usapang tagagamit:Rc ramz|kausapin]]) 04:27, 20 Setyembre 2024 (UTC)
:Salamat sa abiso. Ni-redirect na lamang sa [[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10]]. Sa alternatibong paraan, maaaring mo i-tag ang isang artikulo para burahin sa paglalagay ng <nowiki>{{delete}}</nowiki> sa itaas nito. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:40, 21 Setyembre 2024 (UTC)
== Translation request ==
Hello, Jojit.
Can you translate and upload the article [[:en:Azerbaijan Time]] in Tagalog Wikipedia?
Yours sincerely, [[Tagagamit:Oirattas|Oirattas]] ([[Usapang tagagamit:Oirattas|kausapin]]) 07:29, 8 Oktubre 2024 (UTC)
:I have other priorities in this wiki but I will try to put this on my queue. Thanks. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:04, 8 Oktubre 2024 (UTC)
== Question regarding vandalism ==
Hello! I wanted to ask how to deal with vandals here. Specifically: how do I report them? Background: nearly every wiki which got opted out of global-sysops wikis list has some kind of a "administrator noticeboard" or "vandalism report page", but I wasn't able to find anything like that here. Best regards, [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Usapang tagagamit:TenWhile6|kausapin]]) 17:19, 14 Oktubre 2024 (UTC)
:Hi {{ping|TenWhile6}} ''There is no central noticeboard reporting vandalism in this wiki. Folks usually report them at [[Usapang_Wikipedia:Kapihan|the Kapihan]]. They also directly message or ping administrators to report vandalism. User:WayKurat and I often receive vandalism reports as we are the most active admins. We don't have a centralized notice for vandalism because we have few volunteers in this wiki. Thus, creating such a page will eventually become inactive, and no one will notice someone reported vandalism. Thanks for your message.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:33, 16 Oktubre 2024 (UTC)
::Thanks for your answer :)
::Then I'll implement [[meta:XReport]] here, reporting to the page [[Usapang_Wikipedia:Kapihan]]. [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Usapang tagagamit:TenWhile6|kausapin]]) 09:11, 16 Oktubre 2024 (UTC)
::{{done}} Test: [[Natatangi:Diff/2133044]]
::Tell me if you want me to change the report text in any way (maybe translate it?) [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Usapang tagagamit:TenWhile6|kausapin]]) 09:44, 16 Oktubre 2024 (UTC)
''Here's the translation:''
<pre>
"tl": {
"button": "Ulat",
"process": "Nag-uulat...",
"local-button": "Ulat lokal",
"global-button": "Ulat global",
"type": "Uri ng ulat",
"title": "Iulat ang tagagamit",
"description": "Iulat ang tagagamit sa mga Tagapangasiwa\" sa Kapihan",
"Ptitle": "Pahina ng ulat",
"Pdescription": "Hiling iprotekta ang pahina",
"SDtitle": "Mabilisang pagbura",
"SDdescription": "Hiling para sa mabilisang pagbura ng pahinang ito",
"SDgsr": "Hiling sa mabilisang pagbura sa Global sysops/Requests",
"SDprocess": "Hinihiling ang mabilisang pagbura...",
"reason": "Dahilan",
"c-reason": "Ibang dahilan",
"error-reason": "Kailangan mong magbigay ng dahilan!",
"error-page": "Kailangan mong magbigay ng pahina!",
"error-user": "Kailangan mong magbigay ng tagagamit!",
"error-requested": "Naiulat na.",
"error-SDrequested": "Nahiling na ang mabilisang pagbura.",
"error-api": "May nangyaring kamalian habang inuulat ang $1.",
"error-activated": "Hindi pinapagana ang $1 sa wiki na ito.",
"error-specialpage": "Hindi maaaring iulat ang mga natatanging pahina.",
"success": "Matagumpay ang hiling",
"close": "Isara",
"username": "Pangalan ng tagagamit",
"hide-username": "Itago ang pangalan ng tagagamit",
"pagename": "Pangalan ng pahina"
}
</pre>
--[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:17, 17 Oktubre 2024 (UTC)
:Thanks for your help! I added it, the XReport interface is now translated. If you want to translate [[Natatangi:Diff/2133044]] too ("report concerning [Username]"), you can do so too, otherwise I can just leave it in english. Best regards, [[Tagagamit:TenWhile6|TenWhile6]] 14:42, 17 Oktubre 2024 (UTC)
== Join the Wikipedia Asian Month Campaign 2024 ==
<div lang="en" dir="ltr">
Dear 2022 & 2023 WAM Organizers,
Greetings from Wikipedia Asian Month User Group!
The [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024|Wikipedia Asian Month Campaign 2024]] is just around the corner. We invite you to register your language for the event on the "[[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Join_an_Event|Join an event]]" page and once again become an organizer for your language's Wikipedia. Additionally, this year we have selected [[m:Wikipedia_Asian_Month_User_Group/Ambassadors|ambassadors]] for various regions in Asia. If you encounter any issues and need support, feel free to reach out to the ambassador responsible for your area or contact me for further communication. We look forward to seeing you again this year. Thank you!
[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|100px|right]]
[[m:User:Betty2407|Betty2407]] ([[m:User talk:Betty2407|talk]]) 11:00, 20 October 2024 (UTC) on behalf of [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Team|Wikipedia Asian Month 2024 Team]]
<small>You received this message because you was an organizer in the previous campaigns.
- [[m:User:Betty2407/WAMMassMessagelist|Unsubscribe]]</small>
</div>
<!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=27632678 -->
:''Tagalog Wikipedia already registered last week. The project page is [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2024]]. Thanks for the invite.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:21, 21 Oktubre 2024 (UTC)
== Aking mga artikulo ==
Ang lahat ng aking mga artikulo ay na-update, ngunit ang template na nagsasaad na ang artikulo ay maikli ay nakabitin pa rin. Hindi lahat ng artikulo ay may sapat na impormasyon upang magsulat ng higit sa 300 salita, kaya maraming mga artikulo ang mas maikli ngunit kapaki-pakinabang. Aalisin ba ang template? [[Tagagamit:VictoriaCulpechina|VictoriaCulpechina]] ([[Usapang tagagamit:VictoriaCulpechina|kausapin]]) 11:00, 21 Oktubre 2024 (UTC)
:Hindi ko pa natingnan lahat ng mga binago mo subalit yung [[Myotragus balearicus]], marami pa ring mali-mali ang balarila (o ''grammar''). At saka, baka hindi mo ako naintindihan sa sinabi ko tungkol sa ''template'' (o padron). Hindi ko naman pinatatangal iyon. Sinasabi ko lamang na ang bilang ng salita sa isang artikulo ay hindi kasama ang mga salita nasa loob ng ''template''. Irepaso o i-''review'' ko yung iba mong binago. Balikan kita. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:30, 22 Oktubre 2024 (UTC)
== Feminism and Folklores 2024 Organizers Feedback ==
Dear Organizer,
[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | right | frameless]]
We extend our heartfelt gratitude for your invaluable contributions to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2024 Feminism and Folklore 2024]. Your dedication to promoting feminist perspectives on Wikimedia platforms has been instrumental in the campaign's success.
To better understand your initiatives and impact, we invite you to participate in a short survey (5-7 minutes).
Your feedback will help us document your achievements in our report and showcase your story in our upcoming blog, highlighting the diversity of [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore] initiatives.
Click to participate in the [https://forms.gle/dSeoDP1r7S4KCrVZ6 survey].
By participating in the By participating in the survey, you help us share your efforts in reports and upcoming blogs. This will help showcase and amplify your work, inspiring others to join the movement.
The survey covers:
#Community engagement and participation
#Challenges and successes
#Partnership
Thank you again for your tireless efforts in promoting [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore].
Best regards,<br>
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 14:23, 26 October 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
== Bandalismo: 112.205.89.181 ==
Magandang gabi po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
Patuloy pong gumagawa ng bandalismo ang IP address na [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/112.205.89.181 112.205.89.181], at mukhang palagi niyang tinatarget yung mga pahina ng bangko simula pa po kagabi. Paharang po nito. Salamat po.
[[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 15:19, 26 Oktubre 2024 (UTC)
:Paumanhin {{ping|GinawaSaHapon}}, ngayon ko lang napansin ito. Hindi ko siguro napansin agad dahil may mensahe ang tagapag-organisa ng Feminism at Folklore bago ang mensahe mo. ''Anyway'', may pandaigdigang tagapangasiwa ang nagharang ng tatlong araw sa IP na iyan tapos hindi naman siya nag-bandalo pagkatapos nun. Maraming salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:22, 8 Nobyembre 2024 (UTC)
== Notabilidad ng pamagat ==
Magandang araw po
May batayang notabilidad po ba pagdating sa pamagat ng isang artikulo? Halimbawa po kung napatunayang obsoleto na ang isang salita at iba na ang ginagamit sa kasalukuyang panahon, alin ang pipiliing salita? May mga nag-aadbokasiya po kasi na "Sugbuhanin" (dating tawag sa mga taga-Cebu noong unang panahon) na lang daw ang gamitin kaysa sa "Sebwano" o "Cebuano". Ang kaso nga lang po talaga, “Cebuano” o “Sebwano” ang mas kilala at mas ginagamit sa kasalukuyan, kaya’t sa tingin ko po ay mas praktikal itong gamitin sa mga pamagat at laman ng artikulo upang mas madaling maunawaan ng mga mambabasa. Salamat po. [[Tagagamit:Kali Igba|Kali Igba]] ([[Usapang tagagamit:Kali Igba|kausapin]]) 07:33, 9 Nobyembre 2024 (UTC)
:{{ping|Kali Igba}} Oo, may batayang notabilidad dapat ang pagpamagat ng artikulo dito sa Wikipediang Tagalog lalo na kung kaduda-duda ang salitang gagawing pamagat. Hindi pa naisulat ang patakaran na iyan subalit sa karamihan ng mga usapang naganap sa usapang pahina (halimbawa [[Usapan:Antartika|dito]]) at maging sa [[Usapang Wikipedia:Kapihan|Kapihan]], ang konsensus o pangkahalatang kasunduan ay kailangang may sanggunian ang pamagat na gagamitin lalo na kung hindi ito pangkaraniwan. Mailalapat lamang ito kung walang ibang karaniwang katutubong salita na magagamit. Kung may karaniwang katutubong salita magagamit bilang pamagat, iyon ang gagamitin. Hango ang patakaran na ito sa [[:en:WP:COMMONNAME]] o ang paggamit ng karaniwang salita bilang pamagat para mas maintidihan ng nakakarami. Bigyang diin ko lamang na "karaniwang katutubong salita" ang gagamitan at hindi ang karaniwang banyagang salita. Kasi, maaring ikatuwiran na mas karaniwan ang salitang banyaga kasya katutubong salita. Nawa'y nasagot ko ang tanong mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:24, 10 Nobyembre 2024 (UTC)
::Sige po. Pakilipat na nga lang po nung pamagat ng artikulo. Di ko po kasi alam kung paano ibalik sa dating pamagat. Salamat po uli. [[Tagagamit:Kali Igba|Kali Igba]] ([[Usapang tagagamit:Kali Igba|kausapin]]) 10:26, 11 Nobyembre 2024 (UTC)
:::Naibalik ko na. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:14, 12 Nobyembre 2024 (UTC)
== [Reminder] Apply for Cycle 3 Grants by December 1st! ==
Dear Feminism and Folklore Organizers,
We hope this message finds you well. We are excited to inform you that the application window for Wikimedia Foundation's Cycle 3 of our grants is now open. Please ensure to submit your applications by December 1st.
For a comprehensive guide on how to apply, please refer to the Wiki Loves Folklore Grant Toolkit: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_Grant_Toolkit
Additionally, you can find detailed information on the Rapid Grant timeline here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Project/Rapid#Timeline
We appreciate your continuous efforts and contributions to our campaigns. Should you have any questions or need further assistance, please do not hesitate to reach out: '''support@wikilovesfolkore.org'''
Kind regards, <br>
On behalf of the Wiki Loves Folklore International Team. <br>
[[User:Joris Darlington Quarshie | Joris Darlington Quarshie]] ([[User talk:Joris Darlington Quarshie|talk]]) 08:39, 9 November 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
== [Workshop] Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia ==
Dear Recipient,<br>
We are excited to invite you to the third workshop in our Advocacy series, part of the Feminism and Folklore International Campaign. This highly anticipated workshop, titled <b>"Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia,"</b> will be led by the esteemed Alex Stinson, Lead Program Strategist at the Wikimedia Foundation. Don't miss this opportunity to gain valuable insights into forging effective partnerships.
===Workshop Objectives===
* <b>Introduction to Partnerships: </b>Understand the importance of building win-win relationships within the Wikimedia movement.
* <b>Strategies for Collaboration: </b>Learn practical strategies for identifying and fostering effective partnerships.
* <b>Case Studies:</b> Explore real-world examples of successful partnerships in the Wikimedia community.
* <b>Interactive Discussions: </b>Engage in discussions to share experiences and insights on collaboration and advocacy.
===Workshop Details===
📅 Date: 7th December 2024<br>
⏰ Time: 4:30 PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1733589000 Check your local time zone])<br>
📍 Venue: Zoom Meeting
===How to Join:===
Registration Link: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Identifying_Win-Win_Relationships_with_Partners_for_Wikimedia <br>
Meeting ID: 860 4444 3016 <br>
Passcode: 834088
We welcome participants to bring their diverse perspectives and stories as we drive into the collaborative opportunities within the Wikimedia movement. Together, we’ll explore how these partnerships can enhance our advocacy and community efforts.
Thank you,
Wiki Loves Folklore International Team
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 07:34, 03 December 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2025 in Your Country ==
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|frameless]]
Dear Team,
My name is Joris Darlington Quarshie (user: Joris Darlington Quarshie), and I am the Event Coordinator for the Wiki Loves Folklore 2025 (WLF) International campaign.
Wiki Loves Folklore 2025 is a photographic competition aimed at highlighting folk culture worldwide. The annual international photography competition is held on Wikimedia Commons between the 1st of February and the 31st of March. This campaign invites photographers and enthusiasts of folk culture globally to showcase their local traditions, festivals, cultural practices, and other folk events by uploading photographs to Wikimedia Commons.
As we celebrate the seventh anniversary of Wiki Loves Folklore, the international team is thrilled to invite Wikimedia affiliates, user groups, and organizations worldwide to host a local edition in their respective countries. This is an opportunity to bring more visibility to the folk culture of your region and contribute valuable content to the internet.
* Please find the project page for this year’s edition at:
https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025
* To sign up and organize the event in your country, visit:
https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025/Organize
If you wish to organize your local edition in either February or March instead of both months, feel free to let us know.
In addition to the photographic competition, there will also be a Wikipedia writing competition called Feminism and Folklore, which focuses on topics related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture on Wikipedia.
We welcome your team to organize both the photo and writing campaigns or either one of them in your local Wiki edition. If you are unable to organize both campaigns, feel free to share this opportunity with other groups or organizations in your region that may be interested.
* You can find the Feminism and Folklore project page here:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025
* The page to sign up is:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page
For any questions or to discuss further collaboration, feel free to contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. If your team wishes to connect via a meeting to discuss this further, please let us know.
We look forward to your participation in Wiki Loves Folklore 2025 and to seeing the incredible folk culture of your region represented on Wikimedia Commons.
Sincerely,
The Wiki Loves Folklore International Team
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 08:50, 27 December 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
:{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:40, 5 Enero 2025 (UTC)
== Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center;"><em>{{int:please-translate}}</em></div>
Dear {{PAGENAME}},
My name is [[User:SAgbley|Stella Agbley]], and I am the Event Coordinator for the Feminism and Folklore 2025 (FnF) International campaign.
We're thrilled to announce the Feminism and Folklore 2025 writing competition, held in conjunction with Wiki Loves Folklore 2025! This initiative focuses on enriching Wikipedia with content related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture.
=== Why Host the Competition? ===
* Empower voices: Provide a platform for discussions on feminism and its intersection with folk culture.
* Enrich Wikipedia: Contribute valuable content to Wikipedia on underrepresented topics.
* Raise awareness: Increase global understanding of these important issues.
=== Exciting Prizes Await! ===
We're delighted to acknowledge outstanding contributions with a range of prizes:
**International Recognition:**
* 1st Prize: $300 USD
* 2nd Prize: $200 USD
* 3rd Prize: $100 USD
* Consolation Prizes (Top 10): $50 USD each
**Local Recognition (Details Coming Soon!):**
Each participating Wikipedia edition (out of 40+) will offer local prizes. Stay tuned for announcements!
All prizes will be distributed in a convenient and accessible manner. Winners will receive major brand gift cards or vouchers equivalent to the prize value in their local currency.
=== Ready to Get Involved? ===
Learn more about Feminism and Folklore 2025: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 Feminism and Folklore 2025]
Sign Up to Organize a Campaign: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page Campaign Sign-Up Page]
=== Collaboration is Key! ===
Whether you choose to organize both photo and writing competitions (Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore) or just one, we encourage your participation. If hosting isn't feasible, please share this opportunity with interested groups in your region.
=== Let's Collaborate! ===
For questions or to discuss further collaboration, please contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. We're happy to schedule a meeting to discuss details further.
Together, let's celebrate women's voices and enrich Wikipedia with valuable content!
Thank you,
**Wiki Loves Folklore International Team**
</div>
</div>
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:02, 05 January 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
:{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:10, 6 Enero 2025 (UTC)
== Miss Universe Philippines 2025 ==
Magandang araw po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! Nagagambala po ako sa artikulong [[Miss Universe Philippines 2025]] dahil may isang IP user na pilit pinapalitan ang "Lungsod ng Iloilo" sa "Iloilo" bagamat ang Miss Iloilo pageant ay para sa Lungsod ng Iloilo. Maaari mo bang gawan ng paraan para maiayos ito? Maraming salamat. [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 02:23, 16 Enero 2025 (UTC)
:Hi {{ping|Allyriana000}}, nakaprotekta na ang pahina sa mga tagagamit na walang akawnt (o IP user). Tanging mga may rehistradong akawnt lamang ang makakapagpabago ng pahina. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:49, 16 Enero 2025 (UTC)
::Maraming salamat @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 02:54, 16 Enero 2025 (UTC)
== Thank you for being a medical contributors! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award'''
|-
| style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do!
Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.
Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}
Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:23, 26 Enero 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 -->
== I have sent you an e-mail ==
@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Hi Jojit fb! I have sent you an e-mail. Can you review it and accomplish my request there? Thanks [[Tagagamit:AngeloFlavio93|AngeloFlavio93]] ([[Usapang tagagamit:AngeloFlavio93|kausapin]]) 15:55, 11 Pebrero 2025 (UTC)
:''Thank you for reaching out again. I appreciate your efforts with the Tagalog Wikipedia articles. I am here to guide and assist contributors like you. However, it is best for the original author to edit and improve the articles since we have limited editors on Tagalog Wikipedia. Please expand the draft and make corrections based on Wikipedia’s guidelines. If you have any questions about translation or formatting, I am happy to help. Once you have made the necessary corrections, I can move the articles to the main space as soon as they meet the standards. If you cannot translate the article, consider posting on the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], the community's message board, to seek assistance from other editors willing to help you. Regarding the template, I will review it and attempt to move it to the main namespace, but I may wait until you have translated the article, as it seems that only your article would be using the template. Please let me know if you have any specific questions!'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:43, 12 Pebrero 2025 (UTC)
::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] I have already translated these articles:
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Kinakailangang bisa para sa may pasaporte ng Albanya|https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:FlavioAngelo/Kinakailangang_bisa_para_sa_may_pasaporte_ng_Albanya]]
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Pasaporte ng Albanya]]
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Patakaran sa bisa ng Albanya|https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:FlavioAngelo/Patakaran_sa_bisa_ng_Albanya]]
::and the translation of the template which was made by my friend:
::[[Tagagamit:FlavioAngelo/Padron:Timatic Visa Policy|https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:FlavioAngelo/Padron:Timatic_Visa_Policy]]
::So you can move the drafts to the article space now.
::Please move them.
::Thanks [[Tagagamit:AngeloFlavio93|AngeloFlavio93]] ([[Usapang tagagamit:AngeloFlavio93|kausapin]]) 07:39, 12 Pebrero 2025 (UTC)
:::''Thank you for expanding the article. I will do my best to assist you. However, your draft requires further improvement. I cannot help you now due to my other priorities on this wiki. Additionally, your draft cannot be moved to the main namespace yet, as it still needs work. There are foreign words that require translation, and there are also some grammar errors and issues with the "Manual of Style" that need addressing.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:37, 12 Pebrero 2025 (UTC)
::::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] You told me months ago when I contacted you for the first time, that you will take a look at the draft articles and correct them when you will have time. You tell me now the same thing. It doesn't cost you anything to review the draft articles and correct them. Please correct them now and make the drafts articles. Thanks [[Tagagamit:AngeloFlavio93|AngeloFlavio93]] ([[Usapang tagagamit:AngeloFlavio93|kausapin]]) 09:41, 13 Pebrero 2025 (UTC)
:::::''I apologize if there was any misunderstanding. When I mentioned that I could not assist at the time, I did not mean that I would personally edit the articles but rather that I could potentially provide guidance when available. Additionally, as a reviewer, my role is to assess the draft, not to edit it directly. As I previously said, your draft still requires further improvement. There are foreign words that need translation (for example, "Arab League" and "boycott," among others), as well as grammar errors and issues needing alignment with the Manual of Style. These issues need fixing before moving the draft to the main namespace. I still have other priorities, but if you need guidance on specific points, I may be able to provide advice when time permits. Otherwise, I recommend seeking feedback from other editors or relevant [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new noticeboards] for assistance. Thank you!'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:05, 13 Pebrero 2025 (UTC)
== Miss Universe Philippines 2025, ulit ==
Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! Nagagambala po ako sa artikulong [[Miss Universe Philippines 2025]] dahil may isang user sa pangalang @[[Tagagamit:Hunneybunch|Hunneybunch]] na bigla na lamang binura ang karamihan ng nakalagay sa artikulo, partikular na ang Tala ng mga kandidata, na may sapat naman na sanggunian. Maaari mo bang gawan ng paraan para maiayos ito? Maraming salamat. [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 09:12, 15 Pebrero 2025 (UTC)
:{{ping|Allyriana000}} Salamat sa mensahe mo. Nagmensahe na ako sa usapang pahina niya. Hinihimok ko muna na magkasundo kayo kung ano ang dapat nilalaman ng artikulo, at ilahad ito sa [[Usapan:Miss Universe Philippines 2025|usapang pahina ng artikulo]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:43, 15 Pebrero 2025 (UTC)
== Padron para sa television season ==
Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]! Hindi ko alam kung maitatanggi mo itong request ko o hindi pero, maaari mo bang gawin ang padron ng Infobox television season para sa Tagalog Wikipedia? Dalawang television seasons na ang nagawa ko para sa Pinoy Big Brother (Gen 11 at Celebrity Edition Collab), at hindi talaga akma ang padrong Infobox television para sa mga artikulong ito. Salamat! [[Tagagamit:Allyriana000|Allyriana000]] ([[Usapang tagagamit:Allyriana000|kausapin]]) 06:23, 9 Marso 2025 (UTC)
:Pasensya na, medyo abala ako sa ibang bagay. at may persooal a prayoridad sa wiking ito. Kaya, hinihimok ko na ikaw na lamang ang gumawa. Tingin ko naman na kaya mong gumawa ng Padron, batay sa nakaraan mong mga pagbabago. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:06, 9 Marso 2025 (UTC)
== Join Us Today: Amplify Women’s Stories on Wikipedia! ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{{center|''{{int:please-translate}}''}}
Dear {{PAGENAME}},
{{quote|Join us this International Women’s Month to uncover hidden stories and reshape cultural narratives! Dive into an interactive workshop where we’ll illuminate gaps in folklore and women’s history on Wikipedia—and take action to ensure their legacies are written into history.}}
Facilitated by '''Rosie Stephenson-Goodknight''', this workshop will explore how to identify and curate missing stories about women’s contributions to culture and heritage. Let’s work together to amplify voices that have been overlooked for far too long!
== Event Details ==
* '''📅 Date''': Today (15 March 2025)
* '''⏰ Time''': 4:00 PM UTC ([https://www.timeanddate.com/worldclock/converter.html Convert to your time zone])
* '''📍 Platform''': [https://us06web.zoom.us/j/87522074523?pwd=0EEz1jfr4i9d9Nvdm3ioTaFdRGZojJ.1 Zoom Link]
* '''🔗 Session''': [[meta:Event:Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities|Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities]]
* '''🆔 Meeting ID''': 860 8747 3266
* '''🔑 Passcode''': FNF@2025
== Participation ==
Whether you’re a seasoned editor or new to Wikipedia, this is your chance to contribute to a more inclusive historical record. ''Bring your curiosity and passion—we’ll provide the tools and guidance!''
'''Let’s make history ''her'' story too.''' See you there!
Best regards,<br>
'''Joris Quarshie'''<br>
[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]
<div style="margin-top:1em; text-align:center;">
Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div>
--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|msg]]) 07:15, 24 March 2025 (UTC)
</div>
</div>
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 -->
:''Thanks for the invitation. Sorry, I wasn't able to attend. I saw this just now.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 22:51, 15 Marso 2025 (UTC)
== Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==
Magandang araw po @[[user:Jojit fb|Jojit fb]]! Nagagambala po ako sa artikulong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] dahil may isang IP user na pilit nang binaboy ang pahina sa paraan ng paglalagay ng nilalaman. Kadalasang mga IP o new user ang mga nagbabandalismo ng pahina. Delikado po yon lalo na't isa ang pahinang ito sa mga madalas puntahn ng mga Pilipino, lalo na yung mga researcher at estudyante (umaabot na po sa 30,000 ang pageviews nito as of my editing here). Maaari mo bang gawan ng paraan para maiwasan ito? Maraming salamat. - [[Natatangi:Mga ambag/112.202.112.199|112.202.112.199]] 14:05, 27 Marso 2025 (UTC)
:{{done}} Nakaprotekta na ang pahina sa mga hindi nakarehistrong tagagamit para medyo maiwasan ang bandalismo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:41, 28 Marso 2025 (UTC)
== [[Batas ng Pilipinas sa karapatang-sipi]] ==
Hello. Tama po ba yung ginamit kong pamagat para sa "copyright law of the Philippines"? ([https://www.ipophil.gov.ph/glosaryo-ng-yamang-isip/glossary-of-terms-copyright/ Ayon sa IPOPHL], "karapatang-sipi" ang Tagalog ng copyright)
O di kaya po, "[[Batas sa karapatang-sipi sa Pilipinas]]", "[[Batas sa karapatang-sipi ng Pilipinas]]", o [[Batas karapatang-sipi ng Pilipinas]]? <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 08:58, 9 Abril 2025 (UTC)
:{{ping|JWilz12345}} Salamat sa mensahee mo. Tama naman 'yung Batas ng Pilipinas sa karapatang-sipi. Sa pansariling pananaw, mas gusto ko 'yung [[Batas sa karapatang-sipi ng Pilipinas]] dahil nabibigyan-diin 'yung ''copyright law'' kaysa ''Philippine law'' (batas ng Pilipinas). Sa akin lamang 'yun at nasa iyo ang pasya kung ano ang pipiliin mo sa pagitan ng [[Batas ng Pilipinas sa karapatang-sipi]] at [[Batas sa karapatang-sipi ng Pilipinas]]. 'Yung iba sa pagpipilian ay hindi wasto ng balarila. Nawa'y nakatulong ako sa pagpapasya mo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:46, 11 Abril 2025 (UTC)
::Salamat po. Ililipat ko na lang sa pamagat na ayon sa mungkahi mo. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:20, 12 Abril 2025 (UTC)
== [[Padron:Free media]] ==
Hi! Can you perhaps add a category to this template like on English Wikipedia? So all the free files end up in [[:Category:All free media]]? It will make it easier to locate files without a license etc. It's like [[Padron:Non-free media]] only for free files. [[Tagagamit:MGA73|MGA73]] ([[Usapang tagagamit:MGA73|kausapin]]) 17:49, 19 Abril 2025 (UTC)
:Also non-free files should be deleted if they are not used in an article. Perhaps you could have a look at [[Special:UnusedFiles]] or ask your fellow admins to have a look? If you would like to batch delete those files there is a script for that or Global Sysops can help. Also I'm working on a list of files without a license ([[User:MGA73/NoLicense]]). Right now it also includes the free files but if you add a category as requested above I can remove the free files from the list. --[[Tagagamit:MGA73|MGA73]] ([[Usapang tagagamit:MGA73|kausapin]]) 18:05, 19 Abril 2025 (UTC)
::I had help to fix [[Padron:Free media]]. But it would still be good if you can help with the unused files.
:::{{ping|MGA73}} ''Sorry for the late reply. I have been busy lately in real life. I will help in deleting those unused files. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:02, 22 Abril 2025 (UTC)
::::Hi! Thank you. And don't worry about the late reply. Real life is important! --[[Tagagamit:MGA73|MGA73]] ([[Usapang tagagamit:MGA73|kausapin]]) 09:07, 22 Abril 2025 (UTC)
== Wikipedia Asian Month 2024 Barnstar ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div style="border: 2px solid gold; background: #FAFAD2; padding: 1em; text-align: left;">
<div style="text-align: center;">
</div>
'''Dear {{ROOTPAGENAME}}''',
Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month!<br>
We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages.
We also hope you continue to participate each year!
'''Sincerely,<br>'''
'''Wikipedia Asian Month User Group'''
[[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|center|300px]]
</div>
</div>
<!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=28585917 -->
:''Thanks''! --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:29, 23 Abril 2025 (UTC)
== Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{{center|''{{int:please-translate}}''}}
Dear {{PAGENAME}},
You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation|Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu.
=== Objectives ===
* '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives.
* '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens.
* '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices.
* '''Advocacy & Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities.
=== Details ===
* '''Date:''' 30th April 2025
* '''Day:''' Wednesday
* '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone])
* '''Venue:''' Online (Zoom)
* '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda & Community Engagement Director)
=== How to Join ===
* '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here]
* '''Meeting ID:''' 891 5873 8825
* '''Passcode:''' FNF@2025
* '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] ''''
=== Agenda ===
# Welcome & Introductions: Opening remarks and participant roll-call.
# Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives.
# Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries.
# Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups.
# Q&A & Discussion: Share challenges, solutions, and next steps.
# Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions.
We look forward to seeing you there!
Best regards,<br>
Stella<br>
Feminism and Folklore Organiser
-[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC)
</div>
</div>
</div>
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 -->
== Talaan ng mga album ng Candid Records (UK) ==
Hello, Jojit. I started this article about Candid Records as part of my 100wikidays challenge. Technically, I could have just authored stubs and made my life easier, but I wanted to contribute quality articles. Furthermore, I wished to provide articles relevant to our Philippine culture and achievements, both heritage and contemporary. Who else could be better equipped to write accurately about Candid than someone who was there, albeit it was twenty years in the past? I disavow any conflict of interest on this subject, especially now that the widely respected British producer Alan Bates died in 2023 and the company is no longer, since 2019. The list, in my view, is a justifiable vehicle to mention that Filipinos found respect on the international stage, particularly in the very exclusive genre of jazz. I remain hopeful for your kind understanding and tolerance for the article. Respectfully, [[Tagagamit:Buszmail|Buszmail]] ([[Usapang tagagamit:Buszmail|kausapin]]) 11:42, 26 Abril 2025 (UTC)
:Pakibasa na lamang ang [[Wikipedia:Salungat na interes]] o para sa mas detalydong impormasyon sa bersyong Ingles nito sa [[Wikipedia:Conflict of interest]]. Ito kasi ang pangunahing isyu ng talaang sinulat mo bukod pa sa isyu sa kayarian at pagkakasulat ng artikulo na kailangang linisin. Pinapayo ko na hayaan mo ang ibang tao na walang kaugnayan sa paksa ang magbago ng talaan para matanggal ang hatnote. At matatanggal din ang ibang isyu kung malilinis ito at makakapagbibigay ng maaasahang sanggunian. Salamat sa pang-unawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:18, 27 Abril 2025 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Pakilipat po sana ng [[pagsakop sa lagusan ng ihi]] patungo sa mas angkop na [[impeksiyon sa lagusan ng ihi]]. Mas akma yung katawagan na "impeksiyon" kesa sa pagsakop. May problema po kasi sa paglilipat. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 04:50, 10 Mayo 2025 (UTC)
== Block Vandal ==
Hi @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], have a nice day. Could you please block user [[Tagagamit:MarioMill324]] permanently? He has deleted and changed templates arbitrarily on several articles (see his contributions for more). And he has also been banned on enwiki for vandalism and on wikidata for account abuse (also he was banned by me on cebwiki). Thanks! [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 22:49, 10 Mayo 2025 (UTC)
:{{ping|Như Gây Mê}} {{done}} (''Done!'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:56, 13 Mayo 2025 (UTC)
::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] ''Btw:'' I give you [[:ceb:MediaWiki:Gadget-masstool.js|MassTool]] (for sysop) and [[:ceb:MediaWiki:Gadget-TodoList.js|ToDoList]] (for all users) toolkit scripts for you to add gadget at [[MediaWiki:Gadgets-definition]] to create utilities that make it easier for you to work with the sysop toolset, hope it's useful to you and to tlwiki :) hehe. [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 05:10, 13 Mayo 2025 (UTC)
:::{{ping|Như Gây Mê}} Paumanhin sa huli nang sagot. Sa aking pagrepaso sa mga nirerekomenda mong gadyet, mukhang hindi siya pamantayang gadyet na nilalagay sa mga ibang wikang bersyon ng Wikipedia, at nag-aalangan akong ilagay siya. Kung nais mo pang isulong na ilagay siya dito sa Wikipediang Tagalog, minumungkahi ko na hingin ang payo ng ibang tagagamit sa pamamagitan ng paglalagay ng paskil sa [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], ang pampamayang usapan dito Wikipedia Tagalog. Maraming salamat. (''Sorry for the late reply. Upon reviewing the gadgets you recommended, it doesn't seem like they are standard gadgets included in other Wikipedia language versions, and I'm hesitant to include them. If you still want to pursue including them here on the Tagalog Wikipedia, I suggest you ask for other users' advice by posting in [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], the community discussion forum here on Wikipedia Tagalog. Thank you very much.) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:20, 19 Mayo 2025 (UTC)
== [[Talaan ng mga laro sa Game Boy Advance]] ==
Pakibura ang ''redirect'' na ito para malipat ko po ang [[Listahan ng mga Game Boy Advance game]] sa nabanggit na pamagat. Salamat po ''in advance''. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 05:12, 3 Hunyo 2025 (UTC)
:Ako na lamang ang naglipat. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:16, 3 Hunyo 2025 (UTC)
== Kailangan ko ng mungkahi ==
Kumusta @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Kailangan ko ng iyong tulong, o magmungkahi kung sino ang maaari kong kontakin. Isinulat ko ang draft ng isang artikulo, tungkol sa isang sikat na artistang Italyano.
https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:PamelaBertaccini/burador
Sa aking palagay ay handa na itong gawing opisyal, ngunit nais ko muna ang iyong opinyon.
Hinihintay ko ang iyong mabait na tugon, maraming salamat.
(Gayundin, sa palagay ko ay hindi ako awtorisadong ilipat ang pahina, dahil kamakailan lamang ako ay sumali sa Wikipedia ng Pilipinas). [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:110%; color:#01b30e">'''PamelaBertaccini'''</span>]] 10:57, 11 Hunyo 2025 (UTC)
:Hi {{ping|PamelaBertaccini}}, maraming salamat sa mensahe mo. May mga ilang isyu sa ''manual of style'' tulad ng kailangang naka-italiko ang gawang sining at hindi na kadalasang sinasalin kung wala namang opisyal na salin sa Tagalog. Halimbawa, Manifesto ng Neo-Cave Art -> ''Manifesto of Neo-Cave Art''. Kailangan din isalin ang mga banyaga (o Ingles) na salita tulad ng "Prehistory" na maaaring isalin bilang "prehistorya" o "bago ang kasaysayan" na mas katutubo. Marami pang mga banyagang salita sa arikulo mo, pakisalin na lamang. Tingnan ang [[Wikipedia:Pagsasalinwika]] at baka makatulong sa iyo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:39, 12 Hunyo 2025 (UTC)
::Maraming salamat @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]
::Nagawa ko na ang lahat ng iminungkahi mo at sana ay maayos na ang page ngayon.
::https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:PamelaBertaccini/burador
::Maaari mo bang tingnan kung handa na itong ilipat? Salamat muli sa iyong kabaitan. [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:110%; color:#01b30e">'''PamelaBertaccini'''</span>]] 09:00, 12 Hunyo 2025 (UTC)
:::May mga salitang Ingles pa rin na hindi nakasalin. Marami ito. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:54, 12 Hunyo 2025 (UTC)
::::Hi @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Oo, dahil maraming pamagat ng mga gawa at eksibisyon (halos kalahati) ang may orihinal na pamagat sa Ingles (at hindi sa Italyano) at dahil mga pamagat ang mga ito, iniwan ko ang mga ito sa kanilang orihinal na wika.
::::Kaya paano ko ito dapat gawin? Isasalin ko ba? Pero sa pangkalahatan, hindi isinasalin ang mga pamagat ng mga eksibisyon at mga gawa. Sabihin mo sa akin, salamat. [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:108%; color:#01b30e">'''Pamela Bertaccini'''</span>]] 16:43, 12 Hunyo 2025 (UTC)
:::::Oo, hindi nga sinasalin ang mga pamagat ng eksibisyon. Sinabi ko na sa 'yo na di na kailangang isalin 'yun. Ang sinasabi ko ay 'yung mga salita tulad ng "Prehistory", "zoomorphic" at "anthropomorphic" na maaring isalin bilang "bago ang kasaysayan", "soomorpiko", at "antromorpiko". Marami pang ibang Ingles na salita, paki-tingin na lamang. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:07, 13 Hunyo 2025 (UTC)
::::::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Tama ka — marami pa ring maling salita sa teksto noon. May ilang salita na nanatili sa Ingles o isinalin nang hindi tama (hindi sa pinakamahusay na paraan). Ngayon, dapat ay maayos na talaga ang teksto. Maaari mo bang tingnan kung ayos na ito? At kung ayos na nga, ikaw ba ang naglilipat ng pahina, o ako ang dapat gumawa nito? [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:105%; color:#01b30e">'''Pamela Bertaccini'''</span>]] 14:28, 13 Hunyo 2025 (UTC)
:::::::Mayroon pa rin pero kaunti na lamang. Ito pa ang dapat isalin:
::::::::nag-explore -> sumubok
::::::::53rd -> ika-53
::::::::Castellana Caves -> mga Yungib ng Castellana
::::::Kapag okay na, ako na ang maglilipat. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:59, 15 Hunyo 2025 (UTC)
:::::::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] Salamat muli sa iyong suporta. Sinunod ko ang iyong mungkahi at binago ang mga salitang kailangang baguhin. Mananatili akong available kung mayroon ka pang mapansin na kailangang baguhin. Salamat. [[Tagagamit:PamelaBertaccini|<span style="font-family: 'Futura LT Pro Light', Futura, sans-serif; text-shadow: 1px 1px 2px #a5a5a5; font-size:105%; color:#01b30e">'''Pamela Bertaccini'''</span>]] 09:33, 15 Hunyo 2025 (UTC)
== You're invited: Feminism and Folklore Advocacy Session – June 20! ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;>
Hello {{PAGENAME}}
[[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]]
We are pleased to invite you to an inspiring session in the Feminism and Folklore International Campaign Advocacy Series titled:
🎙️ Documenting Indigenous Women’s Wisdom: The Role of Grandmothers and Elders<br>
🗓 Friday, June 20, 2025<br>
⏰ 4:00 PM UTC<br>
🌍 Online – [https://us06web.zoom.us/j/86470824823?pwd=s7ruwuxrradtJNcZLVT9EyClb8g7ho.1 Zoom link]<br>
👤 Facilitator: Obiageli Ezeilo (Wiki for Senior Citizens Network)<br>
Join us as we explore how the oral teachings of grandmothers and elders preserve cultural heritage and influence today’s feminist movements. Learn how to document these narratives using Wikimedia platforms!
🔗 Event Page & Details:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Documenting_Indigenous_Women%E2%80%99s_Wisdom:_The_Role_of_Grandmothers_and_Elders
This session includes:<br>
✔️ A keynote presentation<br>
✔️ Story-sharing interactive segment<br>
✔️ Q&A + tools for documenting women’s wisdom on Wikimedia<br>
We hope to see you there!
Warm regards,<br>
Stella<br>
On behalf of Feminism and Folklore Team<br>
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 23:49, 17 June 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 -->
:''Thanks for the invite! It’s midnight in my time zone, and I have an early commitment the next day, so I won’t be able to attend. I hope it goes well!'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:00, 18 Hunyo 2025 (UTC)
== Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners ==
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
''{{int:please-translate}}''
Dear Wikimedian,
Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia.
To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted.
Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only.
If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help.
Warm regards,
[[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]]
::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 10:20, 21 Hunyo 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 -->
:{{Done}}. ''I already finished filling out the form. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:42, 23 Hunyo 2025 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po Jojit.
Pakilipat po ng [[pananalig ng sari]] patungo sa mas ginagamit na salin nito na [[teorya ng kategorya]]. Sa kasalukuyan, isang redirect ang teorya ng kategorya doon sa pananalig ng sari.
Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:05, 23 Hunyo 2025 (UTC)
:{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:09, 23 Hunyo 2025 (UTC)
::Magandang araw ulit po.
::Palipat rin po pala ng [[pagsakop sa lagusan ng ihi]] patungong [[impeksiyon sa daanan ng ihi]]. Per sa mga sanggunian na nakita ko sa net, ito ang ginagamit na salin para sa UTI (sources: [https://www.kidneyeducation.com/Filipino/Impeksiyon-sa-Daanan-ng-Ihi/997 Kidney Education], [https://www.chcrr.org/tl/patient-education/what-is-a-urinary-tract-infection-uti/ CHCRR], at maging [https://www.abs-cbn.com/lifestyle/2025/6/24/tv-patrol-mulberry-picking-patok-sa-arayat-pampanga-2029 ABS-CBN]). Salamat po ulit. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 06:09, 25 Hunyo 2025 (UTC)
:::{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:20, 25 Hunyo 2025 (UTC)
== Abuse filter ==
Hi Jojit fb, can I ask if the [[Natatangi:Talaan_ng_pansala/8]] is currently including blocking edits with the word "larendo valdez" in the edit summary? As I still see LTA can still cause vandalism without being blocked by this filter. [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 10:29, 23 Hunyo 2025 (UTC)
: Btw, if your filter doesn't already have this LTA blocking syntax, I can send you this one:<syntaxhighlight lang="css">
ccnorm("larendo Valdez") in ccnorm(SUMMARY)
</syntaxhighlight> [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 12:36, 23 Hunyo 2025 (UTC)
::{{ping|Như Gây Mê}} Maraming salamat sa pag-abiso! Maaari bang magbigay ka ng mga halimbawa ng kamakailang bandalismong "larendo valdez" na nalusutan ng pansalang ito? (''Thanks for the heads up! Can you provide examples to the recent "larendo valdez" vandalism that bypassed this filter?'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:16, 24 Hunyo 2025 (UTC)
::: @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] [https://tl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Google_Play_Music&curid=324213&diff=2165898&oldid=2165897 recent example here] [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 00:21, 24 Hunyo 2025 (UTC)
::::Salamat {{ping|Như Gây Mê}}! Naaayos ko na ang pansala. (''Thanks Như Gây Mê! Fixed the filter.'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:34, 24 Hunyo 2025 (UTC)
== [[Natatangi:Mga ambag/240B:253:3460:9300:71D0:A8FD:629:EF5B|240B:253:3460:9300:71D0:A8FD:629:EF5B]] ==
Hi Jojit, can you block this IP. The IP above continuously copying and pasting template content of another article into unrelated articles. [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 11:45, 28 Hunyo 2025 (UTC)
:{{done}} (''Done.'') --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:53, 29 Hunyo 2025 (UTC)
== Patulong po sa isyu ng isang artikulo ==
Magandang araw po may mga isyu po ang artikulong "[[Katutubong relihiyong Tagalog]].
May ipinasok po na nilalaman partikular na po dun sa "'''Mga Makabagong Diwata at mga mitolohikal na bathala."''' Kwestyunable po ang mga nilagay na mga makabagong bathala dahil walang malinaw na batayan na bahagi sa kasaysayan ito ng paniniwalang Tagalog. Kahit sa konteksto ng mitolohiya, hindi po ito pasok kung hindi ito naging bahagi ng pananampalataya nila. Tinanong ko na rin po kung anong katibayan— kagaya ng tala sa kasaysayan at antopolohikal na katibayan sa mga nilagay na pigura, ngunit wala pong nailatag na maayos na pagpapatibay.
Halimbawa:
'''*Dumangan-''' yung sanggunian po ay walang kinalaman dahil tungkol sa '''Capital House Investment Management Ltd,'''
'''*Mayari-''' ito po ay kwestiyonable dahil wala pong katibayan na naging bahagi ito ng paniniwalang Tagalog bilang Diyos ng buwan. Ang akda po ni Jocano ay di-mapagkakatiwalaan dahil wala itong nailatag na katibayan kung bahagi talaga ito ng paniniwalang Tagalog. Iba po ang sinasabi ng mga ibang tala sa kasaysayan kagaya ng Vocabulario de lengua Tagala at Boxer Codex
'''*Lakapati-''' ito po ay hindi makabago, parte talaga ito kasaysayan ng paniniwalang Tagalog, samakatuwid mali pong sabihin na makabago ito, dahil bahagi talaga ito ng katutubong paniniwala.
'''*Apolaki-''' ito po ay sa Pangasinan. Walang malinaw na tala sa kasaysayan kung bahagi ito ng paniniwalang Tagalog.
Sa tingin ko po, mas maigi pong burahin na lang ito dahil sa kawalan ng katiyakan at pagpapatibay. At saka, ang paksa po ng artikulo ay Katutubong relihiyong Tagalog. Yung mga makabagong Diyos po ay mas bagay na tituluhan na "Mga Kamakailang Literaryong Imbensyon” o “Kalituhan sa Modernong Panahon". Nakaka-mislead po kasi ang nilalaman na iyon kung ihahalo sa katutubong buhay-relihiyon ng Tagalog, lalo na po kung walang malinaw na katibayan.
Salamat po. [[Tagagamit:MysticWizard|MysticWizard]] ([[Usapang tagagamit:MysticWizard|kausapin]]) 23:07, 8 Agosto 2025 (UTC)
:Binabandalismo nya yung pahina. Una Binura nya yung Mga Sinaunang mga bathala, pagtapos binura mo yung mga maka "Mga Makabagong Diwata at mga mitolohikal na bathala. parehong tama ang mga lumang diyos at mga bagong diyos, kaya kita ni re reklamo badalismo ginagawa mo eh. Ang linaw linaw magkaiba yung mga Sinaunang bathala at diwata ng mga Tagalog, saka yung mga Makabagong mitolohikal. pareho mo binura sa magkaibang pagkakataon. Binandalismp mo yung pahina. Tignan nyo pa eh [[Tagagamit:ZamboniZoomer|ZamboniZoomer]] ([[Usapang tagagamit:ZamboniZoomer|kausapin]]) 23:44, 8 Agosto 2025 (UTC)
== Badalismo pa Block po ng Vandal ==
Magandang Araw po, paki double check and block po si [[Tagagamit:MysticWizard]] yung mga edit po nya vandalismo. Sinilip ko yung mga edit nya mali mali yung nilalagay nya tas marami siyang binubura. Tignan nyo po yung editing history nya mula [[Katutubong relihiyong Tagalog]] hangang sa [[Babaylan]] pati narin sa [[Kasariang sariling pagpapakilanlan]] at marami pang iba, gumagamit siya ng chatgpt para ibahin yaong artikulo at malakas ang POV at homophobikong pananaw sa mga artikulo. paki sundan po yung mga edit nya. makikita ninyo puro sya bandalismo at POV pagdating sa mga artikulong may kasarian. Patuloy pong gumagawa ng bandalismo at mukhang palagi niyang tinatarget yung mga pahina ng pag tungkol sa kasarian at sekswalidad. Paharang po nito. double check po ninyo Salamat po.[[Tagagamit:ZamboniZoomer|ZamboniZoomer]] ([[Usapang tagagamit:ZamboniZoomer|kausapin]]) 13:32, 9 Agosto 2025 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang gabi po, {{ping|Jojit fb}} Palipat po sana ng [[Kapuluan ng Kaláyaan]] (na may tuldik sa ikalawang ''a'') patungo sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] (walang tuldik). Hindi po kasi ginagamit sa karaniwang diskurso yung may tuldik, at mukhang nagawa po yata ito ng naglipat kanina bilang pang-iwas sa error sa paglipat dulot ng teknikal na restriksiyon. Sana po ay maaksyunan agad sa libreng oras niyo. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 13:34, 9 Agosto 2025 (UTC)
:{{ping|GinawaSaHapon}} {{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 07:37, 11 Agosto 2025 (UTC)
== Vandalism ==
* {{pagelinks|Saging}}
Hi @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]], have a nice day. Could you please check the page history of [[Saging]] and protect this page to prevent vandalism. It has added blatant arbitrarily and unsourced content (see his contributions here: [[special:contribs/136.158.79.146|136.158.79.146]] and [[special:contribs/112.206.250.216|112.206.250.216]]). Thanks! - [[Natatangi:Mga ambag/131.226.106.29|131.226.106.29]] 10:05, 10 Agosto 2025 (UTC)
:Hinarang muna ang mga di nakarehistrong tagagamit. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 07:43, 11 Agosto 2025 (UTC)
== Block vandalism ==
Hi Jojit, can you please block [[Tagagamit:Holobungasixgorillion]]. This account is only for vandalism. Thanks! [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 11:02, 11 Agosto 2025 (UTC)
:+ [[Tagagamit:MNSQPC]] [[Tagagamit:Như Gây Mê|<span style="color:orange;"><strong>Halley</strong></span>]] [[Philippines|<span style="color:#00bbe6;"><strong><sup>luv Filipino ❤</sup></strong></span>]] 11:04, 11 Agosto 2025 (UTC)
:{{done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:27, 12 Agosto 2025 (UTC)
== Palipat po ulit ==
Magandang gabi, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Palipat po ng [[Suwesya(Sweden)]] patungo sa [[Suwesya]]. May nagkamali na naman po kasi sa paglipat. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 13:45, 15 Agosto 2025 (UTC)
:Ok na po pala. Nailipat na po ng isang admin. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:58, 16 Agosto 2025 (UTC)
::Binura ko na lamang 'yung [[Suwesya(Sweden)]] dahil hindi balido. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:28, 17 Agosto 2025 (UTC)
== Pagbubura ==
Bakit binubura ng mga artikulo na ginagawa ko ulit para sa astronomiya? [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:08, 26 Agosto 2025 (UTC)
:Wala namang naburang ginawa mo. Tingnan ito [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Naburang_mga_ambag/XiAndromedae], salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:11, 26 Agosto 2025 (UTC)
::Pasensya na pero pag may ginagawa akong artikulo may nakikita ako "binura ni Jojit FB" at pumupunta sa Tagagamit artikulo mo. [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:17, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::Wala din napuntang artikulo sa Tagagamit namespace ko. Tingan ito [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Talatuntunan_ng_unlapi?prefix=Jojit+fb%2F&namespace=2], salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:20, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::Pakitukoy na lang 'yung pangalan ng artikulo. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:22, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::Pag ginagawa ko si Titania, nakikita ko na pag umulit kay sa pag-aalis ko sa app May nakikita ako bago pumunta sa editing
::::Pasensya kung hindi, nakikita ko lang ito sa lahat na artikulo na nagawa ko pag pupunta doon ulit. [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:23, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::::''Sorry'', medyo hindi ko naintindihan 'yung sinabi mo. Pero kung ang tinutukoy mo na [[Titania]], wala pa ang artikulong ito at di naman ito nabura kailanman. Tingnan ito [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Tala/delete&page=Titania], salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:34, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::::kaya nga, ang <nowiki>[[Titania (buwan)]]</nowiki> ay ginagawa ko habang inilagay ko ang comment, pasensya pero nakikita lang ang pangalan mo doon sa artikulo habang ginagawa siya kanina. [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 04:48, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::::::Ah ok, nakuha ko na. 'Yung [[Titania (buwan)]], nabura ko 'yan noong 2019 pa. At binura ko 'yung nakaraang bersyon niyan bago ang 2019. Ang dahilan ay dahil walang sapat na impormasyon sa matagal na panahon, ayon sa [[WP:BURA]] B1. ''Actually'', 'yang bagong likha mo dapat sa [[Titania]] dapat dahil wala namang ibang artikulo dito sa Wikipediang Tagalog na Titania. Teka, ilipat ko. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:14, 26 Agosto 2025 (UTC)
::::::::Paano mo inilipat ang pangalan ng Artikulo? [[Tagagamit:XiAndromedae|XiAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 05:26, 26 Agosto 2025 (UTC)
:::::::::Mayroong link na "Ilipat" sa "Mga kagamitan" na matatagpuan sa kanang bahagi kung nasa desktop/computer/laptop ka. Para sa dokumentasyon, tingnan ito [[:en:Wikipedia:Moving a page]]. Wala pang katumbas 'yan sa Tagalog, pero 'yung konsepto, pareho lang. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:38, 26 Agosto 2025 (UTC)
== Posibleng kaso ng bandalismo ==
Magandang hapon po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. Ngayong hapon po, sunod-sunod na nag-edit si [[Tagagamit:Derk29]] ng mga walang katuturang edit (puro mga espasyo) mula 11:35 ng umaga hanggang 17:18 ng hapon. Hindi ako sigurado kung isang kaso ito ng bandalismo, pero pasok ito sa spamming. Baka kagagawan ng isang automated script lalo na't halos magkakasunod-sunod ang pasok ng edit. Sana magawan agad ng paraan, napo-pollute ang Recent changes dahil dito e. Espekulasyon ko lang, pero nagpapadami yata ng edit count. Salamat. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 09:39, 2 Setyembre 2025 (UTC)
:Binigyan ko na siya ng babala sa kanyang usapang pahinang tagagamit. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:10, 3 Setyembre 2025 (UTC)
== [[:en:WP:EDITWAR|Digmaan ng pag-edit]] ==
May nangyayaring [[:en:WP:EDITWAR|digmaan sa pag-edit]] (WP:EDITWAR) sa mga artikulong ito: [[Kara David]], [[Kyla]], [[Katrina Velarde]], [[Golden Cañedo]], [[Connie Sison]], at [[Allona]]. Ang anonymous user na ito ay blinock ng isang global sysop [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/~2025-27236-37] at ni Waykurat [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/~2025-26682-35] dahil sa pagbabandalismo o mga kwestyonableng edit. Hinihiling ko po sana na '''taasan ang proteksyon ng mga pahinang nabanggit''' dahil ito po ang palaging binibisita ng "offending" user. Kahit ilang beses na po siyang nasabihan sa talk page at na-block, gumagamit pa rin siya ng isang di-malinaw na edit summary tulad ng "Oo Nga" at tila nakakatakas po sa mga restriksyon. [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 23:45, 1 Oktubre 2025 (UTC)
:Ang offending user ay patuloy pa ring nakikipagdigma ng edit (WP:EDITWAR) sa nabanggit na mga artikulo [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 00:42, 3 Oktubre 2025 (UTC)
::Naprotekta ko na ang mga pahinang nabanggit mo at gumawa rin ako ng restriksyon sa paglalagay sa ''edit summary''. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:14, 3 Oktubre 2025 (UTC)
:::Pabago-bago pala tagagamit po nila. Kamakailan po ay nanira sila sa mga pahina ng [[Regine Angeles]] at [[Rachelle Ann Go]]. Ito po yung isa niyang tagagamit: [[Natatangi:Mga ambag/~2026-19445-27|<bdi>~2026-19445-27</bdi>]]. Ka-iba po ang gumagamit pa rin siya ng isang di-malinaw na edit summary tulad ng "Ayos" niya. [[Natatangi:Mga ambag/~2026-19686-31|~2026-19686-31]] ([[Usapang tagagamit:~2026-19686-31|talk]]) 11:20, 30 Marso 2026 (UTC)
::::Nakaprotekta na ang mga pahinang nabanggit. Di ko mailalagay sa ''abuse filter'' 'yang "Ayos" dahil karaniwang salita 'yan. Magbantay na lamang tayo sa mga pahina. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 12:58, 30 Marso 2026 (UTC)
== Tinatanggal [[:Tagagamit:Tina wavv]] ==
Kamusta, sir @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].... Mangyaring tanggalin ang mga pahina sa pag-redirect [[:Tagagamit:Tina wavv]] dahil mayroong pag-redirect sa mga hindi umiiral na pahina. Maraming salamat.... [[Natatangi:Mga ambag/~2025-29684-31|~2025-29684-31]] ([[Usapang tagagamit:~2025-29684-31|talk]]) 16:07, 22 Oktubre 2025 (UTC)
:ang Wavv ay tinatag noong nakaraang taon at naging parte ng live stream ng NASA para sa Solar Eclipse. Ang Wavv AI Music ay ginamit din sa Noke Mall, games at mga events lalo na sa tech week ng San Francisco, California. Ang Wavv AI Music ay may mga sponsorship din para sa darating na taon at kasalukuyang kausap ang Netflix, Roblox at Youtube para sa partnership program. [[Tagagamit:Tina wavv|Tina wavv]] ([[Usapang tagagamit:Tina wavv|kausapin]]) 20:21, 22 Oktubre 2025 (UTC)
::Replying in English: No independent media coverage from a quick Google search, failing [[:en:WP:NOTABILITY|Wikipedia's notability guideline]]. Basing from the [[Wavv]] article itself, it is moreso promotional than an encyclopedic one. Some of the sources used were down such as this one [https://globalleadersinstitute.org/arts-prize-2025] and this one [https://www.benzinga.com/pressreleases/25/09/n39104435/wavv-ai-music-innovation]. I'm not even sure if the article is overall AI generated and spewing "hallucinations". [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 00:30, 23 Oktubre 2025 (UTC)
:Salamat sa pag-ulat ''anon user'' at sa pagtugon mo [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]]. Nabura ko na ang parehong pahinang tagagamit at 'yung artikulo mismo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:49, 23 Oktubre 2025 (UTC)
::Magandang araw, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
::Bumalik na naman yung Tina wavv at ginawa muli yung artikulo, sa ilalim ng pangalang [[Wavv AI]]. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:59, 24 Oktubre 2025 (UTC)
:::Salamat sa pag-ulat. {{done}} Nabura na. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:02, 24 Oktubre 2025 (UTC)
== Request ==
Hello, Jojit fb.
Can you translate and rename the English title [[Jerusalem Light Rail]] into Tagalog? Israel is not an English-speaking country and English is not an official language in Israel.
Yours sincerely, [[Natatangi:Mga ambag/~2025-34052-15|~2025-34052-15]] ([[Usapang tagagamit:~2025-34052-15|talk]]) 14:59, 17 Nobyembre 2025 (UTC)
:''Thanks for your message. Somebody already renamed it.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:08, 18 Nobyembre 2025 (UTC)
== Translation request ==
Hello, Jojit fb.
Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Tagalog Wikipedia? It does not need to be long.
Yours sincerely, [[Tagagamit:Kurcke|Kurcke]] ([[Usapang tagagamit:Kurcke|kausapin]]) 21:12, 18 Nobyembre 2025 (UTC)
:''Sorry, I have other priorities in this wiki, and most likely I can't fulfill your request. You may request it to the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Community Notice Board]. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 05:28, 19 Nobyembre 2025 (UTC)
::Hello, Jojit fb.
::I understand. Thank you for the advice.
::Yours sincerely, [[Tagagamit:Kurcke|Kurcke]] ([[Usapang tagagamit:Kurcke|kausapin]]) 07:20, 19 Nobyembre 2025 (UTC)
== Bakit maraming bandalismo ==
Bakit maraming bandalismo sa Wikipedia [[Tagagamit:TFFA-4460|TFFA-4460]] ([[Usapang tagagamit:TFFA-4460|kausapin]]) 07:21, 3 Disyembre 2025 (UTC)
:Maraming dahilan ang bandalismo sa Wikipedia. Pangunahin dito ang pagiging bukas nito at maaaring baguhin ninuman ang ilang mga pahina. Pangalawa, kakaunti lamang ang mga boluntaryong patnugot o ''editor'' na nagbabantay sa mga artikulo, at hindi sa lahat na oras, may magpapanumbalik ng mga binandalong pahina. Ang iba pang dahilan ay pagsubok (o ''testing'') lamang, nagpapansin, hindi sinasadyang pagkakamali, at magkaroon ng disrupsyon sa Wikipedia bukod sa iba pang dahilan. Salamat sa tanong mo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:02, 3 Disyembre 2025 (UTC)
== Maikling deskripsyon ==
Maligayang Pasko Jojit! Kahit paPasko na nag-aambag parin tayo dito sa Tagalog Wikipedia! Napakadakila ng ginagawa natin para sa sarili nating wika!
May hiling ako; maari ba na malagay rin sa PC bersyon ng Wikipedia Tagalog ang mga maikling deskripsyon kahit pa nabuksan na ang akda? Dahil sa kasalukuyan, nasa hanapan lang ng Wikipedia Tagalog sa PC ang mga maikling deskripsyon, di tulad sa mobile bersyon at sa Wikipedia Ingles na sa pareho mayron. Pinapangako kong lubhang makakatulong tong pagbabagong to sa pagsasalamuha ng mga tao sa Wikipedia Tagalog. Salamat Jojit! [[Tagagamit:Cloverangel237|Cloverangel237]] ([[Usapang tagagamit:Cloverangel237|kausapin]]) 12:10, 24 Disyembre 2025 (UTC)
:Maligayang Pasko din sa iyo {{ping|Cloverangel237}} Dinagdag ko na 'yung gadget para sa maikling deskripsyon. Maaari mo siyang paganahin sa pagpunta sa [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_nais#mw-prefsection-gadgets Mga nais mo > Mga gadyet (kasangkapan)] at i-tsek ang Shortdesc helper at I-''save'' ang iyong kagustuhan. Kapag nagawa mo na iyon, makikita mo na ang mga maikling deskripsyon sa mga artikulo, at kung wala pa, puwede kang magdagdag. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 07:53, 25 Disyembre 2025 (UTC)
::Salamat sa pagtupad ng hiling ko, Jojit! Pagpalain ka sana ngayong bagong taon! [[Tagagamit:Cloverangel237|Cloverangel237]] ([[Usapang tagagamit:Cloverangel237|kausapin]]) 10:05, 28 Disyembre 2025 (UTC)
:::Walang anuman. Pagpalain ka din ngayong bagong taon! :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 22:54, 28 Disyembre 2025 (UTC)
== Pagkonekta sa isang artikulo ==
Malapit na ang 2026 sapagkat wala pa akong magawa na artikulo dahil ang [[Bunganga (heolohiya)]] ay wala pa ring translation button dahil hindi ko kaya ma-edit ang [[wikidata:Q55818|impact crater sa Wikidata]] kasi naprotektahan. Sana maikonekta mo ang artikulo na iyon dahil kaya mo iyata ikonekta sila. '''{{font color|#00C080|Maligayang bagong taon!}} '''
[[Tagagamit:XiAndromedae|{{font color|#0080FF|XiAndromedae}}]] ([[Usapang tagagamit:XiAndromedae|kausapin]]) 00:43, 31 Disyembre 2025 (UTC)
:Salamat sa mensahe mo. Pinalawig ko muna ang artikulo mo at ikonekta sa [[wikidata:Q3240715|crater]] imbis sa [[wikidata:Q55818|impact crater]] dahil "bunganga" (''crater'') lamang ang ginawa mong pamagat at hindi "bunganga dulot ng banggaan" (''impact crater''). Manigong bagong taon din sa iyo! :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:22, 31 Disyembre 2025 (UTC)
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear {{BASEPAGENAME}},
We are pleased to invite you to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and women.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
*For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
* Join the office hours on 23 January 2026 and connect with the international Team. ([[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|sign up now]])
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 16:31, 18 Enero 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=29949330 -->
== Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury ==
Hello {{PAGENAME}}!,
Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts!
To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have:
* Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]:
* Started promoting the campaign within your community.
* Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified.
* Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community.
=== Internet & Childcare Support ===
Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''.
'''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]'''
Requests submitted after this date will not be entertained.
=== Important Participation Guidelines ===
* Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers).
* If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us.
=== Community Engagement ===
* Keep your community active and motivated throughout the campaign.
* Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally.
* In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''.
Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊
Thank you for your collaboration!
''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.''
Feminism and Folklore International Team.
–[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 05:17, 16 Pebrero 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 -->
== Help ==
Hello, I recently created [[Pagpatay ng lahi sa Gaza|this]] article. Can you help me improve it? You said I know English. [[Tagagamit:جودت|جودت]] ([[Usapang tagagamit:جودت|kausapin]]) 17:15, 22 Pebrero 2026 (UTC)
:''I will try to make improvements, but this is not my priority at the moment. You may want to ask someone from the [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan], the community notice board, where someone may be willing to help you. Thank you.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 01:55, 23 Pebrero 2026 (UTC)
== Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers ==
<div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
Dear Organizer,
I hope this message finds you well.
First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause.
As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]].
Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed.
Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance.
Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful.
Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon.
Warm regards,
[[User:Tiven2240|Tiven2240]]
on behalf of Feminism and Folklore International Team
<nowiki>#WeTogether</nowiki>
</div></div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 11:57, 11 Abril 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 -->
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 Abril 2026 (UTC) </div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 -->
== Maaari kang bumoto sa U4C election ==
<section begin="announcement-content" />
Kinoktak kita dahil bumoto ka dati sa eleksiyon ng [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Maaari kang bumoto sa kasalukuyang U4C election, na bukás ngayon at magsasara sa 2 Hunyo 2026. Basahin pa patungkol sa mga kandidato at ang eleksiyon dito sa [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|pahinang pang-eleksiyon sa Meta]], at doon ka rin makakapagboto. Importante ang pakikilahok dito sa pamamahala ng mga komunidad ng Wikimedia, at nakagagalak na iyong mapag-aralan ang mga kandidato at ang pagboto.
-- Sa kooperasyon ng U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
[[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:16, 20 Mayo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569826 -->
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]]. May naglipat kamakailan sa pahina ng Singapura papunta sa anyo na may diacritics ([[ Síngapúra]]). Pa-revert po sana pabalik sa Singapura o Singapore. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 01:17, 22 Mayo 2026 (UTC)
:Update po. Nilipat po ulit ng user yung pahina patungong [[Singgapúr]]. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 02:21, 22 Mayo 2026 (UTC)
:{{ping|GinawaSaHapon}} Ok na 'yung pahina. Nakaprotekta na rin ang paglipat. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:29, 23 Mayo 2026 (UTC)
== Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 ==
Dear Feminism and Folklore organiser,
This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''.
Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026.
Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign.
Best regards,
'''Feminism and Folklore International Organizing Team'''
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 02:09, 3 Hunyo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 -->
:''I have already completed that. By the way, I sent an email to your support address on May 13, 2026, but I have not received a response yet. Could you please check on its status? Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:54, 3 Hunyo 2026 (UTC)
== Wikipedia Asian Month 2025 Golden Barnstar ==
<div lang="en" dir="ltr">
<div style="text-align: center;">
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|500px]]</div>
[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
</div>
<!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist2&oldid=30642952 -->
:''Thank you.'' :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:53, 7 Hunyo 2026 (UTC)
== Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''.
Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages.
Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign.
=== Appreciation Form ===
As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''.
'''Form link''' -
[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here]
; Deadline
: 22 June 2026
Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process.
=== Thank you ===
We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world.
Congratulations once again on your achievement.
—''Feminism and Folklore International Organizing Team''
</div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 17:25, 7 Hunyo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 -->
== Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your dedication, coordination, and hard work played a vital role in making this year's [[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign successful. We truly appreciate the time and effort you invested in engaging your community and supporting participants.
As we have completed the jury phase and begin planning for next year's campaign, we would like to learn from your experiences. Please complete the organisers' feedback form and share your insights, challenges, and suggestions on how we can improve the campaign.
'''This feedback form is mandatory for all organisers''', as it helps us evaluate the campaign and make meaningful improvements for future editions.
'''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf6IsGAsxkTEWTwueyLg-gBjRVlY3g2kTNj3xRhDiILiQnQwQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please submit your response by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for your invaluable contributions and for helping make Feminism and Folklore a global success. We look forward to working with you again in the future!
Regards,
'''Feminism and Folklore Team'''
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 12:05, 18 Hunyo 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704175 -->
== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.
As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.
As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.
'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!
Best regards,
Feminism and Folklore international Team.
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 14:31, 18 Hunyo 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 -->
== Proteksiyon sa mga pahina ==
Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
Kasalukuyang binibrigada po ang pahinang [[Iglesia ni Cristo]] (at ilang kaugnay tulad ng [[Felix Manalo]]) magmula noong sumikat sa Reddit (r/Philippines) yung isang post tungkol sa vandalism sa naturang pahina. Mangyari po sanang gawing protected yung pahina kahit hanggang sa humupa ang kasalukuyang sitwasyon. May mga nakarehistrong user din po palang kabilang sa brigada.
Sa kabilang banda po, pakisilip po sana mga ambag ni JohnDeo33. Hindi ko po masabi kung vandalism po yon o good faith edit lang ng kasisimula. Kayo na po manghusga. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 02:22, 12 Hulyo 2026 (UTC)
:Salamat sa pag-ulat {{ping|GinawaSaHapon}} nakaprotekta na ang mga pahina. Binalaan ko na lamang muna si Johndeo333. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:14, 12 Hulyo 2026 (UTC)
::Pakiharang po sana mga ambag ni JohnDeo33 dahil sa balewalain ang mga babala at pag-tuloy ng nakakagambala o ''disruptive'' yung mga pahina. Salamat po. - [[Natatangi:Mga ambag/~2026-39748-04|~2026-39748-04]] ([[Usapang tagagamit:~2026-39748-04|talk]]) 08:36, 14 Hulyo 2026 (UTC)
:::{{Done}} Hinarang na. Salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:51, 14 Hulyo 2026 (UTC)
== Patulong sa paglipat ==
Magandang araw po, @[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]].
Pakilipat po sana ng [[Panahon (meteorolohiya)]] patungo sa [[Panahon]], na kasalukuyang redirect ng [[Oras]]. Nilipat ko po kasi ang Oras mula sa dating Panahon dahil isa itong natural disambiguation sa karaniwang diskurso. Mas tumutukoy ang ''panahon'' bilang katumbas ng ''weather'' sa Ingles ayon sa karaniwang paggamit. Kumbaga, kapag tinanong ng "ano ang panahon ngayon?", hindi naman sasagot ng alas-dose ang kausap. Salamat po. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 08:33, 22 Hulyo 2026 (UTC)
:{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:30, 22 Hulyo 2026 (UTC)
== Tulong ==
Kumusta {{ping|Jojit fb}} Isa akong bagong tagagamit ng Wikipedia dito. Kamakailan lang, tinanong ko ang isang tagagamit na si [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] tungkol sa aking pag-aalala tungkol sa aking mga kamakailang ginawang artikulo sa Tagalog Wikipedia, ngunit hindi ko pa maidaragdag ang mga sitelink sa Wikidata dahil hindi pa awtomatikong nakumpirma ang aking account.
Maaari mo bang idagdag ang mga sumusunod na sitelink sa kanilang mga kaukulang item sa Wikidata?
* Bagong Pangkalahatang Katalogo (New General Catalogue) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Bagong_Pangkalahatang_Katalogo
* Paskong pang-ilaw (Christmas lights) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Paskong_pang-ilaw
Narito ang isa pang artikulo sa Wikipediang Tagalog na hindi ko ginawa noong una pa lang, palagay rin ng sitelink:
* Estatwa (Statue) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Estatwa
Pakitingnan din ang artikulong ito dahil karamihan sa mga ito ay hindi isinalin sa Tagalog (Filipino) at dapat itong isalin sa lalong madaling panahon:
* Anya Taylor-Joy - https://tl.wikipedia.org/wiki/Anya_Taylor-Joy
Isa pang isyu: Gusto kong ilipat ang artikulo ng pahina ng tagagamit na ito sa isang pangunahing pahina (Main Page). Lumalabas na mayroong isang na-redirect na pahina tungkol sa [[Huntington Beach]] at hindi ko ito mapagsama-sama. Kaya, maaari mo bang subukang ayusin ang isyung ito:
* Huntington Beach, California - https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:Caehlla2357/Mga_nais_gawin_na_artikulo/Huntington_Beach,_California
Sana ay tumugon ka. Maraming salamat po! [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 14:42, 6 Agosto 2026 (UTC)
:Paumanhin, gusto ko man tumulong sa iyo, marami akong ibang prayoridad sa wiking ito. Mga gawaing tagapangasiwa lamang ang mapagbibigyan ko. Sa lahat ng hiniling mo, ang gawaing tagapangasiwa lamang diyan ay ang paglipat. Subalit ang pinapalipat mo ay hindi pa maaaring ilipat dahil napakaikling artikulo pa siya. Kung mapapalawig ito sa balangkas at maayos ang pagkasalin, matutulungan kita sa paglipat. Sa ibang aspeto, maaring tumulong sa iyo ang mga tagagamit na hindi tagapangasiwa. Kung gusto, maaari mong hilingan iyan sa [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit§ion=new Kapihan] kung saan mas maraming iba pang tagagamit ang maaaring tumulong sa iyo. Maraming salamat sa pag-unawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:21, 6 Agosto 2026 (UTC)
::Kumusta po. Kamakailan lang, inayos ng [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ang mga isyu tungkol sa mga artikulong [[Bagong Pangkalahatang Katalogo]], [[Paskong pang-ilaw]], [[Estatwa]], at [[Anya Taylor-Joy]], ngunit, hindi niya kayang ayusin ang isyu tungkol sa [[Huntington Beach, California]], kaya ako nagtanong sayo upang ayusin ito. Hindi po ba ikaw yung tagapangasiwa dito sa Tagalog Wikipedia? May iba pa akong makakatulong upang ayusin ang artikulong ito? [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 02:46, 7 Agosto 2026 (UTC)
:::Tulad ng nasabi ko, matutulungan kita sa paglipat dahil nga tagapangasiwa ako. Pero, tulad ng sinabi ko, napakaikli niya, 'yung balangkas o ''draft'' na ito: [[Tagagamit:Caehlla2357/Mga_nais_gawin_na_artikulo/Huntington_Beach,_California]]. Kailangang palawigin o habaan ito, na hindi bababa sa 300 salita na may mga sanggunian bago siya mailipat. Kaya, kailangang muna mapahaba siya bago siya mailipat. Balikan mo ako kung napahaba na siya at ililipat ko siya. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:16, 7 Agosto 2026 (UTC)
::::Paumanhin po at ako'y nawalan ng gana na mag-edit nang ilang taon. Marami na akong maisusulat muli, ngunit marami na rin akong karagdagang paksa na nais talakayin. [[Tagagamit:Caehlla2357|Caehlla2357]] ([[Usapang tagagamit:Caehlla2357|kausapin]]) 11:54, 7 Agosto 2026 (UTC)
:::::{{ping|Caehlla2357}} Ayos lang, hindi mo po kailangang magsisi. Gusto ko lang siguraduhin na ang ilang artikulong wala sa pangunahing pahina (''Main page'') ay dapat ding nasa pangunahing pahina. Tinitiyak nito na ang Tagalog Wikipedia ay may mga artikulo sa ibang mga wika ng Wikipedia. Kaya ko po kino-convert ang iyong mga artikulo sa isang pangunahing artikulo (''Main''), hindi isang artikulong tagagamit (''User article''), gaya yung ginawa mo. Kung mayroon kang ibang mga paksang nais pag-usapan, tanungin mo lang ako. Sana maintindihan mo, salamat po. [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 03:55, 8 Agosto 2026 (UTC)
:::::{{ping|Caehlla2357}} Hindi ikaw ang tinutukoy ko. Nagkataon lamang nasa ''draft'' mo 'yung gusto palawigin ni {{ping|Lolbet101}}. ''Anyway'', hindi mo na kailangang mong mag-paumanhin dahil lahat naman ginagawa dito walang pilitan at boluntaryo lamang. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 04:26, 8 Agosto 2026 (UTC)
r2wsh4quwavfic57kpfu60dqafp61tj
Watawat ng Pilipinas
0
1797
2219665
2174564
2026-08-08T04:04:23Z
Alphatastic
165048
Font inconsistency
2219665
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox flag
| Name = Pilipinas
| Mga palalan = ''Pambansang Watawat''
| Article =
| Image = Flag of the Philippines.svg
| Use = 111111
| Symbol =
| Proportion = 1:2
| Adoption =12 Hunyo 1898
| disenyo = Ang isang watawat na pahalang ng bughaw at pula, na may isang puting parehong sukat ng mga gilid tatsulok sa itaas na naglalaman ng tatlong, 5-matulis bituin ginto sa kanyang vertices, at isang 8-rayed araw ginto sa gitna nito.
| disenyo kay = [[Emilio Aguinaldo]]
| Type = Pambansang watawat pandigma
| Image2 = War Flag of the Philippines.svg
| Use2 = 111111
| Symbol =
| Proportion2 = 1:2
| disenyo2 =Tulad ng nasa itaas, na may mga bughaw at pulang guhitan inililipat sa magpahiwatig ng isang estado ng digmaan.
| Disenio2 = Executive Order No. 321 ni [[Elpidio Quirino]]
| Type2 = War Flag
}}
[[Talaksan:Flag of the Philippines.svg|thumb|250px|right|Flag ratio: 1:2]]
Ang '''Pambansang Watawat ng [[Pilipinas]]''', na tinatawag din na '''Tatlong Bituin at Isang Araw''', ay isang pahalang na [[watawat]] na may dalawang magkasingsukat na bahagi na bughaw at pula, at may puting pantay na tatsulok sa unahan. Sa gitna ng tatsulok ay isang gintong-dilaw na araw na may walong pangunahing sinag, na kumakatawan sa unang walong mga lalawigan ng Pilipinas na nagpasimula ng [[Himagsikang Pilipino|himagsikan]] noong 1896 laban sa [[Espanya]]; at sa bawat taluktok ng tatsulok ay may gintong bituin, na ang bawat isa ay kumakatawan sa tatlong pangunahing rehiyon - ang Luzon, Visayas, at Mindanao; ang gitnang bituin naman ay orihinal na tumutukoy sa [[Panay]].<ref>Tandaan: Matatagpuan ang [[Iloilo]] sa Panay kung saan ang unang lalawigan sa labas ng Luzon na nagtaas ng watawat na ito.</ref> Maaari rin maging watawat pandigma ang watawat na ito kapag ibinaligtad.<ref>{{Cite web |title=RP flag blooper in New York not intentional—US embassy - INQUIRER.net, Philippine News for Filipinos<!-- Bot generated title --> |url=http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view/20100927-294642/RP-flag-blooper-in-New-York-not-intentionalUS-embassy |access-date=2013-05-27 |archive-date=2010-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100930115234/http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view/20100927-294642/RP-flag-blooper-in-New-York-not-intentionalUS-embassy |url-status=dead }}</ref>
== Disenyo ==
=== Pagkakayari ===
Ang haba ng watawat ay palaging katumbas ng dobleng lapad nito, na nagbibigay ng proporsyon nitong 1:2. Ang haba naman ng mga giliran ng puting tatsulok ay katumbas ng lapad ng watawat. Ang bawat tala ay nakaikwas sa paraang ang bawat dulo nito ay nakatapat sa taluktok kung saan ito matatagpuan. Ang araw naman, na hindi eksaktong nasa gitna kundi nakagilid pakanan ng kaunti, ay mayroong walong bigkis ng mga sinag na mayroong sinag-mayor na doble ng kapal ng sinag-menor. Ang mga pagitan ng walong sinag ay kasinlaki ng isang bigkis ng mga sinag,[[Talaksan:Flag of the Philippines (construction sheet).svg|Ang balangkas sa paggawa ng watawat|491x491px|thumb|alt=|border|center]]
=== Kulay ===
Ang pagkakabughaw sa watawat ay nagkaiba na sa paglipas ng panahon. ''Lazuli Rosco'' ang sinasabing orihinal na kulay ng bughaw sa watawat, ngunit ang pinagmulan ng mismong kulay na ito ay hindi natitiyak, ngunit maaaring nagmula daw ito sa pagkakabughaw ng watawat ng Kuba, na sinasabing naging batayan ng dibuho ng watawat.
Samantalang 1955 naman nang italaga ng Pambansang Suriang Pangkasaysayan (''National Historical Institute'') na kaparis ng mga kulay ng watawat ng Estados Unidos ang mga kulay sa watawat ng Pilipinas.
Taong 1985 nang ipag-utos ni Pangulong Ferdinand E. Marcos na ibalik sa orihinal na kulay bughaw na mapusyaw at pula gaya ng sa nabanggit na watawat ng Kuba ang watawat ng Pilipinas, na binawi nang mapatalsik si Marcos ng 1986 Himagsikang Lakas-Sambayanan.
Kaalinsabay ng sentenaryo ng pagkakatatag ng Republika noong 1998, ipinagtibay ng Kodang Pangwatawat at Heraldiko ng Pilipinas (o BA 8491) na nagtakda sa maharlikang bughaw (o ''royal blue'') bilang opisyal na kulay ng bughaw.
Ang mga kulay ng watawat na tiniyak sa Batas Republika Blg. 8491 ay nakatala sa talahanayan sa ibaba, gamit ang mga ''cable number'' sa sistemang nilikha ng ''Color Association of the United States.''
{| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: auto; text-align:center;"
! rowspan="2" |Iskema
! width="20%" |Bughaw
! width="20%" |Pula
! width="20%" |Puti
! width="20%" |Dilaw
|-
| style="background:#0038A8" |
| style="background:#CE1126" |
| style="background:#FFFFFF" |
| style="background:#FCD116" |
|-
|[[:en:Standard_Color_Reference_of_America|Cable No.]]
|80173
|80108
|80001
|80068
|-
|[[:en:Pantone|Pantone]]
|286C
|193CN/A
|122C
|-
|[[:en:RGB|RGB]]
|0-56-168
|206-17-38
|255-255-255
|252-209-22
|-
|[[:en:CMYK|CMYK]]
|C99-M80-Y0-K0
|C12-M100-Y87-K3N/A
|C2-M17-Y91-K0
|-
|[[:en:HEX|HEX]]
|#0038A8
|#CE1126
|#FFFFFF
|#FCD116
|}
===Pagsagisag===
Ang pambansang watawat ng Pilipinas ay mayroong parihabang disenyo na binubuo ng isang puting pantay na tatsulok, na kumakatawan sa kalayaan, pagkakapantay-pantay at pagkakatipan; ang pahalang na estripang bughaw ay para sa kapayapaan, katotohanan at katarungan at ang pulang katumbas nito ay para namaan sa pagkamakabayan at kagitingan. Sa gitna ng puting tatsulok ay mayroong gintong araw na kumakatawan naman sa pagkakaisa, kalayaan, demokrasyang panlahat at sa soberanya ng bansa. Napalilibutan ito ng walong sinag, na kung saan ang bawat isa ay kumakatawan sa mga lalawigang may mahalagang pagkakalahok sa 1896 Himagsikang Pilipino laban sa España; ang mga lalawigang ito ay ang [[Kalakhang Maynila|Maynila]], [[Bulacan]], [[Kabite|Cavite]], [[Pampanga]], [[Bataan]], [[Laguna]], [[Batangas]] at [[Nueva Ecija]] (bagamat mayroong ibang mga sanggunian na nagsasabing mayroon pang naiiba). Gayunpaman, ayon sa Pagpapahayag ng Pagsasarili (1898) at sa pag-aaral ng propesor ng UP na si Ambeth Ocampo, ang mga sinag ng araw ay kumakatawan 'di umano sa unang walong lalawigan ng Pilipinas na pinasailaliman ng Batas Militar noon sa nabanggit ng himagsikan. Tatlong talang may limang sulok naman ang matatagpuan sa bawat isang dulo ng tatsulok, na kumakatawan sa tatlong kapuluan kung saan nagsimula ang himagsikan: sa [[Luzon|Kalusunan]], [[Kabisayaan]], at [[Mindanao|Kamindanawan]].
Ang orihinal na simbolismo ng watawat ay nakatala sa teksto ng pahayag ng pagsasarili, na tumutukoy sa isang nakalakip na guhit, ngunit walang tala ng nasabing guhit ang nakita. Ipinaliliwanag sa nasabing proklamasyon na:<blockquote><sup><big>" Sa wakas ay napagpasyahan nang walang pagtutol na ang bansang ito, ngayong malaya na magmula ngayon ay gagamitin ang parehong watawat na ginamit nito, kung saan ang mga hugis at kulay nito ay inilalarawan sa kalakip na guhit na makatotohanang nagpapakita ng tatlong nabanggit na lakas na kumakatawan sa puting tatsulok bilang kakila-kilalang simbolo ng pamosong Samahan ng Katipunan, na sa pamamagitan ng pagsasanduguan ay nag-udyok sa sambayanan na bumangon at mag-alsa; ang tatlong bituin na kumakatawan sa tatlong punong pulo ng kapuluan - ang Luzon, Mindanao at Panay (Visayas) kung saan nagmula ang paghihimagsik; ang araw ay kumakatawan sa malalaking hakbang na isinagawa ng mga anak ng bansang ito sa pagtahak nito sa kaunlaran at kabihasnan; ang walong sinag nito ay kumakatawan sa walong lalawigan ng Pilpinas, at ang mga kulay na bughaw, pula at puti ay umaalala sa watawat ng Estados Unidos ng (Hilagang) Amerika bilang pagpapakita ng lubos napsasalamat sa dakilang bansang ito sa kanyang walang pag-iimbot na pagtatanggol na ipinagkaloob nito, at patuloy na ipinagkakaloob nito sa atin. At, tangan ang watawat na ito, iwinawagayway ito sa harap ng mga ginoong nagkatipon dito —[talaan ng mga pangalan ng delegado]— at buong katapatang nanunumpa na kikilalanin at ipagtatanggol ito magpasahanggang huling patak ng aming mga dugo. "</big></sup></blockquote>Ang simbolismong ibinigay sa 1898 Proklamasyon ng Pagsasarili ng Pilipinas ay naiiba sa kasalukuya't kinikilalang paliwanag. Sabi sa dokumento, ang puting tatsulok ay sumisimbolo sa sagisag ng Katipunan, ang lihim na samahang lumaban sa pamumuno ng España. Nasabi rin na ang mga kulay sa watawat ay kumakatawan sa mga kulay ng watawat ng Estados Unidos bilang pagpapakita ng pasasalamat sa pagtulong nila sa mga naghihimagsik na Pilipino laban sa España. Sinasabi rin na ang isa sa mga bituin ay kumakatawan sa pulo ng Panay, sa halip na sa buong Kabisayaan..<ref>{{cite web|url=http://www.gov.ph/2015/06/12/english-speech-of-president-aquino-at-the-celebration-of-independence-day-2015/|title=[English] Speech of President Aquino at the celebration of Independence Day|date=June 12, 2015|work=Official Gazette|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170227151727/http://www.gov.ph/2015/06/12/english-speech-of-president-aquino-at-the-celebration-of-independence-day-2015/|archivedate=February 27, 2017}}</ref> Ang Panay daw ay, ayon sa mga pagkakaunawa, ay kumakatawan sa buong rehiyon ng Kabisayaan. Ang araw naman ay kumakatawan sa malalaking hakbang na isinagawa ng mga anak ng bayan tungo sa kaunlaran at sibilisasyon, at sa halip na Tarlac, Bataan ang inilista bilang isa sa walong lalawigang kinakatawan ng mga sinag sa nasabing watawat.
== Kasaysayan ==
Ang watawat ay unang naisip gawin ni [[Emilio Aguinaldo]]. Si [[Marcela Agoncillo]], ang kanyang anak na si Lorenza, at ang pamangkin ni [[Jose Rizal]] na si Delfina Herbosa de Natividad ang nagtahi ng unang watawat sa [[Hong Kong]].
[[Talaksan:Philippines flag original.png|thumb|250px|left|Ito ang paglalarawan sa orihinal na watawat ng Pilipinas na na-konsepto ni Hen. Emilio Aguinaldo. Mas marahan ang kulay asul nito kaysa sa kasalukuyang pinag-uutos na kulay royal blue, mas marami itong sinag noon pero walo rin ang naging mga dulo, at may mahiwagang mukha.]]
Ayon sa [[Pamamahayag ng Kalayaan ng Pilipinas]] ng 12 Hunyo 1898, ang puting tatsulok ang natatanging sagisag ng ''[[Katipunan]]'' na sa pamamagitan ng pagsasanib ng dugo ay nakapanghikayat sa mga Pilipino na sumama sa rebolusyon. Ang tatlo nitong bituin ay kumakatawan sa tatlong heograpikal na grupo ng mga isla sa bansa: [[Luzon]], [[Visayas]], at [[Mindanao]], bagama't sa Deklarasyon ng Kalayaan ng Pilipinas, ang isa sa tatlong bituin nito ay orihinal na kumatawan sa isla ng [[Panay]], imbes na Visayas. Gayunpaman, kapwa silang nagpapahiwatig ng mismong ideya: ang pagkakaisa ng mga magkakahiwalay na tao at kultura sa iisang Nasyon. Ang walong sinag ng araw ay sumasagisag sa walong probinsiyang unang nag-alsa sa Kastila: [[Lungsod ng Maynila|Maynila]], [[Cavite]], [[Bulacan]], [[Pampanga]], [[Nueva Ecija]], [[Tarlac]], [[Laguna]], at [[Batangas]].
Bagaman tinuturing na isang lungsod ang Maynila, ang pagkakadagdag nito sa lupon ay wasto sapagka't noong 1898, ang Maynila at ang kanyang mga suburbyo ay pinangasiwaan bilang isang hiwalay at nagsasariling probinsiya. Ang lalawigang ito ay kilala ngayon bilang [[Pambansang Kabiserang Rehiyon]].
Ang kabuluhan ng mga kulay na pula, puti at asul ay ang mga sumusunod:
Ang puting tatsulok ay sumasagisag sa pagkakapantay-pantay at kapatiran; asul para sa kalayaan, katotohanan, at katarungan; at pula para sa kabayanihan at kagitingan. Sinasabing hinalintulad ang watawat sa watawat ng [[Cuba]] na, tulad ng Pilipinas, ay nakikibaka para sa kalayaan mula sa [[Espanya]] noong panahong din yon.
[[Talaksan:Philippines flag 1st official.png|thumb|250px|right|Ito ang unang opisyal na watawat na naglayong irepresenta ang bansa. Ginawa ng Katipunan sa Naic, Cavite noong 1897.]]
Ang lilim na bughaw na ginamit sa Pambansang watawat ay naging paksa ng kontrobersiya ng halos siyamnapung taon na ang tagal. Mula 1920 hanggang 1985, ang lilim ay ''navy blue'' hanggang sa inutos ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]] na baguhin ito sa lilim na ''sky blue'', mula sa abiso ng mga sirkulong kasaysayan, sa mismong lilim na ginamit sa watawat ng [[Cuba]], na ka-alyado ng bansa noon laban sa Espanya. Dahil sa kakulangan sa materyal at istandardisasyon noong [[Digmaang Pilipino-Amerikano]], ang mga taga-suporta ng lilim "navy blue" at "sky blue" ay nagpasa ng kanikanilang katibayan na kapwang sumasalungat sa bawat argumento. Silipin [[Mga Watawat ng Himagsikang Pilipino]]
Habang klarong nilalahad ng mga opisyal na dokumentong rebolusyonaryo na ang orihinal na lilim ng asul na ginamit sa unang watawat ay ''azul oscura'', na kung isasalin sa [[Wikang Filipino|Filipino]] ay "malabong bughaw" o madilim, at kung ano ang eksaktong lilim na tinutukoy nito ang siya pa ring magiging paksa ng debate sa mga susunod na taon. Sumasang-ayon ngayon ang mga historiador na ang ''azul oscura'' na tinutukoy ay isang mas malalim na lilim kaysa sa ''sky blue'', ngunit mas marahan naman sa ''navy blue''.
Para pagpahingahin na ang kontrobersiya, ang kasalukuyang inuutos na lilim ay ''royal blue'', ayon sa [[Mga Aktong Pangrepublika ng Pilipinas|Aktong Pangrepublika]] Blg. 8491. Sa kasamaang palad, ang kilos na ito ay naglikha ng panibagong kontrobersiya sa pagitan ng mga historiador at politiko ukol sa kung maaaring gawin ito ng gobyerno na baguhin ang mga sagisag ng kasaysayan at orihinal na kahulugan ng mga ito para lang sa kaginhawaan ng lahat.
Ang watawat ng Pilipinas ay walang katulad , sapagka't maaari nitong ipakita ang isang kalagayan ng [[digmaan]]. Kapag ang watawat ay naka-baligtad at nasa ibabaw ang pula (o nasa kaliwa kung ito ay nakatanghal na patayo), ang ibig sabihin nito ay ang [[Pilipinas]] ay nasa nakasabak sa digmaan. Ito ay unang itinaas noong 4 Pebrero 1899, sa simula ng labanan ng [[Digmaang Pilipino-Amerikano]] sa mga taong 1899-1913.
==Tingnan din==
* [[Pilipinas]]
* [[Kasaysayan ng Pilipinas]]
* [[Deklarasyon ng Kalayaan ng Pilipinas]]
* [[Emilio Aguinaldo]]
* [[Mga Watawat ng Himagsikang Pilipino]]
* [[Katapatan sa Watawat ng Pilipinas]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na kawing==
# [http://www.aralingpilipino.com/2017/02/araling-pilipino-ano-ang-kahulugan-ng.html Ano ang Kahulugan ng Watawat ng Pilipinas?]
{{Himagsikang Pilipino}}
{{Asia topic|Watawat ng|title=[[Watawat ng Asya]]}}
{{Pambansang Watawat}}<!-- to edit this table, go to [[Template:Nationalflags]] -->
[[Kategorya:Lipunan]]
[[Kategorya:Mga watawat]]
[[Kategorya:Pambansang Watawat|Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
rqyygoo7r31wukhghn43a98e8cf1u9o
Usapang Wikipedia:Kapihan
5
3742
2219675
2218122
2026-08-08T04:32:34Z
Jojit fb
38
hiding old announcements so that this talk page will focus on community discussions. announcements older than 2 weeks will be hidden
2219675
wikitext
text/x-wiki
{{Tagagamit:Maskbot/config
|maxarchivesize = 55K
|counter = 19
|algo = old(90d)
|archive = Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan %(counter)d
}}
<div style="float:right; padding-left:5px; clear:right;">
{| style="text-align:left; border:1px solid #AAA;margin-bottom:4px; margin-left:1em; width: 293px;" bgcolor="#999999"
|-padding:5px;padding-top:0.5em;font-size: 95%;
|width="100%" bgcolor="gray" style="color: white;"|'''Usapan'''
|-
|width="100%" align="center" bgcolor="white"|
'''<span class="plainlinks"><font size=3>[{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|action=edit§ion=new}} '''⇒ Magsimula ng bagong paksang mapag-uusapan.''']</font></span>'''
|-
|width="100%" bgcolor="gray" style="color: white;"|'''Tuwirang daan'''
|-
|width="100%" align="center" bgcolor="white"|
[[WT:KAPE]], [[UW:KAPE]]
----
<div style="font-size:0.85em;">
__TOC__
</div>
|-
|width="100%" bgcolor="gray" style="color: white;"|'''Mga sinupan'''
|-
|width="100%" align="center" bgcolor="white"|
<small>
[[Wikipedia:Kapihan/Archive 1|01]] | [[Wikipedia:Kapihan/Archive 2|02]] | [[Wikipedia:Kapihan/Archive 3|03]] | [[Wikipedia:Kapihan/Archive 4|04]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 5|05]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 6|06]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 7|07]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 8|08]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 9|09]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 10|10]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 11|11]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 12|12]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 13|13]] | [[Wikipedia:Kapihan/Sinupan 14|14]] | [[Wikipedia:Kapihan/Sinupan 15|15]] | [[Wikipedia:Kapihan/Sinupan 16|16]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 17|17]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 18|18]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 19|19]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 20|20]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 21|21]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 22|22]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 23|23]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 24|24]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 25|25]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 26|26]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 27|27]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 28|28]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 29|29]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 30|30]]
<inputbox>
type=fulltext
prefix=Usapang Wikipedia:Kapihan/
break=yes
width=40
searchbuttonlabel=Maghanap mula sa mga sinupan
</inputbox>
</small>
|}
</div>
<!--
Ipasok ang inyong mga usapin sa kababaan ng pahina at huwag dito. Huwag kalimutang lumagda gamit ang apat na ~~~~ :).
-->
== Nakaarkibo na ang nakaraang usapan ==
Hi, inarkibo ko na ang nakaraang usapan dito sa Kapihan. Kung mayroon pa rin nabinbin na usapan sa nakaraan o kaya may pabatid na kailangan pa rin na nakapaskil, gumawa na lamang kayo ng bagong usapan o paskil dito at maari ninyo na lamang tukuyin ang nakaraang usapan o paskil mula sa [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 30|arkibo]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:28, 26 Enero 2026 (UTC)
== Request for Image Processing ==
Hello Filipino wiki-users. Meron po pang astronomer dito? Gumawa ako ng bagong artikulo ukol sa isang bulkan sa Io, isang buwan ng Hupiter. Ang bulkang ito ay pinangalanang [[Kanlaon Patera]]. Ang pangalang ito ay galing sa Bulkang Kanlaon sa Negros, Visayas, Pilipinas. Gusto ko po sanang ma-proseso ang mga filter-image greyscale na imahen ng Io sa baba para mapakita ang itsura ng Kanlaon Patera. Meron po bang marunong magprocessos ng mga filter images ng Galileo.
[[Talaksan:Io processing request.png|center]]
Maraming salamat. [[Tagagamit:IapetusCallistus|IapetusCallistus]] ([[Usapang tagagamit:IapetusCallistus|kausapin]]) 02:17, 12 Pebrero 2026 (UTC)
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = Reference Previews – experiment
| content =
== Reference Previews – experiment ==
Hi, I’m Johannes from [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Sorry for writing in English, please support us by providing a translation! Our team is currently working on [[:m:WMDE Technical Wishes/References|improvements to references]], e.g. [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]]. In 2021 we developed [[:m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] in order to provide a MediaWiki feature to preview references when hovering over the footnote marker. Over the course of our current work we’ve noticed that using Reference Previews doesn’t seem to be intuitive for some readers and we would like to improve this.
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Problem ===
<div class="mw-collapsible-content">
In our usability tests, we repeatedly notice desktop readers – unaware of Reference Previews or how to use the feature – clicking on footnotes instead of hovering over them. Many are confused when they end up in the reference list and don’t know how to jump back to the text passage they were previously reading. Many readers seem unaware that both the ↑ arrow in the reference list and the <sup>a b</sup> (for re-used references) can be used to jump back. This makes jumping to the reference list rather unpleasant, especially in long articles.
</div>
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Assumption ===
<div class="mw-collapsible-content">
We assume that most readers do not want to jump to the reference list, but rather want to click on the footnote to open Reference Previews, which provide them with the reference information for the text passage they have just read. At the same time, we believe that some readers – e.g. those who want to delve deeper into a topic rather than just quickly researching a piece of information – are still interested in conveniently accessing the reference list.
</div>
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Idea ===
<div class="mw-collapsible-content">
We would like to try adjustments to Reference Previews in order to best meet the needs of different readers. Specifically, we want to prevent readers from accidentally ending up in the individual reference list; jumping there should be a conscious decision.
When clicking on a footnote marker, we want to display Reference Previews instead of jumping to the reference list. The pop-up remains permanently visible until clicking on the "x" or anywhere outside the preview to close it. In addition Reference Previews will provide a link to jump to the reference in the reference list.
<gallery heights="275" widths="250">
File:Reference Previews mock-up – current version.png|Reference Previews – current version
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed version when '''clicking on a footnote marker'''
</gallery>
When hovering over a footnote marker without clicking on it, we want to display a simplified version of Reference Previews – without the settings icon and the resulting empty space. When moving the mouse pointer over the pop-up, a note will appear indicating that you can click for further options. This will open the persistent version of Reference Previews with a link to allow users to jump to the reference in the reference list.
<gallery heights="275" widths="250">
File:Reference Previews mock-up – hover-state.png|Proposed version when '''hovering over the footnote marker'''
File:Reference Previews mock-up – hover-state and options.png|Proposed version when '''hovering over the Reference Preview'''
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed (persistent) version when '''clicking on the hover preview'''
</gallery>
By improving the usability of Reference Previews, we also hope to mitigate the issue that reference lists with a large number of (reused) references (or [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-references]]) can be confusing for some readers. In addition, the proposed version when hovering over a footnote marker is more compact than the current version.
</div>
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Experiment ===
<div class="mw-collapsible-content">
We would like to test the proposed changes in an [[:en:A/B testing|A/B test]] on several wikis. We want to measure how many readers click on a footnote marker and then proceed to jump to the reference list using the proposed version of Reference Previews compared to readers who receive the current version of Reference Previews. In addition, we will measure how many readers in both groups access the reference list via the table of contents. This will give us data-based insights into how many clicks on the footnote unintentionally open the reference list and how many readers only want to use Reference Previews.
We would like to run our experiment on the following Wikipedia language versions: de, pl, fr, sv, fa, hu, hi, my, tl, lv, fy, hr. 10% of readers will see our modified version of Reference Previews in order to obtain sufficient data. The experiment is expected to run for 1-2 weeks at the end of March. We'll restore the current version of Reference Previews for all readers until we have evaluated the experiment, discussed the results with the community, and decided on further steps.
</div>
</div>
We look forward to your feedback [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|on our talk page]] – or just reply to this post! Once the experiment is ready to go, we will also provide a link that you can use to test the changes yourself. --[[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 12:23, 20 Pebrero 2026 (UTC)
:As indicated on our project page [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/References/Reference_Previews&diff=prev&oldid=30215686], we will only test the proposed change when ''clicking'' on a footnote. Reference Previews will remain ''unchanged when hovering'' over a footnote marker. Reasons for this were concerns that the proposed transition from hover to persistent preview could be disruptive or at least feel unusual when interacting with reference content in the hover preview (e.g. when clicking on links). [[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 13:30, 9 Marso 2026 (UTC)
}}
== Help ==
Hello, I recently created [[Pagpatay ng lahi sa Gaza|this]] article. Can someone help me improve it? [[Tagagamit:جودت|جودت]] ([[Usapang tagagamit:جودت|kausapin]]) 15:46, 23 Pebrero 2026 (UTC)
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia!
| content =
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
}}
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226)
| content =
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 17:11, 3 Abril 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 -->
}}
== Bagong mungkahi ==
Hello po. May bagong mungkahi po ako sa [[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag]]. Salamat! <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:14, 6 Abril 2026 (UTC)
== Hinggil sa mga salitang siyokoy ==
Sang-ayon [https://kwfdiksiyonaryo.ph/?query=siy%C3%B3koy sa Komisyon sa Wikang Filipino], ang mga [[Siyokoy (lingguwistika)|salitang siyokoy]] ay "alinman sa mga anyo ng salita na hindi tiyak ang pinagmulang wika (lalo na kung nakahahawig sa pinagsámang Ingles at Espanyol)." Pinauso marahil ng mga mamamahayag sa radyo ang mga salitang ito na mukhang Kastila pero inspirado pala sa ortograpiyang Ingles o sa di-malinaw na pinanggalingang ortograpiya (pero hindi Kastila).
Marapat siguro na ipagbawal ang mga salitang siyokoy dito sa Wikipediang Tagalog, kahit na mas talamak ang mga ito sa pang-araw-araw na pananalita ng nakararami. Makikita sa ''userspace page'' kong [[Tagagamit:JWilz12345/Mga salitang siyokoy]] ang talaan ng mga salitang siyokoy at mga naaangkop na salita sa mga ito. Halimbawa:
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!Imbes na
!Naaangkop na (mga) salita
|-
|adbenturero
|abenturero / taong mapagsapalaran
|-
|aspeto
|aspekto / mukha / dako
|-
|bentahe
|bentaha / lamang
|-
|dayalekto
|diyalekto / dayalek / wikain
|-
|dayalogo
|diyalogo / <s>dayalog</s> / salitaan / usapan / pag-uusap
|-
|endorso
|endoso / piliin / pinagtibay / magtagubilin / lumagda / maglipat
|-
|groserya
|groseri / tindahan
|-
|imahe
|imahen / larawan
|-
|intrigero
|intrigante
|-
|kontemporaryo
|kontemporaneo / kontemporanyo / kapanahon / panahong ito
|-
|konsernado ("''the mother of all ''siyokoy'' words'')
|konsernido / nababahala / nababalisa / may kinalaman
|-
|lebel
|nibel / level / antas / taas
|-
|misyonaryo
|misyonero
|-
|obhektibo
|obhetibo
|-
|parliyamentaryo
|parlamentaryo / mambabatas
|-
|parliyamento
|parlamento / batasan
|-
|pesante
|paisano / magbubukid / magsasaka
|-
|prayoridad
|priyoridad / <s>prayoriti</s> / pagkauna / karapatang mauna
|-
|sirkumstansiya
|sirkunstansiya / pangyayari / kalagayan / katayuan / pagkakataon / halimbawa
|-
|subhektibo
|subhetibo
|-
|subheto
|suheto / disiplina
|}
Ping ko po para sa mga pananaw at ''input'', sina {{ping|Jojit fb|GinawasaHapon|LknFenix}} (ilan sa aktibong mga tagagamit) at sina {{ping|Yivan000|Ysrael214}} (mga nakausap ko po sa [[wiktionary:tl:Wiksiyonaryo:Kapihan/2025/Disyembre#"Kasingkahulugans"]]). <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 12:17, 12 Abril 2026 (UTC)
:@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Hindi ipagbawal pero dapat iwasan. Dapat may balanse ng kung ano ang irikenomenda at sa maiintindihan pa din ng karamihan. Bagaman buhay ang lengguwahe, hindi ibig sabihin din noon na hahayaan natin ang kolokyalismo ang maging pamantayan. Pero, sana naman sa Tagalog Wikipedia iwasan ang salitang siyokoy sa mga pamagat ng mga konseptongg hindi nagagamit pang-araw-araw lalo na sa mga salitang akademiko. Halimbawa [[Girasyon]], dapat hirasyon kasi ang G ay nagiging H. Siguro mas lenient tayo sa mga madalas gamitin ng media tulad ng responsibilidad o asasinasyon. Basta pag ang salitang siyokoy ay gamit na gamit at maayos ang pagkakabaybay (hal. wag gamitin ang Akkadiano, Akadyano na lang kung maaari), ito ay ayos lang. <span style="color:#330005; font-size:1.65em; vertical-align:middle">𝄽</span> [[User:Ysrael214|ysrael214]] ([[User talk:Ysrael214|kausapin]]) 04:48, 13 Abril 2026 (UTC)
{{ping|GinawaSaHapon}} inayos na ping. Pasensiya sa maling baybay. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 12:22, 12 Abril 2026 (UTC)
:@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]: Ayos lang.
:Hindi ako sang-ayon sa pagbabawal. ''Hindi'' dapat pagbawalan ang mga ganitong baybay, kahit na nagmula ito sa KWF. Likas na bahagi yan ng proseso ng pagbuo ng salita. At isa pa, marami sa mga ito ay madalas na'ng gamitin dahil sa midya. Wala tayo sa posisyon para manduhan ang itatakbo ng wika, hindi tayo ang guwardiya ng wika. Trabaho yan ng KWF. Sa pananaw ng hangarin ng Wikipedia, karaniwang paggamit ang mananaig pagdating sa pagbaybay ng mga salita.
:Marami sa mga ito ay talamak na at karaniwan na'ng ginagamit ng madla. Halimbawa, ''responsibilidad'', ''prayoridad'', ''kontemporaryo'', ''endorso'', ''sirkumstansiya'', at mas lalo na sa ''imahe'', na kung tutuusin ay halos ginagamit bilang salin ng salitang Ingles na ''image'' ("larawan") (mas ginagamit sa kasalukuyan ang ''imahen'' sa mga banal na larawan, hal. ''imahen ng Birheng Maria''). Sapat din ang paggamit sa mga mapagkakatiwalaang sanggunian para sa ''dayalogo'', ''aspeto'', at ''lebel''. Magmumukhang hiwalay sa realidad ng kasalukuyang ginagamit na wika kung ipipilit natin na "itama" ang mga ito, kahit na sa totoo lang ay likas na bahagi ito ng kahit anong wika. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 12:45, 12 Abril 2026 (UTC)
::@[[Tagagamit:GinawaSaHapon|GinawaSaHapon]] eh paano po ang ''claim'' ng enWiki article para sa TlWiki ([[w:en:Tagalog Wikipedia]]) na nagsasabing umaasa umano ang TlWiki sa ''UP Diksiyonaryong Filipino'' para sa mga saligang depinisyon? ([https://opinion.inquirer.net/9149/%E2%80%98utak%E2%80%99 Ginamit na sanggunian]). <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 13:56, 12 Abril 2026 (UTC)
:::@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Hindi sa lahat ng pagkakataon ay ganon ang kaso rito. Pangunahing sanggunian ang UPDF, oo, pero hindi ito ang bibliya o saligang-batas ng wiki na ito. Mas mananaig pa rin ang karaniwang pagbaybay ng mga salitang Tagalog, kahit na hindi ito "tama" sa paningin ng iba. Muli, kailangang isalamin ng Wikipediang Tagalog ang kasalukuyang anyo ng wika upang manatili itong accessible sa mga mambabasa. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:39, 13 Abril 2026 (UTC)
::::@[[Tagagamit:GinawaSaHapon|GinawaSaHapon]] Sang-ayon sa dapat manatiling accessible sa mga mambabasa. Huwag ipilit na mag-imbento ng salitang Tagalog rin para lang masabing "naitagalog" ang salita. Ayos lang ang salitang siyokoy, pero kapag neolohismo, ibang usapan na iyon. Ang mga diksiyonaryo ay gabay lamang kung ano ang mas maiintindihan ng mga mambabasa. <span style="color:#330005; font-size:1.65em; vertical-align:middle">𝄽</span> [[User:Ysrael214|ysrael214]] ([[User talk:Ysrael214|kausapin]]) 04:51, 13 Abril 2026 (UTC)
:::::Ang nais ko lang sabihin ay kung gagamit ng salitang siyokoy, dapat alam nating gamit din. Hindi tayo mag-iimbento ng bagong salitang siyokoy din. <span style="color:#330005; font-size:1.65em; vertical-align:middle">𝄽</span> [[User:Ysrael214|ysrael214]] ([[User talk:Ysrael214|kausapin]]) 05:51, 13 Abril 2026 (UTC)
:Magandang gabi @[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]],
:Tulad ni @[[Tagagamit:GinawaSaHapon|GinawaSaHapon]], hindi rin ako sang-ayon sa pagbabawal.
:Sa totoo lang, hindi ako sang-ayon sa rekomendasyon ng KWF. Hindi makatotohanang ituring ang mga impluwensiyang Espanyol at Ingles sa ating wika na parang tubig at langis na mapaghihiwalay. Ang mga impluwensyang ito ay matagal nang magkakahabi sa kultura at pagkakakilanlang Pilipino. Tulad ng madalas na pinagsasama sa ating mga kumbensyon sa pagpapangalan ang mga pangalang Ingles at mga apelyidong Espanyol, likas na sumasalamin ang ating wika sa paghahalong ito. Ang tinatawag nilang “salitang siyokoy” ay produkto ng organikong ebolusyon ng wika.
:Nakikita ko rin na ang mahigpit na pagsusulong na ibalik sa orihinal na baybay ng Espanyol ang mga salitang hiram mula rito ay hindi praktikal at hindi kinakailangan. Ang nakararaming Pilipino ay hindi nagsasalita ng Espanyol, kaya ang pagpapatupad ng ortograpiyang Espanyol ay nagpapataw ng panlabas na pamantayan na hindi na umaayon sa aktuwal na paggamit ng wika. Nagtataas ito ng tanong: bakit dapat tayong patuloy na sumunod sa mga kumbensyon ng Espanyol na parang isa pa rin tayong kolonya?
:Kahit sa mga bansang nagsasalita ng Espanyol sa Amerikang Latino, ang wika ay umunlad sa iba’t ibang paraan na sumasalamin sa mga lokal na konteksto, sa halip na mahigpit na pagsunod sa mga pamantayan ng Espanya. Sa parehong paraan, dapat pahintulutang umunlad ang Filipino sa sarili nitong landas, na hinuhubog ng mga nagsasalita nito, at hindi pinipigilan ng mga lipas na reseta.
:Batay sa aking paninindigan, naniniwala ako na dapat payagan ang mga salitang siyokoy kung karaniwang ginagamit ang mga ito. Sa maraming pagkakataon, mas sumasalamin ang mga salitang ito sa likas na paggamit ng wika.
:- [[Tagagamit:LknFenix|LknFenix]] ([[Usapang tagagamit:LknFenix|kausapin]]) 14:33, 12 Abril 2026 (UTC)
:{{ping|JWilz12345}}, wala na akong maidagdag pa. Sang-ayon ako sa mga argumento nina GinawaSaHapon at LknFenix. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:07, 13 Abril 2026 (UTC)
:@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Ang problema ko dito ay hindi malinaw kung ano ang "siyokoy" (ayon sa Manwal sa Masinop na Pagsulat 4.9) at kung ano ang pwede (ayon sa MMP 4.10). Kahit ako na maigting na binasa ang dokumentong ito ay nalilito pa rin kung ano ang ipinapahiwatig dito — ang "kontemporaryo" ay bawal ("kontemporaneo" dapat) pero ang "siyentista" ay pwede ("siyentipiko" dapat). Walang concrete na definition patungkol sa dalawa, maliban lang sa ilang halimbawng hulapi. Kaya'y ito'y mahirap hustong ipagbawal, dahil maraming lalabas na edge cases. — <span style="font-size:25px">🍕</span> <span style="font-family:'Comic Sans MS';"><span style="color:#FFC83D">Yivan</span><span style="color:#F7894A">000</span> <small><sup>[[User:Yivan000|view]]</sup><sub>[[User_talk:Yivan000|talk]]</sub></small></span> 13:34, 13 Abril 2026 (UTC)
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = Request for comment (global AI policy)
| content =
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:58, 26 Abril 2026 (UTC)
</bdi>
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 -->
}}
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = Program submissions open: Bikol WikiConference 2026
| content =
== Program submissions open: Bikol WikiConference 2026 ==
[[File:Bikol_WikiConference_2026_logo.png|frameless|250px|right]]
The '''[[m:Bikol Wikipedia Community/Bikol WikiConference 2026|Bikol WikiConference 2026]]''' will take place '''29–31 May 2026 in Naga City''', under the theme: ''Advancing Language and Culture in the Digital Age''.
The Bikol WikiCon is an extraordinary regional gathering that brings together Bikolanos actively supporting and contributing to open educational resources (OERs) with the vibrant Wikimedia communities in the Philippines. Next year, Bikol Wikipedia will be turning 20 years old. Reaching 2 decades is a strong milestone therefore it is also the right moment to ask harder questions about sustainability, quality and direction. The conference will serve as a venue for the participants to exchange and share their experiences, new ideas, and collaboration results, and to discuss the challenges encountered and the solutions adopted. We can’t wait to see you at the event!
The conference will cover topics pertaining to Digital Resources, Heritage Advocacy, Cultural Preservation, and Partnerships with various institutional, social, and cultural contexts.
You may submit any of the following types of session proposals:
* '''Lightning talk:''' One presenter gives a talk with no follow-up by the audience. The total time for a lightning talk will be 10-15 minutes.
* '''Lecture:''' One or two presenters offer(s) a presentation followed by questions and comments from the audience. The total time for a lecture (including questions and comments) will be 30-45 minutes.
* '''Roundtable:''' A group of 10-15 people discusses a particular topic. The total time for a roundtable discussion will be 60 minutes.
* '''Workshop:''' One or two moderators present(s) a topic by actively interacting with the audience. The total time for a workshop will be 60-120 minutes.
* '''Meetup:''' A group of people with common interests informally meets to discuss different topics. The total time for a meetup is not pre-determined and depends on the proposer’s preferences.
Submissions will be evaluated by the Program Committee based on:
* Potential impact and expected outcomes
* Relevance to the conference theme or focus areas
Sessions may be recorded and made publicly available. If you prefer not to be filmed, you may indicate this during submission.
'''→ [[m:Bikol Wikipedia Community/Bikol WikiConference 2026/Program|Submit your proposal on Meta]] or [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd1vYWPvrNltZS2ie51lYK-OB6cfS8E2NQFjH1I213dYl24NQ/viewform?usp=header Google Form]''' on or before '''May 15.'''
For more information, or questions, contact: bikolwikicommunity(@)gmail.com
Mabalos!
On behalf of the Bikol WikiConference Organizing Team,<br> [[Tagagamit:Filipinayzd|Filipinayzd]] ([[Usapang tagagamit:Filipinayzd|kausapin]]) 06:41, 2 Mayo 2026 (UTC)
}}
== Translation request: [[:translatewiki:MediaWiki:Cite-reference-previews-reflist-link/tl]] ==
Hi, I'm Johannes from [[:meta:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Our team is currently preparing an [[:meta:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|experiment to test potential changes for Reference Previews]]. Tagalog Wikipedia will be one of the wikis taking part at the ~2 weeks A/B-test [[Usapang Wikipedia:Kapihan#Reference Previews – experiment|as announced]] – but tlwiki is still missing a translation for [[:translatewiki:MediaWiki:Cite-reference-previews-reflist-link/tl]] ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&showMessage=cite-reference-previews-reflist-link&group=ext-cite-user&language=tl&filter=&optional=1&action=translate translation interface link] – [[:commons:File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|screenshot for context]]). Could someone help us by providing the translation? Thank you very much! [[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 12:17, 25 Mayo 2026 (UTC)
:{{ping|Johannes Richter (WMDE)}} ''Done. I translated it. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:28, 26 Mayo 2026 (UTC)
::Thank you! :) [[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 05:19, 26 Mayo 2026 (UTC)
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = Vote now in the 2026 U4C election
| content =
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 Mayo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
}}
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons
| content =
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|usapan]])</bdi> 17:12, 23 Hunyo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
}}
== <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Message"/>
'''Legal & Safety Contacts'''
Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].
<section end="Message"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:30, 25 Hunyo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 -->
:''Done. I translated this last July 4. Thanks for informing the community.'' :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:08, 8 Hulyo 2026 (UTC)
== Translation request: Ube latte ==
Hello fellow Wikipedians, Shalom & Greetings from the Hebrew Wikipedia!
I recently wrote an article about [[Ube latte]], which is currently published in Hebrew only. I also prepared a well-sourced draft on the English Wikipedia. Given the strong cultural connection of Ube to the Philippines, I think it would be absolutely wonderful to have this article available on the Tagalog Wikipedia as well. Since I don't speak the language, I wanted to ask if any local editors here might be interested in translating or adapting the article?
We already have a dedicated Wikidata item and some great photos uploaded by the community on Wikimedia Commons. Here are the relevant links if anyone wants to take a look>>
English Draft (for easy translation): https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Ube_latte
Wikidata Item: https://www.wikidata.org/wiki/Q139718640
Maraming salamat po in advance for your time, and feel free to reach out if you have any questions! 💜 [[Tagagamit:Laliv g|Laliv g]] ([[Usapang tagagamit:Laliv g|kausapin]]) 06:58, 9 Hulyo 2026 (UTC)
== Proteksyon laban sa pag-e-edit pa ng pahina upang gawing katatawanan ==
Kumusta po.
Humihiling po ako na bigyan po ng proteksyon ang pahina pong ito [[Iglesia ni Cristo]] laban sa mga mali at abuso sa pag-edit. Ang mga edit ngayong July 11, 2026 ay naglalaman ng mga maling impormasyon layuning lituhin at gawing katatawanan ang nasabing pahina. Ito ay patuloy pang ie-edit ngayong ito ay pinag-uusapan at may panghihikayat na mag-edit ng mali: https://www.reddit.com/r/Philippines/comments/1utkoi8/iglesia_ni_cristo_tagalog_wikipedia_page_got/?sort=new.
Kung maari po ay i-undo ang mga mali at katatawang pag-edit kung titingnan ang edit history.
Maraming salamat po. [[Natatangi:Mga ambag/~2026-39256-52|~2026-39256-52]] ([[Usapang tagagamit:~2026-39256-52|talk]]) 14:42, 11 Hulyo 2026 (UTC)
:Naiulat na ni GinawaSaHapon sa akin ito kaninang umaga. Naaksyunan ko na agad pagkatapos ng ulat. Ngayon ko lamang nakita ang abiso mo. Gayunpaman, maraming salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 13:42, 12 Hulyo 2026 (UTC)
== Pagkarga ng fil.wikipedia.org patungong tl.wikipedia.org ==
Magandang araw po sa inyong lahat. Nais ko pong ipaalam sa pamayanan ng Wikipediang Tagalog na naghain po ako ng mungkahi sa Phabricator upang maikarga ang dominyo (''domain'') ng isang posibleng Wikipediang Filipino (fil.wikipedia.org) patungo sa Wikipediang Tagalog (tl.wikipedia.org).
Sang-ayon sa [[Wikipedia:Pagsalin ng mga nilalaman ng Wikipedia na ito sa Filipino|konsensong ating naiabot noong 2005]] tungkol sa wikang ginagamit natin dito sa Wikipedia, naniniwala ako na hindi ito magdudulot ng kontrobersiya. [[:meta:Talk:Language committee#Redirecting fil.wikipedia.org to tl.wikipedia.org|Ipinaalam ko na rin]] ang Komite sa Wika ng Pundasyong Wikimedia tungkol sa mungkahing ito.
Inaasahan ko na agaran itong mapapatupad, at maraming salamat po sa inyong lahat. --[[Tagagamit:Sky Harbor|<b style="color: #0066ff">Sky Harbor</b>]] <sup>([[Usapang tagagamit:Sky Harbor|<b style="color:#0066ff">usapan</b>]])</sup> 09:50, 23 Hulyo 2026 (UTC)
:Para sa kaalaman ng lahat, ito ang link sa kahilingan ni Sky Harbor sa Phabricator: [[phab:T432946]]. Tatanungin ko sana siya kung saan ang link sa Phabricator, nag-Google na lamang ako at pinaskil ko na lamang dito para mabatid ang pamayanan. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:54, 29 Hulyo 2026 (UTC)
::Maraming salamat, Jojit, na ipinaskil mo rito ang kawing. Kasalukuyan akong bumabiyahe pauwi kaya hindi ko mailagay dito ang mungkahi sa Phabricator. Inaasahan kong agaran itong maitutupad. --[[Tagagamit:Sky Harbor|<b style="color: #0066ff">Sky Harbor</b>]] <sup>([[Usapang tagagamit:Sky Harbor|<b style="color:#0066ff">usapan</b>]])</sup> 15:21, 29 Hulyo 2026 (UTC)
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons
| content =
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:25, 24 Hulyo 2026 (UTC)
</bdi>
<!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
}}
rmgnwc9s02nq08u9fksftk6gbfvpqdw
Bigas
0
4818
2219574
2219572
2026-08-07T12:04:57Z
NDG
153598
[[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-43484-38|~2026-43484-38]] ([[User talk:~2026-43484-38|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:Glennznl|Glennznl]]
2068595
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Riso parboiled.jpg|thumb|right|Mga butil ng bigas.]]
[[Talaksan:Rice_grains_(IRRI).jpg|thumb|Iba't-ibang klase ng bigas.]]
Ang '''bigas''' ay isang karaniwang kataga para sa kiniskis na [[palay]] na tinanggal ang [[ipa]], [[darak]], at ''[[germ ng bungang butil|germ]]'' nito. Pinapakinis ito pagkatapos makiskis, na nagbibigay sa produkto ng maliwanag, maputi, at makintab na anyo. Yayamang mayroong mga [[diyetetikang fiber]] ang darak nito, mayroong mga bitamina at mineral ang germ nito, at tinanggal ang panlabas na ''aleurone layer'' nito, isang walang laman na gawgaw lamang ang bigas.
==Pagluluto ng bigas==
Sinasaing ang mga butil ng bigas kasama ang katumbas na [[tubig]] upang maging '''sinaing''' o '''kanin''' kapag in-in na. Kung labis ang sabaw nito nagiging [[lugaw]] na. Kapag napasobra ang [[pagluluto]] nito nagiging tutong ang ilalim na bahagi. Malimit na niluluto ang mga natirang kanin upang gawing [[sinangag]]. Kadalasang niluluto ang kanin sa [[palayok]] o [[kaldero]] ngunit marami na rin ang gumagamit ng mga ''[[rice cooker]]'', isang elektronikong kagamitan.
Hindi lamang kanin ang maaaring luto sa bigas, ang malagkit na bigas kasama ang ibang mga sangkap ay maaaring gawing mga [[kakanin]] katulad ng [[suman]], [[bibingka]], [[puto]] at [[biko]]. Ilan pa sa mga lutuing ginagawa sa bigas ang [[arroz negro]], [[arosbalensiyana]], [[lugaw]], [[arròs negre]].
==Bigas sa popular na kultura==
*Sa [[Pilipinas]], tinatapon ang bigas sa mga karamihan ng bagong [[kasal]] upang mabigay na kasaganahan.
*Tungkol sa bigas ang isa sa tanyag na linya sa [[pelikula]] ni [[Fernando Poe, Jr.]] na ''Kapag puno na ang salop'' noong [[1987]] kasama si [[Eddie Garcia]]:
**Eddie Garcia: ''"Marami ka pang bigas na kakainin."''
**Fernando Poe, Jr.: ''"Di ako kumakain ng bigas. Sinasaing ko muna para maging kanin. Ikaw Judge, palay pa lang kinakain mo na."''
==Tingnan din==
*[[Palay]]
[[Kaurian:Kanin]]
{{stub}}
9twpjqnks8hf4s2d01lhkka53u8qcvt
Roma
0
8241
2219742
2212859
2026-08-08T09:26:14Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2219742
wikitext
text/x-wiki
{{featured article}}
:{{For|iba pang gamit|Roma (paglilinaw)}}{{Confuse|Rumano|Rumanya|Rumana}}
<!-- Ia-update yung Infobox settlement, masyadong outdated e. Aayusin ko yung lead. -GinawaSaHapon -->{{Infobox Settlement
|name = Roma
|established_title = Pagkatatag
|established_date = 21 Abril, 753 {{abbr|BK|bago karaniwan}} (tradisyonal)
|nickname = Ang Walang-Hanggang Lungsod <br /> ''The Eternal City''
|motto = ''Senātus Populusque Rōmānus'' ([[SPQR]]){{spaces|2}}<small>([[Latin]])</small>
|website =
|image_skyline = File:Rome Montage 2017.png
|image_flag = Flag of Rome.svg
|image_shield = Insigne Romanum coronatum.svg
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = [[Italya]]
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Italya|Rehiyon]]
|subdivision_type2 = [[Mga lalawigan ng Italya|Lalawigan]]
|subdivision_name1 = [[Lazio]]
|subdivision_name2 = [[Kalakhang Lungsod ng Roma Capital|Roma]] (RM)
|leader_title = [[Talaan ng mga Alkalde ng Roma|Alkalde]]
|leader_name = [[Virginia Raggi]]
|area_magnitude = 1 E8
|area_total_km2 = 1285.3
|population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://demo.istat.it/bilmens2008gen/index_e.html|title=Monthly demographic balance Enero-Nobyembre 2008|author=[[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]|accessdate=2009-04-27|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303214347/http://demo.istat.it/bilmens2008gen/index_e.html|url-status=dead}}</ref>
|population_as_of = 31 Enero 2009
|population_total = 2722907
|population_urban = 3457690
|population_metro = 3700000
|area_urban_km2 =
|area_urban_sq_mi =
|population_density_km2 = auto
|timezone = [[Central European Time|Oras sa Gitnang Europa]]
|utc_offset = +1
|timezone_DST = [[Central European Summer Time|Oras sa Gitnang Europa sa Tag-init]]
|utc_offset_DST = +2
|coordinates = {{coord|41|54|N|12|30|E|region:IT-62_type:city(3000000)|display=inline,title}}
|elevation_m = +20
|elevation_ft = 66
|postal_code_type = Postal codes
|postal_code = 00121 hanggang 00199
|area_code = 06
|blank_name =Mga santong patron
|blank_info =[[Saint Peter|San Pedro]] at [[Saint Paul|San Pablo]]
|footnotes =
}}
Ang '''Roma''' ({{IPA-it|ˈroːma|pron}})<ref name="Biblia">{{cite-Biblia|Roma}}</ref> ay ang punong-lungsod ng bansang [[Italya]] at isang espesyal na [[komuna]] ng bansa (pinangalanang ''Comune di Roma Capitale,'' "Ang Komuna ng Punong Lungsod ng Roma"). Nagsisilbi rin itong punong-lungsod ng [[Mga rehiyon ng Italya|rehiyon]] ng [[Lazio]]. Tatlong milenyo nang tinitirahan ito ng mga tao, simula noong unang itinatag ito, ayon sa tradisyon, noong 753 {{Abbr|BK|bago karaniwan}}.
Matatagpuan ito sa mga ilog [[Ilog Tevere|Tiber]] at [[Aniene]], malapit sa [[Dagat Mediterranean|Dagat Mediteraneo]]. Makikita sa loob nito ang [[Lungsod ng Vatikan|Lungsod ng Vaticano]], isang malayang bansang kinikilala pandaigdig, at nagsisilbing punong-tanggapan ng [[Simbahang Katoliko|Simbahang Katolika]] at ang tirahan ng [[Papa|Santo Papa]].
Ang Roma ay ang pinakamalaking lungsod sa Italya at isa rin sa mga pinakamalalaki sa [[Europa]], na may lawak na 1,285 kilometro kuwadrado (496.1 mi kuw). Ito ang sentro ng [[Kalakhang Lungsod ng Roma Capital|Kalakhang Lungsod ng Roma]], na may populasyon ng 4,355,725 (2020) naninirahan, at may katayuan bilang ang pinakamataong [[mga kalakhang lungsod ng Italya|kalakhang lungsod]] sa Italya.<ref>http://dati.istat.it/Index.aspx?DataSetCode=DCIS_POPRES1 Popolazione residente al 1° gennaio"</ref>
May [[Kabuuan ng Gawang Katutubo|KGK]] ito ng €75 bilyon—higit na mataas pa sa [[New Zealand|Bagong Zeeland]] at katumbas ng [[Singapore]]—noong taong 2001. Ibinubunga ng bayan ng Roma ang 6.5% ng pangkalahatang KGK ng Italya, ang pinakamalaking halaga sa lahat ng lungsod ng bansa.
Umaabot ang kasaysayan ng lungsod nang 2,800 taon, kung kailan ito ay naging sentro ng [[sinaunang Roma]] ([[Kahariang Romano]], [[Republikang Romano]], at [[Imperyong Romano]]), at sunod ng [[Estado ng Simbahan|Estadong Papal]], [[Kaharian ng Italya]], at ngayon ng [[Italy|Republikang Italyano]].
== Etimolohiya ==
[[Talaksan:0142_-_Roma_-_Piazza_del_Campidoglio_-_Statua_del_Tevere_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto,_7-Apr-2008.jpg|right|thumb|Ang representasyong Romano ng Tiber bilang isang [[diyos]], [[Burol Capitolino]] sa Roma]]
Ayon sa [[mitolohiya ng pagkakatatag]] ng lungsod mula mismo sa mga Sinaunang Romano,<ref name="livy17973">{{cite book|publisher=Printed for A.Strahan|last=Livy|others=George Baker (trans.)|title=The history of Rome|year=1797}}</ref> ang matagal nang tradisyon ng pinagmulan ng pangalang ''Roma'' ay pinaniniwalaang nagmula sa tagapagtatag at unang [[Rex (titulo)|''rex'']] (hari) ng lungsod na si [[Romulus at Remus|Romulo]].<ref>{{cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/509038/Romulus-and-Remus|title=Romulus and Remus|encyclopedia=Britannica.com|date=25 Nobyembre 2014|accessdate=9 Marso 2015|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150317100831/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/509038/Romulus-and-Remus|archivedate=17 Marso 2015}}</ref>
Gayumpaman, may posibilidad na ang pangalang Romulo ay nagmula sa Roma mismo.<ref>Cf. Jaan Puhvel: ''Comparative mythology.'' The Johns Hopkins University Press, Baltimore and London 1989, p. 287.</ref> Kahit noong ika-4 na siglo, mayroong mga alternatibong teoryang iminungkahi sa pinagmulan ng pangalang ''Roma''. Maraming pagpapalagay ang inihapag na tumututok sa mga ugat lingguwistiko na kung saan gayunpaman ang usapan ay nananatiling nagpapatuloy:<ref>Claudio Rendina: ''Roma Ieri, Oggi, Domani''. Newton Compton, Roma, 2007, p. 17.</ref>
* mula sa ''Rumon'' o ''Rumen'', luma nang pangalan ng [[Ilog Tiber|Tiber]], na kung saan ay kaugnay umano sa salitang Griyego na ῥέω (''rhéō'') na 'dumaloy, pag-agos' at ang pandiwang Latin ''ruō na'' 'magmadali'; {{Efn|This hypothesis originates from the Roman Grammarian [[Maurus Servius Honoratus]]. However, the Greek verb descends from the [[Proto-Indo-European root]] [[wikt:Reconstruction:Proto-Indo-European/srew-|''*srew-'']] (compare Ancient Greek ῥεῦμα (''rheûma'') 'a stream, flow, current', the Thracian river name Στρυμών (''Strumṓn'') and Proto-Germanic ''*strauma-'' 'stream'; if it was related, however, the Latin river name would be expected to begin with **''Frum-'', like Latin ''[[wikt:frigeo|frīgeō]]'' 'to freeze' from the root ''*sreyHg-'') and the Latin verb from [[wikt:Reconstruction:Proto-Indo-European/h₃rew-|''*h₃rew-'']].}}
* mula sa salitang [[Wikang Etrusko|Etrusko]] na 𐌓𐌖𐌌𐌀 (''ruma''), na ang ugat ay ''*rum-'' "utong", na may posibleng sumasangguni alinman sa [[Pagkakatatag ng Roma|totem na lobong nag-ampon at nagpasuso]] sa kambal na sina [[Romulo at Remo]], o sa hugis ng [[Burol Palatino]] at [[Burol Aventino]];
* mula sa salitang Griyego na ῥώμη (''rhṓmē''), na nangangahulugang ''lakas''.{{Efn|This hypothesis originates from [[Plutarch]].}}
== Kasaysayan ==
{{Main|Kasaysayan ng Roma}}
=== Pinakaunang kasaysayan ===
Habang may mga natuklasan nang arkeolohikal na katibayan ng pananahan sa lugar ng Roma mula sa humigit-kumulang na 14,000 taon na ang nakalilipas, ang siksik na layer ng mga mas maagang labi ang bumabaon sa mga lugar [[Paleolitiko|Palaeolitiko]] at [[Neolitiko]].<ref name="Heiken, G. 2005">Heiken, G., Funiciello, R. and De Rita, D. (2005), ''The Seven Hills of Rome: A Geological Tour of the Eternal City''. Princeton University Press.</ref> Ang ebidensiya ng mga kagamitang bato, palayok, at sandatang bato ay nagpapatunay sa halos 10,000 taong pananahan ng tao. Sinusuportahan ng maraming paghuhukay ang pananaw na ang Roma ay lumago mula sa mga paninirahang [[Pastoralismo|pastoral]] sa [[Burol Palatino]] na itinayo sa itaas ng lugar na magiging [[Forum ng Roma|Foro ng Roma]]. Sa pagitan ng pagtatapos ng [[Panahon ng Tansong Pula]] at pagsisimula ng [[Panahon ng Bakal]], ang bawat burol sa pagitan ng dagat at ng Capitolino ay pinangunahan ng isang nayon (sa Burol Capitolino, isang nayon ang napatunayan nang naroon mula noong pagtapos ang ika-14 na siglo BK).<ref name="coa9">Coarelli (1984) p. 9</ref> Gayunpaman, wala sa kanila ang maihahalintulad sa isang lungsod.<ref name="coa9" /> Mayroong malawak na pinagkasunduan ngayon na ang lungsod ay unti-unting nabuo sa pamamagitan ng pagsasama-sama ("[[sinoesismo]]") ng maraming nayon sa paligid ng pinakamalaki, ang nasa tuktok ng Palatino.<ref name="coa9" /> Ang pagsasama-sama na ito ay napadali ng pagdaragdag ng pagiging produktibo ng agrikultura na umangat mula sa [[Ekonomiya ng pamumuhay|antas ng pamumuhay]], na pinapayagan din ang pagtatag ng mga [[Sekundaryong sektor ng ekonomiya|sekundaryo]] at [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|tersiyaryong gawain]]. Ang mga ito naman ay nagpalakas ng pag-unlad ng kalakal sa mga kolonya ng Gresya sa [[katimugang Italya]] (pangunahin sa [[Ischia]] at [[Cumae]]).<ref name="coa9" /> Ang mga pagpapaunlad na ito, na ayon sa ebidensiyang arkeolohikal ng mga pangyayari noong kalagitnaan ng ikawalong siglo BK, ay maaaring isaalang-alang bilang "kapanganakan" ng lungsod.<ref name="coa9" /> Sa kabila ng mga kamakailang paghuhukay sa burol Palatino, ang pananaw na ang Roma ay sadyang itinatag noong kalagitnaan ng ikawalong siglo BK, tulad ng iminungkahi ng alamat ng Romulo, ay nananatiling isang teoryang nasa laylayan.<ref name="foundation2">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2007/06/12/science/12rome.html|title=More Clues in the Legend (or Is It Fact?) of Romulus|first=John Nobel|last=Wilford|date=12 June 2007|work=New York Times|accessdate=11 Agosto 2008|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090417112437/http://www.nytimes.com/2007/06/12/science/12rome.html|archivedate=17 Marso 2009}}</ref>
===== Alamat ng pagkakatatag ng Roma =====
[[Talaksan:Kapitolinische_Wölfin_Museum_Capitolini.jpg|thumb|Ang{{Dead link|date=Mayo 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''[[Lobong Capitolino]]'', isang eskultura ng [[Babaeng lobo (mitolohiyang Romano)|kathang-isip na babaeng lobo]] na nagpapasuso ng kambal na sanggol na sina [[Romulus at Remus|Romulo at Remo]]]]
Ang mga tradisyonal na kuwentong pinagpasahan ng mga mismong [[sinaunang Roma]]no ang nagpapaliwanag ng pinakamaagang [[Kasaysayan ng Roma|kasaysayan ng kanilang lungsod]] na makikita sa mga [[alamat]] at [[mito]]. Ang pinakapamilyar sa mga alamat na ito, at marahil ang pinakatanyag sa lahat ng [[mitolohiyang Romano]], ay ang kuwento nina [[Romulus at Remus|Romulo at Remo]], ang kambal na pinasuso ng isang [[Babaeng lobo (mitolohiyang Romano)|babaeng lobo]].<ref name="livy17973"/> Nagpasya silang magtayo ng isang lungsod, ngunit pagkatapos ng pagtatalo, pinatay ni [[Romulus|Romulo]] ang kaniyang kapatid at tinawag ang lungsod mula sa kaniyang pangalan. Ayon sa mga Romanong [[analista]], nangyari ito noong Abril 21, 753 BK.{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} Ang alamat na ito ay kinailangang ipagkasundo sa isang dalawahang tradisyon, na itinakda nang mas maagang panahon, nang [[Digmaang Troya|tumakas]] ang [[Digmaang Troya|Troyang]] si [[Aineias]] papunta sa Italya at itinatag ang linya ng mga Romano sa pamamagitan ng kaniyang anak na si [[Ascanius|Iulus]], kung kanino ipinangalanan ang [[dinastiyang Julio-Claudio]].<ref name="livy20052">{{Cite book|publisher=Penguin Books Ltd|isbn=978-0-14-196307-5|last=Livy|title=The Early History of Rome|year=2005}}</ref> Ito ay nagawa ng makatang Romano na si [[Virgil]] noong unang siglo BC. Dagdag, binabanggit ni [[Strabo|Estrabon]] ang isang mas matandang kuwento, na ang lungsod ay isang kolonya ng [[Arcadia (sinaunang rehiyon)|Arcadia]] na itinatag ni [[Evandro]]. Isinulat din ni Estrabon na si [[Lucius Coelius Antipater]] ay naniniwalagngang ang Roma ay itinatag ng mga Griyego.<ref>{{cite web|url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=urn:cts:greekLit:tlg0099.tlg001.perseus-grc1:5.3.3|title=Strabo, Geography, book 5, chapter 3, section 3|website=www.perseus.tufts.edu}}</ref><ref>{{cite web|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/5C*.html|title=LacusCurtius • Strabo's Geography — Book V Chapter 3|website=penelope.uchicago.edu}}</ref>
=== Kaharian at republika ===
{{Main|Sinaunang Roma|Kahariang Romano|Republikang Romano|Imperyong Romano}}
{{multiple image|align=right|caption_align=center|image1=Statue-Augustus.jpg|width1=155|caption1=[[Augusto]]|image2=Gaius Iulius Caesar (Vatican Museum).jpg|width2=128|caption2=[[Julio Cesar]]}}Matapos ang maalamat na pagkakatatag ni Romulo,{{sfn|Kinder|Hilgemann|1964|p=73}} ang Roma ay pinasiyahan sa loob ng 244 na taon ng isang sistemang monarkiya, nagmula sa mga soberanong nagmula sa mga [[Mga Latin (Italikong tribo)|Latin]] at [[Mga Sabino|Sabino]], na kalaunan ay mga haring [[Kabihasnang Etrusko|Etrusko]]. Ang tradisyon ay naglatag ng pitong hari: [[Romulo]], [[Numa Pompilius]], [[Tullus Hostilius]], [[Ancus Marcius]], [[Lucius Tarquinius Priscus|Tarquinius Priscus]], [[Servius Tullius]], at [[Tarquinius Superbus]].{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}}
Noong 509 BC, pinabaksak ng mga Romano ang huling hari mula sa kanilang lungsod at nagtatag ng isang [[Oligarkiya|oligarkong]] [[republika]]. Sa gayon ay nagsimula na ng Roma sa isang panahong naisasalarawan bilang alitan sa pagitan ng mga [[Patricio (sinaunang Roma)|patricio]] (aristokrata) at mga [[Mga Plebo|plebo]] (maliit na may-ari ng lupa), at sa pamamagitan ng patuloy na pakikidigma laban sa mga populasyon ng gitnang Italya: mga Etrusko, Latin, [[mga Volsco|Volsco]], [[mga Ecuo|Ecuo]], at [[Marsi|Marso]]{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} Matapos maging pinuno ng [[Latium]], pinangunahan ng Roma ang maraming digmaan (laban sa mga [[Mga Galo|Galo]], [[Mga Osco|Osco]]-[[Mga Samnita|Samnita]] at kolonyang Griyego ng [[Tarento]], kaalyado ni [[Piro ng Epiro|Piro]], hari ng [[Epiro]]) na humantong sa pananakop sa [[tangway ng Italya]], mula sa gitna hanggang sa [[Magna Graecia]].{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}}
Ang ikatlo at ikalawang siglo BK ay kakikitaan ang pagtatatag ng Romanong ehemoniya sa buong [[Dagat Mediteraneo|Mediteraneo]] at sa mga [[Balkan]], bunga ng tatlong [[Mga Digmaang Puniko|Digmaang Puniko]] (264–146 BC) na dumigma sa lungsod ng [[Kartago]], at ng tatlong Digmaang [[Mga digmaang Macedoniko|Macedoniko]] (212–168 BK) laban sa [[Kaharian ng Masedonya|Macedonia]].{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} Ang mga unang [[lalawigang Romano]] ay itinatag sa panahong ito: [[Sicilia (lalawigang Romano)|Sicilia]], [[Sardinia at Corsica]], [[Hispania]], [[Macedonia (lalawigang Romano)|Macedonia]], [[Achaea (lalawiganng Romano)|Achaea]], at [[Africa (lalawigang Romano)|Africa]].{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}}[[Talaksan:Palatino_(Palatine_Hill,_Rome).jpg|thumb|Ang mga palasyo ng Sinaunang-Imperyal-Romano ng Palatino, isang serye ng mga palasyo na matatagpuan sa [[Burol Palatino]], litaw na nagpapahayag ng kapangyarihan at kayamanan ng mga emperador mula kay Augusto hanggang sa ika-4 na siglo.]]
Mula sa pagsisimula ng ika-2 siglo BK, naglabanan ng kapangyarihan ang dalawang pangkat ng aristokrata: ang [[optimates]], na kumakatawan sa konserbatibong bahagi ng [[Senado ng Roma|Senado]], at ang mga [[populares]], na umaasa sa suporta ng mga [[Mga Plebo|plebo]] (urbanong mababang uri) upang makakuha ng kapangyarihan. Sa parehong panahon, ang pagkalugi ng maliliit na magsasaka at ang pagtatatag ng malalaking lupain pang-alipin ay naging sanhi ng malakihang paglipat sa lungsod. Ang tuloy-tuloy na digmaan ay humantong sa paglalatatag ng isang propesyonal na hukbo, na naging mas tapat sa mga heneral nito kaysa republika. Dahil dito, sa ikalawang kalahati ng ikalawang siglo at noong unang siglo BK, mayroong mga salungatan kapuwa laban sa ibang bansa at sa loob nito. Matapos ang nabigong pagtatangka ng repormang panlipunan ng populares na sina [[Tiberius Gracchus|Tiberius]] at [[Gaius Gracchus]],{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} at giyera laban kay [[Jugurtha|Jugurta]],{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} nagkaroon ng [[Unang digmaang sibil ni Sulla|unang digmaang sibil]] sa pagitan nina [[Gaius Marius]] at [[Lucius Cornelius Sulla|Sulla]].{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} Isang [[Ikatlong Digmaang Servil|pangunahing pag-aalsa ng mga alipin]] sa ilalim ni [[Spartacus]] ang sumunod,{{sfn|Kinder|Hilgemann|1964|p=91}} at pagkatapos ay ang pagkakatatag ng [[unang Triunvirato]] kasama sina [[Julio Cesar|Cesar]], [[Pompey]], at [[Marcus Crassus|Crassus]].{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}}
[[Talaksan:Trajansmärkte_Forum.jpg|left|thumb|Ang{{Dead link|date=Mayo 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} mga [[Mga imperyal na foro|imperyal na foro]] na kabilang sa isang serye ng mga monumental na foro (mga pampublikong plaza) na itinayo sa Roma ng mga emperador. Makikita rin sa imahen ang [[Palengke ni Trajano]].]]
Ang pananakop sa mga [[mga Galo|Galo]] ang nagpakalakas at nagpasikat kay Cesar, na humantong sa [[Digmaang Sibil ni Cesar|pangalawang digmaang sibil]] laban sa Senado at kay Pompey. Matapos ang kaniyang tagumpay, itinatag ni Cesar ang kaniyang sarili bilang [[Diktador perpetuo|panghabangbuhay na diktador]].{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} Ang pagpaslang sa kaniya ay humantong sa isang [[ikalawang Triunvirato]] sa pagitan nina [[Cesar Augusto|Octavio]] (apo at tagapagmana ni Cesar), [[Marcus Antonius|Marco Antonio]], at [[Marcus Aemilius Lepidus (triunviro)|Lepido]], at sa [[Huling digmaang ng Republikang Romano|isa pang digmaang sibil]] sa pagitan nina Octavio at Antonio.{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}}
=== Imperyo ===
[[Talaksan:Vue maquette de Gismondi, J.-P. Dalbéra.jpg|left|thumb|Rekonstruksiyon ng sinaunang Roma sa panahon ng Imperyo.]]
Noong 27 BK, si Octavio ang naging ''[[Princeps|princeps civitatis]]'' at kinuha ang titulong [[Cesar Augusto|''Augustus'']], na itinatag ang [[prinsipado]], isang [[diarkiya]] sa pagitan ng mga ''princeps'' at ng senado.{{sfn|Kinder|Hilgemann|1964|p=93}} Sa panahon ng paghahari ni [[Nero]], napakalaking bahagi ng lungsod ang nasira pagkatapos ng [[Dakilang Sunog ng Roma]], at sinimulan ang [[Pag-uusig sa mga Kristiyano sa Imperyong Romano|pang-uusig sa mga Kristiyano]].<ref>{{Cite web|url=http://www.pbs.org/wnet/secrets/great-fire-rome-background/1446/|title=The Great Fire of Rome {{!}} Background {{!}} Secrets of the Dead {{!}} PBS|date=29 Mayo 2014|website=Secrets of the Dead|language=en-US|access-date=7 Marso 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.nationalgeographic.org/thisday/jul19/great-fire-rome/|title=Great Fire of Rome|last=Society|first=National Geographic|date=18 Hunyo 2014|website=National Geographic Society|language=en|access-date=7 Marso 2019|archive-date=30 Marso 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330173019/https://www.nationalgeographic.org/thisday/jul19/great-fire-rome/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|title=Egypt, Greece, and Rome : civilizations of the ancient Mediterranean|last=Freeman, Charles, 1947-|isbn=978-0-19-965191-7|edition=Third|location=Oxford|oclc=868077503|date= Marso 2014}}</ref> Ang Roma ay itinatag bilang isang [[de facto]] na imperyo, na umabot sa pinakadakilang paglawak nito noong ikalawang siglo sa ilalim ng Emperado [[Trajano]]. Ang Roma ay itinuring bilang [[caput Mundi]], ibig sabihin, ang kabesera ng kilalang mundo, isang kataga na ginagamit pa kahit noong panahon ng Republika. Sa unang dalawang dantaon nito, ang imperyo ay pinamunuan ng mga emperador mula sa mga dinastiyang [[Dinastiyang Julio-Claudio|Julio-Claudio]],{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} [[Dinastiyang Flavio|Flavio]] (na nagtayo rin ng isang kapangalang ampiteatro, na kilala bilang [[Koliseo]]),{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} at [[Dinastiyang Nerva-Antonina|Antonina]].{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} Ang panahong ito ay nailalarawan din dahil sa pagkalat ng relihiyong Kristiyano, na ipinangaral ni [[Hesus|Hesucristo]] sa [[Judea]] noong unang kalahati ng unang siglo (sa ilalim ng [[Tiberio]]) at ikinalat ng kaniyang mga [[apostol]] sa loob at labas ng imperyo.{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} Ang panahong Antonina ay itinuturing na rurok ng Imperyo, na ang teritoryo ay mula sa [[Karagatang Atlantiko|Dagat Atlantiko]] hanggang sa [[Eufrates]] at mula sa [[Gran Britanya|Britanya]] hanggang [[Ehipto]].{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}}
[[Talaksan:Roman_Empire_Trajan_117AD.png|right|thumb|Ang Imperyong Romano sa pinakamalawak na sakop nito noong 117 AD, humigit-kumulang na {{Convert|6.5|e6km2|e6sqmi|1}}<ref>Parker, Philip, "The Empire Stops Here". p. 2.</ref> lupain.]]
[[Talaksan:Foro_Romano_Forum_Romanum_Roman_Forum_(8043630550).jpg|right|thumb|Ang [[Forum ng Roma|Foro ng Roma]] ay ang labi ng mga gusaling iyon na sa karamihan ng panahon ng Sinaunang Roma ay kumakatawan sa sentro ng politika, batas, relihiyon, at ekonomiya ng lungsod at ang neuralhikong sentro ng lahat ng sibilisasyong Romano.<ref>{{cite web|title=The Roman Forum|website=Ancient History Encyclopedia|date=18 Enero 2012|url=https://www.ancient.eu/article/26/the-roman-forum/|access-date=22 Agosto 2019}}</ref>]]
[[Talaksan:Rione_X_Campitelli,_00186_Roma,_Italy_-_panoramio_(128).jpg|right|thumb|[[Haligi ni Trajano]], haligi ng tagumpay at lugar kung saan inilagak ang mga labi ni [[Trajano|Emperador Trajano]].]]Matapos ng Dinastiyang Severo noong 235, ang Imperyo ay pumasok sa isang 50 taong panahon na kilala bilang [[Krisis ng Ikatlong Siglo]] kung saan maraming lupon ng heneral ang naghahangad na protektahan ang rehiyon ng imperyo na ipinagkatiwala sa kanila buhat ng kahinaan ng sentral na awtoridad sa Roma. Nariyan ang tinaguriang Imperyong Galo mula 260 hanggang 274 at ang pag-aalsa ni Zenobia at ng kaniyang ama mula sa kalagitnaan ng 260s na naghahangad na hadlangan ang mga pagsalakay ng Persia. Ang ilang rehiyon–Britanya, Espanya, at Hilagang Africa–ay halos hindi naapektuhan. Ang kawalang-tatag ay naging sanhi ng pagkasira ng ekonomiya, at nagkaroon ng mabilis na pagtaas ng implasyon habang naging lalong magastos ang pamamahala upang matugunan ang mga gastos. Ang mga [[Talaan ng mga sinaunang taong Aleman|tribong Aleman]] sa may Rin at sa hilaga ng Balkan ay nagsagawa ng malulubha, ngunit hindi koordinadong pagsalakay mula 250 hanggang 280 na itinuring bilang malalaking pagsalakay sa mga grupo kaysa mga pagtatangkang manirahan. Ang [[Dinastiyang Sasanida|Imperyong Persia]] ay sumalakay mula sa silangan nang maraming beses sa panahon ng 230s hanggang 260s ngunit kalaunan ay tinalo.{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} Isinagawa ni Emperado [[Diocleciano]] (284) ang pagpapanumbalik ng Estado. Tinapos niya ang Principado at ipinakilala ang [[Tetrarkiya]] na naghahangad na dagdagan ang kapangyarihan ng estado. Ang pinakatampok na salik nito ay ang walang-habas na interbensiyon ng Estado hanggang sa antas-lungsod. Kung dati, ang Estado ay nagsumite ng isang panukalang pagbubuwis sa isang lungsod at hinayaan ng lungsod na magpasya sa ibabayad, mula sa kaniyang paghahari ay ginawa ito ng Estado hanggang sa antas ng nayon. Sa isang walang kabuluhang pagtatangka upang makontrol ang implasyon, nagpataw siya ng mga [[Mga kontrol sa presyo|kontrol sa presyo]] na hindi tumagal. Siya o si Constantino ang nagrehiyonalisa ng pangangasiwa ng imperyo na pangunahing nagbago sa paraan ng pamamahala nito sa pamamagitan ng paglikha ng mga rehiyonal na diyosesis. Ang pagkakaroon ng mga panrehiyong yunit ng pananalapi mula 286 ay nagsilbing modelo para sa walang-habas na pagbabagong ito. Pinabilis ng emperador ang proseso ng pag-alis ng utos-militar mula sa mga gobernador. Mula noon, ang administrasyong sibilyan at ang utos-militar ay magkahiwalay. Binigyan niya ang mga gobernador ng higit na tungkulin sa pananalapi at inatasan sila na pangasiwaan ang sistema ng suporta sa lohistika ng hukbo bilang pagtatangka na kontrolin ito sa pamamagitan ng pag-aalis ng sistema ng suporta mula sa kontrol nito. Pinamunuan ni Diocleciano ang silangang kalahati at tumira sa [[Nicomedia]], habang iniangat niya si [[Maximiano]] sa antas ''Augusto'' ng kanlurang kalahati, kung saan pinamumunuan niya ang karamihan mula sa [[Mediolanum]] kapag hindi nag-iikot.{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} Noong 292, lumikha siya ng dalawang 'nakababatang' emperador, ang mga Cesar, isa para sa bawat Augusto. Ang mga ito ay sina Constantius para sa Britanya, Galia, at Espanya na ang luklukan ng kapangyarihan ay nasa [[Trier]] at si Licinius sa [[Sirmium]] sa Balkan. Hindi bago ang pagtatalaga ng isang Cesar: Sinubukan ni Diocleciano ang isang sistemang 'di-dinastikong pagkakasunud-sunod. Sa pagbaba sa puwesto noong 305, umangat ang mga Cesar at sila naman ay humirang ng dalawang kasamahan para sa kanilang sarili.{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}}
[[Talaksan:Piazza_di_porta_san_Paolo_102_2167.jpg|left|thumb|Ang [[Piramide ni Cestius|Piramide ni Gaius Cestius]] at ang mga [[Mga Pader Aureliano|Pader Aureliano]]]]
Matapos ang pagbaba sa puwesto nina Diocleciano at Maximiano noong 305 at isang serye ng mga digmaang sibil sa pagitan ng mga karibal na nag-aangkin sa kapangyarihan ng imperyo, sa mga taon ng 306-313, ang Tetrarkiya ay inabandona. Nagsagawa si Constantinong Dakila ng isang pangunahing reporma ng burukrasya, hindi sa pamamagitan ng pagbabago ng estruktura ngunit sa pamamagitan ng rasyonalisasyon ng mga kakayahan ng maraming ministro sa mga taong 325-330, matapos niyang talunin si [[Licinius]], ang emperador sa Silangan, sa pagtatapos ng 324. Ang tinatawag na [[Kautusan ng Milano]] ng 313, sa katunayan ay isang piraso ng liham mula kay Licinius sa mga gobernador ng mga silangang lalawigan, ay pagbibigay ng kalayaan sa pagsamba ninuman, kasama na sa mga Kristiyano, at inatasan ang pagpapanumbalik ng mga nakumpiskang pag-aari ng simbahan sa petisyon sa mga bagong nilikha na vicario ng mga diyosesis. Pinondohan niya ang pagtatayo ng maraming simbahan at pinayagan ang kleriko na kumilos bilang mga tagapamagitan sa mga alitang sibil (isang batas na winakasan bago matapos ang pamumuno niya, ngunit ibinalik din). Binago niya ang bayan ng [[Byzantium]] bilang kaniyang bagong luklukan, kung saan, gayunpaman, ay hindi opisyal na anupaman kaysa isang tirahan ng imperyo tulad ng Milano o Trier o Nicomedia hanggang sa bigyan ng isang prepekto ng lungsod noong Mayo 359 ni Constantius II, at naging [[Constantinopla]].{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}}
Ang Kristiyanismo sa anyo ng Kredong Niceno ang naging opisyal na relihiyon ng imperyo noong 380, sa pamamagitan ng [[Kautusan ng Tesalonica]] na inilabas sa ngalan ng tatlong emperador–Gratian, Valentiniano II, at [[Theodosius I|Theodosius I–]]<nowiki/>na malinaw na si Theodosius ang nagtutulak dito. Siya ang huling emperador ng pinag-isang imperyo. Pagkamatay niya noong 395, hinati ng kaniyang mga anak na sina [[Arcadius]] at [[Honorius]] ang imperyo sa [[Kanlurang Imperyong Romano|isang kanluran]] at [[Silangang Imperyong Romano|isang silangang]] bahagi. Ang luklukan ng pamahalaan sa Kanlurang Imperyong Romano ay inilipat sa [[Lungsod ng Ravenna|Ravenna]] pagkatapos ng [[Pagkubkob ng Milano]] noong 402. Noong ika-5 siglo, ang karamihan sa mga emperador mula 430 ay nanirahan sa kabeserang lungsod, Roma.{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}}
Ang Roma, na nawala ang pangunahing papel nito sa pamamahala ng imperyo, ay [[Pandarambong sa Roma (410)|dinambong noong 410]] ng mga [[Visigodo]]ng pinamunuan ni [[Alarico I]],{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} ngunit napakaliit na pinsalang pisikal ang nagawa, na ang karamihan ay inayos din. Ang hindi madaling mapalitan ay ang mga natangay na bagay tulad ng likhang sining na pinalamutian at mga bagay sa tahanan na ninakaw. Pinaganda ng mga papa ang lungsod ng mga naglalakihang basilika, tulad ng [[Basilika ni Santa Maria la Mayor|Santa Maria Maggiore]] (sa pakikipagtulungan ng mga emperador). Ang populasyon ng lungsod ay bumagsak mula 800,000 hanggang 450-500,000 sa panahong ang lungsod ay dinambong noong 455 ni [[Genseric]]o, hari ng mga [[Lahing Bandalo|Bandalo]].{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} Hindi napigilian ng mahihinang emperador ng ikalimang siglo ang pagkabulok, na humantong sa pagtitiwalag kay [[Romulo Augustulo]] noong 22 Agosto 476, na minarkahan ang pagtatapos ng Kanlurang Imperyong Romano at, para sa maraming istoryador, ang simula ng [[Gitnang Kapanahunan]].{{Sfn|Kinder|Hilgemann|1964}} Ang pagbagsak ng populasyon ng lungsod ay sanhi ng pagkawala ng pang-angkat ng trigo mula sa Hilagang Africa, mula 440 pataas, at ang pagkaayaw ng mga senador na panatilihin ang mga donasyon upang suportahan ang isang populasyon na masyadong malaki para sa limitadong rekurso. Gayumpaman, pinagsumikapang panatilihin ang monumental na sentro, ang Palatino, at ang mga pinakamalaking paliguan, na patuloy na pinagana hanggang sa pagkubkob ng mga Gotiko noong 537. Ang malalaking paliguang Constantino sa Quirinal ay iniayos pa noong 443, at ang lawak ng pinsala ay ginawang eksaherasyon.<ref>''Rome, An Urban History from Antiquity to the Present'', Rabun Taylor, Katherine W. Rinne and Spiro Kostof, 2016 pp. 160–179</ref> Gayumpaman, ang hitsura ng lungsod ay ang pangkalahatang pagkabalaho at pagkaagnas dahil sa malalawak na lugar na inabandona at sa pagbaba ng populasyon. Ang populasyon ay bumaba mula sa 500,000 ng 452 patungo sa 100,000 ng 500 AD (marahil ay mas malaki, kahit na walang tiyak na bilang ang maaaring malaman). Matapos ang pagkubkob ng mga Gotiko noong 537, ang populasyon ay bumaba pa sa 30,000 ngunit tumaas sa 90,000 sa ilalim ng pagka-papa ni [[Papa Gregorio I|Gregorio ang Dakila]].<ref>''Rome, Profile of a City: 321–1308'', [[Richard Krautheimer]], p. 165</ref> Ang pagbaba ng populasyon ay sumabay sa pangkalahatang pagbagsak ng urbanong pamumuhay sa Kanluran noong ikalima at ikaanim na siglo, na may kaunting mga natatangi. Ang pamamahagi ng trigo ng estado na umaakay sa mas mahirap na mga kasapi ng lipunan ay nagpatuloy hanggang sa ikaanim na siglo at marahil ay pinigilan ang lalong pagbagsak ng populasyon.<ref>''Rome, Urban History'', pp. 184–185</ref> Ang mga numero ng 450,000-500,000 ay batay sa dami ng baboy, 3,629,000 lbs. ipinamahagi sa mas mahihirap na Romano sa loob ng limang buwan ng taglamig sa tantos ng limang Romanong lbs bawat tao bawat buwan, sapat para sa 145,000 katao o 1/4 o 1/3 ng kabuuang populasyon.<ref>Novel 36, 2, Emperor Valeninian III</ref> Ang pamamahagi ng butil sa 80,000 may hawak ng boleto nang sabay-sabay ay nagmumungkahi ng 400,000 (itinakda ni Augusto ang bilang sa 200,000 o ikalimang bahagi ng populasyon).
=== Gitnang Panahon ===
[[Talaksan:Sack_of_Rome_by_Alaric_-_sacred_vessels_are_brought_to_a_church_for_safety_(2nd_of_2).jpg|right|thumb|Paglalarawan noong ika-15 siglo na naglalarawan ng [[Pandarambong sa Roma (410)]] ng haring [[Mga Visigodo|Visigodo]] na si [[Alarico I]]]]
Ang Obispo ng Roma, na tinawag na [[Papa|Santo Papa]], ay mahalaga mula pa noong mga unang araw ng Kristiyanismo dahil sa pagkamartir doon ng parehong apostol na sina [[San Pedro|Pedro]] at [[Apostol Pablo|Pablo]]. Ang mga Obispo ng Roma ay nakita rin (at nakikita pa rin ng mga Katoliko) bilang kahalili ni Pedro, na itinuturing na unang Obispo ng Roma. Sa gayon ang lungsod ay nagkaroon ng mas nakaangat na halaga bilang sentro ng [[Simbahang Katolika Romana|Simbahang Katolika]]. Matapos ang [[pagbagsak ng Kanlurang Imperyong Romano]] noong 476 AD, ang Roma ay unang nasa ilalim ng kontrol ni [[Odoacer]] at pagkatapos ay naging bahagi ng [[Kahariang Ostrogodo]] bago bumalik sa kontrol ng [[Silangang Imperyong Romano|Silangang Romano]] pagkatapos ng [[Digmaang Gotiko (535–554)|Digmaang Gotiko]], na sumalanta sa lungsod [[Pandarambong sa Roma (546)|546]] at [[Pagkubkob sa Roma (549-550)|550]]. Ang populasyon nito ay bumulusok mula sa higit sa isang milyon noong 210 AD hanggang 500,000 noong 273<ref name="Editors">{{cite web|last=Editors|first=Mandatory|url=http://www.mandatory.com/2013/01/24/the-16-greatest-cities-in-human-history/9|title=travel, history, civilizations, greatest cities, largest cities, Rome|publisher=Mandatory|date=24 Enero 2013|accessdate=12 Marso 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130130090938/http://www.mandatory.com/2013/01/24/the-16-greatest-cities-in-human-history/9|archivedate=30 Enero 2013}}</ref> hanggang 35,000 pagkatapos ng Digmaang Gotiko (535-554).<ref name="Editors"/> Nabawasan ang dating malawak na lungsod at naging mga pangkat ng mga tinitirahang gusali na magkakalayo at pinapalibutan ng malalaking pook ng mga labi, masusukal na lugar, anihan ng vino, at mga palengkeng halamanan.<ref>Norman John Greville Pounds. ''An Historical Geography of Europe 450 B.C.–A.D. 1330''. p. 192.</ref> Pangkalahatang itinuturing na ang populasyon ng lungsod hanggang 300 AD ay 1 milyon (tinatayang mula 2 milyon hanggang 750,000) na bumababa sa 750–800,000 noong 400 AD, 450-500,000 noong 450 AD, at bumaba sa 80-100,000 noong 500 AD (bagaman maaaring dalawang beses ito).<ref>''Rome in Late Antiquity'', Bernard Lancon, 2001, pp. 14, pp. 115–119 {{ISBN|0-415-92976-8}}; ''Rome Profile of a City'', Richard Krautheimer, 2000, pp. 4, 65 {{ISBN|0-691-04961-0}}; ''Ancient Rome, The Archaeology of the Eternal City'', Editors Jon Coulston and Hazel Dodge, pp. 142–165 {{ISBN|978-0-947816-55-1}}</ref>
Matapos ang [[Mga Lombardo|pagsalakay ng mga Lombardo sa Italya]], ang lungsod ay nanatiling Bisantino sa pangalan, ngunit sa totoo, ang mga papa ay sumunod sa isang patakaran ng balanse sa pagitan ng mga [[Silangang Imperyong Romano|Bisantino]], [[Mga Franco|Franco]], at [[Mga Lombardo|Lombardo]].{{Sfn|Bertarelli|1925}} Noong 729, ibinigay ng Lombardong hari na si [[Liutprand, Hari ng mga Lombardo|Liutprand]] ang hilagang bayan ng Latium ng [[Sutri]] sa Simbahan, ang simula ng temporal na kapangyarihan nito.{{Sfn|Bertarelli|1925}} Noong 756, matapos talunin ni [[Pepin ang Maikli]] ang Lombardo, ay ibininigay sa Papa ang temoral na kapangyarihan sa Dukadong Romano at sa [[Exarcado ng Ravenna|Exarkado ng Ravenna]], sa gayon nalikha ang [[Estado ng Simbahan]].{{Sfn|Bertarelli|1925}} Mula sa panahong ito, sinubukan ng tatlong kapangyarihan na mamuno sa lungsod: ang papa, ang maharlika (kasama ang mga pinuno ng mga milisya, ang mga hukom, ang Senado at ang populasyon), at ang haring Franco, bilang hari ng mga Lombardo, patricius, at Emperador.{{Sfn|Bertarelli|1925}} Ang tatlong partidong ito (teokratiko, republikano, at imperyal) ay isang katangian ng buhay Romano sa buong Gitnang Kapanahunan.{{Sfn|Bertarelli|1925}} Noong gabi ng Pasko ng 800, si [[Carlomagno]] ay kinoronahan sa Roma bilang emperador ng [[Banal na Imperyong Romano]] ni [[Papa Leo III]]. Sa pagkakataong iyon, ang lungsod ay naglatag sa kauna-unahang pagkakataon ng dalawang kapangyarihan na ang pakikibaka para sa kontrol ay magiging madalas sa Gitnang Kapanahunan.{{Sfn|Bertarelli|1925}}
[[Talaksan:Detail_coronation_Charles_the_Great_(Francis_1st_of_France)_by_Pope_Leo_III_(Leo_X)_Vatican_11.jpg|left|thumb|Detalye ng obra ni [[Rafael Sanzio|Raphael]] na naglalarawan ng pagkokorona kay [[Carlomagno]] sa [[Lumang Basilika ni San Pedro]], noong 25 Disyembre 800]]
Noong 846, ang mga Arabong Muslim ay nagkaroon ng [[Pagsalakay ng mga Arabo sa Roma|hindi matagumpay na pagsugod sa mga pader ng lungsod]], ngunit nagawang mandambong sa basilika ni [[Lumang Basilika ni San Pedro|San Pedro]] at San Pablo, parehong nasa labas ng pader ng lungsod.<ref>{{cite web|url=http://www.metmuseum.org/toah/ht/06/eust/ht06eust.htm|title=Italian Peninsula, 500–1000 A.D.|date=5 Disyembre 2008|website=[[Metropolitan Museum of Art|The Metropolitan Museum of Art]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20081205030647/http://www.metmuseum.org/toah/ht/06/eust/ht06eust.htm|archive-date=5 Disyembre 2008|url-status=dead|access-date=22 Agosto 2019}}</ref> Matapos ang pag-agnas ng [[Imperyong Carolingio|kapangyarihang Carolingio]], ang Roma ay nabiktima ng kaguluhang piyudal: maraming marangal na pamilya ang nagtunggalian sa pagkapapa, sa pagka-emperador, at sa bawat isa. Ito ang mga panahon nina [[Theodora (senatrix)|Teodora]] at kaniyang anak na si [[Marozia]], mga kerida at ina ng ilang papa, at ni [[Crescentius ang Nakababata|Crescentius]], isang makapangyarihang piyudal na panginoon, na nilabanan ang sina Emperador [[Otto II, Banal na Emperador ng Roma|Otto II]] at [[Otto III, Banal na Emperador ng Roma|Otto III]].{{Sfn|Bertarelli|1925}} Ang mga eskandalo sa panahong ito ang nagtulak upang ireporma ng papado ang sarili nito. Ang halalan ng papa ay inilaan na lamang sa mga kardinal, at sinubukan ang reporma ng klero. Ang puwersa sa likod ng pagpapanibago na ito ay ang mongheng si [[Papa Gregorio VII|Ildebrando da Soana]], na dating nahalal ng papa sa ilalim ng pangalang [[Papa Gregorio VII|Gregoryo VII]] at naging kasangkot sa [[Kontrobersiyang Investiduras]] laban kay Emperador [[Henry IV, Banal na Emperador ng Roma|Henry IV]].{{Sfn|Bertarelli|1925}} Kasunod nito, ang Roma ay [[Pandarambong sa Roma (1084)|dimambong at sinunog]] ng mga [[Mga Normando|Normando]] sa ilalim ni [[Robert Guiscard]] na pumasok sa lungsod nang may suporta sa Papa, at matapos ay kinubkob ang [[Castel Sant'Angelo]].{{Sfn|Bertarelli|1925}}
Sa panahong ito, ang lungsod ay nagsasariling pinamunuan ng isang ''senatore'' o ''patrizio'' . Noong ika-12 siglo, ang pamamahala na ito, tulad ng ibang mga lungsod sa Europa, ay umunlad at naging [[Medyebal na komuna|komuna]], isang bagong anyo ng organisasyong panlipunan na kinokontrol ng mga bagong mayamang uri.{{Sfn|Bertarelli|1925}} Nakipaglaban si Papa [[Papa Lucio II|Lucio II]] laban sa komunang Romano, at ang pakikibaka ay ipinagpatuloy ng kaniyang kahalili na si [[Papa Eugenio III]]: sa yugtong ito, ang komuna, kaalyado ng aristokrasya, ay suportado ni [[Arnaldo da Brescia]], isang monghe na isang relihiyoso at repormistang panlipunan.{{Sfn|Bertarelli|1925}} Pagkamatay ng papa, si Arnaldo ay dinala ng ibinilanggo ni [[Papa Adriano IV|Adriano IV]], at minarkahan ang pagtatapos ng awtonomiya ng komuna.{{Sfn|Bertarelli|1925}} Sa ilalim ni [[Papa Inocencio III]], na ang pamamahala ay minarkahan ang rurok ng papado, nilusaw ng komuna ang senado, at pinalitan ito ng isang ''Senatore'', na napapailalim sa papa.{{Sfn|Bertarelli|1925}}
Sa panahong ito, ang pagkapapa ay gumampan ng isang sekular na halaga sa [[Kanlurang Europa]], na madalas na kumikilos bilang mga tagapamagitan sa pagitan ng mga Kristiyanong [[monarko]] at gumagamit ng mga karagdagang kapangyarihang pampolitika.<ref name="Faus">Faus, José Ignacio Gonzáles. "''Autoridade da Verdade – Momentos Obscuros do Magistério Eclesiástico''". Capítulo VIII: Os papas repartem terras – Pág.: 64–65 e Capítulo VI: O papa tem poder temporal absoluto – Pág.: 49–55. Edições Loyola. {{ISBN|85-15-01750-4}}. Embora Faus critique profundamente o poder temporal dos papas ("''Mais uma vez isso salienta um dos maiores inconvenientes do status político dos sucessores de Pedro''" – pág.: 64), ele também admite um papel secular positivo por parte dos papas ("''Não podemos negar que intervenções papais desse gênero evitaram mais de uma guerra na Europa''" – pág.: 65).</ref><ref name="Papal Arbitration2">{{cathEncy|wstitle=Papal Arbitration|author=Jarrett, Bede}}</ref><ref>Such as regulating the [[colonization]] of the [[New World]]. See [[Treaty of Tordesillas]] and [[Inter caetera]].</ref>
Noong 1266, si [[Carlos ng Anjou]], na patungo sa timog upang labanan ang [[Hohenstaufen]] sa ngalan ng papa, ay hinirang na Senador. Itinatag ni Carlos ang [[Unibersidad ng Roma La Sapienza|Sapienza]], ang unibersidad ng Roma.{{Sfn|Bertarelli|1925}} Sa panahong iyon namatay ang papa, at ang mga kardinal, na ipinatawag sa [[Viterbo]], ay hindi mapagsang-ayon sa kaniyang kahalili. Nagalit ang mga tao sa lungsod, at tinapyasan ng bubong ang gusali kung saan sila nagtipon hanggang sila ay magnomina ng bagong papa. Minarkahan nito ang pagsilang ng [[kongklabe]].{{Sfn|Bertarelli|1925}} Sa panahong ito ang lungsod ay nasira rin ng tuloy-tuloy na labanan sa pagitan ng mga maharlikang pamilya: [[Pamilya Annibaldi|Annibaldi]], [[Caetani]], [[Pamilyang Colonna|Colonna]], [[Pamilya Orsini|Orsini]], [[Conti di Segni|Conti]], nakapugad sa kanilang mga [[portipikasyon|kuta]] na itinayo sa itaas ng mga sinaunang gusaling Romano, at nilabanan ang bawat isa upang makontrol ang papado.{{Sfn|Bertarelli|1925}}
Si [[Papa Bonifacio VIII]], ipinanganak na Caetani, ay ang huling papa na lumaban para sa [[unibersal na pamumuno]] ng simbahan; ipinahayag niya ang isang krusada laban sa [[pamilyang Colonna|pamilya Colonna]] at, noong 1300, tumawag para sa unang [[Hubileo ng Kristiyanismo]], na nagdala ng milyon-milyong [[Peregrinasyong Kristiyano|peregrino]] sa Roma.{{Sfn|Bertarelli|1925}} Gayunpaman, ang kaniyang pag-asa ay dinurog ng haring Pransiya na si [[Felipe IV ng Pransiya|Felipe ang Patas]], na kinulong siya at pinatay sa [[Anagni]].{{Sfn|Bertarelli|1925}} Pagkatapos, isang bagong papa na matapat sa Pranses ang hinalal, at ang papado ay pansamantalang [[Papado sa Avignon|inilipat]] sa [[Avignon]] (1309–1377).{{Sfn|Bertarelli|1925}} Sa panahong ito ay napabayaan ang Roma, hanggang sa isang plebong si [[Cola di Rienzo]], ang iniluklok.{{Sfn|Bertarelli|1925}} Isang idealista at mahilig sa sinaunang Roma, ipinangarap ni Cola ang muling pagsilang ng Imperyong Romano. Matapos angkinin ang kapangyarihang may titulong ''[[Tribune|Tribuno]]'', ang kaniyang mga reporma ay tinanggihan ng mamamayan.{{Sfn|Bertarelli|1925}} Sapilitang pinalayas, si Cola ay bumalik bilang bahagi ng kasamahan ni Kardinal [[Gil Álvarez Carrillo de Albornoz|Albornoz]], kung kanino pinaubaya ang pagpapanumbalik ng kapangyarihan ng Simbahan sa Italya.{{Sfn|Bertarelli|1925}} Bumalik sa kapangyarihan para sa isang maikling panahon, sa lalong madaling panahon, si Cola ay tinugis ng mamamayan, at sinakop ni Albornoz ang lungsod. Noong 1377, ang Roma ay naging luklukan muli ng papado sa ilalim ni [[Papa Gregorio XI|Gregorio XI]].{{Sfn|Bertarelli|1925}} Ang pagbabalik ng papa sa Roma sa taong iyon ay nagpakawala ng [[Paghahating Kanluranin]] (1377–1418), at sa susunod na apatnapung taon, ang lungsod ay naapektuhan ng mga pagkakahati-hating umuga sa Simbahan.{{Sfn|Bertarelli|1925}}
=== Maagang modernong kasaysayan ===
{{Main|2=Renasimiyentong Romano}}
[[Talaksan:Wolf-Dietrich-Klebeband_Städtebilder_G_123_III.jpg|thumb|Halos{{Dead link|date=Mayo 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 500 taong gulang, ang mapa ng Roma na ito ni [[Mario Cartaro]] ay nagpapakita ng mga pangunahing mga monumento ng lungsod.]]
[[Talaksan:0_Castel_et_pont_Sant'Angelo_(1).JPG|right|thumb|Ang [[Castel Sant'Angelo]] o Mausoleo ni Adriano, ay isang monumentong Romano na radikal na binago noong Gitnang Kapanahunan at Renasimiyento na itinayo noong 134 AD at nakoronahan ng mga estatwa mula sa ika-16 at ika-17 siglo.]]
[[Talaksan:Fontana_della_Barcaccia_restaurata,_guardando_verso_Piazza_Mignanelli.jpg|thumb|[[Fontana della Barcaccia]] ni [[Gian Lorenzo Bernini]] noong 1629]]
Noong 1418, inayos ng [[Konseho ng Constancia]] ang [[Paghahating Kanluranin]], at isang Romanong papa, si [[Papa Martin V|Martin V]], ang hinalal.{{Sfn|Bertarelli|1925}} Dinala nito sa Roma ang isang siglo ng panloob na kapayapaan, na minarkahan ang pagsisimula ng [[Renasimiyento]].{{Sfn|Bertarelli|1925}} Ang naghaharing papa hanggang sa unang kalahati ng ika-16 na siglo, mula kay [[Papa Nicolas V|Nicolas V]], tagapagtatag ng [[Aklatang Vaticano]], hanggang kay [[Papa Pío II|Pío II]], humanista at palabasa, mula kay [[Papa Sixto IV|Sixto IV]], isang mandirigmang papa, hanggang kay [[Papa Alejandro VI|Alejandro VI]], imoral at [[Nepotismo|nepotista]], mula kay [[Papa Julio II|Julio II]], sundalo at tagapagtaguyod, hanggang kay [[Papa Leo X|Leo X]], na nagbigay ng kaniyang pangalan sa panahong ito ("ang siglo ni Leo X"), lahat ay nagbuhos ng kanilang lakas para sa kadakilaan at kagandahan ng Walang-hanggang Lungsod at sa pagtangkilik ng mga sining.{{Sfn|Bertarelli|1925}}
Sa mga taong iyon, ang sentro ng [[Renasimiyentong Italyano]] ay lumipat mula sa Florencia tungo sa Roma. Ang mga kamangha-manghang obra, tulad ng bagong [[Basilika ni San Pedro]], ang [[Kapilya Sistina]], at ''[[Ponte Sisto]]'' (ang unang tulay na itinayo sa buong [[Ilog Tiber|Tiber]] mula pa noong unang panahon, bagaman ay nakatayo sa mga Romanong pundasyon) ay itinayo. Upang magawa iyon, ang Papa ay nakipagsalamuha sa mga pinakamahusay na artista ng panahong iyon, kasama sina [[Michelangelo Buonarroti|Michelangelo]], [[Pietro Perugino|Perugino]], [[Rafael Sanzio|Raphael]], [[Domenico Ghirlandaio|Ghirlandaio]], [[Luca Signorelli]], [[Sandro Botticelli|Botticelli]], at [[Cosimo Rosselli]].
Ang panahon ay kasumpa-sumpa rin dahil sa katiwalian ng mga papa, na may maraming ama na kamag-anak, na kasangkot sa [[nepotismo]] at [[Simoiya|simoniya]]. Humantong ito sa [[Repormang Protestante|Repormasyon]] at, sa kabilang banda, ang [[Kontra-Reporma]] ay bunga na rin ng katiwalian ng mga Santo Papa at ang malaking gastos para sa kanilang mga proyekto. Sa ilalim ng kalabisan at kayamanan ng mga papa, ang Roma ay nabago bilang isang sentro ng sining, tula, musika, panitikan, edukasyon, at kultura. Nagawang makipagkumpitensiya ng Roma sa iba pang pangunahing lungsod ng Europa ng panahong iyon sa mga salik ng kayamanan, kadakilaan, mga sining, pag-aaral, at arkitektura.
Lubos na binago ng Renasimiyento ang hitsura ng Roma, na may mga obra tulad ng [[Pietà (Michelangelo)|Pietà]] ni Michelangelo at mga fresco sa mga [[Mga Apartamentong Borgia|Apartamentong Borgia]]. Narating ng Roma ang rurok na karangalan sa ilalim ni [[Papa Julio II]] (1503–1513) at ng mga kahalili na sina [[Papa Leo X|Leo X]] at [[Papa Clemente VII|Clemente VII]], kapuwa mga miyembro ng [[pamilya Medici]].
[[Talaksan:Lingelbach_Karneval_in_Rom_001a.jpg|thumb|[[Karnabal]] sa Roma, {{circa|1650}}]]
[[Talaksan:View_of_the_Piazza_Navona,_Rome_LACMA_49.17.3.jpg|thumb|''Isang Tanaw ng Piazza Navona, Roma'', [[Hendrik Frans van Lint]], {{circa|1730}}]]
Sa dalawampung taong panahong ito, ang Roma ay naging isa sa pinakadakilang sentro ng sining sa buong mundo. Ang lumang Basilika ng San Pedro na itinayo ni Emperador Dakilang [[Dakilang Constantino|Constantino]] (na noon ay nasa isang sira-sira nang kalagayan) ay giniba at muling itinayo. Ang lungsod ay naging tahanan ng mga artista tulad ng [[Ridolfo Ghirlandaio|Ghirlandaio]], [[Pietro Perugino|Perugino]], [[Sandro Botticelli|Botticelli]], at [[Donato Bramante|Bramante]], na nagtayo ng templo ng [[San Pietro in Montorio]] at nagplano ng isang mahusay na proyekto upang ayusin ang Vaticano. Si Rafael, na sa Roma ay naging isa sa mga pinakatanyag na pintor ng Italya, ay lumikha ng mga fresco sa [[Villa Farnesina]], ang mga [[Mga Kuwarto ni Raphael|Kuwarto ni Rafael]], at maraming pang ibang tanyag na pinta. Sinimulan ni Michelangelo ang dekorasyon ng kisame ng Kapilya Sistina at inukit ang sikat na estatwa ng [[Moises]] para sa nitso ng Julio II.
Naging mayabong ang ekonomiya nito, dahil na rin sa pagkakaroon ng maraming mananalaping Tuscano, kasama na si [[Agostino Chigi]], na kaibigan ni Rafael at isang tagapagtaguyod ng sining. Bago ang kaniyang maagang pagkamatay, isinulong din ni Rafael sa kauna-unahang pagkakataon ang pangangalaga sa mga sinaunang labi. Ang [[Digmaan ng Liga ng Cognac]] ay naging sanhi ng unang pandarambong ng lungsod sa higit sa limang daang taon mula noong [[Pandarambong sa Roma (1084)|nakaraang insidente]]; noong 1527, [[Pandarambong sa Roma (1527)|dinambong]] ng mga [[Landsknecht]] ni Emperador [[Carlos V, Banal na Emperador Romano|Carlos V]] ang lungsod, na nagdulot ng biglaang pagtatapos sa ginintuang panahon ng Renasimiyento sa Roma.{{Sfn|Bertarelli|1925}}
Simula sa [[Konsilyo ng Trento]] noong 1545, sinimulan ng Simbahan ang Kontra-Reporma bilang tugon sa Repormasyon. Ito ay isang malakihang alitan hinggil sa awtoridad ng Simbahan sa mga bagay na espiritwal at mga ugnayan sa gobyerno. Ang pagkawala ng kumpiyansang ito ay humantong sa pangunahing pagbabago ng kapangyarihang palayo sa Simbahan.{{Sfn|Bertarelli|1925}} Sa ilalim ng mga papa mula kay [[Papa Pio IV|Pio IV]] hanggang sa [[Papa Sixto V|Sixto V]], ang Roma ay naging sentro ng repormang Katolisismo at nakita ang pagbuo ng mga bagong monumento na ipinagdiriwang ang papado.{{sfn|Bertarelli|1925|p=23}} Ang mga papa at kardinal ng ika-17 at unang bahagi ng ika-18 siglo ay nagpatuloy sa kilusan sa pamamagitan ng pagpapayaman sa tanawin ng lungsod ng mga gusaling baroko.{{Sfn|Bertarelli|1925}}
Ito ay isa pang panahon ng nepotismo. Ang mga bagong maharlikang pamilya ([[Pamilya Barberini|Barberini]], [[Pamilya Pamphili|Pamphili]], [[Pamilya Chigi|Chigi]], [[Pamilya Rospigliosi|Rospigliosi]], [[Pamilya Altieri|Altieri]], [[Erba-Odescalchi|Odescalchi]]) ay protektado ng kani-kanilang papa, na nagtayo ng malalaking gusaling baroko para sa kanilang mga kamag-anak.{{Sfn|Bertarelli|1925}} Sa [[Panahon ng Pagkamulat]], ang mga bagong idea ay umabot sa Walang-Hanggang Lungsod, kung saan suportado ng papado ang mga arkeolohikong pag-aaral at pinahusay ang kapakanan ng mga tao.{{Sfn|Bertarelli|1925}} Ngunit hindi lahat ay naging maayos para sa Simbahan sa panahon ng Kontra-Reporma. Mayroong mga kakulangan sa mga pagtatangka na igiit ang kapangyarihan ng Simbahan, isang kapansin-pansin na halimbawa noong 1773 nang pilitin ng mga puwersang sekular si Papa Clemento XIV na [[Pang-uusig sa Kapisanan ni Hesus|usigin ang ordeng Heswita]].{{Sfn|Bertarelli|1925}}
=== Kasalukuyang moderno ===
Ang pamamahala ng mga Papa ay nagambala ng panandaliang [[Republikang Romano (ika-18 siglo)|Republikang Romano]] (1798-1800), na itinaiag sa ilalim ng impluwensiya ng [[Himagsikang Pranses]]. Ang mga [[Estado ng Simbahan|Estadong ng Simbahan]] ay naibalik noong Hunyo 1800, ngunit sa panahon ng paghahari ni [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon]], ang Roma ay isinama bilang isang [[Roma (departamento)|''Département'']] ng [[Unang Imperyong Pranses|Imperyo ng Pransiya]]: una bilang ''Département du Tibre'' (1808-1810) at pagkatapos ay bilang ''Département Rome'' (1810–1814). Matapos ang pagbagsak ni Napoleon, ang mga Estadong ng Simbahan ay muling itinatag ng isang desisyon ng [[Kongreso ng Vienna]] noong 1814.
Noong 1849, isang [[Republikang Romano (ika-19 na siglo)|pangalawang Republikang Romano]] ang ipinahayag sa loob ng isang taon ng mga [[Mga rebolusyon noong 1848|rebolusyon noong 1848]]. Ang dalawa sa mga pinakamaimpluwensiyang pigura ng [[pag-iisa ng Italya]], na sina [[Giuseppe Mazzini]] at [[Giuseppe Garibaldi]], ay lumaban para sa pansamantalang republika.
Naging pokus ang Roma buhat ng pag-asang mapag-isa ang Italya matapos mapag-isa ang mga natitirang bahagi ng Italya bilang [[Kaharian ng Italya]] noong 1861 nang may pansamantalang kapital sa [[Florencia]]. Sa taong iyon idineklara ang Roma na kabesera ng Italya kahit na nasa ilalim pa rin ito ng kontrol ng Papa. Noong 1860s, ang huling mga bahid ng mga Estadong Papa ay nasa ilalim ng proteksiyon ng Pransiya buhat ng [[patakarang panlabas]] ni [[Napoleon III]]. Ang mga hukbo ng Pransiya ay nakadestino sa rehiyon sa ilalim ng kontrol ng Papa. Noong 1870 ang hukbong Pranses ay umatras dahil sa pagsiklab ng [[Digmaang Prangko-Pruso]]. Nakuha ng mga hukbong Italyano ang [[Pagkubkob sa Roma|Roma]] na pumapasok sa lungsod sa pamamagitan ng isang butas malapit sa [[Porta Pia]]. Ipinahayag ni [[Papa Pio IX]] na siya ay isang [[bilanggo sa Vaticano]]. Noong 1871 ang kabesera ng Italya ay inilipat mula sa Florencia patungong Roma.{{fact}} Noong 1870 ang populasyon ng lungsod ay 212,000, marami na ring nakatira lampas sa mga hangganan ng sinaunang lungsod. Noong 1920, ang populasyon ay 660,000. Ang isang makabuluhang bahagi ay nanirahan sa labas ng mga pader sa hilaga at sa pagtawid ng Tiber sa lugar ng Vaticano.
[[Talaksan:Bombardamento_di_Roma.gif|right|thumb|Pambobomba sa Roma ng mga [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Alyadong]] eroplano, 1943]]
Makalipas ang ilang sandali matapos ang [[Unang Digmaang Pandaigdig]], sa huling bahagi ng 1922, nasaksihan ng Roma ang paglakas ng [[Pasismong Italyano]] pinangunahan ni [[Benito Mussolini]], na namuno sa isang [[Martsa sa Roma|martsa sa lungsod]]. Inalis niya ang demokrasya noong 1926, at kalaunan ay nagdeklara ng isang bagong [[Heteo|Imperyo ng Italya]] at nakikipag-alyansa ito sa [[Alemanyang Nazi]] noong 1938. Giniba ni Mussolini ang malalaking bahagi ng sentro ng lungsod upang makapagtayo ng malalawak na mga daan at mga plaza upang ipagdiwang ang pasistang rehimen, muling pagkabuhay, at pagluwalhati ng klasikong Roma.{{fact}} Ang panahon sa pagitan ng mga digmaan ay kakikitaan ng isang mabilis na paglaki ng populasyon ng lungsod na lumampas sa isang milyong naninirahan makalipas ang 1930. Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, dahil sa mga iniingatan at pinahahalagahang yamang-sining at sa pag-iral ng Vaticano, higit na nakatakas ang Roma sa kalunus-lunos na sinapit ng iba pang lungsod sa Europa. Gayunpaman, noong ika-19 ng Hulyo 1943, ang [[Quartiere San Lorenzo|distrito ng San Lorenzo]] ay [[Pambobomba sa Roma sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig|binomba ng mga puwersang Anglo-Amerikano]], na nagresulta sa halos 3,000 agarang pagkamatay at 11,000 sugatan kung saan 1,500 pa ang namatay. Si Mussolini ay inaresto noong Hulyo 25. Sa petsa ng [[Armistisyo ng Cassibile|Italyanong Armistisyo]], 8 Setyembre 1943, ang lungsod ay sinakop ng mga Aleman. Idineklara ng Papa na ang Roma ay isang [[bukas na lungsod]]. Ito ay napalaya noong 4 Hunyo 1944.
Ang Roma ay lubos na umunlad pagkatapos ng digmaan bilang bahagi ng "[[ekonomikong himala ng Italya]]" buhat ng rekonstruksiyon at modernisasyon noong 1950s at unang bahagi ng 1960. Sa panahong ito, sa mga taon ng ''la dolce vita'' ("ang matamis na buhay"), ang Roma ay naging isang kaakit-akit na lungsod, na may mga tanyag na klasikong pelikula tulad ng ''[[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|Ben Hur]]'', ''[[Quo Vadis (1951 na pelikula)|Quo Vadis]]'', ''[[Roman Holiday]],'' at ''[[La Dolce Vita]],'' na kinunan sa tanyag na [[Cinecittà|Estudyong Cinecittà]] ng lungsod. Ang paglago ng populasyon ay nagpatuloy hanggang sa kalagitnaan ng 1980s nang ang ''komuna'' ay mayroong higit sa 2.8 milyong mga residente. Pagkatapos nito, ang populasyon ay mabagal na bumaba nang nagsilipat ang mga tao sa mga kalapit na mga suburb.
=== EUR (''Esposizione Universale Roma'') ===
Ang EUR (inisyal na itinalagang E 42) ay pook pantirahan at pangnegosyo sa timog-kanluran ng sentro ng lungsod. Ang rehiyon ay orihinal na pinili noong 1930s bilang pook ng 1942 World Fair, na planong buksan ni [[Benito Mussolini]] upang ipagdiwang ang 20 taon ng [[pasismo]]. Ang mga titik na EUR ay nangangahulugang ''Esposizione Universale Roma''. Ang EUR ay idinisenyo rin upang idirekta ang pagpapalawak ng lungsod sa timog-kanluran at dagat at upang maging isang bagong sentro ng lungsod sa Roma. Ang huling disenyo ay ipinakita noong 1939 ngunit dahil sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ang eksibisyon ay hindi kailanman nangyari at ang konstruksiyon ay itinigil noong 1942. Matapos ang giyera, ang hindi natapos na mga pasilidad ng EUR ay malubhang napinsala. Gayumpaman, nagpasya ang mga awtoridad ng Roma na ang EUR ay maaaring maging simula ng isang sentro ng negosyo sa lunsod, at ang mga hindi natapos na mga gusali mula sa panahong pasista ay nakumpleto noong 1950s at 1960s. Ang mga mas bagong gusali ay itinayo rin para sa paggamit ng mga tanggapan at serbisyo ng gobyerno, sa gitna ng malalaking hardin at parke. Ang EUR ay halos buong nakumpleto para sa mga [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1960|Palarong Olimpiko noong 1960]].
== Pamahalaan ==
=== Lokal na pamahalaan ===
Ang Roma ay bumubuo ng isang komunang ''[[Komuna|speciale]]'', na pinangalanang ''"Roma Capitale"'',<ref>{{cite web|url=http://www.comune.roma.it/wps/portal/pcr?contentId=NEW151061&jp_pagecode=newsview.wp&ahew=contentId:jp_pagecode|title=Roma diventa Capitale|accessdate=6 Marso 2012|language=Italian|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120205130517/http://www.comune.roma.it/wps/portal/pcr?contentId=NEW151061&jp_pagecode=newsview.wp&ahew=contentId:jp_pagecode|archivedate=5 Pebrero 2012}}</ref> at ang pinakamalaki kapuwa sa lawak at sa populasyon sa 8,101 ''comuni'' ng Italya. Ito ay pinamamahalaan ng isang alkalde at isang konseho ng lungsod. Ang luklukan ng komuna ay ang ''Palazzo Senatorio'' sa [[Burol Capitolino]], ang makasaysayang luklukan ng pamahalaang lungsod. Ang lokal na administrasyon sa Roma ay karaniwang tinutukoy bilang ''"Campidoglio"'', ang Italyanong pangalan ng burol.
==== Mga pang-administratibo at lumang paghahati ====
[[Talaksan:Roma_-_Municipi_numerata.png|thumb|Ang ''municipi'' ng Roma]]
[[Talaksan:Piazza Esedra 2022.jpg|thumb|Ang [[Piazza della Repubblica, Roma]]]]
Mula pa noong 1972, ang lungsod ay hinati sa mga lugar pang-administratibo, na tinatawag na ''municipi'' (isahan ''Municipio'') (hanggang 2001 na pinangalanang ''circoscrizioni'').<ref>{{cite web|title=Territorio|publisher=Comune di Roma|accessdate=5 Oktubre 2009|url=http://www.comune.roma.it/was/wps/portal/!ut/p/_s.7_0_A/7_0_21L?menuPage=/Area_di_navigazione/Sezioni_del_portale/Dipartimenti_e_altri_uffici/Dipartimento_XV/www-9-romastatistica-9-it/Territorio/&flagSub=|language=Italian|archive-date=2020-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728111816/https://sso.comune.roma.it/oamsso-bin/loginSPID.pl?contextType=external&username=string&OverrideRetryLimit=0&password=secure_string&challenge_url=https%3A%2F%2Fsso.comune.roma.it%2Foamsso-bin%2FloginSPID.pl&DCCCtxCookieMaxLength=8192&creds=userid+password&request_id=283093623976930103&authn_try_count=0&locale=en_US&resource_url=http%253A%252F%252Fwww.comune.roma.it%252Fwas%252Fwps%252Fportal%252F%2521ut%252Fp%252F_s.7_0_A%252F7_0_21L%253FmenuPage%253D%25252FArea_di_navigazione%25252FSezioni_del_portale%25252FDipartimenti_e_altri_uffici%25252FDipartimento_XV%25252Fwww-9-romastatistica-9-it%25252FTerritorio%25252F%2526flagSub%253D|url-status=dead}}</ref> Sa mga kadahilanang pang-administratibo, nilikha ang mga ito upang mapalawig ang [[desentralisasyon]] sa lungsod. Ang bawat ''municipio'' ay pinamamahalaan ng isang pangulo at isang konseho ng dalawampu't limang miyembro na inihahalal ng mga residente nito bawat limang taon. Ang ''municipi ay'' madalas na tumatawid sa mga hangganang tradisyonal, di-pang-administratibong mga dibisyon ng lungsod. Ang municipi ay orihinal na 20, pagkatapos ay ginawang 19,<ref>In 1992 after a [[referendum]] the XIX Circoscrizione became the ''[[Comune]]'' of [[Fiumicino]]</ref> at noong 2013, ang kanilang bilang ay binawasan at naging 15.<ref>{{cite news|title=Roma, sì all'accorpamento dei municipi: il Consiglio li riduce da 19 a 15|url=http://www.ilmessaggero.it/roma/campidoglio/roma_municipi_accorpamento_consiglio_s_riduzione/notizie/257651.shtml#|accessdate=13 Marso 2013|newspaper=Il Messaggero|date=11 Marso 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130316064219/http://www.ilmessaggero.it/roma/campidoglio/roma_municipi_accorpamento_consiglio_s_riduzione/notizie/257651.shtml|archivedate=16 Marso 2013}}</ref>
Ang Roma ay nahahati rin sa magkakaibang uri ng mga di-administratibong yunit. Ang makasaysayang sentro ay nahahati sa 22 ''[[Rioni ng Roma|rioni]]'', na ang lahat ay matatagpuan sa loob ng [[mga Pader Aureliano]] maliban sa [[Prati]] at [[Borgo (rione ng Roma)|Borgo]]. Nagmula ang mga ito mula sa [[14 na rehiyon ng Augustong Roma]], na binago noong Gitnang Kapanahunan hanggang maging [[14 na rehiyon ng Medyebal na Roma|medyebal na rioni]].<ref>{{cite web|url=http://www.romeartlover.it/Rioni.html|title=The "Rioni" of Rome|publisher=Romeartlover.it|accessdate=3 Pebrero 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090519060423/http://www.romeartlover.it/Rioni.html|archivedate=19 May 2009}}</ref> Sa [[Renasimiyento|Renasiiyento]], sa ilalim ng Papa [[Papa Sixto V|Sixto V]], umabot ulit sa labing-apat, at ang kanilang mga hangganan sa wakas ay itinakda sa ilalim ni [[Papa Benedicto XIV]] noong 1743.
Naging pansamantala ang isang bagong pagkakahati ng lungsod sa ilalim ni [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon]], at walang seryosong pagbabago sa pag-oorganisa ng lungsod hanggang noong 1870 nang ang Roma ay naging ikatlong kabesera ng Italya. Ang mga pangangailangan ng bagong kabesera ay humantong sa isang matinding paglaki kapuwa sa urbanisasyon at sa populasyon sa loob at labas ng mga [[Mga Pader Aureliano|pader Aureliano]]. Noong 1874, isang labinlimang rione, ang [[Esquilino (rione ng Roma)|Esquilino]], ay nilikha sa bagong urbanisadong sona ng [[Monti (rione ng Roma)|Monti]]. Sa simula ng ika-20 siglo, ang iba pang rioni ay nilikha (ang huli ay si Prati–ang nag-iisa sa labas ng mga Pader ni [[Urbano VIII|Papa Urbano VIII]]–noong 1921). Pagkatapos, para sa mga bagong pagkakahating pang-administratibo ng lungsod, ginamit na ang terminong "quartiere". Ngayon ang lahat ng rioni ay bahagi ng unang Municipio, na samakatuwid ay ganap na nag-tutugma sa ''makasaysayang lungsod'' (''Centro Storico'').
=== Kalakhang at panrehiyong pamahalaan ===
Ang Roma ay ang pangunahing bayan ng [[Metropolitanong Lungsod ng Roma Capital|Kalakhang Lungsod ng Roma Capital]], na sinimulang pairalin noong Enero 1, 2015. Pinalitan ng Kalakhang Lungsod ang dating [[Roma (lalawigan)|provincia di Roma]], na kinabibilangan ng lugar ng kalakhang kinasasakupan ng lungsod at umaabot pa sa hilaga hanggang sa [[Civitavecchia]]. Ang Kalakhang Lungsod ng Roma ang may pinakamalaking lupaing sakop sa Italya. Sa {{Convert|5352|km2}}, ang mga sukat nito ay maihahambing sa rehiyon ng [[Liguria]]. Bukod dito, ang lungsod ay ang kabesera rin ng rehiyon ng [[Lazio]].<ref>Artour. [https://ar-tour.com/guides/in-sea-there-are-crocodiles/rome.aspx Rome] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201128112717/https://ar-tour.com/guides/in-sea-there-are-crocodiles/rome.aspx |date=2020-11-28 }}. Nakuha noong Agosto 25th, 2020.</ref>
=== Pambansang pamahalaan ===
[[Talaksan:Quirinale palazzo e obelisco con dioscuri Roma.jpg|right|thumb|Ang [[Palasyo Quirinal|Palazzo del Quirinale]], ngayon ay luklukan ng [[Pangulo ng Italya|Pangulo ng Republika ng Italya]]]]Ang Roma ang pambansang kabesera ng Italya at ang luklukan ng [[Politika ng Italya|Pamahalaang Italyano]]. Ang mga opisyal na tirahan ng [[Pangulo ng Italya|Pangulo ng Republikang Italyano]] at ng [[Punong Ministro ng Italya]], ang mga luklukan ng parehong tanggapan ng [[Parlamentong Italyano]] at ng [[Konstitusyonal na Korte ng Italya]] ay matatagpuan sa sentrong pangkasaysayan. Ang mga ministro ng estado ay nakakalat sa lungsod; kasama rito ang Ministro ng Ugnayang Panlabas, na matatagpuan sa [[Palazzo della Farnesina]] malapit sa estadio Olimpiko.
== Heograpiya ==
=== Lokasyon ===
Ang Roma ay nasa rehiyon ng [[Lazio]] ng [[gitnang Italya]] sa [[Ilog Tiber]] ({{Lang-it|Tevere}}). Ang orihinal na kapitbahayan ay umunlad sa mga burol na nakaharap sa isang tawiran ng ilog sa tabi ng [[Pulo ng Tiber]], ang tanging natural na tawiran ng ilog sa lugar na ito. Ang Roma ng mga Hari ay itinayo sa pitong burol: ang [[Burol Aventino]], [[Burol Celio]], [[Burol Capitolino]], [[Burol Esquilino]], [[Burol Palatino]], [[Burol Quirinal]], at [[Burol Viminal]]. Ang modernong Roma ay sumasakop din ng isa pang ilog, ang [[Aniene]], na dumadaloy papuntang Tiber sa hilaga ng sentrong pangkasaysayan.
Kahit na ang sentro ng lungsod ay nasa 24 kilometro (15 mi) papaloob mula sa [[Dagat Tireno|Daga Tireno]], ang teritoryo ng lungsod ay sakop hanggang sa baybayin na kung saan naroon ang timog-kanlurang distrito ng [[Ostia (Roma)|Ostia]]. Ang altitudo ng sentrong bahagi ng Roma ay mula 13 metro (43 talampakan) [[Taas mula sa nibel ng dagat|taas mula]] [[Taas mula sa nibel ng dagat|sa nibel ng dagat]] (sa kinatatayuan ng [[Panteon]]) hanggang 139 metro (456 talampakan) [[Taas mula sa nibel ng dagat|taas mula]] [[Taas mula sa nibel ng dagat|sa nibel ng dagat]] (sa tuktok ng [[Monte Mario]]).<ref>{{cite book|last1=Ravaglioli|first1=Armando|title=Roma anno 2750 ab Urbe condita|publisher=Tascabili Economici Newton|year=1997|location=Rome|language=Italian|isbn=978-88-8183-670-3}}</ref> Ang Komuna ng Roma ay sumasakop sa kabuuang lawak ng 1,285 kilometro kuwadrado (496 me kuw), kasama ang maraming parke at mapupunong lugar.
=== Topograpiya ===
[[Talaksan:Satellite_view_of_Rome_2001.jpg|thumb|Imaheng satellite ng Roma]]
[[Talaksan:Roma_dall'aereo.JPG|right|thumb|Tanaw sa himpapawid ng bahaging ''Centro Storico'' ng Roma]]
Sa buong kasaysayan ng Roma, ang mga hangganan ng lungsod ay itinuturing na lugar sa loob ng mga pader ng lungsod. Orihinal, ang mga ito ay binubuo ng [[Pader Serviano]], na itinayo labindalawang taon pagkatapos ng pandarambong ng mga [[mga Galo|Galo]] sa lungsod noong 390 BK. Naglalaman ito ng karamihan sa mga burol ng Esquilino at Celio, pati na rin sa kabuuan ng natitirang lima. Lumaki ng Roma labas ng Pader Serviano, ngunit wala nang pader ang itinayo hanggang sa halos 700 taong lumipas, nang, noong 270 AD, sinimulan ng Emperor [[Aurelian]]o ang pagtatayo ng [[mga Pader Aureliano]]. Ito ay halos {{Convert|19|km|0}} haba, at naging pader pa rin na kinailangang butasin ng mga hukbo ng [[Kaharian ng Italya]] noong 1870. Ang urbanong kinasasakupan ng lungsod ay hinahati sa dalawa sa pamamagitan ng daang singsing nito, ang ''[[Grande Raccordo Anulare]]'' ("GRA"), na natapos noong 1962, kung saan binilog ang sentro ng lungsod sa distanisya na mga {{Convert|10|km|0}}. Bagaman nang nakumpleto ang singsing ang karamihan sa mga bahagi ng lugar na tinitirhan ay napapaloob nito (bukod sa dating nayon ng [[Ostia (Roma)|Ostia]], na nasa baybayin ng Tireno), may mga baryo na ng lungsod na itinayo hanggang sa {{Convert|20|km|0}} lagpas nito.
Sakop ng ''komuna'' ang isang lugar na halos tatlong beses sa kabuuang lugar sa loob ng ''Raccordo'' at maihahalintulad sa lugar sa buong kalakhang lungsod ng [[Milano]] at [[Napoles]], at sa isang lugar na anim na beses na laki ng teritoryo ng mga lungsod na ito. Kasama rin dito ang malalaking lugar ng inabandunang latiang hindi angkop para sa agrikultura o para sa kaunlarang urbano.
Bilang kahihinatnan, ang densidad ng ''komuna'' ay hindi ganoon kataas, ang teritoryo nito ay nahahati sa pagitan ng mga matataong lugar at mga lugar na itinalaga bilang mga parke, mga [[reserbang pangkalikasan]], at pang-agrikultura.
== Klima ==
Ang Roma ay mayroong [[klimang Mediteraneo]] ([[kategoryang Köppen sa klima]]: ''Csa''),<ref>{{cite web|url=http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/|title=World Map of Köppen−Geiger Climate Classification|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100906034159/http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/|archivedate=6 Setyembre 2010}}</ref> may mainit, tuyong tag-init, at banayad, mabanas na taglamig.
Ang pangkaraniwang taunang temperatura ay higit sa {{Convert|21|°C|°F}} sa araw at {{Convert|9|°C|°F}} sa gabi. Sa pinakamalamig na buwan, Enero, ang pangkaraniwang temperatura ay {{Convert|12.6|°C|°F}} sa araw at {{Convert|2.1|°C|°F}} sa gabi. Sa pinakamainit na buwan, Agosto, ang pangkaraniwan temperatura ay {{Convert|31.7|°C|°F}} sa araw at {{Convert|17.3|°C|°F}} sa gabi.
Disyembre, Enero, at Pebrero ang mga pinakamalamig na buwan, na may pang-araw-araw na temperatura na tinatayang {{Convert|8|°C|°F}}. Ang mga temperatura sa mga buwang ito sa pangkalahatan ay nag-iiba sa pagitan ng {{Convert|10|and|15|C|F}} sa araw at sa pagitan ng {{Convert|3|and|5|C|F}} sa gabi, na may mas malamig o mas maiinit na rurok na madalas na nangyayari. Ang pag-ulan ng niyebe ay bihira, na may mahihinang pag-ulan o bugso na nangyayari sa ilang taglamig. Sa pangkalahatan nang walang akumulasyon, at ang mga malakas na pag-ulan ng niyebe ay bihira (ang mga pinakahuling nangyari ay noong 2018, 2012, at 1986).<ref>{{cite web|url=http://www.meteo-net.it/articoli/storiconeve.aspx|title=Storia della neve a Roma|accessdate=2 Oktubre 2014|archivedate=27 Hulyo 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130727130551/http://www.meteo-net.it/articoli/storiconeve.aspx}}</ref><ref>{{cite web|title=Snow startles Rome on Europe's coldest day of the winter|website=The Mercury News|date=26 Pebrero 2018|url=https://www.mercurynews.com/2018/02/26/europe-snow-rome-coldest-winter-top-wire/|access-date=22 Agosto 2019}}</ref><ref>{{cite web|title=Roma, tutte le nevicate storiche in città dal ‘56 ad oggi|website=Corriere della sera|date=26 Pebrero 2018|url=https://roma.corriere.it/cronaca/cards/roma-tutte-nevicate-storiche-citta-56-ad-oggi/grande-nevicata-56-piazza-san-pietro.shtml|access-date=13 Hulyo 2020}}</ref>
Ang pangkaraniwang [[relatibong kahalumigmigan]] ay 75%, nag-iiba mula 72% sa Hulyo hanggang 77% sa Nobyembre. Ang temperatura ng dagat ay nag-iiba mula sa isang mababang {{Convert|13.9|°C|°F}} sa Pebrero sa isang mataas na {{Convert|25.0|°C|°F}} sa Agosto.<ref name="seatemperature.org2">[http://www.seatemperature.org/europe/italy/tor-san-lorenzo-december.htm Monthly Tor San Lorenzo water temperature chart], seatemperature.org.</ref>{{Weather box|location=[[Paliparang Rome Urbe]] <small>(altitude: 24 m sl, 7 km north from Colosseum [http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?pagename=Rome_Urbe_Airport¶ms=41.9519_N_12.4989_E_dim:10000_region:IT-RM_type:airport satellite view])</small>|Feb precipitation mm=75.8|year precipitation mm=798.5|Dec precipitation mm=84.4|Nov precipitation mm=109.9|Oct precipitation mm=107.0|Sep precipitation mm=71.8|Aug precipitation mm=34.1|Jul precipitation mm=21.0|Jun precipitation mm=40.7|May precipitation mm=49.1|Apr precipitation mm=76.2|Mar precipitation mm=59.0|Jan precipitation mm=69.5|Feb precipitation days=7.4|precipitation colour=green|year record low C=-9.8|Dec record low C=-5.4|Nov record low C=-7.2|Oct record low C=0.0|Sep record low C=5.4|Aug record low C=8.6|Jul record low C=9.8|Jun record low C=6.2|May record low C=3.7|Apr record low C=-2.5|Jan precipitation days=7.6|Mar precipitation days=7.8|Feb record low C=-6.0|Mar sun=167.4|source 1=[[Servizio Meteorologico]]<ref name=ServizioMeteorologico3>[http://clima.meteoam.it/AtlanteClimatico/pdf/(235)Roma%20Urbe.pdf Tabelle climatiche 1971–2000 della stazione meteorologica di Roma-Urbe Ponente dall'Atlante Climatico 1971–2000], Servizio Meteorologico dell'Aeronautica Militare.</ref> (1971–2000)|year sun=2473|Dec sun=111.6|Nov sun=129.0|Oct sun=195.3|Sep sun=237.0|Aug sun=297.6|Jul sun=331.7|Jun sun=285.0|May sun=263.5|Apr sun=201.0|Feb sun=132.8|Apr precipitation days=8.8|Jan sun=120.9|unit precipitation days=1 mm|year precipitation days=77.7|Dec precipitation days=8.5|Nov precipitation days=9.1|Oct precipitation days=7.7|Sep precipitation days=5.6|Aug precipitation days=3.2|Jul precipitation days=2.3|Jun precipitation days=4.1|May precipitation days=5.6|Mar record low C=-9.0|Jan record low C=-9.8|metric first=Yes|Dec record high C=22.8|Oct high C=22.4|Sep high C=27.5|Aug high C=31.7|Jul high C=31.5|Jun high C=28.1|May high C=23.9|Apr high C=18.9|Mar high C=16.5|Feb high C=14.0|Jan high C=12.6|year record high C=40.0|Nov record high C=26.0|Dec high C=13.2|Oct record high C=31.4|Sep record high C=37.6|Aug record high C=39.6|Jul record high C=40.0|Jun record high C=36.8|May record high C=33.1|Apr record high C=28.3|Mar record high C=27.0|Feb record high C=23.6|Jan record high C=20.2|single line=Yes|Nov high C=16.5|year high C=21.4|year low C=9.1|Jan low C=2.1|Dec low C=3.1|Nov low C=5.8|Oct low C=10.5|Sep low C=14.3|Aug low C=17.3|Jul low C=16.9|Jun low C=14.3|May low C=10.8|Apr low C=6.8|Mar low C=4.3|Feb low C=2.7|year mean C=15.3|Jan mean C=7.4|Dec mean C=8.2|Nov mean C=11.2|Oct mean C=16.4|Sep mean C=20.9|Aug mean C=24.5|Jul mean C=24.2|Jun mean C=21.2|May mean C=17.3|Apr mean C=12.9|Mar mean C=10.4|Feb mean C=8.4|date=Disyembre 2014}}
== Demograpiya ==
{{Historical populations|1861|18=1651754|31=2017|30=2617175|29=2011|28=2663182|27=2001|26=2775250|25=1991|24=2840259|23=1981|22=2781993|21=1971|20=2188160|19=1961|17=1951|194500|16=1150589|15=1936|14=930926|13=1931|12=660235|11=1921|10=518917|9=1911|8=422411|7=1901|6=273952|5=1881|4=212432|1871|32=2876051}}Noong 550 BK, ang Roma ang pangalawang pinakamalaking lungsod sa Italya, kung saan ang [[Taranto|Tarentum]] ang pinakamalaki. Mayroon itong lugar na humigit-kumulang na {{Convert|285|ha}} at tinatayang populasyon na 35,000. Ang iba pang nagmumukhahi ay naglalatag ng populasyon na nasa ilalim lamang ng 100,000 mula 600 hanggang 500 BK.<ref>Cornell (1995) 204–205</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vL2ntMk7j-4C&pg=PA78|title=Floods of the Tiber in Ancient Rome|author=Gregory S. Aldrete|date=30 Enero 2007|accessdate=13 Hulyo 2014|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151130043744/https://books.google.com/books?id=vL2ntMk7j-4C&pg=PA78|archivedate=30 Nobyembre 2015|isbn=978-0-8018-8405-4}}</ref> Nang maitatag ang Republika noong 509 BK ang senso ay nagtala ng populasyon na 130,000. Kasama sa republika ang mismong lungsod at ang agarang nakapalibot. Ang iba pang sanggunian ay nagmumungkahi ng isang populasyon ng 150,000 noong 500 BK. Lumagpas ito sa 300,000 noong 150 BK.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=fHtvowE9bt8C&pg=PA168|title=The History of Human Populations: Forms of growth and decline|author=P.M.G. Harris|accessdate=13 Hulyo 2014|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160101113738/https://books.google.com/books?id=fHtvowE9bt8C&pg=PA168|archivedate=1 Enero 2016|isbn=978-0-275-97131-1|year=2001}}</ref><ref>{{cite journal|last=Herreros|first=Francisco|url=https://www.academia.edu/1458998|title=Size and Virtue|journal=European Journal of Political Theory|volume=6|issue=4|pages=463–482|accessdate=13 Hulyo 2014|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150904013536/http://www.academia.edu/1458998/Size_and_Virtue|archivedate=4 Setyembre 2015|doi=10.1177/1474885107080651|year=2007| issn = 1474-8851 }}</ref><ref>{{cite journal|jstor=295257|title=Roman Population, Territory, Tribe, City, and Army Size from the Republic's Founding to the Veientane War, 509 B.C.–400 B.C.|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-philology_spring-1990_111_1/page/5|first=Lorne H.|last=Ward|date=1 Enero 1990|journal=The American Journal of Philology|volume=111|issue=1|pages=5–39|doi=10.2307/295257}}</ref><ref>{{cite web|url=http://media.johnwiley.com.au/product_data/excerpt/14/14443392/1444339214.pdf|title=Archived copy|accessdate=24 Setyembre 2014|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160127113433/http://media.johnwiley.com.au/product_data/excerpt/14/14443392/1444339214.pdf|archivedate=27 Enero 2016}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Cg7JYZO_nEMC&pg=PA81|title=Cities and Economic Development: From the Dawn of History to the Present|author=Paul Bairoch|date=18 Hunyo 1991|accessdate=13 Hulyo 2014|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160101113738/https://books.google.com/books?id=Cg7JYZO_nEMC&pg=PA81|archivedate=1 Enero 2016|isbn=978-0-226-03466-9}}</ref>
Ang laki populasyon ng lungsod sa panahon ng Emperador [[Cesar Augusto|Augusto]] ay pagtatantiya, na mayroong mga batay sa pamamahagi ng palay, pag-angkat ng palay, kapasidad ng akwedukto, hangganan ng lungsod, kapal ng populasyon, mga ulat sa senso, at mga pagpapalagay tungkol sa bilang ng mga hindi naiulat na kababaihan, bata, at mga alipin na nagbibigay ng isang napakalawak na saklaw. Tinantiya ni Glenn Storey ang 450,000 katao, tinatantiya ng Whitney Oates ang 1.2 milyon. Nagbibigay si Neville Morely ng isang malabong pagtatantiya ng 800,000 at ibinukod ang naunang mga mungkahi ng 2 milyon.<ref>N.Morley, ''Metropolis and Hinterland'' (Cambridge, 1996) 33–39</ref><ref>{{cite book|last1=Duiker|first1=William|last2=Spielvogel|first2=Jackson|title=World History|date=2001|publisher=Wadsworth|isbn=978-0-534-57168-9|url=https://archive.org/details/worldhistoryto1500duik/page/149|url-access=registration|page=149|edition=Third}}</ref><ref>{{cite journal|last=Storey|first=Glenn R.|year=1997|title=The population of ancient Rome|url=|journal=Antiquity|publisher=Cambridge University Press|volume=71|issue=274|pages=966–978|doi=10.1017/s0003598x00085859|issn=0003-598X|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite journal|last=Oates|first=Whitney J.|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Journals/CP/29/2/Population_of_Rome*.html|title=The Population of Rome|journal=Classical Philology|publisher=University of Chicago Press|volume=29|issue=2|year=1934|issn=0009-837X|doi=10.1086/361701|pages=101–116}}</ref> Paiba-iba ang mga tantiya ng populasyon ng lungsod. Tinantiya ni A.H.M. Jones ang populasyon sa 650,000 sa kalagitnaan ng ikalimang siglo. Ang pinsalang dulot ng mga pandarambong ay maaaring pagmamalabis. Ang populasyon ay nagsimula nang lumiit mula sa huling bahagi ng ika-apat na siglo pataas, bagaman sa kalagitnaan ng ikalimang siglo, tila ang Roma ay nananatiling pinakapopular na lungsod ng dalawang bahagi ng Imperyo.<ref>Arnold HM Jones The Decline of the Ancient World, Lonmans, Green and Co. Ltd, London 1966</ref> Ayon kay Krautheimer malapit pa rin ito sa 800,000 noong 400 AD; at bumaba sa 500,000 noong 452, at marahil bumababa pa sa 100,000 noong 500 AD. Matapos ang mga Digmaang Gotiko, 535–552, ang populasyon ay maaaring bumulusok pansamantala sa 30,000. Sa panahon ng papado ni [[Papa Gregorio I]] (590-604), maaaring umabot ito sa 90,000, na dinagdagan ng mga takas.<ref>Richard Krautheimer, Rome, Profile of a City, 312-1308, 2000 p. 65 {{ISBN|0-691-04961-0}}</ref> Tinantiya ni Lancon na 500,000 ang populasyon batay sa bilang ng 'incisi' na nakatala bilang karapat-dapat makatanggap ng mga rasyon ng tinapay, langis, at vino; ang bilang ay bumagsak sa 120,000 sa [[reporma ng 419]].<ref>Bernard Lancon, Rome in Late Antiquity, 2001 p. 14 {{ISBN|0-415-92976-8}}</ref> Si Neil Christie, na sumasangguni sa libreng rasyon para sa pinakamahirap, ay nagtantiya ng 500,000 sa kalagitnaan ng ikalimang siglo at isang sangkapat pa rin ng isang milyon sa pagtatapos ng siglo.<ref>Neil Christie, From Constantine to Charlemagne, An Archaeology of Italy 300-800 A.D. 2006 p. 61, {{ISBN|978-1-85928-421-6}}</ref> Ang Nobela 36 ni Emperador [[Valentiniano III]] ay nagtala ng 3.629 milyong libra ng baboy na ibabahagi sa mga nangangailangan sa 5 libra bawat buwan para sa limang buwan ng taglamig, sapat para sa 145,000 na tatanggap. Ginamit ito upang magmungkahi ng populasyon na mas mababa sa 500,000 lamang. Ang mga daloy ng butil ay nanatiling matatag hanggang sa pag-agaw ng mga natitirang lalawigan ng Hilagang Africa noong 439 ng mga [[Lahing Bandalo|Bandalo]], at maaaring bahagyang nagpatuloy nang ganito. Ang populasyon ng lungsod ay bumulusok pa sa mas mababa sa 50,000 katao noong [[Maagang Gitnang Kapanahunan]] mula 700 AD pataas. Nagpatuloy ito sa pagtimik o pag-urong hanggang sa [[Renasimiyento]].<ref>P. Llewellyn, ''Rome in the Dark Ages'' (London 1993), p. 97.</ref>
Nang salakayin ng [[Kaharian ng Italya]] ang Roma noong 1870, ang lungsod ay may populasyon na humigit-kumulang 225,000. Mas mababa sa kalahati ng lungsod sa loob ng mga pader ang naitayo noong 1881 nang ang populasyon na naitala ay 275,000. Ito ay tumaas sa 600,000 sa bisperas ng Unang Digmaang Pandaigdig. Sinubukan ng [[Pasismo|pasistang]] rehimen ng Mussolini na pigilan ang labis na pagtaas ng demograpiko ng lungsod ngunit nabigong pigilan ito nang maabot ang isang milyong katao noong unang bahagi ng 1930.{{Linawin|why?}} Nagpatuloy ang paglaki ng populasyon pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, sa pamamagitan ng paglakas ng ekonomiya pagkatapos ng giyera. Ang pagdami ng konstruksiyon ay lumikha din ng maraming suburb noong 1950s at 1960s.
Noong kalagitnaan ng 2010, mayroong 2,754,440 residente sa mismong lungsod, habang ilang 4.2 milyong katao pa ang nanirahan sa mas malawak na lugar ng Roma (na maaaring ituring bilang bahagi ng administratibong kalakhang lungsod, na may densidad ng populasyon na halos 800 mga naninirahan/km<sup>2</sup> na saklaw ang {{Cvt|5,000|km2}}). Ang mga menor de edad (batang may edad 18 at mas bata) ay umabot sa 17.00% ng populasyon kumpara sa mga pensiyonado na may bilang na 20.76%. Kumpara ito sa pangkaraniwan sa Italya na 18.06% (menor de edad) at 19.94% (pensiyonado). Ang pangkaraniwang edad ng isang residenteng Romano ay 43 kumpara sa pangkaraniwan sa Italya na 42. Sa limang taon sa pagitan ng 2002 at 2007, ang populasyon ng Roma ay lumago nang 6.54%, habang ang Italya sa kabuuan ay lumago ng 3.56%.<ref>{{cite web|url=http://demo.istat.it/bil2007/index.html|title=Statistiche demografiche ISTAT|publisher=Demo.istat.it|accessdate=3 Pebrero 2010|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090426215446/http://demo.istat.it/bil2007/index.html|archivedate=26 Marso 2009}}</ref> Ang kasalukuyang tantos ng kapanganakan ng Roma ay 9.10 ipinapanganak sa bawat 1,000 naninirahan kumpara sa pangkaraniwan sa Italya na 9.45 ang ipinapanganak.
Ang urbanong sakop ng Roma ay lumalagpas sa mga administratibong hangganan lungsod na may populasyon na halos 3.9 milyon.<ref name="World_Urban_Areas2">{{Cite web|url=http://www.demographia.com/db-worldua.pdf|title=Demographia World Urban Areas|date= Enero 2015|website=demographia.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170517065701/http://www.demographia.com/db-worldua.pdf|archive-date=17 Mayo 2017|url-status=unfit}}</ref> Sa pagitan ng 3.2 at 4.2 milyong tao ang naninirahan sa [[metropolitanong sakop ng Roma]].<ref>{{cite web|url=https://www.espon.eu/programme/projects/espon-2006/studies-and-scientific-support-projects/study-urban-functions|title=Study on Urban Functions (Project 1.4.3)|date=2006|website=[[European Spatial Planning Observation Network]]|at=Ch. 3|access-date=22 Agosto 2019|archive-date=22 Agosto 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190822032242/https://www.espon.eu/programme/projects/espon-2006/studies-and-scientific-support-projects/study-urban-functions|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=Total population in Urban Audit cities, Larger Urban Zone|title=Total population in Urban Audit cities, Larger Urban Zone|date=2009|website=[[Eurostat]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120924142951/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tgs00080&plugin=1|archive-date=24 Setyembre 2012|url-status=unfit|access-date=22 Agosto 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://esa.un.org/wup2009/unup/index.asp?panel=2|title=World Urbanization Prospects (2009 revision)|date=2010|website=[[United Nations]] Department of Economic and Social Affairs|at=(Table A.12. Data for 2007)|archive-url=https://web.archive.org/web/20100425020103/http://esa.un.org/wup2009/unup/index.asp?panel=2|archive-date=25 Marso 2010|url-status=dead|access-date=22 Agosto 2019}}</ref><ref>{{cite book|author=OECD|authorlink=Organisation for Economic Co-operation and Development|title=OECD Territorial Reviews Competitive Cities in the Global Economy|url=https://books.google.com/books?id=kBsfY-Pe2Q4C|year=2006|publisher=OECD Publishing|location=Table 1.1|isbn=978-92-64-02708-4|archive-url=https://web.archive.org/web/20151016032356/https://books.google.com/books?id=kBsfY-Pe2Q4C|archive-date=16 Oktubre 2015|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.citypopulation.de/world/Agglomerations.html|title=Major Agglomerations of the World|last=Brinkoff|first=Thomas|date=1 Enero 2019|website=Population Statistics and Maps|archive-url=https://web.archive.org/web/20100704112702/http://www.citypopulation.de/world/Agglomerations.html|archive-date=4 Hulyo 2010|url-status=unfit}}</ref>
=== Mga pangkat-etniko ===
[[Talaksan:Esquilino_da_s_M_Maggiore_1240961.JPG|right|thumb|Ang [[Esquilino (rione ng Roma)|Esquilino]] ''[[Rioni ng Roma|rione]]'']]
Ayon sa pinakabagong estadistikang isinasagawa ng ISTAT, humigit-kumulang na 9.5% ng populasyon ay binubuo ng mga hindi Italyano. Halos kalahati ng populasyong migrante ay binubuo ng iba`t ibang pinagmulan sa Europa (higit sa lahat Rumano, Polako, Ukranyo, at Albanes) na bilang ng pinagsamang kabuuang 131,118 o 4.7% ng populasyon. Ang natitirang 4.8% ay may di-Europeong pinagmulan, higit sa lahat ang mga Pilipino (26,933), Bangladesi (12,154), at Tsino (10,283).
Ang [[Esquilino (rione ng Roma)|Esquilino]] ''[[Rioni ng Roma|rione]]'', sa labas ng [[Himpilan ng Termini (Roma)|Himpilan ng Tren ng Termini]], ay umunlad sa isang malakihang kapitbahayan ng mga migrante. Ito ay tinutukoy bilang Chinatown ng Roma. Ang mga migrante mula sa higit sa isang daang iba't ibang bansa ay naninirahan doon. Isang komersiyal na distrito, naglalaman ang Esquilino ng mga restawran na nagtatampok ng maraming uri ng lutuing pandaigdigan. May mga tindahan ng pakyawan sa damit. Sa 1,300 o higit pang komersiyal na establisimiyento sa distrito, 800 ay pag-aari ng mga Tsino; bandang 300 ay pinamamahalaan ng mga migrante mula sa ibang bansa sa buong mundo; 200 ang pagmamay-ari ng mga Italyano.<ref>{{cite web|last=Pretto|first=Emiliano|title=Rome Post – what's happening in Rome|website=romepost.it|date=21 Hunyo 2009|url=http://www.romepost.it/Rioni_of_Rome_Esquilino.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090621033439/http://www.romepost.it/Rioni_of_Rome_Esquilino.htm|archive-date=21 Hunyo 2009|url-status=unfit|access-date=22 Agosto 2019}}</ref>
=== Relihiyon ===
[[Talaksan:San Giovanni in Laterano 2021.jpg|thumb|Ang [[Basilika ni San Juan de Letran|Arsobasilika ni San Juan de Letran]], ang Katedral ng Roma, na itinayo noong 324, at bahagyang itinayo muli sa pagitan ng 1660 at 1734]]
{{bar box|title=Relihiyon sa Roma (2015), Porsiyento<ref>{{cite web |url=http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/droma.html |title=Diocese of Roma – Statistics |date=11 Hulyo 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=https://roma.corriere.it/roma/notizie/cronaca/14_gennaio_21/a-roma-provincia-immigrati-10percento-abitanti-guida-religioni-645b3982-827c-11e3-9102-882f8e7f5a8c.shtml |title=A Roma e Provincia, immigrati il 10% degli abitanti: una guida alle religioni |date=11 Hulyo 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.neodemos.info/articoli/roma-citta-italiana-presenza-musulmana/ |title=Roma prima città italiana per presenza Musulmana |date=11 Hulyo 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.visiterome.com/visite_rome_ita/scheda_ghetto_roma.php?ref=5 |title=Gli Ebrei a Roma |date=11 Hulyo 2019 |access-date=11 Hulyo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100929131918/http://www.visiterome.com/visite_rome_ita/scheda_ghetto_roma.php?ref=5 |archive-date=29 Setyembre 2010 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.caritasroma.it/2014/01/luoghi-di-incontro-e-di-preghiera-degli-immigrati-a-roma/ |title=Luoghi di incontro e di preghiera degli immigrati a Roma |date=14 Pebrero 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.comuniecitta.it/statistiche-demografiche/roma-c58091 |title=Popolazione Roma 2004–2016 |date=11 Hulyo 2019}}</ref>|titlebar=#ddd|float=right|bars={{bar percent|[[Katolisismo]]|gold|83|82.0}}
{{bar percent|[[Denominasyong panrelihiyon|Iba]] or [[Walang-relihiyon|hindi relihiyoso]]|black|9|8.0}}
{{bar percent|[[Silangang Ortodokso]]|purple|5|4.0}}
{{bar percent|[[Islam]]|Green|4.8|3.8}}
{{bar percent|[[Protestantismo]]|pink|1.8|0.8}}
{{bar percent|[[Hudaismo]]|darkblue|1.7|0.7}}
{{bar percent|[[Hinduismo]]|orange|1.4|0.4}}
{{bar percent|[[Budismo]]|brown|1.3|0.3}}}}Tulad ng natitirang bahagi ng Italya, ang Roma ay higit sa lahat ay [[Kristiyanismo|Kristiyano]], at ang lungsod ay naging isang mahalagang sentro ng relihiyon at [[Kristiyanong peregrinasyon|peregrinasyon]] sa loob ng maraming siglo. Narito ang batayan ng sinaunang relihiyon ng Roma na may [[Pontifex Maximus|pontifex maximus]] at kalaunan, ito ang naging luklukan ng [[Banal na Luklukan|Vaticano]] at ng papa. Bago dumating ang mga Kristiyano sa Roma, ang [[Relihiyon sa Sinaunang Roma|Religio Romana]] (literal, ang "Relihiyong Romano") ay ang pangunahing relihiyon ng lungsod sa klasikong sinaunang panahon. Ang mga unang diyos na itinatalaga ng mga Romano ay si [[Hupiter (mitolohiya)|Hupiter]], ang Kataas-taasan, at si [[Marte (mitolohiya)|Marte]], ang diyos ng giyera, at ama ng mga kambal nagtatag ng Roma, sina [[Romulus at Remus]], ayon sa tradisyon. Ang ibang mga diyos tulad nina [[Vesta (mitolohiya)|Vesta]] at [[Minerva]] ay pinarangalan. Kumalat din sa Roma ang maraming misteryong kulto, tulad ng [[Mga misteryong Mitraiko|Mitraismo]]. Sa kalaunan, matapos maging martir sa lungsod sina [[San Pedro]] at [[Apostol Pablo|San Pablo]], at ang unang mga Kristiyano ay nagsimulang dumating, ang Roma ay naging Kristiyano, at ang [[Lumang Basilika ni San Pedro]] ay itinayo noong 313 AD. Sa kabila ng ilang pagkakagambala (tulad ng [[papado sa Avignon]]), ang Roma ay ilang daang siglo nang tahanan ng [[Simbahang Katolika Romana]] at ng [[Papa|Obispo ng Roma]], na kilala bilang Papa.
[[Talaksan:Basilica di Santa Maria Maggiore - Roma.jpg|left|thumb|Ang [[Basilika ni Santa Maria la Mayor|Basilica di Santa Maria Maggiore]], isa sa apat na papal na [[Mga basilika sa Simbahang Katolika|basilika mayor]] at may maraming estilo ng arkitektura, na itinayo sa pagitan ng ika-4 na siglo at 1743]]
Sa kabila ng katotohanang ang Roma ay tahanan ng [[Lungsod ng Vaticano]] at Basilica ni San Pedro, ang katedral ng Roma ay ang [[Basilika ni San Juan de Letran|Arsobasilika ni San Juan de Letran]], sa timog-silangan ng sentro ng lungsod. Mayroong halos 900 mga simbahan sa Roma sa kabuuan. Bukod sa mismong katedral, kasama sa ilang iba pang kilala ay ang [[Basilika ni Santa Maria la Mayor|Basilica di Santa Maria Maggiore]], ang [[Basilika ni San Pablo Extramuros]], ang [[San Clemente al Laterano|Basilica di San Clemente]], [[Simbahan ng San Carlo alle Quattro Fontane|San Carlo Al Quattro Fontane]], at ang [[Simbahan ng Gesù]]. Mayroon ding mga sinaunang [[Mga catacumba ng Roma|Catacumba ng Roma]] sa ilalim ng lungsod. Maraming institusyong pang-edukasyong pang-relihiyoso din ang nasa Roma, tulad ng [[Pontipikal na Lateranong Unibersidad]], [[Pontipikal na Suriang Biblikal]], [[Pontipikal na Gregoriong Unibersidad]], at [[Pontipikal na Suriang Oriental]].
Sa mga nagdaang taon, nagkaroon ng paglago sa pamayanang [[Muslim]] ng Roma, higit sa lahat dahil sa imigrasyon mula sa Hilagang Africa at Gitnang Silangan papunta sa lungsod.{{Linawin|date=Hunyo 2017}} Bilang resulta ng pagtaas ng mga lokal na tagapagsanay ng pananampalatayang [[Islam]], isinulong ng ''komuna'' ang pagtatayo ng [[Mosque ng Roma]], na kung saan ito ang pinakamalaking mosque sa [[Kanlurang Europa]], na dinisenyo ng arkitektong si [[Paolo Portoghesi]] at pinasinayaan noong Hunyo 21, 1995. Mula nang natapos ang [[Republikang Romano]], ang Roma ay sentro rin ng isang mahalagang pamayanan ng mga [[Mga Hudyo|Hudyo]],<ref>Coarelli, p. 308.</ref> na dating nakabase sa [[Trastevere]], at kalaunan sa [[Ghetto ng Roma]]. Nariyan din ang pangunahing sinagoga sa Roma, ang ''[[Dakilang Sinagoga ng Roma|Tempio Maggiore]]''.
=== Lungsod ng Vaticano ===
{{Main|Lungsod ng Vaticano}}{{Wide image|Vatikan Kolonaden Petersdom.jpg|1000px|[[Piazza San Pietro]] sa Lungsod ng Vaticano}}Ang teritoryo ng Lungsod ng Vaticano ay bahagi ng ''Mons Vaticanus'' ([[Burol Vaticano]]), at ng katabing dating Parang ng Vaticano, kung saan ang [[Basilika ni San Pedro]], ang [[Apostolikong Palasyo]], ang [[Kapilya Sistina]], at mga museo ay itinayo, kasama ang iba`t ibang gusali. Ang lugar ay bahagi ng Romanong [[rione]] ng [[Borgo (rione ng Roma)|Borgo]] hanggang 1929. Bilang hiwalay mula sa lungsod sa kanlurang pampang ng [[Ilog Tiber|Tiber]], ang lugar ay isang suburb na protektado dahil pinaloob sa mga pader ni [[Papa Leo IV|Leo IV]], na kalaunan ay pinalawak ang hanggang sa kasalukuyang kutang pader nina [[Papa Pablo III|Pablo III]], [[Papa Pio IV|Pio IV]], at [[Urbano VIII]].
Nang iniaayos ang [[Tratadong Letran]] na lumikha estado ng Vaticano noong 1929, ang mga hangganan ng iminungkahing teritoryo ay naiimpluwensiyahan buhat ng kalakhan nito ay napapaloob sa pabilog na ito. Walang pader sa ilang hangganan, ngunit ang linya ng ilang gusali ang ginagamit na bahagi ng hangganan, at mayroon ding maliit na bahagi ng bagong pader na itinayo.
Kasama sa teritoryo ang [[Piazza San Pietro]], na hiwlay mula sa teritoryo ng Italya sa pamamagitan lamang ng isang puting linya sa hangganan ng plaza, kung saan ang hangganan ay sa Piazza Pio XII. Ang Piazza San Pietro ay naabot sa pamamagitan ng [[Via della Conciliazione]], na mula sa Tiber hanggang sa Basilika ni San Pedro. Ang engrandeng tunguhin na ito ay dinisenyo ng mga arkitektong sina [[Marcello Piacentini|Piacentini]] at Spaccarelli, sa mga tagubilin ni [[Benito Mussolini]] at alinsunod sa simbahan, matapos ng [[Kasunduang Laterano|Tratadong Letran]]. Ayon sa Kasunduan, ang ilang [[mga pag-aari ng Banal na Luklukan]] na matatagpuan sa teritoryo ng Italya, higit sa lahat ang [[Papal na Palasyo ng Castel Gandolfo]] at mga [[Mga basilika sa Simbahang Katolika|basilika mayor]], ay nagtatamasa ng katayuang ekstrateritoryal na katulad ng mga banyagang [[Misyong diplomatiko|embahada]].
=== Peregrinasyon ===
[[Talaksan:Petersdom_bei_Nacht_Via_della_Conciliazione_in_Rome.jpg|right|thumb|Basilika ni San Pedro sa gabi mula sa [[Via della Conciliazione]] sa Roma]]
Ang Roma ay naging pangunahing pook ng [[Kristiyanong peregrinasyon|peregrinasyong Kristiyano]] mula pa noong [[Gitnang Kapanahunan]]. Ang mga tao mula sa buong [[Kakristiyanuhan]] ay bumibisita sa Lungsod ng Vaticano, sa loob ng lungsod ng Roma, ang luklukan ng papado. Ang lungsod ay naging isang pangunahing lugar ng [[peregrinasyon]] sa panahon ng Gitnang Kapanahunan. Liban sa maikling panahon bilang isang malayang lungsod sa panahon ng [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]], pinanatili ng Roma ang katayuan nito bilang Papal na kabesera at banal na lungsod sa loob ng maraming siglo, kahit na noong [[Papado sa Avignon|sandaling lumipat]] ang Papado sa [[Avignon]] (1309–1377). Naniniwala ang mga Katoliko na ang Vaticano ay ang huling hantungan ni San Pedro.
Ang mga peregrinasyon sa Roma ay maaaring may kasamang mga pagbisita sa maraming pook, kapuwa sa loob ng Lungsod ng Vaticano at sa teritoryo ng Italya. Ang isang tanyag na pinupuntahan ay ang [[Scala Sancta|hagdanan ni Pilato]]. Ayon sa tradisyong Kristiyano ito ay ang mga hakbang na humantong sa [[praetorium]] ng [[Poncio Pilato]] sa [[Herusalem]], na kung saan tumayo si [[Hesus|Hesukristo]] sa kaniyang [[Pasyon (Kristiyanismo)|Pasyon]] hapapunta sa kaniyang hatol.<ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1554541/Steps-Jesus-walked-to-trial-restored-to-glory.html|title=Steps Jesus walked to trial restored to glory|last=Moore|first=Malcolm|date=13 Hunyo 2007|work=Telegraph.co.uk|access-date=22 Agosto 2019|language=en-GB|issn=0307-1235}}</ref> Ang mga hagdan ay sinasabing dinala sa Roma ni [[Santa Elena (emperatris)|Elena ng Constantinopla]] noong ika-apat na siglo. Sa loob ng daang siglo, ang ''Scala Santa'' ay umakit ng mga Kristiyanong peregrino na nagnanais na parangalan ang Pasyon ni Hesus. Kasama sa iba pang lugar na pinupuntahan ng mga peregrino ay ang catacumba na itinayo noong panahong imperyal, kung saan nagdarasal ang mga Kristiyano, inilibing ang kanilang mga patay, at nagsagawa ng pagsamba sa mga panahon ng pag-uusig, at iba't ibang [[Mga pambansang simbahan sa Roma|pambansang simbahan]] (kasama ng mga ito ang [[San Luigi dei Francesi|San Luigi dei francesi]] at [[Santa Maria dell'Anima]]), o mga simbahang nauugnay na may indibidwal na mga ordeng panrelihiyon, tulad ng sa mga [[Kapisanan ni Hesus|Heswita]] [[Simbahan ng Gesù]] at [[Sant'Ignazio]].
Ayon sa tradisyon, ang mga peregrino sa Roma (pati na rin ang mga debotong Romano) ay bumibisita sa [[Pitong Simbahang Pamperegrino ng Roma|pitong simbahang pamperegrino]] ({{Lang-it|Le sette chiese}}) sa loob ng 24 na oras. Ang pasadyang ito, ipinag-uutos para sa bawat manlalakbay noong Gitnang Kapanahunan, ay isinakodigo noong ika-16 na siglo ni San [[Felipe Neri]]. Ang pitong simbahan ay ang apat na basilika mayor ([[Basilika ni San Pedro|San Pedro sa Vaticano]], [[Basilika ni San Pablo Extramuros|St Pablo Extramuros]], [[Basilika ni San Juan de Letran|San Juan de Letran]] at [[Basilika ni Santa Maria la Mayor|Santa Maria Maggiore]]), habang ang tatlo pa ay ang [[San Lorenzo fuori le mura]] (isang [[Kasaysayan ng Kristiyanismo|Maagang Kristiyanong]] basilika), [[Santa Croce in Gerusalemme]] (isang simbahang itinatag ni [[Santa Elena (emperatris)|Elena]], ang ina ni Constantino, na naglalaman ng mga labi ng kahoy na sinasabing mula sa banal na krus) at [[San Sebastiano fuori le mura]] (na nasa [[Daang Apia]] at itinayo sa itaas ng [[mga Catacumba ni San Sebastian]]).
== Tanawin ==
=== Arkitektura ===
{{Main|Mga simbahan ng Roma}}
[[Talaksan:Colosseo_Romano_Rome_04_2016_6289.jpg|left|thumb|Ang [[Koliseo]] ay nananatiling pinakamalaking [[Amphitheater|ampiteatro]] sa buong mundo.<ref>{{cite news|url=http://www.guinnessworldrecords.com/records-3000/largest-amphitheatre/|title=Colosseum: The Largest Amphitheatre|work=Guinnesworldrecords.com|date=6 Marso 2013|access-date=12 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20141027170257/http://www.guinnessworldrecords.com/records-3000/largest-amphitheatre/|archive-date=27 Oktubre 2014|url-status=dead}}</ref> Ginamit ito para sa mga palabas ng mga [[gladyador]] at iba pang pampublikong pagdiriwang (mga palabas hinggil sa pangangaso, pagsasabuhay ng mga sikat na labanan at drama batay sa mitolohiyang klasiko).]]
[[Talaksan:ThePantheon.jpg|thumb|Ang [[Panteon]], na itinayo bilang isang templo na alay sa "lahat ng mga diyos ng nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap"]]
Ang arkitektura ng Roma sa mga nagdaang siglo ay lubos na umunlad, lalo na mula sa mga estilong Klasiko at Imperyal Romano hanggang sa modernong [[Pasistang arkitektura|arkitekturang pasista]]. Ang Roma ay isa noong sentro ng [[arkitekturang klasiko]], na bumuo ng mga bagong anyo tulad ng [[arko]], [[Lungaw|simboryo]], at [[boveda]].<ref name="Eyewitness">Eyewitness Travel (2006), pp. 36–37.</ref> Ang estilong [[Arkitekturang Romaniko|Romaniko]] noong ika-11, ika-12, at ika-13 siglo ay malawakang ginamit din sa arkitekturang Romano, at kalaunan ang lungsod ay naging isa sa pangunahing sentro ng arkitekturang [[Renasimiyento]], [[Arkitekturang Baroko|Baroko]], at [[Arkitekturang Neoklasiko|Neoklasiko]].<ref name="Eyewitness" />
==== Sinaunang Roma ====
{{Main|Talaan ng mga sinaunang monumento sa Roma|Sinaunang arkitekturang Romano}}Ang isa sa mga simbolo ng Roma ay ang [[Koliseo]] (70-80 AD), ang pinakamalaking [[Amphitheater|ampiteatro]] na itinayo sa Imperyong Romano. Orihinal na may kakayahang magpaupo ng 60,000 manonood, ginamit ito para sa labanang [[gladyador]]. Kabilang sa mga mahahalagang monumento at lugar ng sinaunang Roma ang [[Foro ng Roma]], ang [[Domus Aurea]], ang [[Panteon]], [[Haligi ni Trajano]], [[Palengke ni Trajano]], ang mga [[Mga Catacumba ng Roma|Catacumba]], ang [[Sirko Maximo]], ang mga [[Mga Paliguan ni Caracalla|Paliguan ni Caracalla]], [[Castel Sant'Angelo]], ang [[Mausoleo ni Augusto]], ang [[Ara Pacis]], ang [[Arko ni Constantino]], ang [[Piramide ni Cestius|Pyramide ni Cestius]], at ang [[Bocca della Verità]].
==== Medyebal ====
Ang mga tanyag na kuwarto ng lungsod ng medieval, na matatagpuan higit sa lahat sa paligid ng Capitolino, ay lubos na giniba sa pagitan ng pagtatapos ng ika-19 na siglo at ng panahong pasista, ngunit maraming kapansin-pansin na mga gusali ang nananatili. Ang mga Basilika na nagmula pa sa [[Kasaysayan ng Kristiyanismo|sinaunang Kristiyanismo]] ay gaya ng [[Basilika ni Santa Maria la Mayor|Santa Maria la Mayor]] at [[Basilika ni San Pablo Extramuros|San Pablo Extramuros]] (ang huli ay muling itinayo noong ika-19 na siglo), kapuwa naglalaman ng mga mosaic ng ika-apat na siglo AD. Kapansin-pansin sa kalaunan ang mga medyebal na mosaic at fresco na matatagpuan din sa mga simbahan ng [[Santa Maria in Trastevere]], [[Santi Quattro Coronati]], at [[Santa Prassede]]. Kasama sa mga sekular na gusali ang mga tore, ang pinakamalaki ay ang [[Torre delle Milizie]] at [[Torre dei Conti]], kapuwa katabi ng Forum ng Roma, at ang malaking panlabas na hagdanan patungo sa basilika ng [[Santa Maria in Ara Coeli|Santa Maria in Aracoeli]].
==== Renasimiyento at Baroko ====
{{Wide image|Piazza del Campidoglio panoramic view 39948px.jpg|800px|Panoramong tanaw ng [[Piazza del Campidoglio]], na may kopya ng [[Ekwestreng Estatwa ni Marcus Aurelius]]}}Marami sa mga sikat na plaza ng lungsod–marami ay malalaki, marilag, at madalas na pinalamutian ng mga [[Talaan ng mga obelisko sa Roma|obelisko]], ilan ay maliliit at kaakit-akit–ay hinubog noong panahon ng Renasimiyento at Baroko. Ang mga pangunahin ay [[Piazza Navona]], [[mga Hagdang Espanyol]], [[Campo de' Fiori]], [[Piazza Venezia]], [[Palazzo Farnese|Piazza Farnese]], [[Piazza della Rotonda]], at [[Santa Maria sopra Minerva|Piazza della Minerva]]. Ang isa sa mga pinakasagisag na halimbawa ng sining Baroko ay ang [[Bukal Trevi]] ni [[Nicola Salvi]]. Ang iba pang kilalang mga [[Arkitekturang Baroko|palasyong baroko]] ng ika-17 siglo ay ang [[Palazzo Madama]], ngayon ang luklukan ng [[Senado ng Republika (Italya)|Italyanong Senado]], at ang [[Palazzo Montecitorio]], na ngayon ay ang luklukan ng [[Kamara ng mga Deputado (Italya)|Kamara ng mga Deputado ng Italya]].
==== Neoklasisismo ====
[[Talaksan:Altar della Patria September 2015-1.jpg|thumb|Ang [[Monumento ni Victor Emmanuel II]]]]
Noong 1870, ang Roma ang naging kabeserang lungsod ng bagong [[Kaharian ng Italya]]. Sa panahong ito, ang [[Arkitekturang Neoklasiko|neoklasisismo]], isang estilo ng arkitektura na naiimpluwensiyahan buhat ng arkitektura ng [[Sinaunang klasiko|unang panahon]], ang naging pangunahing impluwensiya sa arkitekturang Romano. Sa panahong ito, maraming dakilang palasyo sa neoklasikong estilo ang itinayo upang maging luklukan ng mga ministeryo, embahada, at iba pang mga ahensiya ng gobyerno. Ang isa sa mga kilalang simbolo ng Romanong neoklasisismo ay ang [[Monumento ni Victor Emmanuel II|Monumento ni Vittorio Emanuele II]] o "Altar ng Ama ng Bayan", kung saan matatagpuan ang [[Monumento ni Victor Emmanuel II#Libingan ng Di-kilalang Sundalo|Libingan ng Di-kilalang Sundalo]], na kumakatawan sa 650,000 Italyanong sundalo na namatay sa Unang Digmaang Pandaigdig.
== Ekonomiya ==
Bilang kabesera ng Italya, ang Roma ay tahanan ng lahat ng punong institusyon ng bansa, kabilang ang Pagkapangulo ng Republika, ang gobyerno (at ang solong ''Ministeri''), ang Parlamento, ang pangunahing korteng panghukuman, at ang mga kinatawang diplomatiko ng lahat ng mga bansa para sa estado ng Italya at sa Lungsod ng Vaticano. Maraming pandaigdigang institusyon ang matatagpuan sa Roma. Kapansin-pansin ang mga pangkultura at pang-agham, tulad ng Suriang Amerikano, Paaralang Briton, Akademyang Pranses, mga Suriang Escandinava, at Suriang Arkeolohikong Aleman. Mayroon ding mga dalubhasang ahensiya ng mga Nagkakaisang Bansa, tulad ng [[Organisasyon ng Pagkain at Agrikultura]] (''Food and Agriculture Organization'' o FAO). Nasa Roma rin mga pangunahing pandaigdigang organisasyong pampolitika at pangkultura, tulad ng [[Pandaigdigang Pondo para sa Kaunlarang Agrikultural]] (''International Fund for Agricultural Development'' o IFAD), [[Pandaigdigang Programa sa Pagkain|Pandaigdigang Program sa Pagkain]] (''World Food Programme'' o WFP), ang [[Kolehiyong Pangdepensa ng NATO]] (''NATO Defense College'') at ang [[Pandaigdigang Sentro para sa Pag-aaral ng Pagpapanatili at Pagpapanumbalik ng Pagmamay-aring Pangkultura]] (''International Centre for the Study of the Preservation and Restoration of Cultural Property'' o ICCROM).
== Edukasyon ==
[[Talaksan:Sapienza_entrance_(20040201351).jpg|right|thumb|Ang [[Unibersidad ng Roma La Sapienza]], itinatag noong 1303]]
Ang Roma ay isang pangunahing pambansa at pandaigdigang sentro para sa mas mataas na edukasyon, at naglalaman ng maraming akademya, kolehiyo, at unibersidad. Ipinagmamalaki nito ang sari-saring akademya at kolehiyo, at itinuturing ito bilang isang pangunahing sentrong intelektuwal at pang-edukasyon sa buong mundo, lalo noong panahon ng [[Sinaunang Roma]] at ng [[Renasimiyento]], kasama ang Florencia.<ref name="Roman Academies">{{cite encyclopedia|url=http://www.newadvent.org/cathen/01083b.htm|encyclopedia=Catholic Encyclopedia|title=Roman Academies|publisher=Newadvent.org|date=1 Marso 1907|accessdate=3 Pebrero 2010|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100112132437/http://www.newadvent.org/cathen/01083b.htm|archivedate=12 Enero 2010}}</ref> Ayon sa City Brands Index, ang Roma ay itinuturing na pangalawa sa pinakamakasaysayan, pinakaaral, at pinakakultural na kabigha-bighani at magandang lungsod.<ref name="Roman Academies"/>
Maraming unibersidad at kolehiyo sa Roma Ang unang unibersidad nito, ang [[Unibersidad ng Roma La Sapienza|La Sapienza]] (itinatag noong 1303), ay isa sa pinakamalaki sa buong mundo, na may higit sa 140,000 dumadalong mag-aaral; noong 2005, inihanay ito bilang ang ika-33 pinakamahusay na unibersidad sa Europa<ref>{{Cite web|url=http://www.arwu.org/rank/2005/ARWU2005_TopEuro.htm|title=Top 100 European Universities|date=2005|website=Academic Ranking of World Universities|archive-url=https://web.archive.org/web/20090129082351/http://www.arwu.org/rank/2005/ARWU2005_TopEuro.htm|archive-date=29 Enero 2009|url-status=dead}}</ref> at noong 2013 ang Pamantasang Sapienza ng Roma ay ang ika-62 sa buong mundo at nangunguna sa Italya sa ''World University Rankings''<ref>{{Cite web|url=https://cwur.org/2013.php|title=Top 100 Universities|date=2013|website=Center for World University Rankings|access-date=22 Agosto 2019}}</ref> at may katayuan bilang isa sa pangunahing 50 sa Europa at pangunahing 150 pinakamahusay na kolehiyo sa buong mundo.<ref>{{cite web|url=http://www.arwu.org/rank2008/ARWU2008_TopEuro%28EN%29.htm|title=Top 100 European Universities|date=2008|website=Academic Ranking of World Universities|archive-url=https://web.archive.org/web/20090521224840/http://www.arwu.org/rank2008/ARWU2008_TopEuro%28EN%29.htm|archive-date=21 Mayo 2009|url-status=dead|access-date=22 Agosto 2019}}</ref> Upang mabawasan ang kasikipan sa La Sapienza, dalawang bagong pamantasang pampubliko ang itinatag noong mga huling dekada: [[Unibersidad ng Roma Tor Vergata|Tor Vergata]] noong 1982, at [[Pamantasang Roma Tre|Roma Tre]] noong 1992. Nasa Roma rin ng LUISS School of Government,<ref>{{cite web|title=LUISS School of Government|website=sog.luiss.it|url=http://www.sog.luiss.it/|language=it|access-date=22 Agosto 2019|archive-date=10 Hulyo 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190710155033/https://sog.luiss.it/|url-status=dead}}</ref> pinakamahalagang gradwadong unibersidad ng Italya sa mga larangan ng mga ugnayang panlabas at araling Europeo pati na rin ang [[LUISS Business School]], ang pinakamahalagang paaralan ng negosyo sa Italya. Ang Rome [[Istituto superiore per le industrie artistiche (ISIA)|ISIA]] ay itinatag noong 1973 ni [[Giulio Carlo Argan]] at ang pinakalumang institusyon ng Italya sa larangan ng [[disenyong pang-industriya]].
== Kultura ==
=== Aliwan at sining-pagtatanghal ===
[[Talaksan:Teatro_dell'Opera,_Roma.jpg|right|thumb|Ang [[Teatro dell'Opera di Roma]] sa Piazza Beniamino Gigli]]
Ang Roma ay isang mahalagang sentro para sa musika, at mayroon itong matinding eksenang musikal, kabilang ang maraming prestihiyosong konserbatoryong pangmusika at sinehan. Kabilang dito nag [[Accademia Nazionale di Santa Cecilia]] (itinatag noong 1585), kung saan ang mga bagong bulwagang konsiyerto nito ay itinayo sa bagong [[Parco della Musica]], isa sa pinakamalaking pinagdadausan ng musika sa buong mundo. Ang Roma ay mayroon ding isang opera house, ang [[Teatro dell'Opera di Roma]], pati na rin ang ilang mga maliliit na institusyong musikal. Isinagawa rin dito ang sa [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision ng 1991|Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] noong 1991 at ang [[MTV Europe Music Awards 2004|MTV Europe Music Awards]] noong 2004.
Nagkaroon din ng kapansing-pansing epekto ang Roma sa kasaysayan ng musika. Ang [[Paaralang Romano]] ay isang pangkat ng mga kompositor ng primaryang sagradong muskika, na aktibo sa lungsod noong ika-16 at ika-17 siglo, samakatuwid ay sumasaklaw sa huling bahagi ng [[Musikang Renasimiyento|Renasimiyento]] at maagang panahon ng [[Musikang Baroko|Baroko]]. Ang termino ay tumutukoy din sa musikang kanilang ginawa. Marami sa mga kompositor ay may direktang koneksiyon sa [[Banal na Luklukan|Vaticano]] at sa [[Kapilya Sistina|kapilya ng papa]], kahit na nagtatrabaho sila sa maraming simbahan. Sila ay madalas na naiiba sa mga kompositor ng [[Paaralang Veneciano (musika)|Paaralang Veneciano]], isang kasabay na kilusan na mas naging progresibo. Sa ngayon ang pinakatanyag na kompositor ng Paaralang Romano ay si [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]], na ang pangalan ay naiugnay sa loob ng apat na raang taong may makinis, malinaw, perpekto, at [[Polifonia|polyfoniang]] perpeksiyon. Gayunpaman, may iba pang kompositor na nagtatrabaho sa Roma, at sa iba't ibang estilo at anyo.
=== Turismo ===
[[Talaksan:Piazza_di_Spagna,_Roma_-_scalinata_fc03.jpg|thumb|Ang mga [[Mga Hakbang Espanyol|Hakbang Espanyol]]]]
[[Talaksan:Faber_Village,_Lido_di_Ostia_RM,_Lazio,_Italy_-_panoramio_(3).jpg|thumb|[[Ostia (Roma)|Dalampasigang Ostia Lido]]]]
Ang Roma ngayon ay isa sa pinakamahalagang tunguhin ng mga turista sa mundo, dahil sa di-mabilang na mga arkeolohikal at artistikong kayamanan nito, pati na rin para sa kagandahan ng mga natatanging tradisyon nito, kagandahan ng mga malalawak na tanawin, at karangyaan ng kamangha-mangha nitong mga "villa" (mga parke). Kabilang sa mga pinakamahalaga rito ay ang maraming museo–Musei Capitolini, ang mga Museo ng Vaticano, at ang Galleria Borghese at iba pa na nakatuon sa moderno at kapanahon na sining–mga [[akwedukto]], [[balong]], [[Mga simbahan ng Roma|simbahan]], [[palasyo]], makasaysayang, mga [[monumento]] at mga labi ng [[Foro ng Roma|Forum ng Roma]], at ang [[Catacumba]]. Ang Roma ang pangatlong pinakabinibisitang lungsod sa EU, pagkatapos ng Londres at Paris, at tumatanggap ng tinatayang na 7-10 milyong turista sa isang taon, na kung minsan ay dumodoble sa mga banal na taon. Ang Koliseo (4 milyong turista) at ang [[Mga Museong Batikano|Museong Vaticano]] (4.2 milyong turista) ang ika-39 at ika-37 (ayon sa pagkakasunud-sunod) na pinakapinapasyal na mga lugar sa mundo, ayon sa isang kamakailang pag-aaral.<ref name="itvnews.tv2">{{cite web|title=The 50 Most Visited Places in The World|website=itvnews.tv|date=2 Oktubre 2009|url=http://www.itvnews.tv/Blog/Blog/the-50-most-visited-places.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20091002073926/http://www.itvnews.tv/Blog/Blog/the-50-most-visited-places.html|archive-date=2 Oktubre 2009|url-status=dead|access-date=22 Agosto 2019}}</ref>
Ang Roma ay isang pangunahing sentrong arkeolohiko, at isa sa pangunahing sentro ng [[Arkeolohiya|pagsasaliksik sa arkeolohiya]] sa buong mundo. Maraming mga surian ng kultura at pananaliksik ang matatagpuan sa lungsod, tulad ng [[Suriang Amerikano sa Roma]],<ref name="Romanculture.org">{{cite web|url=http://www.romanculture.org/index.php?page=airc-hc-rome-program-in-archaeology-and-classical-studies|title=AIRC-HC Program in Archaeology, Classics, and Mediterranean Culture|publisher=Romanculture.org|accessdate=3 Pebrero 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100329144605/http://www.romanculture.org/index.php?page=airc-hc-rome-program-in-archaeology-and-classical-studies|archivedate=29 Marso 2010}}</ref> at ang Suriang Suwesa sa Roma.<ref name="Romanculture.org"/> Naglalaman ang Roma ng maraming [[Talaan ng mga sinaunang monumento sa Roma|sinaunang pook]], kabilang ang [[Foro ng Roma|Forum Romanum]], [[Palengke ni Trajano]], [[Foro ni Trajano]],<ref>{{Cite magazine|magazine=Archaeology}}</ref> ang [[Koliseo]], ang [[Panteon]], at napakarami pang iba. Ang [[Koliseo]], masasabing isa sa pinakatanyag na mga arkeolohikal na pook ng Roma, ay itinuturing na isang [[Mga Kahanga-hangang Pook ng Mundo|kahanga-hangang pook ng mundo]].<ref name="brewers">I H Evans (reviser), ''Brewer's Dictionary of Phrase and Fable'' (Centenary edition Fourth impression (corrected); London: Cassell, 1975), p. 1163</ref><ref name="miller2">{{cite book|url=http://catalog.hathitrust.org/api/volumes/oclc/1538646.html|year=1915|author-link4=Theodore Roosevelt|author-link3=William Howard Taft|author-link2=Woodrow Wilson|author-link=Francis Trevelyan Miller|oclc=679498513|page=201|isbn=|publisher=W. T. Blaine|title=America, the Land We Love|first4=Theodore|last4=Roosevelt|first3=William Howard Taft|last3=Taft|first2=Woodrow|last2=Wilson|first1=Francis Trevelyan|last1=Miller|access-date=22 Agosto 2019}}</ref>
Naglalaman ang Roma ng isang malawak at kamangha-manghang koleksiyon ng sining, eskultura, [[balong]], [[mosaic]], [[fresco]], at mga pinta, mula sa lahat ng iba't ibang panahon. Ang Roma ay unang naging isang pangunahing masining na sentro sa panahon ng sinaunang Roma, na may mga porma ng mahalagang [[Romanong sining]] tulad ng sa [[Sinaunang arkitekturang Romano|arkitektura]], pagpipinta, eskultura, at gawaing [[mosaic]]. Ang [[gawaing metal]], [[pagpapanday ng barya]], at pag-ukit ng hiyas, mga larawang [[garing]], salaming pigurin, [[Sinaunang Romanong pagpapalayok|palayok]], at mga guhit sa libro ay itinuturing na iba pang likha sa Roma.<ref name="Toynbee 439–442">{{cite journal|doi=10.1017/S0009840X00221331|last=Toynbee|first=J.M.C.|date=Disyembre 1971|title=Roman Art|url=https://archive.org/details/sim_classical-review_1971-12_21_3/page/439|journal=The Classical Review|volume=21|issue=3|pages=439–442|issn=0009-840X|jstor=708631}}</ref> Nang maglaon ang Roma ay naging isang pangunahing sentro ng sining ng [[Renasimiyento]], dahil ang mga papa ay gumastos ng malaking halaga para sa mga konstruksiyon ng matatayog na [[basilika]], [[palasyo]], [[Plaza|piazza]], at mga pampublikong gusali sa pangkalahatan. Ang Roma ay naging isa sa mga pangunahing sentro ng likhang sining ng Renasimiyento sa Europa, pangalawa lamang sa [[Florencia]], at maihahalintulad sa iba pang pangunahing lungsod at sentro ng kultura, tulad ng Paris at [[Lungsod ng Venezia|Venezia]]. Ang lungsod ay malubhang naapektuhan ng [[Italyanong Baroko|baroko]], at ang Roma ay naging tahanan ng maraming artista at arkitekto, tulad nina [[Gian Lorenzo Bernini|Bernini]], [[Caravaggio]], [[Annibale Carracci|Carracci]], [[Francesco Borromini|Borromini]], at [[Cortona]].<ref name="Toynbee 439–442"/> Noong huling bahagi ng ika-18 siglo at simula ng ika-19 na siglo, ang lungsod ay isa sa mga sentro ng [[Dakilang Pasyal]],<ref name="Matt Rosenberg">{{cite web|title=Grand Tour of Europe: The Travels of 17th & 18th Century Twenty-Somethings|author=Matt Rosenberg|publisher=About.com|url=http://geography.about.com/od/historyofgeography/a/grandtour.htm|accessdate=3 Pebrero 2010|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101205235817/http://geography.about.com/od/historyofgeography/a/grandtour.htm|archivedate=5 Disyembre 2010}}</ref> na kung saan ang nakababata at mayayamang Ingles at iba pang mga aristokrata sa Europa ay bumisita sa lungsod upang alamin ang [[Kultura ng sinaunang Roma|sinaunang kultura]], sining, pilosopiya, at arkitektura ng Roma. Naging tahanan din ang Roma ng maraming neoklasiko at rococo na artista, tulad nina [[Giovanni Paolo Pannini|Pannini]] at [[Bernardo Bellotto]]. Ngayon, ang lungsod ay isang pangunahing sentro ng sining, na may maraming suriang pansining<ref name="Matt Rosenberg"/> at mga museo.{{Wide image|Panoramic photograph of interior of Colosseum.jpg|600px|Tanaw sa loob ng Koliseo}}
[[Talaksan:Vatican_Museums_Spiral_Staircase_2012.jpg|right|thumb|Ang [[Mga Museong Batikano|mga Museong Vaticano]] ay ang [[Listahan ng pinakabinibisitang museo ng sining|ika-3]] pinakapinapasyal na museo ng sining sa buong mundo.]]
Ang Roma ay may lumalagong kaban ng kontemporaneo at modernong sining at arkitektura. Ang Pambansang Galeriya ng Modernong Sining ay may mga obra nina Balla, Morandi, Pirandello, Carrà, De Chirico, De Pisis, Guttuso, Fontana, Burri, Mastroianni, Turcato, Kandisky, at Cézanne sa permanenteng eksibisyon. Sa 2010 binuksan ang pinakabagong pundasyon ng sining ng Roma, isang napapanahong sining at arkitektura ng galeriya na idinisenyo ng kinikilalang Iraqi na arkitektong si Zaha Hadid. Kilala bilang [[MAXXI - Pambansang Museyo ng 21st Century Arts|MAXXI - Pambansang Museo ng Sining ng Ika-21 SIglo]] binabalik nito ang isang sira na lugar na may kapansin-pansin na modernong arkitektura. Nagtatampok ang Maxxi<ref>{{cite web|url=http://www.maxxi.beniculturali.it/english/|title=Maxxi_Museo Nazionale Delle Arti Del Xxi Secolo|publisher=Maxxi.beniculturali.it|accessdate=25 Marso 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100211132529/http://www.maxxi.beniculturali.it/english/|archivedate=11 Pebrero 2010}}</ref> ng campus na nakatuon sa kultura, mga pang-eksperimentong mga laboratoryo sa pananaliksik, palitan sa internasyonal at pag-aaral at pagsasaliksik. Ito ay isa sa pinakaambisyosong modernong proyekto sa arkitektura kasabay ng Auditorium Parco della Musica ni [[Renzo Piano]]<ref>{{cite web|url=http://www.auditorium.com/|title=Auditorium Parco della Musica|publisher=Auditorium.com|accessdate=25 Marso 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100323151419/http://www.auditorium.com/|archivedate=23 Marso 2010}}</ref> at Rome Convention Center, Centro Congressi Italia EUR, sa distrito ng EUR, [[Massimiliano Fuksas]] na magbubukas sa 2016.<ref>{{cite news|last1=Pelati|first1=Manuela|title=Eur spa, Diacetti: «La nuvola di Fuksas sarà completata entro il 2016|url=http://roma.corriere.it/notizie/cronaca/15_settembre_30/eur-spa-diacetti-la-nuvola-fuksas-sara-completata-entro-2016-c4b647de-678d-11e5-9bc4-2d55534839fc.shtml|accessdate=5 Disyembre 2015|work=Corriere della Sera|date=30 Setyembre 2015|language=Italian|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208165359/http://roma.corriere.it/notizie/cronaca/15_settembre_30/eur-spa-diacetti-la-nuvola-fuksas-sara-completata-entro-2016-c4b647de-678d-11e5-9bc4-2d55534839fc.shtml|archivedate=8 Disyembre 2015}}</ref> Tampok sa convention center ang isang malaking translucent na lalagyan sa loob kung saan nasuspinde ang isang estrukturang bakal at teflon na kahawig ng ulap at naglalaman ng mga silid pagpupulong at isang awditoryum na may dalawang piazza na nagbubukas sa kapitbahayan sa magkabilang panig.
=== Moda ===
[[Talaksan:Fontana.della.barcaccia.arp.jpg|thumb|[[Via Condotti]]]]
Ang Roma ay malawak ding kinikilala bilang isang [[kabesera ng moda]]. Bagaman hindi ganoong kasinghalaga ng Milano, ang Roma ang pang-apat na pinakamahalagang sentro para sa moda sa buong mundo, ayon sa 2009 [[Global Monitor ng Wika|Global Language Monitor]] pagkatapos ng [[Milano]], Bagong York, at Paris, na hinigitan pa ang Londres.<ref>{{cite web|url=http://www.languagemonitor.com/popular-culture/fashion|title=The Global Language Monitor » Fashion|publisher=Languagemonitor.com|date=20 Hulyo 2009|accessdate=17 Oktubre 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091101191133/http://www.languagemonitor.com/popular-culture/fashion|archivedate=1 Nobyembre 2009}}</ref> Ang mga pangunahing marangyang brand ng moda at alahas, tulad ng [[Valentino SpA|Valentino]], [[Bulgari]], [[Fendi]],<ref>{{cite web|url=http://www.fendi.com/|title=Fendi|publisher=fendi.com|accessdate=17 Oktubre 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100131001741/http://www.fendi.com/|archivedate=31 Enero 2010}}</ref> [[Laura Biagiotti]], [[Brioni (tatak)|Brioni]], at [[Renato Balestra]], ay may punong tanggapan o tinatag sa lungsod. Ang iba pang pangunahing label, tulad ng [[Gucci]], [[Chanel]], [[Prada]], [[Dolce & Gabbana]], [[Armani]], at [[Versace]] ay may boutique sa Roma, pangunahin kasama ang prestihiyoso at marangyang [[Via Condotti|Via dei Condotti]].
=== Lutuin ===
[[Talaksan:Spaghetti_alla_Carbonara.jpg|thumb|''Spaghetti [[Carbonara|alla Carbonara]]'', isang tipikal na Romanong putahe]]
[[Talaksan:Concia_di_zucchine.jpg|thumb|Ang ''Concia di zucchine'', isang halimbawa ng lutuing Romano-Hudyo]]
Ang lutuin ng Roma ay umunlad sa daang siglo at panahon ng mga pagbabago sa lipunan, kultura, at politika. Ang Roma ay naging pangunahing sentrong gastronomo sa [[Sinaunang Roma|sinaunang Panahon]]. Ang [[sinaunang lutuing Romano]] ay lubos na naimpluwensiyahan ng kultura ng Sinaunang Griyego, at pagkatapos, ang lubos na pagpapalawak ng imperyo ay nagbukas sa mga Romano sa maraming bago, pamprobinsiyang gawi at paraan ng pagluluto. Nang maglaon, sa panahon ng [[Renasimiyento]], ang Roma ay naging kilala bilang isang sentro ng altang lutuin, dahil ang ilan sa pinakamahusay na chef ng panahong iyon ay nagtatrabaho para sa mga papa. Ang isang halimbawa nito ay si [[Bartolomeo Scappi]], na isang chef na nagtatrabaho para kay [[Papa Pio IV|Pio IV]] sa kusina ng Vaticano. Natamo niya ng katanyagan noong 1570 nang mailathala ang kaniyang librong lutuing ''Opera'' ''dell'arte del cucinare''. Nagtala siya sa aklat ng humigit-kumulang na 1000 recipe ng [[Ulam|lutuing]] Renasimiyento at inilarawan ang mga deskarte at kagamitan sa pagluluto, na nagbibigay ng unang kilalang larawan ng isang [[tinidor]].<ref>{{cite book|last=Rolland|first=Jacques|title=The food encyclopedia|url=https://archive.org/details/foodencyclopedia0000roll|publisher=Robert Rose|location=Toronto|year=2006|isbn=0-7788-0150-0|oclc=70176309|page=[https://archive.org/details/foodencyclopedia0000roll/page/273 273]}}</ref>
Sa modernong panahon, ang lungsod ay bumuo ng sarili nitong kakaibang lutuin, batay sa mga produkto ng kalapit na [[Romanong Campagna|Campagna]], tulad ng tupa at gulay (madalas gamitin ang mga [[Cynara scolymus|alkatsopas]]).<ref>{{cite book|title=Culinaria Italy|url=https://archive.org/details/culinariaitalypa0000unse_m5x4|first=Claudia|last=Piras|publisher=Culinaria Konemann|year=2000|isbn=3-8290-2901-2|oclc=881159457|page=[https://archive.org/details/culinariaitalypa0000unse_m5x4/page/291 291]}}</ref> Sa kahanay, ang mga Romanong Hudyo - naninirahan na sa lungsod mula pa noong ika-1 siglo BK–ay nagpaunlad ng kanilang sariling lutuin, ang ''cucina giudaico-romanesca''. Kasama sa mga halimbawa ng Romanong lutuin ang "''[[Saltimbocca]] alla Romana''"–isang hati ng karne ng baka, estilong Romano; tinapunan ng hilaw na hamon at sambong at nilagyan ng puting alak at mantikilya; "''[[Carciofi alla romana]]''"–alkatsopas sa estilong Romano; tinanggal ang mga panlabas na dahon, pinalamanan ng menta, bawang, mga tirang tinapay; "''[[Carciofi alla giudia]]''"–mga alkatsopas na pinirito sa langis ng oliba, tipikal ng pagluluto ng Romanong Hudyo; tinanggal ang mga panlabas na dahon, pinalamanan ng menta, bawang, mga tirang tinapay; "''[[Carbonara|Spaghetti alla carbonara]]''"–[[Ispageti|spaghetti]] na may [[bacon]], [[itlog]], at [[pecorino]], at "''[[Niyoki|Gnocchi]] di semolino alla romana'' "–[[semolina]] dumpling, estilong Romano, at marami pang iba.<ref>{{cite book|last=Carnacina|author2=Buonassisi, Vincenzo|first=Luigi|title=Roma in Cucina|publisher=Giunti Martello|location=Milano|year=1975|language=Italian}}</ref>
=== Pelikula ===
[[Talaksan:Audrey_Hepburn_and_Gregory_Peck_on_Vespa_in_Roman_Holiday_trailer.jpg|thumb|''[[Roman Holiday]]'' kasama sina [[Audrey Hepburn]] at [[Gregory Peck]], 1953]]
Tahanan ang Roma ng [[Cinecittà|mga Estudyo ng Cinecittà]],<ref name="romefile12">{{cite web|url=http://www.romefile.com/culture/cinecitta.php|title=History of Cinecittà Studios in Rome|publisher=Romefile|date=|accessdate=17 Oktubre 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090501020709/http://www.romefile.com/culture/cinecitta.php|archivedate=1 May 2009}}</ref> ang pinakamalaking pasilidad sa paggawa ng pelikula at telebisyon sa kontinental na Europa at ang sentro ng [[sinehang Italyano]], kung saan marami sa mga pinakamalaking hit sa box office ngayon ang kinukunan. Ang {{Convert|99|acre|ha}} na complex ng estudio na {{Convert|9.0|km|mi}} mula sa gitna ng Roma ay bahagi ng isa sa pinakamalaking pamayanan ng produksiyon sa mundo, pangalawa lamang sa [[Hollywood]], na may higit sa 5,000 propesyonal–mula sa mga tagagawa ng kasuotan ng sinaunang panahon hanggang sa mga espesyalista sa visual effects. Mahigit sa 3,000 produksiyon ang ginawa na rito, mula sa mga kamakailang tampok tulad ng ''[[Ang Passion of the Christ|The Passion of the Christ]]'', ''[[Mga gang ng New York|Gangs of New York]]'', [[Roma (serye sa TV)|HBO's ''Rome'']], ''[[Ang Life Aquatic kasama si Steve Zissou|The Life Aquatic]]'' at ''[[Ang Decameron|Decameron]]'' ni [[Dino De Laurentiis]], hanggang sa mga klasiko sa sinehan tulad ng ''[[Ben-Hur (pelikula ng 1959)|Ben-Hur]]'', ''[[Cleopatra (pelikula ng 1963)|Cleopatra]]'', at ang mga pelikula ni [[Federico Fellini]].
Itinatag noong 1937 ni [[Benito Mussolini]], ang mga estudio ay binobomba ng mga [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Alyadong Kanluranin]] noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Noong 1950s, ang Cinecittà ang lokasyon ng paggawa ng pelikula para sa maraming malalaking produksyon ng pelikula sa Amerika, at pagkatapos ay naging estudyong pinakanauugnay kay [[Federico Fellini]]. Ngayon, ang Cinecittà ay ang nag-iisang studio sa buong mundo na may paunang paggawa, produksiyon, at buong pasilidad ng post-production sa iisang lote, na pinapayagan ang mga direktor at prodyuser na maglakad kasama ang kanilang manuskrito at "mag-walkout" nang may isang nakumpletong pelikula.{{Fact|date=Hulyo 2020}}
=== Wika ===
[[Talaksan:DM_TI_Claudius_Tiberinus.jpg|thumb|Inskripsiyong [[Wikang Latin|Latin]], [[Pambansang Museong Romano]]]]
{{Main|Latin}}Bagaman naiugnay lamang ngayon sa Latin, ang sinaunang Roma ay sa katunayan multilingual. Sa pinakamataas na sinaunang panahon, kabahagi ng mga tribo ng [[Mga Sabino|Sabino]] ang lugar ng Roma ngayon sa mga tribong Latin. Ang wikang Sabino ay isa sa [[Mga wikang italiko|Italikong]] pangkat ng mga sinaunang wikang Italyano, kasama ang Etrusko, na kung saan ay magiging pangunahing wika ng huling tatlong haring namuno sa lungsod hanggang sa itatag ang Republika noong 509 BK. Si Urganilla, o [[Plautia Urgulanilla]], asawa ni Emperador Claudio, ay sinasabing nagsasalita ng Etrusko maraming siglo pagkatapos ng petsang ito, ayon sa entrada ni Suetonius kay Claudio. Gayunpaman ang Latin, sa iba't ibang umuusbong na porma, ay ang pangunahing wikang klasiko na Roma, ngunit dahil ang lungsod ay may mga imigrante, alipin, residente, embahador mula sa maraming bahagi ng mundo, ito rin ay maraming wika. Maraming edukadong Romano ang nagsasalita rin ng Griyego, at mayroong isang malaking Griyego, Siriaco, at Hudyong populasyon sa mga bahagi ng Roma bago pa man ang Imperyo.
Ang [[Wikang Latin|Latin]] ay nagbago sa panahon ng Gitnang Kapanahunan tungo sa isang bagong wika, ang "''volgare'' ". Ang huli ay umusbong bilang pagtatagpo ng iba't ibang panrehiyong diyalekto, na dominado ng [[Wikaing Toscano|diyalektong Toscano]], ngunit ang populasyon ng Roma ay nakabuo din ng kanilang sariling [[diyalekto]], ang [[Diyalektong Romanesko|Romanesko]]. Ang ''Romanesco na'' sinalita sa panahon ng Gitnang Kapanahunan ay katulad ng isang diyalekto ng katimugang Italya, napakalapit sa [[wikang Napolitano]] ng [[Campania]]. Ang impluwensiya ng kulturang [[Florencia|Florentino]] sa panahon ng [[renasimiyento]], at higit sa lahat, ang imigrasyon sa Roma ng dalawang magkasunod na Florentinong Papang [[Medici]] ([[Papa Leo X|Leo X]] at [[Papa Clemente VII|Clemente VII]]) ang naging sanhi ng isang pangunahing pagbabago sa diyalekto, na nagsimulang maging mas kawangis ng mga diyalektong Toscano. Ito ay nanatiling higit na nakakubli sa Roma hanggang sa ika-19 na siglo, ngunit pagkatapos ay lumawak sa iba pang mga sona ng [[Lazio]] ([[Civitavecchia]], [[Latina, Lazio|Latina]], at iba pa), mula sa simula ng ika-20 siglo, bunga ng tumataas na populasyon ng Roma at sa pagpapabuti ng mga sistema ng transportasyon. Bilang kahihinatnan ng edukasyon at media tulad ng radyo at telebisyon, ang Romanesko ay naging mas katulad sa karaniwang Italyanong diyalekto. Ang panitikan ng diyalekto sa tradisyonal na anyo ng Romanesko ay kasama ang mga akda ng naturang mga manunulat gaya nina [[Giuseppe Gioachino Belli]] (isa sa pinakamahalagang makatang Italyano sa buo), [[Trilussa]], at [[Cesare Pascarella]]. Ito ay nararapat tandaan kahit na ang Romanesko ay isang "''lingua vernacola''" (wikang bernakular), nangangahulugang sa daang siglo, wala itong nakasulat na anyo ngunit sinalita lamang ito sa populasyon.
Ang kontemporaneong Romanesco ay pangunahing kinakatawan ng mga tanyag na artista, tulad nina [[Alberto Sordi]], [[Aldo Fabrizi]], [[Anna Magnani]], [[Si Carlo Verdone|Carlo Verdone]], [[Enrico Montesano]], [[Gigi Proietti]], at [[Nino Manfredi]].
== Palakasan ==
[[Talaksan:Stadio Olimpico e Stadio dei Marmi.jpg|thumb|Ang [[Stadio Olimpico]], tahanan ng [[AS Roma]] at [[SS Lazio]], ay isa sa pinakamalaki sa Europa, na may kapasidad na higit sa 70,000.<ref>{{cite web|url=http://www.maspostatevilaregina.com/2009/05/05/brief-guide-to-olympic-stadium-of-rome/|title=Brief Guide to Olympic Stadium of Rome | Spostare le Finale da Roma? No! Grazie|publisher=Maspostatevilaregina.com|date=23 Marso 2009|accessdate=30 Enero 2011|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110512172341/http://www.maspostatevilaregina.com/2009/05/05/brief-guide-to-olympic-stadium-of-rome/|archivedate=12 Mayo 2011}}</ref>]]
[[Futbol]] ang pinakatanyag na sport sa Roma, tulad ng sa ibang bahagi ng bansa. Ang lungsod ay nagtanghal ng mga huling laro ng [[Pandaigdigang Kopa ng Futbol 1934|1934]] at [[Pandaigdigang Kopa ng Futbol 1990]]. Ang huli ay isinagawa sa [[Stadio Olimpico]], na tahanang estadio na hinihiram ng kapuwa [[Serie A]] klub na [[SS Lazio]], na itinatag noong 1900, at ang [[AS Roma]], na itinatag noong 1927, na ang ribalan sa [[Derby della Capitale]] ay tanyag na sa kulturang pangkalakasang Romano.<ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2008/SPORT/football/10/22/first11.derbies/index.html|title=Football First 11: Do or die derbies|publisher=CNN|date=22 Oktubre 2008|accessdate=5 Oktubre 2014|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017011443/http://edition.cnn.com/2008/SPORT/football/10/22/first11.derbies/index.html|archivedate=17 Oktubre 2014}}</ref> Ang mga manlalaro ng futbol na naglalaro para sa mga koponan na ito na ipinanganak din sa lungsod ay nagiging bantog, tulad nina [[Francesco Totti]] at [[Daniele De Rossi]] (kapuwa para sa AS Roma), at [[Alessandro Nesta]] (para sa SS Lazio).
[[Talaksan:Roma_-_Stadio_Olimpico_-_Stadio_dei_Marmi_-_Andrea_-_panoramio.jpg|right|thumb|[[Stadio dei Marmi]]]]
Ang Roma ay nagtaghal ng [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1960]], na lubhang nagtagumpay, gamit ang maraming sinaunang pook tulad ng [[Villa Borghese]] at ang [[mga Paliguan ni Caracalla]] bilang mga pinagdausan. Para sa Palarong Olimpiko maraming mga bagong pasilidad ang itinayo, kapansin-pansin ang bagong malaking Olimpikong Estadio (na kung saan ay pinalaki at binago upang itanghal ang ilang kompetisyon at ang huli sa [[Pandaigdigang Kopa ng Futbol 1990]]), ang [[Stadio Flaminio]], ang Villaggio Olimpico (Pamayanang Olimpiko, nilikha upang itanghal ang mga atleta at muling isinaayos pagkatapos ng mga laro bilang isang distritong pantirahan), ecc. [[Paanyaya ng Roma para sa Palarong Olimpiko sa Tag-init 2020|Nagpaanyaya]] ang Roma upang maging tahanan ng [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2020]] ngunit inatras ito bago ang deadline sa pagtatala ng mga aplikante.<ref name="olympic.org2">{{cite web|url=http://www.olympic.org/media?articleid=138217|title=Media|publisher=Olympic.org|accessdate=15 Setyembre 2011|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111019052200/http://www.olympic.org/media?articleid=138217|archivedate=19 Oktubre 2011}}</ref><ref name="Bladesplace.id.au2">{{cite web|url=http://www.bladesplace.id.au/olympic-games-candidates.html|title=Candidate Cities for Future Olympic Games|publisher=Bladesplace.id.au|accessdate=17 Oktubre 2009|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091012174517/http://www.bladesplace.id.au/olympic-games-candidates.html|archivedate=12 Oktubre 2009}}</ref>
Dagdag dito, itinanghal sa Roma ng [[1991 EuroBasket]] at tahanan ng kinikilalang internasyonal na koponan ng basketball na [[Pallacanestro Virtus Roma|Virtus Roma]]. Ang [[rugby]] ay nakakakuha ng mas maraming manlalaro. Hanggang sa 2011 ang [[Stadio Flaminio]] ay ang tahanang estadyo para sa [[pambansang koponan ng unyong rugby ng Italya]], na naglalaro sa [[Anim na Nations Championship|Six Nations Championship]] mula pa noong 2000. Ang koponan ay naglalaro ngayon ng mga laro sa bahay sa Stadio Olimpico sapagkat ang Stadio Flaminio ay nangangailangan ng mga gawaing pagsasaayos upang mapabuti ang kapasidad at kaligtasan nito. Ang Roma ay tahanan ng mga lokal na koponan ng unyong rugby tulad ng [[Rugby Roma Olimpic|Rugby Roma]] (itinatag noong 1930 at nagwagi ng limang kampeonatong Italyano, ang huli noong 1999–2000), [[Unione Rugby Capitolina]], at [[SS Lazio Rugby 1927|SS Lazio 1927]] (sangay ng unyong rugby ng multisport club SS Lazio).
Tuwing Mayo, isinasagawa sa Roma ang torneong tennis ng [[ATP World Tour Masters 1000|ATP Masters Series]] sa mga luwad na korte ng [[Foro Italico]]. Ang pagbibisikleta ay popular matapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ngunit ang katanyagan ay nawawala. Ang Roma ay nagtanghal ng huling bahagi ng [[Giro d'Italia]] nang tatlong beses, noong 1911, 1950, at 2009. Ang Roma ay tahanan din ng iba pang mga koponan sa palakasan, kabilang ang volleyball ([[M. Roma Volley]]), [[Handball ng koponan|handball]], o [[Water polo|waterpolo]].
== Transportasyon ==
[[Talaksan:Rom_Fiumicino_2011-by-RaBoe-02.jpg|right|thumb|Ang [[Paliparang Leonardo da Vinci–Fiumicino|Paliparang Roma–Fiumicino]] ay ang [[Talaan ng mga pinakaabalang paliparan sa Europa|pang-sampung pinakaabalang paliparan sa Europa]] noong 2016.]]
[[Talaksan:Giorcescivitavecchia3.JPG|right|thumb|[[Daungan ng Civitavecchia]]]]
Ang Roma ay nasa gitna ng paikot na network ng mga kalsada na halos sumusunod sa mga linya ng mga sinaunang kalsadang Romano na nagsimula sa [[Burol Capitolino]] na iniugnay ang Roma sa imperyo nito. Ngayon ang Roma ay binilog, sa layo na halos {{Convert|10|km|mi|0}} mula sa Capitol, sa pamamagitan ng daang-singsing (ang ''[[Grande Raccordo Anulare]]'' o ''GRA'').
Dahil sa lokasyon nito sa gitna ng tangway ng Italya, ang Roma ang punong pusod ng riles para sa gitnang Italya. Ang pangunahing estasyon ng riles ng Roma, ang [[Himpilang Termini ng Roma|Termini]], ay isa sa pinakamalaking estasyon ng riles sa Europa at ang pinakaginagamit sa Italya, na may halos 400 libong manlalakbay na dumadaan araw-araw. Ang pangalawang pinakamalaking estasyon sa lungsod, ang [[Himpilan ng riles ng Tiburtina, Roma|Roma Tiburtina]], ay pinaunlad bilang isang [[High-speed rail sa Italya|high-speed rail]] terminus.<ref>{{Cite web|url=http://eurostar-av.trenitalia.com/it/progetto/stazioni_rinnovate/roma_tiburtina.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20061203063001/http://eurostar-av.trenitalia.com/it/progetto/stazioni_rinnovate/roma_tiburtina.html|url-status=dead|archive-date=3 Disyembre 2006|title=Eurostar Italia Alta Velocità|date=3 Disyembre 2006}}</ref> Gaya ng sa madalas na high-speed na tren sa lahat ng pangunahing Italyanong lungsod, ang Roma ay nauugnay gabi-gabi sa pamamagitan ng mga serbisyong 'boat train' sleeper papuntang Sicilia, at sa buong mundo sa pamamagitan ng serbisyong overnight sleeper papuntang Munich at Vienna buhat ng ÖBB Austrian railways.
Ang Roma ay pinaglilingkuran ng tatlong paliparan. Ang interkontinental na [[Paliparang Leonardo da Vinci-Fiumicino|Pandaigdigang Panliparang Leonardo da Vinci]], ang punong paliparan ng Italya ay matatagpuan sa loob ng kalapit na [[Fiumicino]], timog-kanluran ng Roma. Ang mas matandang [[Paliparan sa Roma Ciampino|Paliparan ng Roma Ciampino]] ay sabayang paliparang sibilyan at militar. Ito ay karaniwang tinutukoy bilang "Paliparang Ciampino", dahil matatagpuan ito sa tabi ng [[Ciampino]], timog-silangan ng Roma. Ang pangatlong paliparan, ang Paliparang [[Roma-Urbe]], ay isang maliit, mababang trapiko na paliparan na matatagpuan mga {{Convert|6|km|0}} hilaga ng sentro ng lungsod, na humahawak ng karamihan sa helikopter at mga pribadong lipad.
Bagaman ang lungsod ay may sariling baryo sa Dagat Mediteraneo ([[Lido di Ostia]]), mayroon lamang itong marina at isang maliit na daungan para sa mga bangka sa pangingisda. Ang pangunahing daungang naglilingkod sa Roma ay ang [[Daungan ng Civitavecchia]], na matatagpuan mga {{Convert|62|km}} hilagang-kanluran ng lungsod.<ref>{{cite web|title=Porti di Roma|url=http://www.port-of-rome.org/|accessdate=6 Marso 2015|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150307140526/http://www.port-of-rome.org/|archivedate=7 Marso 2015}}</ref>
== Mga pandaigdigang entidad, samahan, at pakikilahok ==
[[Talaksan:Food and Agriculture Organization HQ 2008.jpg|thumb|Ang punong-tanggapan ng [[Organisasyon ng Pagkain at Agrikultura]] (''Food and Agriculture Organization'' o FAO) sa Roma, Circo Massimo]]
[[Talaksan:WFP_Headquarters_in_Rome.jpg|thumb|[[Pandaigdigang Programa sa Pagkain]] (''World Food Programme'' o WFP)]]
Kabilang sa mga [[Mga pandaigdigang lungsod|pandaigdigang lungsod]], ang Roma ay natatangi sa pagkakaroon ng dalawang umiiral na soberanong matatagpuan sa loob ng mga hangganan ng lungsod, ang Banal na Luklukan, na kinakatawan ng Estado ng Lungsod ng Vaticano, at ang mas maliit na [[Soberanong Ordeng Militar ng Malta|Soberanong Militar ng Malta]]. Ang Vaticano ay isang engklabo ng [[Kabisera|kabeserang lungsod]] ng Italya at isang may kapangyarihan sa pag-aari ng [[Banal na Luklukan]], na siyang Diyosesis ng Roma at ang kataas-taasang pamahalaan ng [[Simbahang Katolika Romana]]. Samakatuwid, ang Roma ay tahanan ng mga banyagang embahada sa gobyerno ng Italya, sa Banal na Luklukan, sa [[Soberanong Ordeng Militar ng Malta|Orden ng Malta]] at sa ilang organisasyong pangdaigdigan. Maraming mga pandaigdigang [[Mga Kolehiyong Romano|Kolehiyong Romano]] at [[Mga Pontipikal na Unibersidad sa Roma|Pontipikal na Unibersidad]] ang matatagpuan sa Roma.
Ang Santo Papa ay ang [[Papa|Obispo ng Roma]] at ang opisyal na lulukan nito ay ang [[Basilika ni San Juan de Letran|Arsobasilika ni San Juan de Letran]] (kung saan ang [[Pangulo ng Pransiya|Pangulo ng Republika ng Pransiya]] ay ''[[ex officio]]'' na "una at nag-iisang [[Kanonigo (pari)|onoraryong kanonigo]]", isang titulo na pinanghahawakan ng mga pinuno ng estado ng Pransiya mula pa kay [[Henry IV ng Pransiya|Haring Henry IV ng Pransiya]]). Ang isa pang pangkat, ang [[Soberanong Ordeng Militar ng Malta]] (SMOM), ay sumilong sa Roma noong 1834, dahil sa pananakop ni [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon]] sa Malta noong 1798. Kung minsan ay napapabilang ito bilang isang soberanya, ngunit hindi umaangkin sa anumang teritoryo sa Roma o kahit saan man, samakatuwid ay humahantong sa pagtatalo sa aktuwal nitong katayuang soberano.
Ang Roma ay ang luklukan ng tinaguriang '''Polo Romano<ref>{{Cite web|url=http://www.parlamento.it/application/xmanager/projects/parlamento/file/repository/affariinternazionali/osservatorio/approfondimenti/PI0093.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402143221/http://www.parlamento.it/application/xmanager/projects/parlamento/file/repository/affariinternazionali/osservatorio/approfondimenti/PI0093.pdf|url-status=dead|title=parlamento.it|archivedate=2 Marso 2015}}</ref>''' binubuo ng tatlong pangunahing ahensyang internasyonal ng [[mga Nagkakaisang Bansa]]: [[Organisasyon ng Pagkain at Agrikultura]] (''Food and Agriculture Organization'' o FAO), [[Pandaigdigang Programa sa Pagkain|Pandaigdigang Program sa Pagkain]] (''World Food Programme'' o WFP), at ng [[Pandaigdigang Pondo para sa Kaunlarang Agrikultural]] (''International Fund for Agricultural Development'' o IFAD).
Tradisyonal na kasangkot ang Roma sa proseso ng integrasyong pampolitika sa Europa. Ang mga [[Mga Kasunduan ng Unyong Europeo|Kasunduan ng EU]] ay matatagpuan sa [[Palazzo della Farnesina]], ang luklukan ng [[Ministro ng Ugnayang Panlabas (Italya)|Ministro ng Ugnayang Panlabas]], sapagkat ang gobyerno ng Italya ang taguan ng mga kasunduang ito. Noong 1957 ang lungsod ay naging pook ng paglagda ng [[Tratado ng Roma]], na nagtatag ng [[Pamayanang Pang-ekonomikong Europeo]] (na pinalitan ng [[Unyong Europeo]]), at naging pook din sa opisyal na paglagda ng panukalang [[Ang kasunduan sa pagtaguyod ng isang Saligang Batas para sa Europa|Konstitusyong Europeo]] noong Hulyo 2004.
Ang Roma ay ang luklukan ng [[Mga Europeong Olimpikong Komite|Lupong Olimpikong Europeo]] at ng [[Kolehiyong Pangdepensa ng NATO]] (''NATO Defense College''). Ang lungsod ay ang lugar kung saan nabuo ang [[Kautusan ng Pandaigdigang Korteng Kriminal]] at ang [[Europeong Kapulungan sa Karapatang Pantao]].
Tahanan din ang lungsod ng iba pang mahahalagang pandaigdigang organisasyon tulad ng [[Pandaigdigang Samahan sa Batas Pangkaunlaran]] (''International Development Law Organization'' o IDLO), ang [[Pandaigdigang Sentro para sa Pag-aaral ng Pagpapanatili at Pagpapanumbalik ng Pagmamay-aring Pangkultura]] (''International Centre for the Study of the Preservation and Restoration of Cultural Property'' o ICCROM), at ang Pandaigdigang Surian para sa Pagkakaisa ng Pribadong Batas (''Internatonal Institute for the Unification of Private Law'' o UNIDROIT).
== Mga kapatid na lungsod ==
Ang Roma ay may isang tanging Kapatid na Lungsod at maraming ka-partner na lungsod:
=== Kapatid na Lungsod (''Sister city'') ===
* {{flagicon|FRA}} [[Paris]], [[Pransiya]] ({{lang-fr|Seule Paris est digne de Rome; seule Rome est digne de Paris}}; {{lang-it|Solo Parigi è degna di Roma; solo Roma è degna di Parigi}}; {{lang-tl|Tanging Paris ang karapat-dapat sa Roma; tanging Roma ang karapat-dapat sa Paris}}).<ref>{{cite web |url=http://www.v1.paris.fr/EN/city_government/international/special_partners.asp |title=International relations: Special partners |work=Portal of the City of Paris |date= |accessdate=2008-11-09 |archive-date=2007-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070208155021/http://www.v1.paris.fr/EN/City_government/international/special_partners.ASP |url-status=dead }}</ref>
=== Katuwang na Lungsod ===
{| cellpadding="10"
|- style="vertical-align:top;"
|
* {{flagicon|Bolivia}} [[Achacachi]], [[Bolivia]].<!--<ref>http://www.liberazione.it/giornale/051129/LB12D6D0.asp - Short newspaper article on the Rome / Achacachi twinning</ref> -->
* {{flagicon|Algeria}} [[Algiers]], [[Algeria|Alherya]].
* {{flagicon|People's Republic of China}} [[Beijing]], [[People's Republic of China|Tsina]].<ref>{{cite web|url=http://www.ebeijing.gov.cn/Sister_Cities/Sister_City/|title=Sister Cities|publisher=Beijing Municipal Government|accessdate=2009-06-23|archive-date=2012-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120818133858/http://www.ebeijing.gov.cn/Sister_Cities/Sister_City/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.paris.fr/portail/accueil/Portal.lut?page_id=6587&document_type_id=5&document_id=16467&portlet_id=14974 |title=Le jumelage avec Rome |accessdate=2008-07-09 |publisher=Municipalité de Paris |language=French |archive-date=2008-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216141833/http://www.paris.fr/portail/accueil/Portal.lut?page_id=6587&document_type_id=5&document_id=16467&portlet_id=14974 |url-status=dead }}</ref>
* {{flagicon|Serbia}} [[Belgrade]], [[Serbia]].
* {{flagicon|Brazil}} [[Brasília]], [[Brazil]].
* {{flagicon|Egypt}} [[Cairo]], [[Ehipto]].
||
||
* {{flagicon|United States}} [[Cincinnati]], [[Estados Unidos]].
* {{flagicon|UKR}} [[Kiev]], [[Ukraine|Ukranya]].
* {{flagicon|UK}} [[London|Londres]], [[United Kingdom]]
* {{flagicon|Spain}} [[Madrid]], [[Espanya]]<ref name="hermanadas">{{cite web | title = Mapa Mundi de las ciudades hermanadas | publisher = Ayuntamiento de Madrid | url = http://www.munimadrid.es/portal/site/munimadrid/menuitem.dbd5147a4ba1b0aa7d245f019fc08a0c/?vgnextoid=4e84399a03003110VgnVCM2000000c205a0aRCRD&vgnextchannel=4e98823d3a37a010VgnVCM100000d90ca8c0RCRD&vgnextfmt=especial1&idContenido=1da69a4192b5b010VgnVCM100000d90ca8c0RCRD}}</ref>
* {{flagicon|Spain}} [[Marbella]], [[Espanya]].
* {{flagicon|Canada}} [[Montreal]], [[Canada]].
||
||
* {{flagicon|United States}} [[New York City]], [[Estados Unidos]].<ref>{{cite web |title=NYC's Sister Cities |publisher=Sister City Program of the City of New York |year=2006 |url=http://www.nyc.gov/html/unccp/scp/html/sc/main.shtml |accessdate=2008-09-01 |archive-date=2008-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080521052322/http://www.nyc.gov/html/unccp/scp/html/sc/main.shtml |url-status=dead }}</ref>
* {{flagicon|Bulgaria}} [[Plovdiv]], [[Bulgaria]].
* {{flagicon|South Korea}} [[Seoul]], [[South Korea|Timog Korea]].
* {{flagicon|Australia}} [[Sydney]], [[Australia]].
* {{flagicon|Albania}} [[Tirana]], [[Albania]].<ref name="International relations">{{cite web |url=http://www.tirana.gov.al/common/images/International%20Relations.pdf |title=Twinning Cities: International Relations |accessdate=2009-06-23 |work=Municipality of Tirana |publisher=www.tirana.gov.al |format=PDF |archive-date=2008-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080216035358/http://www.tirana.gov.al/common/images/International%20Relations.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>Twinning Cities: International Relations. Municipality of Tirana. www.tirana.gov.al. Nakuha noong 2008-01-25.</ref>
* {{flagicon|JPN}} [[Tokyo]], [[Japan|Hapon]].
||
* {{flagicon|BEL}} [[Tongeren]], [[Belgium|Belhika]].
* {{flagicon|Tunisia}} [[Tunis]], [[Tunisia]]<ref name="Tunis">{{cite web|url=http://www.commune-tunis.gov.tn/fr/mairie_cooperation1.htm|title=Cooperation Internationale|publisher=© 2003-2009 City of Tunis Portal|language=French|accessdate=2009-07-31|archive-date=2008-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20080508191341/http://www.commune-tunis.gov.tn/fr/mairie_cooperation1.htm|url-status=dead}}</ref>
* {{flagicon|PAK}} [[Multan]], [[Pakistan]]<ref>http://www.thenews.com.pk/daily_detail.asp?id=145013{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|}
==Tala==
{{notelist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
== Bibliograpiya ==
{{refbegin|30em}}
* {{cite book|last=Bertarelli|first=Luigi Vittorio|title=Guida d'Italia|volume=IV|year=1925|publisher=CTI|location=Rome|oclc=552570307|language=it|ref=harv}}
* {{Cite book|last=Brilliant|first=Richard|year=2006|title=Roman Art. An American's View|publisher=Di Renzo Editore|location=Rome|isbn=978-88-8323-085-1}}
* {{Cite book|last=Coarelli|first=Filippo|title=Guida archeologica di Roma|publisher=Arnoldo Mondadori Editore|year=1984|language=Italian|location=Milano}}
* {{cite journal|last1=De Muro|first1=Pasquale|last2=Monni|first2=Salvatore|last3=Tridico|first3=Pasquale|title=Knowledge-Based Economy and Social Exclusion: Shadow and Light in the Roman Socio-Economic Model|journal=International Journal of Urban and Regional Research|volume=35|issue=6|year=2011|pages=1212–1238|issn=0309-1317|doi=10.1111/j.1468-2427.2010.00993.x}}
* {{Cite book|title=Rome – Eyewitness Travel|publisher=DK|year=2006|isbn=978-1-4053-1090-1}}
* {{Cite book|last=Hughes|first=Robert|year=2011|title=Rome|volume=|publisher=Weidenfeld & Nicolson|location=}}
* {{cite book|last1=Kinder|first1=Hermann|last2=Hilgemann|first2=Werner|title=Dtv-Atlas zur Weltgeschichte|volume=1|publisher=Dtv|year=1964|oclc=887765673|language=de|ref=harv}}
* {{Cite book|last=Lucentini|first=Mario|year=2002|title=La Grande Guida di Roma|publisher=Newton & Compton Editori|location=Rome|isbn=978-88-8289-053-7|language=Italian}}
* {{Cite book|last=Rendina|first=Mario|year=2007|title=Roma ieri, oggi, domani|publisher=Newton & Compton Editori|location=Rome|language=Italian}}
* {{Cite book|last=Spoto|first=Salvatore|year=1999|title=Roma Esoterica|publisher=Newton & Compton Editori|location=Rome|isbn=978-88-8289-265-4|language=Italian}}
{{refend}}
== Mga kawing panlabas ==
{{commons|Roma}}
*{{wikivoyage|it:Roma|Roma}} {{it icon}}
*{{osmrelation-inline|41485}}
*[http://wikitravel.org/it/Roma Wikitravel - Roma] {{it icon}}
* {{Official website}} {{it icon}}
{{Authority control}}
{{Kalakhang Lungsod ng Roma Capital}}
{{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon|state=expanded}}{{World Heritage Sites in Italy}}
[[Kategorya:Lungsod ng Roma| ]]
[[Kategorya:Kabisera sa Europa|Roma]]
[[Kategorya:Italya]]
8bnbvpqlm0rizlmjvt2o84hnuxdby0a
Xixona
0
11322
2219573
1710785
2026-08-07T12:00:24Z
Derk29
114611
#WPWP #WPWPPH
2219573
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Xixona / Jijona
| settlement_type = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| official_name = <!-- if different from name -->
| native_name = <!-- if different from name -->
| image_skyline = Xixona poble.jpg
| image_alt =
| image_caption = Xixona / Jijona
| image_flag =
| image_shield = Coat of Arms of Xixona.svg
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_caption =
| pushpin_map = Spain
| pushpin_map_caption = Location in Spain
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1 = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1 = {{flag|Valencian Community}}
| subdivision_type2 = [[Provinces of Spain|Province]]
| subdivision_name2 = [[Province of Alicante|Alacant / Alicante]]
| subdivision_type3 = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
| subdivision_name3 = [[Alacantí]]
| subdivision_type4 = [[Judicial districts of Spain|Judicial district]]
| subdivision_name4 = Sant Vicent del Raspeig
| seat_type = <!-- [[Capital (political)|Capital]] -->
| seat =
| coordinates = {{coord|38|32|21|N|0|30|29|W|region:ES_type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes =
| elevation_m = 453
| elevation_min_m =
| elevation_max_m =
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 163.76
| established_title = <!-- Founded -->
| established_date =
| population_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags -->
| population_total = 7575
| population_as_of = 2008
| population_demonym = • ''xixonenc'', ''-a'' ([[Valencian language|Val.]])<br /> • ''jijonenco'', ''-ca'' ([[Spanish language|Sp.]])
| population_note =
| population_density_km2 = auto
| blank_name_sec1 = [[Languages of Spain|Official language(s)]]
| blank_info_sec1 = [[Valencian language|Valencian]] and [[Spanish language|Spanish]]
| timezone = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset = +1
| timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]]
| utc_offset_DST = +2
| postal_code_type = [[List of postal codes in Spain|Postal code]]
| postal_code = 03100
| area_code_type = [[Telephone numbers in Spain|Dialing code]]
| area_code =
| leader_title = [[Alcalde]]
| leader_name = Isabel López (2015)
| leader_party = [[Spanish Socialist Workers' Party|PSOE]]
| website =
| footnotes =
}}
Ang '''Xixona''' (bigkas [<u>sh</u>i·<u>sh</u>ó·na]) ay isang bayan sa [[Pamayanang Valenciano]] sa silangang baybayin ng [[Espanya]]. Tanyag ang bayang ito sa isang uri ng malambot na [[nougat]], kilala sa [[Wikang Katalan|Balensyano]] bilang ''[[Turon (lutuing Kastila)|torró]] de Xixona'' at sa [[Wikang Kastila|Kastila]] bilang ''turrón de Jijona''.
== Mga lingk palabas ==
* [http://www.alicante-spain.com/jijona-xixona.html Xixona], ''website'' na may video ng lungsod at ng museo ng turon
{{stub}}
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pamayanang Balensyano]]
7pgdqm8z7y4inx1ukldejwmcvhpp051
Kilometro
0
39274
2219651
1998674
2026-08-08T03:11:39Z
Jojit fb
38
2219651
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
[[Kaurian:Haba]]
6ya9u169eq0zww7dhxzc9uenwjt53vf
2219652
2219651
2026-08-08T03:23:44Z
Jojit fb
38
2219652
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng liwanag sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
[[Kaurian:Haba]]
l59unbd7oqsfu00wu39flzynzf655xq
2219653
2219652
2026-08-08T03:24:13Z
Jojit fb
38
/* Tingnan din */
2219653
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng liwanag sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
d3hhvcfy5y9ipp0kn1r1mcjnqpp3bum
2219654
2219653
2026-08-08T03:25:05Z
Jojit fb
38
/* Katumbas sa ibang mga yunit ng haba */
2219654
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
ctxoby8xxzs0oj6kpphosunb0wgd57s
2219656
2219654
2026-08-08T03:51:02Z
Jojit fb
38
2219656
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa 1/10 milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]), na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''. Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842 at 1848 ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM. Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
8760wu1xkzxcc3zud8aq82vd2bz5757
2219657
2219656
2026-08-08T03:54:14Z
Jojit fb
38
/* Kasaysayan */
2219657
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]), na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''. Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842 at 1848 ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM. Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
r2i6dongdgivtmda16u2538vdlkud70
2219659
2219657
2026-08-08T03:56:38Z
Jojit fb
38
/* Kasaysayan */
2219659
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''. Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842 at 1848 ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM. Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
03uix8hbq4ko26hlu3jxua4chvvg6l7
2219660
2219659
2026-08-08T03:57:24Z
Jojit fb
38
/* Kasaysayan */
2219660
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''. Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842 at 1848 ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM. Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
8fkdbce81ydqyirzeqlsb4uant4g9q3
2219662
2219660
2026-08-08T03:59:37Z
Jojit fb
38
/* Kasaysayan */
2219662
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''.<ref>{{cite book |author=Jacob de Gelder |url=https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog |title=Allereerste Gronden der Cijferkunst |publisher=de Gebroeders van Cleef |year=1824 |location='s-Gravenhage and Amsterdam |pages=[https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog/page/n364 155]–156 |language=nl |trans-title=Introduction to Numeracy |access-date=2 Marso 2011}}</ref> Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842 at 1848 ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM. Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
kewshe3f3ecl90msdna61zgdkm0cxli
2219663
2219662
2026-08-08T04:01:19Z
Jojit fb
38
/* Kasaysayan */
2219663
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''.<ref>{{cite book |author=Jacob de Gelder |url=https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog |title=Allereerste Gronden der Cijferkunst |publisher=de Gebroeders van Cleef |year=1824 |location='s-Gravenhage and Amsterdam |pages=[https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog/page/n364 155]–156 |language=nl |trans-title=Introduction to Numeracy |access-date=2 Marso 2011}}</ref> Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.<ref>{{Cite news |date=12 Agosto 1869 |title=[News from] Nederland |language=en |page=2 |newspaper=De Locomotief. Nieuws, handels en Advertentie-blad |url=http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227120542/http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |archive-date=27 Pebrero 2017}}</ref>
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842 at 1848 ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM. Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
a6rcjyfofo5iswrhyyt8fvdmwugaswd
2219664
2219663
2026-08-08T04:03:17Z
Jojit fb
38
/* Kasaysayan */
2219664
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''.<ref>{{cite book |author=Jacob de Gelder |url=https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog |title=Allereerste Gronden der Cijferkunst |publisher=de Gebroeders van Cleef |year=1824 |location='s-Gravenhage and Amsterdam |pages=[https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog/page/n364 155]–156 |language=nl |trans-title=Introduction to Numeracy |access-date=2 Marso 2011}}</ref> Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.<ref>{{Cite news |date=12 Agosto 1869 |title=[News from] Nederland |language=en |page=2 |newspaper=De Locomotief. Nieuws, handels en Advertentie-blad |url=http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227120542/http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |archive-date=27 Pebrero 2017}}</ref>
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842<ref name="Europa1842">{{cite web |title=Amtliche Maßeinheiten in Europa 1842 |trans-title=Official units of measure in Europe 1842 |url=http://home.fonline.de/fo0126//geschichte/groessen/mas1.htm |access-date=26 March 2011 |language=de}} Text version of Malaisé's book.</ref><ref>{{cite book |author=Ferdinand Malaisé |url=http://home.fonline.de/rs-ebs/geschichte/buch/titel.htm |title=Theoretisch-practischer Unterricht im Rechnen |year=1842 |place=München |pages=307–322 |language=de |trans-title=Theoretical and practical instruction in arithmetic |access-date=26 March 2011}}</ref> at 1848<ref>{{cite book |last1=Mozhnik |first1=Franz |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lehrbuch_des_gesammten_Rechnens_f%C3%BCr_die_vierte_Classe_der_Hauptschulen_in_den_k.k._Staaten_(Franz_Mozhnik) |title=Lehrbuch des gesammten Rechnens für die vierte Classe der Hauptschulen in den k.k. Staaten. |publisher=Im Verlage der k.k. Schulbücher Verschleiß-Administration |year=1848 |location=[[Vienna]] |at=Das Wegmaß |language=de |trans-title=Arithmetic textbook for the fourth class in the [Austrian] Imperial and [Hungarian] Royal states |access-date=19 July 2013}}</ref> ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.<ref>{{cite book |last1=McGreevy |first1=Thomas |title=The Basis of Measurement – Volume 2 – Metrication and Current Practice. |publisher=Picton |year=1997 |isbn=0-948251-84-0 |editor1-last=Cunningham |editor1-first=Peter}}</ref>
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM.<ref>{{cite web |title=Kilometre |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/kilometre?q=kilometre |access-date=1 November 2019 |website=Oxford Learner's Dictionaries}}</ref><ref>{{cite web |date=2019 |title=The International System of Units (SI) |url=https://www.bipm.org/utils/common/pdf/si-brochure/SI-Brochure-9-EN.pdf#page=33 |access-date=8 January 2020 |publisher=International Bureau of Weights and Measures (BIPM) |pages=147–149}}</ref> Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.<ref>{{cite web |title=MARINE CORPS JARGON |url=http://www.hqmc.marines.mil/Portals/143/Docs/Onboarding/Marine%20jargon.pdf |access-date=3 March 2017 |publisher=hqmc.marines.mil}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
jbxahn99t3o5fl7zd454kvn8o80zlvq
2219666
2219664
2026-08-08T04:05:59Z
Jojit fb
38
/* Kasaysayan */
2219666
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''.<ref>{{cite book |author=Jacob de Gelder |url=https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog |title=Allereerste Gronden der Cijferkunst |publisher=de Gebroeders van Cleef |year=1824 |location='s-Gravenhage and Amsterdam |pages=[https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog/page/n364 155]–156 |language=nl |trans-title=Introduction to Numeracy |access-date=2 Marso 2011}}</ref> Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.<ref>{{Cite news |date=12 Agosto 1869 |title=[News from] Nederland |language=en |page=2 |newspaper=De Locomotief. Nieuws, handels en Advertentie-blad |url=http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227120542/http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |archive-date=27 Pebrero 2017}}</ref>
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842<ref name="Europa1842">{{cite web |title=Amtliche Maßeinheiten in Europa 1842 |trans-title=Official units of measure in Europe 1842 |url=http://home.fonline.de/fo0126//geschichte/groessen/mas1.htm |access-date=26 Marso 2011 |language=de}} Teksto bersyon ng aklat ni Malaisé.</ref><ref>{{cite book |author=Ferdinand Malaisé |url=http://home.fonline.de/rs-ebs/geschichte/buch/titel.htm |title=Theoretisch-practischer Unterricht im Rechnen |year=1842 |place=München |pages=307–322 |language=de |trans-title=Theoretical and practical instruction in arithmetic |access-date=26 March 2011}}</ref> at 1848<ref>{{cite book |last1=Mozhnik |first1=Franz |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lehrbuch_des_gesammten_Rechnens_f%C3%BCr_die_vierte_Classe_der_Hauptschulen_in_den_k.k._Staaten_(Franz_Mozhnik) |title=Lehrbuch des gesammten Rechnens für die vierte Classe der Hauptschulen in den k.k. Staaten. |publisher=Im Verlage der k.k. Schulbücher Verschleiß-Administration |year=1848 |location=[[Vienna]] |at=Das Wegmaß |language=de |trans-title=Arithmetic textbook for the fourth class in the [Austrian] Imperial and [Hungarian] Royal states |access-date=19 July 2013}}</ref> ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.<ref>{{cite book |last1=McGreevy |first1=Thomas |title=The Basis of Measurement – Volume 2 – Metrication and Current Practice. |publisher=Picton |year=1997 |isbn=0-948251-84-0 |editor1-last=Cunningham |editor1-first=Peter}}</ref>
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM.<ref>{{cite web |title=Kilometre |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/kilometre?q=kilometre |access-date=1 November 2019 |website=Oxford Learner's Dictionaries}}</ref><ref>{{cite web |date=2019 |title=The International System of Units (SI) |url=https://www.bipm.org/utils/common/pdf/si-brochure/SI-Brochure-9-EN.pdf#page=33 |access-date=8 January 2020 |publisher=International Bureau of Weights and Measures (BIPM) |pages=147–149}}</ref> Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.<ref>{{cite web |title=MARINE CORPS JARGON |url=http://www.hqmc.marines.mil/Portals/143/Docs/Onboarding/Marine%20jargon.pdf |access-date=3 March 2017 |publisher=hqmc.marines.mil}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
t48tih1st0s4baotd4mhz14lgc9qyn3
2219667
2219666
2026-08-08T04:06:43Z
Jojit fb
38
/* Kasaysayan */
2219667
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''.<ref>{{cite book |author=Jacob de Gelder |url=https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog |title=Allereerste Gronden der Cijferkunst |publisher=de Gebroeders van Cleef |year=1824 |location='s-Gravenhage and Amsterdam |pages=[https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog/page/n364 155]–156 |language=nl |trans-title=Introduction to Numeracy |access-date=2 Marso 2011}}</ref> Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.<ref>{{Cite news |date=12 Agosto 1869 |title=[News from] Nederland |language=en |page=2 |newspaper=De Locomotief. Nieuws, handels en Advertentie-blad |url=http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227120542/http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |archive-date=27 Pebrero 2017}}</ref>
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842<ref name="Europa1842">{{cite web |title=Amtliche Maßeinheiten in Europa 1842 |trans-title=Official units of measure in Europe 1842 |url=http://home.fonline.de/fo0126//geschichte/groessen/mas1.htm |access-date=26 Marso 2011 |language=de}} Teksto bersyon ng aklat ni Malaisé.</ref><ref>{{cite book |author=Ferdinand Malaisé |url=http://home.fonline.de/rs-ebs/geschichte/buch/titel.htm |title=Theoretisch-practischer Unterricht im Rechnen |year=1842 |place=München |pages=307–322 |language=de |trans-title=Theoretical and practical instruction in arithmetic |access-date=26 Marso 2011}}</ref> at 1848<ref>{{cite book |last1=Mozhnik |first1=Franz |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lehrbuch_des_gesammten_Rechnens_f%C3%BCr_die_vierte_Classe_der_Hauptschulen_in_den_k.k._Staaten_(Franz_Mozhnik) |title=Lehrbuch des gesammten Rechnens für die vierte Classe der Hauptschulen in den k.k. Staaten. |publisher=Im Verlage der k.k. Schulbücher Verschleiß-Administration |year=1848 |location=[[Vienna]] |at=Das Wegmaß |language=de |trans-title=Arithmetic textbook for the fourth class in the [Austrian] Imperial and [Hungarian] Royal states |access-date=19 July 2013}}</ref> ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.<ref>{{cite book |last1=McGreevy |first1=Thomas |title=The Basis of Measurement – Volume 2 – Metrication and Current Practice. |publisher=Picton |year=1997 |isbn=0-948251-84-0 |editor1-last=Cunningham |editor1-first=Peter}}</ref>
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM.<ref>{{cite web |title=Kilometre |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/kilometre?q=kilometre |access-date=1 November 2019 |website=Oxford Learner's Dictionaries}}</ref><ref>{{cite web |date=2019 |title=The International System of Units (SI) |url=https://www.bipm.org/utils/common/pdf/si-brochure/SI-Brochure-9-EN.pdf#page=33 |access-date=8 January 2020 |publisher=International Bureau of Weights and Measures (BIPM) |pages=147–149}}</ref> Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.<ref>{{cite web |title=MARINE CORPS JARGON |url=http://www.hqmc.marines.mil/Portals/143/Docs/Onboarding/Marine%20jargon.pdf |access-date=3 March 2017 |publisher=hqmc.marines.mil}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
q9i7fknsowckqjzqzm92769xmucros6
2219668
2219667
2026-08-08T04:08:11Z
Jojit fb
38
/* Kasaysayan */
2219668
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''.<ref>{{cite book |author=Jacob de Gelder |url=https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog |title=Allereerste Gronden der Cijferkunst |publisher=de Gebroeders van Cleef |year=1824 |location='s-Gravenhage and Amsterdam |pages=[https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog/page/n364 155]–156 |language=nl |trans-title=Introduction to Numeracy |access-date=2 Marso 2011}}</ref> Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.<ref>{{Cite news |date=12 Agosto 1869 |title=[News from] Nederland |language=en |page=2 |newspaper=De Locomotief. Nieuws, handels en Advertentie-blad |url=http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227120542/http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |archive-date=27 Pebrero 2017}}</ref>
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842<ref name="Europa1842">{{cite web |title=Amtliche Maßeinheiten in Europa 1842 |trans-title=Official units of measure in Europe 1842 |url=http://home.fonline.de/fo0126//geschichte/groessen/mas1.htm |access-date=26 Marso 2011 |language=de}} Teksto bersyon ng aklat ni Malaisé.</ref><ref>{{cite book |author=Ferdinand Malaisé |url=http://home.fonline.de/rs-ebs/geschichte/buch/titel.htm |title=Theoretisch-practischer Unterricht im Rechnen |year=1842 |place=München |pages=307–322 |language=de |trans-title=Theoretical and practical instruction in arithmetic |access-date=26 Marso 2011}}</ref> at 1848<ref>{{cite book |last1=Mozhnik |first1=Franz |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lehrbuch_des_gesammten_Rechnens_f%C3%BCr_die_vierte_Classe_der_Hauptschulen_in_den_k.k._Staaten_(Franz_Mozhnik) |title=Lehrbuch des gesammten Rechnens für die vierte Classe der Hauptschulen in den k.k. Staaten. |publisher=Im Verlage der k.k. Schulbücher Verschleiß-Administration |year=1848 |location=[[Vienna]] |at=Das Wegmaß |language=de |trans-title=Arithmetic textbook for the fourth class in the [Austrian] Imperial and [Hungarian] Royal states |access-date=19 Hulyo 2013}}</ref> ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.<ref>{{cite book |last1=McGreevy |first1=Thomas |title=The Basis of Measurement – Volume 2 – Metrication and Current Practice. |publisher=Picton |year=1997 |isbn=0-948251-84-0 |editor1-last=Cunningham |editor1-first=Peter}}</ref>
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM.<ref>{{cite web |title=Kilometre |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/kilometre?q=kilometre |access-date=1 November 2019 |website=Oxford Learner's Dictionaries}}</ref><ref>{{cite web |date=2019 |title=The International System of Units (SI) |url=https://www.bipm.org/utils/common/pdf/si-brochure/SI-Brochure-9-EN.pdf#page=33 |access-date=8 January 2020 |publisher=International Bureau of Weights and Measures (BIPM) |pages=147–149}}</ref> Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.<ref>{{cite web |title=MARINE CORPS JARGON |url=http://www.hqmc.marines.mil/Portals/143/Docs/Onboarding/Marine%20jargon.pdf |access-date=3 March 2017 |publisher=hqmc.marines.mil}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
07qxdrai2vgzrxa44a4iaz44697vw5l
2219669
2219668
2026-08-08T04:17:38Z
Jojit fb
38
/* Kasaysayan */
2219669
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''.<ref>{{cite book |author=Jacob de Gelder |url=https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog |title=Allereerste Gronden der Cijferkunst |publisher=de Gebroeders van Cleef |year=1824 |location='s-Gravenhage and Amsterdam |pages=[https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog/page/n364 155]–156 |language=nl |trans-title=Introduction to Numeracy |access-date=2 Marso 2011}}</ref> Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.<ref>{{Cite news |date=12 Agosto 1869 |title=[News from] Nederland |language=en |page=2 |newspaper=De Locomotief. Nieuws, handels en Advertentie-blad |url=http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227120542/http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |archive-date=27 Pebrero 2017}}</ref>
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842<ref name="Europa1842">{{cite web |title=Amtliche Maßeinheiten in Europa 1842 |trans-title=Official units of measure in Europe 1842 |url=http://home.fonline.de/fo0126//geschichte/groessen/mas1.htm |access-date=26 Marso 2011 |language=de}} Teksto bersyon ng aklat ni Malaisé.</ref><ref>{{cite book |author=Ferdinand Malaisé |url=http://home.fonline.de/rs-ebs/geschichte/buch/titel.htm |title=Theoretisch-practischer Unterricht im Rechnen |year=1842 |place=München |pages=307–322 |language=de |trans-title=Theoretical and practical instruction in arithmetic |access-date=26 Marso 2011}}</ref> at 1848<ref>{{cite book |last1=Mozhnik |first1=Franz |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lehrbuch_des_gesammten_Rechnens_f%C3%BCr_die_vierte_Classe_der_Hauptschulen_in_den_k.k._Staaten_(Franz_Mozhnik) |title=Lehrbuch des gesammten Rechnens für die vierte Classe der Hauptschulen in den k.k. Staaten. |publisher=Im Verlage der k.k. Schulbücher Verschleiß-Administration |year=1848 |location=[[Vienna]] |at=Das Wegmaß |language=de |trans-title=Arithmetic textbook for the fourth class in the [Austrian] Imperial and [Hungarian] Royal states |access-date=19 Hulyo 2013}}</ref> ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.<ref>{{cite book |last1=McGreevy |first1=Thomas |title=The Basis of Measurement – Volume 2 – Metrication and Current Practice. |publisher=Picton |year=1997 |isbn=0-948251-84-0 |editor1-last=Cunningham |editor1-first=Peter|language=en}}</ref>
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM.<ref>{{cite web |title=Kilometre |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/kilometre?q=kilometre |access-date=1 November 2019 |website=Oxford Learner's Dictionaries}}</ref><ref>{{cite web |date=2019 |title=The International System of Units (SI) |url=https://www.bipm.org/utils/common/pdf/si-brochure/SI-Brochure-9-EN.pdf#page=33 |access-date=8 January 2020 |publisher=International Bureau of Weights and Measures (BIPM) |pages=147–149}}</ref> Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.<ref>{{cite web |title=MARINE CORPS JARGON |url=http://www.hqmc.marines.mil/Portals/143/Docs/Onboarding/Marine%20jargon.pdf |access-date=3 March 2017 |publisher=hqmc.marines.mil}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
lzpded9t144k9zab624lr20tf6gmo1b
2219670
2219669
2026-08-08T04:18:44Z
Jojit fb
38
/* Kasaysayan */
2219670
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''.<ref>{{cite book |author=Jacob de Gelder |url=https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog |title=Allereerste Gronden der Cijferkunst |publisher=de Gebroeders van Cleef |year=1824 |location='s-Gravenhage and Amsterdam |pages=[https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog/page/n364 155]–156 |language=nl |trans-title=Introduction to Numeracy |access-date=2 Marso 2011}}</ref> Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.<ref>{{Cite news |date=12 Agosto 1869 |title=[News from] Nederland |language=en |page=2 |newspaper=De Locomotief. Nieuws, handels en Advertentie-blad |url=http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227120542/http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |archive-date=27 Pebrero 2017}}</ref>
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842<ref name="Europa1842">{{cite web |title=Amtliche Maßeinheiten in Europa 1842 |trans-title=Official units of measure in Europe 1842 |url=http://home.fonline.de/fo0126//geschichte/groessen/mas1.htm |access-date=26 Marso 2011 |language=de}} Teksto bersyon ng aklat ni Malaisé.</ref><ref>{{cite book |author=Ferdinand Malaisé |url=http://home.fonline.de/rs-ebs/geschichte/buch/titel.htm |title=Theoretisch-practischer Unterricht im Rechnen |year=1842 |place=München |pages=307–322 |language=de |trans-title=Theoretical and practical instruction in arithmetic |access-date=26 Marso 2011}}</ref> at 1848<ref>{{cite book |last1=Mozhnik |first1=Franz |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lehrbuch_des_gesammten_Rechnens_f%C3%BCr_die_vierte_Classe_der_Hauptschulen_in_den_k.k._Staaten_(Franz_Mozhnik) |title=Lehrbuch des gesammten Rechnens für die vierte Classe der Hauptschulen in den k.k. Staaten. |publisher=Im Verlage der k.k. Schulbücher Verschleiß-Administration |year=1848 |location=[[Vienna]] |at=Das Wegmaß |language=de |trans-title=Arithmetic textbook for the fourth class in the [Austrian] Imperial and [Hungarian] Royal states |access-date=19 Hulyo 2013}}</ref> ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.<ref>{{cite book |last1=McGreevy |first1=Thomas |title=The Basis of Measurement – Volume 2 – Metrication and Current Practice. |publisher=Picton |year=1997 |isbn=0-948251-84-0 |editor1-last=Cunningham |editor1-first=Peter|language=en}}</ref>
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM.<ref>{{cite web |title=Kilometre |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/kilometre?q=kilometre |access-date=1 Nobyembre 2019 |website=Oxford Learner's Dictionaries}}</ref><ref>{{cite web |date=2019 |title=The International System of Units (SI) |url=https://www.bipm.org/utils/common/pdf/si-brochure/SI-Brochure-9-EN.pdf#page=33 |access-date=8 Enero 2020 |publisher=International Bureau of Weights and Measures (BIPM) |pages=147–149|language=en}}</ref> Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.<ref>{{cite web |title=MARINE CORPS JARGON |url=http://www.hqmc.marines.mil/Portals/143/Docs/Onboarding/Marine%20jargon.pdf |access-date=3 March 2017 |publisher=hqmc.marines.mil}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
nmgq2ifaey87fkh0toqaflz33i6e7ie
2219671
2219670
2026-08-08T04:19:36Z
Jojit fb
38
/* Kasaysayan */
2219671
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''.<ref>{{cite book |author=Jacob de Gelder |url=https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog |title=Allereerste Gronden der Cijferkunst |publisher=de Gebroeders van Cleef |year=1824 |location='s-Gravenhage and Amsterdam |pages=[https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog/page/n364 155]–156 |language=nl |trans-title=Introduction to Numeracy |access-date=2 Marso 2011}}</ref> Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.<ref>{{Cite news |date=12 Agosto 1869 |title=[News from] Nederland |language=en |page=2 |newspaper=De Locomotief. Nieuws, handels en Advertentie-blad |url=http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227120542/http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |archive-date=27 Pebrero 2017}}</ref>
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842<ref name="Europa1842">{{cite web |title=Amtliche Maßeinheiten in Europa 1842 |trans-title=Official units of measure in Europe 1842 |url=http://home.fonline.de/fo0126//geschichte/groessen/mas1.htm |access-date=26 Marso 2011 |language=de}} Teksto bersyon ng aklat ni Malaisé.</ref><ref>{{cite book |author=Ferdinand Malaisé |url=http://home.fonline.de/rs-ebs/geschichte/buch/titel.htm |title=Theoretisch-practischer Unterricht im Rechnen |year=1842 |place=München |pages=307–322 |language=de |trans-title=Theoretical and practical instruction in arithmetic |access-date=26 Marso 2011}}</ref> at 1848<ref>{{cite book |last1=Mozhnik |first1=Franz |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lehrbuch_des_gesammten_Rechnens_f%C3%BCr_die_vierte_Classe_der_Hauptschulen_in_den_k.k._Staaten_(Franz_Mozhnik) |title=Lehrbuch des gesammten Rechnens für die vierte Classe der Hauptschulen in den k.k. Staaten. |publisher=Im Verlage der k.k. Schulbücher Verschleiß-Administration |year=1848 |location=[[Vienna]] |at=Das Wegmaß |language=de |trans-title=Arithmetic textbook for the fourth class in the [Austrian] Imperial and [Hungarian] Royal states |access-date=19 Hulyo 2013}}</ref> ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.<ref>{{cite book |last1=McGreevy |first1=Thomas |title=The Basis of Measurement – Volume 2 – Metrication and Current Practice. |publisher=Picton |year=1997 |isbn=0-948251-84-0 |editor1-last=Cunningham |editor1-first=Peter|language=en}}</ref>
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM.<ref>{{cite web |title=Kilometre |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/kilometre?q=kilometre |access-date=1 Nobyembre 2019 |website=Oxford Learner's Dictionaries|language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=2019 |title=The International System of Units (SI) |url=https://www.bipm.org/utils/common/pdf/si-brochure/SI-Brochure-9-EN.pdf#page=33 |access-date=8 Enero 2020 |publisher=International Bureau of Weights and Measures (BIPM) |pages=147–149|language=en}}</ref> Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.<ref>{{cite web |title=MARINE CORPS JARGON |url=http://www.hqmc.marines.mil/Portals/143/Docs/Onboarding/Marine%20jargon.pdf |access-date=3 March 2017 |publisher=hqmc.marines.mil}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
gvtlvgytowfztix9gsdyv1zsogsbgd6
2219672
2219671
2026-08-08T04:20:07Z
Jojit fb
38
/* Kasaysayan */
2219672
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''.<ref>{{cite book |author=Jacob de Gelder |url=https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog |title=Allereerste Gronden der Cijferkunst |publisher=de Gebroeders van Cleef |year=1824 |location='s-Gravenhage and Amsterdam |pages=[https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog/page/n364 155]–156 |language=nl |trans-title=Introduction to Numeracy |access-date=2 Marso 2011}}</ref> Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.<ref>{{Cite news |date=12 Agosto 1869 |title=[News from] Nederland |language=en |page=2 |newspaper=De Locomotief. Nieuws, handels en Advertentie-blad |url=http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227120542/http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |archive-date=27 Pebrero 2017}}</ref>
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842<ref name="Europa1842">{{cite web |title=Amtliche Maßeinheiten in Europa 1842 |trans-title=Official units of measure in Europe 1842 |url=http://home.fonline.de/fo0126//geschichte/groessen/mas1.htm |access-date=26 Marso 2011 |language=de}} Teksto bersyon ng aklat ni Malaisé.</ref><ref>{{cite book |author=Ferdinand Malaisé |url=http://home.fonline.de/rs-ebs/geschichte/buch/titel.htm |title=Theoretisch-practischer Unterricht im Rechnen |year=1842 |place=München |pages=307–322 |language=de |trans-title=Theoretical and practical instruction in arithmetic |access-date=26 Marso 2011}}</ref> at 1848<ref>{{cite book |last1=Mozhnik |first1=Franz |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lehrbuch_des_gesammten_Rechnens_f%C3%BCr_die_vierte_Classe_der_Hauptschulen_in_den_k.k._Staaten_(Franz_Mozhnik) |title=Lehrbuch des gesammten Rechnens für die vierte Classe der Hauptschulen in den k.k. Staaten. |publisher=Im Verlage der k.k. Schulbücher Verschleiß-Administration |year=1848 |location=[[Vienna]] |at=Das Wegmaß |language=de |trans-title=Arithmetic textbook for the fourth class in the [Austrian] Imperial and [Hungarian] Royal states |access-date=19 Hulyo 2013}}</ref> ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.<ref>{{cite book |last1=McGreevy |first1=Thomas |title=The Basis of Measurement – Volume 2 – Metrication and Current Practice. |publisher=Picton |year=1997 |isbn=0-948251-84-0 |editor1-last=Cunningham |editor1-first=Peter|language=en}}</ref>
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM.<ref>{{cite web |title=Kilometre |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/kilometre?q=kilometre |access-date=1 Nobyembre 2019 |website=Oxford Learner's Dictionaries|language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=2019 |title=The International System of Units (SI) |url=https://www.bipm.org/utils/common/pdf/si-brochure/SI-Brochure-9-EN.pdf#page=33 |access-date=8 Enero 2020 |publisher=International Bureau of Weights and Measures (BIPM) |pages=147–149|language=en}}</ref> Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.<ref>{{cite web |title=MARINE CORPS JARGON |url=http://www.hqmc.marines.mil/Portals/143/Docs/Onboarding/Marine%20jargon.pdf |access-date=3 Marso 2017 |publisher=hqmc.marines.mil|language=en}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
3smzj8n7a95smz7cggctmqxtiu9ujyg
2219673
2219672
2026-08-08T04:23:36Z
Jojit fb
38
/* Katumbas sa ibang mga yunit ng haba */
2219673
wikitext
text/x-wiki
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
[[File:Division_of_the_meridien.PNG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Division_of_the_meridien.PNG|right|thumb|480x480px|Makasaysayng paghahati ng [[Meridyano (heograpiya)|meridiyano]] sa Pransya]]
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''.<ref>{{cite book |author=Jacob de Gelder |url=https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog |title=Allereerste Gronden der Cijferkunst |publisher=de Gebroeders van Cleef |year=1824 |location='s-Gravenhage and Amsterdam |pages=[https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog/page/n364 155]–156 |language=nl |trans-title=Introduction to Numeracy |access-date=2 Marso 2011}}</ref> Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.<ref>{{Cite news |date=12 Agosto 1869 |title=[News from] Nederland |language=en |page=2 |newspaper=De Locomotief. Nieuws, handels en Advertentie-blad |url=http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227120542/http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |archive-date=27 Pebrero 2017}}</ref>
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842<ref name="Europa1842">{{cite web |title=Amtliche Maßeinheiten in Europa 1842 |trans-title=Official units of measure in Europe 1842 |url=http://home.fonline.de/fo0126//geschichte/groessen/mas1.htm |access-date=26 Marso 2011 |language=de}} Teksto bersyon ng aklat ni Malaisé.</ref><ref>{{cite book |author=Ferdinand Malaisé |url=http://home.fonline.de/rs-ebs/geschichte/buch/titel.htm |title=Theoretisch-practischer Unterricht im Rechnen |year=1842 |place=München |pages=307–322 |language=de |trans-title=Theoretical and practical instruction in arithmetic |access-date=26 Marso 2011}}</ref> at 1848<ref>{{cite book |last1=Mozhnik |first1=Franz |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lehrbuch_des_gesammten_Rechnens_f%C3%BCr_die_vierte_Classe_der_Hauptschulen_in_den_k.k._Staaten_(Franz_Mozhnik) |title=Lehrbuch des gesammten Rechnens für die vierte Classe der Hauptschulen in den k.k. Staaten. |publisher=Im Verlage der k.k. Schulbücher Verschleiß-Administration |year=1848 |location=[[Vienna]] |at=Das Wegmaß |language=de |trans-title=Arithmetic textbook for the fourth class in the [Austrian] Imperial and [Hungarian] Royal states |access-date=19 Hulyo 2013}}</ref> ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.<ref>{{cite book |last1=McGreevy |first1=Thomas |title=The Basis of Measurement – Volume 2 – Metrication and Current Practice. |publisher=Picton |year=1997 |isbn=0-948251-84-0 |editor1-last=Cunningham |editor1-first=Peter|language=en}}</ref>
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM.<ref>{{cite web |title=Kilometre |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/kilometre?q=kilometre |access-date=1 Nobyembre 2019 |website=Oxford Learner's Dictionaries|language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=2019 |title=The International System of Units (SI) |url=https://www.bipm.org/utils/common/pdf/si-brochure/SI-Brochure-9-EN.pdf#page=33 |access-date=8 Enero 2020 |publisher=International Bureau of Weights and Measures (BIPM) |pages=147–149|language=en}}</ref> Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.<ref>{{cite web |title=MARINE CORPS JARGON |url=http://www.hqmc.marines.mil/Portals/143/Docs/Onboarding/Marine%20jargon.pdf |access-date=3 Marso 2017 |publisher=hqmc.marines.mil|language=en}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
c457wpuu0hal1kbt4kcq8m7tkd56hul
2219708
2219673
2026-08-08T06:31:41Z
Jojit fb
38
2219708
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox unit
| name = kilometre
| image = 25 April Tagus bridge (10480970823).jpg
| caption = The main span of the [[25 de Abril Bridge]] in [[Lisbon]], Portugal is {{convert|1.013|km|ft m}}.
| symbol = km
| standard = [[SI]]
| quantity = [[haba]]
| units1 = Ma batayang yunit ng SI
| inunits1 = {{val|1000|ul=m}}
| units2 = Mga yunit imperyal/mga yunit ng Estados Unidos
| inunits2 = ≈ {{val|0.62137|ul=mi}}<br /><!----> ≈ {{val|1093.6|ul=yd}}<br /><!----> ≈ {{val|3280.8|ul=ft}}
| units3 = mga yunit nautika
| inunits3 = ≈ {{convert|1|km|nmi|disp=out|lk=on|sigfig=5|comma=gaps}}
}}
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
[[File:Division_of_the_meridien.PNG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Division_of_the_meridien.PNG|right|thumb|480x480px|Makasaysayng paghahati ng [[Meridyano (heograpiya)|meridiyano]] sa Pransya]]
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''.<ref>{{cite book |author=Jacob de Gelder |url=https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog |title=Allereerste Gronden der Cijferkunst |publisher=de Gebroeders van Cleef |year=1824 |location='s-Gravenhage and Amsterdam |pages=[https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog/page/n364 155]–156 |language=nl |trans-title=Introduction to Numeracy |access-date=2 Marso 2011}}</ref> Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.<ref>{{Cite news |date=12 Agosto 1869 |title=[News from] Nederland |language=en |page=2 |newspaper=De Locomotief. Nieuws, handels en Advertentie-blad |url=http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227120542/http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |archive-date=27 Pebrero 2017}}</ref>
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842<ref name="Europa1842">{{cite web |title=Amtliche Maßeinheiten in Europa 1842 |trans-title=Official units of measure in Europe 1842 |url=http://home.fonline.de/fo0126//geschichte/groessen/mas1.htm |access-date=26 Marso 2011 |language=de}} Teksto bersyon ng aklat ni Malaisé.</ref><ref>{{cite book |author=Ferdinand Malaisé |url=http://home.fonline.de/rs-ebs/geschichte/buch/titel.htm |title=Theoretisch-practischer Unterricht im Rechnen |year=1842 |place=München |pages=307–322 |language=de |trans-title=Theoretical and practical instruction in arithmetic |access-date=26 Marso 2011}}</ref> at 1848<ref>{{cite book |last1=Mozhnik |first1=Franz |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lehrbuch_des_gesammten_Rechnens_f%C3%BCr_die_vierte_Classe_der_Hauptschulen_in_den_k.k._Staaten_(Franz_Mozhnik) |title=Lehrbuch des gesammten Rechnens für die vierte Classe der Hauptschulen in den k.k. Staaten. |publisher=Im Verlage der k.k. Schulbücher Verschleiß-Administration |year=1848 |location=[[Vienna]] |at=Das Wegmaß |language=de |trans-title=Arithmetic textbook for the fourth class in the [Austrian] Imperial and [Hungarian] Royal states |access-date=19 Hulyo 2013}}</ref> ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.<ref>{{cite book |last1=McGreevy |first1=Thomas |title=The Basis of Measurement – Volume 2 – Metrication and Current Practice. |publisher=Picton |year=1997 |isbn=0-948251-84-0 |editor1-last=Cunningham |editor1-first=Peter|language=en}}</ref>
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM.<ref>{{cite web |title=Kilometre |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/kilometre?q=kilometre |access-date=1 Nobyembre 2019 |website=Oxford Learner's Dictionaries|language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=2019 |title=The International System of Units (SI) |url=https://www.bipm.org/utils/common/pdf/si-brochure/SI-Brochure-9-EN.pdf#page=33 |access-date=8 Enero 2020 |publisher=International Bureau of Weights and Measures (BIPM) |pages=147–149|language=en}}</ref> Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.<ref>{{cite web |title=MARINE CORPS JARGON |url=http://www.hqmc.marines.mil/Portals/143/Docs/Onboarding/Marine%20jargon.pdf |access-date=3 Marso 2017 |publisher=hqmc.marines.mil|language=en}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
s2ikf10whlpbjngtzzlnuqlp5oe0uin
2219709
2219708
2026-08-08T06:37:44Z
Jojit fb
38
2219709
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox unit
| name = kilometre
| image = San Juanico Bridge main span close-up (Tacloban, Leyte; 09-08-2022).jpg
| caption = Ang haba ng [[Tulay ng San Juanico]] sa [[Silangang Kabisayaan]], [[Pilipinass] ay nasa {{convert|2.164|km|ft m}}.
| symbol = km
| standard = [[SI]]
| quantity = [[haba]]
| units1 = Ma batayang yunit ng SI
| inunits1 = {{val|1000|ul=m}}
| units2 = Mga yunit imperyal/mga yunit ng Estados Unidos
| inunits2 = ≈ {{val|0.62137|ul=mi}}<br /><!----> ≈ {{val|1093.6|ul=yd}}<br /><!----> ≈ {{val|3280.8|ul=ft}}
| units3 = mga yunit nautika
| inunits3 = ≈ {{convert|1|km|nmi|disp=out|lk=on|sigfig=5|comma=gaps}}
}}
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
[[File:Division_of_the_meridien.PNG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Division_of_the_meridien.PNG|right|thumb|480x480px|Makasaysayng paghahati ng [[Meridyano (heograpiya)|meridiyano]] sa Pransya]]
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''.<ref>{{cite book |author=Jacob de Gelder |url=https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog |title=Allereerste Gronden der Cijferkunst |publisher=de Gebroeders van Cleef |year=1824 |location='s-Gravenhage and Amsterdam |pages=[https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog/page/n364 155]–156 |language=nl |trans-title=Introduction to Numeracy |access-date=2 Marso 2011}}</ref> Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.<ref>{{Cite news |date=12 Agosto 1869 |title=[News from] Nederland |language=en |page=2 |newspaper=De Locomotief. Nieuws, handels en Advertentie-blad |url=http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227120542/http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |archive-date=27 Pebrero 2017}}</ref>
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842<ref name="Europa1842">{{cite web |title=Amtliche Maßeinheiten in Europa 1842 |trans-title=Official units of measure in Europe 1842 |url=http://home.fonline.de/fo0126//geschichte/groessen/mas1.htm |access-date=26 Marso 2011 |language=de}} Teksto bersyon ng aklat ni Malaisé.</ref><ref>{{cite book |author=Ferdinand Malaisé |url=http://home.fonline.de/rs-ebs/geschichte/buch/titel.htm |title=Theoretisch-practischer Unterricht im Rechnen |year=1842 |place=München |pages=307–322 |language=de |trans-title=Theoretical and practical instruction in arithmetic |access-date=26 Marso 2011}}</ref> at 1848<ref>{{cite book |last1=Mozhnik |first1=Franz |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lehrbuch_des_gesammten_Rechnens_f%C3%BCr_die_vierte_Classe_der_Hauptschulen_in_den_k.k._Staaten_(Franz_Mozhnik) |title=Lehrbuch des gesammten Rechnens für die vierte Classe der Hauptschulen in den k.k. Staaten. |publisher=Im Verlage der k.k. Schulbücher Verschleiß-Administration |year=1848 |location=[[Vienna]] |at=Das Wegmaß |language=de |trans-title=Arithmetic textbook for the fourth class in the [Austrian] Imperial and [Hungarian] Royal states |access-date=19 Hulyo 2013}}</ref> ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.<ref>{{cite book |last1=McGreevy |first1=Thomas |title=The Basis of Measurement – Volume 2 – Metrication and Current Practice. |publisher=Picton |year=1997 |isbn=0-948251-84-0 |editor1-last=Cunningham |editor1-first=Peter|language=en}}</ref>
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM.<ref>{{cite web |title=Kilometre |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/kilometre?q=kilometre |access-date=1 Nobyembre 2019 |website=Oxford Learner's Dictionaries|language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=2019 |title=The International System of Units (SI) |url=https://www.bipm.org/utils/common/pdf/si-brochure/SI-Brochure-9-EN.pdf#page=33 |access-date=8 Enero 2020 |publisher=International Bureau of Weights and Measures (BIPM) |pages=147–149|language=en}}</ref> Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.<ref>{{cite web |title=MARINE CORPS JARGON |url=http://www.hqmc.marines.mil/Portals/143/Docs/Onboarding/Marine%20jargon.pdf |access-date=3 Marso 2017 |publisher=hqmc.marines.mil|language=en}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
at5nuru7rb6ssvx8zlqn8v18r3t28if
2219710
2219709
2026-08-08T06:38:08Z
Jojit fb
38
2219710
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox unit
| name = kilometre
| image = San Juanico Bridge main span close-up (Tacloban, Leyte; 09-08-2022).jpg
| caption = Ang haba ng [[Tulay ng San Juanico]] sa [[Silangang Kabisayaan]], [[Pilipinas]] ay nasa {{convert|2.164|km|ft m}}.
| symbol = km
| standard = [[SI]]
| quantity = [[haba]]
| units1 = Ma batayang yunit ng SI
| inunits1 = {{val|1000|ul=m}}
| units2 = Mga yunit imperyal/mga yunit ng Estados Unidos
| inunits2 = ≈ {{val|0.62137|ul=mi}}<br /><!----> ≈ {{val|1093.6|ul=yd}}<br /><!----> ≈ {{val|3280.8|ul=ft}}
| units3 = mga yunit nautika
| inunits3 = ≈ {{convert|1|km|nmi|disp=out|lk=on|sigfig=5|comma=gaps}}
}}
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
[[File:Division_of_the_meridien.PNG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Division_of_the_meridien.PNG|right|thumb|480x480px|Makasaysayng paghahati ng [[Meridyano (heograpiya)|meridiyano]] sa Pransya]]
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''.<ref>{{cite book |author=Jacob de Gelder |url=https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog |title=Allereerste Gronden der Cijferkunst |publisher=de Gebroeders van Cleef |year=1824 |location='s-Gravenhage and Amsterdam |pages=[https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog/page/n364 155]–156 |language=nl |trans-title=Introduction to Numeracy |access-date=2 Marso 2011}}</ref> Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.<ref>{{Cite news |date=12 Agosto 1869 |title=[News from] Nederland |language=en |page=2 |newspaper=De Locomotief. Nieuws, handels en Advertentie-blad |url=http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227120542/http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |archive-date=27 Pebrero 2017}}</ref>
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842<ref name="Europa1842">{{cite web |title=Amtliche Maßeinheiten in Europa 1842 |trans-title=Official units of measure in Europe 1842 |url=http://home.fonline.de/fo0126//geschichte/groessen/mas1.htm |access-date=26 Marso 2011 |language=de}} Teksto bersyon ng aklat ni Malaisé.</ref><ref>{{cite book |author=Ferdinand Malaisé |url=http://home.fonline.de/rs-ebs/geschichte/buch/titel.htm |title=Theoretisch-practischer Unterricht im Rechnen |year=1842 |place=München |pages=307–322 |language=de |trans-title=Theoretical and practical instruction in arithmetic |access-date=26 Marso 2011}}</ref> at 1848<ref>{{cite book |last1=Mozhnik |first1=Franz |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lehrbuch_des_gesammten_Rechnens_f%C3%BCr_die_vierte_Classe_der_Hauptschulen_in_den_k.k._Staaten_(Franz_Mozhnik) |title=Lehrbuch des gesammten Rechnens für die vierte Classe der Hauptschulen in den k.k. Staaten. |publisher=Im Verlage der k.k. Schulbücher Verschleiß-Administration |year=1848 |location=[[Vienna]] |at=Das Wegmaß |language=de |trans-title=Arithmetic textbook for the fourth class in the [Austrian] Imperial and [Hungarian] Royal states |access-date=19 Hulyo 2013}}</ref> ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.<ref>{{cite book |last1=McGreevy |first1=Thomas |title=The Basis of Measurement – Volume 2 – Metrication and Current Practice. |publisher=Picton |year=1997 |isbn=0-948251-84-0 |editor1-last=Cunningham |editor1-first=Peter|language=en}}</ref>
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM.<ref>{{cite web |title=Kilometre |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/kilometre?q=kilometre |access-date=1 Nobyembre 2019 |website=Oxford Learner's Dictionaries|language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=2019 |title=The International System of Units (SI) |url=https://www.bipm.org/utils/common/pdf/si-brochure/SI-Brochure-9-EN.pdf#page=33 |access-date=8 Enero 2020 |publisher=International Bureau of Weights and Measures (BIPM) |pages=147–149|language=en}}</ref> Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.<ref>{{cite web |title=MARINE CORPS JARGON |url=http://www.hqmc.marines.mil/Portals/143/Docs/Onboarding/Marine%20jargon.pdf |access-date=3 Marso 2017 |publisher=hqmc.marines.mil|language=en}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
52e3hulg5ddzteso4fybxqn6uub0j1e
2219711
2219710
2026-08-08T06:40:09Z
Jojit fb
38
2219711
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox unit
| name = kilometro
| image = San Juanico Bridge main span close-up (Tacloban, Leyte; 09-08-2022).jpg
| caption = Ang haba ng [[Tulay ng San Juanico]] sa [[Silangang Kabisayaan]], [[Pilipinas]] ay nasa {{convert|2.164|km|ft m}}.
| symbol = km
| standard = [[SI]]
| quantity = [[haba]]
| units1 = Ma batayang yunit ng SI
| inunits1 = {{val|1000|ul=m}}
| units2 = Mga yunit imperyal/mga yunit ng Estados Unidos
| inunits2 = ≈ {{val|0.62137|ul=mi}}<br /><!----> ≈ {{val|1093.6|ul=yd}}<br /><!----> ≈ {{val|3280.8|ul=ft}}
| units3 = mga yunit nautika
| inunits3 = ≈ {{convert|1|km|nmi|disp=out|lk=on|sigfig=5|comma=gaps}}
}}
Ang '''kilometro''' (simbolo sa [[SI]]: '''km'''), ay isang yunit ng haba sa [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] (SI) na katumbas ng isang libong [[metro]]. Ang ''kilo-'' ay ang [[unlapi]] sa SI na nangangahulugang 1,000. Ito ang pangunahing yunit na ginagamit sa pagpapahayag ng mga [[distansiya]] sa pagitan ng mga [[Heograpiya|heograpikong]] lugar sa [[kalupaan]] sa karamihan ng [[Talaan ng mga bansa|mga bansa sa mundo]]; kabilang sa mga kapansin-pansing eksepsiyon ang [[Estados Unidos]], [[Reyno Unido]], at [[Liberia|Liberiya]], kung saan ginagamit ang [[milya]].
== Katumbas sa ibang mga yunit ng haba ==
: {|
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:top;"| 1 kilometro
| ≡
| align=right | {{val|1000}}
| [[metro]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|3281}}
|[[Talampakan (yunit)|talampakan]]
|-
| ≈
| align=right | {{val|1094}}
| [[yarda]]
|-
| ≈
| align=right | 0.621
| [[milya]]
|-
| ≈
| align=right | 0.540
| milyang nautika
|-
| ≈
| align=right | {{val|6.68|e=-9}}
| [[yunit na pang-astronomiya]]{{efn|Ang isang yunit na pang-astronomiya ay eksaktong tinutukoy bilang {{val|149597870700|u=m}}.}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|1.06|e=-13}}
| [[sinag-taon]]{{efn|Ang sinag-taon ay katumbas ng {{val|9.4607304725808|e=12|u=km}}, ang distansiyang nilalakbay ng [[liwanag]] sa [[basyo]] sa loob ng isang taon (365.25 araw).}}
|-
| ≈
| align=right | {{val|3.24|e=-14}}
| [[parsec]]
|}
[[File:Division_of_the_meridien.PNG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Division_of_the_meridien.PNG|right|thumb|480x480px|Makasaysayng paghahati ng [[Meridyano (heograpiya)|meridiyano]] sa Pransya]]
== Kasaysayan ==
Sa pamamagitan ng isang kautusan noong Mayo 8, 1790, inatasan ng Pambansang Asembleyang Konstituwente ng [[Pransiya|Pransya]] ang Akademya ng mga [[Agham]] ng Pransya na bumuo ng isang bagong sistema ng pagsukat. Noong Agosto 1793, itinakda ng Pambansang Kumbensiyon ng Pransya ang metro bilang tanging sistema ng pagsukat ng [[haba]] sa Republikang Pranses. Ito ay ibinatay sa {{Sfrac|1|10}} milyon ng distansiya mula sa alinmang polo ng [[Daigdig]] hanggang sa [[Ekwador]], kaya naging isang yunit na tunay na nakabatay sa pandaigdigang pamantayan. Ang unang pangalan para sa kilometro ay "''millaire''". Bagaman pormal na binigyang-kahulugan ang metro noong 1799, mas ginamit ang myriametre (10,000 metro) kaysa sa "kilometro" sa pang-araw-araw na paggamit. Ilang ulit lumitaw ang terminong ''myriamètre'' sa aklat ni Develey na ''Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature'' ([[Pisika]] ni Emile: o, mga Prinsipyo ng Agham ng [[Kalikasan]]),<ref>{{cite book |last1=Develey |first1=Emmanuel |url=https://books.google.com/books?id=AFsIAAAAIAAJ&pg=PA90 |title=Physique d'Emile: ou, Principes de la science de la nature |year=1802 |volume=1 |location=Paris |lang=fr}}</ref> na inilathala noong 1802, samantalang isang beses lamang lumitaw ang terminong ''kilometre'' sa isang apendise. Ang mga [[mapa]] ng Pransya na inilathala noong 1835 ay may mga eskalang nagpapakita ng ''myriametres'' at "''lieues de Poste''" (mga liga ng koreo na humigit-kumulang 4,288 metro).<ref>{{cite map|publisher=Laguillermie et Rambos|title=Map of the department of Hautes Pyrénées|year=1835|url=http://www.mereweather.net/hautespyrenees.htm|series=France Pittoresque|language=fr|access-date=21 Setyembre 2012}}</ref>
Samantala, pinagtibay ng mga [[Olandes]] ang kilometro noong 1817 subalit binigyan ito ng lokal na pangalang ''mijl''.<ref>{{cite book |author=Jacob de Gelder |url=https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog |title=Allereerste Gronden der Cijferkunst |publisher=de Gebroeders van Cleef |year=1824 |location='s-Gravenhage and Amsterdam |pages=[https://archive.org/details/allereerstegron00ramagoog/page/n364 155]–156 |language=nl |trans-title=Introduction to Numeracy |access-date=2 Marso 2011}}</ref> Noong 1867 lamang naging ''kilometer'' ang tanging opisyal na yunit ng pagsukat sa [[Netherlands|Olanda]] para sa 1,000 metro.<ref>{{Cite news |date=12 Agosto 1869 |title=[News from] Nederland |language=en |page=2 |newspaper=De Locomotief. Nieuws, handels en Advertentie-blad |url=http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227120542/http://resources2.kb.nl/010285000/pdf/DDD_010287511.pdf |archive-date=27 Pebrero 2017}}</ref>
Dalawang aklat-araling [[Alemanya|Aleman]] na inilathala noong 1842<ref name="Europa1842">{{cite web |title=Amtliche Maßeinheiten in Europa 1842 |trans-title=Official units of measure in Europe 1842 |url=http://home.fonline.de/fo0126//geschichte/groessen/mas1.htm |access-date=26 Marso 2011 |language=de}} Teksto bersyon ng aklat ni Malaisé.</ref><ref>{{cite book |author=Ferdinand Malaisé |url=http://home.fonline.de/rs-ebs/geschichte/buch/titel.htm |title=Theoretisch-practischer Unterricht im Rechnen |year=1842 |place=München |pages=307–322 |language=de |trans-title=Theoretical and practical instruction in arithmetic |access-date=26 Marso 2011}}</ref> at 1848<ref>{{cite book |last1=Mozhnik |first1=Franz |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lehrbuch_des_gesammten_Rechnens_f%C3%BCr_die_vierte_Classe_der_Hauptschulen_in_den_k.k._Staaten_(Franz_Mozhnik) |title=Lehrbuch des gesammten Rechnens für die vierte Classe der Hauptschulen in den k.k. Staaten. |publisher=Im Verlage der k.k. Schulbücher Verschleiß-Administration |year=1848 |location=[[Vienna]] |at=Das Wegmaß |language=de |trans-title=Arithmetic textbook for the fourth class in the [Austrian] Imperial and [Hungarian] Royal states |access-date=19 Hulyo 2013}}</ref> ay nagbibigay ng larawan ng paggamit ng kilometro sa [[Europa]] noong panahong iyon: ginagamit ang kilometro sa Olanda at [[Italya]], samantalang ginagamit ang ''myriametre'' sa Pransya.
Noong 1935, opisyal na inalis ng Pandaigdigang Komite para sa mga Timbang at Sukat (CIPM) ang unlaping ''"myria''-" at, kasabay nito, ang ''"myriametre''", kaya naiwan ang kilometro bilang kinikilalang yunit ng haba para sa mga pagsukat na ganitong kalakihan.<ref>{{cite book |last1=McGreevy |first1=Thomas |title=The Basis of Measurement – Volume 2 – Metrication and Current Practice. |publisher=Picton |year=1997 |isbn=0-948251-84-0 |editor1-last=Cunningham |editor1-first=Peter|language=en}}</ref>
Ang simbolo ng kilometro na km ay isinusulat sa maliliit na titik at isinapamantayan ng BIPM.<ref>{{cite web |title=Kilometre |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/kilometre?q=kilometre |access-date=1 Nobyembre 2019 |website=Oxford Learner's Dictionaries|language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=2019 |title=The International System of Units (SI) |url=https://www.bipm.org/utils/common/pdf/si-brochure/SI-Brochure-9-EN.pdf#page=33 |access-date=8 Enero 2020 |publisher=International Bureau of Weights and Measures (BIPM) |pages=147–149|language=en}}</ref> Sa militar ng Estados Unidos, Reyno Unido, at [[Canada]], ang ''klick'' ay isang [[salitang balbal]] na ginagamit para tumukoy sa kilometro.<ref>{{cite web |title=MARINE CORPS JARGON |url=http://www.hqmc.marines.mil/Portals/143/Docs/Onboarding/Marine%20jargon.pdf |access-date=3 Marso 2017 |publisher=hqmc.marines.mil|language=en}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Kilometro 0]]
== Mga pananda ==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kaurian:Haba]]
pdxp0ssfa05473mp103asndas2ax8c3
Kasaysayan ng Microsoft Windows
0
39716
2219751
2213497
2026-08-08T10:27:48Z
Lolbet101
163542
Ano ang nangyari pagkatapos ng 2006? (What happened after 2006?)
2219751
wikitext
text/x-wiki
{{Isapanahon|date=Agosto 2026}}
[[Talaksan:Windows_logo_and_wordmark_-_2021.svg|thumb|250px|Ang logong kasalukuyang ginagamit ng [[Microsoft Windows]]]]
Ang [[Microsoft Windows]], noong una, ay isang hanay ng mga ''[[graphical user interface]]'' at ''[[operating environment]]'' para sa mga [[kompyuter]] na [[IBM]], at iba pang mga kahalintulad na kompyuter na tumatakbo sa ilalim ng [[MS-DOS]], at, matapos ng pagkakalabas ng [[Windows NT 3.1]], ang pinakauna nitong ganap na ''[[operating system]]'' noong [[Hulyo 27]], [[1993]]<ref>{{Cite web |url=http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winnt31 |title=Guidebookgallery |access-date=2008-05-22 |archive-date=2017-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171002224841/http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winnt31 |url-status=dead }}</ref>, isa na rin itong hanay ng mga OS. Sa kasalukuyan, ito ang pinakakilala, pinakamabenta, at pinakaginagamit sa buong mundo<ref>[http://www.theregister.co.uk/2001/05/09/winxp_to_be_best_fastest/ The Register]</ref> hindi lamang sa mga tahanan at tanggapan kundi pati rin sa mga [[serbidor]]; ito ay noon pang [[2005]].<ref>[http://www.computerweekly.com/Articles/2005/11/29/213143/windows-becomes-biggest-selling-server-os.htm Computer Weekly]</ref>
== Bersyon ==
:''Silipin din: [[Paghahambing ng mga bersyon ng Microsoft Windows|Paghahambing]] at [[Talaan ng mga bersyon ng Microsoft Windows]]''
<imagemap>
Image:Windows family.svg|820px|center|Pamilya ng Microsoft Windows
circle 25 36 26 [[Windows 1.0]]
circle 99 36 26 [[Windows 2.0]]
circle 176 37 26 [[Windows 3.0]]
rect 198 143 220 157 [[Windows NT]]
circle 250 37 26 [[Windows 3.1x]]
circle 250 92 26 [[Windows 3.1x]]
circle 270 149 26 [[Windows NT 3.1]]
circle 268 232 26 [[Windows NT 3.1]]
circle 316 69 26 [[Windows 95]]
circle 356 149 26 [[Windows NT 4.0]]
circle 356 232 26 [[Windows NT 4.0]]
circle 390 69 26 [[Windows 98]]
circle 462 69 26 [[Windows Me]]
circle 466 150 26 [[Windows 2000]]
circle 464 232 26 [[Windows 2000]]
circle 534 139 26 [[Windows XP]]
circle 535 183 26 [[Windows XP]]
circle 572 232 26 [[Windows Server 2003]]
circle 594 23 26 [[Talaan ng mga edisyon ng Windows XP#Media Center Edition]]
circle 682 23 26 [[Talaan ng mga edisyon ng Windows XP#Media Center Edition]]
circle 760 110 26 [[Windows Vista]]
circle 762 183 26 [[Windows Vista]]
circle 866 232 26 [[Windows Server 2008]]
desc top-right
</imagemap>
=== [[1985]] — [[1987]] ===
:''Silipin din: [[Windows 1.0x]]''
[[Talaksan:Windows.png|left|thumb|Unang logong ginamit ng [[Microsoft Windows]]|250px]]
Nagsimula ang [[Microsoft Windows]] noong [[Nobyembre 20]], [[1985]] nang inilabas nito ang pinakauna nitong bersyon: ang [[Windows 1.0]]. Itinatampok sa Windows 1.0 ang kakayahan nitong magpatakbo ng mga [[programa (kompyuter)|programa]] nang sabay-sabay sa ilalim ng ''[[graphical user interface]]'', isang bagay na lubhang nagpapadali ng trabaho; pareho ng mga kakayahang ito ay hindi kayang gawin ng karamihan ng mga batay sa [[DOS]] na ''[[opreating system]]''. Hindi nito kayang pagpatu-patungin ang mga [[dungawan (kompyuter)|dungawan]],<ref>{{Cite web |title=Oldos |url=http://wiki.oldos.org/Windows/Win1x |access-date=2008-05-23 |archive-date=2008-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517133833/http://wiki.oldos.org/Windows/Win1x |url-status=dead }}</ref> kakaunti lamang ang mga programang sumusuporta rito, at mahina ang benta nito.<ref>{{Cite web |title=Vista Ultimate |url=http://www.vistaultimate.com/windows1.htm |access-date=2008-05-23 |archive-date=2008-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080513024000/http://www.vistaultimate.com/windows1.htm |url-status=dead }}</ref> Idinisenyo ang Windows 1.0 upang making kagaya ng [[Mac OS]], na nagbunga naman ng pagsasakdal ng [[Apple Inc.]], ang kompanyang gumawa ng Mac OS, laban sa [[Microsoft]] dahil sa sinasabing paglabag nito sa [[karapatang-ari]]ng nagbunga ng [[Dolyar ng Estados Unidos|USD]] 5 bilyong pagkalugi ng Apple;<ref>{{Cite web |title=Apple vs. Microsoft |url=http://www.courttv.com/archive/trials/microsoft/legaldocs/maritz_full.html#6 |access-date=2008-05-23 |archive-date=2008-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201142514/http://www.courttv.com/archive/trials/microsoft/legaldocs/maritz_full.html#6 |url-status=dead }}</ref> at dahil doon napigilan ang Microsoft sa pagdaragdag ng ilang kagamitan sa Windows.<ref>{{Cite web |url=http://www.wired.com/gadgets/pcs/multimedia/2007/01/wiredphotos31 |title=Wired |access-date=2013-06-30 |archive-date=2012-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121031002700/http://www.wired.com/gadgets/pcs/multimedia/2007/01/wiredphotos31/ |url-status=dead }}</ref>
[[Talaksan:WinAleman.gif|250px|thumb|Ang [[wikang Aleman|Alemang]] edisyon ng [[Windows 1.02]]|right]]
Sa parehong taon ng [[1985]], inilabas ng Microsoft, ang [[Windows 1.02]], isang bersyon ng Windows na kagayang-kagaya ng Windows 1.0 ngunit isinalin sa ilang [[wikang Europeo]] kagaya ng [[wikang Aleman|Aleman]], habang ang edisyong [[wikang Pranses|Pranses]] naman nito ay inilabas noong [[Pebrero 1985]].<ref>{{Cite web |title=Fortune City |url=http://www.fortunecity.com/marina/reach/435/comphis5.html |access-date=2001-06-16 |archive-date=2001-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20010616004910/http://www.fortunecity.com/marina/reach/435/comphis5.html |url-status=live }}</ref> Noong [[Agosto 29]], [[1986]], inilabas ng Microsoft ang [[Windows 1.03]], isa ring bersyong kagayang-kagaya ng Windows 1.0 ngunit mayroong dagdag na suporta para sa [[hardwer]], kagaya ng maramihang mga [[panlimbag]], ''[[font]]'', kagaya ng [[Times New Roman]], at iba pa. At bilang isang pag-aayos sa mga kamailan ng 3.0, sunod namang inilabas ng Microsoft ang [[Windows 4.0]] noong [[Abril 1987]].
=== [[1987]] — [[1989]] ===
[[Talaksan:Windows2.0.png|200px|left|Dito makikitang nakapatong ang "Clock" sa "Control Panel"|thumb]]
::::::::::''Silipin din: [[Windows 2.x]]''
Noong [[Disyembre 9]], [[1987]],<ref>{{Cite web |url=http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/win20 |title=Guidebookgallery |access-date=2008-05-23 |archive-date=2019-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190727135051/https://guidebookgallery.org/guis/windows/win20 |url-status=dead }}</ref> inilabas ng [[Microsoft]] ang [[Windows 2.0]] bilang ikalawang bersyon ng [[Microsoft Windows]]. Itinatampok sa bersyong ito ang mas malaking paggawa, suporta sa [[hardwer]], nagpapatung-patong na mga [[dungawan (kompyuter)|dungawan]], mas mabuting pamamahala ng [[alaala (kompyuter)|alaala]], mga dragdag na [[tuwirang daang pantipaan]], at iba pa. Ginawa ang ''[[operating system]]'' na ito para sa [[Intel 80386]], at hindi kagaya ng naunang bersyon,<ref>{{Cite web |url=http://www.mark13.org/node/73 |title=Mark13 |access-date=2008-05-23 |archive-date=2008-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725165941/http://www.mark13.org/node/73 |url-status=dead }}</ref> marami nang [[programa (kompyuter)|programang]] ginawa at/o sumusuporta para rito. Ngunit kagaya ng naunang bersyon, isa lamang itong ''[[operating environment]]'', at nagsakdal ang [[Apple Inc.]] muli sa Microsoft dahil sa sinasabing paglabag sa [[karapatang-ari]]ng matatagpuan sa Windows 2.0; bagaman mas saunahin ang Windows 2.0 kung ihahambing sa [[Mac OS]].<ref>{{Cite web |url=http://www.macobserver.com/columns/thisweek/2004/20040731.shtml |title=The Mac Observer |access-date=2008-05-23 |archive-date=2008-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080512182122/http://www.macobserver.com/columns/thisweek/2004/20040731.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Kasaysayan ng Microsoft |url=http://www.thocp.net/companies/microsoft/microsoft_company.htm |access-date=2008-05-23 |archive-date=2008-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080514211138/http://www.thocp.net/companies/microsoft/microsoft_company.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.encyclopedia4u.com/w/windows-2-0.html |title=Windows 2.0 |access-date=2008-05-23 |archive-date=2007-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070217235038/http://www.encyclopedia4u.com/w/windows-2-0.html |url-status=dead }}</ref> Sunod namang inilabas ng Microsoft ang [[Windows 2.03]] bilang isang pagpapalawig pa ng mga kakayahan ng Windows 2.0 sa pagtakbo sa Intel 80386.
Noong [[Mayo 27]], [[1987]], inilabas ang [[Windows 2.1]], isang dinagdagang bersyon ng Windows 2.03 na naglalayong gumamit ng pinalawig na alaala. Bukod pa rito, mayroon din itong mas malawak na suporta sa hardwer. Noong [[Marso 13]], [[1989]], inilabas naman ng Microsoft ang [[Windows 2.11]]. Irinaragdag dito ang mas maayos pagluluklok, mas mabilis na paglilimbag, at suporta sa hanggang 512 KB ng alaala.
=== [[1990]] — [[1991]] ===
:''Silipin din: [[Windows 3.0]]''
[[Talaksan:WinMed1.gif|right|265px|thumb|Makikita ang pinakaunang bersyon ng [[Windows Media Player]] sa [[Windows 3.0 with Multimedia Extension]].]]
Noong [[Mayo 22]], [[1990]], inilabas ng [[Microsoft]] ang [[Windows 3.0]]. Itinatampok sa bersyong ito ang kakayahan nitong gumamit ng hanggang 640 KB ng [[alaala (kompyuter)|alaala]]<ref>{{Cite web |title=Kasaysayan ng Microsoft Windows 3.0 |url=http://www.vistaultimate.com/windows3.htm |access-date=2008-05-24 |archive-date=2008-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928054952/http://www.vistaultimate.com/windows3.htm |url-status=dead }}</ref> lalo na sa mga [[Intel 80286]] at [[Intel 80386|80386]],<ref>{{Cite web |title=Windows 3.0 |url=http://www.javvin.com/softwareglossary/Windows3.html |access-date=2008-05-24 |archive-date=2008-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080625210552/http://www.javvin.com/softwareglossary/Windows3.html |url-status=dead }}</ref> at 16 MB naman kung nasa tumatakbo sa ilalim ng [[16-bit]]; ang kakayahan nitong ito sa alaala ay lubhang makabago sa panahong iyon.<ref>[http://www.techweb.com/encyclopedia/defineterm.jhtml?term=Windows%33%2E%30 TechEncyclopedia]{{Dead link|date=Marso 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.cachesoftware.com/chemfrontier/index.shtml ''Operating System'' na Windows 3.x]</ref> Bukod pa rito, nagmamay-ari ito ng isang napakamakabagong [[grapika]]ng, para sa panahon na iyon, sumusuporta ng 16 na kulay sa [[VGA]]. Sa mga [[programa (kompyuter)|programa]] naman nito, naglalaman ito ng isang pinabuting pampamahala ng mga [[talaksan]] at [[panlimbag]], at kayang magpatakbo ng mga programa ng [[MS-DOS]] nang sabay-sabay. Bilang pinakamabago sa lahat, malawak ang suporta nito para sa ''[[mouse]]'' kaya hindi na ito nangangailangan pang gamitan palagi ng mga utos sa [[MS-DOS]], at lubhang nagpadali ito sa trabaho.<ref>{{Cite web |title=Computer Hope |url=http://www.computerhope.com/win3x.htm |access-date=2008-05-24 |archive-date=2013-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130804181724/http://www.computerhope.com/win3x.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.windows-now.com/files/folders/21092/download.aspx Microsoft]{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Noong [[Oktubre 1991]] naman, inilabas ng Microsoft ang [[Windows 3.0a]], isang maliit na pagsasaayos sa mga nilalaman ng Windows 3.0, kagaya ng [[Himem.sys]], at ang [[Windows 3.0 with Multimedia Extension]], isang maliit na dagdag sa kakayahan ng Windows 3.0 sa larangan ng [[midya]]. Kasama sa bersyong ito ang pinakaunang [[Windows Media Player]] at [[Sound Recorder (Microsoft Windows)|Sound Recorder]], at iba pang mga suportang pangmidya.
=== [[1992]] — [[1994]] ===
:''Silipin din: [[Windows 3.1x]] at [[Windows NT 3.1|NT 3.1]]''
[[Talaksan:HotdogWin.png|185px|left|thumb|Naglalaman ang temang "Hot Dog Stand" ng [[Windows 3.1]] ng mga matitingkad at nagsasalungatang kulay.]]
Noong [[Abril 6]], [[1992]], inilabas ng [[Microsoft]] ang [[Windows 3.1]] bilang kapalit ng [[Windows 3.0]]. Ang mga bago rito ay ang dagdag na suporta nito para sa [[True Type]] ng [[Apple Inc.]], pagkakaroon ng sarili nitong ''[[antivirus]]'' na [[Microsoft Anti-Virus]], at [[Windows Registry]], mga [[programa (kompyuter)|programa]] at suportang pangmidya at [[laptop]], at iba pa.<ref>[http://support.microsoft.com/kb/83245 Microsoft]</ref> Gumagamit ito ng ''[[graphical user interface]]'' na kagaya ng sa Windows 3.0, at nagtatampok din ng suporta para sa mga programa niyon. Wala na itong [[totoong kaparaanan]] kaya hindi na ito tumatakbo sa mga [[Intel 8086]].<ref>[http://foldoc.org/?Windows+3.1 Windows 3.1]</ref> Nilalaman din sa bersyong ito ang temang "Hot Dog Stand", isang tema ng mga nagsasalungatang kulay, na siya namang ikinukutiya angkin daw na kapangitan.<ref>{{Cite web |url=http://www.codinghorror.com/blog/archives/000341.html |title=Coding Horror |access-date=2008-05-24 |archive-date=2008-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080523104239/http://www.codinghorror.com/blog/archives/000341.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://penguinpetes.com/b2evo/index.php?title=why_is_the_transition_from_windows_to_li&more=1&c=1&tb=1&pb=1 |title=Penguin Pete |access-date=2008-05-24 |archive-date=2010-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100104010420/http://penguinpetes.com/b2evo/index.php?title=why_is_the_transition_from_windows_to_li&more=1&c=1&tb=1&pb=1 |url-status=dead }}</ref> Noong [[Oktubre 1]], [[1992]], inilabas ang [[Windows for Workgroups 3.1]], isang edisyon ng Windows 3.1 na naglalaman ng mas pinabuting [[paglalambat-lambat]].<ref>[http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Windows+for+Workgroups Free Online Encyclopedia]</ref> Bilang isa ring pagpapabuti ng mga bahaging matatagpuan na sa Windows 3.1,<ref>[http://foldoc.org/?Windows+3.11 Windows 3.11]</ref> inilabas ng Microsoft ang [[Windows 3.11]] noong [[Disyembre 31]], [[1993]]; walang mga bagong kagamitan ito.<ref>[http://www.winhistory.de/more/win31.htm Windows 3.1x]</ref> Kagaya ng Windows 3.1, nilabasan din ng panlambat-lambat na edisyon nito ang Windows 3.11 noong [[Nobyembre 1]], [[1993]]; ito ang [[Windows for Workgroups 3.11]], na mas maraming kagamitang panlambat-lambat kaysa sa Windows for Workgroups 3.1.<ref>{{Cite web |title=Yale |url=http://www.yale.edu/pclt/OPSYS/WFWG311.HTM |access-date=2008-05-24 |archive-date=2008-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080724121509/http://www.yale.edu/pclt/OPSYS/WFWG311.HTM |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.cs.umd.edu/hcil/muiseum/systems/win3.11.html Windows for Workgroups 3.xx]</ref><ref>[http://foldoc.org/?Windows+for+Workgroups Windows for Workgroups]</ref><ref>[http://support.microsoft.com/kb/126746 Microsoft]</ref><ref>{{Cite web |title=Kasaysayan ng Windows 3.1 |url=http://wiki.oldos.org/Windows/Win31 |access-date=2008-05-24 |archive-date=2008-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080518014916/http://wiki.oldos.org/Windows/Win31 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.winhistory.de/more/win311.htm Windows for Workgroups 3.1x]</ref>
[[Talaksan:WinChin.gif|310px|thumb|right|[[Windows 3.2]]]]
Sa kabilang panig naman ng hanay ng [[Windows]], inilabas ng Microsoft ang [[Windows NT 3.1]] bilang pinakaunang bersyon ng [[Windows NT]], pinakaunang bersyon ng Windows na [[32-bit]] at isang ganap na ''[[operating system]]'',<ref>{{Cite web |url=http://www.reactos.org/wiki/index.php/Windows_NT_3.1 |title=ReactOS |access-date=2008-05-25 |archive-date=2007-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015144917/http://www.reactos.org/wiki/index.php/Windows_NT_3.1 |url-status=dead }}</ref>, noong [[Hulyo 27]], [[1993]]. Ito ay ginawa para sa mga tanggapan bilang isang tagapamahala ng [[Lambat-lambat ng lokal na pook|LAN]].<ref>[http://www.oreilly.com/catalog/securwinserv/chapter/ch01.html O' Reilly]</ref> Ang GUIng ginagamit nito ay kagayang-kagaya ng sa Windows 3.1.<ref>[http://www.cs.umd.edu/hcil/muiseum/systems/winnt3.1.html Windows NT 3.1]</ref> Ngunit hindi kagaya ng Windows 3.1, hindi ito naging gaanong mabenta at ilang hardwer lamang ang sinusuportahan nito.<ref>[http://www.winhistory.de/more/nt31.htm Windows NT 3.1]</ref><ref>[http://www.gaby.de/win3x/ent31.htm Windows NT 3.1]</ref>
Sa panig mula ng mga pantahanang bersyon ng Windows, inilabas ng Microsoft ang [[Windows 3.2]], ang bersyong [[Tsinong Ipinapayak]] ng Windows na batay sa Windows 3.1<ref>[http://toastytech.com/guis/win32.html Toasty Tech]</ref> na sinang-ayunan ng bansang pinagpadalhan, sa [[Republikang Popular ng Tsina]] noong [[Enero 1993]]<ref>[http://msdn.microsoft.com/en-us/library/cc195103.aspx MSDN]</ref> habang maaari rin itong makuha bilang isang libreng pandagdag ng mga nagmamay-ari ng [[wikang Tsino|Tsinong]] bersyon ng Windows 3.1.<ref>[http://support.microsoft.com/kb/129451#appliesto Microsoft]</ref><ref>[http://www.winhistory.de/more/win32.htm Windows 3.2]</ref> Nagtatampok ang bersyong ito ng 10 paraan upang makapagpasok ng mga [[Tsinong titik]], isang pagpapahirap sa teknolohiya dahil sa pagkakomplekado ng mga titik na iyon.<ref>[http://tprc.si.umich.edu/abstracts/TAN.TXT Mga Suliranin Pampatakarang Pangkaalamaan at Pangkaligtasang Pang-internet sa Republikang Popular ng Tsina]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== [[1994]] — [[1995]] ===
:''Silipin din: [[Windows NT 3.5]] at [[Windows NT 3.51|3.51]]''
Noong [[Setyembre 21]], [[1994]], inilabas ng [[Microsoft]]<ref>{{Cite web |url=http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winnt35 |title=GuideBookGallery |access-date=2008-05-26 |archive-date=2020-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200203155247/http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winnt35 |url-status=dead }}</ref> ang ikalawa nitong bersyon ng [[Windows NT]]; ito ang [[Windows NT 3.5]]. Isa sa mga bagong kakayahan nito ay ang pagtatalaga ng mga [[mahabang ngalang pantalaksan|mahahabang ngalang pantalaksan]] kung [[File Allocation Table|FAT]] ang ginagamit habang nagtatampok naman ito ng dagdag na bilis at katatagan, at mas kaunting pangangailangan sa [[alaala (kompyuter)|alaala]], at mayroong mas maliit na [[kodigong pinagmulan|kodigo]]. Nagtatampok din ito ng mas malakas na suporta para sa [[paglalambat-lambat]] gamit ang [[TCP/IP]]<ref>{{Cite web |title=Yale |url=http://www.yale.edu/pclt/WINWORLD/NT.HTM |access-date=2008-05-26 |archive-date=2000-02-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20000229122839/http://www.yale.edu/pclt/WINWORLD/NT.HTM |url-status=dead }}</ref>, [[OpenGL]]<ref>[http://support.microsoft.com/kb/124034 Microsoft]</ref> at [[OLE]].<ref>[http://foldoc.org/?Windows+NT+3.5 Windows NT 3.5]</ref>. Hindi kagaya ng mga naunang bersyon, hindi na ito nangangailangan pang manimula sa [[MS-DOS]] habang ang ''[[graphical user interface]]'' nito ay katulad na katulad ng sa [[Windows 3.1]].<ref>[http://www.cs.umd.edu/hcil/muiseum/systems/winnt3.5.html Windows NT 3.5x]</ref>
Noong [[Mayo 30]], [[1995]], inilabas ng Microsoft ang [[Windows NT 3.51]]<ref>[http://trillian.randomstuff.org.uk/~stephen/history/timeline-INDEX.html Isang maikling kasaysayan ng panunuos]</ref> Sa lahat-lahat isa lamang itong pagpapabuti ng mga kagamitang matatagpuan na sa Windows NT 3.5 bagaman naglalaman ito ng ilang mga bagong kakayahan, kagaya ng [[pagpikpik ng datos]] sa [[NTFS]]. Ilan sa mga bago at/o inayos dito ay ang dagdag na suporta nito para sa [[3D]] sa OpenGL, at pagsasaayos ng [[kamalian sa paghahati sa mga lumulutang na tuldok ng Pentium]] na ''[[processor]]'' ng [[Intel]].<ref>[http://www.winhistory.de/more/nt351.htm Windows NT 3.5x]</ref> Bagaman dito, nagbunga naman ang mga pagsasaayos na ito sa hindi pagpapakita nang tama ng mga [[Koreanong titik]] sa mga [[programa (kompyuter)|programang]] ginawa para sa Windows NT 3.5; inayos ng Microsoft ang problemang ito sa isang libreng dagdag.<ref>[http://support.microsoft.com/kb/157447 Microsoft]</ref>
=== [[1995]] — [[1999]] ===
:''Silipin din: [[Windows 95]], [[Windows NT 4.0|NT 4.0]] at [[Windows 98|98]]''
[[Talaksan:Windows95 desktop.png|thumb|left|Isa sa mga pinakamakabagong katangian ng [[Windows 95]] ang bagung-bago nitong [[GUI]]ng naglalayong magpadali ng paggawa ng mga trabaho sa [[kompyuter]].<ref>{{Cite web |title=Kasaysayan ng Microsoft laban sa Apple |url=http://www.willyhoops.com/microsoft_vs_apple_history.htm |access-date=2008-05-26 |archive-date=2008-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080828110344/http://www.willyhoops.com/microsoft_vs_apple_history.htm |url-status=dead }}</ref>|187px]]
Noong [[Agosto 24]], [[1995]], naglabas nanaman ang [[Microsoft]] ng isang panibagong pantahanang ''[[operating system]]''; ito ang [[Windows 95]]. Naging isang napakalaking hakbang ito sa pagpapabuti ng [[Windows]] lalo na sa bagung-bago at ibang-iba nitong ''[[graphical user interface]]'' na hindi pa nakikita at nagagamit sa alin mang naunang bersyon ng Windows.<ref>[http://www.computerhope.com/jargon/w/win95.htm Computer Hope]</ref> Ilan sa mga pagbabago sa GUI nito ay ang kawalan nito ng [[Program Manager]] at [[File Manager]] na matatagpuan sa lahat ng naunang bersyon ng Windows. Sa halip nagtatampok ito ng isang bagong [[Start button]] at [[Windows Explorer]]. Karamihan sa mga pangunahing disenyong unang natagpuan sa Windows 95, kagaya ng Start Button at [[Taskbar]], ay nakalakip pa rin sa mga pinakabagong bersyon ng Windows at maging ng karamihan sa mga bersyon ng [[Linux]] magpahanggang-ngayon. Bukod sa GUI nito, ilan sa mga makabagong aspeto nito ang kaunahan nito sa pagiging isang bersyong ganap at [[32-bit]] na OS sa hanay na pantahanan ng Windows. Bagaman 32-bit na ito,<ref>[http://foldoc.org/?Windows+95 Windows 95]</ref> kaya pa rin nitong magpatakbo ng mga [[programa (kompyuter)|programang]] [[16-bit]]. Sinusuportahan ng lahat ng mga bersyon ng Windows 95 ang [[FAT16]] ngunit ang dalawang huling bersyon lamang nito ang sumusuporta sa parehong FAT16 at [[FAT32]].<ref>[http://www.users.globalnet.co.uk/~jeacocke/windows2.htm Suporta sa sistemang pantalaksan]</ref> Ilan sa mga bagong kakayahan nito ay ang [[Plug and Play]], mga suportang pangmidya, <ref>{{Cite web |title=Windows 95 (pagtanaw ng mga katangian) |url=http://aslib.co.uk/caa/abstracts/open/95-1829.html |access-date=2008-05-26 |archive-date=2007-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071029064738/http://www.aslib.co.uk/caa/abstracts/open/95-1829.html |url-status=dead }}</ref> suporta sa [[CD-ROM]],<ref>[http://www.winsupersite.com/reviews/win95_preview.asp Paunang tingin sa Windows 95]</ref><ref>[http://www.winhistory.de/more/win95.htm Windows 95]</ref> at pamimindot sa kanang buton ng mga ''[[mouse]]''.<ref>{{Cite web |title=Computer Hope |url=http://www.computerhope.com/win95.htm |access-date=2008-05-26 |archive-date=2008-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080602193741/http://www.computerhope.com/win95.htm |url-status=dead }}</ref>
Noong [[Agosto 26]], [[1996]], inilabas ng Microsoft ang [[Windows NT 4.0]]. Itinatampok sa bersyong ito ang mas pinabuting mga kakayahang [[paglalambat-lambat|pampaglalambat-lambat]], mas pinapayak na mga kagamitang pampamamahala, at mas pinalawak na suporta sa [[hardwer]]. Gumagamit ito ng GUIng kagayang-kagaya ng sa Windows 95.<ref>{{Cite web |title=2cpu |url=http://www.2cpu.com/OSs/Windows/WinNT.htm |access-date=2008-05-26 |archive-date=2007-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070423004652/http://www.2cpu.com/OSs/Windows/WinNT.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.cs.umd.edu/hcil/muiseum/systems/winnt4.html Windows NT 4.0]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winnt40 |title=Guidebookgallery |access-date=2008-05-27 |archive-date=2020-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200204015457/http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winnt40 |url-status=dead }}</ref>. At kagaya ng mga naunang bersyon ng [[Windows NT]], ito ay ginawa para sa mga tanggapan at [[serbidor]]. Isa itong matatag na OS<ref>[http://www.operating-system.org/betriebssystem/_english/bs-winnt40.htm Windows NT 4.0]</ref> ngunit natakbo lamang ito sa mga [[kaugma ng IBM PC]], [[PowerPC]] at iba pang mga arkitekturang [[RISC]].<ref>[http://www.winhistory.de/more/nt4.htm Windows NT 4.0]</ref>
[[Talaksan:Win98ActiveDesktop.gif|thumb|Hinahayaan ng [[Active Desktop]] na gawing [[likuran ng dekstop|likuran ng mga ''desktop'']] ang mga [[pahinang web]], at gumamit ng mga bagay na awtomatikong nagpapabago sa gamit ng [[Internet]].|right|260px]]
Noong [[Hunyo 25]], [[1998]],<ref>[http://windowsitpro.com/article/articleid/17693/windows-98-release-date-set-june-25.html Windows 98, ipinahayag na ilalabas sa Hunyo 25]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/win98 |title=Guidebookgallery |access-date=2008-05-27 |archive-date=2010-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100927085131/http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/win98 |url-status=dead }}</ref> inilabas ng Microsoft ang [[Windows 98]], isang pantahanang OS na, kagaya ng Windows NT 4.0, gumagamit ng parehong GUI ng sa Windows 95. Ngunit hindi kagaya ng Windows 95 pareho nitong sinusuportahan ang FAT16 at FAT32.<ref>[http://www.users.globalnet.co.uk/~jeacocke/windows1.htm Suporta sa sistemang pantalaksan]</ref> Isa sa mga pinakamalaking pagsasaayos sa Windows 98 ay ang napakalawak nitong suporta para sa iba-ibang uri ng hardwer at ''[[software]]'',<ref>[http://foldoc.org/?Windows+98 Windows 98]</ref> at dahil dito isinasabi pa nga ng ilan na ito ang OS na mayroong pinakamalawak na suporta sa lahat. Bukod sa malawakang suporta nito, ang isa pang malaking pagbabago nito ay ang malawakang paglalakip ng [[Internet Explorer]] at iba pang mga teknolohiyang pang-[[Internet]] sa mga kagamitan ng OS;<ref>[http://www.computerhope.com/jargon/w/win98.htm Computer Hope]</ref> isa na roon ang [[Active Desktop]]. Ang iba pang mga pagbabago rito ay ang pagsasaayos ng mga problema ng Windows 95.<ref>{{Cite web |title=The OS Files |url=http://www.theosfiles.com/os_windows/ospg_w98.htm |access-date=2008-05-27 |archive-date=2007-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070701213633/http://www.theosfiles.com/os_windows/ospg_w98.htm |url-status=dead }}</ref>
Noong [[Mayo 5]], [[1999]], bilang isang pagsasaayos at dagdag sa Windows 98 inilabas ng Microsoft ang [[Windows 98 SE]].<ref>[http://news.cnet.com/2100-1040-225460.html CNet]</ref> Isa sa mga malalaking binago rito ay ang mas pinabuti nitong suporta sa [[USB]], dagdag namang suporta para sa [[DVD]], [[Pentium III]], at paglutas ng [[problemang taong 2000]].<ref>[http://www.whatpc.co.uk/whatpc/news/2132445/windows Bagong Windows 98]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Microsoft |url=http://download.microsoft.com/download/6/5/f/65f1821b-352b-450c-acc0-40f0fcee92d6/wc072799.exe |access-date=2008-05-27 |archive-date=2013-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130219021020/http://download.microsoft.com/download/6/5/f/65f1821b-352b-450c-acc0-40f0fcee92d6/wc072799.exe |url-status=dead }}</ref>
=== [[2000]] — [[2001]] ===
:''Silipin din: [[Windows 2000]], [[Windows Me|Me]] at [[Windows XP|XP]]''
Noong [[Pebrero 17]], [[2000]], inilabas ng [[Microsoft]] ang [[Windows 2000]],<ref>{{Cite web |url=http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/win2000 |title=Guidebookgallery |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517224947/http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/win2000 |url-status=dead }}</ref> bagaman wala sa pangalan, isang bersyon ng [[Windows NT]].<ref>{{Cite web |url=http://archives.cnn.com/2000/TECH/computing/02/17/win2k.launch.idg/index.html |title=Opisyal na inilahad ng Microsoft ang Windows 2000 |access-date=2008-05-28 |archive-date=2004-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041207104931/http://archives.cnn.com/2000/TECH/computing/02/17/win2k.launch.idg/index.html |url-status=dead }}</ref> Ang Windows 2000, bago pa ito ilabas, ay sinalot ng mula 63,000 hanggang 65,000 mga ''[[bug (kompyuter)|bug]]''; ito ay pinatunayan ng isang nakawalang ulat mula sa Microsoft mismo.<ref>[http://slashdot.org/article.pl?no_d2=1&sid=00/02/11/1840225 Slashdot]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.oops-web.com/FoleyOn2000.html |title=Oops Web |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080522000249/http://www.oops-web.com/FoleyOn2000.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.advogato.org/article/51.html |title=Advogato |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080704142136/http://advogato.org/article/51.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://archives.cnn.com/2000/TECH/computing/02/17/windows.2000/ |title=CNN |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080309201656/http://archives.cnn.com/2000/TECH/computing/02/17/windows.2000/ |url-status=dead }}</ref> Kaya nga sa mismong araw ng pagkakalabas nito ay naglabas na rin kaagad ang Microsoft ng isang pag-aayos na makukuha sa [[Internet]].<ref>[http://support.microsoft.com/kb/253934 Microsoft]</ref> Bagaman dito, kagaya ng [[Windows 98 SE]], malawak din ang suporta nito;<ref>[http://www.computerhope.com/jargon/w/win2000.htm Computer Hope]</ref> ito ay lalo na sa [[plataporma (kompyuter)|plataporma]], kung saan pareho nitong sinusuportahan ang [[CISC]] at [[RISC]], [[protokol (kompyuter)|protokol]], mga [[sistemang pantalaksan]], at iba pang mga bagong teknolohiya, kagaya ng [[FireWire]] at ''[[infrared]]''. Ang Windows 2000 din ang isa sa mga pinakamatatag na bersyon ng [[Windows]], <ref>[http://www.winhistory.de/more/win2000.htm Windows 2000]</ref> at isa rin sa mga pinakamalaking pagbabago nito ay ang kaligtasan nito.<ref>[http://www.microsoft.com/presspass/features/2000/02-01w2ksecurity.mspx Microsoft]</ref><ref>[http://foldoc.org/?Windows+2000 Windows 2000]</ref><ref>{{Cite web |title=Mga katangian ng Windows 2000 |url=http://tutorials.namesdirect.com/features-of-windows-2000.htm |access-date=2008-05-28 |archive-date=2006-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060905001655/http://tutorials.namesdirect.com/features-of-windows-2000.htm |url-status=dead }}</ref>
[[Talaksan:WinMeBSOD.gif|Ipinapahiwatig ng mga ''[[blue screen of death]]'' ang isang pagkakamailang pansistema;<ref>{{Cite web |url=http://www.rverscomputerhelp.com/bluescreen.html |title=Ang bughaw na tabing ng kamatayan |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080511213259/http://www.rverscomputerhelp.com/bluescreen.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://foldoc.org/?Blue+Screen+of+Death Bughaw na tabing ng kamatayan]</ref><ref>[http://www.computerhope.com/jargon/b/bsod.htm Computerhope]</ref> isang karaniwang tanawin sa [[Windows Me]] kapag nagkakamali ito.|thumb|200px|left]]
Noong [[Setyembre 14]], [[2000]], bilang huling bersyon ng Windows na batay sa arkitekturang [[Windows 9x|9x]], inilabas ng Microsoft ang [[Windows Me]].<ref>{{Cite web |url=http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winme |title=Guidebookgallery |access-date=2008-05-28 |archive-date=2006-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061004102541/http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winme |url-status=dead }}</ref> Ayon sa Microsoft, nilalayon daw ng Windows Meng pagbutihin ang mga aspetong ng [[kompyuter]] sa kaligtasan, midya, Internet at [[pantahanang paglalambat-lambat]],<ref>[http://www.microsoft.com/presspass/press/2000/Jun00/WinMeReleasePR.mspx Microsoft]</ref> at kaya naman, ayon din sa Microsoft, pinagbuti nila ang mga teknolohiyang ito para sa kabutihan ng mga ordinaryong manggagamit.<ref>[http://www.theosfiles.com/os_windows/ospg_wme.htm The OS Files]</ref><ref>{{Cite web |title=Mga pagtanaw ng Bleinhem House — Microsoft |url=http://www.bhreviews.co.uk/Software/windows_me.htm |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612104126/http://www.bhreviews.co.uk/Software/windows_me.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.microsoft.com/presspass/features/2000/sept00/09-14winme.mspx Microsoft]</ref> Sa kabaliktaran, ibang-iba ang sinasabi ng halos lahat ng mga nagsiyasat nito, at dahil din dito karaniwan ding itong ihinahambing sa [[Windows Vista]], isa ring ''[[operating system]]'' na nakatanggap ng malawakang pangungutiya,<ref>[http://cmsreport.com/node/1623 Windows Vista katumbas ng Windows Me]</ref> at itinuturing na "pinakamasamang OS magpakailanman" at iba pang mga bagay na kaugnay niyon.<ref>{{Cite web |title=Pinapatunayan ng Windows Me na ito ang pinakamasama laban sa Vista at sa lahat pa ng iba |url=http://vista.blorge.com/2008/04/27/windows-me-proves-itself-as-worst-against-vista-and-all-others/ |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080501073609/http://vista.blorge.com/2008/04/27/windows-me-proves-itself-as-worst-against-vista-and-all-others/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Natalo ang Vista ng Me sa koronang pinakamasamang ''operating system'' |url=http://vista.blorge.com/2008/04/22/vista-loses-crown-of-worst-operating-system-to-windows-me/ |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080623211526/http://vista.blorge.com/2008/04/22/vista-loses-crown-of-worst-operating-system-to-windows-me/ |url-status=dead }}</ref> Lahat ng pangungutiyang ito ay dahil daw sa palagiang pagpatay at kabagalan nito, at sa iba pang mga bagay.<ref>{{Cite web |title=Ang Windows Me ang pinakamasamang ''operating system'' magpakailanman |url=http://chris.pirillo.com/2007/06/15/windows-me-worst-operating-system-ever/ |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080702221750/http://chris.pirillo.com/2007/06/15/windows-me-worst-operating-system-ever/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Mga hinanakit sa Windows Me |url=http://www.computergripes.com/WindowsME.html |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080516143903/http://computergripes.com/WindowsME.html |url-status=dead }}</ref> Sa lahat-lahat, ang kakaunti lamang ang idinagdag sa Windows Me kaya kamukhang-kamukha pa rin nito ang [[Windows 98]].<ref>[http://www.winhistory.de/more/winme.htm Windows Me]</ref>
[[Talaksan:Windows xp.jpg|205px|thumb|right|[[Windows XP]]]]
Noong [[Oktubre 25]], [[2001]], inilabas ng Microsoft ang [[Windows XP]],<ref>[http://c2.com/cgi/wiki?WindowsXp Windows XP]</ref><ref>[http://www.internetnews.com/bus-news/article.php/9_761921 Internet News]</ref><ref>{{Cite web |title=PCWorld |url=http://www.pcworld.com/article/id,49606-page,1/article.html |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080516080650/http://www.pcworld.com/article/id,49606-page,1/article.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://archives.cnn.com/2001/TECH/ptech/10/25/xp.london.launch/index.html |title=CNN |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080515202342/http://archives.cnn.com/2001/TECH/ptech/10/25/xp.london.launch/index.html |url-status=dead }}</ref> isang OS na batay sa Windows NT, ngunit hindi kagaya ng mga naunang bersyon ng Windows NT, itinatampok din ito para sa mga tahanan hindi lamang para sa mga tanggapan. Sa paglalabas ng Windows XP, nagsanib na ang dalawang dating hiwalay na mga hanay ng OS: ang Windows para sa mga tahanan, at Windows NT para sa mga tanggapan at [[serbidor]].<ref>[http://foldoc.org/?Windows+XP Windows XP]</ref><ref>{{Cite web |title=OnePC |url=http://www.onepc.net/index.php?view=docs&doc_id=98 |access-date=2008-05-28 |archive-date=2007-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071018090823/http://onepc.net/index.php?view=docs&doc_id=98 |url-status=dead }}</ref> Nagtatampok ang bersyong ito ng mararaming pagbabago. Isa na rito ang bago nitong makulay na ''[[graphical user interface]]'', mga bagong bersyon ng mga nilalaman nito, mga bagong [[programa (kompyuter)|programa]], kagaya ng [[Windows Movie Maker]], at madaliang pagpapalit-palit ng mga manggagamit. Bagaman dito, malawak pa rin ang suporta nito para sa mga lumang ''[[software]]'' at [[hardwer]].<ref>[http://www.winhistory.de/more/winxp.htm Windows XP]</ref>
=== [[2002]] — [[2006]] ===
:''Silipin din: [[Windows XP Media Center Edition]], [[Windows Server 2003|Server 2003]] at [[Windows Fundamentals for Legacy PCs|Fundamentals for Legacy PCs]]''
[[Talaksan:WinXPMedCenEd.jpg|left|[[Windows XP Media Center Edition]]|thumb|200px]]
Bilang isang bagong [[Talaan ng mga edisyon ng Windows XP|edisyon ng Windows XP]], inilabas ang [[Windows XP Media Center Edition 2002]], isang edisyong batay sa [[Windows XP Professional]], at naglalaman ng isang bagong ''[[graphical user interface]]''<ref>[http://windowsitpro.com/Articles/Index.cfm?ArticleID=26485&DisplayTab=Article Inilabas ng Microsoft ang Windows XP Media Center Edition]</ref> at [[Windows Media Center]],<ref>{{Cite web |title=Windows XP Media Center Edition |url=http://www.dcviews.com/news-s.htm?ns231000 |access-date=2008-05-29 |archive-date=2012-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120322115927/http://www.dcviews.com/news-s.htm?ns231000 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Ano ang Windows XP Media Center Edition 2002 |url=http://www.salloway.org.uk/MediaCenter/2002/freestyle.htm |access-date=2008-05-29 |archive-date=2009-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090915202838/http://www.salloway.org.uk/MediaCenter/2002/freestyle.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/2131167.stm BBC]</ref> na pinapahintulutan ang panonood ng [[telebisyon]] sa gamit [[Internet na malawak ang banda]] sa [[kompyuter]],<ref>[http://www.microsoft.com/windows/products/winfamily/mediacenter/default.mspx Microsoft]</ref><ref>{{Cite web |url=http://reviews.cnet.com/software/microsoft-windows-xp-media/4505-3513_7-20628342.html |title=CNet |access-date=2008-05-29 |archive-date=2008-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080207090113/http://reviews.cnet.com/software/microsoft-windows-xp-media/4505-3513_7-20628342.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.theosfiles.com/os_windows/ospg_wxp_media.htm The OS Files]</ref> at mas mabuting pagsisinop ng mga [[bidyo]], [[larawan]] at [[tugtugin]].<ref>[http://www.microsoft.com/presspass/Press/2002/Jul02/07-16MediaCenterPR.mspx Microsoft]</ref><ref>[http://www.winsupersite.com/reviews/windowsxp_mediacenter.asp WinSupersite]</ref> Malawak din ang suporta nito; sinusuportahan nito ang mga [[hardwer]] ng [[Dell]], [[Sony]] at [[HP]].<ref>[http://www.skullbox.net/xpmce.php Skull box]</ref> Makukuha ang Windows XP Media Center Edition sa mararaming bersyon: tig-isa para sa mga taong 2002, [[Windows XP Media Center Edition 2003|2003]], [[Windows XP Media Center Edition 2004|2004]] at [[Windows XP Media Center Edition 2005|2005]]; bawat isa sa kanila ay nagtatampok ng mga maliliit na paglilinis at pagbabago.<ref>{{Cite web |title=Anong bersyon ng Windows Media Center ang ginagamit ko? |url=http://www.salloway.org.uk/MediaCenter/2004/version.htm |access-date=2008-05-29 |archive-date=2008-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080601182800/http://www.salloway.org.uk/MediaCenter/2004/version.htm |url-status=dead }}</ref>[[Talaksan:Winserv2003.png|[[Windows Server 2003]]|right|155px|thumb]]
Noong [[Marso 28]], [[2003]], inilabas ng Microsoft ang [[Windows Server 2003]], isang bagong bersyon ng Windows na para sa mga [[serbidor]].<ref>[http://news.cnet.com/Windows-Server-2003-goes-gold/2100-1012_3-994437.html CNet]</ref><ref>{{Cite web |title=Windows Server 2003 handa nang ilabas |url=http://www.vnunet.com/vnunet/news/2121922/windows-server-2003-ready-release |access-date=2005-11-03 |archive-date=2005-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051103043015/http://www.vnunet.com/vnunet/news/2121922/windows-server-2003-ready-release |url-status=live }}</ref> Gumagamit ito ng GUI ng Windows XP ngunit [[abo (kulay)|abo]],<ref>[http://toastytech.com/guis/srv2k3.html Toasty Tech]</ref> habang nagtatampok ito ng mas pinaigting na suporta sa mga malalaking sistema, kagaya ng [[kumpulan (kompyuter)|pagkukumpul-kumpol]], pagkakaroon ng pinabuting [[Active Directory]],<ref>{{Cite web |title=10 dahilan sa pagwiwindows Server 2003 |url=http://www.burnbank.co.uk/index.asp?section=22&anchor=38 |access-date=2008-05-29 |archive-date=2008-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080521222415/http://www.burnbank.co.uk/index.asp?section=22&anchor=38 |url-status=dead }}</ref>, suporta para sa [[Itanium]], hanggang 512 GB ng [[alaala (kompyuter)|alaala]] at 64 na processor, at mga serbisyong web, at pinaigting na kaligtasan sa pagdaragdag nito ng isang sariling ''[[firewall]]'', mga bagong patakarang pansistema, pinababampribilehiyong [[Internet Information Services|IIS]] upang mabawasan ang bunga ng alin mang atake, mas mataas na katatagan, at iba pa.<ref>[http://www.theosfiles.com/os_windows/ospg_w2003s.htm The OS Files]</ref><ref>{{Cite web |title=Itreviews |url=http://www.itreviews.co.uk/software/s201.htm |access-date=2008-05-29 |archive-date=2008-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080602023711/http://www.itreviews.co.uk/software/s201.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://technet.microsoft.com/en-us/windowsserver/bb429524.aspx Microsoft]</ref><ref>{{Cite web |title=Microsoft Windows Server 2003 |url=http://www.asolution.co.uk/Microsoft+Products/Windows+Server+2003/default.aspx |access-date=2008-05-29 |archive-date=2008-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080530150140/http://www.asolution.co.uk/Microsoft+Products/Windows+Server+2003/default.aspx |url-status=dead }}</ref> Inilabas ito sa mararaming edisyon, at inilabasan ng mga service pack sa mga susunod na taon.
== Mga sanggunian ==
<div style="height: 270px; overflow: auto; padding: 3px; border:1px solid #AAAAAA; reflist4" >
* [http://www.computerhope.com/history/windows.htm Kasaysayan ng Microsoft Windows]
* [https://web.archive.org/web/20001017211615/http://members.fortunecity.com/pcmuseum/windows.htm Windows]
* [http://www.vistaultimate.com/vintage_windows.htm Vista Ultimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070816132335/http://www.vistaultimate.com/vintage_windows.htm |date=2007-08-16 }}
* [http://www.microsoft.com/windows/WinHistoryDesktop.mspx Microsoft]
* [http://www.ug.bcc.bilkent.edu.tr/~farukg/yazilar/histwindows.htm Kasaysayan ng Windows] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080412133053/http://www.ug.bcc.bilkent.edu.tr/~farukg/yazilar/histwindows.htm |date=2008-04-12 }}
* [http://kb.iu.edu/data/abwa.html Ano ang kasaysayan ng Microsoft Windows?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080613035546/http://kb.iu.edu/data/abwa.html |date=2008-06-13 }}
* [http://trillian.randomstuff.org.uk/~stephen/history/ Isang maikling kasaysayan ng panunuos]
* [http://www.winhistory.de/more/win1.htm Windows 1.0]
* [http://www.kernelthread.com/mac/vpc/win.html Windows] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125114815/http://www.kernelthread.com/mac/vpc/win.html |date=2005-11-25 }}
* [http://cybernetnews.com/2008/04/21/cybernotes-history-of-windows-system-requirements/ Lunes ng Microsoft] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080525140706/http://cybernetnews.com/2008/04/21/cybernotes-history-of-windows-system-requirements/ |date=2008-05-25 }}
* [http://support.microsoft.com/kb/32905 Microsoft]
* [http://www.winhistory.de/more/win2.htm Windows 2.x]
* [http://oldfiles.org.uk/powerload/timeline.htm Oldfiles] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071028074338/http://oldfiles.org.uk/powerload/timeline.htm |date=2007-10-28 }}
* [http://www.winhistory.de/more/win3.htm Windows 3.0]
* [http://www.softstack.com/password/windows_98.html Softstack]
* [http://www.winhistory.de/more/win98.htm Windows 98]
* [http://www.computerhope.com/win98.htm Computer Hope] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080525115707/http://www.computerhope.com/win98.htm |date=2008-05-25 }}
{{reflist}}
</div>
== Silipin din ==
* [[Kritisismo ng Microsoft Windows]]
* [[Kasaysayan ng mga operating system|Kasaysayan ng mga ''operating system'']]
* [[Microsoft]]
{{Windows}}
{{Windows-nilalaman}}
{{Microsoft}}
[[Kategorya:Microsoft Windows]]
fudzkg09q49nnbfu85g1pumjy7zums7
Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas
0
48023
2219630
2197558
2026-08-08T00:53:36Z
Bertotits23
72714
2219630
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:National Artist of the Philippines.svg|thumb|Sagisag ng Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]]
Ang '''Pambansang Alagad ng Sining''' ay isang titulo na ibinibigay sa mga [[Mga Pilipino|Pilipino]] na nakamit ng pinakamataas na pagpapakilala dahil sa makabuluhang pag-ambag sa kaunlaran ng mga sining Pilipino: [[Musika]], [[Sayaw]], [[Teatro]], [[Moda]] at [[Arkitektura]], at Sining Pangkapanalig.
Sila ay inihahayag, mula sa kabutihang-loob ng Proklamasyong Pampanguluhan, bilang Pambansang Alagad ng Sining. Pagkatapos, pagkakalooban sila ng Orden ng Pambansang Alagad ng Sining sa pamamagitan ng regalyang kolyar na ginto ng karangalan na binubuo ng maraming palamuti. Bukod pa sa kolyar, binigyan ang bawat bagong naproklama ng papuri bilang handog sa seremonya ng parangal. Ang [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas]] ay nagpupunong-abala sa isang Gabi ng Parangal para sa mga Pambansang Alagad ng Sining sa [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas|Tanghalang Pambansa]].
Ang Parangal ng Pambansang Alagad ng Sining ay pinamunuan ng [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas]] (CCP) mula sa kabutihang-loob ng Proklamasyong Pampanguluhan Blg. 1001 noong Abril 2, 1972 at ng [[Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining]] (NCCA).
Ang Pamahalaan ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] ay ang nagloloob ng gawad sa mga karapat-dapat na indibidwal na inirerekomenda ng [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas|CCP]] at [[Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining|NCCA]]. Ang unang gawad ay ipinagkabloob kay [[Fernando Amorsolo]], isang [[Mga Pilipino|Pilipinong]] pintor pagkatapos ng kanyang kamatayan.
== Mga pamantayan ==
Ang mga nominasyon ukol sa Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas ay nababatay sa malawakang pamantayan na binalangkas ng [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas]] at [[Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining]]:
# Mga nabubuhay na artista na naging mamamayang Pilipino sa huling sampung taon na nauna sa nominasyon gayundin sa mga namatay pagkatapos ng pagkatatag ng gawad noong 1972 nguni't sila'y mga mamamayang Pilipino sa panahon ng kanyang kamatayan;
# Mga artista na nakapagtulong sa pagbubuo ng damdaming Pilipino ng pagkabansa sa pamamagitan ng kahulugan at anyo ng kanilang mga likha:
# Mga artista na nakakilala sa sarili sa pamamagitan ng pangunguna sa isang paraan ng malikhaing pagpapahiwatig o istilo, gumagawa ng kakintalan sa mga sumusunod na salinlahi ng mga artista;
# Mga artista na nakapaglikha ng makahulugang katawan ng likha at/o nakapagtanghal nang napapanatili ng kahusayan sa pagsasanay ng kanilang anyo ng sining, pagpapayaman ng makasining pagpapahiwatig o estilo; at
# Mga artista na nakikinabang sa malawakang pagtanggap sa pamamagitan ng maprestihiyong pambansa at/o sabansaang pagkakilala, mapanuring paghanga at/o pagsusuri ng kanilang mga likha, mga gawad sa mga maprestihiyong kaganapang pambansa at/o sabansaan.
Ang mga nominasyon ay ipapasa sa Sekretarya ng Pambansang Alagad ng Sining na nilikha ng Lupon ng Gawad sa Pambansang Alagad ng Sining; ang mga dalubhasa mula sa mga iba't ibang larangan ng sining ay uupo sa Unang Deliberasyon upang ihanda ang maikling tala ng mga nominado. Ang Pangalawang Deliberasyon, kung saan nagpupulong nang magkasama ang mga Komisyonado ng [[Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining|NCCA]] at Lupon ng mga Katiwala ng [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas|CCP]], na nagpapasya sa mga pinakahuling narekomenda. Ang tala ay ihaharap sa [[Pangulo ng Pilipinas]], na, sa pamamagitan ng Kautusang Pampanguluhan, nagpapahayag ng mga pinakahuling nominado bilang kasapi ng Orden ng mga Pambansang Alagad ng Sining.<ref>{{cite web |url=https://www.quezon.ph/2006/05/24/proclaimed-a-national-artist-not-awarded/ |title=Proclaimed a National Artist, not awarded |last=Quezon III |first=Manuel L. |date=May 24, 2006 |website=The Explainer |publisher=Manuel L. Quezon III |accessdate= |quote=}}</ref>
== Ang mga Pambansang Alagad ng Sining ==
{| class="wikitable sortable"
! align="center" width="30%" |Pambansang Alagad ng Sining
! align="center" width="30%" |Larangan
! align="center" width="15%" |Taon
! align="center" width="25%" |Nagproklamang Pangulo
|-
|[[Pablo Antonio|Pablo S. Antonio]] <ref name=":5" />
|Arkitektura
|1976
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Leandro Locsin|Leandro V. Locsin]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1990/05may/19900523-PROC-0576-CCA.pdf |title=Proclamation No. 576 Declaring Leandro V. Locsin As National Artist |last= |first= |date=May 23, 1990 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Arkitektura
|1990
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Juan Nakpil|Juan F. Nakpil]] <ref name=":6" />
|Arkitektura
|1973
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Ildefonso Santos|Ildefonso P. Santos]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2006/05may/20060523-PROC-1068-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1068 Declaring Ildefonso P. Santos, Jr. As National Artist For 2006 |last= |first= |date=23 May 2006 |website= |publisher= |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Arkitektura (Arkitekturang Tanawin)
|2006
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|Jose Maria V. Zaragoza <ref>{{Cite web |date=June 20, 2014 |title=Proclamation No.812 Declaring Jose Maria V. Zaragoza (Posthumous) As National Artist For Architecture |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2014/06jun/20140620-PROC-0812-BSA.pdf |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=1 Abril 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401115337/http://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2014/06jun/20140620-PROC-0812-BSA.pdf |url-status=live }}</ref>
|Arkitektura
|2014
|[[Benigno Aquino III]]
|-
|[[Francisco Mañosa|Francisco T. Mañosa]] <ref name=":1" />
|Arkitektura
|2018
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|Ramon Valera <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2006/05may/20060523-PROC-1070-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1070 Declaring Ramon Valera (Posthumous) As National Artist For 2006 |last= |first= |date=23 May 2006 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Moda
|2006
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Salvacion Lim-Higgins]] <ref name=":0" />
|Moda
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|Antonino R. Buenaventura <ref name=":3" />
|Musika
|1988
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Jose Maceda]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1119-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1119 Declaring Jose Maceda As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Musika
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Lucrecia Kasilag|Lucrecia R. Kasilag]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1989/05/18/proclamation-no-411-s-1989/ |title=Proclamation No. 411 Declaring Dr. Lucrecia Roces Kasilag As National Artist |last= |first= |date=May 18, 1989 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |archive-date=28 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210928104310/https://www.officialgazette.gov.ph/1989/05/18/proclamation-no-411-s-1989/ |url-status=live }}</ref>
|Musika
|1989
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Ernani Cuenco|Ernani J. Cuenco]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1999/04apr/19990401-PROC-0091-JEE.pdf |title=Proclamation No. 91 Declaring The Late Ernani Cuenco As National Artist For 1999 |last= |first= |date=April 1, 1999 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Musika
|1999
|[[Joseph Estrada]]
|-
|[[Lucio San Pedro|Lucio D. San Pedro]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1991/05may/19910509-PROC-0725-CCA.pdf |title=Proclamation No. 725 Declaring Lucio San Pedro As National Artist For 1991 |last= |first= |date=May 9, 1991 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Musika
|1991
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Antonio Molina|Antonio J. Molina]] <ref name=":6" />
|Musika
|1973
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Francisco Feliciano]] <ref>{{Cite web |date=June 20, 2014 |title=Proclamation No. 810 Declaring Francisco F. Feliciano As National Artist For Music |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2014/06/20/proclamation-no-810-s-2014/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=1 Abril 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401115339/https://www.officialgazette.gov.ph/2014/06/20/proclamation-no-810-s-2014/ |url-status=dead }}</ref>
|Musika
|2014
|[[Benigno Aquino III]]
|-
|[[Levi Celerio]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1114-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1114 Declaring Levi Celerio As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref><ref>{{Cite web |title=Order of National Artists: Levi Celerio |url=https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/levi-celerio/ |access-date=23 September 2023 |website=National Commission for Culture and the Arts |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=31 Hulyo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220731203300/https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/levi-celerio/ |url-status=dead }}</ref>
|Musika at Panitikan
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Ramon Santos|Ramon P. Santos]] <ref>{{Cite web |date=June 20, 2014 |title=Proclamation No. 811 Declaring Ramon P. Santos As National Artist For Music |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2014/06jun/20140620-PROC-0811-BSA.pdf |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live }}</ref>
|Musika
|2014
|[[Benigno Aquino III]]
|-
|[[Jovita Fuentes]] <ref name=":5" />
|Musika
|1976
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Felipe Padilla de León|Felipe Padilla De Leon]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1115-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1115 Declaring Felipe De Leon As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Musika
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Andrea Veneracion|Andrea O. Veneracion]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1999/12dec/19991201-PROC-0219-JEE.pdf |title=Proclamation No. 219 Declaring Andrea Veneracion As National Artist For 1999 |last= |first= |date=December 1, 1999 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |archive-date=28 Hulyo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230728133213/http://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1999/12dec/19991201-PROC-0219-JEE.pdf |url-status=dead }}</ref>
|Musika
|1999
|[[Joseph Estrada]]
|-
|[[Atang dela Rama|Honorata “Atang” dela Rama]] <ref>{{Cite web |date=May 8, 1987 |title=Proclamation No. 104 Declaring Mrs. Honorata “Atang” De La Rama As National Artist |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1987/05/08/proclamation-no-104-s-1987/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Order of National Artists: Honorata “Atang” Dela Rama |url=https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/honorata-atang-dela-rama/ |access-date=23 September 2023 |website=National Commission for Culture and the Arts |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=31 Hulyo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220731202219/https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/honorata-atang-dela-rama/ |url-status=dead }}</ref>
|Musika at Teatro
|1987
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Ryan Cayabyab]] <ref name=":1">{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2018/10oct/20181024-PROC-606-RRD.pdf |title=Proclamation No. 606 Declaring Raymundo “Ryan” Cayabyab, Amelia Lapeña-Bonifacio, Lauro “Larry” Alcala (Posthumous), Resil B. Mojares, Ramon L. Muzones (Posthumous), Eric De Guia And Francisco Mañosa As National Artists For 2018 |last= |first= |date=24 October 2018 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Musika
|2018
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Fides Cuyugan-Asensio]] <ref name=":0" />
|Musika
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Francisco Arcellana]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1990/05may/19900523-PROC-0574-CCA.pdf |title=Proclamation No. 574 Declaring Francisco Arcellana As National Artist |last= |first= |date=May 23, 1990 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikan
|1990
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Edith Tiempo|Edith L. Tiempo]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1999/12dec/19991201-PROC-0218-JEE.pdf |title=Proclamation No. 218 Declaring Edith Tiempo As National Artist For 1999 |last= |first= |date=December 1, 1999 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |archive-date=2 Marso 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302202141/http://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1999/12dec/19991201-PROC-0218-JEE.pdf |url-status=dead }}</ref>
|Panitikan
|1999
|[[Joseph Estrada]]
|-
|[[Bienvenido Lumbera]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2006/05may/20060523-PROC-1065-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1065 Declaring Bienvenido L. Lumbera As National Artist For 2006 |last= |first= |date=23 May 2006 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikan
|2006
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[N.V.M. Gonzalez]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1116-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1116 Declaring N.V.M. Gonzales As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikan
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Virgilio Almario|Virgilio S. Almario]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2003/05may/20030526-PROC-0386-GMA.pdf |title=Proclamation No. 386 Declaring Virgilio S. Almario (A.K.A. Rio Alma) As National Artist For 2003 |last= |first= |date=May 26, 2003 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikan
|2003
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Cirilo Bautista|Cirilo F. Bautista]] <ref>{{Cite web |date=June 20, 2014 |title=Proclamation No. 809 Declaring Cirilo F. Bautista As National Artist For Literature |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2014/06jun/20140620-PROC-0809-BSA.pdf |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=25 Hunyo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220625174143/https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2014/06jun/20140620-PROC-0809-BSA.pdf |url-status=dead }}</ref>
|Panitikan
|2014
|[[Benigno Aquino III]]
|-
|[[Nick Joaquin]] <ref name=":5" />
|Panitikan
|1976
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Amado Hernandez|Amado V. Hernandez]] <ref name=":6" />
|Panitikan
|1973
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Lazaro Francisco]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2009/07jul/20090706-PROC-1824-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1824 Declaring Lazaro A. Francisco As National Artist (Posthumous) |last= |first= |date=6 July 2009 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikan
|2009
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[F. Sionil Jose]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2001/04apr/20010420-PROC-0031-GMA.pdf |title=Proclamation No. 31 Declaring F. Sionil Jose As National Artist For 2001 |last= |first= |date=April 20, 2001 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikan
|2001
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Carlos Romulo|Carlos P. Romulo]] <ref name=":4" />
|Panitikan
|1982
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Jose Garcia Villa]] <ref name=":6" />
|Panitikan
|1973
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Alejandro Roces|Alejandro R. Roces]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2003/05may/20030526-PROC-0387-GMA.pdf |title=Proclamation No. 387 Declaring Alejandro R. Roces As National Artist For 2003 |last= |first= |date=May 26, 2003 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikan
|2003
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|Resil Mojares <ref name=":1" />
|Panitikan
|2018
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|Ramon Muzones <ref name=":1" />
|Panitikan
|2018
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|Gemino Abad <ref name=":0" />
|Panitikan
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Carlos Quirino]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1121-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1121 Declaring Carlos Quirino As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikang Pangkasaysayan
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Lino Brocka]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1113-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1113 Declaring Lino Brocka As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Pelikula
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Ishmael Bernal]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2001/04apr/20010420-PROC-0033-GMA.pdf |title=Proclamation No. 33 Declaring Ishmael Bernal (Posthumous) As National Artist For 2001 |last= |first= |date=April 20, 2001 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Pelikula
|2001
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Manuel Conde]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2009/06jun/20090630-PROC-1823-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1823 Declaring Manuel P. Urbano, A.K.A. Manuel Conde As National Artist (Posthumous) |last= |first= |date=30 June 2009 |website=Official Gazatte |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Pelikula
|2009
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Gerardo de León]] <ref name=":4">{{Cite web |date=June 10, 1982 |title=Proclamation No. 2207 Declaring Gerardo De Leon And Carlos P. Romulo As National Artists |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1982/06/10/proclamation-no-2207-s-1982/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live }}</ref>
|Pelikula
|1982
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Fernando Poe, Jr.]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2006/05may/20060523-PROC-1069-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1069 Declaring The Late Ronald Allan K. Poe A.K.A. Fernando Poe, Jr. (Posthumous) As National Artist For 2006 |last= |first= |date=23 May 2006 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2012/07jul/20120720-PROC-0435-BSA.pdf |title=Proclamation No. 435 Confirming Proclamation No. 1069 Dated May 23, 2006 Declaring The Late Ronald Allan K. Poe A.K.A. Fernando Poe Jr. (Posthumous) As National Artist For 2006 |last= |first= |date=20 July 2012 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Pelikula
|2006
|[[Gloria Macapagal Arroyo]] (2006), [[Benigno Aquino III]] (2012)
|-
|[[Eddie Romero|Eddie S. Romero]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2003/05may/20030526-PROC-0383-GMA.pdf |title=Proclamation No. 383 Declaring Edgar Sinco Romero (A.K.A. Eddie Romero) As National Artist For 2003 |last= |first= |date=May 26, 2003 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Pelikula
|2003
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Kidlat Tahimik|Eric "Kidlat Tahimik" de Guia]] <ref name=":1" />
|Pelikula
|2018
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Marilou Diaz-Abaya]] <ref name=":0" />
|Pelikula
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Nora Aunor]] <ref name=":0" />
|Pelikula
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Ricky Lee]] <ref name=":0" />
|Pelikula
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Francisca Reyes-Aquino]] <ref name=":6">{{Cite web |date=May 15, 1973 |title=Proclamation No. 1144 Declaring Francisca Reyes Aquino, Carlos V. Francisco, Amado V. Hernandez, Antonio J. Molina, Juan F. Nakpil, Guillermo E. Tolentino And Jose Garcia Villa National Artists; And Amending Proclamation No. 1001 Dated April 27, 1972, By Creating A National Artists Awards Committee, Hereinafter To Administer The Conferment Of The Award/Decoration Of National Artist |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1973/05/15/proclamation-no-1144/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=November 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211108004326/https://www.officialgazette.gov.ph/1973/05/15/proclamation-no-1144/ |url-status=dead }}</ref>
|Sayaw
|1973
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Ramon Obusan]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2006/05may/20060523-PROC-1066-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1066 Declaring Ramon A. Obusan As National Artist For 2006 |last= |first= |date=23 May 2006 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sayaw
|2006
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Alice Reyes]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2014/06jun/20140620-PROC-0807-BSA.pdf |title=Proclamation No. 807 Declaring Alice Reyes As National Artist For Dance |last= |first= |date=20 June 2014 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sayaw
|2014
|[[Benigno Aquino III]]
|-
|[[Leonor Orosa-Goquingco|Leonor Orosa-Goquingco]] <ref name=":5" />
|Sayaw
|1976
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Lucrecia Reyes-Urtula]] <ref name=":3">{{Cite web |date=June 6, 1988 |title=Proclamation No. 265 Declaring Ms. Lucrecia Reyes Urtula And Col. Antonio Buenaventura As National Artists |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1988/06/06/proclamation-no-265-s-1988/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=12 Disyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181212043800/https://www.officialgazette.gov.ph/1988/06/06/proclamation-no-265-s-1988/ |url-status=dead }}</ref>
|Sayaw
|1988
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Agnes Locsin|Agnes D. Locsin]] <ref name=":0">{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2022/06jun/20220610-PROC-1390-RRD.pdf |title=Proclamation No. 1390 Declaring Agnes D. Locsin, Salvacion Lim-Higgins (Posthumous), Marilou Diaz-Abaya (Posthumous), Ricardo “Ricky” Lee, Nora Cabaltera Villamayor, Gemino H. Abad, Fides Cuyugan-Asensio, And Antonio “Tony” Mabesa As National Artists For 2022 |last= |first= |date=10 June 2022 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sayaw
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Fernando Amorsolo|Fernando Amorsolo]] <ref>{{Cite web |date=April 27, 1972 |title=Proclamation No. 1001 Declaring Fernando Amorsolo A National Artist |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1972/04/27/proclamation-no-1001/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1972
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Hernando Ocampo|Hernando R. Ocampo]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1991/05may/19910509-PROC-0724-CCA.pdf |title=Proclamation No. 724 Declaring The Late Hernando R. Ocampo As National Artist For 1991 |last= |first= |date=May 9, 1991 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1991
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Benedicto Cabrera|Benedicto "BenCab" R. Cabrera]] <ref>{{Cite web |date=May 23, 2006 |title=Proclamation No. 1067 Declaring Benedicto. R. Cabrera As National Artist For 2006 |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2006/05/23/proclamation-no-1067-s-2006/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|2006
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Carlos Francisco|Carlos "Botong" V. Francisco]] <ref name=":6" />
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1973
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|Cesar Legaspi <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1990/05may/19900523-PROC-0575-CCA.pdf |title=Proclamation No. 575 Declaring Cesar Legaspi As National Artist |last= |first= |date=May 23, 1990 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1990
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Abdulmari Asia Imao]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2006/05may/20060523-PROC-1071-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1071 Declaring Abdulmari Asia Imao As National Artist For 2006 |last= |first= |date=23 May 2006 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Iskultura)
|2006
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Guillermo Tolentino|Guillermo Tolentino]] <ref name=":6" />
|Sining Biswal (Iskultura)
|1973
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Arturo R. Luz]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1118-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1118 Declaring Arturo Luz As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|Federico Aguilar Alcuaz <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2009/07jul/20090706-PROC-1825-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1825 Declaring Federico Aguilar Alcuaz As National Artist |last= |first= |date=6 July 2009 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|2009
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Napoleon Abueva]] <ref name=":5">{{Cite web |date=March 25, 1976 |title=Proclamation No. 1539 Declaring Napoleon V. Abueva, Pablo Antonio, Lamberto V. Avellana, Victorio G. Edades, Jovita Fuentes, Leonor Orosa Goquinco And Nick Joaquin As National Artists |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1976/03/25/proclamation-no-1539-s-1976/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Iskultura)
|1976
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|J. Elizalde Navarro <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1999/12dec/19991201-PROC-0217-JEE.pdf |title=Proclamation No. 217 Declaring J. Elizalde Navarro As National Artist For 1999 (Posthumous) |last= |first= |date=December 1, 1999 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1999
|[[Joseph Estrada]]
|-
|Francisco V. Coching <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2014/06jun/20140620-PROC-0808-BSA.pdf |title=Proclamation N0. 808 Declaring Francisco V. Coching (Posthumous) As National Artist For Visual Arts |last= |first= |date=20 June 2014 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Komiks)
|2014
|[[Benigno Aquino III]]
|-
|Victorio C. Edades <ref name=":5" />
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1976
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Ang Kiukok]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2001/04apr/20010420-PROC-0032-GMA.pdf |title=Proclamation No. 32 Declaring Ang Kiukok As National Artist For 2001 |last= |first= |date=April 20, 2001 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |archive-date=10 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110181013/https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2001/04apr/20010420-PROC-0032-GMA.pdf |url-status=dead }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|2001
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Jose Joya|Jose T. Joya]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2003/05may/20030526-PROC-0385-GMA.pdf |title=Proclamation No. 385 Declaring The Late Jose T. Joya As National Artist For 2003 |last= |first= |date=May 26, 2003 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|2003
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Vicente Manansala|Vicente S. Manansala]] <ref>{{Cite web |date=August 26, 1981 |title=Proclamation No. 2107 Declaring Vicente S. Manansala As National Artist |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1981/08/26/proclamation-no-2107-s-1981/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=8 Hunyo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230608191735/https://www.officialgazette.gov.ph/1981/08/26/proclamation-no-2107-s-1981/ |url-status=dead }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1981
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Larry Alcala]] <ref name=":1" />
|Sining Biswal (Kartoons)
|2018
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Daisy Avellana|Daisy Hontiveros-Avellana]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1999/12dec/19991201-PROC-0216-JEE.pdf |title=Proclamation No. 216 Declaring Daisy Avellana As National Artist For 1999 |last= |first= |date=December 1, 1999 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Teatro (Sining Pandulaan)
|1999
|[[Joseph Estrada]]
|-
|[[Rolando Tinio|Rolando S. Tinio]] <ref>{{Cite web |title=Order of National Artists: Rolando S. Tinio |url=https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/rolando-s-tinio/ |access-date=23 September 2023 |website=National Commission for Culture and the Arts |archive-date=3 Agosto 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220803234242/https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/rolando-s-tinio/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1120-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1120 Declaring Rolando Tinio As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Teatro at Panitikan
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Wilfrido Maria Guerrero|Wilfrido Ma. Guerrero]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1117-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1117 Declaring Wilfrido Ma. Guerrero As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Teatro
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Severino Montano]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2001/04apr/20010420-PROC-0034-GMA.pdf |title=Proclamation No. 34 Declaring Severino Montano (Posthumous) As National Artist For 2001 |last= |first= |date=April 20, 2001 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Teatro
|2001
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Lamberto V. Avellana]] <ref name=":5" /><ref>{{Cite web |title=Order of National Artist: Lamberto V. Avellana |url=https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/lamberto-v-avellana/ |access-date=23 September 2023 |website=National Commission for Culture and the Arts |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=9 Agosto 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180809073731/http://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/lamberto-v-avellana/ |url-status=dead }}</ref>
|Teatro at Pelikula
|1976
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Amelia Lapeña-Bonifacio]] <ref name=":1" />
|Teatro
|2018
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Tony Mabesa]] <ref name=":0" />
|Teatro
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|Salvador F. Bernal <ref>{{Cite web |title=Order of National Artists: Salvador F. Bernal |url=https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/salvador-f-bernal/ |access-date=23 September 2023 |website=National Commission for Culture and the Arts |archive-date=3 Agosto 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220803234248/https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/salvador-f-bernal/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":2">{{cite web |last= |first= |date=May 26, 2003 |title=Proclamation No. 384 Declaring Salvador F. Bernal As National Artist For 2003 |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2003/05may/20030526-PROC-0384-GMA.pdf |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |quote= |accessdate=23 September 2023 |url-status=live }}</ref>
|Teatro at Disenyong Pang-Teatro
|2003
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|}
== Sanggunian ==
{{reflist}}
== Tingnan din ==
* [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas]]
* [[Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining]]
* [[Kultura ng Pilipinas]]
== Mga panlabas na kawing ==
* [http://www.ncca.gov.ph/about-ncca/org-awards/org-awards-national-artist-guidelines.php Patakaran sa pagiging Pambansang Alagad ng Sining] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090828140302/http://www.ncca.gov.ph/about-ncca/org-awards/org-awards-national-artist-guidelines.php |date=2009-08-28 }}
* [https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/ Listahan ng mga Pambansang Alagad ng Sining, ''kinuha noong 23 September 2023''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220922002127/https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/ |date=22 Septiyembre 2022 }}
{{Mga Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas}}
{{DEFAULTSORT:Alagad ng Sining}}
[[Kategorya:Kultura]]
[[Kategorya:Kultura at sining]]
[[Kategorya:Kultura ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Gawad ng Pamahalaan ng Pilipinas]]
b2op5kvz6uigekwgtso6w0gtefcd6mx
2219631
2219630
2026-08-08T00:55:07Z
Bertotits23
72714
2219631
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:National Artist of the Philippines.svg|thumb|Sagisag ng Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]]
Ang '''Pambansang Alagad ng Sining''' ay isang titulo na ibinibigay sa mga [[Mga Pilipino|Pilipino]] na nakamit ng pinakamataas na pagpapakilala dahil sa makabuluhang pag-ambag sa kaunlaran ng mga sining Pilipino: [[Musika]], [[Sayaw]], [[Teatro]], [[Moda]] at [[Arkitektura]], at Sining Pangkapanalig.
Sila ay inihahayag, mula sa kabutihang-loob ng Proklamasyong Pampanguluhan, bilang Pambansang Alagad ng Sining. Pagkatapos, pagkakalooban sila ng Orden ng Pambansang Alagad ng Sining sa pamamagitan ng regalyang kolyar na ginto ng karangalan na binubuo ng maraming palamuti na pinapanday ng [[Bangko Sentral ng Pilipinas]]. Bukod pa sa kolyar, binigyan ang bawat bagong naproklama ng papuri bilang handog sa seremonya ng parangal. Ang [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas]] ay nagpupunong-abala sa isang Gabi ng Parangal para sa mga Pambansang Alagad ng Sining sa [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas|Tanghalang Pambansa]].
Ang Parangal ng Pambansang Alagad ng Sining ay pinamunuan ng [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas]] (CCP) mula sa kabutihang-loob ng Proklamasyong Pampanguluhan Blg. 1001 noong Abril 2, 1972 at ng [[Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining]] (NCCA).
Ang Pamahalaan ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] ay ang nagloloob ng gawad sa mga karapat-dapat na indibidwal na inirerekomenda ng [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas|CCP]] at [[Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining|NCCA]]. Ang unang gawad ay ipinagkabloob kay [[Fernando Amorsolo]], isang [[Mga Pilipino|Pilipinong]] pintor pagkatapos ng kanyang kamatayan.
== Mga pamantayan ==
Ang mga nominasyon ukol sa Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas ay nababatay sa malawakang pamantayan na binalangkas ng [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas]] at [[Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining]]:
# Mga nabubuhay na artista na naging mamamayang Pilipino sa huling sampung taon na nauna sa nominasyon gayundin sa mga namatay pagkatapos ng pagkatatag ng gawad noong 1972 nguni't sila'y mga mamamayang Pilipino sa panahon ng kanyang kamatayan;
# Mga artista na nakapagtulong sa pagbubuo ng damdaming Pilipino ng pagkabansa sa pamamagitan ng kahulugan at anyo ng kanilang mga likha:
# Mga artista na nakakilala sa sarili sa pamamagitan ng pangunguna sa isang paraan ng malikhaing pagpapahiwatig o istilo, gumagawa ng kakintalan sa mga sumusunod na salinlahi ng mga artista;
# Mga artista na nakapaglikha ng makahulugang katawan ng likha at/o nakapagtanghal nang napapanatili ng kahusayan sa pagsasanay ng kanilang anyo ng sining, pagpapayaman ng makasining pagpapahiwatig o estilo; at
# Mga artista na nakikinabang sa malawakang pagtanggap sa pamamagitan ng maprestihiyong pambansa at/o sabansaang pagkakilala, mapanuring paghanga at/o pagsusuri ng kanilang mga likha, mga gawad sa mga maprestihiyong kaganapang pambansa at/o sabansaan.
Ang mga nominasyon ay ipapasa sa Sekretarya ng Pambansang Alagad ng Sining na nilikha ng Lupon ng Gawad sa Pambansang Alagad ng Sining; ang mga dalubhasa mula sa mga iba't ibang larangan ng sining ay uupo sa Unang Deliberasyon upang ihanda ang maikling tala ng mga nominado. Ang Pangalawang Deliberasyon, kung saan nagpupulong nang magkasama ang mga Komisyonado ng [[Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining|NCCA]] at Lupon ng mga Katiwala ng [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas|CCP]], na nagpapasya sa mga pinakahuling narekomenda. Ang tala ay ihaharap sa [[Pangulo ng Pilipinas]], na, sa pamamagitan ng Kautusang Pampanguluhan, nagpapahayag ng mga pinakahuling nominado bilang kasapi ng Orden ng mga Pambansang Alagad ng Sining.<ref>{{cite web |url=https://www.quezon.ph/2006/05/24/proclaimed-a-national-artist-not-awarded/ |title=Proclaimed a National Artist, not awarded |last=Quezon III |first=Manuel L. |date=May 24, 2006 |website=The Explainer |publisher=Manuel L. Quezon III |accessdate= |quote=}}</ref>
== Ang mga Pambansang Alagad ng Sining ==
{| class="wikitable sortable"
! align="center" width="30%" |Pambansang Alagad ng Sining
! align="center" width="30%" |Larangan
! align="center" width="15%" |Taon
! align="center" width="25%" |Nagproklamang Pangulo
|-
|[[Pablo Antonio|Pablo S. Antonio]] <ref name=":5" />
|Arkitektura
|1976
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Leandro Locsin|Leandro V. Locsin]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1990/05may/19900523-PROC-0576-CCA.pdf |title=Proclamation No. 576 Declaring Leandro V. Locsin As National Artist |last= |first= |date=May 23, 1990 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Arkitektura
|1990
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Juan Nakpil|Juan F. Nakpil]] <ref name=":6" />
|Arkitektura
|1973
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Ildefonso Santos|Ildefonso P. Santos]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2006/05may/20060523-PROC-1068-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1068 Declaring Ildefonso P. Santos, Jr. As National Artist For 2006 |last= |first= |date=23 May 2006 |website= |publisher= |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Arkitektura (Arkitekturang Tanawin)
|2006
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|Jose Maria V. Zaragoza <ref>{{Cite web |date=June 20, 2014 |title=Proclamation No.812 Declaring Jose Maria V. Zaragoza (Posthumous) As National Artist For Architecture |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2014/06jun/20140620-PROC-0812-BSA.pdf |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=1 Abril 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401115337/http://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2014/06jun/20140620-PROC-0812-BSA.pdf |url-status=live }}</ref>
|Arkitektura
|2014
|[[Benigno Aquino III]]
|-
|[[Francisco Mañosa|Francisco T. Mañosa]] <ref name=":1" />
|Arkitektura
|2018
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|Ramon Valera <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2006/05may/20060523-PROC-1070-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1070 Declaring Ramon Valera (Posthumous) As National Artist For 2006 |last= |first= |date=23 May 2006 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Moda
|2006
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Salvacion Lim-Higgins]] <ref name=":0" />
|Moda
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|Antonino R. Buenaventura <ref name=":3" />
|Musika
|1988
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Jose Maceda]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1119-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1119 Declaring Jose Maceda As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Musika
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Lucrecia Kasilag|Lucrecia R. Kasilag]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1989/05/18/proclamation-no-411-s-1989/ |title=Proclamation No. 411 Declaring Dr. Lucrecia Roces Kasilag As National Artist |last= |first= |date=May 18, 1989 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |archive-date=28 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210928104310/https://www.officialgazette.gov.ph/1989/05/18/proclamation-no-411-s-1989/ |url-status=live }}</ref>
|Musika
|1989
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Ernani Cuenco|Ernani J. Cuenco]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1999/04apr/19990401-PROC-0091-JEE.pdf |title=Proclamation No. 91 Declaring The Late Ernani Cuenco As National Artist For 1999 |last= |first= |date=April 1, 1999 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Musika
|1999
|[[Joseph Estrada]]
|-
|[[Lucio San Pedro|Lucio D. San Pedro]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1991/05may/19910509-PROC-0725-CCA.pdf |title=Proclamation No. 725 Declaring Lucio San Pedro As National Artist For 1991 |last= |first= |date=May 9, 1991 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Musika
|1991
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Antonio Molina|Antonio J. Molina]] <ref name=":6" />
|Musika
|1973
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Francisco Feliciano]] <ref>{{Cite web |date=June 20, 2014 |title=Proclamation No. 810 Declaring Francisco F. Feliciano As National Artist For Music |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2014/06/20/proclamation-no-810-s-2014/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=1 Abril 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401115339/https://www.officialgazette.gov.ph/2014/06/20/proclamation-no-810-s-2014/ |url-status=dead }}</ref>
|Musika
|2014
|[[Benigno Aquino III]]
|-
|[[Levi Celerio]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1114-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1114 Declaring Levi Celerio As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref><ref>{{Cite web |title=Order of National Artists: Levi Celerio |url=https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/levi-celerio/ |access-date=23 September 2023 |website=National Commission for Culture and the Arts |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=31 Hulyo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220731203300/https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/levi-celerio/ |url-status=dead }}</ref>
|Musika at Panitikan
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Ramon Santos|Ramon P. Santos]] <ref>{{Cite web |date=June 20, 2014 |title=Proclamation No. 811 Declaring Ramon P. Santos As National Artist For Music |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2014/06jun/20140620-PROC-0811-BSA.pdf |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live }}</ref>
|Musika
|2014
|[[Benigno Aquino III]]
|-
|[[Jovita Fuentes]] <ref name=":5" />
|Musika
|1976
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Felipe Padilla de León|Felipe Padilla De Leon]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1115-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1115 Declaring Felipe De Leon As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Musika
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Andrea Veneracion|Andrea O. Veneracion]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1999/12dec/19991201-PROC-0219-JEE.pdf |title=Proclamation No. 219 Declaring Andrea Veneracion As National Artist For 1999 |last= |first= |date=December 1, 1999 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |archive-date=28 Hulyo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230728133213/http://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1999/12dec/19991201-PROC-0219-JEE.pdf |url-status=dead }}</ref>
|Musika
|1999
|[[Joseph Estrada]]
|-
|[[Atang dela Rama|Honorata “Atang” dela Rama]] <ref>{{Cite web |date=May 8, 1987 |title=Proclamation No. 104 Declaring Mrs. Honorata “Atang” De La Rama As National Artist |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1987/05/08/proclamation-no-104-s-1987/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Order of National Artists: Honorata “Atang” Dela Rama |url=https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/honorata-atang-dela-rama/ |access-date=23 September 2023 |website=National Commission for Culture and the Arts |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=31 Hulyo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220731202219/https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/honorata-atang-dela-rama/ |url-status=dead }}</ref>
|Musika at Teatro
|1987
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Ryan Cayabyab]] <ref name=":1">{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2018/10oct/20181024-PROC-606-RRD.pdf |title=Proclamation No. 606 Declaring Raymundo “Ryan” Cayabyab, Amelia Lapeña-Bonifacio, Lauro “Larry” Alcala (Posthumous), Resil B. Mojares, Ramon L. Muzones (Posthumous), Eric De Guia And Francisco Mañosa As National Artists For 2018 |last= |first= |date=24 October 2018 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Musika
|2018
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Fides Cuyugan-Asensio]] <ref name=":0" />
|Musika
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Francisco Arcellana]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1990/05may/19900523-PROC-0574-CCA.pdf |title=Proclamation No. 574 Declaring Francisco Arcellana As National Artist |last= |first= |date=May 23, 1990 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikan
|1990
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Edith Tiempo|Edith L. Tiempo]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1999/12dec/19991201-PROC-0218-JEE.pdf |title=Proclamation No. 218 Declaring Edith Tiempo As National Artist For 1999 |last= |first= |date=December 1, 1999 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |archive-date=2 Marso 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302202141/http://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1999/12dec/19991201-PROC-0218-JEE.pdf |url-status=dead }}</ref>
|Panitikan
|1999
|[[Joseph Estrada]]
|-
|[[Bienvenido Lumbera]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2006/05may/20060523-PROC-1065-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1065 Declaring Bienvenido L. Lumbera As National Artist For 2006 |last= |first= |date=23 May 2006 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikan
|2006
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[N.V.M. Gonzalez]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1116-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1116 Declaring N.V.M. Gonzales As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikan
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Virgilio Almario|Virgilio S. Almario]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2003/05may/20030526-PROC-0386-GMA.pdf |title=Proclamation No. 386 Declaring Virgilio S. Almario (A.K.A. Rio Alma) As National Artist For 2003 |last= |first= |date=May 26, 2003 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikan
|2003
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Cirilo Bautista|Cirilo F. Bautista]] <ref>{{Cite web |date=June 20, 2014 |title=Proclamation No. 809 Declaring Cirilo F. Bautista As National Artist For Literature |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2014/06jun/20140620-PROC-0809-BSA.pdf |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=25 Hunyo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220625174143/https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2014/06jun/20140620-PROC-0809-BSA.pdf |url-status=dead }}</ref>
|Panitikan
|2014
|[[Benigno Aquino III]]
|-
|[[Nick Joaquin]] <ref name=":5" />
|Panitikan
|1976
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Amado Hernandez|Amado V. Hernandez]] <ref name=":6" />
|Panitikan
|1973
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Lazaro Francisco]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2009/07jul/20090706-PROC-1824-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1824 Declaring Lazaro A. Francisco As National Artist (Posthumous) |last= |first= |date=6 July 2009 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikan
|2009
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[F. Sionil Jose]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2001/04apr/20010420-PROC-0031-GMA.pdf |title=Proclamation No. 31 Declaring F. Sionil Jose As National Artist For 2001 |last= |first= |date=April 20, 2001 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikan
|2001
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Carlos Romulo|Carlos P. Romulo]] <ref name=":4" />
|Panitikan
|1982
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Jose Garcia Villa]] <ref name=":6" />
|Panitikan
|1973
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Alejandro Roces|Alejandro R. Roces]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2003/05may/20030526-PROC-0387-GMA.pdf |title=Proclamation No. 387 Declaring Alejandro R. Roces As National Artist For 2003 |last= |first= |date=May 26, 2003 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikan
|2003
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|Resil Mojares <ref name=":1" />
|Panitikan
|2018
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|Ramon Muzones <ref name=":1" />
|Panitikan
|2018
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|Gemino Abad <ref name=":0" />
|Panitikan
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Carlos Quirino]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1121-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1121 Declaring Carlos Quirino As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Panitikang Pangkasaysayan
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Lino Brocka]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1113-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1113 Declaring Lino Brocka As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Pelikula
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Ishmael Bernal]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2001/04apr/20010420-PROC-0033-GMA.pdf |title=Proclamation No. 33 Declaring Ishmael Bernal (Posthumous) As National Artist For 2001 |last= |first= |date=April 20, 2001 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Pelikula
|2001
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Manuel Conde]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2009/06jun/20090630-PROC-1823-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1823 Declaring Manuel P. Urbano, A.K.A. Manuel Conde As National Artist (Posthumous) |last= |first= |date=30 June 2009 |website=Official Gazatte |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live |accessdate=23 September 2023 |quote= }}</ref>
|Pelikula
|2009
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Gerardo de León]] <ref name=":4">{{Cite web |date=June 10, 1982 |title=Proclamation No. 2207 Declaring Gerardo De Leon And Carlos P. Romulo As National Artists |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1982/06/10/proclamation-no-2207-s-1982/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live }}</ref>
|Pelikula
|1982
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Fernando Poe, Jr.]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2006/05may/20060523-PROC-1069-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1069 Declaring The Late Ronald Allan K. Poe A.K.A. Fernando Poe, Jr. (Posthumous) As National Artist For 2006 |last= |first= |date=23 May 2006 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2012/07jul/20120720-PROC-0435-BSA.pdf |title=Proclamation No. 435 Confirming Proclamation No. 1069 Dated May 23, 2006 Declaring The Late Ronald Allan K. Poe A.K.A. Fernando Poe Jr. (Posthumous) As National Artist For 2006 |last= |first= |date=20 July 2012 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Pelikula
|2006
|[[Gloria Macapagal Arroyo]] (2006), [[Benigno Aquino III]] (2012)
|-
|[[Eddie Romero|Eddie S. Romero]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2003/05may/20030526-PROC-0383-GMA.pdf |title=Proclamation No. 383 Declaring Edgar Sinco Romero (A.K.A. Eddie Romero) As National Artist For 2003 |last= |first= |date=May 26, 2003 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Pelikula
|2003
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Kidlat Tahimik|Eric "Kidlat Tahimik" de Guia]] <ref name=":1" />
|Pelikula
|2018
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Marilou Diaz-Abaya]] <ref name=":0" />
|Pelikula
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Nora Aunor]] <ref name=":0" />
|Pelikula
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Ricky Lee]] <ref name=":0" />
|Pelikula
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Francisca Reyes-Aquino]] <ref name=":6">{{Cite web |date=May 15, 1973 |title=Proclamation No. 1144 Declaring Francisca Reyes Aquino, Carlos V. Francisco, Amado V. Hernandez, Antonio J. Molina, Juan F. Nakpil, Guillermo E. Tolentino And Jose Garcia Villa National Artists; And Amending Proclamation No. 1001 Dated April 27, 1972, By Creating A National Artists Awards Committee, Hereinafter To Administer The Conferment Of The Award/Decoration Of National Artist |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1973/05/15/proclamation-no-1144/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=November 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211108004326/https://www.officialgazette.gov.ph/1973/05/15/proclamation-no-1144/ |url-status=dead }}</ref>
|Sayaw
|1973
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Ramon Obusan]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2006/05may/20060523-PROC-1066-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1066 Declaring Ramon A. Obusan As National Artist For 2006 |last= |first= |date=23 May 2006 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sayaw
|2006
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Alice Reyes]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2014/06jun/20140620-PROC-0807-BSA.pdf |title=Proclamation No. 807 Declaring Alice Reyes As National Artist For Dance |last= |first= |date=20 June 2014 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sayaw
|2014
|[[Benigno Aquino III]]
|-
|[[Leonor Orosa-Goquingco|Leonor Orosa-Goquingco]] <ref name=":5" />
|Sayaw
|1976
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Lucrecia Reyes-Urtula]] <ref name=":3">{{Cite web |date=June 6, 1988 |title=Proclamation No. 265 Declaring Ms. Lucrecia Reyes Urtula And Col. Antonio Buenaventura As National Artists |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1988/06/06/proclamation-no-265-s-1988/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=12 Disyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181212043800/https://www.officialgazette.gov.ph/1988/06/06/proclamation-no-265-s-1988/ |url-status=dead }}</ref>
|Sayaw
|1988
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Agnes Locsin|Agnes D. Locsin]] <ref name=":0">{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2022/06jun/20220610-PROC-1390-RRD.pdf |title=Proclamation No. 1390 Declaring Agnes D. Locsin, Salvacion Lim-Higgins (Posthumous), Marilou Diaz-Abaya (Posthumous), Ricardo “Ricky” Lee, Nora Cabaltera Villamayor, Gemino H. Abad, Fides Cuyugan-Asensio, And Antonio “Tony” Mabesa As National Artists For 2022 |last= |first= |date=10 June 2022 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sayaw
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Fernando Amorsolo|Fernando Amorsolo]] <ref>{{Cite web |date=April 27, 1972 |title=Proclamation No. 1001 Declaring Fernando Amorsolo A National Artist |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1972/04/27/proclamation-no-1001/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1972
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Hernando Ocampo|Hernando R. Ocampo]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1991/05may/19910509-PROC-0724-CCA.pdf |title=Proclamation No. 724 Declaring The Late Hernando R. Ocampo As National Artist For 1991 |last= |first= |date=May 9, 1991 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1991
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Benedicto Cabrera|Benedicto "BenCab" R. Cabrera]] <ref>{{Cite web |date=May 23, 2006 |title=Proclamation No. 1067 Declaring Benedicto. R. Cabrera As National Artist For 2006 |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2006/05/23/proclamation-no-1067-s-2006/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|2006
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Carlos Francisco|Carlos "Botong" V. Francisco]] <ref name=":6" />
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1973
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|Cesar Legaspi <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1990/05may/19900523-PROC-0575-CCA.pdf |title=Proclamation No. 575 Declaring Cesar Legaspi As National Artist |last= |first= |date=May 23, 1990 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1990
|[[Corazon Aquino]]
|-
|[[Abdulmari Asia Imao]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2006/05may/20060523-PROC-1071-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1071 Declaring Abdulmari Asia Imao As National Artist For 2006 |last= |first= |date=23 May 2006 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Iskultura)
|2006
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Guillermo Tolentino|Guillermo Tolentino]] <ref name=":6" />
|Sining Biswal (Iskultura)
|1973
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Arturo R. Luz]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1118-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1118 Declaring Arturo Luz As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|Federico Aguilar Alcuaz <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2009/07jul/20090706-PROC-1825-GMA.pdf |title=Proclamation No. 1825 Declaring Federico Aguilar Alcuaz As National Artist |last= |first= |date=6 July 2009 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|2009
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Napoleon Abueva]] <ref name=":5">{{Cite web |date=March 25, 1976 |title=Proclamation No. 1539 Declaring Napoleon V. Abueva, Pablo Antonio, Lamberto V. Avellana, Victorio G. Edades, Jovita Fuentes, Leonor Orosa Goquinco And Nick Joaquin As National Artists |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1976/03/25/proclamation-no-1539-s-1976/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Iskultura)
|1976
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|J. Elizalde Navarro <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1999/12dec/19991201-PROC-0217-JEE.pdf |title=Proclamation No. 217 Declaring J. Elizalde Navarro As National Artist For 1999 (Posthumous) |last= |first= |date=December 1, 1999 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1999
|[[Joseph Estrada]]
|-
|Francisco V. Coching <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2014/06jun/20140620-PROC-0808-BSA.pdf |title=Proclamation N0. 808 Declaring Francisco V. Coching (Posthumous) As National Artist For Visual Arts |last= |first= |date=20 June 2014 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Komiks)
|2014
|[[Benigno Aquino III]]
|-
|Victorio C. Edades <ref name=":5" />
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1976
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Ang Kiukok]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2001/04apr/20010420-PROC-0032-GMA.pdf |title=Proclamation No. 32 Declaring Ang Kiukok As National Artist For 2001 |last= |first= |date=April 20, 2001 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |archive-date=10 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110181013/https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2001/04apr/20010420-PROC-0032-GMA.pdf |url-status=dead }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|2001
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Jose Joya|Jose T. Joya]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2003/05may/20030526-PROC-0385-GMA.pdf |title=Proclamation No. 385 Declaring The Late Jose T. Joya As National Artist For 2003 |last= |first= |date=May 26, 2003 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|2003
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Vicente Manansala|Vicente S. Manansala]] <ref>{{Cite web |date=August 26, 1981 |title=Proclamation No. 2107 Declaring Vicente S. Manansala As National Artist |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1981/08/26/proclamation-no-2107-s-1981/ |access-date=23 September 2023 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=8 Hunyo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230608191735/https://www.officialgazette.gov.ph/1981/08/26/proclamation-no-2107-s-1981/ |url-status=dead }}</ref>
|Sining Biswal (Pagpipinta)
|1981
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Larry Alcala]] <ref name=":1" />
|Sining Biswal (Kartoons)
|2018
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Daisy Avellana|Daisy Hontiveros-Avellana]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1999/12dec/19991201-PROC-0216-JEE.pdf |title=Proclamation No. 216 Declaring Daisy Avellana As National Artist For 1999 |last= |first= |date=December 1, 1999 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Teatro (Sining Pandulaan)
|1999
|[[Joseph Estrada]]
|-
|[[Rolando Tinio|Rolando S. Tinio]] <ref>{{Cite web |title=Order of National Artists: Rolando S. Tinio |url=https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/rolando-s-tinio/ |access-date=23 September 2023 |website=National Commission for Culture and the Arts |archive-date=3 Agosto 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220803234242/https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/rolando-s-tinio/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1120-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1120 Declaring Rolando Tinio As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Teatro at Panitikan
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Wilfrido Maria Guerrero|Wilfrido Ma. Guerrero]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/1997/10oct/19971009-PROC-1117-FVR.pdf |title=Proclamation No. 1117 Declaring Wilfrido Ma. Guerrero As National Artist For 1997 |last= |first= |date=October 9, 1997 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Teatro
|1997
|[[Fidel V. Ramos]]
|-
|[[Severino Montano]] <ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2001/04apr/20010420-PROC-0034-GMA.pdf |title=Proclamation No. 34 Declaring Severino Montano (Posthumous) As National Artist For 2001 |last= |first= |date=April 20, 2001 |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |accessdate=23 September 2023 |quote= |url-status=live }}</ref>
|Teatro
|2001
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|-
|[[Lamberto V. Avellana]] <ref name=":5" /><ref>{{Cite web |title=Order of National Artist: Lamberto V. Avellana |url=https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/lamberto-v-avellana/ |access-date=23 September 2023 |website=National Commission for Culture and the Arts |publisher=Republic of the Philippines |archive-date=9 Agosto 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180809073731/http://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/lamberto-v-avellana/ |url-status=dead }}</ref>
|Teatro at Pelikula
|1976
|[[Ferdinand Marcos]]
|-
|[[Amelia Lapeña-Bonifacio]] <ref name=":1" />
|Teatro
|2018
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|[[Tony Mabesa]] <ref name=":0" />
|Teatro
|2022
|[[Rodrigo Duterte]]
|-
|Salvador F. Bernal <ref>{{Cite web |title=Order of National Artists: Salvador F. Bernal |url=https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/salvador-f-bernal/ |access-date=23 September 2023 |website=National Commission for Culture and the Arts |archive-date=3 Agosto 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220803234248/https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/salvador-f-bernal/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":2">{{cite web |last= |first= |date=May 26, 2003 |title=Proclamation No. 384 Declaring Salvador F. Bernal As National Artist For 2003 |url=https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2003/05may/20030526-PROC-0384-GMA.pdf |website=Official Gazette |publisher=Republic of the Philippines |quote= |accessdate=23 September 2023 |url-status=live }}</ref>
|Teatro at Disenyong Pang-Teatro
|2003
|[[Gloria Macapagal Arroyo]]
|}
== Sanggunian ==
{{reflist}}
== Tingnan din ==
* [[Sentrong Pangkultura ng Pilipinas]]
* [[Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining]]
* [[Kultura ng Pilipinas]]
== Mga panlabas na kawing ==
* [http://www.ncca.gov.ph/about-ncca/org-awards/org-awards-national-artist-guidelines.php Patakaran sa pagiging Pambansang Alagad ng Sining] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090828140302/http://www.ncca.gov.ph/about-ncca/org-awards/org-awards-national-artist-guidelines.php |date=2009-08-28 }}
* [https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/ Listahan ng mga Pambansang Alagad ng Sining, ''kinuha noong 23 September 2023''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220922002127/https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/national-artists-of-the-philippines/ |date=22 Septiyembre 2022 }}
{{Mga Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas}}
{{DEFAULTSORT:Alagad ng Sining}}
[[Kategorya:Kultura]]
[[Kategorya:Kultura at sining]]
[[Kategorya:Kultura ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Gawad ng Pamahalaan ng Pilipinas]]
f174hi847ngenoauiixs882gf6ex8gl
Bajo de Masinloc
0
54492
2219641
2219386
2026-08-08T01:44:47Z
KyutKoTalaga
152379
/* Mga kawing panlabas */
2219641
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Disputed Islands
| plural =
| name = Buhanginan ng Panatag
| image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg
| image caption = Larawan ng Buhanginan ng Panatag mula sa NASA
| image size = 250px
| locator map =
| map-custom =
| native name =
| native name link =
| other_names = '''Scarborough Shoal'''<br/>'''Bajo de Masinloc'''<br/>'''Pulo ng Huangyan'''<br/>'''Minzhu Jiao'''<br/>
| location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]]
| coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}}
| archipelago = {{convert|150|km2|mi2}}
| total islands =
| major islands =
| area =
| length =
| width =
| coastline =
| highest mount = Timog Bato o ''South Rock''
| elevation = {{convert|3|m|ft}}
| country = Pilipinas
| country admin divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]]
| country admin divisions = [[Masinloc, Zambales|Masinloc]], [[Zambales]]
| country claim = Republikang Bayan ng Tsina
| country 1 claim = Republika ng Tsina (Taiwan)
| population = wala
| population as of =
| density =
| ethnic groups =
| additional info =
| website =
}}
Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng Pampang ng Macclesfield sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref>
Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref>
Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref>
Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref>
Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref>
== Heograpiya ==
Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" />
Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" />
== Pandaigdigang batas ==
Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref>
Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo. Ang pagkaantala at kawalan ng pagpapatuloy na naaayon sa pagpapanatili ng karapatan ay kinakailangang nagkakaiba depende kung ang mga sangkot ay mga pinaninirahang rehiyon o mga rehiyong walang naninirahan, o mga rehiyong napalilibutan ng mga teritoryo kung saan walang pagtatalo tungkol sa soberanya, o mga rehiyong maaaring marating, halimbawa, mataas na dagat.”<ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=840|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024 |language=en}}</ref> Para sa mga teritoryong walang naninirahan, ipinasiya sa kaso ng Pulo ng Clipperton noong 1931 na “kung ang isang teritoryo, dahil sa ganap na itong walang naninirahan, ay mula sa unang sandali ng paglitaw roon ng estadong sumasakop ay nasa ganap at hindi pinagtatalunang pagtatapon ng estadong iyon, mula sa sandaling iyon ay dapat ituring na ganap ang pagkuha ng pagmamay-ari, at sa gayon ay kumpleto na ang pananakop. Ang katotohanang hindi isinagawa ng [Pransiya] ang kaniyang awtoridad doon sa isang positibong paraan ay hindi nangangahulugang nawala ang isang pagkuha ng teritoryo na ganap nang naisakatuparan.”<ref>Arbitral Award on the Subject of the Difference Relative to the Sovereignty over Clipperton Island, American Journal of International Law 26, No. 2 (April 1931); 390.</ref> Pinagtibay ang pasyang ito sa kaso ng Silangang Greenland noong 1933.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, pp. 51-52, PCIJ Series A/B. 53</ref>
Sa kaso ng Silangang Greenland sa pagitan ng Norway at Denmark, itinatag ang doktrina ng kritikal na petsa. Ipinasiya ng Permanent Court of International Justice (PCIJ) na ang proklamasyon ng Norway noong Hulyo 10, 1931 na nagsasabing inaangkin nito ang Silangang Greenland ay ang “kritikal na petsa” sa kasong iyon.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, PCIJ Series A/B. No. 53</ref>
Sa ilalim ng prinsipyo ng ''[[Uti possidetis juris|uti possidetis juris]]'', dapat igalang ng lahat ng estado ang mga hangganan ng mga dating kolonya. Itinatag ito matapos ang kaso ng Frontier Dispute sa pagitan ng Burkina Faso at Mali. Ipinasiya ng ICJ na ang ''uti possidetis juris'' ay isang “pangkalahatang prinsipyo na lohikal na nauugnay sa pagkakamit ng kalayaan, saan man ito maganap. Ang malinaw na layunin nito ay pigilan ang kalayaan at katatagan ng mga bagong estado na malagay sa panganib dahil sa mga alitang magkakapatid na dulot ng paghamon sa mga hangganan kasunod ng pag-alis ng namamahalang kapangyarihan… “Ang layunin nito, noong panahong nakamit ng mga dating kolonya ng Espanya sa Amerika ang kanilang kalayaan, ay pigilan ang anumang mga plano ng mga kapangyarihang kolonyal na hindi Amerikano na maaaring maghangad sa mga rehiyong itinalaga ng dating estadong metropolitano sa isang dibisyon o iba pa, ngunit na nanatiling walang naninirahan o hindi pa natutuklasan.”<ref>{{Cite web |title=uti possidetis juris |url=https://www.law.cornell.edu/wex/uti_possidetis_juris |access-date=2024-08-02 |website=LII / Legal Information Institute |language=en}}</ref>
Sa pandaigdigang batas, hindi maaaring magtatag ng titulo sa teritoryo ang mga mapa maliban kung kalakip ang mga ito sa isang kasunduan. Bukod dito, ang mga mapang unilateral na ginawa ng isang estado, kahit hindi kalakip ng isang kasunduan, ay maaaring magbigkis sa estadong gumawa nito kung ang mga ito ay “salungat sa interes nito.” Itinatag ito sa kaso ng Delimitation of the Border between the State of Eritrea and Ethiopia noong 2002, at pinagtibay sa arbitrasyon ng Pedra Blanca sa pagitan ng Malaysia at Singapore noong 2008, nang ipasiya ng ICJ: “Nananatiling totoo ang pahayag ng heograpikal ang mapa, lalo na kapag ang estadong naaapektuhan nang salungat ay siya mismo ang gumawa at nagpalaganap nito, kahit laban sa sarili nitong interes.”<ref>Case Concerning Sovereignty over Pedra Blanca/Pulau Batu Puteh, Middle Rocks and South Ledge, Malaysia v.Singapore, ICJ, May 23, 2008.</ref>
== Kasaysayan ==
[[File:Carta_Hydrographica_y_Chorographica_de_las_Yslas_Filipinas_Dedicada_al_Rey_Nuestro_Señor_por_el_Mariscal_d._Campo_D._Fernando_Valdes_Tamon_Cavallº_del_Orden_de_Santiago_de_Govor._Y_Capn.jpg|thumb|Ipinapakita ng [[Mapa ng Velarde|mapa ng Velarde]] noong 1734 ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> ''Lumbay'', ''Los Bajos de Paragua'', pati na rin ang ''[[Borneo|Borney]]''. Ang mapa ay isa sa mga pangunahing ebidensiya sa kaso ng ''[[Pilipinas v. Tsina]]'' sa PCA laban sa tinatawag na nine-dash line na mga pag-aangkin ng Tsina.<ref name=":0">{{Cite web |date=20 September 2019 |title=Ever heard of the 1734 Murillo Velarde map and why it should be renamed? |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190927034721/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map |archive-date=27 September 2019 |access-date=6 May 2020 |work=[[Rappler]]}}</ref>]]
[[File:Galit_panacot_lumbay.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1734]]
[[File:Galit, Panacot, Lumbay, and Scarborough Shoal.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'', ''Lumbay'', at ''Scarborough Shoal'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1794]]
[[File:Scarboro_from_Mannevillette.png|thumb|Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal''), kasama ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1810, na orihinal na inilathala noong 1771.<ref name=1771map>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|date=1771|publisher=Alexander Dalrymple}}</ref>]]
[[File:Philippine Island - Luzon Island - NARA - 68157141.jpg|thumb|Aerial na tanawin ng Bajo de Masinloc (1938)]]
Ang pangalang Ingles ng Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal'') ay hinango mula sa barkong pangkalakal na sibilyan ng Britanya na Scarborough, na sumadsad sa bahura noong Setyembre 12, 1748.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}-->
Naniniwala ang Pilipinas na tumutukoy ito sa isa sa tatlong pulo, ang Galit (“galit”), Panacot (panakot, “banta”), at Lumbay (lumbáy, “kalungkutan”), na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa ng Velarde noong 1734,<ref name="auto">{{Cite news|url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea|title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea'|author=Florangel Rosario Braid
|date=January 13, 2025|newspaper=Manila Bulletin |language=en}}</ref> kasama ang iba pang mga mapa na naglalarawan sa Bajo de Masinloc, Galit, Panacot, at Lumbay na inilathala sa kaparehong panahon.<ref>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|publisher=Jean Baptiste Nicholas D. D'Apre de Mannevillette|access-date=12 November 2024|location=Paris|edition=1775 |language=en}}</ref>
Ilang bansa ang gumawa ng mga makasaysayang pag-angkin sa paggamit ng Bajo de Masinloc. Noong Abril 1800, pinangalanan itong '''Bahura ng Maroona''' (''Maroona Shoal'') matapos suriin ng ''Santa Lucía'', isang frigatang pandigma ng Espanya sa ilalim ng mga utos ni Almirante [[Alejandro Malaspina|Malaspina]], at ginamit ang pangalang ito sa isang tsart noong 1808, ngunit kalaunan ay pinalitan sa Pilipinas ng pangalang '''''Bajo de Masinglo'''''.<ref name=Bonnet2012>{{cite book|first1 =François-Xavier |last1 = Bonnet |title =Les Notes de l'Irasec n°14 - Irasec's Discussion Papers #14 Geopolitics of Scarborough Shoal |publisher =IRASEC, Bangkok |date=November 2012 |url=https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal |archive-url=https://web.archive.org/web/20230130184552/https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal|access-date=July 12, 2024 |archive-date=January 30, 2023 |url-status=live|pages=1–42}}</ref>{{rp|8}} Ang pangalang “''Maroona Shoal''” (Bahura ng Maroona) ay ginagamit pa rin kasabay ng ibang pangalan sa mga tsart pangkaragatan sa wikang Ingles noong 1889.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|9}}
Noong 1734, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang unang edisyon ng mapa ng Velarde, na nagpapakita ng mga lokasyong kabilang sa teritoryo ng [[Pilipinas]]. Ayon sa Pilipinas, ipinapakita ng mapa ang aktuwal na soberanya sa Bajo de Masinloc (na tinatawag na Panacot sa mapa) at sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] (na tinatawag na Los Bajos de Paragua), at ito ang pinakamaagang mapa na nagpapakita ng soberanya sa mga nabanggit na teritoryo.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=UKf8iQ1Vje4 |title=Philippine Island Territories in the West Philippine Sea |date=2024-06-08 |work=Institute for Maritime and Ocean Affairs |access-date=2024-08-02 |via=YouTube}}</ref><ref name="auto"/><ref>{{cite book |last1=Storms |first1=Martijn |last2=Cams |first2=Mario |last3=Demhardt |first3=Imre Josef |last4=Ormeling |first4=Ferjan |title=Mapping Asia: Cartographic Encounters Between East and West: Regional Symposium of the ICA Commission on the History of Cartography, 2017 |date=13 May 2019 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-90406-1 |page=92 |url=https://books.google.com/books?id=6VdiDwAAQBAJ&pg=PA92 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Vitug |first1=Marites Dañguilan |title=Rock Solid: How the Philippines Won Its Maritime Case against China |date=21 November 2018 |publisher=Ateneo de Manila University Press |isbn=978-971-550-887-2 |url=https://books.google.com/books?id=BMZ6DwAAQBAJ&pg=PT95 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref name="auto1">{{Cite journal |author=Li Xiaocong |script-title=zh:从古地图看黄岩岛的归属 |language=zh |trans-title=Viewing the Ownership of Huangyan Island from Ancient Maps |journal=Journal of Nanjing University (Philosophy, Humanities and Social Sciences) |issue=4 |year=2015 |url=http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624091547/http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |archive-date=24 June 2016}}</ref> Ang kasalukuyang pangalang Ingles ng mga karang ay pinili ni Kapitan [[Philippe d'Auvergne|Philippe D'Auvergne]], na ang [[Kompanya sa Silangang Indiya]] [[East Indiaman|''East Indiaman'']] [[Scarborough (barkong EIC noong 1740)|''Scarborough'']] ay panandaliang sumadsad sa isa sa mga bato noong Setyembre 12, 1748, bago nagpatuloy sa paglalayag patungong Tsina.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}-->
May mga mapa ng [[Dinastiyang Qing]] na batay sa isang akda noong 1767 na nagpapakita ng maraming pulo sa [[Dagat Timog Tsina]]. Ang mga pinakamalalayo ay malapit sa baybayin ng [[Hainan|Pulo ng Hainan]] at sa kalupaan ng Tsina (''Mainland China''), sa halip na sa mga pulo malapit sa Kapuluan ng Kalayaan o Bajo de Masinloc.{{Efn|Dalawang mapa ng Dinastiyang Qing ang nasa Library of Congress ng Estados Unidos. Pareho silang nakatala sa katalogo bilang mga mapa na nilikha mula sa orihinal na akda noong 1767.<ref>{{cite web|publisher=Library of Congress|url=https://www.loc.gov/search/?fa=contributor:huang,+qianren|title= Library of Congress:Search:Contributer Huang, Qianren|access-date=19 July 2024}}</ref>}}
Noong 1771, inilathala ni Jean-Baptiste Nicolas Denis d'Après de Mannevillette ang isang mapa ng Dagat Tsina na kinabibilangan ng Bajo de Masinloc, kasama ang tatlong hindi pinangalanang bahura na malapit sa baybayin ng Luzon.<ref name=1771map /> Nagsagawa ang pamahalaang kolonyal ng Espanya ng [[Kapitaniya Heneral ng Pilipinas]] ng unang pagsusuri sa Bajo de Masinloc noong Mayo 4, 1792. Ang pagsusuring ito, na pinamagatang ''Plano de la Navigación'', ay isinagawa ni [[Alejandro Malaspina]] sakay ng barkong Santa Lucía, kasama ang mga Pilipino.<ref>{{Cite web | url=https://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | title=1792 Plano de la Navigacion | website=www.imoa.ph | access-date=19 June 2024 | archive-date=29 May 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190529140016/http://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | url-status=dead }}</ref> Ipinapakita ng isang tsart na inilathala noong 1794 ang Bajo de Masinloc nang may ilang detalye, kasama ang petsa ng insidente ng pagsadsad, habang ang Galit, Panacot, at Lumbay ay ipinapakita lamang bilang mga putol-putol na balangkas.<ref>{{cite web|url=https://catalogue.nla.gov.au/catalog/4778119|title=A chart of the China Sea, and Philippine Islands, with the Archipelagos of Felicia and Soloo, shewing the whole tract comprized between Canton and Balambangan with the soundings, shoals, rocks, & ca. [cartographic material] / composed from an original drawing communicated by Capt. Robert Carr, and compared with the map of Pedro Murillo de Velarde, engraved at Manilla in 1734, as well as with the surveys of several British navigators |publisher=National Library of Australia|date=1794}}</ref> Noong 1808, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1808, na nagpapakita sa soberanong teritoryo ng Pilipinas, kabilang ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan, na kinilala ng internasyunal na komunidad. Noong 1875, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang mas kumpletong edisyon ng ''Carta General del Archipiélago Filipino'' upang tukuyin ang opisyal na teritoryo ng Pilipinas.<ref name="mb.com.ph">{{Cite web |title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea' |url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea |access-date=2024-08-02 |website=Manila Bulletin |date=9 February 2024 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Panatag is proven PH territory; China claims it by bogus history |url=https://www.philstar.com/the-freeman/opinion/2024/03/27/2343536/panatag-proven-ph-territory-china-claims-it-bogus-history |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref>
Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.
Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas. Naniniwala ang mga manunuri na ang Kasunduan sa Washington (1900) ay tumukoy lamang sa mga pulo ng Sibutu at Cagayan de Sulu, gayundin sa Bajo de Masinloc.<ref name="mb.com.ph"/> Sa kaso ng Islas Palmas, muling iginiit ng Estados Unidos, bilang kinatawan ng teritoryo ng Pilipinas, sa isang ''memorandum'' na ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875 ay “kapwa opisyal na mapa ng Amerika at opisyal na mapa ng Espanya” ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{cite news |last=Mateo |first=Janvic |date=September 3, 2024 |title=DND gets copy of 1875 map of Philippines |url=https://www.philstar.com/headlines/2024/09/03/2382494/dnd-gets-copy-1875-map-philippines |work=The Philippine Star |access-date=August 6, 2026}}</ref> Ayon sa Pilipinas, nag-oobliga ito sa Estados Unidos na kilalanin ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Carpio debunks China lie about owning Spratlys |url=https://www.philstar.com/opinion/2023/10/18/2304571/carpio-debunks-china-lie-about-owning-spratlys |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=de la Vega |first=Chito |date=2023-11-11 |title=Analysis: The most complicated dispute in the world |url=https://www.rappler.com/voices/thought-leaders/analysis-the-most-complicated-dispute-in-the-world/ |access-date=2024-08-02 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Mula 1899 hanggang 1902, muling inilathala at muling inilabas ng Kagawaran ng Digmaan ng Estados Unidos sa teritoryo ng Pilipinas nang apat na beses ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875, na may mga na-update na katangian tulad ng mga linya ng telegrapo ng militar at kable, mga linya ng [[Eastern Cable Company]], at mga hangganan ng mga kagawaran ng militar. Ayon sa Pilipinas, isinama sa mga mapa ang Bajo de Masinloc bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |title=1901 U.S. War Department Map of the Philippines |url=https://www.geographicus.com/P/AntiqueMap/ArchipielagoFilipino-wardept-1901 |access-date=2024-08-02 |website=Geographicus Rare Antique Maps |language=en}}</ref>
Noong 1909, pinangunahan ng Tsina sa ilalim ng Dinastiyang Qing ang isang ekspedisyon sa Kapuluang Paracel, at sa unang pagkakataon ay pormal na ipinahayag ang pag-angkin nito sa mga ito.<ref name=Tonnesson2006>{{cite journal|first1 =Stein|last1 =Tonnesson|via =International Peace Research Institute, Oslo|url =https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline |title =The South China Sea in the Age of European Decline|archive-url =https://web.archive.org/web/20160305181104/https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline|archive-date= 2016-03-05 |pages= 1–41|journal= Modern Asian Studies|publisher=Cambridge University Press, United Kingdom|year =2006|access-date= 2009-04-13|doi =10.1017/S0026749X06001727|volume =40|issue =1|url-access =subscription}}</ref>{{rp|p=8}}<ref>{{cite web|url=https://cimsec.org/chinas-claim-spratly-islands-just-mistake/|title=China's Claim to the Spratly Islands is Just a Mistake|author=Bill Hayton|publisher=CIMSEC|date=May 16, 2018|quote=In the end, the Chinese government decided that it could not prove a claim to the Spratlys}}</ref>
Ang pandaigdigang paglilitis hinggil sa pagsagip na nagresulta sa pagkawasak ng barkong Suweko na ''Nippon'' noong Mayo 8, 1913, sa Bajo de Masinloc ay dininig at kinilala ng mga umaangkin sa Pilipinas.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=9}}
Noong dekada 1930, ang [[Republika ng Tsina (1912–1949)|Republika ng Tsina]] at ang [[Pamahalaang Insular ng Kapuluang Pilipinas]], nang hindi alam ginagawa ng isa't isa, ay nagsagawa ng mga hakbang ng pag-angkin sa Bajo de Masinloc.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=4}} Noong Abril 1935, naglathala ang Tsina ng isang mapa na kasama ang Bajo de Masinloc sa bilang bahagi ng teritoryo nito.<ref name="Bonnet2012" />{{rp|p=15}}
Noong 1935, pinasinayaan ang [[Komonwelt ng Pilipinas]] sa ilalim ng [[Saligang Batas ng Pilipinas|Konstitusyon ng Pilipinas ng 1935]], na muling nagpatibay sa mga pag-aangkin ng Pilipinas sa teritoryo alinsunod sa Kasunduan sa Paris ng 1898, Kasunduan sa Washington ng 1900, at Kasunduan ng Estados Unidos–Reyno Unido ng 1930.<ref>{{Cite web | url=https://www.officialgazette.gov.ph/constitutions/the-1935-constitution/ | title=The 1935 Constitution | website=www.officialgazette.gov.ph}}</ref><!--tala para sa mga editors—ang mga sumunod na konstitusyon ng Pilipinas noong 1971 at 1986 ay hindi direktang bumabanggit sa mga kasunduang ito; tingnan ang https://link.springer.com/article/10.1007/s12180-009-0003-5-->
Noong 1938, hiniling ng Komonwelt ng Pilipinas sa [[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] na tukuyin ang pagmamay-ari ng Bajo de Masinloc, ngunit walang dokumentaryong ebidensiya ng isang opisyal na pag-angkin ng Pilipinas sa Bajo de Masinloc.<ref>{{cite book |last1=Scheiber |first1=Harry N. |url=https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ |title=Science, Technology, and New Challenges to Ocean Law |last2=Kraska |first2=James |last3=Kwon |first3=Moon-Sang |date=24 July 2015 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-29961-0 |pages=[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA405 405]-[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA406 406] |language=en |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref>
Noong 1943, inilathala ng Tsina ang ''"China Handbook (1937–1943)"'' noong [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]], na nagsasaad na ang pinakatimog na punto ng bansa ay ang “Pulo ng Triton ng Kapuluang Paracel.” ("Triton Island of the Paracel Group")<ref>China Handbook (1937-1943). The Chinese Ministry of Information.</ref> Noong 1947, binago ng Tsina ang nilalaman nito at sa unang pagkakataon sa kasaysayan, inangkin ang Kapuluan ng Kalayaan bilang pinakatimog na teritoryo nito. Sa ''China Handbook'' noong 1947, partikular na kinilala ng Tsina na pinagtatalunan ang pagmamay-ari sa Kapuluan ng Kalayaan sa pagitan ng Tsina, Pilipinas, at [[Indotsinang Pranses]].{{efn|Ang orihinal na sanggunian para sa pahayag na ito ay <ref>China Handbook (1947). The Chinese Ministry of Information.</ref> Posibleng ang aktuwal na sanggunian ay *China Handbook 1937–1945, New Edition with 1946 Supplement*. Ipinagsama-sama ng Chinese Ministry of Information. New York: Macmillan Co.; 1947. Pp. xvi, 844. <!---nakatalâ sa Cambridge Core: paghahanap sa "China Handbook 1947"--->}}
Nagsagawa ang pamahalaan ng Pilipinas ng isang oseanograpikong pagsisiyasat noong 1957, at noong 1965, itinaas ang watawat ng Pilipinas sa bahura.<ref>{{cite book |last=Rosen |first=Mark E. |title=Philippine Claims in the South China Sea: A Legal Analysis |date=August 2014 |publisher=[[CNA (nonprofit)|CNA]] |pages=25–26 |url=https://www.cna.org/cna_files/pdf/iop-2014-u-008435.pdf |access-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161209173557/https://www.cna.org/CNA_files/PDF/IOP-2014-U-008435.pdf |archive-date=9 December 2016 |language=en}}</ref>
Sa isang artikulo noong Pebrero 18, 1980, kinumpirma ng ''[[Beijing Review]]'' na nagtayo ang astronomong si [[Guo Shoujing]] ng isang obserbatoryo sa Kapuluang Paracel, at hindi sa Bajo de Masinloc.<ref>{{Cite journal | title=China's Indisputable Sovereignty Over the Xisha and Nansha Islands | journal=Beijing Review | issue=7 | date=18 February 1980 | url=https://s3.documentcloud.org/documents/3009524/China-S-Indisputable-Sovereignty-Over-the-Xisha.pdf |language=en}}</ref>
Nang magtayo ang [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] ng mga pasilidad sa [[Bahura ng Panganiban]] sa loob ng Eksklusibong Sonang Ekonomiko ng Pilipinas noong 1995, itinulak ng noo'y Tagapayo sa Pambansang Seguridad na si [[Jose T. Almonte]] ang pagtatayo ng isang [[parola]] sa Bajo de Masinloc upang patatagin ang pag-aangkin ng Pilipinas. Ang ilang bahagi ng parola ay naunang ginawa sa kalupaan ng Pilipinas, ngunit ayon kay Almonte, nahinto ang proyekto dahil sa mga panloob na kadahilanang pampolitika at upang maiwasang makagalit ang Tsina.<ref name="NPR 20 May 2016">{{cite news |last=Sullivan |first=Michael |title=Could A Lighthouse Have Prevented South China Sea's Latest Flashpoint? |url=https://www.npr.org/2016/05/20/478804541/unfished-lighthouse-leaves-the-philippines-feeling-vulnerable |access-date=9 June 2021 |work=NPR.org |date=20 May 2016 |language=en}}</ref>
=== Hegemonya ng Tsina sa Bajo de Masinloc ===
Ang ugnayan ng Tsina at Pilipinas sa Bajo de Masinloc ay umunlad sa paglipas ng panahon sa pamamagitan ng ilang yugto. Ang bawat yugto ay hinubog ng mga estratehiyang diplomatiko, panloob na politika, at mga pagbabago sa kakayahang pandagat. Bago ang komprontasyon noong 2012, karaniwang nangingisda ang mga mangingisdang Pilipino at Tsino sa paligid ng bahura nang kaunti lamang ang pakikialam mula sa alinmang pamahalaan. Pinanatili ng dalawang estado ang kani-kanilang mga pag-aangkin sa teritoryo, ngunit impormal ang pang-araw-araw na mga gawain, at hindi pambihira ang mga kooperatibong ugnayan sa kabila ng mga umiiral na tensiyon.<ref name="auto2">{{Cite journal |last=Bautista |first=Lowell B. |date=2013-09-30 |title=The Philippine Claim to Bajo de Masinloc in the Context of the South China Sea Dispute |url=http://journal.yiil.org/home/archives_v6n2_08 |journal=Journal of East Asia and International Law |language=en |volume=6 |issue=2 |doi=10.14330/jeail.2013.6.2.08 |issn=1976-9229|doi-access=free}}</ref>
== Talababa ==
{{Notelist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga kawing panlabas==
*[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}}
*[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag]
*[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina]
*[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo)
*[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19)
*[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina]
*[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br>
[[Kaurian:Mga pulo]]
[[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]]
[[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]]
{{Philippines political divisions}}
r0ncflsctnd8ivt5n5i8wee826bnsm0
2219642
2219641
2026-08-08T01:45:33Z
KyutKoTalaga
152379
/* Kasaysayan */
2219642
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Disputed Islands
| plural =
| name = Buhanginan ng Panatag
| image name = Scarborough Shoal Landsat.jpg
| image caption = Larawan ng Buhanginan ng Panatag mula sa NASA
| image size = 250px
| locator map =
| map-custom =
| native name =
| native name link =
| other_names = '''Scarborough Shoal'''<br/>'''Bajo de Masinloc'''<br/>'''Pulo ng Huangyan'''<br/>'''Minzhu Jiao'''<br/>
| location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]]
| coordinates = {{coord|15|11|N|117|46|E|name=Scarborough Shoal}}
| archipelago = {{convert|150|km2|mi2}}
| total islands =
| major islands =
| area =
| length =
| width =
| coastline =
| highest mount = Timog Bato o ''South Rock''
| elevation = {{convert|3|m|ft}}
| country = Pilipinas
| country admin divisions title = [[Lalawigan sa Pilipinas|Lalawigan]]
| country admin divisions = [[Masinloc, Zambales|Masinloc]], [[Zambales]]
| country claim = Republikang Bayan ng Tsina
| country 1 claim = Republika ng Tsina (Taiwan)
| population = wala
| population as of =
| density =
| ethnic groups =
| additional info =
| website =
}}
Ang '''Bajo de Masinloc'''<ref>{{Cite web |date=18 Abril 2012 |title=Philippine position on Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal) and the waters within its vicinity |url=https://www.officialgazette.gov.ph/2012/04/18/philippine-position-on-bajo-de-masinloc-and-the-waters-within-its-vicinity/ |access-date=6 Marso 2023 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs]] |quote=Ang pangalan Bajo de Masinloc (isinalin bilang “sa baba ng Masinloc”) ay nagkikilala sa buhanginan bilang isang partikular na subdibisyong pampolitika ng Pilipinong lalawigan ng Zambales, kilala bilang Masinloc. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref name="RA9522">{{Cite web |date=12 Marso 2019 |title=Republic Act No. 9522 |trans-title=Batas Republika Blg. 9522 |url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607150940/http://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/23187 |archive-date=7 Hunyo 2019 |access-date=7 Hunyo 2019 |website=Philippine Supreme Court E-Library |publisher=[[Supreme Court of the Philippines]] |language=en}}</ref>, '''Buhanginan ng Panatag'''<ref name="zou1999">{{Cite journal |last=Zou |first=Keyuan |year=1999 |title=Scarborough Reef: a new flashpoint in Sino-Philippine relations? |trans-title=Bahura ng Scarborough: isang bagong flashpoint sa ugnayang Tsino-Pilipino? |url=https://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |url-status=live |journal=IBRU Boundary & Security Bulletin, University of Durham |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810071203/http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf |archive-date=10 Agosto 2013 |access-date=15 Pebrero 2014}}</ref> o '''Kulumpol ng Panatag''' ({{lang-en|Scarborough Shoal}}; {{lang-zh|黃岩島}}, {{transliteration|zh|Huáng Yán Dǎo}}, {{literal translation|pulo ng dilaw na bato}}<ref>{{Cite news |last=Aning |first=Jerome |date=5 Mayo 2012 |title=PH plane flies over Panatag Shoal |language=en |trans-title=Eroplanong PH, lumipad sa ibabaw ng Buhanginan ng Panatag |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |url-status=live |access-date=15 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140226042902/http://newsinfo.inquirer.net/187721/ph-plane-flies-over-panatag-shoal |archive-date=26 Pebrero 2014}}</ref> o {{lang|zh|民主礁}}, {{transliteration|zh|Mínzhǔ Jiāo}}, {{literal translation|bahura ng demokrasya}}) ay dalawang eskolyo (bato{{efn|Kadalasang kinokonsiderang mga bato dahil balewala ang lawak ng isang eskolyo tuwing malaki ang tubig{{cn|date=October 2023}}}}) na matatagpuan sa gitna ng Pampang ng Macclesfield sa kanluran at [[Luzon]] sa silangan. {{convert|119|nmi|km|order=flip}} ang layo ng Luzon, at ito ang pinakamalapit na kalupaan.<ref name="Elleman2014">{{Cite book |last1=Elleman |first1=Bruce |url=https://books.google.com/books?id=xK7gBQAAQBAJ&pg=PT277 |title=Beijing's Power and China's Borders: Twenty Neighbors in Asia |last2=Kotkin |first2=Stephen |last3=Schofield |first3=Clive |date=18 Disyembre 2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-51564-7 |language=en |trans-title=Kapangyarihan ng Beijing at Mga Hangganan ng Tsina: Dalawampung Kapitbahay sa Asya |access-date=12 Mayo 2021}}</ref>
Pinag-aagawan ang karang ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] batay sa Mapang Velarde ng 1734, habang inaangkin ito ng [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] at ng [[Taiwan|Republika ng Tsina (Taiwan)]] sa pamamagitan ng pinagtatalunang<ref name="Inquirer 2016-07-12">{{Cite news |last=Matikas Santos |date=12 Hulyo 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |language=en |trans-title=Walang bisa ang 'siyam na gatlang na guhit, makasaysayang karapatan' ng Tsina–hukuman |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 Hulyo 2016}}</ref> ''nine-dash line'' o [[siyam na gatlang na guhit]] (tinatawag na labing-isang gatlang na guhit ng Taiwan, na kinabibilangan ng mga katubigan sa Golpo ng Tonkin<ref>{{Cite book |last=Shicun Wu |url=https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ |title=Solving Disputes for Regional Cooperation and Development in the South China Sea: A Chinese Perspective |publisher=Elsevier Science |year=2013 |isbn=978-1-78063-355-8 |page=[https://books.google.com/books?id=zc5ZAgAAQBAJ&pg=PA79 79] |language=en |trans-title=Paglutas ng Alitan para sa Rehiyonal na Kooperasyon at Pag-unlad sa Dagat Timog Tsina: Isang Tsinong Pananaw}}</ref>). Mula ng alitan noong 2012, ang karang ay nasa ''de facto'' na kontrol ng Tsina, na may patuloy na presensiya ng ''China Coast Guard'' o Tanod Baybayin ng Tsina na kumokontrol sa pagpasok sa bungad ng [[danaw]]; walang permanenteng istruktura ang naitayo sa lugar na ito.<ref name="AMTI">{{cite web |title=Scarborough Shoal |url=https://amti.csis.org/scarborough-shoal/ |access-date=21 September 2025 |website=Asia Maritime Transparency Initiative (CSIS)}}</ref>
Noong 2013, nagsimula ang Pilipinas ng arbitrasyon laban sa Tsina sa ilalim ng ''[[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Convention on the Law of the Sea]]'' o UNCLOS. Noong 2016, nagpasiya ang hukumang arbitral na ang mga pag-aangkin ng Tsina ng makasaysayang mga karapatan sa loob ng ''nine-dash line'' ([[siyam na gatlang na guhit]]) ay walang bisa sa ilalim ng batas, ipinasiya na ang Bajo de Masinloc ay isang ''bato'' sa ilalim ng [[Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa|Artikulo 121(3)]] (na hindi lumilikha ng eksklusibong sonang ekonomiko), at kinilala ang tradisyonal na mga karapatan sa pangingisda ng kapuwa mga Pilipino at Tsinong maliliit na mangingisda; hindi ito nagpasiya hinggil sa usapin ng soberanya.<ref name="Inquirer 2016-07-122">{{Cite news |author=Matikas Santos |date=12 July 2016 |title=China's 'nine-dash line, historic rights' invalid–tribunal |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713162148/http://globalnation.inquirer.net/140985/chinas-nine-dash-line-historic-rights-are-invalid-tribunal |archive-date=13 July 2016}}</ref><ref name="PCApress">{{Cite press release|title=Press Release—The South China Sea Arbitration|date=12 July 2016|publisher=[[Permanent Court of Arbitration]]|url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Press-Release-No-11-English.pdf|access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="PCAaward">{{cite web |date=12 July 2016 |title=Award in the Matter of the South China Sea Arbitration |url=https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf |access-date=21 September 2025 |website=PCA}}</ref>
Matatagpuan ang karang may humigit-kumulang 370 kilometro (200 nmi) mula sa Luzon at inilalarawan ng Pilipinas bilang nasa loob ng eksklusibong sonang ekonomiko nito, isang paglalarawang tinututulan ng Tsina, na nag-aangking may soberanya sa katangian at sa mga karatig-tubigan nito. Mula noong 2023, nakaranas ang karang ng mga insidente ng lumulutang na harang at paulit-ulit na mga komprontasyon gamit ang water cannon; noong Setyembre 2025, inanunsyo ng Tsina ang '''Huangyan Island National Nature Reserve''' (Pambansang Laanang Kalikasan ng Pulo ng Huangyan), na nagbunsod ng mga protesta mula sa Pilipinas.<ref name="ReutersBarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippines removes Chinese barrier at disputed shoal in 'special operation' |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-remove-barrier-placed-by-china-south-china-sea-national-security-2023-09-25/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersFeb2024">{{cite news |date=26 February 2024 |title=Satellite images reveal floating barrier at mouth of disputed atoll in South China Sea |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/satellite-images-reveal-floating-barrier-mouth-disputed-atoll-south-china-sea-2024-02-26/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWater2025">{{cite news |date=16 September 2025 |title=China fires water cannon at Philippine ships near Scarborough Shoal |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/china/china-fires-water-cannon-philippine-ships-south-china-sea-2025-09-16/ |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="APbarrier2023">{{cite news |date=25 September 2023 |title=Philippine coast guard says it removed barrier placed by China's coast guard in disputed shoal |work=AP News |url=https://apnews.com/article/68163cbe8c5b3ad7844dfecad71bce9c |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="ReutersWhat2025">{{cite news |date=11 September 2025 |title=What is the Scarborough Shoal and what is China planning there? |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/what-is-scarborough-shoal-what-is-china-planning-there-2025-09-11/ |access-date=21 September 2025}}</ref>
Madalas na pinag-uusapan ang katayuan ng karang kasama ng ibang alitan sa teritoryo sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas tulad ng mga alitan tungkol sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], at ang ''standoff'' sa Buhanginan ng Panatag noong 2012. Sinimulan ang 2012 na ''standoff'' ng Pilipinas sa paggamit ng mga barkong pandigma laban sa mga barkong pangisda ng mga Tsino na nakibahagi sa ilegal na pangingisda, na sinundan ng ''standoff'' sa mga barko ng Chinese Marine Surveillance, kaya nasakop ang pook ng mga hukbong pandagat ng Tsina.<ref>{{Cite news |date=9 May 2012 |title=Scarborough shoal standoff: A timeline |language=en |trans-title=Standoff sa buhanginan ng Panatag: Isang timeline |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |url-status=live |access-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423184902/https://globalnation.inquirer.net/36003/scarborough-shoal-standoff-a-historicaltimeline |archive-date=23 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Hunyo 2019 |title=TIMELINE: Skirmishes, standoffs, harassment in West Philippine Sea |trans-title=TIMELINE: Mga labanan, standoff, panliligalig sa Dagat Kanlurang Pilipinas |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221142940/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/232906-timeline-skirmishes-standoffs-harassment-west-philippine-sea |archive-date=21 Pebrero 2020 |access-date=23 Mayo 2020 |work=[[Rappler]] |language=en}}</ref>
== Heograpiya ==
Ang Bajo de Masinloc ay bumubuo ng isang hugis-tatsulok na hanay ng mga bahura at bato na may perimetro na {{convert|46|km|mi|0|abbr=on}}. Sinasaklaw nito ang lawak na {{convert|150|km2|sqmi|0|abbr=on}}, kabilang ang isang panloob na danaw. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang South Rock, ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag [[mataas ng tubig]]. Ang pinakamataas na bahagi ng karang, ang Timog Bato (''South Rock''), ay may taas na {{convert|1.8|m|ftin|abbr=on}} sa ibabaw ng antas ng dagat kapag mataas ang tubig. Sa hilaga ng Timog Bato ay may isang [[kanal (heograpiya)|kanal]], na may lapad na humigit-kumulang {{convert|370|m|ft|0|abbr=on}} at lalim na {{convert|9|-|11|m|ft|abbr=on}}, na nagsisilbing daanan patungo sa danaw. Napapalibutan ang danaw ng ilan pang mga batong korales, na bumubuo ng isang malaking karang.<ref name="zou1999" />
Matatagpuan ang karang nang humigit-kumulang {{convert|123|mi|km|abbr=on|order=flip}} sa kanluran ng [[Look ng Subic]]. Ang {{convert|5000|-|6000|m|adj=on|abbr=on}} lalim na [[Bambang ng Maynila]] (''Manila Trench'') ay matatagpuan sa pagitan ng karang at Luzon sa silangan. Ang pinakamalapit na kalupaan ay nasa [[Palauig|Palauig, Zambales]], sa Luzon, na matatagpuan {{convert|220|km|nmi|abbr=on}} sa gawing silangan.<ref name="Elleman2014" />
== Pandaigdigang batas ==
Ang doktrina ng intertemporal na batas ay itinatag matapos ang pasya sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas]]. Sa ilalim ng doktrina, sinusuri ang mga karapatan sa ilalim ng kasunduan batay sa mga batas na umiiral noong panahong ginawa ang kasunduan, at hindi noong panahon na naganap ang alitan.<ref>The Evolutionary Interpretation of Treaties, Eirik Bjorgee, Oxford, p. 142 (2014)</ref> "Kung ang anumang pulo sa loob ng mga inilarawang hangganan ay natiyak na pagmamay-ari ng Hapon, Tsina, Gran Britanya (Great Britain), o Holland, ang Estados Unidos ay hindi makakakuha ng wastong titulo batay lamang sa tila pagkakasama nito sa pagsuko ng teritoryo ng Espanya."<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=ZEsTAAAAYAAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PA382 | title=Spanish Diplomatic Correspondence and Documents 1896-1900 | last1=Ministerio De Estado | first1=Spain | date=1905 }}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=k3G5DwAAQBAJ&dq=%22Were+any+island+within+those+described+bounds+ascertained+to+belong+in+fact+to+Japan%22&pg=PT156 | title=The acquisition of territory in international law: With a new introduction by Marcelo G. Kohen | isbn=978-1-5261-1718-2 | last1=Jennings | first1=R. Y. | date=June 2017 | publisher=Manchester University Press }}</ref><ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=845|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024}}</ref>
Ang pandaigdigang batas hinggil sa mga pag-aangkin ay nagkakaiba depende kung ang teritoryo ay pinaninirahan. Sa [[Kaso ng Pulo ng Palmas|kaso ng Pulo ng Palmas]] noong 1928, para sa mga pinaninirahang teritoryo, ipinasiya ng hukuman na “bagaman patuloy sa prinsipyo, ang soberanya ay hindi maaaring aktuwal na gamitin sa bawat sandali at sa bawat punto ng isang teritoryo. Ang pagkaantala at kawalan ng pagpapatuloy na naaayon sa pagpapanatili ng karapatan ay kinakailangang nagkakaiba depende kung ang mga sangkot ay mga pinaninirahang rehiyon o mga rehiyong walang naninirahan, o mga rehiyong napalilibutan ng mga teritoryo kung saan walang pagtatalo tungkol sa soberanya, o mga rehiyong maaaring marating, halimbawa, mataas na dagat.”<ref>{{cite book|chapter= Island of Palmas Case|page=840|title =Report of International Arbitral Awards|publisher =United Nations|year =2006|chapter-url=https://law.justia.com/cases/foreign/international/2-riaa-829.html|access-date=11 August 2024 |language=en}}</ref> Para sa mga teritoryong walang naninirahan, ipinasiya sa kaso ng Pulo ng Clipperton noong 1931 na “kung ang isang teritoryo, dahil sa ganap na itong walang naninirahan, ay mula sa unang sandali ng paglitaw roon ng estadong sumasakop ay nasa ganap at hindi pinagtatalunang pagtatapon ng estadong iyon, mula sa sandaling iyon ay dapat ituring na ganap ang pagkuha ng pagmamay-ari, at sa gayon ay kumpleto na ang pananakop. Ang katotohanang hindi isinagawa ng [Pransiya] ang kaniyang awtoridad doon sa isang positibong paraan ay hindi nangangahulugang nawala ang isang pagkuha ng teritoryo na ganap nang naisakatuparan.”<ref>Arbitral Award on the Subject of the Difference Relative to the Sovereignty over Clipperton Island, American Journal of International Law 26, No. 2 (April 1931); 390.</ref> Pinagtibay ang pasyang ito sa kaso ng Silangang Greenland noong 1933.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, pp. 51-52, PCIJ Series A/B. 53</ref>
Sa kaso ng Silangang Greenland sa pagitan ng Norway at Denmark, itinatag ang doktrina ng kritikal na petsa. Ipinasiya ng Permanent Court of International Justice (PCIJ) na ang proklamasyon ng Norway noong Hulyo 10, 1931 na nagsasabing inaangkin nito ang Silangang Greenland ay ang “kritikal na petsa” sa kasong iyon.<ref>Legal Status of Eastern Greenland (Norway v. Denmark), Permanent Court of International Justice, 1933, PCIJ Series A/B. No. 53</ref>
Sa ilalim ng prinsipyo ng ''[[Uti possidetis juris|uti possidetis juris]]'', dapat igalang ng lahat ng estado ang mga hangganan ng mga dating kolonya. Itinatag ito matapos ang kaso ng Frontier Dispute sa pagitan ng Burkina Faso at Mali. Ipinasiya ng ICJ na ang ''uti possidetis juris'' ay isang “pangkalahatang prinsipyo na lohikal na nauugnay sa pagkakamit ng kalayaan, saan man ito maganap. Ang malinaw na layunin nito ay pigilan ang kalayaan at katatagan ng mga bagong estado na malagay sa panganib dahil sa mga alitang magkakapatid na dulot ng paghamon sa mga hangganan kasunod ng pag-alis ng namamahalang kapangyarihan… “Ang layunin nito, noong panahong nakamit ng mga dating kolonya ng Espanya sa Amerika ang kanilang kalayaan, ay pigilan ang anumang mga plano ng mga kapangyarihang kolonyal na hindi Amerikano na maaaring maghangad sa mga rehiyong itinalaga ng dating estadong metropolitano sa isang dibisyon o iba pa, ngunit na nanatiling walang naninirahan o hindi pa natutuklasan.”<ref>{{Cite web |title=uti possidetis juris |url=https://www.law.cornell.edu/wex/uti_possidetis_juris |access-date=2024-08-02 |website=LII / Legal Information Institute |language=en}}</ref>
Sa pandaigdigang batas, hindi maaaring magtatag ng titulo sa teritoryo ang mga mapa maliban kung kalakip ang mga ito sa isang kasunduan. Bukod dito, ang mga mapang unilateral na ginawa ng isang estado, kahit hindi kalakip ng isang kasunduan, ay maaaring magbigkis sa estadong gumawa nito kung ang mga ito ay “salungat sa interes nito.” Itinatag ito sa kaso ng Delimitation of the Border between the State of Eritrea and Ethiopia noong 2002, at pinagtibay sa arbitrasyon ng Pedra Blanca sa pagitan ng Malaysia at Singapore noong 2008, nang ipasiya ng ICJ: “Nananatiling totoo ang pahayag ng heograpikal ang mapa, lalo na kapag ang estadong naaapektuhan nang salungat ay siya mismo ang gumawa at nagpalaganap nito, kahit laban sa sarili nitong interes.”<ref>Case Concerning Sovereignty over Pedra Blanca/Pulau Batu Puteh, Middle Rocks and South Ledge, Malaysia v.Singapore, ICJ, May 23, 2008.</ref>
== Kasaysayan ==
[[File:Carta_Hydrographica_y_Chorographica_de_las_Yslas_Filipinas_Dedicada_al_Rey_Nuestro_Señor_por_el_Mariscal_d._Campo_D._Fernando_Valdes_Tamon_Cavallº_del_Orden_de_Santiago_de_Govor._Y_Capn.jpg|thumb|Ipinapakita ng [[Mapa ng Velarde|mapa ng Velarde]] noong 1734 ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> ''Lumbay'', ''Los Bajos de Paragua'', pati na rin ang ''[[Borneo|Borney]]''. Ang mapa ay isa sa mga pangunahing ebidensiya sa kaso ng ''[[Pilipinas v. Tsina]]'' sa PCA laban sa tinatawag na nine-dash line na mga pag-aangkin ng Tsina.<ref name=":0">{{Cite web |date=20 September 2019 |title=Ever heard of the 1734 Murillo Velarde map and why it should be renamed? |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190927034721/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/240646-why-we-should-rename-1734-murillo-velarde-map |archive-date=27 September 2019 |access-date=6 May 2020 |work=[[Rappler]]}}</ref>]]
[[File:Galit_panacot_lumbay.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1734]]
[[File:Galit, Panacot, Lumbay, and Scarborough Shoal.png|thumb|''Galit'', ''Panacot'', ''Lumbay'', at ''Scarborough Shoal'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1794]]
[[File:Scarboro_from_Mannevillette.png|thumb|Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal''), kasama ang ''Galit'', ''Panacot'',<!--{{efn|name=Panacot}}--> at ''Lumbay'' na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa noong 1810, na orihinal na inilathala noong 1771.<ref name=1771map>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|date=1771|publisher=Alexander Dalrymple}}</ref>]]
[[File:Philippine Island - Luzon Island - NARA - 68157141.jpg|thumb|Aerial na tanawin ng Bajo de Masinloc (1938)]]
Ang pangalang Ingles ng Bajo de Masinloc (''Scarborough Shoal'') ay hinango mula sa barkong pangkalakal na sibilyan ng Britanya na Scarborough, na sumadsad sa bahura noong Setyembre 12, 1748.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}-->
Naniniwala ang Pilipinas na tumutukoy ito sa isa sa tatlong pulo, ang Galit (“galit”), Panacot (panakot, “banta”), at Lumbay (lumbáy, “kalungkutan”), na ipinapakita sa baybayin ng Gitnang Luzon sa mapa ng Velarde noong 1734,<ref name="auto">{{Cite news|url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea|title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea'|author=Florangel Rosario Braid
|date=January 13, 2025|newspaper=Manila Bulletin |language=en}}</ref> kasama ang iba pang mga mapa na naglalarawan sa Bajo de Masinloc, Galit, Panacot, at Lumbay na inilathala sa kaparehong panahon.<ref>{{cite web|url=https://www.raremaps.com/gallery/detail/39979/a-chart-of-the-china-sea-inscribed-to-monsr-dapres-de-mann-dapres-de-mannevillette-dalrymple|title=A Chart of the China Sea Inscribed to Monsr. d'Apres de Mannevillette the Ingenious Author of the Neptune Oriental: As a Tribute Due to his Labours for the Benefit of Navigation; and in acknowledgement of his many signal Favours to A. Dalrymple|publisher=Jean Baptiste Nicholas D. D'Apre de Mannevillette|access-date=12 November 2024|location=Paris|edition=1775 |language=en}}</ref>
Ilang bansa ang gumawa ng mga makasaysayang pag-angkin sa paggamit ng Bajo de Masinloc. Noong Abril 1800, pinangalanan itong '''Bahura ng Maroona''' (''Maroona Shoal'') matapos suriin ng ''Santa Lucía'', isang frigatang pandigma ng Espanya sa ilalim ng mga utos ni Almirante [[Alejandro Malaspina|Malaspina]], at ginamit ang pangalang ito sa isang tsart noong 1808, ngunit kalaunan ay pinalitan sa Pilipinas ng pangalang '''''Bajo de Masinglo'''''.<ref name=Bonnet2012>{{cite book|first1 =François-Xavier |last1 = Bonnet |title =Les Notes de l'Irasec n°14 - Irasec's Discussion Papers #14 Geopolitics of Scarborough Shoal |publisher =IRASEC, Bangkok |date=November 2012 |url=https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal |archive-url=https://web.archive.org/web/20230130184552/https://www.irasec.com/Geopolitics-of-Scarborough-Shoal|access-date=July 12, 2024 |archive-date=January 30, 2023 |url-status=live|pages=1–42}}</ref>{{rp|8}} Ang pangalang “''Maroona Shoal''” (Bahura ng Maroona) ay ginagamit pa rin kasabay ng ibang pangalan sa mga tsart pangkaragatan sa wikang Ingles noong 1889.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|9}}
Noong 1734, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang unang edisyon ng mapa ng Velarde, na nagpapakita ng mga lokasyong kabilang sa teritoryo ng [[Pilipinas]]. Ayon sa Pilipinas, ipinapakita ng mapa ang aktuwal na soberanya sa Bajo de Masinloc (na tinatawag na Panacot sa mapa) at sa [[Kapuluan ng Kalayaan]] (na tinatawag na Los Bajos de Paragua), at ito ang pinakamaagang mapa na nagpapakita ng soberanya sa mga nabanggit na teritoryo.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=UKf8iQ1Vje4 |title=Philippine Island Territories in the West Philippine Sea |date=2024-06-08 |work=Institute for Maritime and Ocean Affairs |access-date=2024-08-02 |via=YouTube}}</ref><ref name="auto"/><ref>{{cite book |last1=Storms |first1=Martijn |last2=Cams |first2=Mario |last3=Demhardt |first3=Imre Josef |last4=Ormeling |first4=Ferjan |title=Mapping Asia: Cartographic Encounters Between East and West: Regional Symposium of the ICA Commission on the History of Cartography, 2017 |date=13 May 2019 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-90406-1 |page=92 |url=https://books.google.com/books?id=6VdiDwAAQBAJ&pg=PA92 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Vitug |first1=Marites Dañguilan |title=Rock Solid: How the Philippines Won Its Maritime Case against China |date=21 November 2018 |publisher=Ateneo de Manila University Press |isbn=978-971-550-887-2 |url=https://books.google.com/books?id=BMZ6DwAAQBAJ&pg=PT95 |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref name="auto1">{{Cite journal |author=Li Xiaocong |script-title=zh:从古地图看黄岩岛的归属 |language=zh |trans-title=Viewing the Ownership of Huangyan Island from Ancient Maps |journal=Journal of Nanjing University (Philosophy, Humanities and Social Sciences) |issue=4 |year=2015 |url=http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624091547/http://www.zggds.pku.edu.cn/004/001/291.pdf |archive-date=24 June 2016}}</ref> Ang kasalukuyang pangalang Ingles ng mga karang ay pinili ni Kapitan [[Philippe d'Auvergne|Philippe D'Auvergne]], na ang [[Kompanya sa Silangang Indiya]] [[East Indiaman|''East Indiaman'']] [[Scarborough (barkong EIC noong 1740)|''Scarborough'']] ay panandaliang sumadsad sa isa sa mga bato noong Setyembre 12, 1748, bago nagpatuloy sa paglalayag patungong Tsina.<!--{{efn|name=ScarboroughDateAmbiguity}}-->
May mga mapa ng [[Dinastiyang Qing]] na batay sa isang akda noong 1767 na nagpapakita ng maraming pulo sa [[Dagat Timog Tsina]]. Ang mga pinakamalalayo ay malapit sa baybayin ng [[Hainan|Pulo ng Hainan]] at sa kalupaan ng Tsina (''Mainland China''), sa halip na sa mga pulo malapit sa Kapuluan ng Kalayaan o Bajo de Masinloc.{{Efn|Dalawang mapa ng Dinastiyang Qing ang nasa Library of Congress ng Estados Unidos. Pareho silang nakatala sa katalogo bilang mga mapa na nilikha mula sa orihinal na akda noong 1767.<ref>{{cite web|publisher=Library of Congress|url=https://www.loc.gov/search/?fa=contributor:huang,+qianren|title= Library of Congress:Search:Contributer Huang, Qianren|access-date=19 July 2024}}</ref>}}
Noong 1771, inilathala ni Jean-Baptiste Nicolas Denis d'Après de Mannevillette ang isang mapa ng Dagat Tsina na kinabibilangan ng Bajo de Masinloc, kasama ang tatlong hindi pinangalanang bahura na malapit sa baybayin ng Luzon.<ref name=1771map /> Nagsagawa ang pamahalaang kolonyal ng Espanya ng [[Kapitaniya Heneral ng Pilipinas]] ng unang pagsusuri sa Bajo de Masinloc noong Mayo 4, 1792. Ang pagsusuring ito, na pinamagatang ''Plano de la Navigación'', ay isinagawa ni [[Alejandro Malaspina]] sakay ng barkong Santa Lucía, kasama ang mga Pilipino.<ref>{{Cite web | url=https://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | title=1792 Plano de la Navigacion | website=www.imoa.ph | access-date=19 June 2024 | archive-date=29 May 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190529140016/http://www.imoa.ph/imoawebexhibit/Splices/The%20Historical%20Facts%20in%20the%20WPS-page45.pdf | url-status=dead }}</ref> Ipinapakita ng isang tsart na inilathala noong 1794 ang Bajo de Masinloc nang may ilang detalye, kasama ang petsa ng insidente ng pagsadsad, habang ang Galit, Panacot, at Lumbay ay ipinapakita lamang bilang mga putol-putol na balangkas.<ref>{{cite web|url=https://catalogue.nla.gov.au/catalog/4778119|title=A chart of the China Sea, and Philippine Islands, with the Archipelagos of Felicia and Soloo, shewing the whole tract comprized between Canton and Balambangan with the soundings, shoals, rocks, & ca. [cartographic material] / composed from an original drawing communicated by Capt. Robert Carr, and compared with the map of Pedro Murillo de Velarde, engraved at Manilla in 1734, as well as with the surveys of several British navigators |publisher=National Library of Australia|date=1794}}</ref> Noong 1808, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1808, na nagpapakita sa soberanong teritoryo ng Pilipinas, kabilang ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan, na kinilala ng internasyunal na komunidad. Noong 1875, inilathala ng pamahalaang kolonyal ng Espanya ang mas kumpletong edisyon ng ''Carta General del Archipiélago Filipino'' upang tukuyin ang opisyal na teritoryo ng Pilipinas.<ref name="mb.com.ph">{{Cite web |title='Amplifying the true narrative of the West Philippine Sea' |url=https://mb.com.ph/2024/2/9/amplifying-the-true-narrative-of-the-west-philippine-sea |access-date=2024-08-02 |website=Manila Bulletin |date=9 February 2024 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Panatag is proven PH territory; China claims it by bogus history |url=https://www.philstar.com/the-freeman/opinion/2024/03/27/2343536/panatag-proven-ph-territory-china-claims-it-bogus-history |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref>
Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.
Matapos ang [[Digmaang Kastila–Amerikano|Digmaang Espanyol-Amerikano]], isinuko ng Espanya noong 1898 ang Pilipinas sa [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)]], na may mga mapa bilang kalakip nito. Malinaw na ipinapakita ng mapa na hindi kabilang sa depinisyon ng teritoryo ng Pilipinas sa kasunduan ang Bajo de Masinloc. Dahil nanatili sa ilalim ng kontrol ng Espanya ang ilang bahagi ng [[Tawi-Tawi]] sapagkat nasa labas ang mga ito ng mga hangganan ng kasunduan. Nagbunsod ito sa paglagda sa [[Kasunduan sa Washington (1900)]], na ayon sa Pilipinas ay naglipat nang retroaktibo ng Bajo de Masinloc, Kapuluan ng Kalayaan, at natitirang bahagi ng Tawi-Tawi sa Estados Unidos bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas. Naniniwala ang mga manunuri na ang Kasunduan sa Washington (1900) ay tumukoy lamang sa mga pulo ng Sibutu at Cagayan de Sulu, gayundin sa Bajo de Masinloc.<ref name="mb.com.ph"/> Sa kaso ng Islas Palmas, muling iginiit ng Estados Unidos, bilang kinatawan ng teritoryo ng Pilipinas, sa isang ''memorandum'' na ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875 ay “kapwa opisyal na mapa ng Amerika at opisyal na mapa ng Espanya” ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{cite news |last=Mateo |first=Janvic |date=September 3, 2024 |title=DND gets copy of 1875 map of Philippines |url=https://www.philstar.com/headlines/2024/09/03/2382494/dnd-gets-copy-1875-map-philippines |work=The Philippine Star |access-date=August 6, 2026}}</ref> Ayon sa Pilipinas, nag-oobliga ito sa Estados Unidos na kilalanin ang Bajo de Masinloc at Kapuluan ng Kalayaan bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |last=Bondoc |first=Jarius |title=Carpio debunks China lie about owning Spratlys |url=https://www.philstar.com/opinion/2023/10/18/2304571/carpio-debunks-china-lie-about-owning-spratlys |access-date=2024-08-02 |website=Philstar |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=de la Vega |first=Chito |date=2023-11-11 |title=Analysis: The most complicated dispute in the world |url=https://www.rappler.com/voices/thought-leaders/analysis-the-most-complicated-dispute-in-the-world/ |access-date=2024-08-02 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Mula 1899 hanggang 1902, muling inilathala at muling inilabas ng Kagawaran ng Digmaan ng Estados Unidos sa teritoryo ng Pilipinas nang apat na beses ang ''Carta General del Archipiélago Filipino'' noong 1875, na may mga na-update na katangian tulad ng mga linya ng telegrapo ng militar at kable, mga linya ng [[Eastern Cable Company]], at mga hangganan ng mga kagawaran ng militar. Ayon sa Pilipinas, isinama sa mga mapa ang Bajo de Masinloc bilang bahagi ng teritoryo ng Pilipinas.<ref>{{Cite web |title=1901 U.S. War Department Map of the Philippines |url=https://www.geographicus.com/P/AntiqueMap/ArchipielagoFilipino-wardept-1901 |access-date=2024-08-02 |website=Geographicus Rare Antique Maps |language=en}}</ref>
Noong 1909, pinangunahan ng Tsina sa ilalim ng Dinastiyang Qing ang isang ekspedisyon sa Kapuluang Paracel, at sa unang pagkakataon ay pormal na ipinahayag ang pag-angkin nito sa mga ito.<ref name=Tonnesson2006>{{cite journal|first1 =Stein|last1 =Tonnesson|via =International Peace Research Institute, Oslo|url =https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline |title =The South China Sea in the Age of European Decline|archive-url =https://web.archive.org/web/20160305181104/https://www.scribd.com/doc/56468/The-South-China-Sea-in-the-Age-of-European-Decline|archive-date= 2016-03-05 |pages= 1–41|journal= Modern Asian Studies|publisher=Cambridge University Press, United Kingdom|year =2006|access-date= 2009-04-13|doi =10.1017/S0026749X06001727|volume =40|issue =1|url-access =subscription}}</ref>{{rp|p=8}}<ref>{{cite web|url=https://cimsec.org/chinas-claim-spratly-islands-just-mistake/|title=China's Claim to the Spratly Islands is Just a Mistake|author=Bill Hayton|publisher=CIMSEC|date=May 16, 2018|quote=In the end, the Chinese government decided that it could not prove a claim to the Spratlys}}</ref>
Ang pandaigdigang paglilitis hinggil sa pagsagip na nagresulta sa pagkawasak ng barkong Suweko na ''Nippon'' noong Mayo 8, 1913, sa Bajo de Masinloc ay dininig at kinilala ng mga umaangkin sa Pilipinas.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=9}}
Noong dekada 1930, ang [[Republika ng Tsina (1912–1949)|Republika ng Tsina]] at ang [[Pamahalaang Insular ng Kapuluang Pilipinas]], nang hindi alam ginagawa ng isa't isa, ay nagsagawa ng mga hakbang ng pag-angkin sa Bajo de Masinloc.<ref name=Bonnet2012 />{{rp|p=4}} Noong Abril 1935, naglathala ang Tsina ng isang mapa na kasama ang Bajo de Masinloc sa bilang bahagi ng teritoryo nito.<ref name="Bonnet2012" />{{rp|p=15}}
Noong 1935, pinasinayaan ang [[Komonwelt ng Pilipinas]] sa ilalim ng [[Saligang Batas ng Pilipinas|Konstitusyon ng Pilipinas ng 1935]], na muling nagpatibay sa mga pag-aangkin ng Pilipinas sa teritoryo alinsunod sa Kasunduan sa Paris ng 1898, Kasunduan sa Washington ng 1900, at Kasunduan ng Estados Unidos–Reyno Unido ng 1930.<ref>{{Cite web | url=https://www.officialgazette.gov.ph/constitutions/the-1935-constitution/ | title=The 1935 Constitution | website=www.officialgazette.gov.ph}}</ref><!--tala para sa mga editors—ang mga sumunod na konstitusyon ng Pilipinas noong 1971 at 1986 ay hindi direktang bumabanggit sa mga kasunduang ito; tingnan ang https://link.springer.com/article/10.1007/s12180-009-0003-5-->
Noong 1938, hiniling ng Komonwelt ng Pilipinas sa [[Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos]] na tukuyin ang pagmamay-ari ng Bajo de Masinloc, ngunit walang dokumentaryong ebidensiya ng isang opisyal na pag-angkin ng Pilipinas sa Bajo de Masinloc.<ref>{{cite book |last1=Scheiber |first1=Harry N. |url=https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ |title=Science, Technology, and New Challenges to Ocean Law |last2=Kraska |first2=James |last3=Kwon |first3=Moon-Sang |date=24 July 2015 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-29961-0 |pages=[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA405 405]-[https://books.google.com/books?id=qNd0CgAAQBAJ&pg=PA406 406] |language=en |access-date=12 May 2021 |language=en}}</ref>
Noong 1943, inilathala ng Tsina ang ''"China Handbook (1937–1943)"'' noong [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapones]], na nagsasaad na ang pinakatimog na punto ng bansa ay ang “Pulo ng Triton ng Kapuluang Paracel.” ("Triton Island of the Paracel Group")<ref>China Handbook (1937-1943). The Chinese Ministry of Information.</ref> Noong 1947, binago ng Tsina ang nilalaman nito at sa unang pagkakataon sa kasaysayan, inangkin ang Kapuluan ng Kalayaan bilang pinakatimog na teritoryo nito. Sa ''China Handbook'' noong 1947, partikular na kinilala ng Tsina na pinagtatalunan ang pagmamay-ari sa Kapuluan ng Kalayaan sa pagitan ng Tsina, Pilipinas, at [[Indotsinang Pranses]].{{efn|Ang orihinal na sanggunian para sa pahayag na ito ay <ref>China Handbook (1947). The Chinese Ministry of Information.</ref> Posibleng ang aktuwal na sanggunian ay *China Handbook 1937–1945, New Edition with 1946 Supplement*. Ipinagsama-sama ng Chinese Ministry of Information. New York: Macmillan Co.; 1947. Pp. xvi, 844. <!---nakatalâ sa Cambridge Core: paghahanap sa "China Handbook 1947"--->}}
Nagsagawa ang pamahalaan ng Pilipinas ng isang oseanograpikong pagsisiyasat noong 1957, at noong 1965, itinaas ang watawat ng Pilipinas sa bahura.<ref>{{cite book |last=Rosen |first=Mark E. |title=Philippine Claims in the South China Sea: A Legal Analysis |date=August 2014 |publisher=[[CNA (nonprofit)|CNA]] |pages=25–26 |url=https://www.cna.org/cna_files/pdf/iop-2014-u-008435.pdf |access-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161209173557/https://www.cna.org/CNA_files/PDF/IOP-2014-U-008435.pdf |archive-date=9 December 2016 |language=en}}</ref>
Sa isang artikulo noong Pebrero 18, 1980, kinumpirma ng ''[[Beijing Review]]'' na nagtayo ang astronomong si [[Guo Shoujing]] ng isang obserbatoryo sa Kapuluang Paracel, at hindi sa Bajo de Masinloc.<ref>{{Cite journal | title=China's Indisputable Sovereignty Over the Xisha and Nansha Islands | journal=Beijing Review | issue=7 | date=18 February 1980 | url=https://s3.documentcloud.org/documents/3009524/China-S-Indisputable-Sovereignty-Over-the-Xisha.pdf |language=en}}</ref>
Nang magtayo ang [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] ng mga pasilidad sa [[Bahura ng Panganiban]] sa loob ng Eksklusibong Sonang Ekonomiko ng Pilipinas noong 1995, itinulak ng Tagapayo sa Pambansang Seguridad na si [[Jose T. Almonte]] ang pagtatayo ng isang [[parola]] sa Bajo de Masinloc upang patatagin ang pag-aangkin ng Pilipinas. Ang ilang bahagi ng parola ay naunang ginawa sa kalupaan ng Pilipinas, ngunit ayon kay Almonte, nahinto ang proyekto dahil sa mga panloob na kadahilanang pampolitika at upang maiwasang makagalit ang Tsina.<ref name="NPR 20 May 2016">{{cite news |last=Sullivan |first=Michael |title=Could A Lighthouse Have Prevented South China Sea's Latest Flashpoint? |url=https://www.npr.org/2016/05/20/478804541/unfished-lighthouse-leaves-the-philippines-feeling-vulnerable |access-date=9 June 2021 |work=NPR.org |date=20 May 2016 |language=en}}</ref>
=== Hegemonya ng Tsina sa Bajo de Masinloc ===
Ang ugnayan ng Tsina at Pilipinas sa Bajo de Masinloc ay umunlad sa paglipas ng panahon sa pamamagitan ng ilang yugto. Ang bawat yugto ay hinubog ng mga estratehiyang diplomatiko, panloob na politika, at mga pagbabago sa kakayahang pandagat. Bago ang komprontasyon noong 2012, karaniwang nangingisda ang mga mangingisdang Pilipino at Tsino sa paligid ng bahura nang kaunti lamang ang pakikialam mula sa alinmang pamahalaan. Pinanatili ng dalawang estado ang kani-kanilang mga pag-aangkin sa teritoryo, ngunit impormal ang pang-araw-araw na mga gawain, at hindi pambihira ang mga kooperatibong ugnayan sa kabila ng mga umiiral na tensiyon.<ref name="auto2">{{Cite journal |last=Bautista |first=Lowell B. |date=2013-09-30 |title=The Philippine Claim to Bajo de Masinloc in the Context of the South China Sea Dispute |url=http://journal.yiil.org/home/archives_v6n2_08 |journal=Journal of East Asia and International Law |language=en |volume=6 |issue=2 |doi=10.14330/jeail.2013.6.2.08 |issn=1976-9229|doi-access=free}}</ref>
== Talababa ==
{{Notelist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga kawing panlabas==
*[http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a Isang VirtualInformationCenter na naglalaman ng marami pang sanggunian]{{dead link|date=April 2012|url=http://google.com/search?q=cache:5JHbkWVJCGsJ:www.vic-info.org/RegionsTop.nsf/81e4712fc4dc16ef8a25699f00062d91/bf966118eea663690a256c23006c0c90/%24FILE/Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate%2B9-2-02web.doc+Spratly%2BIslands%2BDispute%2BPrimer%2BUpdate&hl=en&gl=us&ct=clnk&cd=1&client=firefox-a}}
*[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/schina_sea_88.jpg Mapa ng Dagat Kanlurang Pilipinas na ipinapakita ang Buhanginan ng Panatag]
*[http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&t=k&ie=UTF8&msa=0&msid=112047810770307867127.0004460b96d655257cc9c&ll=18.271086,117.641602&spn=9.255025,20.566406&z=6 Ipinapakita ng Google Map ang posisyon ng Buhanginan ng Panatag sa Pilipinas at Tsina]
*[http://www.dur.ac.uk/resources/ibru/publications/full/bsb7-2_keyuan.pdf Scarborough Shoal, a new Sino-Philippine conflict] (isang artikulo)
*[https://web.archive.org/web/20071209174605/http://www.panoramio.com/photo/5875571 Isang marker ng Tsino na inilagay sa Buhanginan ng Panatag](itinago mula sa noong 2011-05-19)
*[https://web.archive.org/web/20120621044715/http://www.panoramio.com/photo/54687130 Isang batong marker ng "South China Sea Scientific Expedition" na inilagay ng [[State Bureau of Surveying]], [[National Earthquake Bureau]] at [[National Bureau of Oceanography]] ng Tsina]
*[http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml Mga larawan na nagpapakita ng pagaagawan sa pagitan ng Tsina at Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421055923/http://pic.news.sohu.com/group-274150.shtml |date=2012-04-21 }}<br>
[[Kaurian:Mga pulo]]
[[Kategorya:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]]
[[Kategorya:Mga pulo ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Tsina]]
{{Philippines political divisions}}
k3lbuq9xktnjn8pelsco2jfb8m2refl
Pangkalahatang halalan ng Pilipinas, 1992
0
67988
2219736
1875213
2026-08-08T08:40:01Z
Filipinayzd
3409
#WPWP #WPWPPH
2219736
wikitext
text/x-wiki
{{Politika ng Pilipinas}}
[[Talaksan:Fidel_Valdez_Ramos_Official_Photo_as_President_of_the_Philippines_(1995).jpg | thumb | right | Opisyal na larawan ni Pangulong Fidel V. Ramos ]]
Ang Halalan sa '''pagkapangulo''', '''mga mambabatas''' at '''lokal na opisyal''' sa Pilipinas ay na ginawa noong Mayo 11 taong 1992. Ito ang kauna-unahang pangkalahatang halalan sa ilalim ng [[Saligang Batas 1987 ng Pilipinas]]. May tinatayang 80,000 kandidato ang tumakbo para sa 17,000 posisyon mula sa pangulo hanggang sa konsehal ng [[bayan]]. Kahit pa pinapahintulutan ng [[Saligang-batas ng Pilipinas|Saligang Batas]] ng [[Pilipinas]], si pangulong [[Corazon Aquino]] ay hindi tumakbo sa pagka-pangulo.
Nanalo ang retiradong heneral na si [[Fidel V. Ramos]] ng [[Lakas-NUCD]] bilang [[Pangulo ng Pilipinas|pangulo]].
Ang halalang naganap noong 1992 na ang nanalong pangulo at pangalawang pangulo ay galing sa magkaibang [[Partidong pampolitika|partido]]. Ang [[aktor]] na si [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Joseph Estrada]] ang nanalo sa pagiging [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulo]].
Ayon sa mga probisyong pangtransisyon ng [[Saligang-batas ng Pilipinas|Saligang Batas]] ng [[Pilipinas]], 24 na [[Senado ng Pilipinas|Senador]] ang inihalal sa halalan. Ang unang 12 [[Senado ng Pilipinas|Senador]] na nakakuha ng pinakamataas na bilang ng boto ay magkakaroon ng anim na taong termino samantalang ang susunod na 12 [[Senado ng Pilipinas|Senador]] ay magkakaroon lamang ng tatlong taong termino. Ang [[aktor]] at Pangalawang-[[Punong-bayan]] ng [[lungsod]] ng [[Lungsod ng Quezon|Quezon]] na si [[Vicente Sotto III]] (kilala rin bilang Tito Sotto) ang nakakuha ng pinakamataas na bilang ng boto sa pagka-[[Senado ng Pilipinas|Senador]].
==Pagkapangulo==
===Kabuuan===
{| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2
|- bgcolor=#cccccc
! style="background: #AAAAAA" | Kandidato
! style="background: #AAAAAA"| Lapian
! style="background: #AAAAAA" | Mga boto
! style="background: #AAAAAA" | %
|-
|style="background: #FFFFCC" |'''[[Fidel V. Ramos]]'''||style="background: #FFFFCC" |'''[[Lakas-CMD|Lakas-NUCD]]'''||align="right" style="background: #FFFFCC" |'''5,342,521'''||align="right" style="background: #FFFFCC" |'''23.58%'''
|-
| [[Miriam Defensor-Santiago]] ||[[People's Reform Party]]||align="right"| 4,468,173 ||align="right"| 19.72%
|-
| [[Eduardo Cojuangco, Jr.]] ||[[Nationalist People's Coalition]]||align="right"| 4,116,376 ||align="right"| 18.17%
|-
| [[Ramon Mitra, Jr.]] || [[Laban ng Demokratikong Pilipino]] ||align="right"| 3,316,661 ||align="right"| 14.64%
|-
| [[Imelda Marcos]] || [[Kilusang Bagong Lipunan]] ||align="right"| 2,338,294 || 10.32%
|-
| [[Jovito Salonga]] || [[Lapiang Liberal (Pilipinas)|Liberal Party]]||align="right"| 2,302,123 || 10.16%
|-
| [[Salvador Laurel]] || [[Partido Nacionalista|Nacionalista Party]] ||align="right"| 770,046 ||align="right"| 3.40%
|}
===Pagkakabahagi===
{{main|Pagkakabaha-bahagi ng opisyal na bilang noong Pangkalahatang halalan ng Pilipinas, 1992}}
==Pagka-Pangalawang Pangulo==
===Kabuuan===
{| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2
|- bgcolor=#cccccc
! style="background: #AAAAAA" | Kandidato
! style="background: #AAAAAA" | Lapian
! style="background: #AAAAAA" | Mga boto
! style="background: #AAAAAA" | %
|-
| style="background: #FFFFCC" |'''[[Joseph Estrada|Joseph Ejercito Estrada]]''' || style="background: #FFFFCC" | '''[[Partido ng Masang Pilipino]]''' ||align="right" style="background: #FFFFCC" |'''6,739,738''' ||align="right" style="background: #FFFFCC" |'''33.00%'''
|-
| [[Marcelo Fernan]] || [[Laban ng Demokratikong Pilipino]] ||align="right"| 4,438,494 ||align="right"| 21.74%
|-
| [[Emilio Osmeña]] || [[Lakas-CMD|Lakas-NUCD]] ||align="right"| 3,362,467 ||align="right"| 16.47%
|-
| [[Ramon Magsaysay, Jr.]] || [[People's Reform Party]] ||align="right"| 2,900,556 ||align="right"| 14.20%
|-
| [[Aquilino Pimentel, Jr.]] || [[Partido Demokratiko Pilipino-Lakas ng Bayan|PDP-Laban]]||align="right"| 2,023,289 ||align="right"| 9.91%
|-
| [[Vicente Magsaysay]] || [[Kilusang Bagong Lipunan]] ||align="right"| 699,895 ||align="right"| 3.43%
|-
| [[Eva Estrada-Kalaw]] || [[Partido Nacionalista|Nacionalista Party]] ||align="right"| 255,730 ||align="right"| 1.25%
|}
==Pagkasenador==
===Talahanayan ng mga boto===
Ang nangungunang 12 nahalal na kandidato ay magsisilbi mula 30 Hunyo 1992 hanggang 30 Hunyo 1998 samantalang ang mga sumunod na 12 nahalal na kandidato ay magsisilbi mula 30 Hunyo 1992 hanggang 30 Hunyo 1995.
{| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2
|-
|- bgcolor=#cccccc
! style="background: #AAAAAA" | <center>Ranggo
! style="background: #AAAAAA" | <center>Kandidato
! style="background: #AAAAAA" | <center>Lapian
! style="background: #AAAAAA" | <center>Mga boto
|-
| align="center" style="background: #FFFF99"|1
| align="left" style="background: #FFFF99"|'''[[Tito Sotto|Vicente Sotto III]]'''
| align="center" style="background: #FFFF99"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFF99"|'''11,792,121'''
|-
| align="center" style="background: #FFFF99"|2
| align="left" style="background: #FFFF99"|'''[[Ramon Revilla]]'''
| align="center" style="background: #FFFF99"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFF99"|'''8,321,278'''
|-
| align="center" style="background: #FFFF99"|3
| align="left" style="background: #FFFF99"|'''[[Edgardo Angara]]'''
| align="center" style="background: #FFFF99"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFF99"|'''8,019,011'''
|-
| align="center" style="background: #FFFF99"|4
| align="left" style="background: #FFFF99"|'''[[Ernesto Herrera]]'''
| align="center" style="background: #FFFF99"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFF99"|'''7,219,170'''
|-
| align="center" style="background: #FFFF99"|5
| align="left" style="background: #FFFF99"|'''[[Alberto Romulo]]'''
| align="center" style="background: #FFFF99"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFF99"|'''6,824,256'''
|-
| align="center" style="background: #FFFF99"|6
| align="left" style="background: #FFFF99"|'''[[Ernesto Maceda]]'''
| align="center" style="background: #FFFF99"| '''[[Nationalist People's Coalition|NPC]]'''
| align="right" style="background: #FFFF99"|'''6,820,717'''
|-
| align="center" style="background: #FFFF99"|7
| align="left" style="background: #FFFF99"|'''[[Orlando Mercado]]'''
| align="center" style="background: #FFFF99"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFF99"|'''6,691,132'''
|-
| align="center" style="background: #FFFF99"|8
| align="left" style="background: #FFFF99"|'''[[Neptali Gonzales]]'''
| align="center" style="background: #FFFF99"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFF99"|'''6,578,582'''
|-
| align="center" style="background: #FFFF99"|9
| align="left" style="background: #FFFF99"|'''[[Leticia Ramos Shahani]]'''
| align="center" style="background: #FFFF99"| '''[[Lakas-CMD|Lakas-NUCD]]'''
| align="right" style="background: #FFFF99"|'''6,578,582'''
|-
| align="center" style="background: #FFFF99"|10
| align="left" style="background: #FFFF99"|'''[[Heherson Alvarez]]'''
| align="center" style="background: #FFFF99"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFF99"|'''6,360,898'''
|-
| align="center" style="background: #FFFF99"|11
| align="left" style="background: #FFFF99"|'''[[Blas Ople]]'''
| align="center" style="background: #FFFF99"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFF99"|'''6,024,930'''
|-
| align="center" style="background: #FFFF99"|12
| align="left" style="background: #FFFF99"|'''[[Freddie Webb]]'''
| align="center" style="background: #FFFF99"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFF99"|'''5,929,426'''
|-
| align="center" style="background: #FFFFCC"|13
| align="left" style="background: #FFFFCC"|'''[[Gloria Macapagal-Arroyo]]'''
| align="center" style="background: #FFFFCC"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFFCC"|'''5,858,950'''
|-
| align="center" style="background: #FFFFCC"|14
| align="left" style="background: #FFFFCC"|'''[[Teofisto Guingona, Jr.]]'''
| align="center" style="background: #FFFFCC"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFFCC"|'''5,830,044'''
|-
| align="center" style="background: #FFFFCC"|15
| align="left" style="background: #FFFFCC"|'''[[Santanina Rasul]]'''
| align="center" style="background: #FFFFCC"| '''[[Lakas-CMD|Lakas-NUCD]]'''
| align="right" style="background: #FFFFCC"|'''5,546,803'''
|-
| align="center" style="background: #FFFFCC"|16
| align="left" style="background: #FFFFCC"|'''[[Jose Lina, Jr.]]'''
| align="center" style="background: #FFFFCC"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFFCC"|'''5,064,291'''
|-
| align="center" style="background: #FFFFCC"|17
| align="left" style="background: #FFFFCC"|'''[[Nikki Coseteng|Anna Dominique Coseteng]]'''
| align="center" style="background: #FFFFCC"| '''[[Nationalist People's Coalition|NPC]]'''
| align="right" style="background: #FFFFCC"|'''5,008,981'''
|-
| align="center" style="background: #FFFFCC"|18
| align="left" style="background: #FFFFCC"|'''[[Arturo Tolentino]]'''
| align="center" style="background: #FFFFCC"| '''[[Nationalist People's Coalition|NPC]]'''
| align="right" style="background: #FFFFCC"|'''4,929,625'''
|-
| align="center" style="background: #FFFFCC"|19
| align="left" style="background: #FFFFCC"|'''[[Raul Roco]]'''
| align="center" style="background: #FFFFCC"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFFCC"|'''4,884,455'''
|-
| align="center" style="background: #FFFFCC"|20
| align="left" style="background: #FFFFCC"|'''[[Rodolfo Biazon]]'''
| align="center" style="background: #FFFFCC"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFFCC"|'''4,863,752'''
|-
| align="center" style="background: #FFFFCC"|21
| align="left" style="background: #FFFFCC"|'''[[Wigberto Tañada]]'''
| align="center" style="background: #FFFFCC"| '''[[Lapiang Liberal (Pilipinas)|Liberal]]-[[PDP-Laban]]'''
| align="right" style="background: #FFFFCC"|'''4,492,718'''
|-
| align="center" style="background: #FFFFCC"|22
| align="left" style="background: #FFFFCC"|'''[[Francisco Tatad]]'''
| align="center" style="background: #FFFFCC"| '''[[Nationalist People's Coalition|NPC]]'''
| align="right" style="background: #FFFFCC"|'''4,487,896'''
|-
| align="center" style="background: #FFFFCC"|23
| align="left" style="background: #FFFFCC"|'''[[John Henry Osmeña]]'''
| align="center" style="background: #FFFFCC"| '''[[Nationalist People's Coalition|NPC]]'''
| align="right" style="background: #FFFFCC"|'''4,408,145'''
|-
| align="center" style="background: #FFFFCC"|24
| align="left" style="background: #FFFFCC"|'''[[Agapito Aquino]]'''
| align="center" style="background: #FFFFCC"| '''[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]'''
| align="right" style="background: #FFFFCC"|'''3,964,966'''
|-
| || || ||
|-
|<center>25||align=left|Silvestre Bello III||align=center|[[Lakas-CMD|Lakas-NUCD]]||3,964,000
|-
|<center>26||align=left|[[Carlos Padilla, Jr.]]||align=center|[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]||3,828,679
|-
|<center>27||align=left|Alexander Aguirre||align=center|[[Nationalist People's Coalition|NPC]]||3,755,837
|-
|<center>28||align=left|[[Mamintal Tamano]]||align=center|[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]||3,642,828
|-
|<center>29||align=left|[[Jose Concepcion, Jr.]]||align=center|[[Laban ng Demokratikong Pilipino|LDP]]||3,598,935
|-
|<center>30||align=left|[[Alfredo R.A. Bengzon|Alfredo Bengzon]]||align=center|[[Lakas-CMD|Lakas-NUCD]] ||3,559,202
|-
|<center>31||align=left|Francisco Sumulong||align=center|[[Lakas-CMD|Lakas-NUCD]]||3,167,838
|-
|<center>32||align=left|[[Estelito Mendoza]]||align=center|[[Nationalist People's Coalition|NPC]]||3,122,467
|-
|<center>33||align=left|Victor Ziga||align=center|[[Lapiang Liberal (Pilipinas)|Liberal]]-[[PDP-Laban]]||3,151,251
|-
|<center>34||align=left|Sotero Laurel||align=center|[[Partido Nacionalista|Nacionalista]]||3,002,874
|-
|<center>35||align=left|[[Francisco Chavez]]||align=center|[[Lakas-CMD|Lakas-NUCD]]||2,948,912
|-
|<center>36||align=left|[[Ruben D. Torres]]||align=center|[[Lakas-CMD|Lakas-NUCD]]|| 2,737,112
|-
|<center>37||align=left|[[Rafael Recto]]||align=center|[[Kilusang Bagong Lipunan|KBL]]||2,726,189
|-
|<center>38||align=left|[[Florencio Abad]]||align=center|[[Lapiang Liberal (Pilipinas)|Liberal]]-[[PDP-Laban]]||2,494,643
|-
!style="background-color:#AAAAAA" colspan=4 align=left|Pinagkunan: [http://www.comelec.gov.ph Komisyon sa Halalan (Pilipinas)]
|}
==Partidong pampolitika noong 1992==
* LDP - [[Laban ng Demokratikong Pilipino]]
* Lakas-NUCD - [[Lakas-CMD|Lakas Tao]]–[[Lakas-CMD|National Union of Christian Democrats]]
* NPC - [[Nationalist People's Coalition]]
* LP-PDP-Laban - [[Lapiang Liberal (Pilipinas)|Liberal Party]]–[[PDP-Laban|Partido ng Demokratikong Pilipino-Lakas ng Bayan]]
* NP - [[Partido Nacionalista|Nacionalista Party]]
* KBL - [[Kilusang Bagong Lipunan]]
* PRP - [[People's Reform Party]]
==Tingnan din==
*[[Komisyon sa Halalan (Pilipinas)|Komisyon sa Halalan]]
*[[Pangulo ng Pilipinas]]
*[[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas]]
*[[Pagkakabaha-bahagi ng opisyal na bilang noong Pangkalahatang halalan ng Pilipinas, 1992]]
==Mga panlabas na kawing==
* [http://www.pangulo.ph/election_results.php Panukalang Pampanguluhan ng Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041205193215/http://www.pangulo.ph/election_results.php |date=2004-12-05 }}
* [http://www.comelec.gov.ph Opisyal na websayt ng Komisyon sa Halalan]
* [http://www.congress.gov.ph Opisyal na websayt ng Kapulungan ng mga Kinatawan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200604085514/http://www.congress.gov.ph/ |date=2020-06-04 }}
{{Halalan sa Pilipinas}}
[[Kategorya:Halalan sa Pilipinas]]
2elmnq569mr1z4y63tlgtew9gxohkho
Carter G. Woodson
0
72144
2219623
1880378
2026-08-07T23:51:21Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2219623
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Carter G Woodson portrait.jpg|thumb|right|Carter G. Woodson]]
Si '''Carter Godwin Woodson''' ([[Disyembre 19]], [[1875]] - [[Abril 3]], [[1950]])<ref> ''Current Biography 1944'', pp741-44; Herbert Aptheker, patnugot, ''The Correspondence of W.E.B. DuBois'', (U. of Massachusetts Press, 1997) p182 </ref> ay isang Aprikano Amerikanong manunulat ng kasaysayan, may-akda, tagapamahayag, at tagapagtatag ng Linggo ng Kasaysayan ng mga Itim, na naging Buwan ng Kasaysayan ng mga Itim. Itinuturing siya bilang unang nagsagawa ng makadalubhasang gawain upang mapatanyag ang halaga ng Kasaysayan ng mga Itim. Kinilala niya at nagsagawa ng mga gawain na nagpahalaga sa isang uri ng mga mamamayan na may pagpansin at kaalaman sa kanilang mga ambag sa sangkatauhan at nag-iwan siya ng isang kahangahangang pamana. Isa si Woodson sa mga nagtatag ng Samahan para sa Pag-aaral ng Buhay at Kasaysayan ng Aprikano Amerikano (''Association for the Study of African American Life and History'') at ng Dyaryo ng Kasaysayan ng mga Itim (''The Journal of Negro History''). Dati siyang kasapi ng unang kapatiran ng mga itim na Sigma Pi Phi at dati ring miyembro ng Omega Psi Phi.<ref>{{Cite web |url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1077/is_11_59/ai_n6158341 |title=1904-2004: the Boule at 100: Sigma Pi Phi Fraternity holds centennial celebration {{!}} Ebony {{!}} Find Articles at BNET.com<!--Bot-generated title--> |access-date=2009-01-08 |archive-date=2007-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012083705/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1077/is_11_59/ai_n6158341/print |url-status=dead }}</ref>. Kilala rin si Dr. Woodson bilang Ama ng Kasaysayan ng mga Itim.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.buckinghamcountyva.org/history/historyofbuckingham.html |access-date=2009-01-08 |archive-date=2008-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080907191227/http://www.buckinghamcountyva.org/history/historyofbuckingham.html |url-status=dead }}</ref>
==Sanggunian==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Woodson, Carter G.}}
[[Kaurian:Mga Aprikanong Amerikano]]
{{stub}}
0x9umkg1nfcqeo9db14c6wv765iw9t3
Punong ministro
0
73762
2219737
2214390
2026-08-08T08:40:37Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2219737
wikitext
text/x-wiki
Ang '''punong ministro''' ang pinakamataas na ministro sa [[gabinete]] ng sangay ng [[tagapagpaganap]] ng [[pamahalaan]] sa sistemang parlamentaryo o batasan. Ang posisyon ay kalimitan, subalit hindi limitado, sa isang [[politiko]]. Sa maraming sistema ang punong ministro ang namimili at maaaring magtanggal sa ibang miyembro ng kabinite, at magtalaga ng mga miyembro sa mga posisyon sa pamahalaan. Siya ang karaniwang kasapi na nangunguna sa mga pulong at ang tumatayong tangapangulo ng gabinite. Samantalang sa ibang sistema lalo na sa sistemang semipresidensiyal ng pamahalaan, ang punong ministro ang opisyal na namamahala sa serbisyong sibil at nagpapatupad sa mga direktiba ng [[Pangulo]].
Sa ganitong sistemang nakabatay sa sistemang Westminster, ang punong ministro ang nangunguna at ang mismong tumatayong pinuno ng pamahalaan at pinuno ng sangay ng ehekutibo. Sa ganoong sistema, ang pinuno ng estado o ang kinatawan ng pinuno ng estado (hal. ang Monarko, Pangulo, o Gobernador-Heneral), kahit pa opisyal na pinuno ng sangay ng tagapagpaganap, sa katotohanan ay humahawak ng posisyong seremonyal. Ang Punong Ministro ay kalimitan, subalit hindi palagi, kasapi ng parlamento o batasan at inaasahan kasama ng iba pang mga ministro na tiyakin ang pagpasa ng mga batas sa pamamagitan ng [[lehislatura]]. Sa ibang monarkiya ang monarko ay maaari ring gumamit ng mga kapangyarihang tagapagpaganap na binibigay sa korona ayon sa saligang batas nito at maaaring ipatupad na hindi na nangangailangan ng pagsang-ayon ng parlamento.
==Kasaysayan==
Samantalang ang modernong opisina ng Punong Ministro ay lumago sa [[Nagkakaisang Kaharian]] ang unang paggamit dito bilang ay ang pagtawag dito ni [[kardinal]], kung saan, noong 1625 ay itinalaga siya bilang pinuno ng konsehong royal bilang punong ministro ng Pransiya. Si [[Luis XIV ng Pransiya|Luis XIV]] at ang mga sumunod sa kanyang hanay ay iniwasan itong gawing bansag sa kanilang mga ministro.
Ang bansag na Punong Ministro na alam natin sa ngayon ay mauugat noong ika-18 siglo sa Nagkakaisang Kaharian.
Simula pa noong midyebal na panahon ang [[hari]] ng Inglatera at Nagkakaisang Kaharian ay mayroong mga ministro na pinagkakatiwalaan nila at itinuturing bilang pinuno ng pamahalaan. Ang kapangyarihan ng mga ministro ay nakasalalay sa personal na kagustuhan ng monarko. Kahit na kasama sa mga dapat na rekisito ang kakayahang mamahala ng parlamento hindi sila nakadepende sa mayorya ng parlamento para sa kanilang kapangyarihan.
==Titulo==
Maraming iba't-ibang termino ang ginagamit para sa mga punong ministro. Sa [[Alemanya]] at [[Austria]] ang punong ministro ay tinatawag na [[kansilyer]] (''chancellor'') samantalang ang punong ministro ng Irlanda ay tinatawag na {{lang|ga|An [[Taoiseach]]}}. Ang punong ministro ay hindi opisyal na titulo nang humahawak ng opisina. Ang Punong Ministro ng Irlanda ay [[pangulo]] ng pamahalaan at sa mga [[Briton]] ang [[First Lord of the Treasury]]. Ang ilan pa sa mga kilalang paraan ay [[Pangulo ng Konseho ng mga Ministo]] (halimbawa sa [[Italya]], {{lang|it|Presidente del Consiglio dei Ministri}}), [[Pangulo ng Konsehong Tagapagpaganap]], o [[Ministro-Pangulo]]. Sa mga bansang Eskandinabo ang punong ministro ay tinatawag na ''statsminister'' sa wikang bernakular (literal na "ministro ng estado").
Sa [[Nagkakaisang Kaharian]] kung saan ang uri ng pamahalaan ay pasa-pasa, ang mga pinuno ng pamahalaan ng mga Eskoses, Hilagang Irlandes at Gales ay tinatawag na Unang Ministro.
Sa [[Pakistan]], ang punong ministro ay tinatawag na "Wazir-e-Azam", na nangangahulugang "Grand Vizier".
==Paglalarawan ng tungkulin==
Si [[Wilfried Martens]], na nagsilbi bilang Punong Ministro ng Belhika, ay inilarawan ang kanyang mga tungkulin bilang ang mga sumusunod:
:Una sa lahat ang Punong Ministro ay dapat makinig palagi, at kapag nagkaroon ng malalim na hindi pagkakasundo , dapat siyang magbigay ng solusyon sa usapin. Maraming paraan para gawin ito. Minsan kapag may diskusyon, itinatala ko ang mga elemento ng suliranin at umiisip ako ng mga suhestiyon na maaaring ihapag sa gabinete, ang Kalihim ay nagtatala. Ang mga ministro naman ay hinahangad na palitan ang mga pag-antala at mga pagkahinto. Ang Punong Ministro ay maaari ding gumawa ng suhestiyon na magbibigay ng sapat na espasyo para sa mga susog para mapanatili ang usapan sa tamang landasin. Kapag kailangan ng solusyon para maabot ang consensu, maaarin niyang utusan ang isa o dalawang ministro para sumali o umayaw.<ref>Wilfried Martens, quoted in [[ibid]].</ref>
==Talaan ng mga Punong Ministro==
Ang mga sumusunod ay talaan ng mga kasalukuyang punong ministro at ang mga impormasyon ukol sa mga tala.
[[Image:Anthony Albanese, Australian Labor MP in 2005.jpg|150px|thumb|[[Anthony Albanese]], ang kasalukuyang Punong Ministro ng Australia]]
[[Image:李强 Li Qiang 20230313 01.jpg|150px|thumb|[[Li Qiang]], ang kasalukuyang Premier ng People's Republic of China]]
[[Image:EPP Zagreb Congress in Croatia, 20-21 November 2019 (49099472986) (cropped3).jpg|150px|thumb|[[Kyriakos Mitsotakis]], ang kasalukuyang Punong Ministro ng Greece]]
[[Image:PM Modi Portrait(cropped).jpg|150px|thumb|[[Narendra Modi]], ang kasalukuyang Punong Ministro ng India]]
[[Image:Giorgia Meloni Quirinale 2019 (cropped).jpg|150px|thumb|[[Giorgia Meloni]], ang kasalukuyang Punong Ministro ng Italya]]
[[Image:Anwar Ibrahim 09012023 (cropped).jpg|150px|thumb|[[Anwar Ibrahim]], ang kasalukuyang Punong Ministro ng Malaysia]]
[[Image:Chris Hipkins in 2018 at NZEI Te Riu Roa strike rally.jpeg|150px|thumb|[[Chris Hipkins]], ang kasalukuyang Punong Ministro ng New Zealand]]
[[Image:Ilham Aliyev met with caretaker Prime Minister of Pakistan in Tashkent (1) (cropped).jpg|150px|thumb|[[Anwaar-ul-Haq Kakar]], ang kasalukuyang Tagapangalang Punong Ministro ng Pakistan]]
[[File:António Costa em 2017.jpg|150px|thumb|[[António Costa]], ang kasalukuyang Punong Ministro ng Portugal]]
[[Image:Mikhail Mishustin (2020-07-09).jpg|150px|thumb|[[Mikhail Mishustin]], ang kasalukuyang Punong Ministro ng Russia]]
[[File:Fumio Kishida and Ana Brnabić before the funeral of Shinzo Abe (1) (cropped 1).jpg|150px|thumb|[[Ana Brnabić]], ang kasalukuyang Punong Ministro ng Serbia]]
[[Image:Pedro Sánchez in 2020.jpg|150px|thumb|[[Pedro Sánchez]], ang kasalukuyang Punong Ministro ng Spain]]
[[Image:Chancellor Rishi Sunak (cropped).jpg|150px|thumb|[[Rishi Sunak]], ang kasalukuyang Punong Ministro ng United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland]]
{| class="wikitable sortable"
|-
!align=center|Pamahalaan
!align=center|Simula ng Tala
!align=center nowrap|Ipinapakita ang<br>partido?
!align=center nowrap|Termino ibinigay ng<br>taon o petsa?
!align=center nowrap|Kasalukuyan
|-
|[[Prime Minister of Abkhazia|Abkhazia]]||1995||-||dates||[[Alexander Ankvab]]
|-
|[[Prime Minister of Afghanistan|Afghanistan]]||1927||-||years||[[Hasan Akhund]] (acting)
|-
|[[Prime Minister of Albania|Albania]]||1912||-||years||[[Edi Rama]]
|-
|[[Prime Minister of Algeria|Algeria]]||1962||yes||years||[[Nadir Larbaoui]]
|-
|[[Head of Government of Andorra|Andorra]]||1982||-||years||[[Xavier Espot Zamora]]
|-
|[[Prime Minister of Angola|Angola]]||1975||-||dates||(Post abolished)
|-
|[[Chief Minister of Anguilla|Anguilla]]||1976||yes||dates||[[Ellis Webster]]
|-
|[[Prime Minister of Antigua and Barbuda|Antigua and Barbuda]]||1981||-||years||[[Gaston Browne]]
|-
|[[Chief of the Cabinet of Ministers|Argentina]]{{notetag|[[Chief of the Cabinet of Ministers]]}}||1993||yes||dates||[[Nicolás Posse]]
|-
|[[Prime Minister of Armenia|Armenia]]||1918||yes||dates||[[Nikol Pashinyan]]
|-
|[[Prime Minister of Artsakh|Artsakh]]||1992||no||dates||(Post abolished)
|-
|[[Prime Minister of Aruba|Aruba]]||1986||-||dates||[[Evelyn Wever-Croes]]
|-
|[[Prime Minister of Australia|Australia]] ([[List of prime ministers of Australia|List]])||1901||yes||dates||[[Anthony Albanese]]
|-
|[[Chancellor of Austria|Austria]]||1918||yes||years||[[Karl Nehammer]]
|-
|[[Prime Minister of Azerbaijan|Azerbaijan]]||1918||yes||dates||[[Ali Asadov]]
|-
|[[Prime Minister of the Bahamas|Bahamas]]||1967||-||dates||[[Philip Davis (Bahamian politician)|Philip Davis]]
|-
|[[Prime Minister of Bahrain|Bahrain]]||1970||-||years||[[Salman, Crown Prince of Bahrain|Crown Prince Salman]]
|-
|[[Prime Minister of Bangladesh|Bangladesh]] ([[List of prime ministers of Bangladesh|List]])||1971||yes||dates||[[Sheikh Hasina]]
|-
|[[Prime Minister of Barbados|Barbados]] ([[List of prime ministers of Barbados|List]])||1953||yes||dates||[[Mia Mottley]]
|-
|[[Prime Minister of Belarus|Belarus]]||1919||-||dates||[[Roman Golovchenko]]
|-
|[[Prime Minister of Belgium|Belgium]] ([[List of prime ministers of Belgium|List]])||1831||yes||dates||[[Alexander De Croo]]
|-
|[[Prime Minister of Belize|Belize]]||1973||yes||years||[[Johnny Briceño]]
|-
|[[Heads of government of Benin|Benin]]||1957||yes||dates||(Post abolished)
|-
|[[List of Premiers of Bermuda|Bermuda]]||1968||yes||dates||[[Edward David Burt]]
|-
|[[List of Prime Ministers of Bhutan|Bhutan]]||1952||-||dates||[[Lotay Tshering]]
|-
|[[Chairman of the Council of Ministers of Bosnia and Herzegovina|Bosnia and Herzegovina]]||1945||-||dates||[[Borjana Krišto]]
|-
|[[Heads of government of Botswana|Botswana]]||1965||yes||dates||(Post abolished)
|-
|[[Prime Ministers of Brazil|Brazil]]||1847||yes||dates||(Post abolished)
|-
|[[Heads of government of the British Virgin Islands|British Virgin Islands]]||1967||yes||dates||[[Natalio Wheatley]]
|-
|[[Prime Minister of Brunei|Brunei]]||1984||no||dates||[[Hassanal Bolkiah|Sultan Hassanal Bolkiah]]
|-
|[[List of Prime Ministers of Bulgaria|Bulgaria]]||1879||yes||dates||[[Nikolai Denkov]]
|-
|[[Prime Minister of Burkina Faso|Burkina Faso]]||1971||-||dates||[[Apollinaire J. Kyélem de Tambèla|Apollinaire de Tambèla]]
|-
|[[Heads of government of Burundi|Burundi]]||1961||yes||dates||(Post abolished)
|-
|[[List of Prime Ministers of Cambodia|Cambodia]]||1945||-||years||[[Hun Manet]]
|-
|[[Prime Minister of Cameroon|Cameroon]]||1960||-||dates||[[Joseph Ngute]]
|-
|[[Prime Minister of Canada|Canada]] ([[List of prime ministers of Canada|List]])||1867||yes||dates||[[Justin Trudeau]]
|-
|[[Prime Minister of Cape Verde|Cape Verde]]||1975||yes||dates||[[Ulisses Correia e Silva]]
|-
|[[Premier of the Cayman Islands|Cayman Islands]]||1992||yes||dates||[[Julianna O'Connor-Connolly]]
|-
|[[Prime Minister of the Central African Republic|Central African Republic]]||1958||-||dates||[[Félix Moloua]]
|-
|[[Prime Minister of Chad|Chad]]||1978||-||dates||[[Succès Masra]]
|-
|[[Premier of the People's Republic of China|People's Republic of China]] ([[List of premiers of the People's Republic of China|List]])||1949||-||dates||[[Li Qiang]]
|-
|[[Heads of government of the Comoros|Comoros]]||1957||yes||dates||(Post abolished)
|-
|[[Heads of government of the Republic of the Congo|Congo (Brazzaville)]]||1957||yes||dates||[[Anatole Collinet Makosso]]
|-
|[[Prime Minister of the Democratic Republic of the Congo|Congo (Kinshasa)]] ([[List of prime ministers of the Democratic Republic of the Congo|List]])||1960||yes||dates||[[Sama Lukonde|Jean-Michel Sama Lukonde]]
|-
|[[Prime Minister of the Cook Islands|Cook Islands]]||1965||yes||dates||[[Mark Brown (Cook Islands)|Mark Brown]]
|-
|[[List of heads of government of Ivory Coast|Côte d'Ivoire (Ivory Coast)]]||1957||yes||dates||[[Robert Beugré Mambé]]
|-
|[[Prime ministers of Croatia|Croatia]]||1939||-||dates||[[Andrej Plenković]]
|-
|[[List of prime ministers of Cuba|Cuba]]||1940||-||dates||[[Manuel Marrero Cruz]]
|-
|[[Prime Minister of Curaçao|Curaçao]]||2010||-||dates||[[Gilmar Pisas]]
|-
|[[List of prime ministers of Northern Cyprus|Northern Cyprus]]||1983||yes||dates||[[Ünal Üstel]]
|-
|[[Prime Minister of the Czech Republic|Czech Republic]] ([[List of prime ministers of the Czech Republic|List]]) ||1993||-||years||[[Petr Fiala]]
|-
|[[Prime Minister of Denmark|Denmark]] ([[List of prime ministers of Denmark|List]])||1848||-||years||[[Mette Frederiksen]]
|-
|[[List of prime ministers of Djibouti|Djibouti]]||1977||-||dates||[[Abdoulkader Kamil Mohamed]]
|-
|[[Prime Minister of Dominica|Dominica]]||1960||-||dates||[[Roosevelt Skerrit]]
|-
|[[Prime Minister of East Timor|East Timor]]||2002||yes||dates||[[Xanana Gusmão]]
|-
|[[Prime Minister of Egypt|Egypt]] ([[List of prime ministers of Egypt|List]])||1878||-||years||[[Moustafa Madbouly]]
|-
|[[List of prime ministers of Equatorial Guinea|Equatorial Guinea]]||1963||-||dates||[[Manuela Roka Botey]]
|-
|[[Prime Minister of Estonia|Estonia]]||1918||-||dates||[[Kaja Kallas]]
|-
|[[Heads of government of Ethiopia|Ethiopia]]||1942||yes||dates||[[Abiy Ahmed]]
|-
|[[Prime Minister of the Faroe Islands|Faroe Islands]]||1946||-||years||[[Aksel V. Johannesen]]
|-
|[[Prime Minister of Fiji|Fiji]]||1966||-||dates||[[Sitiveni Rabuka]]
|-
|[[Prime Minister of Finland|Finland]] ([[List of prime ministers of Finland|List]])||1917||yes||years||[[Petteri Orpo]]
|-
|[[Prime Minister of France|France]] ([[List of prime ministers of France|List]])||1589||-||years||[[Gabriel Attal]]
|-
|[[Heads of government of Gabon|Gabon]]||1957||yes||dates||[[Raymond Ndong Sima]]
|-
|[[Heads of government of The Gambia|The Gambia]]||1961||-||dates||(Post abolished)
|-
|[[Prime Minister of Georgia|Georgia]]||1918||yes||dates||[[Irakli Garibashvili]]
|-
|[[Chancellor of Germany|Germany]] ([[List of chancellors of Germany|List]])||1871/1949||yes||dates||[[Olaf Scholz]]
|-
|[[Prime Minister of Ghana|Ghana]]||1957||-||dates||(Post abolished)
|-
|[[Chief Minister of Gibraltar|Gibraltar]]||1964||yes||dates||[[Fabian Picardo]]
|-
|[[Prime Minister of Greece|Greece]] ([[List of prime ministers of Greece|List]])||1833||-||dates||[[Kyriakos Mitsotakis]]
|-
|[[List of prime ministers of Greenland|Greenland]]||1979||-||years||[[Múte Bourup Egede]]
|-
|[[List of prime ministers of Grenada|Grenada]]||1954||-||years||[[Dickon Mitchell]]
|-
|[[President of the Policy and Resources Committee of Guernsey|Guernsey]]||2007||-||dates||[[Lyndon Trott]]
|-
|[[Prime Minister of Guinea|Guinea]]||1972||-||dates||[[Bernard Goumou]]
|-
|[[Heads of government of Guinea-Bissau|Guinea-Bissau]]||1973||-||dates||[[Rui Duarte de Barros]]
|-
|[[List of prime ministers of Guyana|Guyana]]||1953||-||dates||[[Mark Phillips (Guyana)|Mark Phillips]]
|-
|[[List of prime ministers of Haiti|Haiti]]||1988||-||dates||[[Ariel Henry]]
|-
|[[Prime Minister of Hungary|Hungary]] ([[List of prime ministers of Hungary|List]]) ||1848||-||dates||[[Viktor Orbán]]
|-
|[[Prime Minister of Iceland|Iceland]]||1904||-||dates||[[Katrín Jakobsdóttir]]
|-
|[[Prime Minister of India|India]] ([[List of prime ministers of India|List]]) ||1947||yes||dates||[[Narendra Modi]]
|-
|[[List of prime ministers of Indonesia|Indonesia]]||1945||yes||dates||(Post abolished)
|-
|[[Prime Minister of Iran|Iran]] ([[List of Prime Ministers of Iran|List]]) ||1624||-||years||(Post abolished)
|-
|[[List of prime ministers of Iraq|Iraq]]||1920||-||years||[[Mohammed Shia' Al Sudani|Mohammed Al-Sudani]]
|-
|[[Taoiseach|Ireland]]||1937||yes||dates||[[Leo Varadkar]]
|-
|[[Prime Minister of Israel|Israel]] ([[List of prime ministers of Israel|List]])||1948||-||years||[[Benjamin Netanyahu]]
|-
|[[Prime Minister of Italy|Italy]] ([[List of prime ministers of Italy|List]])||1861||-||years||[[Giorgia Meloni]]
|-
|[[Prime Minister of Jamaica|Jamaica]]||1959||-||years||[[Andrew Holness]]
|-
|[[Prime Minister of Japan|Japan]] ([[List of prime ministers of Japan|List]])||1885||-||dates||[[Fumio Kishida]]
|-
|[[Chief Minister of Jersey|Jersey]]||2005||-||dates||[[John Le Fondré]]
|-
|[[Prime Minister of Jordan|Jordan]]||1944||-||dates||[[Bisher Al-Khasawneh]]
|-
|[[Prime Minister of Kazakhstan|Kazakhstan]]||1920||-||years||[[Alihan Smaiylov]]
|-
|[[Prime Minister of Kenya|Kenya]]||1963||-||dates||(Post abolished)
|-
|[[List of premiers of North Korea|North Korea]]||1948||-||years||[[Kim Tok-hun]]
|-
|[[Prime Minister of South Korea|South Korea]] ([[List of prime ministers of South Korea|List]])||1948||-||years||[[Han Duck-soo]]
|-
|[[Prime Minister of Kosovo|Kosovo]]||1945||yes||dates||[[Albin Kurti]]
|-
|[[List of prime ministers of Kuwait|Kuwait]]||1962||yes||dates||[[Mohammad Sabah Al-Salem Al-Sabah|Sheikh Mohammad Sabah Al-Salem Al-Sabah]]
|-
|[[Prime Minister of Kyrgyzstan|Kyrgyzstan]]||1924||-||dates||[[Akylbek Japarov]]
|-
|[[Prime Minister of Laos|Laos]]||1941||-||years||[[Sonexay Siphandone]]
|-
|[[Prime Minister of Latvia|Latvia]]||1918||yes||dates||[[Evika Siliņa]]
|-
|[[List of prime ministers of Lebanon|Lebanon]]||1926||-||dates||[[Najib Mikati]]
|-
|[[Heads of government of Lesotho|Lesotho]]||1965||yes||dates||[[Sam Matekane]]
|-
|[[List of heads of government of Libya|Libya]]||1951||-||dates||[[Abdul Hamid Dbeibeh]]
|-
|[[List of heads of government of Liechtenstein|Liechtenstein]]||1921||yes||dates||[[Daniel Risch]]
|-
|[[Prime Minister of Lithuania|Lithuania]]||1918||yes||dates||[[Ingrida Šimonytė]]
|-
|[[List of Prime Ministers of Luxembourg|Luxembourg]]||1959||-||years||[[Luc Frieden]]
|-
|[[Heads of government of Madagascar|Madagascar]]||1833||-||dates||[[Christian Ntsay]]
|-
|[[Heads of government of Malawi|Malawi]]||1963||yes||dates||(Post abolished)
|-
|[[Prime Minister of Malaysia|Malaysia]]||1957||yes||years||[[Anwar Ibrahim]]
|-
|[[Heads of government of Mali|Mali]]||1957||yes||dates||[[Choguel Kokalla Maïga]] (interim)
|-
|[[Prime Minister of Malta|Malta]]||1921||yes||years||[[Robert Abela]]
|-
|[[Chief Minister of the Isle of Man|Isle of Man]]||1986||-||years||[[Alfred Cannan]]
|-
|[[Heads of government of Mauritania|Mauritania]]||1957||yes||dates||[[Mohamed Ould Bilal]]
|-
|[[List of prime ministers of Mauritius|Mauritius]]||1961||yes||dates||[[Pravind Jugnauth]]
|-
|[[List of prime ministers of Moldova|Moldova]]||1990||-||dates||[[Dorin Recean]]
|-
|[[Minister of State (Monaco)|Monaco]]||1911||n/a||dates||[[Pierre Dartout]]
|-
|[[Prime Minister of Mongolia|Mongolia]]||1912||yes||dates||[[Luvsannamsrain Oyun-Erdene]]
|-
|[[Prime Minister of Montenegro|Montenegro]]||1879||yes||dates||[[Milojko Spajić]]
|-
|[[Chief Minister of Montserrat|Montserrat]]||1960||yes||dates||[[Easton Taylor-Farrell]]
|-
|[[Prime Minister of Morocco|Morocco]]||1955||yes||years||[[Aziz Akhannouch]]
|-
|[[Heads of government of Mozambique|Mozambique]]||1974||yes||dates||[[Adriano Maleiane]]
|-
|[[Prime Minister of Burma|Myanmar (Burma)]]||1948||yes||dates||[[Min Aung Hlaing]]
|-
|[[Prime Minister of Namibia|Namibia]]||1990||yes||dates||[[Saara Kuugongelwa]]
|-
|[[List of prime ministers of Nepal|Nepal]]||1803||yes||dates||[[Pushpa Kamal Dahal]]
|-
|[[Prime Minister of the Netherlands|Netherlands]] ([[List of prime ministers of the Netherlands|List]])||1848||yes||dates||[[Mark Rutte]]
|-
|[[Prime Minister of New Zealand|New Zealand]] ([[List of prime ministers of New Zealand|List]])||1856||yes||dates||[[Christopher Luxon]]
|-
|[[Premier of Newfoundland and Labrador|Newfoundland and Labrador]] ([[List of premiers of Newfoundland and Labrador|List]]) ||1855||yes||dates||[[Andrew Furey]]
|-
|[[Heads of government of Niger|Niger]]||1958||yes||dates||[[Ali Lamine Zeine]]
|-
|[[President of Nigeria|Nigeria]]||1960||yes||dates||(Post abolished)
|-
|[[Premier of Niue|Niue]]||1974||-||dates||Sir [[Dalton Tagelagi]]
|-
|[[Heads of government of Norfolk Island|Norfolk Island]]||1896||2015||dates||(Post abolished)
|-
|[[Prime Minister of North Macedonia|North Macedonia]]||1943||yes||dates||[[Dimitar Kovačevski]]
|-
|[[List of Norwegian Prime Ministers|Norway]]||1814||yes||years||[[Jonas Gahr Støre]]
|-
|[[Prime Minister of Pakistan|Pakistan]] ([[List of prime ministers of Pakistan|List]])||1947||yes||dates||[[Anwaar ul Haq Kakar]]
|-
|[[Prime Minister of the State of Palestine|Palestine]]||2003||yes||dates||[[Mohammad Shtayyeh]]
|-
|[[List of prime ministers of Papua New Guinea|Papua New Guinea]]||1975||yes||years||[[James Marape]]
|-
|[[List of prime ministers of Peru|Peru]]||1975||-||dates||[[Alberto Otárola]]
|-
|[[Prime Minister of the Philippines|Philippines]]||1899||yes||dates||(Post abolished)
|-
|[[Prime Minister of Poland|Poland]] ([[List of prime ministers of Poland|List]])||1918||-||dates||[[Donald Tusk]]
|-
|[[Prime Minister of Portugal|Portugal]] ([[List of prime ministers of Portugal|List]])||1834||yes||dates||[[António Costa]]
|-
|[[List of prime ministers of Qatar|Qatar]]||1970||-||dates||[[Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani|Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani]]
|-
|[[Prime Minister of Romania|Romania]] ([[List of prime ministers of Romania|List]])||1862||-||years||[[Marcel Ciolacu]]
|-
|[[Prime Minister of Russia|Russia]] ([[List of heads of government of Russia|List]])||1864/1905||yes||dates||[[Mikhail Mishustin]]
|-
|[[Prime Minister of Rwanda|Rwanda]]||1960||yes||dates||[[Édouard Ngirente]]
|-
|[[List of Prime Ministers of Saint Kitts and Nevis|Saint Kitts and Nevis]]||1960||-||dates||[[Terrance Drew]]
|-
|[[List of Prime Ministers of Saint Lucia|Saint Lucia]]||1960||-||dates||[[Philip Pierre]]
|-
|[[List of Prime Ministers of Saint Vincent and the Grenadines|Saint Vincent and the Grenadines]]||1956||-||dates||[[Ralph Gonsalves]]
|-
|[[Prime Minister of Samoa|Samoa]]||1875||yes||dates||[[Fiamē Naomi Mataʻafa]]
|-
|[[Prime Minister of São Tomé and Principe|São Tomé and Principe]]||1974||yes||dates||[[Patrice Trovoada]]
|-
|[[Prime Minister of Saudi Arabia|Saudi Arabia]]||1953||no||dates||[[Mohammad bin Salman]]
|-
|[[Prime Minister of Senegal|Senegal]]||1957||yes||dates||[[Amadou Ba (politician, born 1961)|Amadou Ba]]
|-
|[[Prime Minister of Serbia|Serbia]]||1805||yes||years||[[Ana Brnabić]]
|-
|[[Prime Minister of Seychelles|Seychelles]]||1970||yes||years||(Post abolished)
|-
|[[List of heads of government of Sierra Leone|Sierra Leone]]||1954||yes||dates||[[David Moinina Sengeh]]
|-
|[[Prime Minister of Singapore|Singapore]]||1959||-||dates||[[Lee Hsien Loong]]
|-
|[[Prime Minister of Sint Maarten|Sint Maarten]]||2010||-||dates||[[Silveria Jacobs]]
|-
|[[Prime Minister of Slovakia|Slovakia]] ([[List of prime ministers of Slovakia|List]])||1993||-||dates||[[Robert Fico]]
|-
|[[Prime Minister of Slovenia|Slovenia]]||1943||yes||years||[[Robert Golob]]
|-
|[[Prime Minister of the Solomon Islands|Solomon Islands]]||1949||yes||dates||[[Manasseh Sogavare]]
|-
|[[Prime Minister of Somalia|Somalia]]||1949||yes||dates||[[Hamza Abdi Barre]]
|-
|[[Prime Minister of South Africa|South Africa]]||1910||-||dates||(Post abolished)
|-
|[[Prime Minister of South Ossetia|South Ossetia]]||1991||-||dates||[[Konstantin Dzhussoev]]
|-
|[[Prime Minister of Spain|Spain]] ([[List of prime ministers of Spain|List]])||1705||yes||years||[[Pedro Sánchez (politician)|Pedro Sánchez]]
|-
|[[Prime Minister of Sri Lanka|Sri Lanka]] ([[List of Sri Lankan Prime Ministers|List]])||1948||-||dates||[[Dinesh Gunawardena]]
|-
|[[Prime Minister of Sudan|Sudan]]||1952||yes||dates||[[Osman Hussein (politician)|Osman Hussein]]
|-
|[[List of Prime Ministers of Suriname|Suriname]]||1949||yes||dates||(Post abolished)
|-
|[[Heads of government of Swaziland|Swaziland]]||1967||-||years||[[Russell Dlamini]]
|-
|[[Prime Minister of Sweden|Sweden]] ([[List of prime ministers of Sweden|List]])||1876||yes||years||[[Ulf Kristersson]]
|-
|[[List of prime ministers of Syria|Syria]]||1920||-||dates||[[Hussein Arnous]]
|-
|[[Premier of the Republic of China|Taiwan (Republic of China)]] ([[List of premiers of the Republic of China|List]])||1912||-||dates||[[Chen Chien-jen]]
|-
|[[List of prime ministers of Tajikistan|Tajikistan]]||1924||-||dates||[[Kokhir Rasulzoda]]
|-
|[[List of prime ministers of Tanzania|Tanzania]]||1960||yes||dates||[[Kassim Majaliwa]]
|-
|[[Prime Minister of Thailand|Thailand]] ([[List of Prime Ministers of Thailand|List]])||1932||yes||dates||[[Srettha Thavisin]]
|-
|[[Heads of government of Togo|Togo]]||1956||yes||dates||[[Victoire Tomegah Dogbé]]
|-
|[[Heads of government of Tokelau|Tokelau]]||1992||-||dates||[[Kerisiano Kalolo]]
|-
|[[Prime Minister of Tonga|Tonga]]||1876||-||years||[[Siaosi Sovaleni]]
|-
|[[Prime Minister of Transnistria|Transnistria]]||2012||yes||dates||[[Aleksandr Rosenberg (politician)|Aleksandr Rosenberg]]
|-
|[[List of Prime Ministers of Trinidad and Tobago|Trinidad and Tobago]]||1956||-||dates||[[Keith Rowley]]
|-
|[[Prime Minister of Tunisia|Tunisia]]||1969||-||dates||[[Ahmed Hachani]]
|-
|[[Prime Minister of Turkey|Turkey]] ([[List of prime ministers of Turkey|List]])||1920||yes||dates||(Post abolished)
|-
|[[Prime Minister of Turkmenistan|Turkmenistan]]||1924||-||dates||(Post abolished)
|-
|[[Premier of the Turks and Caicos Islands|Turks and Caicos Islands]]||1976||yes||dates||[[Washington Misick]]
|-
|[[Prime Minister of Tuvalu|Tuvalu]]||1975||n/a||dates||[[Kausea Natano]]
|-
|[[Prime Minister of Uganda|Uganda]]||1961||yes||dates||[[Ruhakana Rugunda]]
|-
|[[Prime Minister of Ukraine|Ukraine]] ([[List of prime ministers of Ukraine|List]])||1917||-||dates||[[Denys Shmyhal]]
|-
|[[List of Prime Ministers of the United Arab Emirates|United Arab Emirates]]||1971||-||years||[[Mohammed bin Rashid Al Maktoum|Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum]]
|-
|[[Prime Minister of the United Kingdom|United Kingdom]] ([[List of prime ministers of the United Kingdom|List]])||1721||yes||dates|| [[Rishi Sunak]]
|-
|[[National Council of Government (Uruguay)#History|Uruguay]] ||No List (post established 1919)||-||-||(Post abolished)
|-
|[[Prime Minister of Uzbekistan|Uzbekistan]]||1924||-||dates||[[Abdulla Aripov]]
|-
|[[Prime Minister of Vanuatu|Vanuatu]]||1980||yes||dates||[[Charlot Salwai]]
|-
|[[Cardinal Secretary of State|Vatican]]||1644||-||years||[[Pietro Parolin|Cardinal Pietro Parolin]]
|-
|[[Prime Minister of Vietnam|Vietnam]]||1976||yes||dates||[[Phạm Minh Chính]]
|-
|[[Prime Minister of Yemen|Yemen]]||1990||yes||years||[[Maeen Abdulmalik Saeed]]
|-
|[[Prime Minister of the Sahrawi Arab Democratic Republic|Western Sahara]]||1976||no||years||[[Mohamed Wali Akeik]]
|-
|[[Prime Minister of Zambia|Zambia]]||1964||yes||dates||(Post abolished)
|-
|[[Prime Minister of Zimbabwe|Zimbabwe]]||1923||-||dates||(Post abolished)
|}
==Mga Tala==
{{reflist|2}}
==Tingnan din==
*[[Chancellor]]
*[[List of democracy and elections-related topics]]
*[[Pangulo]]
*[[Monarch]]
*[[Gobernador-Heneral]]
*[[Pinuno ng Estado]]
*[[Talaan ng mga Pinuno ng Bansa]]
*[[Heads of state timeline]]
*[[Punong Ministro ng Estados Unidos]] (pejorative or unofficial term)
==Mga Kawing Panlabas==
*[http://www.keshilliministrave.al/ Websayt ng Punong Ministro ng Albania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120113082041/http://www.keshilliministrave.al/ |date=2012-01-13 }}
*[http://www.pm.gov.au/ Websayt ng Punong Ministro ng Australia]
*[http://www.primeminister.gov.bb/ Websayt ng Punong Ministro ng Barbados] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080316052106/http://www.primeminister.gov.bb/ |date=2008-03-16 }}
*[http://www.premier.fgov.be/ Websayt ng Punong Ministro ng Belgium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071209234458/http://premier.fgov.be/ |date=2007-12-09 }}
*[http://www.vijeceministara.gov.ba/ Websayt ng Punong Ministro ng Bosnia & Herzegovina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061004031744/http://vijeceministara.gov.ba/ |date=2006-10-04 }}
*[http://pm.gc.ca/ Websayt ng Punong Ministro ng Canada]
*[http://www.vlada.hr/ Websayt ng Punong Ministro ng Croatia]
*[http://www.premier-ministre.gouv.fr/en/ Websayt ng Punong Ministro ng France] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615024507/http://www.premier-ministre.gouv.fr/en/ |date=2006-06-15 }}
*[http://www.government.gov.ge/ Websayt ng Punong Ministro ng Georgia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071025095755/http://government.gov.ge/ |date=2007-10-25 }}
*[http://www.bundeskanzlerin.de/Webs/BK/EN/Homepage/home.html Websayt ng Federal Tsanselor ng Germany] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121014034607/http://www.bundeskanzlerin.de/Webs/BK/En/Homepage/home.html |date=2012-10-14 }}
*[http://www.primeminister.gr/gr/ Websayt ng Punong Ministro ng the Hellenic Republic (Greece)]
*[http://www.meh.hu/english Websayt ng Punong Ministro ng Hungary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060616002524/http://www.meh.hu/english |date=2006-06-16 }}
*[http://eng.forsaetisraduneyti.is/ Websayt ng Punong Ministro ng Iceland]
*[http://pmindia.nic.in/ Websayt ng Punong Ministro ng India]
*[http://www.taoiseach.gov.ie/index.asp Websayt ng Taoiseach of Ireland]
*[http://www.pmo.gov.il/ Websayt ng Punong Ministro ng Israel]
*[http://www.governo.it/ Websayt ng Punong Ministro ng Italy]
*[http://www.kantei.go.jp/foreign/index-e.html Websayt ng Punong Ministro ng Japan]
*[http://www.opm.go.kr/warp/webapp/home/en_home Websayt ng Punong Ministro ng South Korea] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060502153343/http://www.opm.go.kr/warp/webapp/home/en_home |date=2006-05-02 }}
*[http://www.pmo.gov.my/ Websayt ng Punong Ministro ng Malaysia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060831085625/http://www.pmo.gov.my/website/webdb.nsf/vf_Front_PM?OpenForm |date=2006-08-31 }}
*[http://www.ministerpresident.nl/ Websayt ng Punong Ministro ng The Netherlands]{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.primeminister.govt.nz/ Websayt ng Punong Ministro ng New Zealand] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020929230637/http://www.primeminister.govt.nz/ |date=2002-09-29 }}
*[http://odin.dep.no/smk/english/bn.html Websayt ng Punong Ministro ng Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070205161517/http://odin.dep.no/smk/english/bn.html |date=2007-02-05 }}
*[http://www.kprm.gov.pl/ Websayt ng Punong Ministro ng Poland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091212163653/http://www.kprm.gov.pl/ |date=2009-12-12 }}
*[http://www.guv.ro/guvernul/afis-ministru.php?ordcabinet=1&t=2 Websayt ng Punong Ministro ng Romania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070428132552/http://www.guv.ro/guvernul/afis-ministru.php?ordcabinet=1&t=2 |date=2007-04-28 }}
*[https://web.archive.org/web/20081103090956/http://premier.gov.ru/eng Websayt ng Punong Ministro ng Russia]
*[http://www.predsednik.gov.yu/ Websayt ng Chairman of Serbia and Montenegro Council] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060805041211/http://www.predsednik.gov.yu/ |date=2006-08-05 }}
*[http://www.kpv.gov.si/index.php?id=225&L=1 Websayt ng Punong Ministro ng Slovenia]
*[http://www.la-moncloa.es/default?idioma=en-GB Websayt ng President of the Government of Spain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615155807/http://www.la-moncloa.es/default?idioma=en-GB |date=2006-06-15 }}
*[http://www.pmo.gov.sg/ Websayt ng Punong Ministro ng Singapore]
*[http://www.sweden.gov.se/ Websayt ng Punong Ministro ng Sweden]
*[http://www.pmoffice.go.th/ Websayt ng Punong Ministro ng Thailand] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20001024204516/http://www.pmoffice.go.th/ |date=2000-10-24 }}
*[http://www.opm.gov.tt/ Websayt ng Punong Ministro ng Trinidad and Tobago]
*[http://thutuong.chinhphu.vn/ Websayt ng Punong Ministro ng Vietnam]
*[http://www.pm.gov.uk/ Websayt ng Punong Ministro ng the United Kingdom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090107171728/http://pm.gov.uk/ |date=2009-01-07 }}
[[Kategorya:Mga punong ministro]]
i3aqkpkonmx5r4a2oxfstft62cvthew
Facebook
0
89969
2219575
2219518
2026-08-07T12:21:14Z
~2026-43429-74
165024
Kinansela ang pagbabagong 2219518 ni [[Special:Contributions/~2026-43384-24|~2026-43384-24]] ([[User talk:~2026-43384-24|Usapan]])
2219575
wikitext
text/x-wiki
{{For|kompanyang, social media|Meta Platforms}}
{{Infobox dot-com company
| company_name = Facebook, Inc.
| company_logo = Facebook Logo (2019).svg
| company_type = Pampubliko
| traded_as = [[NASDAQ]]: {{URL|nasdaq.com/symbol/fb|FB}}
| foundation = {{Start date and age|2004|02|04|df=no|p=yes|br=yes}}
| location = [[Menlo Park, California|Menlo Park]], [[California]], [[Estados Unidos|US]]
| area_served = [[Estados Unidos]] (2004–05)<br>Buong mundo (2005–kasalukuyan)
| founder = {{Unbulleted list|[[Mark Zuckerberg]]|Eduardo Saverin|Andrew McCollum|Dustin Moskovitz|Chris Hughes}}
| key_people = Mark Zuckerberg<br><small>(Chairman at CEO)</small><br>Sheryl Sandberg<br><small>(COO)</small>
| industry = [[Internet]]</br>[[Pagpapatalastas|Advertising]]</br>[[Social media]]</br>[[Computer hardware]]</br>[[Computer software]]
| revenue = {{increase}} {{USD|85.97 bilyon|link=yes}}
| operating_income = {{increase}} {{USD|32.67 bilyon}} (2020)
| net_income = {{increase}} {{USD|29.15 bilyon}} (2020)
| assets = {{increase}} {{USD|159.32 bilyon}} (2020)
| equity = {{increase}} {{USD|128.29 bilyon}} (2020)
| num_employees = 63,404 (Setyembre 2021)
| subsid = {{unbulleted list|Instagram|WhatsApp|Oculus VR|PrivateCore|Facebook Messenger|Workplace (Facebook)|Facebook Portal (Hardware)}}
| url = {{URL|facebook.com}}
| alexa = {{Steady}} 7
| website_type = [[Social networking service]]
| registration = Kinakailangan
| num_users = '''2.85 bilyon''' ''mga aktibong tagagamit noong Marso 2021''
| language = Maraming wika
| current_status = Aktibo
| screenshot = Screen_of_Facebook_(2).PNG
| caption = Login homepage ng Facebook
}}
[[Talaksan:Most popular social networking sites by country.svg|thumb|300px]]
Ang '''Facebook''' (tuwiran na "aklat ng [mga] mukha") ay isang [[social networking website]] na walang bayad ang pagsali at pinapatakbo at pag-aari ng Facebook, Inc. na isang pangmadlang kumpanya. Maaring sumali ang mga tagagamit dito nang nakaayos ayon sa [[lungsod]], pinagtratrabahuan, [[paaralan]] at rehiyon upang makaugnay at makihalubilo sa ibang mga tao. Maaring magdagdag rin ng mga kaibigan at magpadala ng mensahe sa kanila, at baguhin ang kanilang sariling sanaysay upang ipabigay-alam sa kanilang mga kaibigan ang tungkol sa kanilang sarili. Tumutukoy ang pangalan ng pook-sapot na ito sa mga mukang nasa [[aklat]] na [[papel]] (''paper facebooks'') na isinasalarawan ang mga kasapi ng isang kampus na pamayanan na ibinibigay ng ilang [[kolehiyo]] at preliminaryong paaralan sa [[Estados Unidos]] sa mga papasok na mga mag-aaral, guro o propesor, at mga trabahador bilang isang paraan na makilala ang ibang tao sa kampus.
Itinatag ni [[Mark Zuckerberg]] ang Facebook kasama ang kamag-aral niya sa [[agham pangkompyuter]] at kasama sa silid na sina [[Dustin Moskovitz]] at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang mag-aaral pa siya ng Pamantasan ng Harvard.<ref name="companybios">[http://www.new.facebook.com/press/info.php?execbios= "Talumbuhay ng mga Ehekutibo"], Facebook. Kinuha noong 16 Agosto 2008.</ref> Noong una, may hanggan ang pagsapi sa pook-sapot na ito sa mga mag-aaral ng Harvard, ngunit lumawak ito sa ibang mga kolehiyo sa [[Boston]], ang Ligang Ivy, at Pamantasan ng Standford. Nang kalaunan, lumawak pa ito at napabilang ang kahit sinong mag-aaral ng isang pamantasan, pagkatapos ay ang [[mataas na paaralan]], at nang tumagal pa, kahit sinong nasa gulang na 13 pataas. Sa kasalukuyan, mayroon na ang Facebook ng mahigit sa 200 [[milyon]]g masiglang tagagamit sa buong daigdig.<ref>[http://www.facebook.com/press/info.php?statistics "''Mga estadistika ng Facebook''"]. Kinuha noong 9 Enero 2009.</ref> Gayumpaman, noong Mayo 2011, ang ''Consumer Reports'' ay nakitang mayroong mahigit 7.5 milyong akawnt na edad 13 pababa at na may mahigit 5 milyon sa edad na 10 pababa na lumabag sa patakaran ng websayt.<ref>{{cite news |url=http://news.consumerreports.org/electronics/2011/05/five-million-facebook-users-are-10-or-younger.html |title=Five million Facebook users are 10 or younger |work= ConsumerReports.org |date=Mayo 10, 2011 |accessdate =Mayo 15, 2011}}</ref>
== Pag-usbong ==
{{Main|Facebook Messenger}}
Pagkalipas nang mahabang panahon ang Facebook ngayon sa bawat pook-sapot na masasabi ay isa sa mga pinakamasiglang gumagamit nito pagpalo sa taong 2017 umabot sa 2 bilyong katao ang masiglang mga account na ito, bagamat hindi lahat nang ito ay magkakakilanlan dahil sa lugar o sa ibang pamamaraan, depende rin ito sa tao na gumagamit. Sa bansang Pilipino sa buong sulok ng [[Pilipinas]] mula Luzon hanggang Mindanao na ang may masiglang gumagamit nito simula nitong 2012 hanggang sa pangkasalukuyang taon. Isa pa rito ang idinagdag ang '''Facebook Messenger''' o mas pinaiksi bilang '''Messenger''' ay isang App na ginawa rin ng mga tagapangasiwa sa Facebook noong taong 2011 para makapag-usap nang maayos at maipaabot ang mga mensahe sa taong kinakausap. Patok ito sa mga gumagamit hanggang sa kasalukuyan. Nagsimula ang Facebook noong taong 2004 baba pa sa 2006 simula pag-akyat sa taong 2012 ay namayagpag na ito sa sangkatauhan, kasama na rin dito ang paglibang nang mga tao kung wala silang makausap. Ang mga bansang ito ay masigla sa buong Estados Unidos, mga bansa sa Timog Silangang Asya tulad ng mga bansang [[Vietnam]], [[Thailand]], [[Myanmar]], [[Malaysia]], [[Indonesia]] at kasama na rito ang [[Pilipinas]].
Ang Facebook ngayon ay isa sa mga namamayagpag sa Alexa ranking nasa (3) sa social media accounts na masigla, karamihan nito sa mga tagagamit ay nasa mga pamayanan, mamamayan ng mga kabahayan at iba pwede na rin ito magamit sa mobile phone, iphone, gamit rin ang data, WiFi internet at WiFi Load. Na isa sa mga ginagamit ng sangkatauhan. Mula noong 2006 di gaano kadami ang mga gumagamit nito ngunit pagsapit sa taong 2012 ay umusad at dumami ang mga tagagamit dahil sa dekalidad nang Facebook naidagdag pa rito ang mga follow signs, signs at iba pa. Hanggang umabot sa taong 2017, 2 bilyon mahigit ang aktibong gumagamit araw araw.
== Tingnan din ==
* [[Facebook avatar]]
* [[Messenger]]
* [[Instagram]]
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
[[Kategorya:Facebook| ]]
86oremzh84djieztfqevw4dyknv90ol
Alan Turing
0
98740
2219618
2219052
2026-08-07T22:18:10Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2219618
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Scientist
| name = Alan Mathison Turing
| image = Turing statue Surrey.jpg
| image_size =
| caption =
| birth_date = {{Birth date|1912|6|23|df=yes}}
| birth_place = [[Maida Vale]], London, England, United Kingdom
| death_date = {{Death date and age|1954|6|7|1912|6|23|df=yes}}
| death_place = [[Wilmslow]], Cheshire, England, United Kingdom
| nationality = British
| field = [[Mathematics]], [[Cryptanalysis]], [[Computer science]]
| work_institutions = University of Cambridge<br />[[Government Code and Cypher School]]<br />[[National Physical Laboratory, UK|National Physical Laboratory]]<br />[[University of Manchester]]
| alma_mater = [[King's College, Cambridge]]<br />[[Princeton University]]
| doctoral_advisor = [[Alonzo Church]]
| doctoral_students = [[Robin Gandy]]
| known_for = [[Halting problem]]<br />[[Turing machine]]<br />[[Cryptanalysis of the Enigma]]<br />[[Automatic Computing Engine]]<br />[[Turing Award]]<br />[[Turing Test]]<br />[[Turing pattern]]s
| prizes = [[Officer of the Order of the British Empire]]<br />[[Fellow of the Royal Society]]
}}
Si '''Alan Mathison Turing''', <small>[[Orden ng Imperyong Britaniko|OBE]]</small>, <small>[[Fellow of the Royal Society|FRS]]</small> ({{pronEng|ˈtjʊ (ə)rɪŋ}}) (23 Hunyo 1912 – 7 Hunyo 1954) ay isang [[Gran Britanya|Briton]] na [[matematiko]], [[lohiko]] (o [[lohisyano]]), [[kriptoanalisis|kriptoanalista]] at [[agham pangkompyuter|siyentista ng kompyuter]].
Kanyang naimpluwensiyahan ang pagpapaunlad ng [[agham pangkompyuter]], pagbibigay ng pormalisasyon ng mga konsepto ng "[[algoritmo]]" at "[[komputasyon]]" sa isang [[makinang Turing]], na malaki ang ginampananang papel sa pagkakalikha ng modernong kompyuter. Si Turing ay itinuturing na ama ng ''[[agham pangkompyuter]]'' at ''[[Intelehensiyang artipisyal]]''.
Sa panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], si "Turing" ay naglingkod at minsang naging pinuno ng Hut 8 sa ''Government Code and Cypher School'' sa Bletchley Park, isang sentro sa Britanya na responsable sa pagbasag ng mga sekretong kodigo ng mga [[Aleman]] noong panahon ni [[Adolf Hitler]]. Siya ay lumikha ng ilang tekniko sa pagbasag ng mga [[sipero]] ([[algoritmo]] ng [[enkripsiyon]]) ng Alemanya kabilang ang paraan ng elektromekanikal na makinang [[bombe]] na makakahanap ng mga kompigurasyon ng makinang [[Enigma]] (ang makinang ginamit ng pamahalaan at militar ng Alemanya upang ilihim ang mga pinadadalang mensahe ng kanilang mga sundalo). Pagkatapos ng digmaan, siya ay nagtrabaho sa Pambansang Laboratoryong Pisikal (''National Physical Laboratory''), kung saan kanyang nilikha ang isa sa mga unang na disenyo ng ACE, na isang "inilalaang programang pangkompyuter" (''stored program'').
Tungo sa huling bahagi ng kanyang buhay, si Turing ay naging interesado sa matematikang biyolohikal. Siya ay sumulat ng isang papel tungkol sa kemikal na batayan ng morpohenesis (''morphogenesis'') at kanyang hinulaan ang isang umiikot na reaksiyong kemikal tulad ng [[reaksiyong Belousov-Zhabotinsky]], na unang napagmasdan at napatunayan noong dekada 1960.
Ang [[homoseksuwalidad]] ni Turing ay nagresulta sa isang kriminal na pag-uusig noong 1952, kung saan ang homoseksuwalidad sa mga panahong ito ay itinuturing pang ilegal sa [[Britanya]]. Kanyang tinanggap ang parusang paginom ng mga pambabaeng hormone (estrogen) kapalit ng parusang pagkakabilanggo. Siya ay namatay noong 1954 mula sa pagkalasyon ng [[cyanide]], mga dalawang linggo bago ang kanyang ika-apatnapu't dalawang (42) kaarawan. Natukoy ng isang pagsusuri na ang kamatayan ni Turing ay isang [[pagpapatiwakal]] ngunit ang kanyang ina ay naniniwalang ito'y isang aksidental na kamatayan. Noong 10 Setyembre 2009, pagkatapos ng isang kampanya sa [[internet]], humingi ng patawad ang Punong Ministro ng Britanya na si [[Gordon Brown]] sa ngalan ng pamahalaan ng Britanya sa nangyaring pagtrato kay Turing pagkatapos ng digmaan.
== Talambuhay ==
=== Kabataan ===
[[Talaksan:Turing Plaque.jpg|thumbnail|Isang plakang pag-alala na nagmamarka sa naging tirahan ni Alan Turing sa Wilmslo, Cheshire, Inglatera]]
Si Alan Turing ay ipinaglihi sa [[India]]. Ang kanyang amang si Julius Mathison Turing, ay isang miyembro sibil na paglilingkod sa India. Ang kanyang mga magulang na si Julius at Ethel Sara Stoney (1881–1976, na anak na babae ni Edward Waller Stoney, punong inhinyero ng Madras Railways) ay nagnais na palakihin ang kanilang magiging anak na si Alan sa Inglatera, kaya sila bumalik sa Maida Vale, London, kung saan ipinanganak si Alan Turing noong 23 Hunyo 1912. Si Alan ay mayroong kuya na nagngangalang John. Dahil sa ang paglilingkod sibil sa India ng kanyang ama ay aktibo pa rin sa mga panahong ito, ang mga magulang ni Alan ay madalas maglakbay sa pagitan ng Hastings, Inglatera at India, kung saan ang kanilang dalawang anak ay iniwan na manatali sa tahanan ng isang retiradong mag-asawang sundalo. Sa murang edad pa lang ay kinakitaan na si Alan Turing ng mga palatandaan ng pagiging isang [[henyo]] na kanyang ipinamalas sa kanyang pagtanda.
Si Turing ay ipinasok ng kanyang mga magulang sa St Michael, isang paaralan sa 20 Charles Road, St. Leonards on Sea, sa edad na anim na. Ang punong guro ay napansin ang katalinuhan ni Turing sa simula pa lamang gayundin ang mga ibang pang mga naging kanyang guro. Noong 1926, sa edad na 14, siya ay nag-aral sa Sherborne School, isang tanyag na independiyenteng paaralan sa isang palengkeng bayan sa Sherborne sa Dorset. Ang kanyang unang pagpasok sa paaral ay naging kasabay ng isang malawakang protesta sa Britanya ngunit dahil siya ay determinado na pumasok sa unang araw, siya'y nagtungo sa paaralan na higit 60 milya ang layo mula sa Southampton gamit ang isang bisekleta at humihinto tuwing gabi sa isang paupahang tuluyan.
Ang pagkahilig ni Turing sa matematika at agham ay hindi nagdulot sa kanya ng paggalang mula sa ilang mga guro sa Sherborne, dahil sa ang paaralang ito ay nagbibigay diin sa pagaaral ng mga klasiko. Ang kanyang punong-guro ay sumulat pa sa kanyang mga magulang na nagsasaad na: "
''Umaasa ako na hindi siya mahulog sa pagitan ng dalawang upuan. Kung siya ay mananatili sa isang pampublikong paaralan, siya ay dapat magnais na matuto. Kung siya ay nagnanais lamang na maging spesyalistang siyentipiko, kanya lamang sinasayang ang kanyang panahon sa isang pampublikong paaralan''". Sa kabila nito, si Turing ay patuloy na nagpakita ng kahanga hangang kakayahan sa mga mga paksang kanyang minamahal, ang paglutas ng mga mahirap na problema sa [[calculus]] noong 1927 kahit hindi siya nag-aral ng panimulang calculus. Noong 1928, sa edad na 16, natagpuan ni Turing ang mga isinulat ni Albert Einstein. Hindi niya lamang ito naunawaan, kanya ring nasagot ang pagtatanong ni Einstein sa mga [[batas ni Newton ng mosyon]] sa isang aklat na hindi dito hayagang inihayag.
Ang pagsisikap ni Turing sa kanyang pag-aaral ay tumindi dahil sa malapit na pagkakaibigang nabuo sa pagitan niya at ng isa pang mas matandang estudyante na nagngangalang Christoper Morcom. Si Morcom ang unang lalaking minahal ni Turing, ngunit ito ay biglaang namatay mga ilang linggo bago matapos ang kanilang huling semestro sa Sherborne. Si Morcom ay namatay mula sa komplikasyon ng tuberkolosis na nakukuha sa isang baka, na nakuha nito matapos uminom ng isang gatas sa isang may sakit na baka noong ito'y bata pa lamang. Dahil sa pangyayaring ito, ang pananampalatayang panrelihiyon ni Turing ay nawala at siya'y naging isang [[ateista]]. Tinanggap ni Turing na ang lahat ng pangyayari sa mundo, kabilang na ang mga galaw ng utak ng tao, ay may materyal na paliwanag ngunit siya ay naniniwala pa rin sa pag-iral ng espirito ng isang tao pagkatapos mamatay.
=== Edukasyon sa unibersidad at mga pagsasaliksik ni Turing ===
[[Talaksan:Alan Turing Memorial Closer.jpg|thumb|right|Estatwang pag-ala ala kay Alan Turing]]
Pagkatapos mag-aral sa Sherborne, si Turing ay nag-aral sa King's College sa [[Unibersidad ng Cambridge]]. Siya ay nagaral dito mula sa 1931 hanggang 1934, at nakakapagtapos kung saan kanyang nakamit ang pangunahing mga parangal sa Matematika. Noong 1935, siya ay inihalal na kapanalig (fellow) sa King's College dahil sa naging impluwensiya ng kanyang tesis tungkol sa [[central limit theorem]].
Noong 1928, Ang Alemang matematiko na si [[David Hilbert]] ay tumawag ng pansin sa ''[[Entscheidungsproblem]]'' (problema ng desisyon). Sa mahusay na papel na isinulat ni Turing na "''On Computable Numbers (mga bilang na matutukoy ng isang nagwawakas na algoritmo), with an Application to the Entscheidungsproblem''" (na kanyang isinumite noong 28 Mayo 1936 at itinanghal noong 12 Nobyembre), kanyang binago ang mga resulta na isinulat ng matematikong si [[Kurt Godel]] noong 1931 tungkol sa limitasyon ng pagpapatunay (proof) at komputasyon, kung saan pinalitan ni Turing ang pangkalahatang nakabatay-sa-aritmetikang pormal na lenggwahe ng isang [[makinang Turing]], na mga makinang pormal at simple. Pinatunayan ni Turing na ang makinang Turing ay may kakayahang gumawa ng anumang pagkukuwenta kung ito ay maisasalarawan bilang isang [[algoritmo]]. Kanya ding pinatunayan na walang solusyon sa Entscheidungsproblem sa pamamagitan ng pagpapakita na ang [[paghintong problema]] (halting problem) sa isang makinang Turing ay hindi madedesisyonan o hindi malalaman kung ito ay hihinto. Bagaman ang pagpapatunay ni Turing ay inilimbag pagkatapos ng parehong pagpapatunay na ginawa ng matematikong si [[Alonzo Church]] tungkol sa kanyang [[kalkulong lambda]], walang kaalaman si Turing sa isinulat ni Alonzo Church.
Ang paraan ni Turing ng pagpapatunay (proof) ay itinuring na mas magagamit at mas mahusay. Ang ideya ni Turing ng mga pangkalahatang makinang Turing ay kakaiba dahil ang ideya ng mga gayung makina ay may kakayahang gawin ang anumang gawin ng ibang makina, samakatuwid ay may kakayahang magkuwenta ng anumang pwedeng ikwenta. Ang makinang Turing hanggang sa araw na ito ang sentral na paksa sa pag-aaral ng [[teorya ng komputasyon]].
Sa kanyang sariling biograpiya, isinulat ni Turing na siya ay nalungkot sa pagtanggap ng kanyang 1936 na papel dahil dalawang tao lamang ang pumansin - sina Heinrich Scholz at Richard Bevan Braithwaite. Ang papel na ito ay nagpapakilala rin sa ideya ng mga maaaring ipaliwanag na mga numero (definable numbers).
Mula Setiyembre 1936 hanggang Hulyo 1938 kanyang ginugol ang kanyang panahon sa ''Institute for Advanced Study sa Princeton'', New Jersey, Estados Unidos at nag-aral sa ilalim ni Alonzo Church. Bilang karagdagan sa kanyang palaging pagsasaliksik matematikal, pinag-aralan din ni Turing ang [[kriptolohiya]] (pag-aaral ng tiyak at matibay na paglilihim ng mga data) at ginawa ang tatlo sa apat na yugto ng elektromekanikal na tagapagpapadami ng bilang [[binaryo]]. Noong Hunyo 1938, kanyang nakamit ang kanyang PhD mula sa Unibersidad ng Princeton sa Estados Unidos. Ang kanyang tesis na ''Systems of Logic Based on Ordinals'' ay nagpapakilala ng konsepto ng lohikang ordinal at ang ideya ng relatibong pagkukwenta, kung saan ang mga makinang Turing ay nagdadagdag ng mga tinatawag na oracle, na lumulutas sa mga problemang hindi malulutas ng isang makinang Turing.
Si Turing ay bumalik sa Cambridge, Inglatera at dumalo sa mga pagtuturo ng matematikong si [[Ludwig Wittgenstein]] tungkol sa mga pundasyon ng matematika. Ang dalawang ito ay nagtalo at hindi nagkasundo dahil sa pagtatanggol ni Turing ng [[pormalismo]] samantalang si Wittgenstein ay nangatwiran na ang matematika ay hindi tumutuklas ng mga basehang katotohanan kundi lumilikha lamang nito. Si Turing ay nagsimula ring magtrabaho sa kaunting oras lamang sa ''Government Code and Cypher School'' (GCCS).
=== Kriptanalisis ===
[[Talaksan:EnigmaMachineLabeled.jpg|right|thumbnail|Tatlong rotor na makinang Enigma na may plugboard (''Steckerbrett''). Ang enigma ang makinang ginamit ng Alemanya sa ilalim ni Hitler upang ilihim ang mga mensaheng ipinapadala ng mga sundalo nito mula sa mga kaaway na bansa kabilang na ang Britanya at Estados Unidos]]
Noong panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]], si Turing ang pangunahing kalahok sa isang sikretong operasyon ng pamahalaang Britanya sa Bletchley Park na naglalayong basagin ang mga [[sipero]] (algoritmo ng [[enkripsiyon]]) ng [[Alemanya]]. Sa pagpapaunlad at mas lalong pagpapabilis ng makinang kriptanalitiko na ginawa nina Marian Rejewski, Jerzy Różycki at Henryk Zygalski ng Cipher Bureau sa Poland, si Turing ay nagdisenyo ng makinang ''[[Turing Bombe]]'' na mas mabilis at mas epektibo sa pagbasag ng parehong makinang ''Enigma'' at ''Lorenz SZ 40/42''. Ang ''Turing Bombe'' ang nagbigay sa Britanya ng mga pangunang babala sa mga plano ni [[Adolf Hitler]] na nagresulta sa pagkatalo ni Hitler sa [[Labanan sa Atlantiko]] at pagikli ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]] ng dalawang taon.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1212910/How-Britain-drove-greatest-genius-Alan-Turing-suicide--just-gay.html How Britain drove its greatest genius Alan Turing to suicide just for being gay], 12 Setyembre 2009, DailyMail</ref><ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1165535/The-Wider-View-Nazi-codebreaker-shortened-Second-World-War-years.html The Wider View: Nazi codebreaker which shortened the Second World War by two years], 20 Hunyo 2009, DailyMail</ref>
Si Turing ay ginawaran ng Order of the British Empire (OBE) noong 1945 para sa kanyang pagsisilbi sa panahon ng digmaan ngunit ang kanyang mga inambag sa kriptanalisis ay itinagong sekreto ng Britanya hanggang 1970 sa kadahilanang panseguridad nito.
== Intelehensiyang artipisyal at pagsubok na Turing (Turing test) ==
{{main|Intelehensiyang artipisyal}}
Mula 1945 hanggang 1947 si Turing ay nanirahan sa ''Church Street, Hampton'' at dito dinesenyo ang ''Automatic Computing Engine'' (ACE) sa ''National Physical Laboratory''. Siya ay nagsumite ng isang papel noong Pebreo 19, 1946 na naglalaman ng kauna unahang detalyadong disenyo ng isang inilalaang-programang kompyuter (stored-program computer).
[[Talaksan:Modern-captcha.jpg|thumb|290px|Ang kabaligtaran ng ''Turing Test'' na CAPTCHA ay ginagamit sa [[internet]] upang mapigilan ang isang bot sa pang aabuso sa paggamit ng isang [[server]].]]
Noong 1948, si Turing ay iniluklok na Reader (senyor na akademiko) sa kagawarang matematika sa Manchester na ngayon ay bahagi na ng ''University of Manchester''. Noong 1949, siya ay naglingkod bilang kahaliling direktor ng laboratoryo ng pagkukwenta sa University of Manchester at gumawa ng [[software]] para sa kauna unahang inilalaang programang kompyuter na Manchester Mark 1. Sa mga panahon ding ito kanyang ipinagpatuloy ang mga pananaliksik abstrakto. Sa papel na "Computing machinery and intelligence" (Mind, Oktubre 1950), tinalakay ni Turing ang problema ng "[[Intelehensiyang artipisyal]]" at iminungkahi ang isang eksperimento na tinatawag na [[Turing Test]]. Ang [[Pagsubok na Turing]] (''Turing Test'') ang naging batayan sa [[agham pangkompyuter]] upang matukoy kung ang isang makina ay nagpapamalas ng katalinuhan. Ayon sa Pagsubok na Turing, ang isang makina ay maituturing na matalino kung hindi matukoy ng isang taong nagtatanong dito kung ang kanyang tinatanong ay isang makina o isang tao. Sa papel ding ito, iminungkahi ni Turing na imbes gumawa ng mga programang gumagaya sa pag-iisip ng isang matandang tao, mas mabuting gumawa ng mas simpleng makina na gumagaya sa isip ng isang bata at ito'y isailalim sa pagkatuto. Ang kabaligtaran ng "Turing Test" na tinatawag na CAPTCHA ("'''C'''ompletely '''A'''utomated '''P'''ublic '''T'''uring test to tell '''C'''omputers and '''H'''umans '''A'''part") ay karaniwang ginagamit sa [[internet]]. Ang CAPTCHA ay paraan upang matukoy ng isang makina (gaya ng [[server]]) kung ang gumagamit nito ay isang tao o isang kompyuter (bot).
Noong 1948, si Turing (sa tulong ang kanyang dating kakilala na si D. G. Champernowne) ay lumikha ng isang [[software]] pang [[chess]] sa isang [[modernong kompyuter]] na hindi pa naiimbento. Si Turing din ang nagimbento ng algoritmong LU decomposition method na ginagamit ngayon sa paglutas ng ''equations matrix''.
== Kriminal na paguusig dahil sa kanyang homosekwalidad ==
Noong Enero 1952, nakilala ni Turing si Arnold Murray sa labas ng sinehan sa Manchester. Pagkatapos ng pananghaliang pakikipagtipanan (''dating''), si Murray ay inimbitahan ni Turing na pumunta sa kanyang bahay na tinanggap naman ni Murray ngunit hindi tinupad. Ang dalawa ay nagkita muli sa Manchester noong sumunod na Lunes at si Murray ay pumayag na samahan si Turing sa kanyang bahay. Pagkatapos ng ilang linggo, si Murray ay muling bumisita sa bahay ni Turing at nananitili ng isang gabi dito. Pagkatapos nito, si Murray ay tumulong sa isang kasabwat sa pagpapasok at pagnanakaw sa bahay ni Turing na nagtulak kay Turing upang iulat ang krimen sa pulisya. Sa imbestigasyon na ginawa ng mga pulis, inamin ni Turing na meron siyang relasyon kay Murray. Sa panahong ito, ang [[homoseksuwalidad]] ay itinuturing pang isang krimen sa Britanya na nagresulta upang si Turing at Murray ay kasuhan ng ''sobrang kahalayan'' sa ilalim ng seksiyong 11 ng ''Criminal Law Amendment Act 1885 ng Britanya''. Si Turing ay binigyan ng dalawang opsiyon sa parusang tatanggapin : ang pagkabilanggo o probasyon sa isang kondisyon na siya'y sasailalim sa isang [[pagkakapon]]g kemikal sa pamamagitan ng pag-inom ng estrogen (hormone ng babae) upang mabawasan ang libido. Kanyang tinanggap ang kemikal na pagkakapon. Ang naging kumbiksiyon ni Turing ay nagresulta rin sa pagkaalis ng kanyang ''security clearance'' (karapatang maging bahagi ng sikretong operasyon ng pamalaan) at inalis sa kanyang trabahong kriptanalitiko sa Government Code and Cypher Schools sa Bletchley Park. Ang kanyang pasaporte ng Britanya ay hindi binawi ng pamahalaang Britanya ngunit siya'y hindi pinayagang makapasok sa Estados Unidos. Sa panahong ito, may pagkabahala sa publiko sa ginagawang pagbibitag sa mga homosekswal na [[espiya]] ng mga ahente ng [[Soviet Union]] (dating Russia) dahil sa paglalantad ng dalawang miyembro ng ''Cambridge Five'' na sina Guy Burgess at Donald Maclean. Bagaman si Turing ay hindi inakusahan ng pang eespiya, siya ay pinagbawalan ng pamahalaan ng Britanya na talakayin ang kanyang naging trabahong kriptanaliko sa Bletchely Park.
== Kamatayan ==
Noong 8 Hunyo 1954, si Turing ay natagpuang patay ng kanyang tagalinis ng bahay. Sa [[awtopsiya]]ng ginawa, ang resulta ng kamatayan ay pagkalason sa [[cyanide]]. Natagpuan din ang isang mansanas na kinain ng kalahati sa tabi ng katawan ni Turing na pinaniniwalaang paraan ni Turing upang makain ang cyanide. Ang katawan ni Turing ay sinunog (cremated) sa Woking Crematorium noong 12 Hunyo 1954. Ayon sa ina ni Turing, ang kamatayan nito ay isang aksidental dahil sa hindi maingat nitong pagtatago sa mga laboratoryong kemikal. Iminungkahi ng manunulat na si David Leavitt na maaaring ang pagkain ni Turing ng mansanas na may cyanide ay isang paggaya sa eksena ng pelikulang [[Snow White]] na ipinalabas noong 1937 na isang paboritong kuwento ni Turing.
== Paghingi ng tawad ng pamahalaan ng Britanya ==
Noong Agosto 2009, si John Graham-Cumming ay nagsimula ng petisyon na humihikayat sa Pamahalaan ng Britanya na posityumus (pagkatapos ng kamatayan) na humingi ng tawad sa [[paglilitis]] ni Alan Turing bilang [[homosekswal]]. Ang petisyong ito ay tumanggap ng libo libong mga lagda. Kinilala ng Punong Ministor ng Britanya na si [[Gordon Brown]] ang petisyong ito, at naglabas ng pahayag noong Setyember 10, 2009 na humihingi ng tawad kay Turing at naglalarawan ng pagtrato kay Turing bilang "nakapangingilabot":
{{cquote|Ang libo libong tao ay nagsama sama upang humingi ng hustisya para kay Alan Turing at pagkilala sa nakakapangilabot na pagtrato sa kanya. Bagaman si Turing ay pinakitunguhan ng batas nang panahong iyon at hindi na natin maibabalik ang panahon, ang kanyang pagtrato ay siyempre labis na hindi patas at ako ay nagagalak na magkaroon ng pagkakataon na magsabi kung gaano kalalim akong humihingi ng tawad at tayong lahat sa nangyari sa kanya. Kaya sa ngalan ng Pamahalaan ng Britanya, at sa mga nabubuhay ng malaya, salamat sa ginawa ni Alan, ako ay taas noong nagsasabi na: kami'y humihingi ng tawad, ikaw ay karapat dapat ng mas mabuti [pagtrato].}}
== Mga Parangal ==
[[Talaksan:Sackville Park Turing plaque.jpg|thumb|right|Pag ala-alang statwang plaka kay Turing sa Sackville Park, Manchester]]
Ang Turing Award na ipinangalan sa "ama ng agham pangkompyuter" na si Alan Turing ang taunang gantimpala na ibinibigay ng Association for Computing Machinery (ACM) sa mga indibidwal sa kanilang kontribusyon sa siyentipikong komunidad pangkompyuter. Ang gantimpalang ito ay itinuturing na pinakamataas na pagkakakilanlan sa [[agham pangkompyuter]] at katumbas ng [[Gantimpalang Nobel]].
Noong 2002, si Turing ay nirangguhan na dalawampu't isa sa ''BBC'' nationwide poll ng [[100 Pinakadakilang mga Briton]].<ref>{{Cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2208671.stm | title = 100 great British heroes | date = 21 Agosto 2002 |work=BBC News }}</ref>
=== Mga parangal ng mga unibersidad sa buong mundo ===
[[Talaksan:Alan Turing Building 1.jpg|thumb|right|Gusaling Alan Turing sa [[University of Manchester]]]]
*Ang ''Kwartong Turing'' sa [[University of Edinburgh School of Informatics|University of Edinburgh's School of Informatics]] ay naglalaman ng skultura ng ulo ni Turing na ginawa ni [[Eduardo Paolozzi]], at isang (#42/50) ng kanyang [http://www.synth.co.uk/images/paolozzi2.html Turing prints (2000)].
*Ang [[University of Surrey]] ay may statwa ni Turing sa kanilang pangunahing [[piazza]].
*Ang [[Istanbul Bilgi University]] ay nagsasagawa ng taunang kumperensiya sa [[teoriya ng komputasyon]] na tinatawag na ''Mga Araw na Turing''.<ref name="bilgiuniv">{{cite web | url = http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | title = Turing Days @ İstanbul Bilgi University | accessdate = 29 Oktubre 2011 | archive-date = 2013-08-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130801193650/http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | url-status = dead }}</ref>
*Ang [[University of Texas at Austin]] ay may honours na programang ng [[agham pangkompyuter]] na pinangalanang ''Mga skolar ni Turing''.<ref name="texturingschol">{{cite web |url=http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |title=Turing Scholars Program at the University of Texas at Austin |accessdate=16 Agosto 2009 |archive-date=2010-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100217072341/http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |url-status=dead }}</ref>
*Noong simula nang 1960's, pinangalanan ng [[Stanford University]] ang kaisa-isang kwarto na pinagtuturuan ng gusaling Bulwagang Polya Matematika na ''Alan Turing Auditorium''.<ref name="stanforduniv">{{cite web | url = http://archive.computerhistory.org/resources/text/Knuth_Don_X4100/PDF_index/k-8-pdf/k-8-u2679-Stanford-Comp-Dedication.pdf | title = Polya Hall, Stanford University | accessdate =14 Hunyo 2011 }}</ref>
*Isa sa mga ampiteatro ng kagawarang Agham Pangkompyuter ng ([[Laboratoire d'Informatique Fondamentale de Lille|LIFL]]<ref name="lifl">{{cite web |url=http://www.lifl.fr/ |title=Laboratoire d'Informatique Fondamentale de Lille |accessdate=3 Disyembre 2010 |archive-date=22 Hulyo 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722014047/http://www.lifl.fr/ |url-status=dead }}</ref>) sa [[Unibersidad ng Lille]] sa hilagang [[Pransiya]] ay ipinangalan bilang parangal kay Alan Turing. (ang iba pang ampiteatro ay ipinangalan kay [[Kurt Gödel]]).
*Ang Kagawaran ng Agham Pangkompyuter ng [[Pontifical Catholic University of Chile]], [[Polytechnic University of Puerto Rico]], [[University of the Andes, Colombia|Los Andes University]] in [[Bogotá]], Colombia, [[King's College, Cambridge]] at [[Bangor University]] sa [[Wales]] ay may mga laboratoryo ng kompyuter na ipinangalan kay Turing.
*Ang [[The University of Manchester]], [[The Open University]], [[Oxford Brookes University]] at [[Aarhus University]] (in [[Århus]], Denmark) ay may mga gusaling nakapangalan kay Turing.
*Ang ''Alan Turing Road'' sa [[Surrey Research Park]] ay ipinangalan kay Alan Turing.
*Ang [[Carnegie Mellon University]] ay may [[granito]]ng bangkuan na matatagpuan sa The Hornbostel Mall na may pangalang "A. M. Turing" na nakaukit sa tuktok, "Read" sa ibaba ng kaliwang hita at "Write" sa ibaba ng kanang hita.
*Ang [[EISTI|École Internationale des Sciences du Traitement de l'Information]] ay pinangalanan ang kamakailan lang na nakuhang ikatlong gusaling na "Turing".
*Ang [[University of Ghent]] ay mayroong isa sa mga pangunahing kwarto ng kompyuter na ginagamit ng mga matematiko at siyentipiko ng kompyuter na ipinangalan kay Alan Turing.
*Ang [[University of Oregon]] ay may iskultura ng ulo ni Turing sa gilid ng gusaling pang agham kompyuter na tinatawag na Deschutes Hall.<ref name="Oregon">{{cite web|url=http://www.mathcomp.leeds.ac.uk/turing2012/files/oregon.html|title=Turing at the University of Oregon|accessdate=1 Nobyembre 2011|archive-date=2012-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120114151918/http://www.mathcomp.leeds.ac.uk/turing2012/files/oregon.html|url-status=dead}}</ref>
== Sanggunian ==
{{reflist}}
== Mga sanggunian ==
{{Refbegin|colwidth=30em}}
* {{ Cite book | last = Agar | first = Jon | title = The government machine: a revolutionary history of the computer | publisher=MIT Press | year = 2003 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 978-0-262-01202-7 }}
* {{ Cite book | last = Alexander | first = C. Hugh O'D. | author-link = Conel Hugh O'Donel Alexander | date = ''circa'' 1945 | title = Cryptographic History of Work on the German Naval Enigma | url = http://www.ellsbury.com/gne/gne-000.htm | publisher=The National Archives, Kew, Reference HW 25/1}}
* {{ Cite book | last = Beniger | first = James | title = The control revolution: technological and economic origins of the information society | publisher=Harvard University Press | year = 1986 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-16986-7 }}
* {{Cite book | last = Babbage | first = Charles | author-link = Charles Babbage | year = 1864
| publication-date = 2008 | editor-last = Campbell-Kelly | editor-first = Martin | editor-link = Martin Campbell-Kelly | title = Passages from the life of a philosopher | publisher=Rough Draft Printing | isbn = 978-1-60386-092-5 | ref = harv | postscript = <!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}} }}
* {{ Cite book | last = Bodanis | first = David | author-link = David Bodanis | title = Electric Universe: How Electricity Switched on the Modern World | year = 2005 |publisher=Three Rivers Press | location = New York | isbn = 0-307-33598-4 | oclc = 61684223 }}
* {{Cite book | last = Campbell-Kelly | first = Martin | authorlink = Martin Campbell-Kelly | last2 = Aspray | first2 = William | title = Computer: A History of the Information Machine | publisher=Basic Books | year = 1996 | location = New York | isbn = 0-465-02989-2 }}
* {{Cite book | last = Ceruzzi | first = Paul | authorlink = Paul Ceruzzi | title = A History of Modern Computing | url = https://archive.org/details/historyofmodernc00ceru | publisher=MIT Press | year = 1998 | location = Cambridge, Massachusetts, and London | isbn = 0-262-53169-0}}
* {{ Cite book | last = Chandler | first = Alfred | authorlink = Alfred Chandler | title = The Visible Hand: The Managerial Revolution in American Business | publisher=Belknap Press | year = 1977 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-94052-0 }}
* {{ Cite journal | last = Copeland | first = B. Jack | authorlink = B. Jack Copeland | title = Colossus: Its Origins and Originators | journal=[[IEEE Annals of the History of Computing]] | volume = 26 | issue = 4 | pages = 38–45 | year = 2004 |doi = 10.1109/MAHC.2004.26 | ref = harv }}
* {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack (ed.)| title = The Essential Turing | year = 2004 | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-825079-7 | oclc = 156728127 224173329 48931664 57434580 57530137 59399569 }}
* {{ Cite book | last = Copeland (ed.) | first = B. Jack | title = Alan Turing's Automatic Computing Engine | url = https://archive.org/details/alanturingsautom0000unse_k5v2 | year = 2005 | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-856593-3 | oclc = 224640979 56539230 }}
* {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack | title = Colossus: The secrets of Bletchley Park's code-breaking computers | url = https://archive.org/details/colossussecretso0000unse | year = 2006 | publisher=Oxford University Press | isbn = 978-0-19-284055-4 | ref = harv }}
* {{ Cite book | last = Edwards | first = Paul N | title = The closed world: computers and the politics of discourse in Cold War America | publisher=MIT Press | year = 1996 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-262-55028-8 }}
* {{ Cite book | last = Hodges | first = Andrew | authorlink = Hodges, Andrew | year = 1983 | title = Alan Turing: the enigma |location = London | publisher=Burnett Books | isbn = 0-04-510060-8 | ref = harv }}
* {{ Cite book | last = Hochhuth | first = Rolf | authorlink = Rolf Hochhuth | title = Alan Turing: en berättelse | publisher=Symposion | year = 1988 | isbn = 978-91-7868-109-9 }}
* {{ Cite book | last = Leavitt | first = David | authorlink = David Leavitt | year = 2007 | title = The man who knew too much: Alan Turing and the invention of the computer | publisher=Phoenix | isbn = 978-0-7538-2200-5 | ref = harv }}
* {{ Cite book | last = Levin | first = Janna | authorlink = Janna Levin | title = A Madman Dreams Of Turing Machines | publisher=Knopf | year = 2006 | location = New York | isbn = 978-1-4000-3240-2 }}
* {{ Cite book | last = Lewin | first = Ronald | authorlink = Ronald Lewin | title = Ultra Goes to War: The Secret Story | edition = Classic Penguin | series = Classic Military History | year = 1978 | publication-date = 2001 | publisher=Hutchinson & Co | location = London, England | isbn = 978-1-56649-231-7 | ref = harv }}
* {{Cite book| last = Lubar | first = Steven | year = 1993 | title = Infoculture | location = Boston, Massachusetts and New York | publisher=Houghton Mifflin | isbn = 0-395-57042-5}}
* {{ Cite document | last = Mahon | first = A.P. | title = The History of Hut Eight 1939–1945 | publisher=UK National Archives Reference HW 25/2 | year = 1945 | url = http://www.ellsbury.com/hut8/hut8-000.htm | accessdate =10 Disyembre 2009 | ref = harv }}
*{{MacTutor Biography|id=Turing|title=Alan Mathison Turing}}
*Petzold, Charles (2008). "[[The Annotated Turing]]: A Guided Tour through Alan Turing's Historic Paper on Computability and the Turing Machine". [[Indianapolis]]: Wiley Publishing. ISBN 978-0-470-22905-7
*Smith, Roger (1997). ''Fontana History of the Human Sciences''. London: Fontana.
*Weizenbaum, Joseph (1976). ''Computer Power and Human Reason''. London: W.H. Freeman. ISBN 0-7167-0463-3
* {{Cite book | last = Turing | first = Sara Stoney | title = Alan M Turing | publisher=W Heffer | year = 1959 }} Turing's mother, who survived him by many years, wrote this 157-page biography of her son, glorifying his life. It was published in 1959, and so could not cover his war work. Scarcely 300 copies were sold (Sara Turing to Lyn Newman, 1967, Library of [[St John's College, Cambridge]]). The six-page foreword by [[Lyn Irvine]] includes reminiscences and is more frequently quoted.
* {{Cite book | last = Whitemore | first = Hugh | authorlink = Hugh Whitemore | last2 = Hodges | first2 = Andrew | authorlink2 = Andrew Hodges | title = Breaking the code | publisher=S. French | year = 1988 }} This 1986 Hugh Whitemore play tells the story of Turing's life and death. In the original West End and Broadway runs, [[Derek Jacobi]] played Turing and he recreated the role in a 1997 television film based on the play made jointly by the BBC and [[WGBH-TV|WGBH, Boston]]. The play is published by Amber Lane Press, [[Oxford]], ASIN: B000B7TM0Q
*Williams, Michael R. (1985) ''A History of Computing Technology'', [[Englewood Cliffs]], [[New Jersey]]: [[Prentice-Hall]], ISBN 0-8186-7739-2
*{{Cite book|last=Yates |first=David M. |title=Turing's Legacy: A history of computing at the National Physical Laboratory 1945–1995 |year=1997 |publisher=[[Science Museum, London|London Science Museum]] |location=London |isbn=0-901805-94-7 |oclc=123794619 40624091 }}
{{Refend}}
== Karagdagang babasahin ==
*{{MathGenealogy|id=8014}}
*{{cite journal|title=The Mind and the Computing Machine: Alan Turing and others|journal=[[The Rutherford Journal]]|url=http://www.rutherfordjournal.org/article010111.html |editor = Jack Copeland|ref=harv}}
*{{cite encyclopaedia |last=Hodges |first=Andrew |editor=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |title=Alan Turing |url=http://plato.stanford.edu/entries/turing/ |accessdate=10 Enero 2011 |edition=Winter 2009 |date=27 Agosto 2007 |publisher=[[Stanford University]] |ref=harv}}
*{{cite journal|last=Gray|first=Paul|date=29 Marso 1999|title=Computer Scientist: Alan Turing|journal=TIME|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|ref=harv|access-date=24 Septiyembre 2011|archive-date=19 Enero 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110119181237/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|url-status=dead}}
* Gleick, James, ''[[The Information: A History, a Theory, a Flood|The Information: A History, A Theory, A Flood]]'', New York: Pantheon, 2011, ISBN 978-0-375-42372-7
* Leavitt, David, ''The Man Who Knew Too Much: Alan Turing and the Invention of the Computer'', W. W. Norton, 2006
== Panlabas na kawing ==
{{Wikiquote}}
{{Commons category|Alan Turing}}
*[http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} Alan Turing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} RKBExplorer
*[http://www.turingcentenary.eu/ Alan Turing Year]
*[http://cie2012.eu/ CiE 2012: Turing Centenary Conference]
*[https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ Visual Turing]
*[http://www.wolframalpha.com/examples/TuringMachines.html Turing Machine calculators] at [[Wolfram Alpha]]
*[http://www.turing.org.uk/ Alan Turing] site maintained by [[Andrew Hodges]] including a [http://www.turing.org.uk/bio/part1.html short biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }}
*[http://www.alanturing.net/ AlanTuring.net – Turing Archive for the History of Computing] by [[Jack Copeland]]
*[http://www.turingarchive.org/ The Turing Archive]{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – naglalaman ng mga hindi nailambag na dokumento mula sa contains Kings College, Cambridge archive
*{{cite journal|last=Jones|first=G. James|date=11 Disyembre 2001|title=Alan Turing – Towards a Digital Mind: Part 1|journal=System Toolbox|publisher=The Binary Freedom Project|url=http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|ref=harv|access-date=2011-09-24|archive-date=2007-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20070803163318/http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|url-status=dead}}
*[http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ Sherborne School Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} – naglalaman ng mga papel tungkol sa panahon ni Alan Turing sa Sherborne School
=== Mga papel ===
*[https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper Ekstensibong talaan ng mga papel ni Turing, mga ulat at pagtuturo at mga isinaling bersiyon] BibNetWiki
*{{Turing 1950}}
*[http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=116 Oral history interview with Donald W. Davies], [[Charles Babbage Institute]], University of Minnesota; inilalarawan ang mga proyeto sa U.K. [[National Physical Laboratory (United Kingdom)|National Physical Laboratory]], mula sa pagdidisenyong ginawa ni Alan Turing noong 1947 sa paggawa ng [[Automatic Computing Engine|ACE computers]]
* [http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=81 Oral history interview with Nicholas C. Metropolis], [[Charles Babbage Institute]], University of Minnesota. Si Metropolis ang kauna unahang direkto ng [[Los Alamos National Laboratory]]; kabilang sa mga paksa ang relasyong pang akademiko sa pagitan ni Alan Turing at [[John von Neumann]]
{{authority control}}
{{BD|1912|1954|Turing, Alan}}
[[Kategorya:Mga siyentipiko ng kompyuter]]
[[Kategorya:Mga matematikong Ingles]]
m3m3tgy91xrr9kau5hu3y6e0bjbii1w
Bulwagang tanggapan
0
110781
2219621
2137775
2026-08-07T23:39:08Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2219621
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Apartment building lobby.jpg|thumb|Bulwagang tanggapan sa isang gusaling apartment sa [[Washington, D.C.]]]]
Ang '''bulwagang pasukan at labasan''', '''bulwagang pasukan''', '''bulwagang entrada''', '''bulwagang tanggapan''', o '''bulwagang tanggapan at hintayan''' ay isang [[silid]] ng isang [[gusali]] na nagsisilbing pasukan ng mga tao mula sa labas.
Maraming mga [[gusaling pangtanggapan]] o [[gusaling pang-opisina|pang-opisina]], mga [[hotel]], at mga [[tukudlangit]] ang gumagawa ng paraan upang mapalamutian ang kanilang '''pasukang bulwagan''' upang makalikha ng tamang [[kakintalan]] o [[bakas]]<ref>[http://www.usatoday.com/money/biztravel/2006-02-13-lobbies-usat_x.htm USATODAY.com - Hotels hope visitors check out livelier, upgraded lobby<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{Cite web |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m5072/is_48_23/ai_88698813 |title=Lobbying for space: renovated and revived office building lobbies seek to make the segue from garages and the street inviting to office workers and pedestrians alike - Style - Brief Article {{!}} Los Angeles Business Journal {{!}} Find Articles at BNET.com<!-- Bot generated title --> |access-date=2009-11-01 |archive-date=2008-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080312001504/http://findarticles.com/p/articles/mi_m5072/is_48_23/ai_88698813 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=A Building Lobby, "Way of Design, Book One"<!-- Bot generated title --> |url=http://www.wayofdesign.com/ebook/prestige.htm |access-date=2009-11-01 |archive-date=2009-09-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090917200520/http://www.wayofdesign.com/ebook/prestige.htm |url-status=dead }}</ref>. Magmula noong kalagitnaan ng dekada ng 1980, nagkaroon ng umuunlad na gawi upang isipin ang mga bulwagang pasukan bilang mahigit pa sa pagiging payak na mga kaparaanan lamang na marating ang pinto patungo sa [[elebador]], at sa halip ay maging puwang na panglipunan at bilang mga lugar ng [[kumersyo]].<ref>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D05E1D81339F930A25756C0A962948260 Lobbies Coming Back Into Their Own - New York Times<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qn4189/is_20051111/ai_n15842507 |title=Office lobbies become new battleground in landlords' fight to boost {{!}} Long Island Business News {{!}} Find Articles at BNET.com<!-- Bot generated title --> |access-date=2009-11-01 |archive-date=2007-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070302130153/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qn4189/is_20051111/ai_n15842507 |url-status=dead }}</ref> May ilang mga pananaliksik na isinagawa upang makalikha ng mga sukatan upang sukatin ang dating sa damdamin ng tao ng anyo ng bulwagang pasukan upang mapainam pa ang disenyo ng bulwagang pasukan na panghotel.<ref>[http://docs.lib.purdue.edu/dissertations/AAI3075649/ An atmospheric scale for the evaluation of hotel lobbies<!-- Bot generated title -->]</ref>
Maraming mga pook na nagbibigay ng paglilingkod na pampubliko, katulad ng [[tanggapan ng manggagamot]], ang gumagamit sa kanilang mga bulwagang pasukan bilang mahigit pa sa pagiging isang pook na hintayan lamang para sa mga taong nag-aabang para sa partikular na serbisyo. Sa ganitong mga uri ng mga bulwagang pasukan, karaniwan ang pagkakaroon ng magiginhawang mga [[muwebles]], katulad ng mga malalambot na mga [[bangko (upuan)|bangko]] at iba pang mga pangkaginhawahang mga [[silya]], upang makapaghintay ng maginhawa ang mga kliyente. Gayundin, maaaring may mga telebisyon, mga aklat, mga magasin, mga diyaryo, at iba pang mga babasahin, na makakatulong sa pagpapalipas ng oras ng kostumer habang naghihintay sila bago mapaglingkuran.
==Tingnan din==
*[[Silid ng pagpapalipas-oras]]
==Mga sanggunian==
{{commonscat|Lobbies (room)}}
{{reflist}}
[[Kategorya:Silid]]
gtjz00gl3awq6vgsyim7i9mv12kmhaf
Antonio Luna
0
116737
2219578
2219406
2026-08-07T12:25:16Z
~2026-43429-74
165024
Undid 2 revisions from [[Special:Diff/2218429|2218429]] until [[Special:Diff/2219406|2219406]]
2219578
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
|honorific_prefix = [[Panghimagsikang Hukbong Katihan ng Pilipinas|Heneral]]
| name = Antonio Luna
| image = Antonio luna small.jpg
| image_size =200px
| office = [[Kumandante Heneral]] ng [[Panghimagsikang Hukbong Katihan ng Pilipinas|Hukbong Republikanong Pilipino]]
| predecessor = [[Artemio Ricarte]]
| successor = [[Emilio Aguinaldo]]
| president = [[Emilio Aguinaldo]]
| term_start = Marso 28, 1899
| term_end = Hunyo 5, 1899
| nickname = {{Plainlist|
* "Toñing"
* "El General Monico"
* "Heneral Mayabang"
* "Heneral Articulo Uno"
}}
| birth_name = Antonio Narciso Luna de San Pedro y Novicio Ancheta
| birth_date = {{Birth date|1866|10|29}}
| birth_place = [[San Nicolas, Manila]], [[Silangang Indias ng Espanya]], [[Imperyong Kastila]]
| death_date = {{Death date and age|1899|6|5|1866|10|29}}
| death_place = [[Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]], [[Unang Republika ng Pilipinas ]]
| death_cause = Pagpatay nang pataksil
| allegiance = {{flag|Unang Republika ng Pilipinas| Republikang Pilipino}}
| branch = [[Panghimagsikang Hukbong Katihan ng Pilipinas|Hukbong Republikanong Pilipino]]
| serviceyears = 1898–1899
| rank = [[Image:PR General de Brigada SE.svg|15px|]] Brigada Heneral
| commands = <!--Military service-->
| battles = {{tree list}}
* [[Digmaang Pilipino-Amerikano ]]
**[[Labanan sa Maynila (1899)|Labanan sa Maynila]]
**[[Labanan sa Caloocan|Labanan sa Kalookan]]
**[[Ikalawang Labanan sa Kalookan]]
**[[Labanan para sa Malolos]]
**[[Labanan sa Pulilan]]
**[[Labanan sa Calumpit]]
**[[Labanan sa Apalit]]
**[[Labanan sa Santo Tomas]]{{tree list/end}}
| awards = Medalya ng Republika ng Pilipinas
| relations = {{Plainlist|
* [[Juan Luna]] (Kuya)
* [[Joaquin Luna]] (Kuya)
}}
| office1 = Pangalawang Kalihim ng Digma at Kataas-taasang Kumandante ng Hukbong Republikano
| office2 = Punong Tagapagpatupad ng mga Operasyong Pandigma
| termstart1 = Setyembre 28, 1898
| termend1 = Marso 1, 1899
| termend2 = Setyembre 28, 1898
| termstart2 = Setyembre 26, 1898
| president1 = [[Emilio Aguinaldo]]
| president2 = [[Emilio Aguinaldo]]
}}
Si '''Antonio Luna''' (29 Oktubre 1866 – 5 Hunyo 1899) ay isang [[mamamayang Pilipino|Pilipinong]] parmasyutiko at isang heneral na lumaban sa [[Digmaang Pilipino-Amerikano]]. Tinatag nya ang kauna-unahang akademyang militar sa Pilipinas, na naitatag noong [[Unang Republika ng Pilipinas|Republikang Pilipino]]. Tinagurian syang ang pinakamahusay na Pilipinong kinatawan ng militar noong digmaan.<ref>{{cite book|last=Agoncillo|first=Teodoro|title=Introduction to Filipino History|year=1974}}</ref> Sinundan nya si [[Artemio Ricarte]] bilang kumander ng [[Hukbong Pilipinong Mapaghimagsik|Hukbong Republikanong Pilipino]], at nagbuo ng mga prupesyunal na sundalong gerilya. Ang kanyang maigting na pagsangga, na tinawag ngayong ''Linyang Depensa ni Luna'', ang nagpahirap sa mga hukbong Amerikano sa mga lalawigan sa hilaga ng Talisay. Sa utos ni pangulo Aguinaldo, ipinipatay ang heneral.<ref name="FM">{{cite book|last=Marcos|first=Ferdinand|title=The contemporary relevance of Antonio Luna's military doctrines|year=1968}}</ref>
==Talambuhay==
Si '''Antonio Narciso Luna de San Pedro Posadas y Novicio Ancheta''' na mas kilala bilang '''Antonio Luna''' ay ipinanganak noong 29 Oktubre 1866 sa [[Binondo]], [[Maynila]]. Bunsong anak sya nina Joacquin Luna de San Pedro y Posadas (1829-1891) at Laureana Novicio y Ancheta (1836-1906). Nagtapos sya ng ''Bachiller en Artes'' sa [[Pamantasang Ateneo de Manila|Ateneo Municipal de Manila]] noong 1883 sa murang edad na 15. Kumuha rin sya ng kursong parmasyutika sa [[Unibersidad ng Santo Tomas]] at nakamit nya ang kanyang lisensiya sa kursong ito sa [[Barcelona|Unibersidad de Barcelona]]. Nakapagtapos din sya sa pagpapakadalubhasa sa parmasyutika sa [[Gante]], [[Belhika]]. Sa prupesyon ay isa syang parmasyutiko.
==Pag-aaral==
Sa gulang na anim, natuto si Antoniong magbasa, magsulat, at mag-aritmetika mula sa kanyang guro na kinilalang si ''Maestro Intong''. Nasaulo nya ang ''[[Doctrina Christiana]]'', ang kauna-unahang aklat na nailimbag sa Pilipinas..<ref name="Dumindin 2006">{{cite web|last=Dumindin|first=Arnaldo|title=Philippine-American War, 1899–1902|url=http://philippineamericanwar.webs.com/lunaassassination.htm|accessdate=29 Hunyo 2012|archive-date=20 Hunyo 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620032127/http://philippineamericanwar.webs.com/lunaassassination.htm|url-status=dead}}</ref>
Lumaon ay nag-aral sya sa [[Ateneo Municipal de Manila]], kung saan nakatanggap sya ng digri sa Batsilyer sa Sining noong 1881.<ref name="Dumindin 2006"/> Nag-aral sya ng panitikan at kimika sa [[Pamantasan ng Santo Tomas]], kung saan napanalunan nya ang unang gantimpala sa isang pagsusulat tungkol sa kimika.
Ang pagsusulat ang libangan ni Antonio Luna. Inakda nya ang ''El Nomatozario del Paerdismo'' na nalathala sa Madrid noong 1893. Ito ang pinakamalaki nyang naiambag sa panitikang pangmedisina. Siya ang nagtatag ng ''La Independencia'' at nagpapadala rin sya ng mga lathalain sa ibang pahayagan.
Sa simula pa lamang ay isa na syang tagapagtaguyod ng paghingi ng pagbabago sa mapayapang pamamaraan. Dahil sa hinalang sya ay isa sa mga teroristang laban sa pamahalaan, dinakip sya ng mga maykapangyarihang Kastila, nilitis, at ikinulong.
Nang sya ay makalaya, nag-aral sya ng iba't ibang paraan ng pakikipaglaban sa Gante. Pagbalik nya sa Pilipinas, sumapi sya sa mapaghimagsik na pamahalaan ni [[Emilio Aguinaldo]]. Hinirang syang direktor ng digmaan at tagapamahalang heneral ng Hukbong Mapaghimagsik. Siya ay ginawang kabahagi ng sandatahang lakas laban sa mga Amerikano.
Bilang isang sundalo, si Antonio ay mahigpit magparusa. Sa panahon ng pakikipagdigmaan, pinagsumikapan nyang maipailalim sa isang ayos ang mga tauhan sa Batalyon ng [[Cavite|Kabite]]. Isa sa kanyang madugong pakikipaglaban ay naganap sa La Loma na kung saan ay napatay si Major Jose Torres Bugallon. Marami pang ibang pinuno ng kalaban ang nagapi ni Heneral Luna ngunit dumating ang isang pagkakataon na sila ay natalo at ito ay naganap sa [[Caloocan]].
Nasawi si Heneral Luna noong 5 Hunyo 1899 sa [[Cabanatuan, Nueva Ecija|Cabanatuan]] sa lalawigan ng [[Nueva Ecija]]. Nagtungo sya roon sa pagtupad sa isang ipinalalagay na pagtawag ni Heneral Aguinaldo upang dumalo sa isang pulong. Habang nasa loob ng simbahan ng Cabanatuan, binaril sya ng mga sundalo ni Aguinaldo na inihingi nyang bigyan ng disiplina.
Sa pagkamatay ni Antonio Luna nawalan ng isang dakilang kawal at pinuno ng himagsikan ang [[Unang Republika ng Pilipinas]].
[[Talaksan:A luna.jpg|thumb|right|Heneral Antonio Luna]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Panlabas na kawing==
* [http://www.gutenberg.org/files/17786/17786-h/17786-h.htm#Page_77 Mga Dakilang baklita, ni Jose N. Sevilla sa ''Project Gutenberg'']
{{Himagsikang Pilipino}}
{{Juan Luna}}
{{BD|1866|1899|Luna, Antonio}}
[[Kategorya:Himagsikang Pilipino]]
[[Kategorya:Mga manunulat mula sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga Pilipinong heneral]]
524lfszekbskroqzjzugc0vcjedr3wj
Mark Zuckerberg
0
117695
2219625
2219514
2026-08-08T00:36:40Z
~2026-43780-45
165040
Alvin Litana Mirasol
2219625
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Mark Zuckerberg
| image = Mark Zuckerberg F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg
| image_size = 200px
| caption = Si Mark Zuckerberg noong 2019
| birth_name = Mark Elliot Zuckerberg
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1984|5|14}}
| birth_place = [[White Plains, New York]], [[Estados Unidos]]
| occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]]
| networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Mark-Zuckerberg_I9UB.html |title=158 Mark Zuckerberg - The Forbes 400 Richest Americans 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03|url-status=live }}</ref>
| spouse =
| parents =
| children =
}}
Si '''Mark Elliot Zuckerberg''' (ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina [[Dustin Moskovitz]], [[Eduardo Saverin]], at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang sila ay nag-aaral sa [[Pamantasan ng Harvard]]. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook.<ref>Reagan, Gillian (2009-03-10). [http://www.observer.com/2009/media/thumbs-there%E2%80%99s-lot-about-%E2%80%98like%E2%80%99 Thumbs Up! There's a Lot to Like about 'Like'] (HTML). [[:en:The New York Observer|The New York Observer]]. The New York Observer, LLC. Retrieved on 2009-03-11</ref> Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo.kasalukayan na may bagong nagmamay ari ng Meta Platforms Inc Facebook at Lite na si Alvin Litana Mirasol
== Pagkabata Alvin Litana Mirasol ==
Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.||access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref>
== Facebook Alvin Litana Mirasol ==
[[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]]
=== Pagkakatatag ===
Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |url-status=dead |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210249/http://www.forbes.com/2006/09/11/facebook-opens-up-cx_rr_0911facebook.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref>
=== Paglipat sa California ===
Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan.
== Bibliograpiya Alvin Litana Mirasol ==
* [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009
== Mga Sanggunian Alvin Litana Mirasol ==
{{reflist}}
== Mga Kawing panlabas Alvin Litana Mirasol ==
{{Commons category|Mark Zuckerberg}}
* [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone
* [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }}
* [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video
* [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.]
* [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg]
* [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }}
* [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"]
* [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video
* [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal]
* [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes]
<!--{{Facebook}}-->
{{BD|1984||Zuckerberg, Mark}}
{{DEFAULTSORT:Zuckerberg, Mark}}
[[Kategorya:Mga Amerikano]]
ir070kgy09o7ae8vm8n1n8c8vnhg3f5
2219627
2219625
2026-08-08T00:41:09Z
~2026-43780-45
165040
Alvin Litana Mirasol
2219627
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Alvin Litana Mirasol
| image = Alvin Litana Mirasol F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg
| image_size = 200px
| caption = October 2 1987
| birth_name = Alvin Litana Mirasol
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1987 02}}
| birth_place = Alvin Litana Mirasol,Pilar, Sorsogon, Bicol, Philippines
| occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]]
| networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Alvin Litana Mirasol_I9UB.html |title=158 Alvin Litana Mirasol- The Forbes 400 Richest Americans 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03|url-status=live }}</ref>
| spouse =
| parents =
| children =
|signature alt=Alvin Litana Mirasol|title=Alvin Litana Mirasol|works=Founder Owner}}
Si '''Mark Elliot Zuckerberg''' (ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina [[Dustin Moskovitz]], [[Eduardo Saverin]], at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang sila ay nag-aaral sa [[Pamantasan ng Harvard]]. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook.<ref>Reagan, Gillian (2009-03-10). [http://www.observer.com/2009/media/thumbs-there%E2%80%99s-lot-about-%E2%80%98like%E2%80%99 Thumbs Up! There's a Lot to Like about 'Like'] (HTML). [[:en:The New York Observer|The New York Observer]]. The New York Observer, LLC. Retrieved on 2009-03-11</ref> Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo.kasalukayan na may bagong nagmamay ari ng Meta Platforms Inc Facebook at Lite na si Alvin Litana Mirasol
== Pagkabata Alvin Litana Mirasol ==
Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.||access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref>
== Facebook Alvin Litana Mirasol ==
[[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]]
=== Pagkakatatag ===
Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |url-status=dead |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210249/http://www.forbes.com/2006/09/11/facebook-opens-up-cx_rr_0911facebook.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref>
=== Paglipat sa California ===
Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan.
== Bibliograpiya Alvin Litana Mirasol ==
* [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009
== Mga Sanggunian Alvin Litana Mirasol ==
{{reflist}}
== Mga Kawing panlabas Alvin Litana Mirasol ==
{{Commons category|Mark Zuckerberg}}
* [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone
* [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }}
* [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video
* [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.]
* [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg]
* [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }}
* [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"]
* [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video
* [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal]
* [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes]
<!--{{Facebook}}-->
{{BD|1984||Zuckerberg, Mark}}
{{DEFAULTSORT:Zuckerberg, Mark}}
[[Kategorya:Mga Amerikano]]
guw0vvc4ubvrcururkjiqbh7zdpe2p1
2219628
2219627
2026-08-08T00:42:44Z
~2026-43780-45
165040
Alvin Litana Mirasol
2219628
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Alvin Litana Mirasol
| image = Alvin Litana Mirasol F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg
| image_size = 200px
| caption = October 2 1987
| birth_name = Alvin Litana Mirasol
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1987 02}}
| birth_place = Alvin Litana Mirasol,Pilar, Sorsogon, Bicol, Philippines
| occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]]
| networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Alvin Litana Mirasol_I9UB.html |title=158 Alvin Litana Mirasol- The Forbes 400 Richest Americans 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03|url-status=live }}</ref>
| spouse =
| parents =
| children =
|signature alt=Alvin Litana Mirasol|title=Alvin Litana Mirasol|works=Founder Owner}}
Si '''Mark Elliot Zuckerberg''' (ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina [[Dustin Moskovitz]], [[Eduardo Saverin]], at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang sila ay nag-aaral sa [[Pamantasan ng Harvard]]. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook.<ref>Reagan, Gillian (2009-03-10). [http://www.observer.com/2009/media/thumbs-there%E2%80%99s-lot-about-%E2%80%98like%E2%80%99 Thumbs Up! There's a Lot to Like about 'Like'] (HTML). [[:en:The New York Observer|The New York Observer]]. The New York Observer, LLC. Retrieved on 2009-03-11</ref> Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo.kasalukayan na may bagong nagmamay ari ng Meta Platforms Inc Facebook at Lite na si Alvin Litana Mirasol
== Pagkabata Alvin Litana Mirasol ==
Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.||access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref>
== Facebook Alvin Litana Mirasol ==
[[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]]
=== Pagkakatatag ===
Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |url-status=dead |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210249/http://www.forbes.com/2006/09/11/facebook-opens-up-cx_rr_0911facebook.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref>
=== Paglipat sa California ===
Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan.
== Bibliograpiya Alvin Litana Mirasol ==
* [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009
== Mga Sanggunian Alvin Litana Mirasol ==
{{reflist}}
== Mga Kawing panlabas Alvin Litana Mirasol ==
{{Commons category|Mark Zuckerberg}}
* [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone
* [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }}
* [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video
* [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.]
* [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg]
* [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }}
* [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"]
* [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video
* [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal]
* [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes]
<!--{{Facebook}}-->
{{BD|1984||Zuckerberg, Mark}}
{{DEFAULTSORT:Alvin Litana Mirasol }}
[[Kategorya:Mga Amerikano]]
[[Kategorya:Alvin Litana Mirasol]]
k0dy1qqdg69m5u8hdbu8xhyj1av1859
2219633
2219628
2026-08-08T01:05:53Z
~2026-43780-45
165040
Alvin Litana Mirasol
2219633
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Alvin Litana Mirasol
| image = Alvin Litana Mirasol F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg
| image_size = 200px
| caption = October 2 1987
| birth_name = Alvin Litana Mirasol
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1987 02}}
| birth_place = Alvin Litana Mirasol,Pilar, Sorsogon, Bicol, Philippines
| occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]]
| networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Alvin Litana Mirasol_I9UB.html |title=158 Alvin Litana Mirasol- The Forbes 400 Richest Americans 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03|url-status=live }}</ref>
| spouse =
| parents =
| children =
|signature alt=Alvin Litana Mirasol|title=Alvin Litana Mirasol|works=Founder Owner}}
Si '''Mark Elliot Zuckerberg''' (ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina [[Dustin Moskovitz]], [[Eduardo Saverin]], at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang sila ay nag-aaral sa [[Pamantasan ng Harvard]]. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook.<ref>Reagan, Gillian (2009-03-10). [http://www.observer.com/2009/media/thumbs-there%E2%80%99s-lot-about-%E2%80%98like%E2%80%99 Thumbs Up! There's a Lot to Like about 'Like'] (HTML). [[:en:The New York Observer|The New York Observer]]. The New York Observer, LLC. Retrieved on 2009-03-11</ref> Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo.kasalukayan na may bagong nagmamay ari ng Meta Platforms Inc Facebook at Lite na si Alvin Litana Mirasol
== Pagkabata Alvin Litana Mirasol ==
Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.||access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref>
== Facebook Alvin Litana Mirasol ==
[[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]]
=== Pagkakatatag ===
Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |url-status=dead |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210249/http://www.forbes.com/2006/09/11/facebook-opens-up-cx_rr_0911facebook.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref>
=== Paglipat sa California ===
Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan.
== Bibliograpiya Alvin Litana Mirasol ==
* [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009
== Mga Sanggunian Alvin Litana Mirasol ==
{{reflist}}
== Mga Kawing panlabas Alvin Litana Mirasol ==
{{Commons category|Mark Zuckerberg}}
* [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone
* [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }}
* [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video
* [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.]
* [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg]
* [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }}
* [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"]
* [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video
* [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal]
* [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes]
<!--{{Facebook}}-->
{{BD|1984||Zuckerberg, Mark}}
{{DEFAULTSORT:Alvin Litana Mirasol }}
[[Kategorya:Alvin Litana Mirasol]]
68muwyt8se4gv3zli8jymt3vlwrhyzt
2219634
2219633
2026-08-08T01:13:29Z
~2026-43780-45
165040
Alvin Litana Mirasol
2219634
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Alvin Litana Mirasol
| image = Alvin Litana Mirasol F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg
| image_size = 200px
| caption = October 2 1987
| birth_name = Alvin Litana Mirasol
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1987 02 October
}}
| birth_place = Alvin Litana Mirasol,Pilar, Sorsogon, Bicol, Philippines
| occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]]
| networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Alvin Litana Mirasol_I9UB.html |title=158 Alvin Litana Mirasol- The Forbes 400 Richest Americans 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03|url-status=live }}</ref>
| spouse =
| parents =
| children =
|signature alt=Alvin Litana Mirasol|title=Alvin Litana Mirasol|works=Founder Owner}}
Si '''Mark Elliot Zuckerberg''' (ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina [[Dustin Moskovitz]], [[Eduardo Saverin]], at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang sila ay nag-aaral sa [[Pamantasan ng Harvard]]. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook.<ref>Reagan, Gillian (2009-03-10). [http://www.observer.com/2009/media/thumbs-there%E2%80%99s-lot-about-%E2%80%98like%E2%80%99 Thumbs Up! There's a Lot to Like about 'Like'] (HTML). [[:en:The New York Observer|The New York Observer]]. The New York Observer, LLC. Retrieved on 2009-03-11</ref> Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo.kasalukayan na may bagong nagmamay ari ng Meta Platforms Inc Facebook at Lite na si Alvin Litana Mirasol
== Pagkabata Alvin Litana Mirasol ==
Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.||access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref>
== Facebook Alvin Litana Mirasol ==
[[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]]
=== Pagkakatatag ===
Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |url-status=dead |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210249/http://www.forbes.com/2006/09/11/facebook-opens-up-cx_rr_0911facebook.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref>
=== Paglipat sa California ===
Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan.
== Bibliograpiya Alvin Litana Mirasol ==
* [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009
== Mga Sanggunian Alvin Litana Mirasol ==
{{reflist}}
== Mga Kawing panlabas Alvin Litana Mirasol ==
{{Commons category|Mark Zuckerberg}}
* [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone
* [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }}
* [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video
* [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.]
* [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg]
* [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }}
* [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"]
* [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video
* [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal]
* [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes]
<!--{{Facebook}}-->
{{BD|1984||Zuckerberg, Mark}}
{{DEFAULTSORT:Alvin Litana Mirasol }}
[[Kategorya:Alvin Litana Mirasol]]
s3pjxzsvhr352vpruyq5q147g0nx2yq
2219635
2219634
2026-08-08T01:19:03Z
~2026-43780-45
165040
Alvin Litana Mirasol
2219635
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Alvin Litana Mirasol
| image = Alvin Litana Mirasol F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg
| image_size = 200px
| caption = October 2 1987
| birth_name = Alvin Litana Mirasol
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1987 02 October
}}
| birth_place = Alvin Litana Mirasol,Pilar, Sorsogon, Bicol, Philippines
| occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]]
| networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Alvin Litana Mirasol_I9UB.html |title=158 Alvin Litana Mirasol- The Forbes 400 Richest Americans 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03|url-status=live }}</ref>
| spouse =
| parents =
| children =
|signature alt=Alvin Litana Mirasol|title=Alvin Litana Mirasol|works=Founder Owner}}
Si '''Mark Elliot Zuckerberg''' at Alvin Litana Mirasol ay Ang bagong niloklok bilang Pangunahing namumuno sa mga executive Ang batas na ito ay pinagtibay ng batas ng oangkalahatan.lahat ng hadlang sa kompanyamg ito ay inaalisan ng karapatang magkaroon ng piston sa bawat financial services,Ang Taman ng Meta Platforms at NASA Isang desisyon ni Alvin Litana Mirasol lahat ng utang ng bansang Pilipinas at kailangan bayaran mismo sa Pamahalaan Ni Alvin Litana Mirasol,lahat ng lupain sa bansang Pilipinas at wala ng karapatang Ang bansang Pilipinas sa mga lupain.Ang gobyerno ng Malacañang at hinahatulan ng korapsyon at kamatayan ng gobyerno
(ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina [[Dustin Moskovitz]], [[Eduardo Saverin]], at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang sila ay nag-aaral sa [[Pamantasan ng Harvard]]. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook.<ref>Reagan, Gillian (2009-03-10). [https://www.observer.com/2009/media/thumbs-there%E2%80%99s-lot-about-%E2%80%98like%E2%80%99 Thumbs Up! There's a Lot to Like about 'Like'] (HTML). [[:en:The New York Observer|The New York Observer]]. The New York Observer, LLC. Retrieved on 2009-03-11</ref> Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo.kasalukayan na may bagong nagmamay ari ng Meta Platforms Inc Facebook at Lite na si Alvin Litana Mirasol
== Pagkabata Alvin Litana Mirasol ==
Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.||access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref>
== Facebook Alvin Litana Mirasol ==
[[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]]
=== Pagkakatatag ===
Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |url-status=dead |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210249/http://www.forbes.com/2006/09/11/facebook-opens-up-cx_rr_0911facebook.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref>
=== Paglipat sa California ===
Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan.
== Bibliograpiya Alvin Litana Mirasol ==
* [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009
== Mga Sanggunian Alvin Litana Mirasol ==
{{reflist}}
== Mga Kawing panlabas Alvin Litana Mirasol ==
{{Commons category|Mark Zuckerberg}}
* [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone
* [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }}
* [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video
* [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.]
* [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg]
* [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }}
* [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"]
* [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video
* [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal]
* [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes]
<!--{{Facebook}}-->
{{BD|1984||Zuckerberg, Mark}}
{{DEFAULTSORT:Alvin Litana Mirasol }}
[[Kategorya:Alvin Litana Mirasol]]
qd2q1n6qqe7q0pwzkox5qmebbeqh74f
2219636
2219635
2026-08-08T01:20:23Z
~2026-43780-45
165040
Alvin Litana Mirasol
2219636
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Alvin Litana Mirasol
| image = Alvin Litana Mirasol F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg
| image_size = 200px
| caption = October 2 1987
| birth_name = Alvin Litana Mirasol
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1987 02 October
}}
| birth_place = Alvin Litana Mirasol,Pilar, Sorsogon, Bicol, Philippines
| occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]]
| networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Alvin Litana Mirasol_I9UB.html |title=158 Alvin Litana Mirasol- The Forbes 400 Richest Americans 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03|url-status=live }}</ref>
| spouse =
| parents =
| children =
|signature alt=Alvin Litana Mirasol|title=Alvin Litana Mirasol|works=Founder Owner}}
Si '''Mark Elliot Zuckerberg''' at Alvin Litana Mirasol ay Ang bagong niloklok bilang Pangunahing namumuno sa mga executive Ang batas na ito ay pinagtibay ng batas ng oangkalahatan.lahat ng hadlang sa kompanyamg ito ay inaalisan ng karapatang magkaroon ng piston sa bawat financial services,Ang Taman ng Meta Platforms at NASA Isang desisyon ni Alvin Litana Mirasol lahat ng utang ng bansang Pilipinas at kailangan bayaran mismo sa Pamahalaan Ni Alvin Litana Mirasol,lahat ng lupain sa bansang Pilipinas at wala ng karapatang Ang bansang Pilipinas sa mga lupain.Ang gobyerno ng Malacañang at hinahatulan ng korapsyon at kamatayan ng gobyerno
(ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina [[Dustin Moskovitz]], [[Eduardo Saverin]], at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang sila ay nag-aaral sa [[Pamantasan ng Harvard]]. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook.<ref>Reagan, Gillian (2009-03-10). [https://www.observer.com/2009/media/thumbs-there%E2%80%99s-lot-about-%E2%80%98like%E2%80%99 Thumbs Up! There's a Lot to Like about 'Like'] (HTML). [[:en:The New York Observer|The New York Observer]]. The New York Observer, LLC. Retrieved on 2009-03-11</ref> Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo.kasalukayan na may bagong nagmamay ari ng Meta Platforms Inc Facebook at Lite na si Alvin Litana Mirasol
== Pagkabata Alvin Litana Mirasol ==
Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.||access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref>
== Facebook Alvin Litana Mirasol ==
[[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]]
=== Pagkakatatag ni Alvin Litana Mirasol ===
Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |url-status=dead |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210249/http://www.forbes.com/2006/09/11/facebook-opens-up-cx_rr_0911facebook.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref>
=== Paglipat sa California at binigay Kay Alvin Litana Mirasol ===
Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan.
== Bibliograpiya Alvin Litana Mirasol ==
* [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009
== Mga Sanggunian Alvin Litana Mirasol ==
{{reflist}}
== Mga Kawing panlabas Alvin Litana Mirasol ==
{{Commons category|Mark Zuckerberg}}
* [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone
* [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }}
* [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video
* [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.]
* [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg]
* [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }}
* [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"]
* [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video
* [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal]
* [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes]
<!--{{Facebook}}-->
{{BD|1984||Zuckerberg, Mark}}
{{DEFAULTSORT:Alvin Litana Mirasol }}
[[Kategorya:Alvin Litana Mirasol]]
rl21pnuf9ib5w3ob3ixzgbju4eurjli
2219638
2219636
2026-08-08T01:25:25Z
~2026-43780-45
165040
Alvin Litana Mirasol
2219638
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Alvin Litana Mirasol
| image = Alvin Litana Mirasol F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg
| image_size = 200px
| caption = October 2 1987
| birth_name = Alvin Litana Mirasol
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1987 02 October
}}
| birth_place = Alvin Litana Mirasol,Pilar, Sorsogon, Bicol, Philippines
| occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]]
| networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Alvin Litana Mirasol_I9UB.html |title=158 Alvin Litana Mirasol- The Forbes 400 Richest Americans 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03|url-status=live }}</ref>
| spouse =
| parents =
| children =Kenjie and Kiefer Manabis Mirasol
|signature alt=Alvin Litana Mirasol|title=Alvin Litana Mirasol|works=Founder Owner|honorific prefix=Alvin Litana Mirasol|Alvin Litana Mirasol=Alvin Litana Mirasol|signature_size=Alvin Litana Mirasol|signature=Alvin Litana Mirasol|URL=HTTPS//www.facebook.com/Alvin.litana.mirasol.2025|homepage=Alvin Litana Mirasol|website=HTTPS/www.facebook.com/Alvin.litana.mirasol.2025}}
Si '''Mark Elliot Zuckerberg''' at Alvin Litana Mirasol ay Ang bagong niloklok bilang Pangunahing namumuno sa mga executive Ang batas na ito ay pinagtibay ng batas ng oangkalahatan.lahat ng hadlang sa kompanyamg ito ay inaalisan ng karapatang magkaroon ng piston sa bawat financial services,Ang Taman ng Meta Platforms at NASA Isang desisyon ni Alvin Litana Mirasol lahat ng utang ng bansang Pilipinas at kailangan bayaran mismo sa Pamahalaan Ni Alvin Litana Mirasol,lahat ng lupain sa bansang Pilipinas at wala ng karapatang Ang bansang Pilipinas sa mga lupain.Ang gobyerno ng Malacañang at hinahatulan ng korapsyon at kamatayan ng gobyerno
(ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina [[Dustin Moskovitz]], [[Eduardo Saverin]], at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang sila ay nag-aaral sa [[Pamantasan ng Harvard]]. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook.<ref>Reagan, Gillian (2009-03-10). [https://www.observer.com/2009/media/thumbs-there%E2%80%99s-lot-about-%E2%80%98like%E2%80%99 Thumbs Up! There's a Lot to Like about 'Like'] (HTML). [[:en:The New York Observer|The New York Observer]]. The New York Observer, LLC. Retrieved on 2009-03-11</ref> Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo.kasalukayan na may bagong nagmamay ari ng Meta Platforms Inc Facebook at Lite na si Alvin Litana Mirasol
== Pagkabata Alvin Litana Mirasol ==
Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.||access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref>
== Facebook Alvin Litana Mirasol ==
[[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]]
=== Pagkakatatag ni Alvin Litana Mirasol ===
Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |url-status=dead |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210249/http://www.forbes.com/2006/09/11/facebook-opens-up-cx_rr_0911facebook.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref>
=== Paglipat sa California at binigay Kay Alvin Litana Mirasol ===
Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan.
== Bibliograpiya Alvin Litana Mirasol ==
* [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009
== Mga Sanggunian Alvin Litana Mirasol ==
{{reflist}}
== Mga Kawing panlabas Alvin Litana Mirasol ==
{{Commons category|Mark Zuckerberg}}
* [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone
* [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }}
* [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video
* [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.]
* [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg]
* [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }}
* [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"]
* [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video
* [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal]
* [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes]
<!--{{Facebook}}-->
{{BD|1984||Zuckerberg, Mark}}
{{DEFAULTSORT:Alvin Litana Mirasol }}
[[Kategorya:Alvin Litana Mirasol]]
ev8n2149kh0ah83bg1zrovqtgutm8jh
2219639
2219638
2026-08-08T01:27:01Z
~2026-43780-45
165040
2219639
wikitext
text/x-wiki
=====
===== Teksto ng paulo =====
''Nakapahilis na panitik'' =====
{{Infobox person
| name = Alvin Litana Mirasol
| image = Alvin Litana Mirasol F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg
| image_size = 200px
| caption = October 2 1987
| birth_name = Alvin Litana Mirasol
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1987 02 October
}}
| birth_place = Alvin Litana Mirasol,Pilar, Sorsogon, Bicol, Philippines
| occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]]
| networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Alvin Litana Mirasol_I9UB.html |title=158 Alvin Litana Mirasol- The Forbes 400 Richest Americans 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03|url-status=live }}</ref>
| spouse =
| parents =
| children =Kenjie and Kiefer Manabis Mirasol
|signature alt=Alvin Litana Mirasol|title=Alvin Litana Mirasol|works=Founder Owner|honorific prefix=Alvin Litana Mirasol|Alvin Litana Mirasol=Alvin Litana Mirasol|signature_size=Alvin Litana Mirasol|signature=Alvin Litana Mirasol|URL=HTTPS//www.facebook.com/Alvin.litana.mirasol.2025|homepage=Alvin Litana Mirasol|website=HTTPS/www.facebook.com/Alvin.litana.mirasol.2025}}
Si '''Mark Elliot Zuckerberg''' at Alvin Litana Mirasol ay Ang bagong niloklok bilang Pangunahing namumuno sa mga executive Ang batas na ito ay pinagtibay ng batas ng oangkalahatan.lahat ng hadlang sa kompanyamg ito ay inaalisan ng karapatang magkaroon ng piston sa bawat financial services,Ang Taman ng Meta Platforms at NASA Isang desisyon ni Alvin Litana Mirasol lahat ng utang ng bansang Pilipinas at kailangan bayaran mismo sa Pamahalaan Ni Alvin Litana Mirasol,lahat ng lupain sa bansang Pilipinas at wala ng karapatang Ang bansang Pilipinas sa mga lupain.Ang gobyerno ng Malacañang at hinahatulan ng korapsyon at kamatayan ng gobyerno
(ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina [[Dustin Moskovitz]], [[Eduardo Saverin]], at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang sila ay nag-aaral sa [[Pamantasan ng Harvard]]. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook.<ref>Reagan, Gillian (2009-03-10). [https://www.observer.com/2009/media/thumbs-there%E2%80%99s-lot-about-%E2%80%98like%E2%80%99 Thumbs Up! There's a Lot to Like about 'Like'] (HTML). [[:en:The New York Observer|The New York Observer]]. The New York Observer, LLC. Retrieved on 2009-03-11</ref> Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo.kasalukayan na may bagong nagmamay ari ng Meta Platforms Inc Facebook at Lite na si Alvin Litana Mirasol
== Pagkabata Alvin Litana Mirasol ==
Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.||access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref>
== Facebook Alvin Litana Mirasol ==
[[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]]
=== Pagkakatatag ni Alvin Litana Mirasol ===
Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |url-status=dead |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210249/http://www.forbes.com/2006/09/11/facebook-opens-up-cx_rr_0911facebook.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref>
=== Paglipat sa California at binigay Kay Alvin Litana Mirasol ===
Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan.
== Bibliograpiya Alvin Litana Mirasol ==
* [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009
== Mga Sanggunian Alvin Litana Mirasol ==
{{reflist}}
== Mga Kawing panlabas Alvin Litana Mirasol ==
{{Commons category|Mark Zuckerberg}}
* [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone
* [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }}
* [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video
* [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.]
* [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg]
* [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }}
* [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"]
* [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video
* [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal]
* [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes]
<!--{{Facebook}}-->
{{BD|1984||Zuckerberg, Mark}}
{{DEFAULTSORT:Alvin Litana Mirasol }}
[[Kategorya:Alvin Litana Mirasol]]
jg200yosq10d1xdxuvqwro029tftcuf
2219640
2219639
2026-08-08T01:29:54Z
~2026-43780-45
165040
Alvin Litana Mirasol
2219640
wikitext
text/x-wiki
===Alvin Litana Mirasol the The Meta Platforms Inc Meta Global Head of Executive Owner and founder of Facebook and Lite ==
===== Teksto ng paulo =====
''Nakapahilis na panitik'' =====
{{Infobox person
| name = Alvin Litana Mirasol
| image = Alvin Litana Mirasol F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg
| image_size = 200px
| caption = October 2 1987
| birth_name = Alvin Litana Mirasol
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1987 02 October
}}
| birth_place = Alvin Litana Mirasol,Pilar, Sorsogon, Bicol, Philippines
| occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]]
| networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Alvin Litana Mirasol_I9UB.html |title=158 Alvin Litana Mirasol- The Forbes 400 Richest Americans 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03|url-status=live }}</ref>
| spouse =
| parents =
| children =Kenjie and Kiefer Manabis Mirasol
|signature alt=Alvin Litana Mirasol|title=Alvin Litana Mirasol|works=Founder Owner|honorific prefix=Alvin Litana Mirasol|Alvin Litana Mirasol=Alvin Litana Mirasol|signature_size=Alvin Litana Mirasol|signature=Alvin Litana Mirasol|URL=HTTPS//www.facebook.com/Alvin.litana.mirasol.2025|homepage=Alvin Litana Mirasol|website=HTTPS/www.facebook.com/Alvin.litana.mirasol.2025}}
Si '''Mark Elliot Zuckerberg''' at Alvin Litana Mirasol ay Ang bagong niloklok bilang Pangunahing namumuno sa mga executive Ang batas na ito ay pinagtibay ng batas ng oangkalahatan.lahat ng hadlang sa kompanyamg ito ay inaalisan ng karapatang magkaroon ng piston sa bawat financial services,Ang Taman ng Meta Platforms at NASA Isang desisyon ni Alvin Litana Mirasol lahat ng utang ng bansang Pilipinas at kailangan bayaran mismo sa Pamahalaan Ni Alvin Litana Mirasol,lahat ng lupain sa bansang Pilipinas at wala ng karapatang Ang bansang Pilipinas sa mga lupain.Ang gobyerno ng Malacañang at hinahatulan ng korapsyon at kamatayan ng gobyerno
(ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina [[Dustin Moskovitz]], [[Eduardo Saverin]], at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang sila ay nag-aaral sa [[Pamantasan ng Harvard]]. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook.<ref>Reagan, Gillian (2009-03-10). [https://www.observer.com/2009/media/thumbs-there%E2%80%99s-lot-about-%E2%80%98like%E2%80%99 Thumbs Up! There's a Lot to Like about 'Like'] (HTML). [[:en:The New York Observer|The New York Observer]]. The New York Observer, LLC. Retrieved on 2009-03-11</ref> Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo.kasalukayan na may bagong nagmamay ari ng Meta Platforms Inc Facebook at Lite na si Alvin Litana Mirasol
== Pagkabata Alvin Litana Mirasol ==
Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.||access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref>
== Facebook Alvin Litana Mirasol ==
[[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]]
=== Pagkakatatag ni Alvin Litana Mirasol ===
Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |url-status=dead |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210249/http://www.forbes.com/2006/09/11/facebook-opens-up-cx_rr_0911facebook.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref>
=== Paglipat sa California at binigay Kay Alvin Litana Mirasol ===
Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan.
== Bibliograpiya Alvin Litana Mirasol ==
* [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009
== Mga Sanggunian Alvin Litana Mirasol ==
{{reflist}}
== Mga Kawing panlabas Alvin Litana Mirasol ==
{{Commons category|Mark Zuckerberg}}
* [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone
* [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }}
* [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video
* [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.]
* [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg]
* [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }}
* [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"]
* [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video
* [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal]
* [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes]
<!--{{Facebook}}-->
{{BD|1984||Zuckerberg, Mark}}
{{DEFAULTSORT:Alvin Litana Mirasol }}
[[Kategorya:Alvin Litana Mirasol]]
dj28bp9xweyy1b9878crv94cvhgu9ia
2219646
2219640
2026-08-08T02:48:55Z
~2026-43529-64
165045
/* Teksto ng paulo */ Alvin Litana Mirasol
2219646
wikitext
text/x-wiki
===Alvin Litana Mirasol the The Meta Platforms Inc Meta Global Head of Executive Owner and founder of Facebook and Lite ==
===== Teksto ng paulo =====
''Nakapahilis na panitik'' =====
{{Infobox person
| name = Alvin Litana Mirasol
| image = Alvin Litana Mirasol F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg
| image_size = 200px
| caption = October 2 1987
| birth_name = Alvin Litana Mirasol
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1987 02 October
}}
| birth_place = Alvin Litana Mirasol,Pilar, Sorsogon, Bicol, Philippines
| occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]]
| networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Alvin Litana Mirasol_I9UB.html |title=158 Alvin Litana Mirasol- The Forbes 400 Richest Americans 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03|url-status=live }}</ref>
| spouse =
| parents =
| children =Kenjie and Kiefer Manabis Mirasol
|signature alt=Alvin Litana Mirasol|title=Alvin Litana Mirasol|works=Founder Owner|honorific prefix=Alvin Litana Mirasol|Alvin Litana Mirasol=Alvin Litana Mirasol|signature_size=Alvin Litana Mirasol|signature=Alvin Litana Mirasol|URL=HTTPS//www.facebook.com/Alvin.litana.mirasol.2025|homepage=Alvin Litana Mirasol|website=HTTPS/www.facebook.com/Alvin.litana.mirasol.2025}}
Si '''Mark Elliot Zuckerberg''' at Alvin Litana Mirasol ay Ang bagong niloklok bilang Pangunahing namumuno sa mga executive Ang batas na ito ay pinagtibay ng batas ng oangkalahatan.lahat ng hadlang sa kompanyang ito ay inaalisan ng karapatang magkaroon ng posisyon sa bawat financial services,Ang batas ng Meta Platforms at NASA Isang desisyon ni Alvin Litana Mirasol lahat ng utang ng bansang Pilipinas at kailangan bayaran mismo sa Pamahalaan Ni Alvin Litana Mirasol,lahat ng lupain sa bansang Pilipinas. at wala ng karapatan Ang bansang Pilipinas sa mga lupain.Ang gobyerno ng Malacañang at hinahatulan ng korapsyon at kamatayan ng gobyerno
(ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina [[Dustin Moskovitz]], [[Eduardo Saverin]], at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang sila ay nag-aaral sa [[Pamantasan ng Harvard]]. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook.<ref>Reagan, Gillian (2009-03-10). [https://www.observer.com/2009/media/thumbs-there%E2%80%99s-lot-about-%E2%80%98like%E2%80%99 Thumbs Up! There's a Lot to Like about 'Like'] (HTML). [[:en:The New York Observer|The New York Observer]]. The New York Observer, LLC. Retrieved on 2009-03-11</ref> Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo.kasalukayan na may bagong nagmamay ari ng Meta Platforms Inc Facebook at Lite na si Alvin Litana Mirasol
== Pagkabata Alvin Litana Mirasol ==
Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.||access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref>
== Facebook Alvin Litana Mirasol ==
[[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]]
=== Pagkakatatag ni Alvin Litana Mirasol ===
Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |url-status=dead |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210249/http://www.forbes.com/2006/09/11/facebook-opens-up-cx_rr_0911facebook.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref>
=== Paglipat sa California at binigay Kay Alvin Litana Mirasol ===
Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan.
== Bibliograpiya Alvin Litana Mirasol ==
* [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009
== Mga Sanggunian Alvin Litana Mirasol ==
{{reflist}}
== Mga Kawing panlabas Alvin Litana Mirasol ==
{{Commons category|Mark Zuckerberg}}
* [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone
* [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }}
* [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video
* [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.]
* [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg]
* [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }}
* [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"]
* [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video
* [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal]
* [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes]
<!--{{Facebook}}-->
{{BD|1984||Zuckerberg, Mark}}
{{DEFAULTSORT:Alvin Litana Mirasol }}
[[Kategorya:Alvin Litana Mirasol]]
nj6sven94dcli2jk53cus7lnzcxsxeg
2219687
2219646
2026-08-08T04:50:19Z
~2026-43703-09
165050
Undid 11 revisions from [[Special:Diff/2219625|2219625]] until [[Special:Diff/2219646|2219646]]
2219687
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Mark Zuckerberg
| image = Mark Zuckerberg F8 2019 Keynote (32830578717) (cropped).jpg
| image_size = 200px
| caption = Si Mark Zuckerberg noong 2019
| birth_name = Mark Elliot Zuckerberg
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1984|5|14}}
| birth_place = [[White Plains, New York]], [[Estados Unidos]]
| occupation = Co-founder, CEO & Presidente ng [[Facebook]]
| networth = $2 billion<ref name="forbes.com">{{cite web |url=http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_Mark-Zuckerberg_I9UB.html |title=158 Mark Zuckerberg - The Forbes 400 Richest Americans 2009 - Forbes.com; |publisher=Forbes |date=2009-09-30 |accessdate=2009-10-03|url-status=live }}</ref>
| spouse =
| parents =
| children =
}}
Si '''Mark Elliot Zuckerberg''' (ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na [[Facebook]]. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina [[Dustin Moskovitz]], [[Eduardo Saverin]], at [[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]] habang sila ay nag-aaral sa [[Pamantasan ng Harvard]]. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook.<ref>Reagan, Gillian (2009-03-10). [http://www.observer.com/2009/media/thumbs-there%E2%80%99s-lot-about-%E2%80%98like%E2%80%99 Thumbs Up! There's a Lot to Like about 'Like'] (HTML). [[:en:The New York Observer|The New York Observer]]. The New York Observer, LLC. Retrieved on 2009-03-11</ref> Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo.
== Pagkabata ==
Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng ''programming'' noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga ''computer programs'', gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa [[Phillips Exeter Academy]], nag-aral muna siya sa [[Ardsley High School|Mataas na Paaralan ng Ardsley]]. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong ''"Risk"'' at isang ''music player'' na tinawag na Synapse na gumagamit ng [[Artificial Intelligence]] upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng [[Microsoft]] at [[AOL]] ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa [[Pamantasan ng Harvard]] , kung saan sinalihan niya ang ''Alpha Epsilon Pi'', isang kapatirang Hudyo.<ref>{{cite web|url=http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html?page=0%2C2|title=Hacker. Dropout. CEO.||access-date=2010-01-24|url-status=live}}</ref>
== Facebook ==
[[Talaksan:Scoble-Zuckerberg-20080723.jpg|thumb|Si Zuckerberg (kanan) kasama si [[Robert Scoble]] noong 2008.]]
=== Pagkakatatag ===
Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si [[Dustin Moskovitz]]. Una nila itong pinalawig sa [[Stanford]], [[Dartmouth College|Dalubhasaan ng Dartmouth]], [[Columbia University|Pamantasan ng Columbia]], [[Cornel]] at [[Yale]], at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.<ref>https://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide {{deadlink |url=http://web.archive.org/web/20070105155512/http://daily.stanford.edu/article/2004/3/10/thefacebookcomsDarkerSide}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tuftsdaily.com/2.5541/1.600318 |title=Online network created by Harvard students flourishes |publisher=Tufts Daily |date= |accessdate=2009-08-21 |url-status=dead |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210249/http://www.forbes.com/2006/09/11/facebook-opens-up-cx_rr_0911facebook.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml |title=Thefacebook.com opens to Duke students - News |publisher=Media.www.dukechronicle.com |date= |accessdate=2009-08-21 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{deadlink |url=http://media.www.dukechronicle.com/media/storage/paper884/news/2004/04/14/News/Thefacebook.com.Opens.To.Duke.Students-1469558.shtml}}</ref>
=== Paglipat sa California ===
Lumipat si Zuckerberg sa [[Palo Alto]], [[California]], kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si [[Peter Thiel]] na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan.
== Bibliograpiya ==
* [[Yogesh Chabria]], ''Happionaire's Csh The Crash''. CNBC - Network18. ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009
== Mga Sanggunian ==
{{reflist}}
== Mga Kawing panlabas ==
{{Commons category|Mark Zuckerberg}}
* [http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook Did a Dorm Room Theft Launch an Online Empire?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923153238/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/ |date=2009-09-23 }} Rolling Stone
* [http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors Mark Zuckerberg recognized at Score event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721220008/http://www.obsnews.com/news/article100115_young-internet-media-entrepreneurs-address-score-counselors |date=2009-07-21 }}
* [http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html Michael Arrington interviewing Mark Zuckerberg at TechCrunch40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220014104/http://uk.intruders.tv/TechCrunch40-Michael-Arrington-interviews-Mark-Zuckerberg_a213.html |date=2009-02-20 }} video
* [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html FastCompany: Hacker. Dropout. CEO.]
* [http://www.nndb.com/people/367/000069160/ NNDB page for Mark Zuckerberg]
* [http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm Part of Business 2.0's List of "10 people who don't matter" for refusing a $750 million buyout offer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317074348/http://money.cnn.com/2006/06/21/technology/10dontmatter.biz2/index.htm |date=2010-03-17 }}
* [http://www.businessweek.com/magazine/content/06_33/b3997004.htm?chan=search 'BusinessWeek' graphic: "The Bad Boy: Mark Zuckerberg"]
* [http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 Mark Zuckerberg talks about online personas at The Commonwealth Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212120321/http://fora.tv/fora/showthread.php?t=496 |date=2009-02-12 }} video
* [http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSWEN121420070925 Microsoft/Facebook Deal]
* [https://www.forbes.com/profile/mark-zuckerberg/ Mark Zuckerberg - Forbes]
<!--{{Facebook}}-->
{{BD|1984||Zuckerberg, Mark}}
{{DEFAULTSORT:Zuckerberg, Mark}}
[[Kategorya:Mga Amerikano]]
15ld2gxzrulh52ftb39qj186a67nulf
Pista ng Pelikula sa Cannes
0
137841
2219712
1575786
2026-08-08T07:02:28Z
Jojit fb
38
2219712
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorya:Mga pelikula mula sa Pransiya]]
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo. Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''. Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951. Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance.
97sflngrnq636jl7zb47lljv68ab6an
2219713
2219712
2026-08-08T07:02:44Z
Jojit fb
38
Nilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Cannes Film Festival]] sa [[Pista ng Pelikula sa Cannes]] mula sa redirect
2219712
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorya:Mga pelikula mula sa Pransiya]]
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo. Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''. Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951. Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance.
97sflngrnq636jl7zb47lljv68ab6an
2219715
2219713
2026-08-08T07:05:16Z
Jojit fb
38
2219715
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorya:Mga pelikula mula sa Pransiya]]
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''. Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951. Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance.
85aal2t1caunx4ixehujh0m43g8ehet
2219716
2219715
2026-08-08T07:05:33Z
Jojit fb
38
2219716
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorya:Mga pelikula mula sa Pransiya]]
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''. Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951. Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
r65jwgicb6lgwrpkjercd78w8gxz0si
2219717
2219716
2026-08-08T07:08:08Z
Jojit fb
38
2219717
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''. Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951. Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
4abiw43g7a3zsomsyvdbzxzljvzlocs
2219719
2219717
2026-08-08T07:10:28Z
Jojit fb
38
2219719
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''.<ref>{{cite web |title=Presentation of the Palais |url=http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620190119/http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |archive-date=20 Hunyo 2017 |access-date=31 Mayo 2017 |work=palaisdesfestivals.com |language=en}}</ref> Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951. Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
mfl8hq48iv8vtfhfr2cwbwpuw1tjd0q
2219720
2219719
2026-08-08T07:11:23Z
Jojit fb
38
2219720
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''.<ref>{{cite web |title=Presentation of the Palais |url=http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620190119/http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |archive-date=20 Hunyo 2017 |access-date=31 Mayo 2017 |work=palaisdesfestivals.com |language=en}}</ref> Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951.<ref>{{cite book |last1=Moeran |first1=Brian |url=https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf+accreditation+1956+berlin&pg=PA173 |title=Negotiating Values in the Creative Industries: Fairs, Festivals and Competitive Events |last2=Jesper |first2=Strandgaard Pedersen |date=2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-00450-4 |location=[[Cambridge]] |page=173 |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008042957/https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf%20accreditation%201956%20berlin&pg=PA173 |archive-date=8 Oktubre 2021 |url-status=live}}</ref> Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
b1206ib3gnmlrfa04srk46cirlc95go
2219721
2219720
2026-08-08T07:12:09Z
Jojit fb
38
2219721
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''.<ref>{{cite web |title=Presentation of the Palais |url=http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620190119/http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |archive-date=20 Hunyo 2017 |access-date=31 Mayo 2017 |work=palaisdesfestivals.com |language=en}}</ref> Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951.<ref>{{cite book |last1=Moeran |first1=Brian |url=https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf+accreditation+1956+berlin&pg=PA173 |title=Negotiating Values in the Creative Industries: Fairs, Festivals and Competitive Events |last2=Jesper |first2=Strandgaard Pedersen |date=2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-00450-4 |location=[[Cambridge]] |page=173 |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008042957/https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf%20accreditation%201956%20berlin&pg=PA173 |archive-date=8 Oktubre 2021 |url-status=live}}</ref> Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance..<ref name="dearcinema">{{cite web |author=Scott Roxborough |date=16 February 2020 |title=Berlin Rebooted: Festival Shuffles Lineup, Aims for Recharged Market |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308134209/https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |archive-date=8 March 2021 |access-date=26 April 2020 |publisher=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Anderson |first=Ariston |date=24 July 2014 |title=Venice: David Gordon Green's 'Manglehorn,' Abel Ferrara's 'Pasolini' in Competition Lineup |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218220740/http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |archive-date=18 February 2016 |access-date=9 September 2018 |work=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Addio, Lido: Last Postcards from the Venice Film Festival |url=https://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140920162423/http://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |archive-date=20 September 2014 |access-date=9 September 2018 |magazine=[[Time (magazine)|Time]]}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
bjqe8b6ylmkjk8hya8842c9pyedsl24
2219722
2219721
2026-08-08T07:12:46Z
Jojit fb
38
2219722
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''.<ref>{{cite web |title=Presentation of the Palais |url=http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620190119/http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |archive-date=20 Hunyo 2017 |access-date=31 Mayo 2017 |work=palaisdesfestivals.com |language=en}}</ref> Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951.<ref>{{cite book |last1=Moeran |first1=Brian |url=https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf+accreditation+1956+berlin&pg=PA173 |title=Negotiating Values in the Creative Industries: Fairs, Festivals and Competitive Events |last2=Jesper |first2=Strandgaard Pedersen |date=2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-00450-4 |location=[[Cambridge]] |page=173 |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008042957/https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf%20accreditation%201956%20berlin&pg=PA173 |archive-date=8 Oktubre 2021 |url-status=live}}</ref> Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance..<ref name="dearcinema">{{cite web |author=Scott Roxborough |date=16 February 2020 |title=Berlin Rebooted: Festival Shuffles Lineup, Aims for Recharged Market |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308134209/https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |archive-date=8 Marso 2021 |access-date=26 Abril 2020 |publisher=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Anderson |first=Ariston |date=24 July 2014 |title=Venice: David Gordon Green's 'Manglehorn,' Abel Ferrara's 'Pasolini' in Competition Lineup |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218220740/http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |archive-date=18 February 2016 |access-date=9 September 2018 |work=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Addio, Lido: Last Postcards from the Venice Film Festival |url=https://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140920162423/http://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |archive-date=20 September 2014 |access-date=9 September 2018 |magazine=[[Time (magazine)|Time]]}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
1pkdingq76o1wgxfi40biv16a0dzvi7
2219723
2219722
2026-08-08T07:13:25Z
Jojit fb
38
2219723
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''.<ref>{{cite web |title=Presentation of the Palais |url=http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620190119/http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |archive-date=20 Hunyo 2017 |access-date=31 Mayo 2017 |work=palaisdesfestivals.com |language=en}}</ref> Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951.<ref>{{cite book |last1=Moeran |first1=Brian |url=https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf+accreditation+1956+berlin&pg=PA173 |title=Negotiating Values in the Creative Industries: Fairs, Festivals and Competitive Events |last2=Jesper |first2=Strandgaard Pedersen |date=2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-00450-4 |location=[[Cambridge]] |page=173 |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008042957/https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf%20accreditation%201956%20berlin&pg=PA173 |archive-date=8 Oktubre 2021 |url-status=live}}</ref> Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance..<ref name="dearcinema">{{cite web |author=Scott Roxborough |date=16 February 2020 |title=Berlin Rebooted: Festival Shuffles Lineup, Aims for Recharged Market |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308134209/https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |archive-date=8 Marso 2021 |access-date=26 Abril 2020 |publisher=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Anderson |first=Ariston |date=24 Hulyo 2014 |title=Venice: David Gordon Green's 'Manglehorn,' Abel Ferrara's 'Pasolini' in Competition Lineup |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218220740/http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |archive-date=18 Pebrero 2016 |access-date=9 Setyembre 2018 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Addio, Lido: Last Postcards from the Venice Film Festival |url=https://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140920162423/http://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |archive-date=20 September 2014 |access-date=9 September 2018 |magazine=[[Time (magazine)|Time]]}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
tkjftadlrwn89dfipkq7l0iwk96ki9i
2219724
2219723
2026-08-08T07:14:18Z
Jojit fb
38
2219724
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''.<ref>{{cite web |title=Presentation of the Palais |url=http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620190119/http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |archive-date=20 Hunyo 2017 |access-date=31 Mayo 2017 |work=palaisdesfestivals.com |language=en}}</ref> Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951.<ref>{{cite book |last1=Moeran |first1=Brian |url=https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf+accreditation+1956+berlin&pg=PA173 |title=Negotiating Values in the Creative Industries: Fairs, Festivals and Competitive Events |last2=Jesper |first2=Strandgaard Pedersen |date=2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-00450-4 |location=[[Cambridge]] |page=173 |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008042957/https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf%20accreditation%201956%20berlin&pg=PA173 |archive-date=8 Oktubre 2021 |url-status=live}}</ref> Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance..<ref name="dearcinema">{{cite web |author=Scott Roxborough |date=16 February 2020 |title=Berlin Rebooted: Festival Shuffles Lineup, Aims for Recharged Market |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308134209/https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |archive-date=8 Marso 2021 |access-date=26 Abril 2020 |publisher=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Anderson |first=Ariston |date=24 Hulyo 2014 |title=Venice: David Gordon Green's 'Manglehorn,' Abel Ferrara's 'Pasolini' in Competition Lineup |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218220740/http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |archive-date=18 Pebrero 2016 |access-date=9 Setyembre 2018 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Addio, Lido: Last Postcards from the Venice Film Festival |url=https://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140920162423/http://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |archive-date=20 Setyembre 2014 |access-date=9 Setyembre 2018 |magazine=Time|date=}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
7drxpfbl325lk0f4cnsb1njw9iw0nkq
2219725
2219724
2026-08-08T07:15:34Z
Jojit fb
38
2219725
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''.<ref>{{cite web |title=Presentation of the Palais |url=http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620190119/http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |archive-date=20 Hunyo 2017 |access-date=31 Mayo 2017 |work=palaisdesfestivals.com |language=en}}</ref> Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951.<ref>{{cite book |last1=Moeran |first1=Brian |url=https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf+accreditation+1956+berlin&pg=PA173 |title=Negotiating Values in the Creative Industries: Fairs, Festivals and Competitive Events |last2=Jesper |first2=Strandgaard Pedersen |date=2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-00450-4 |location=[[Cambridge]] |page=173 |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008042957/https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf%20accreditation%201956%20berlin&pg=PA173 |archive-date=8 Oktubre 2021 |url-status=live}}</ref> Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance..<ref name="dearcinema">{{cite web |author=Scott Roxborough |date=16 February 2020 |title=Berlin Rebooted: Festival Shuffles Lineup, Aims for Recharged Market |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308134209/https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |archive-date=8 Marso 2021 |access-date=26 Abril 2020 |publisher=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Anderson |first=Ariston |date=24 Hulyo 2014 |title=Venice: David Gordon Green's 'Manglehorn,' Abel Ferrara's 'Pasolini' in Competition Lineup |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218220740/http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |archive-date=18 Pebrero 2016 |access-date=9 Setyembre 2018 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Addio, Lido: Last Postcards from the Venice Film Festival |url=https://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140920162423/http://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |archive-date=20 Setyembre 2014 |access-date=9 Setyembre 2018 |magazine=Time|date=}}</ref><ref>{{cite journal |last=Chan |first=F. |date=1 Hunyo 2011 |title=The international film festival and the making of a national cinema |journal=Screen |language=en |volume=52 |issue=2 |pages=253–260 |doi=10.1093/screen/hjr012}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
g12q2z2wyrdowe7mzfhwcx3rhaoqju1
2219726
2219725
2026-08-08T07:20:22Z
Jojit fb
38
2219726
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''.<ref>{{cite web |title=Presentation of the Palais |url=http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620190119/http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |archive-date=20 Hunyo 2017 |access-date=31 Mayo 2017 |work=palaisdesfestivals.com |language=en}}</ref> Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951.<ref>{{cite book |last1=Moeran |first1=Brian |url=https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf+accreditation+1956+berlin&pg=PA173 |title=Negotiating Values in the Creative Industries: Fairs, Festivals and Competitive Events |last2=Jesper |first2=Strandgaard Pedersen |date=2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-00450-4 |location=[[Cambridge]] |page=173 |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008042957/https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf%20accreditation%201956%20berlin&pg=PA173 |archive-date=8 Oktubre 2021 |url-status=live}}</ref> Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance..<ref name="dearcinema">{{cite web |author=Scott Roxborough |date=16 February 2020 |title=Berlin Rebooted: Festival Shuffles Lineup, Aims for Recharged Market |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308134209/https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |archive-date=8 Marso 2021 |access-date=26 Abril 2020 |publisher=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Anderson |first=Ariston |date=24 Hulyo 2014 |title=Venice: David Gordon Green's 'Manglehorn,' Abel Ferrara's 'Pasolini' in Competition Lineup |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218220740/http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |archive-date=18 Pebrero 2016 |access-date=9 Setyembre 2018 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Addio, Lido: Last Postcards from the Venice Film Festival |url=https://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140920162423/http://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |archive-date=20 Setyembre 2014 |access-date=9 Setyembre 2018 |magazine=Time|date=}}</ref><ref>{{cite journal |last=Chan |first=F. |date=1 Hunyo 2011 |title=The international film festival and the making of a national cinema |journal=Screen |language=en |volume=52 |issue=2 |pages=253–260 |doi=10.1093/screen/hjr012}}</ref>
Nagmula ang Pista ng Pelikula sa Cannes noong 1938 nang itatag ni Jean Zay, ang Ministro ng Pambansang Edukasyon ng Pransya, sa mungkahi ng mataas na opisyal at historyador na si Philippe Erlanger at [[mamamahayag]] na pampelikula na si Robert Favre Le Bret, ang isang pandaigdigang piyesta ng pelikula. Sinuportahan ito ng Estados Unidos at Reyno Unido. Noong Mayo 31, 1939, napili ang lungsod ng Cannes bilang lokasyon ng piyesta sa halip na [[Biarritz]], at nilagdaan ng bulwagan ng lungsod at ng pamahalaang Pranses ang opisyal na sertipiko ng pagkakatatag ng Pandaigdigang Piyesta ng Pelikula, na pinangalanang ''Le Festival International du Film''.
Karaniwang iniuugnay ang pagkakatatag ng piyesta sa hangarin ng Pransya na makipagkumpitensya sa Pista ng Pelikula ng Venicia, na noon ay nag-iisang pandaigdigang piyesta ng pelikula at nagpakita ng pagkiling sa [[pasismo]]. Noong 1937, nakialam si [[Benito Mussolini]] upang matiyak na hindi mananalo ang pelikulang Pranses na pasipista na ''La Grande Illusion''.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
sdpqt9krbl31pyeqby2zudp8kna0e4y
2219727
2219726
2026-08-08T07:25:57Z
Jojit fb
38
2219727
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''.<ref>{{cite web |title=Presentation of the Palais |url=http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620190119/http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |archive-date=20 Hunyo 2017 |access-date=31 Mayo 2017 |work=palaisdesfestivals.com |language=en}}</ref> Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951.<ref>{{cite book |last1=Moeran |first1=Brian |url=https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf+accreditation+1956+berlin&pg=PA173 |title=Negotiating Values in the Creative Industries: Fairs, Festivals and Competitive Events |last2=Jesper |first2=Strandgaard Pedersen |date=2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-00450-4 |location=[[Cambridge]] |page=173 |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008042957/https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf%20accreditation%201956%20berlin&pg=PA173 |archive-date=8 Oktubre 2021 |url-status=live}}</ref> Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance..<ref name="dearcinema">{{cite web |author=Scott Roxborough |date=16 February 2020 |title=Berlin Rebooted: Festival Shuffles Lineup, Aims for Recharged Market |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308134209/https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |archive-date=8 Marso 2021 |access-date=26 Abril 2020 |publisher=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Anderson |first=Ariston |date=24 Hulyo 2014 |title=Venice: David Gordon Green's 'Manglehorn,' Abel Ferrara's 'Pasolini' in Competition Lineup |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218220740/http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |archive-date=18 Pebrero 2016 |access-date=9 Setyembre 2018 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Addio, Lido: Last Postcards from the Venice Film Festival |url=https://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140920162423/http://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |archive-date=20 Setyembre 2014 |access-date=9 Setyembre 2018 |magazine=Time|date=}}</ref><ref>{{cite journal |last=Chan |first=F. |date=1 Hunyo 2011 |title=The international film festival and the making of a national cinema |journal=Screen |language=en |volume=52 |issue=2 |pages=253–260 |doi=10.1093/screen/hjr012}}</ref>
Nagmula ang Pista ng Pelikula sa Cannes noong 1938 nang itatag ni Jean Zay, ang Ministro ng Pambansang Edukasyon ng Pransya, sa mungkahi ng mataas na opisyal at historyador na si Philippe Erlanger at [[mamamahayag]] na pampelikula na si Robert Favre Le Bret, ang isang pandaigdigang piyesta ng pelikula. Sinuportahan ito ng Estados Unidos at Reyno Unido. Noong Mayo 31, 1939, napili ang lungsod ng Cannes bilang lokasyon ng piyesta sa halip na [[Biarritz]], at nilagdaan ng bulwagan ng lungsod at ng pamahalaang Pranses ang opisyal na sertipiko ng pagkakatatag ng Pandaigdigang Piyesta ng Pelikula, na pinangalanang ''Le Festival International du Film''.
Karaniwang iniuugnay ang pagkakatatag ng piyesta sa hangarin ng Pransya na makipagkumpitensya sa Pista ng Pelikula sa Venicia, na noon ay nag-iisang pandaigdigang piyesta ng pelikula at nagpakita ng pagkiling sa [[pasismo]]. Noong 1937, nakialam si [[Benito Mussolini]] upang matiyak na hindi mananalo ang pelikulang Pranses na pasipista na ''La Grande Illusion''.
Nagkaroon din ng mga kontrobersiya ang pista. Ilang kontrobersiya hinggil sa kasarian at seksuwalidad ang pumaligid sa Pista ng Pelikula sa Cannes. Kabilang dito ang "Heelgate", kung saan maraming babaeng dumalo sa isang ''premiere'' (unang pagpapalabas) sa ''red carpet'' (pulang alpombra) noong 2015 ang pinagbawalang pumasok dahil nakasuot sila ng mga [[sapatos]] na patag ang suwelas sa halip na mataas na takong. Dahil sa insidente, ilang babaeng tanyag na personalidad ang nagsuot ng mga sapatos na patag ang suwelas o kaya naman ay hindi nagsuot ng sapatos sa iba pang ''premiere'' sa ''red carpet'' bilang pagpapakita ng pakikiisa at protesta.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
b1ufq81awybszc3fyqoeelmv07bngio
2219728
2219727
2026-08-08T07:31:20Z
Jojit fb
38
2219728
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''.<ref>{{cite web |title=Presentation of the Palais |url=http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620190119/http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |archive-date=20 Hunyo 2017 |access-date=31 Mayo 2017 |work=palaisdesfestivals.com |language=en}}</ref> Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951.<ref>{{cite book |last1=Moeran |first1=Brian |url=https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf+accreditation+1956+berlin&pg=PA173 |title=Negotiating Values in the Creative Industries: Fairs, Festivals and Competitive Events |last2=Jesper |first2=Strandgaard Pedersen |date=2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-00450-4 |location=[[Cambridge]] |page=173 |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008042957/https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf%20accreditation%201956%20berlin&pg=PA173 |archive-date=8 Oktubre 2021 |url-status=live}}</ref> Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance..<ref name="dearcinema">{{cite web |author=Scott Roxborough |date=16 February 2020 |title=Berlin Rebooted: Festival Shuffles Lineup, Aims for Recharged Market |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308134209/https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |archive-date=8 Marso 2021 |access-date=26 Abril 2020 |publisher=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Anderson |first=Ariston |date=24 Hulyo 2014 |title=Venice: David Gordon Green's 'Manglehorn,' Abel Ferrara's 'Pasolini' in Competition Lineup |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218220740/http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |archive-date=18 Pebrero 2016 |access-date=9 Setyembre 2018 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Addio, Lido: Last Postcards from the Venice Film Festival |url=https://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140920162423/http://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |archive-date=20 Setyembre 2014 |access-date=9 Setyembre 2018 |magazine=Time|date=}}</ref><ref>{{cite journal |last=Chan |first=F. |date=1 Hunyo 2011 |title=The international film festival and the making of a national cinema |journal=Screen |language=en |volume=52 |issue=2 |pages=253–260 |doi=10.1093/screen/hjr012}}</ref>
Nagmula ang Pista ng Pelikula sa Cannes noong 1938 nang itatag ni Jean Zay, ang Ministro ng Pambansang Edukasyon ng Pransya, sa mungkahi ng mataas na opisyal at historyador na si Philippe Erlanger at [[mamamahayag]] na pampelikula na si Robert Favre Le Bret, ang isang pandaigdigang piyesta ng pelikula. Sinuportahan ito ng Estados Unidos at Reyno Unido. Noong Mayo 31, 1939, napili ang lungsod ng Cannes bilang lokasyon ng piyesta sa halip na [[Biarritz]], at nilagdaan ng bulwagan ng lungsod at ng pamahalaang Pranses ang opisyal na sertipiko ng pagkakatatag ng Pandaigdigang Piyesta ng Pelikula, na pinangalanang ''Le Festival International du Film''.<ref name="City">{{cite web |title=History of the Cannes Film Festival |url=http://www.cannes.com/en/festival-de-cannes/history-of-the-cannes-film-festival/from-1939-to-the-present.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106123832/http://www.cannes.com/en/festival-de-cannes/history-of-the-cannes-film-festival/from-1939-to-the-present.html |archive-date=6 Nobyembre 2019 |access-date=15 Marso 2020 |website=City of Cannes |language=en}}</ref>
Karaniwang iniuugnay ang pagkakatatag ng piyesta sa hangarin ng Pransya na makipagkumpitensya sa Pista ng Pelikula sa Venicia, na noon ay nag-iisang pandaigdigang piyesta ng pelikula at nagpakita ng pagkiling sa [[pasismo]]. Noong 1937, nakialam si [[Benito Mussolini]] upang matiyak na hindi mananalo ang pelikulang Pranses na pasipista na ''La Grande Illusion''.
Nagkaroon din ng mga kontrobersiya ang pista. Ilang kontrobersiya hinggil sa kasarian at seksuwalidad ang pumaligid sa Pista ng Pelikula sa Cannes. Kabilang dito ang "Heelgate", kung saan maraming babaeng dumalo sa isang ''premiere'' (unang pagpapalabas) sa ''red carpet'' (pulang alpombra) noong 2015 ang pinagbawalang pumasok dahil nakasuot sila ng mga [[sapatos]] na patag ang suwelas sa halip na mataas na takong. Dahil sa insidente, ilang babaeng tanyag na personalidad ang nagsuot ng mga sapatos na patag ang suwelas o kaya naman ay hindi nagsuot ng sapatos sa iba pang ''premiere'' sa ''red carpet'' bilang pagpapakita ng pakikiisa at protesta.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
q7cor9szavbcaiza7ufvy1me47uaja7
2219729
2219728
2026-08-08T07:31:59Z
Jojit fb
38
2219729
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''.<ref>{{cite web |title=Presentation of the Palais |url=http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620190119/http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |archive-date=20 Hunyo 2017 |access-date=31 Mayo 2017 |work=palaisdesfestivals.com |language=en}}</ref> Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951.<ref>{{cite book |last1=Moeran |first1=Brian |url=https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf+accreditation+1956+berlin&pg=PA173 |title=Negotiating Values in the Creative Industries: Fairs, Festivals and Competitive Events |last2=Jesper |first2=Strandgaard Pedersen |date=2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-00450-4 |location=[[Cambridge]] |page=173 |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008042957/https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf%20accreditation%201956%20berlin&pg=PA173 |archive-date=8 Oktubre 2021 |url-status=live}}</ref> Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance..<ref name="dearcinema">{{cite web |author=Scott Roxborough |date=16 February 2020 |title=Berlin Rebooted: Festival Shuffles Lineup, Aims for Recharged Market |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308134209/https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |archive-date=8 Marso 2021 |access-date=26 Abril 2020 |publisher=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Anderson |first=Ariston |date=24 Hulyo 2014 |title=Venice: David Gordon Green's 'Manglehorn,' Abel Ferrara's 'Pasolini' in Competition Lineup |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218220740/http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |archive-date=18 Pebrero 2016 |access-date=9 Setyembre 2018 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Addio, Lido: Last Postcards from the Venice Film Festival |url=https://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140920162423/http://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |archive-date=20 Setyembre 2014 |access-date=9 Setyembre 2018 |magazine=Time|date=}}</ref><ref>{{cite journal |last=Chan |first=F. |date=1 Hunyo 2011 |title=The international film festival and the making of a national cinema |journal=Screen |language=en |volume=52 |issue=2 |pages=253–260 |doi=10.1093/screen/hjr012}}</ref>
Nagmula ang Pista ng Pelikula sa Cannes noong 1938 nang itatag ni Jean Zay, ang Ministro ng Pambansang Edukasyon ng Pransya, sa mungkahi ng mataas na opisyal at historyador na si Philippe Erlanger at [[mamamahayag]] na pampelikula na si Robert Favre Le Bret, ang isang pandaigdigang piyesta ng pelikula. Sinuportahan ito ng Estados Unidos at Reyno Unido. Noong Mayo 31, 1939, napili ang lungsod ng Cannes bilang lokasyon ng piyesta sa halip na [[Biarritz]], at nilagdaan ng bulwagan ng lungsod at ng pamahalaang Pranses ang opisyal na sertipiko ng pagkakatatag ng Pandaigdigang Piyesta ng Pelikula, na pinangalanang ''Le Festival International du Film''.<ref name="City">{{cite web |title=History of the Cannes Film Festival |url=http://www.cannes.com/en/festival-de-cannes/history-of-the-cannes-film-festival/from-1939-to-the-present.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106123832/http://www.cannes.com/en/festival-de-cannes/history-of-the-cannes-film-festival/from-1939-to-the-present.html |archive-date=6 Nobyembre 2019 |access-date=15 Marso 2020 |website=City of Cannes |language=en}}</ref>
Karaniwang iniuugnay ang pagkakatatag ng piyesta sa hangarin ng Pransya na makipagkumpitensya sa Pista ng Pelikula sa Venicia, na noon ay nag-iisang pandaigdigang piyesta ng pelikula at nagpakita ng pagkiling sa [[pasismo]].<ref>{{cite web |title=First Cannes Film Festival |url=http://www.history.com/this-day-in-history/first-cannes-film-festival |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227022715/http://www.history.com/this-day-in-history/first-cannes-film-festival |archive-date=27 Disyembre 2013 |work=history.com |language=en}}</ref> Noong 1937, nakialam si [[Benito Mussolini]] upang matiyak na hindi mananalo ang pelikulang Pranses na pasipista na ''La Grande Illusion''.
Nagkaroon din ng mga kontrobersiya ang pista. Ilang kontrobersiya hinggil sa kasarian at seksuwalidad ang pumaligid sa Pista ng Pelikula sa Cannes. Kabilang dito ang "Heelgate", kung saan maraming babaeng dumalo sa isang ''premiere'' (unang pagpapalabas) sa ''red carpet'' (pulang alpombra) noong 2015 ang pinagbawalang pumasok dahil nakasuot sila ng mga [[sapatos]] na patag ang suwelas sa halip na mataas na takong. Dahil sa insidente, ilang babaeng tanyag na personalidad ang nagsuot ng mga sapatos na patag ang suwelas o kaya naman ay hindi nagsuot ng sapatos sa iba pang ''premiere'' sa ''red carpet'' bilang pagpapakita ng pakikiisa at protesta.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
rughewxqhbsmy6qifhmxcy3wp2otusx
2219730
2219729
2026-08-08T07:32:53Z
Jojit fb
38
2219730
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''.<ref>{{cite web |title=Presentation of the Palais |url=http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620190119/http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |archive-date=20 Hunyo 2017 |access-date=31 Mayo 2017 |work=palaisdesfestivals.com |language=en}}</ref> Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951.<ref>{{cite book |last1=Moeran |first1=Brian |url=https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf+accreditation+1956+berlin&pg=PA173 |title=Negotiating Values in the Creative Industries: Fairs, Festivals and Competitive Events |last2=Jesper |first2=Strandgaard Pedersen |date=2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-00450-4 |location=[[Cambridge]] |page=173 |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008042957/https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf%20accreditation%201956%20berlin&pg=PA173 |archive-date=8 Oktubre 2021 |url-status=live}}</ref> Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance..<ref name="dearcinema">{{cite web |author=Scott Roxborough |date=16 February 2020 |title=Berlin Rebooted: Festival Shuffles Lineup, Aims for Recharged Market |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308134209/https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |archive-date=8 Marso 2021 |access-date=26 Abril 2020 |publisher=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Anderson |first=Ariston |date=24 Hulyo 2014 |title=Venice: David Gordon Green's 'Manglehorn,' Abel Ferrara's 'Pasolini' in Competition Lineup |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218220740/http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |archive-date=18 Pebrero 2016 |access-date=9 Setyembre 2018 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Addio, Lido: Last Postcards from the Venice Film Festival |url=https://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140920162423/http://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |archive-date=20 Setyembre 2014 |access-date=9 Setyembre 2018 |magazine=Time|date=}}</ref><ref>{{cite journal |last=Chan |first=F. |date=1 Hunyo 2011 |title=The international film festival and the making of a national cinema |journal=Screen |language=en |volume=52 |issue=2 |pages=253–260 |doi=10.1093/screen/hjr012}}</ref>
Nagmula ang Pista ng Pelikula sa Cannes noong 1938 nang itatag ni Jean Zay, ang Ministro ng Pambansang Edukasyon ng Pransya, sa mungkahi ng mataas na opisyal at historyador na si Philippe Erlanger at [[mamamahayag]] na pampelikula na si Robert Favre Le Bret, ang isang pandaigdigang piyesta ng pelikula. Sinuportahan ito ng Estados Unidos at Reyno Unido. Noong Mayo 31, 1939, napili ang lungsod ng Cannes bilang lokasyon ng piyesta sa halip na [[Biarritz]], at nilagdaan ng bulwagan ng lungsod at ng pamahalaang Pranses ang opisyal na sertipiko ng pagkakatatag ng Pandaigdigang Piyesta ng Pelikula, na pinangalanang ''Le Festival International du Film''.<ref name="City">{{cite web |title=History of the Cannes Film Festival |url=http://www.cannes.com/en/festival-de-cannes/history-of-the-cannes-film-festival/from-1939-to-the-present.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106123832/http://www.cannes.com/en/festival-de-cannes/history-of-the-cannes-film-festival/from-1939-to-the-present.html |archive-date=6 Nobyembre 2019 |access-date=15 Marso 2020 |website=City of Cannes |language=en}}</ref>
Karaniwang iniuugnay ang pagkakatatag ng piyesta sa hangarin ng Pransya na makipagkumpitensya sa Pista ng Pelikula sa Venicia, na noon ay nag-iisang pandaigdigang piyesta ng pelikula at nagpakita ng pagkiling sa [[pasismo]].<ref>{{cite web |title=First Cannes Film Festival |url=http://www.history.com/this-day-in-history/first-cannes-film-festival |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227022715/http://www.history.com/this-day-in-history/first-cannes-film-festival |archive-date=27 Disyembre 2013 |work=history.com |language=en}}</ref> Noong 1937, nakialam si [[Benito Mussolini]] upang matiyak na hindi mananalo ang pelikulang Pranses na pasipista na ''La Grande Illusion''.<ref name="Festivals">{{cite book |last1=Giorgi |first1=Liana |url=https://books.google.com/books?id=82urAgAAQBAJ&q=cannes+film+festival+Tyrone+Power+1939&pg=PT187 |title=Festivals and the Cultural Public Sphere |last2=Sassatelli |first2=Monica |last3=Delanty |first3=Gerard |date=2011 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-58730-3 |location=Abingdon-on-Thames |language=en |access-date=30 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827222358/https://books.google.com/books?id=82urAgAAQBAJ&q=cannes%20film%20festival%20Tyrone%20Power%201939&pg=PT187 |archive-date=27 August 2021 |url-status=live}}</ref>
Nagkaroon din ng mga kontrobersiya ang pista. Ilang kontrobersiya hinggil sa kasarian at seksuwalidad ang pumaligid sa Pista ng Pelikula sa Cannes. Kabilang dito ang "Heelgate", kung saan maraming babaeng dumalo sa isang ''premiere'' (unang pagpapalabas) sa ''red carpet'' (pulang alpombra) noong 2015 ang pinagbawalang pumasok dahil nakasuot sila ng mga [[sapatos]] na patag ang suwelas sa halip na mataas na takong. Dahil sa insidente, ilang babaeng tanyag na personalidad ang nagsuot ng mga sapatos na patag ang suwelas o kaya naman ay hindi nagsuot ng sapatos sa iba pang ''premiere'' sa ''red carpet'' bilang pagpapakita ng pakikiisa at protesta.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
43wtfcqk4edqlxdhwkywfm19qhojibf
2219731
2219730
2026-08-08T07:33:20Z
Jojit fb
38
2219731
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''.<ref>{{cite web |title=Presentation of the Palais |url=http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620190119/http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |archive-date=20 Hunyo 2017 |access-date=31 Mayo 2017 |work=palaisdesfestivals.com |language=en}}</ref> Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951.<ref>{{cite book |last1=Moeran |first1=Brian |url=https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf+accreditation+1956+berlin&pg=PA173 |title=Negotiating Values in the Creative Industries: Fairs, Festivals and Competitive Events |last2=Jesper |first2=Strandgaard Pedersen |date=2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-00450-4 |location=[[Cambridge]] |page=173 |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008042957/https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf%20accreditation%201956%20berlin&pg=PA173 |archive-date=8 Oktubre 2021 |url-status=live}}</ref> Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance..<ref name="dearcinema">{{cite web |author=Scott Roxborough |date=16 February 2020 |title=Berlin Rebooted: Festival Shuffles Lineup, Aims for Recharged Market |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308134209/https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |archive-date=8 Marso 2021 |access-date=26 Abril 2020 |publisher=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Anderson |first=Ariston |date=24 Hulyo 2014 |title=Venice: David Gordon Green's 'Manglehorn,' Abel Ferrara's 'Pasolini' in Competition Lineup |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218220740/http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |archive-date=18 Pebrero 2016 |access-date=9 Setyembre 2018 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Addio, Lido: Last Postcards from the Venice Film Festival |url=https://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140920162423/http://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |archive-date=20 Setyembre 2014 |access-date=9 Setyembre 2018 |magazine=Time|date=}}</ref><ref>{{cite journal |last=Chan |first=F. |date=1 Hunyo 2011 |title=The international film festival and the making of a national cinema |journal=Screen |language=en |volume=52 |issue=2 |pages=253–260 |doi=10.1093/screen/hjr012}}</ref>
Nagmula ang Pista ng Pelikula sa Cannes noong 1938 nang itatag ni Jean Zay, ang Ministro ng Pambansang Edukasyon ng Pransya, sa mungkahi ng mataas na opisyal at historyador na si Philippe Erlanger at [[mamamahayag]] na pampelikula na si Robert Favre Le Bret, ang isang pandaigdigang piyesta ng pelikula. Sinuportahan ito ng Estados Unidos at Reyno Unido. Noong Mayo 31, 1939, napili ang lungsod ng Cannes bilang lokasyon ng piyesta sa halip na [[Biarritz]], at nilagdaan ng bulwagan ng lungsod at ng pamahalaang Pranses ang opisyal na sertipiko ng pagkakatatag ng Pandaigdigang Piyesta ng Pelikula, na pinangalanang ''Le Festival International du Film''.<ref name="City">{{cite web |title=History of the Cannes Film Festival |url=http://www.cannes.com/en/festival-de-cannes/history-of-the-cannes-film-festival/from-1939-to-the-present.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106123832/http://www.cannes.com/en/festival-de-cannes/history-of-the-cannes-film-festival/from-1939-to-the-present.html |archive-date=6 Nobyembre 2019 |access-date=15 Marso 2020 |website=City of Cannes |language=en}}</ref>
Karaniwang iniuugnay ang pagkakatatag ng piyesta sa hangarin ng Pransya na makipagkumpitensya sa Pista ng Pelikula sa Venicia, na noon ay nag-iisang pandaigdigang piyesta ng pelikula at nagpakita ng pagkiling sa [[pasismo]].<ref>{{cite web |title=First Cannes Film Festival |url=http://www.history.com/this-day-in-history/first-cannes-film-festival |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227022715/http://www.history.com/this-day-in-history/first-cannes-film-festival |archive-date=27 Disyembre 2013 |work=history.com |language=en}}</ref> Noong 1937, nakialam si [[Benito Mussolini]] upang matiyak na hindi mananalo ang pelikulang Pranses na pasipista na ''La Grande Illusion''.<ref name="Festivals">{{cite book |last1=Giorgi |first1=Liana |url=https://books.google.com/books?id=82urAgAAQBAJ&q=cannes+film+festival+Tyrone+Power+1939&pg=PT187 |title=Festivals and the Cultural Public Sphere |last2=Sassatelli |first2=Monica |last3=Delanty |first3=Gerard |date=2011 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-58730-3 |location=Abingdon-on-Thames |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827222358/https://books.google.com/books?id=82urAgAAQBAJ&q=cannes%20film%20festival%20Tyrone%20Power%201939&pg=PT187 |archive-date=27 Agosto 2021 |url-status=live}}</ref>
Nagkaroon din ng mga kontrobersiya ang pista. Ilang kontrobersiya hinggil sa kasarian at seksuwalidad ang pumaligid sa Pista ng Pelikula sa Cannes. Kabilang dito ang "Heelgate", kung saan maraming babaeng dumalo sa isang ''premiere'' (unang pagpapalabas) sa ''red carpet'' (pulang alpombra) noong 2015 ang pinagbawalang pumasok dahil nakasuot sila ng mga [[sapatos]] na patag ang suwelas sa halip na mataas na takong. Dahil sa insidente, ilang babaeng tanyag na personalidad ang nagsuot ng mga sapatos na patag ang suwelas o kaya naman ay hindi nagsuot ng sapatos sa iba pang ''premiere'' sa ''red carpet'' bilang pagpapakita ng pakikiisa at protesta.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
m9893ogeqond0jhe5q01b51a5ho1hy1
2219732
2219731
2026-08-08T07:34:17Z
Jojit fb
38
2219732
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''.<ref>{{cite web |title=Presentation of the Palais |url=http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620190119/http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |archive-date=20 Hunyo 2017 |access-date=31 Mayo 2017 |work=palaisdesfestivals.com |language=en}}</ref> Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951.<ref>{{cite book |last1=Moeran |first1=Brian |url=https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf+accreditation+1956+berlin&pg=PA173 |title=Negotiating Values in the Creative Industries: Fairs, Festivals and Competitive Events |last2=Jesper |first2=Strandgaard Pedersen |date=2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-00450-4 |location=[[Cambridge]] |page=173 |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008042957/https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf%20accreditation%201956%20berlin&pg=PA173 |archive-date=8 Oktubre 2021 |url-status=live}}</ref> Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance..<ref name="dearcinema">{{cite web |author=Scott Roxborough |date=16 February 2020 |title=Berlin Rebooted: Festival Shuffles Lineup, Aims for Recharged Market |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308134209/https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |archive-date=8 Marso 2021 |access-date=26 Abril 2020 |publisher=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Anderson |first=Ariston |date=24 Hulyo 2014 |title=Venice: David Gordon Green's 'Manglehorn,' Abel Ferrara's 'Pasolini' in Competition Lineup |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218220740/http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |archive-date=18 Pebrero 2016 |access-date=9 Setyembre 2018 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Addio, Lido: Last Postcards from the Venice Film Festival |url=https://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140920162423/http://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |archive-date=20 Setyembre 2014 |access-date=9 Setyembre 2018 |magazine=Time|date=}}</ref><ref>{{cite journal |last=Chan |first=F. |date=1 Hunyo 2011 |title=The international film festival and the making of a national cinema |journal=Screen |language=en |volume=52 |issue=2 |pages=253–260 |doi=10.1093/screen/hjr012}}</ref>
Nagmula ang Pista ng Pelikula sa Cannes noong 1938 nang itatag ni Jean Zay, ang Ministro ng Pambansang Edukasyon ng Pransya, sa mungkahi ng mataas na opisyal at historyador na si Philippe Erlanger at [[mamamahayag]] na pampelikula na si Robert Favre Le Bret, ang isang pandaigdigang piyesta ng pelikula. Sinuportahan ito ng Estados Unidos at Reyno Unido. Noong Mayo 31, 1939, napili ang lungsod ng Cannes bilang lokasyon ng piyesta sa halip na [[Biarritz]], at nilagdaan ng bulwagan ng lungsod at ng pamahalaang Pranses ang opisyal na sertipiko ng pagkakatatag ng Pandaigdigang Piyesta ng Pelikula, na pinangalanang ''Le Festival International du Film''.<ref name="City">{{cite web |title=History of the Cannes Film Festival |url=http://www.cannes.com/en/festival-de-cannes/history-of-the-cannes-film-festival/from-1939-to-the-present.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106123832/http://www.cannes.com/en/festival-de-cannes/history-of-the-cannes-film-festival/from-1939-to-the-present.html |archive-date=6 Nobyembre 2019 |access-date=15 Marso 2020 |website=City of Cannes |language=en}}</ref>
Karaniwang iniuugnay ang pagkakatatag ng piyesta sa hangarin ng Pransya na makipagkumpitensya sa Pista ng Pelikula sa Venicia, na noon ay nag-iisang pandaigdigang piyesta ng pelikula at nagpakita ng pagkiling sa [[pasismo]].<ref>{{cite web |title=First Cannes Film Festival |url=http://www.history.com/this-day-in-history/first-cannes-film-festival |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227022715/http://www.history.com/this-day-in-history/first-cannes-film-festival |archive-date=27 Disyembre 2013 |work=history.com |language=en}}</ref> Noong 1937, nakialam si [[Benito Mussolini]] upang matiyak na hindi mananalo ang pelikulang Pranses na pasipista na ''La Grande Illusion''.<ref name="Festivals">{{cite book |last1=Giorgi |first1=Liana |url=https://books.google.com/books?id=82urAgAAQBAJ&q=cannes+film+festival+Tyrone+Power+1939&pg=PT187 |title=Festivals and the Cultural Public Sphere |last2=Sassatelli |first2=Monica |last3=Delanty |first3=Gerard |date=2011 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-58730-3 |location=Abingdon-on-Thames |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827222358/https://books.google.com/books?id=82urAgAAQBAJ&q=cannes%20film%20festival%20Tyrone%20Power%201939&pg=PT187 |archive-date=27 Agosto 2021 |url-status=live}}</ref>
Nagkaroon din ng mga kontrobersiya ang pista. Ilang kontrobersiya hinggil sa kasarian at seksuwalidad ang pumaligid sa Pista ng Pelikula sa Cannes. Kabilang dito ang "Heelgate", kung saan maraming babaeng dumalo sa isang ''premiere'' (unang pagpapalabas) sa ''red carpet'' (pulang alpombra) noong 2015 ang pinagbawalang pumasok dahil nakasuot sila ng mga [[sapatos]] na patag ang suwelas sa halip na mataas na takong.<ref>{{Cite news |date=9 May 2016 |title=Heelgate and beyond: 13 controversial Cannes moments |work=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/films/2016/05/09/heelgate-and-beyond-13-controversial-cannes-moments/ |url-status=live |access-date=5 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210320104806/https://www.telegraph.co.uk/films/2016/05/09/heelgate-and-beyond-13-controversial-cannes-moments/ |archive-date=20 March 2021 |issn=0307-1235}}</ref> Dahil sa insidente, ilang babaeng tanyag na personalidad ang nagsuot ng mga sapatos na patag ang suwelas o kaya naman ay hindi nagsuot ng sapatos sa iba pang ''premiere'' sa ''red carpet'' bilang pagpapakita ng pakikiisa at protesta.<ref>{{Cite news |date=16 May 2017 |title=Controversy at Cannes: When the festival made news for all the wrong reasons |work=hindustantimes.com |url=https://www.hindustantimes.com/hollywood/controversy-at-cannes-when-the-festival-made-news-for-all-the-wrong-reasons/story-HKP2Y05AqZKQrmZllH0mfM.html |url-status=live |access-date=5 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210320104740/https://www.hindustantimes.com/hollywood/controversy-at-cannes-when-the-festival-made-news-for-all-the-wrong-reasons/story-HKP2Y05AqZKQrmZllH0mfM.html |archive-date=20 March 2021}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
9ql6bt4isvv9ew09pk78j8gsgbbtxfe
2219733
2219732
2026-08-08T07:34:49Z
Jojit fb
38
2219733
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Cannes Film Festival''''' o '''Pista ng Pelikula sa Cannes''' ay isa sa mga pinakamatandang pista ng [[pelikula]] sa buong mundo.<ref>{{Cite web |last=Adlakha |first=Peter Debruge, Owen Gleiberman, Guy Lodge, Jessica Kiang, Murtada Elfadl, Siddhant |date=2025-05-25 |title=Best of Cannes: Critics Pick 17 Must-See Movies From the 2025 Festival |url=https://variety.com/lists/best-movies-2025-cannes-film-festival/ |access-date=2025-05-25 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Taunang ginaganap sa [[Cannes]], [[Pransya]], tampok dito ang mga bagong pelikula ng lahat ng uri, kabilang ang mga dokumentaryo. Itinatag noong 1946, ang piyestang eksklusibo sa mga inimbitahan ay ginaganap taun-taon, karaniwang tuwing Mayo, sa ''Palais des Festivals et des Congrès''.<ref>{{cite web |title=Presentation of the Palais |url=http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620190119/http://en.palaisdesfestivals.com/presentation-du-palais |archive-date=20 Hunyo 2017 |access-date=31 Mayo 2017 |work=palaisdesfestivals.com |language=en}}</ref> Pormal na kinilala ng FIAPF ang piyesta noong 1951.<ref>{{cite book |last1=Moeran |first1=Brian |url=https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf+accreditation+1956+berlin&pg=PA173 |title=Negotiating Values in the Creative Industries: Fairs, Festivals and Competitive Events |last2=Jesper |first2=Strandgaard Pedersen |date=2011 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-00450-4 |location=[[Cambridge]] |page=173 |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008042957/https://books.google.com/books?id=g6P4lZ5Mw30C&q=fiapf%20accreditation%201956%20berlin&pg=PA173 |archive-date=8 Oktubre 2021 |url-status=live}}</ref> Itinuturing ang Cannes bilang isa sa "Malalaking Tatlo" na piyesta ng pelikula sa [[Europa]], kasama ang Pista ng Pelikula sa [[Venecia|Venicia]] at Internasyunal na Pista ng Pelikula sa [[Berlin]], gayundin bilang isa sa “Big Five” na pandaigdigang piyesta ng pelikula, kasama ang Venice, Berlin, Pista ng Peikula sa [[Toronto]], at Pista ng Pelikula ng Sundance..<ref name="dearcinema">{{cite web |author=Scott Roxborough |date=16 February 2020 |title=Berlin Rebooted: Festival Shuffles Lineup, Aims for Recharged Market |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308134209/https://www.hollywoodreporter.com/news/berlin-rebooted-festival-shuffles-lineup-aims-recharged-market-1278615 |archive-date=8 Marso 2021 |access-date=26 Abril 2020 |publisher=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Anderson |first=Ariston |date=24 Hulyo 2014 |title=Venice: David Gordon Green's 'Manglehorn,' Abel Ferrara's 'Pasolini' in Competition Lineup |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218220740/http://www.hollywoodreporter.com/news/venice-film-festival-unveils-lineup-720770 |archive-date=18 Pebrero 2016 |access-date=9 Setyembre 2018 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Addio, Lido: Last Postcards from the Venice Film Festival |url=https://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140920162423/http://time.com/3291348/addio-lido-last-postcards-from-the-venice-film-festival/ |archive-date=20 Setyembre 2014 |access-date=9 Setyembre 2018 |magazine=Time|date=}}</ref><ref>{{cite journal |last=Chan |first=F. |date=1 Hunyo 2011 |title=The international film festival and the making of a national cinema |journal=Screen |language=en |volume=52 |issue=2 |pages=253–260 |doi=10.1093/screen/hjr012}}</ref>
Nagmula ang Pista ng Pelikula sa Cannes noong 1938 nang itatag ni Jean Zay, ang Ministro ng Pambansang Edukasyon ng Pransya, sa mungkahi ng mataas na opisyal at historyador na si Philippe Erlanger at [[mamamahayag]] na pampelikula na si Robert Favre Le Bret, ang isang pandaigdigang piyesta ng pelikula. Sinuportahan ito ng Estados Unidos at Reyno Unido. Noong Mayo 31, 1939, napili ang lungsod ng Cannes bilang lokasyon ng piyesta sa halip na [[Biarritz]], at nilagdaan ng bulwagan ng lungsod at ng pamahalaang Pranses ang opisyal na sertipiko ng pagkakatatag ng Pandaigdigang Piyesta ng Pelikula, na pinangalanang ''Le Festival International du Film''.<ref name="City">{{cite web |title=History of the Cannes Film Festival |url=http://www.cannes.com/en/festival-de-cannes/history-of-the-cannes-film-festival/from-1939-to-the-present.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106123832/http://www.cannes.com/en/festival-de-cannes/history-of-the-cannes-film-festival/from-1939-to-the-present.html |archive-date=6 Nobyembre 2019 |access-date=15 Marso 2020 |website=City of Cannes |language=en}}</ref>
Karaniwang iniuugnay ang pagkakatatag ng piyesta sa hangarin ng Pransya na makipagkumpitensya sa Pista ng Pelikula sa Venicia, na noon ay nag-iisang pandaigdigang piyesta ng pelikula at nagpakita ng pagkiling sa [[pasismo]].<ref>{{cite web |title=First Cannes Film Festival |url=http://www.history.com/this-day-in-history/first-cannes-film-festival |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227022715/http://www.history.com/this-day-in-history/first-cannes-film-festival |archive-date=27 Disyembre 2013 |work=history.com |language=en}}</ref> Noong 1937, nakialam si [[Benito Mussolini]] upang matiyak na hindi mananalo ang pelikulang Pranses na pasipista na ''La Grande Illusion''.<ref name="Festivals">{{cite book |last1=Giorgi |first1=Liana |url=https://books.google.com/books?id=82urAgAAQBAJ&q=cannes+film+festival+Tyrone+Power+1939&pg=PT187 |title=Festivals and the Cultural Public Sphere |last2=Sassatelli |first2=Monica |last3=Delanty |first3=Gerard |date=2011 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-58730-3 |location=Abingdon-on-Thames |language=en |access-date=30 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827222358/https://books.google.com/books?id=82urAgAAQBAJ&q=cannes%20film%20festival%20Tyrone%20Power%201939&pg=PT187 |archive-date=27 Agosto 2021 |url-status=live}}</ref>
Nagkaroon din ng mga kontrobersiya ang pista. Ilang kontrobersiya hinggil sa kasarian at seksuwalidad ang pumaligid sa Pista ng Pelikula sa Cannes. Kabilang dito ang "Heelgate", kung saan maraming babaeng dumalo sa isang ''premiere'' (unang pagpapalabas) sa ''red carpet'' (pulang alpombra) noong 2015 ang pinagbawalang pumasok dahil nakasuot sila ng mga [[sapatos]] na patag ang suwelas sa halip na mataas na takong.<ref>{{Cite news |date=9 Mayo 2016 |title=Heelgate and beyond: 13 controversial Cannes moments |work=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/films/2016/05/09/heelgate-and-beyond-13-controversial-cannes-moments/ |url-status=live |access-date=5 Mayo 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210320104806/https://www.telegraph.co.uk/films/2016/05/09/heelgate-and-beyond-13-controversial-cannes-moments/ |archive-date=20 March 2021 |issn=0307-1235|language=en}}</ref> Dahil sa insidente, ilang babaeng tanyag na personalidad ang nagsuot ng mga sapatos na patag ang suwelas o kaya naman ay hindi nagsuot ng sapatos sa iba pang ''premiere'' sa ''red carpet'' bilang pagpapakita ng pakikiisa at protesta.<ref>{{Cite news |date=16 May 2017 |title=Controversy at Cannes: When the festival made news for all the wrong reasons |work=hindustantimes.com |url=https://www.hindustantimes.com/hollywood/controversy-at-cannes-when-the-festival-made-news-for-all-the-wrong-reasons/story-HKP2Y05AqZKQrmZllH0mfM.html |url-status=live |access-date=5 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210320104740/https://www.hindustantimes.com/hollywood/controversy-at-cannes-when-the-festival-made-news-for-all-the-wrong-reasons/story-HKP2Y05AqZKQrmZllH0mfM.html |archive-date=20 March 2021}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga pista ng pelikula]]
97zipkit8hkqix05m0ku6d9ni07wi4p
DZME
0
155127
2219576
2219475
2026-08-07T12:22:52Z
~2026-43429-74
165024
Kinansela ang pagbabagong 2219475 ni [[Special:Contributions/~2026-43453-59|~2026-43453-59]] ([[User talk:~2026-43453-59|Usapan]]) hoax
2219576
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox radio station
| name = Radyo Uno
| callsign = DZME
| logo =
| city = [[Pasig]]
| area = [[Malawakang Maynila]] at mga karatig na lugar
| branding = DZME 1530 Radyo Uno
| airdate = {{Start date|1968|6|15}}
| frequency = 1530 kHz
| former_frequencies = 1540 kHz (1968–1978)
| format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]]
| language = [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power = 25,000 watts
| class =
| callsign_meaning =
| owner = [[Capitol Broadcasting Center]]
| licensee = Jose M. Luison and Sons, Inc.
| website = {{URL|https://www.dzme1530.ph}}
| webcast = https://www.amfmph.com/dzme-1530-am-1482.html
}}
Ang '''DZME''' (1530 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Radyo Uno''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-aari at pinamamahalaan ng [[Capitol Broadcasting Center]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa Unit 1802, 18/F, OMM-Citra Building, San Miguel Ave., Ortigas Center, [[Pasig]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa #78 Flamengco St., Brgy. Panghulo, [[Obando, Bulacan]].<ref>[https://www.philstar.com/pilipino-star-ngayon/bansa/2014/09/06/1365860/bagong-opisyal-ng-manila-city-hall-press-club-hinirang Bagong opisyal ng Manila City Hall Press Club hinirang]</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.seapa.org/seapa-alert-broadcaster-shot-dead-in-philippine-capital/ |title=Broadcaster shot dead in capital |access-date=January 14, 2020 |archive-date=January 14, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200114123623/https://www.seapa.org/seapa-alert-broadcaster-shot-dead-in-philippine-capital/ |url-status=dead }}</ref><ref>[https://businessmirror.com.ph/2016/01/21/the-navara-lives-up-to-expectations/ The Navara lives up to expectations]</ref>
Mapapanood ang himpilang ito bilang '''DZME Radyo-TV''' sa Channel 5 ng Cablelink at Sinag Cable.
==Ksaysayan==
[[File:State_of_the_Nation_Address_Philippines_(2023-07-24)_E911a_33.jpg |thumb|Kotse ng DZME sa Batasan Hills, Lungsod Quezon]]
Itinatag ang DZME noong June 15, 1968 sa pagmamay-ari nina Atty. Joey Luison, Jr. at ang kanyang pamilya. Noong Nobyembre 1978, lumipat ang talapihitang ito mula sa 1540 kHz sa 1530 kHz.
Noong Oktubre 1987, kabilang ang himpilang ito sa pinasara ng NTC dahil sa pag-ere ng right-wing propaganda at komentaryo na tumutol sa administrasyong Aquino. Ngungit noong Enero 1, 1988, bumalik ito sa ere.<ref>[https://apnews.com/801a8ecf1a10c7092f04b7223b49685d Enrile Challenges Government On Coup Charge, Station Closed – AP News Archives. Retrieved on Mar. 15, 2015]</ref>
Noong 1996, binili ng isang grupo, kabilang dito si [[Prospero Pichay Jr.]], ang kumpanya ng himpilang ito mula sa pamilya Luison.
Noong 2004, inangkan ng DZME ang '''Radyo Uno''', kasabay nito ang pagbili ng bagong Harris transmitter.
Noong 2009, bilang bahagi ng pagpalaiwg sa operasyon nito, lumipat ang DZME mula sa matagal nitong tahanan sa Roosevelt Ave. sa [[Lungsod Quezon]] (na ngayo'y isang branch ng BPI) sa Victory Central Mall sa Monumento, [[Caloocan]]. Mula dito, nagpatayo din sila ng iba't ibang himpilan sa Kabisayahan at Mindanao bilang Like Radio.
Noong Enero 2014, lumipat muli ito sa OMM-Citra Building sa Ortigas Center, [[Pasig]].
Pagkatapos ng Semana Santa noong 2015, binitiw ng himpilang ito ang pangalang Radyo Uno. Ngungit, noong Mayo 2023, muli ito binalik.
==Mga Sanggunian==
{{Reflist}}
{{Metro Manila Radio}}
[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Kalakhang Maynila]]
jfr6uhl6ywejenum34m69lt3k7qmqxb
Lupon sa Rebyu at Klasipikasyon ng Pelikula at Telebisyon
0
168756
2219617
2210825
2026-08-07T22:15:12Z
~2026-43552-76
165037
2219617
wikitext
text/x-wiki
{{Kahong-kabatiran ahensiya ng pamahalaan
| agency_name = MTRCB Logo
| nativename =
| logo = Movie_and_Television_Review_and_Classification_Board_(MTRCB).svg
<!-- (etc.) -->| jurisdiction = [[Pamahalaan ng Pilipinas]]
| agency_type = Lupon
| employees = Mga 33<ref>{{Cite web |title=The MTRCB Board Members |url=http://mtrcb.gov.ph/about-us/board-members/ |access-date=2012-02-22 |archive-date=2012-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219183100/http://mtrcb.gov.ph/about-us/board-members/ |url-status=dead }}</ref>
<!-- (etc.) -->| chief1_name = Maria Rachel J. Arenas
| chief1_position = tagapangulo
<!-- (etc.) -->| parent_department = <!-- (etc.) -->
| website = {{URL|www.mtrcb.gov.ph|http://www.mtrcb.gov.ph}}
}}
Ang '''Lupon sa Rebyu at Klasipikasyon ng Pelikula at Telebisyon'''<ref>{{Cite web|url=https://kwf.gov.ph/wp-content/uploads/2015/12/Mga-ng-Pangalan-Tanggapan-sa-Filipino2.pdf|title=Mga Pangalan ng Tanggapan ng Pamahalaan sa Filipino|date=2013|website=[[Komisyon sa Wikang Filipino]]|language=fil|access-date=Marso 27, 2018|archive-date=Marso 29, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329025354/http://kwf.gov.ph/wp-content/uploads/2015/12/Mga-ng-Pangalan-Tanggapan-sa-Filipino2.pdf|url-status=live}}</ref> ([[wikang Ingles|Ingles]]: '''Movie and Television Review and Classification Board''', dinadaglat na '''MTRCB''') ay ang ahensiya ng pamahalaan ng [[Pilipinas]] na may responsable sa regulasyon ng [[telebisyon]] at [[pelikula]], pati na rin ang sari-saring uri ng de-[[bidyo]]ng midya, na makikita at/o ikinakalakal sa bansa. Nasa ilalim ang MTRCB sa ng [[Pangulo ng Pilipinas|Tanggapan ng Pangulo]]. Binubuo ito ng isang tagapangulo, isang pangalawang tagapangulo at 30 kasapi ng lupon, na uupo ng isang taon. Itinatag ito noong 1985 sa bisa ng Atas ng Pangulo Blg. 1986 sa ilalim ng pamahalaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].
<!--Si [[Grace Poe-Llamanzares]], anak nina [[Fernando Poe, Jr.]] at [[Susan Roces]], ang kasalukuyang tagapangulo ng MTRCB. -->
==Sistema ng pag-uuri==
Kasalukuyang gumagamit ang MTRCB ng dalawang sistema ng pag-uuri: isa para sa mga pelikulang ipinapalabas sa mga sinehan sa Pilipinas, at isa naman para sa mga programang ipinapalabas sa telebisyon.
===Pelikula===
Anim na baitang ng pag-uuri ang kasalukuyang ginagamit ng MTRCB sa pag-uuri ng mga pelikulang ipinapakita sa Pilipinas.
*'''G''' o '''GP''' - Para sa lahat ng manonood (mula sa Ingles na ''General Patronage'')
*'''PG-13 '''- Patnubay at gabay. Mga batang 13 taong gulang pababa ay nangangailan ng pagbabantay ng nakakatanda (mula sa Ingles na ''Parental Guidance'').
*'''R-13''' - Para lamang sa mga taong 13 taong gulang pataas (mula sa Ingles na ''Restricted'').
*'''R-16''' - Para lamang sa mga taong 16 taong gulang pataas.
*'''R-18''' - Para lamang sa mga taong 18 taong gulang pataas.
*'''X''' - Bawal ipalabas sa publiko.
===[[Telebisyon]]===
Tatlong baitang ng pag-uuri ang kasalukuyang ginagamit ng MTRCB sa pag-uuri ng mga programa sa telebisyon:
*'''G''': Para sa lahat ng manonood (mula sa Ingles na ''General [Patronage]'')
*'''PG''': Patnubay at gabay ng magulang ang kailangan (mula sa Ingles na ''Parental Guidance'').
*'''SPG''': Mahigpit na patnubay at gabay ng magulang ang kailangan. Sa mga patalastas ng MTRCB na nagpapahayag ng baitang ng isang programa, ito ay tinatawag na "Striktong Patnubay at Gabay" (sa Ingles: ''Strong Parental Guidance''). Maaaring may maseselang tema, lengguwahe, karahasan, seksuwal, horror, at droga ang mga laman ng isang programa na dapat bigyan ng SPG rating dahil yan ay hindi angkop sa mga batang manonood.
<gallery mode="packed">
MTRCB General Patronage.svg|''General Patronage''
MTRCB Parental Guidance.svg|Patnubay at Gabay
MTRCB Strong Parental Guidance Filipino.svg|Striktong Patnubay at Gabay
</gallery>
Unang ipinahayag sa publiko ang kasalukuyang sistema ng pag-uuri noong 6 Oktubre 2011.
Noong Pebrero 2012 ay inilunsad ng MTRCB ang Bagong rating na "SPG" o " or "e" Striktong Patnubay at Gabay" para mas lalo maging responsable ang mga magulang sa paggabay sa mga batang manonood, lalo sa mga programang pinapalabas sa telebisyon na tumatalakay sa mga sensitibong bagay.
Unang ipinahayag sa publiko ang Rated SPG noong Pebrero 9, 2012, Kasama nito ang paglunsad ng isang commercial na pinagbibidahan ng pamilya ni Carmina Villaroel para mas maunawaan ng publiko ang Kasalukuyang sistema ng pag uuri
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Telebisyon sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pelikula]]
[[Kategorya:Mga ahensiya ng pamahalaan sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Sangay tagapagpaganap ng pamahalaan ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Sensura sa Pilipinas]]
9dbfl708e9vj47j4d6xtc2afikexvc3
GMA News TV
0
183876
2219699
2208758
2026-08-08T05:45:41Z
~2026-43549-24
165052
/* */ Updated removed redirect info.
2219699
wikitext
text/x-wiki
{{update|date=August 2026}}
{{Infobox broadcasting network
| network_name = GMA News TV
| country = [[Pilipinas]]
| network_type = [[Terrestrial television|Broadcast]] [[television network]]
| motto = ''The Philippines' No. 1 News Channel''
| language = [[Filipino language|Filipino]] (main)<br/>[[English language|English]] (secondary)
| owner = [[DWDB-TV|Citynet Network Marketing and Productions Inc.]]
| key_people = {{plain list|
* [[Felipe Gozon|Atty. Felipe L. Gozon]] <small>([[Chairman]] and [[Chief executive officer|CEO]], GMA Network) </small>
* Marissa Flores <small> (Senior Vice President for News & Public Affairs, GMA Network) </small>
* Lilybeth G. Rasonable <small> (Senior Vice President for Entertainment Group, GMA Network)</small>
}}
| launch_date = {{start date|2011|2|28}}
| dissolved = {{end date|2021|2|21}}
| founder =
| former_names = '''UHF 27''':<br />Citynet Television <small>(1995–1999)</small><br />Entertainment Music Channel {{small|(EMC)}} <br /><small>(1999) </small><br />[[Channel V Philippines|Channel [V] Philippines]] <br /><small>(1999–2001) </small><br />'''VHF 11''':<br />[[Q (TV network)|QTV / Q]] <br /><small>(2005–2011)</small>
| servicename1 = Sister channels
| service1 = [[GMA Network|GMA]]
| replaced_by = [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]]
| website = [http://www.gmanetwork.com/news/newstv GMA News TV Main Page]
}}
Ang '''GMA News TV''' (daglat: ''GNTV'', o simple ng ''News TV'') ay isang commercial broadcast television network sa Pilipinas. Ito ay may-ari ng [[DWDB-TV|Citynet Network Marketing and Productions Inc.]], ang ganap na may-ari at sangay ng [[GMA Network, Inc.]], kasama ang [[ZOE Broadcasting Network, Inc.]] (ZOE TV) ng Jesus Is Lord Church leader na si [[Eddie Villanueva]] ay ito'y pangunahing content provider.
==Kasaysayan==
==Mga programa==
{{main|Talaan ng mga palabas ng GMA News TV}}
=== Islogan ===
* ''"Kabalitaang Tapat at Maaasahan"'' (2012–present)
== Affiliates ==
:''Further information: [[Tala ng mga himpilan ng GMA News TV]]''
== References ==
{{reflist|2}}
== External links ==
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News]
*[https://www.gmanetwork.com/news/ GMA News TV]
{{GMA Network}}
{{Television in the Philippines}}
{{International news channels}}
{{GMA News and Public Affairs}}
{{DEFAULTSORT:Gma News Tv}}
[[Kategorya:GMA Network]]
[[Kategorya:GMA News]]
[[Kategorya:GMA News TV stations| ]]
[[Kategorya:Philippine television networks]]
[[Kategorya:Television channels and stations established in 2011]]
[[Kategorya:Filipino-language television stations]]
[[Kategorya:24-hour television news channels in the Philippines]]
[[Kategorya:Peabody Award winners]]
qm494lrm471ve3i5zdj8m34xk9gtuoo
2219700
2219699
2026-08-08T05:47:46Z
~2026-43549-24
165052
/* Mga programa */ top, clean-up, added with small
2219700
wikitext
text/x-wiki
{{update|date=August 2026}}
{{Infobox broadcasting network
| network_name = GMA News TV
| country = [[Pilipinas]]
| network_type = [[Terrestrial television|Broadcast]] [[television network]]
| motto = ''The Philippines' No. 1 News Channel''
| language = [[Filipino language|Filipino]] (main)<br/>[[English language|English]] (secondary)
| owner = [[DWDB-TV|Citynet Network Marketing and Productions Inc.]]
| key_people = {{plain list|
* [[Felipe Gozon|Atty. Felipe L. Gozon]] <small>([[Chairman]] and [[Chief executive officer|CEO]], GMA Network) </small>
* Marissa Flores <small> (Senior Vice President for News & Public Affairs, GMA Network) </small>
* Lilybeth G. Rasonable <small> (Senior Vice President for Entertainment Group, GMA Network)</small>
}}
| launch_date = {{start date|2011|2|28}}
| dissolved = {{end date|2021|2|21}}
| founder =
| former_names = '''UHF 27''':<br />Citynet Television <small>(1995–1999)</small><br />Entertainment Music Channel {{small|(EMC)}} <br /><small>(1999) </small><br />[[Channel V Philippines|Channel [V] Philippines]] <br /><small>(1999–2001) </small><br />'''VHF 11''':<br />[[Q (TV network)|QTV / Q]] <br /><small>(2005–2011)</small>
| servicename1 = Sister channels
| service1 = [[GMA Network|GMA]]
| replaced_by = [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]]
| website = [http://www.gmanetwork.com/news/newstv GMA News TV Main Page]
}}
Ang '''GMA News TV''' (daglat: ''GNTV'', o simple ng ''News TV'') ay isang commercial broadcast television network sa Pilipinas. Ito ay may-ari ng [[DWDB-TV|Citynet Network Marketing and Productions Inc.]], ang ganap na may-ari at sangay ng [[GMA Network, Inc.]], kasama ang [[ZOE Broadcasting Network, Inc.]] (ZOE TV) ng Jesus Is Lord Church leader na si [[Eddie Villanueva]] ay ito'y pangunahing content provider.
==Kasaysayan==
==Mga programa==
{{main|Talaan ng mga palabas ng GMA News TV}}
=== Islogan ===
* ''"Kabalitaang Tapat at Maaasahan"'' {{small|(2012–present)}}
== Affiliates ==
:''Further information: [[Tala ng mga himpilan ng GMA News TV]]''
== References ==
{{reflist|2}}
== External links ==
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News]
*[https://www.gmanetwork.com/news/ GMA News TV]
{{GMA Network}}
{{Television in the Philippines}}
{{International news channels}}
{{GMA News and Public Affairs}}
{{DEFAULTSORT:Gma News Tv}}
[[Kategorya:GMA Network]]
[[Kategorya:GMA News]]
[[Kategorya:GMA News TV stations| ]]
[[Kategorya:Philippine television networks]]
[[Kategorya:Television channels and stations established in 2011]]
[[Kategorya:Filipino-language television stations]]
[[Kategorya:24-hour television news channels in the Philippines]]
[[Kategorya:Peabody Award winners]]
op3wk5847ly6oesfagtgtmdeolv41hp
2219701
2219700
2026-08-08T05:50:50Z
~2026-43549-24
165052
/* Affiliates */ P.S.: GMA News TV still did not exist!
2219701
wikitext
text/x-wiki
{{update|date=August 2026}}
{{Infobox broadcasting network
| network_name = GMA News TV
| country = [[Pilipinas]]
| network_type = [[Terrestrial television|Broadcast]] [[television network]]
| motto = ''The Philippines' No. 1 News Channel''
| language = [[Filipino language|Filipino]] (main)<br/>[[English language|English]] (secondary)
| owner = [[DWDB-TV|Citynet Network Marketing and Productions Inc.]]
| key_people = {{plain list|
* [[Felipe Gozon|Atty. Felipe L. Gozon]] <small>([[Chairman]] and [[Chief executive officer|CEO]], GMA Network) </small>
* Marissa Flores <small> (Senior Vice President for News & Public Affairs, GMA Network) </small>
* Lilybeth G. Rasonable <small> (Senior Vice President for Entertainment Group, GMA Network)</small>
}}
| launch_date = {{start date|2011|2|28}}
| dissolved = {{end date|2021|2|21}}
| founder =
| former_names = '''UHF 27''':<br />Citynet Television <small>(1995–1999)</small><br />Entertainment Music Channel {{small|(EMC)}} <br /><small>(1999) </small><br />[[Channel V Philippines|Channel [V] Philippines]] <br /><small>(1999–2001) </small><br />'''VHF 11''':<br />[[Q (TV network)|QTV / Q]] <br /><small>(2005–2011)</small>
| servicename1 = Sister channels
| service1 = [[GMA Network|GMA]]
| replaced_by = [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]]
| website = [http://www.gmanetwork.com/news/newstv GMA News TV Main Page]
}}
Ang '''GMA News TV''' (daglat: ''GNTV'', o simple ng ''News TV'') ay isang commercial broadcast television network sa Pilipinas. Ito ay may-ari ng [[DWDB-TV|Citynet Network Marketing and Productions Inc.]], ang ganap na may-ari at sangay ng [[GMA Network, Inc.]], kasama ang [[ZOE Broadcasting Network, Inc.]] (ZOE TV) ng Jesus Is Lord Church leader na si [[Eddie Villanueva]] ay ito'y pangunahing content provider.
==Kasaysayan==
==Mga programa==
{{main|Talaan ng mga palabas ng GMA News TV}}
=== Islogan ===
* ''"Kabalitaang Tapat at Maaasahan"'' {{small|(2012–present)}}
== Affiliates ==
:''Further information: [[Talaan ng mga himpilan ng GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|Tala ng mga himpilan ng GMA News TV]]''
== References ==
{{reflist|2}}
== External links ==
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News]
*[https://www.gmanetwork.com/news/ GMA News TV]
{{GMA Network}}
{{Television in the Philippines}}
{{International news channels}}
{{GMA News and Public Affairs}}
{{DEFAULTSORT:Gma News Tv}}
[[Kategorya:GMA Network]]
[[Kategorya:GMA News]]
[[Kategorya:GMA News TV stations| ]]
[[Kategorya:Philippine television networks]]
[[Kategorya:Television channels and stations established in 2011]]
[[Kategorya:Filipino-language television stations]]
[[Kategorya:24-hour television news channels in the Philippines]]
[[Kategorya:Peabody Award winners]]
6xkjmhed9kxww5wqgljpf1fw4u5czoq
Felidae
0
189086
2219619
2216197
2026-08-07T23:10:22Z
ListeriaBot
79921
Wikidata list updated [V2]
2219619
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox
| name = Felidae<ref name=MSW3>{{MSW3 Wozencraft|pages=532–548|id=14000003}}</ref>
| fossil_range = {{Fossil range|25|0}} Huling [[Oligoseno]]-Kamakailan
| image = Tiger-zoologie.de0001 22.JPG
| image_caption = [[Tiger]] (''Panthera tigris'')
| taxon = Felidae
| authority = [[Johann Fischer von Waldheim|G. Fischer de Waldheim]], 1817
| subdivision_ranks = Subfamilies
| subdivision =
[[Felinae]]<br />
[[Pantherinae]]<br />
†[[Machairodontinae]]<br />
†[[Proailurinae]]<ref name="McKenna & Bell">{{cite book |last=McKenna |first=Malcolm C. |coauthors=Susan K. Bell |title=Classification of Mammals |date=2000-02-15 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-11013-6 |pages=631}}</ref>
|range_map=Felidae range.png
|range_map_caption=Felidae ranges
}}
Ang '''Felidae''' ang pamilya ng mga [[pusa]]. Ang isang kasapi ng pamilyang ito ay tinatawag na isang '''felid'''. Ang pinakapamilyar na felid ang domestikadong pusa(house cat) na unang naugnay sa mga tao mga 10,000 taon ang nakalipas. Ang pamilyang ito ay kinabibilangan rin ng ibang lahat na mga pusang ligaw kabilang ang mga malalaking pusa. Ang mga umiiral na felid ay nabibilang sa isa sa dalawang mga subpamilya: [[Pantherinae]] (na kinabibilangan ng mga [[tigre]], [[leon]], [[jaguar]] at [[leopardo]]) at ang [[Felinae]](na kinabibilangan ng [[cougar]], mga [[lynx]], [[ocelot]] at ang domestikong pusa). Ang mga unang felid ay lumitaw sa panahong [[Oligoseno]] mga 25 milyong taon ang nakalilipas. Sa mga panahong prehistoriko, may ikatlong subpamilya na tinatawag na [[Machairodontinae]] na kinabibilangan ng mga "[[pusang may ngiping saber]]" gaya ng mahusay na kilalang ''[[Smilodon]]''. Mayroon ding ibang mga superpisyal na tulad ng pusang mga [[mamalya]] gaya ng marsupial sabertooth na ''[[Thylacosmilus]]'' o ang [[Nimravidae]] na hindi kabilang sa pamilyang Felidae sa kabila ng [[ebolusyong konberhente|pagiging magkamukha]]. Ang mga felid ay mga pinakastriktong karnibora ng 13 panlupaing mga pamilya sa order na [[Carnivora]] bagaman ang tatlong mga pamilya ng pangdagat na mga mamalya na binubuo ng superpamilyang [[Pinniped]]ia ay kasing karniboroso ng mga felid.
==Ebolusyon==
Mayroong 41 na alam na espesye ng felid sa daigdig ngayon. Ang lahat ng ito ay nagmula sa parehong ninuno.<ref name=MSW3/> Ang [[taxon]] na ito ay nagmula sa Asya at kumalat sa mga kontinente sa pamamagitan ng pagtawid sa mga lupaing tulay. Gaya ng iniulat sa hornal na ''[[Science (journal)|Science]]'', ang pagsubok ng [[mitokondriyal na DNA]] at [[nukleyar na DNA]] nina Warren Johnson at Stephen O'Brien ng U.S. [[National Cancer Institute]] ay nagpapakita na ang mga sinaunang(ancient) pusa ay nag-[[ebolusyon|ebolb]] sa walong mga pangunahing lipi na nag-[[ebolusyong diberhente|diberhente]] sa kurso ng hindi bababa sa 10 mga migrasyon( sa parehong mga direksiyon) mula sa kontinente hanggang kontinente sa pamamagitan ng [[lupaing tulay na Bering]] at [[Isthmus ng Panama]] na ang henus na [[Panthera]] ang pinakamatanda at ang henus na [[Felis]] ang pinakabata. Tinantiya nila na ang 60 porsiyento ng mga modernong espesye ng mga [[pusa]] ay umunlad sa huling mga milyong taon.<ref name =Mott>{{cite web| last = Mott| first = Maryann| title = Cats Climb New family Tree| publisher = National Geographic News| date = 2006-01-11| url = http://news.nationalgeographic.com/news/2006/01/0111_060111_cat_evolution.html| accessdate = 2006-07-15}}</ref> Ang karamihan ng mga felid ay may isang bilang ng [[haploid]] na 18 o 19. Ang mga pusa ng Bagong Daigdig(ang mga nasa Sentral at Timog Amerika) ay may bilang ng haploid na 18 na posibleng sanhi ng kombinasyon ng dalawang mga mas maliit na [[kromosoma]] sa isang mas malaking kromosoma.<ref name = robinson>{{cite book| last = Vella | first = Carolyn| authorlink = | author2 = ''et al.'' | title = Robinson's Genetics for Cat Breeders and Veterinarians, 4th ed.| publisher = Butterworh-Heinemann | year = 2002 | location = Oxford| isbn = 0-7506-4069-3 }}</ref> Bago ng pagkakatuklas na ito, malaking hindi nagawa ng mga biologo na itayo ang isang puno ng pamilya ng mga pusa mula sa fossil rekord dahil ang mga fossil ng iba't ibang mga espesye ng pusa ay lahat labis na magkakamukha na pangunahing lamang magkakaiba sa sukat. Batay sa analisis ng DNA, ang mga pinakamalapit na kamag-anak ng mga felid ang mga [[Prionodon|asyatikong linsang]].<ref>{{cite journal | author = Eizirik E., Murphy W.J., Koepfli K.P., Johnson W.E., Dragoo J.W., O'Brien S.J. | year = 2010 | title = Pattern and timing of the diversification of the mammalian order Carnivora inferred from multiple nuclear gene sequences | url = | journal = Molecular Phylogenetics and Evolution | volume = 56 | issue = | pages = 49–63 | doi = 10.1016/j.ympev.2010.01.033 }}</ref><ref>{{cite journal | author = Gaubert P., Veron G. | year = 2003 | title = Exhaustive sample set among Viverridae reveals the sister-group of felids: the linsangs as a case of extreme morphological convergence within Feliformia | url = | journal = Proceedings of the Royal Society, Series B | volume = 270 | issue = 1532| pages = 2523–30 | doi = 10.1098/rspb.2003.2521 }}</ref> Ang karamihan ng mga espesye ng felid ay nagsasalo ng isang anomalyang henetiko na pumipigil sa mga itong makalasa ng pagiging matamis.<ref name =PLOS>{{cite journal |last=Xia |first=Li |author2=Weihua Li, Hong Wang, Jie Cao, Kenji Maehashi, Liquan Huang, Alexander A. Bachmanov, Danielle R. Reed, Véronique Legrand-Defretin, Gary K. Beauchamp and Joseph G. Brand |year=2005 |month=July |title=Pseudogenization of a Sweet-Receptor Gene Accounts for Cats' Indifference toward Sugar |journal=[[Public Library of Science]] |volume=1 |issue=1 |pages= e3|doi=10.1371/journal.pgen.0010003 |url=http://www.plosgenetics.org/article/info:doi/10.1371/journal.pgen.0010003 |accessdate=2008-06-30 |quote= |pmid=16103917 |pmc=1183522 }}</ref>
== Mga genus ==
{{Wikidata list|sparql=
SELECT ?item (concat("''[[", ?taxonname, "]]''") as ?taxonLink)
(concat("[http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=", ?msw, " Mammal Species of the World]") as ?mswLink)
WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q16521 ;
wdt:P105 wd:Q34740 ;
wdt:P171* wd:Q25265 ;
wdt:P225 ?taxonname .
optional { ?item wdt:P959 ?msw . }
}
|columns=P18:Larawan,?taxonLink:Genus,P1843:Ibang tawag,?mswLink:MSW
|section=
|min_section=3
|sort=P225
|links=text
|thumb=128
|autolist=fallback
}}
{| class='wikitable sortable'
! Larawan
! Genus
! Ibang tawag
! MSW
|-
| [[Talaksan:Cheetah Botswana.jpg|center|128px]]
| ''[[Acinonyx]]''
|
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000005 Mammal Species of the World]
|-
|
| ''[[Adeilosmilus]]''
|
|
|-
| [[Talaksan:Caracal in South Africa - by Shaun MItchem.jpg|center|128px]]
| ''[[Caracal]]''
|
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000013 Mammal Species of the World]
|-
|
| ''[[Catolynx]]''
|
|
|-
| [[Talaksan:Catopuma temminckii.jpg|center|128px]]
| ''[[Catopuma]]''
| de:Goldkatze<br/>en:Golden cat<br/>th:สกุลเสือไฟ<br/>tr:Altın kedi
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000023 Mammal Species of the World]
|-
|
| ''[[Cynailurus]]''
|
|
|-
| [[Talaksan:Coca-cat.jpg|center|128px]]
| ''[[Felis]]''
|
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000029 Mammal Species of the World]
|-
|
| ''[[Ischyrosmilus]]''
|
|
|-
|
| ''[[Leo]]''
|
|
|-
| [[Talaksan:Ocelot (Leopardus pardalis)-8.jpg|center|128px]]
| ''[[Leopardus]]''
|
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000080 Mammal Species of the World]
|-
| [[Talaksan:1 Bayerischer Nationalpark - Luchs.jpg|center|128px]]
| ''[[Lynx]]''
| sl:ris
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000151 Mammal Species of the World]
|-
|
| ''[[Mayailurus]]''
|
|
|-
| [[Talaksan:Neofelis nebulosa.jpg|center|128px]]
| ''[[Neofelis]]''
|
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000221 Mammal Species of the World]
|-
| [[Talaksan:Salzkatze.jpg|center|128px]]
| ''[[Oncifelis]]''
|
|
|-
| [[Talaksan:Panthera Diversity.jpg|center|128px]]
| ''[[Panthera]]''
| ar:نمور<br/>de:Eigentliche Großkatzen<br/>en:big cats<br/>es:Pantera<br/>et:Panter<br/>fr:Panthères<br/>ko:표범속<br/>mk:Пантери<br/>nl:Brulkatten<br/>pt:Pantera<br/>ru:Пантера<br/>th:แพนเทอรา<br/>uk:Пантера<br/>zh:豹属<br/>my:ကြောင်ကြီးမျိုး<br/>sl:velika mačka<br/>ja:ヒョウ属
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000227 Mammal Species of the World]
|-
| [[Talaksan:Lydekker - Marbled Cat.JPG|center|128px]]
| ''[[Pardofelis]]''
|
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000176 Mammal Species of the World]
|-
| [[Talaksan:Bengalkatze.jpg|center|128px]]
| ''[[Prionailurus]]''
|
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000180 Mammal Species of the World]
|-
| [[Talaksan:FelisAurataKeulemans.jpg|center|128px]]
| ''[[Profelis]]''
|
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000199 Mammal Species of the World]
|-
| [[Talaksan:Puma - 49044464307.jpg|center|128px]]
| ''[[Puma]]''
|
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000203 Mammal Species of the World]
|-
|
| ''[[Tigris]]''
|
|
|-
| [[Talaksan:Uncia uncia.jpg|center|128px]]
| ''[[Uncia]]''
|
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000268 Mammal Species of the World]
|}
{{Wikidata list end}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Felidae]]
0wicdx9v0wxwgqnc5v4hydc3lut2rq3
Balitang Bisdak
0
205227
2219706
2218044
2026-08-08T06:26:06Z
~2026-43474-08
165055
Robot adding
2219706
wikitext
text/x-wiki
{{italic title}}
Ang '''''Balitang Bisdak ''''' ay isang palabas sa [[telebisyon sa Pilipinas]] ng GMA Regional TV Cebu sa [[Gitnang Kabisayaan|Gitna]] at [[Silangang Kabisayaan|Silangang Visayas]] at napapanood sa [[Negros Oriental]], [[Cebu]], [[Bohol]], [[Siquijor]], at [[Leyte]]. Salin sa diyalektong [[Wikang Sebwano|Cebuano]], una itong sumahihimpawid noong 4 Oktubre 1999. Ito'y kasalukuyang pinapangunahan nina Lou Anne Mae Rondina at Alan Domingo. Napapanood din ito sa buong mundo sa pamamagitan ng GMA News TV International.
Dati rin itong nakilala bilang ''24 Oras Central Visayas'' noong 10 Nobyembre 2014 hanggang 29 Enero 2016 bago itong ibinalik sa orihinal nitong pangalan noong 1 Pebrero 2016.
[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]
[[Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas]]
[[ceb:Balitang Bisdak]]
{{stub}}
3ph1dpl6f2r6x7e5letxhklpfue86mh
Kepler-37b
0
210646
2219748
2093190
2026-08-08T09:44:08Z
Lolbet101
163542
Naayos na ang pagbigkas sa petsa. (Date pronunciation has been fixed.)
2219748
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=Disyembre 2013}}
{{Infobox planet
| name = Kepler-37b
| image = A Moon-size Line Up.jpg
| caption =
| apsis = astron
| discovery_ref = <ref name=nature />
| discoverer =
| discovery_site =
| discovered = 20 Pebrero 2013<ref name=nature>{{cite web|url=http://www.nature.com/nature/journal/vaop/ncurrent/full/nature11914.html |title=A sub-Mercury-sized exoplanet |publisher=Nature |date=20 Pebrero 2013 |accessdate=21 Pebrero 2013}}</ref>
| discovery_method = [[Transit]]
| alt_names = <!--(Any alternative names for the body)-->
| periastron =
| apoastron =
| semimajor = 0.1003 [[Astronomical Units|AU]]<ref name=NASA>{{cite web |url=http://www.nasa.gov/home/hqnews/2013/feb/HQ_13-057_Kepler_Tiny_Planet.html |title=NASA's Kepler Mission Discovers Tiny Planet System |publisher=[[NASA]] |date=20 Pebrero 2013 |accessdate=21 Pebrero 2013 |archive-date=8 Setyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908041134/https://www.nasa.gov/home/hqnews/2013/feb/HQ_13-057_Kepler_Tiny_Planet.html |url-status=dead }}</ref>
| avg_speed =
| eccentricity =
| period = 13.37 [[Araw|d]]<ref name=keplernasa>{{cite web |url=http://kepler.nasa.gov/Mission/discoveries/kepler37/ |title=Kepler-37 System |publisher=kepler.nasa.gov |date= |accessdate=21 Pebrero 2013 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516185827/http://kepler.nasa.gov/Mission/discoveries/kepler37/ |url-status=dead }}</ref>
| inclination = 88.63°<ref name=keplernasa />
| angular_dist =
| long_periastron = <!--(Longitude of periastron)-->
| time_periastron = <!--(Time of periastron)-->
| semi-amplitude =
| mean_radius = 0.303 [[Earth radius|R⊕]]<ref name=keplernasa />
| surface_area =
| volume =
| density =
| mass =
| surface_grav = <!--Equatorial surface gravity-->
| escape_velocity =
| albedo =
| single_temperature = 700 K<ref name=NASA />
}}
Ang '''Kepler-37b''' ay isang [[exoplanet|eksoplaneta]]ng umoorbit sa [[Kepler-37]] na nasa loob ng konstelasyon ng [[Lyra]]. Sa kasalukuyan, ito ang pinakamaliit na [[eksoplaneta]]ng natuklasan na, na mayroong isang masang bahagyang mas malaki kaysa sa [[Buwan]] ng [[Daigdig]].<ref name=SWR>{{cite web|url=http://www.scienceworldreport.com/articles/5098/20130221/tiniest-planet-discovered-nasa-outside-solar-system.htm|title=Tiniest Planet Yet Discovered by NASA Outside our Solar System |publisher=scienceworldreport.com |date=21 Pebrero 2013 |accessdate=21 Pebrero 2013}}</ref>
==Pisikal na kaanyuan==
Ang planeta, na mayroong 210 [[sinag-taon]] ang layo sa Mundo,<ref name=latimes>{{cite web|url=http://www.latimes.com/news/science/la-sci-small-exoplanet-20130221,0,4749761.story |title=NASA, using Kepler space telescope, finds smallest planet yet |publisher=[[Los Angeles Times]] |date=20 Pebrero 2013 |accessdate=21 Pebrero 2013}}</ref> ay bahagyang mas malaki kaysa sa [[Buwan]] ng [[Daigdig]], na may dayametrong {{convert|3900|km|mi}}.<ref name=slate>{{cite web|url=http://www.slate.com/blogs/bad_astronomy/2013/02/20/smallest_exoplanet_kepler_37b_is_barely_bigger_than_earth_s_moon.html |title=Astronomers Find the Tiniest Exoplanet Yet |publisher=[[Slate]] |date=20 Pebrero 2013 |accessdate=21 Pebrero 2013}}</ref> Sinabi ng [[NASA]] na maaaring walang atmospera ang planetang ito at hindi kayang suportahan ang buhay.<ref name="NASA"/> Sinasabi rin na binubuo ito ng mabatong lupain.<ref name=NASA /> Dahil sa maikling distansiya nito sa kanyang bituin, ang temperatura ng planeta ay maaaring umabot sa 425 °C (800 °F).<ref name=NASA/>
==Pagkatuklas==
Ang Kepler-37b, na kasama ang dalawa pang ibang mga planeta, ang [[Kepler-37c]] at ang [[Kepler-37d]], ay natuklasan ng [[Kepler space telescope|teleskopyong pangkalawakang Kepler]], na nagmamasid ng mga [[Transit|pagdaan]] ng mga bituin.<ref name=nature/><ref name=NASA /> Upang makakuha ng tumpak na sukat ng planeta, kailangang ihambing ito ng mga astronomo sa sukat ng magulang na bituin, na ginawa nila sa pamamagitan ng mga alon ng tunog.<ref name=NASA /> Ang prosesong ito ay tinatawag na [[astroseismolohiya]], at ang Kepler-37 ay pinakamaliit na bituin na pinag-aralan sa pamamagitan ng prosesong ito.<ref name=NASA /> Ang mga pag-aaral na ito ay nakapagpahintulot na makuha ang sukat ng planeta na mayroong "lubos na katumpakan".<ref name=NASA /> Sa kasalukuyan, ang planetang ito ang pinakamaliit na natuklasan na nasa labas ng sistemang solar (sistema ng araw).<ref name=SWR />
Ang katotohanan na natuklasan ang planetang katulad ng Kepler-37b ay nagmumungkahi, ayon kay Jack Lissauer, isang siyentipiko na nasa [[AMES|AMES Research Center]] (Sentro ng Pananaliksik ng AMES) ng NASA, na ang ganitong mga planeta ay pangkaraniwan.<ref name=NASA />
==Mga katangian==
Ang planeta, na may layo na humigit-kumulang sa 210 mga taon ng liwanag magmula sa Daigdig,<ref name="latimes"/> ay bahagyang mas malaki kaysa sa buwan ng Daigdig, na mayroong diyametrong humigit-kumulang sa 2400 mga milya.<ref name="slate"/> Sinabi ng [[NASA]] na pinakamarahil na ang planeta ay walang atmospero at hindi maaaring makapagsuporta ng buhay.<ref name=NASA/> Bilang karagdagan pa, ang planeta ay malamang na binubuo ng mga materyal na mabato.<ref name=NASA /> Dahil sa pagiging pinakamalapit ng planetang ito sa kaniyang bituing magulang, ang Kepler-37b ay mayroong orbito na humigit-kumulang sa 13 mga araw.<ref name=SWR /> Gayon din, dahil sa layo nito mula sa bituin nito, ang karaniwang temperatura ng bituin ay tinatayang nasa humigit-kumulang sa 800 degring [[Fahrenheit]], o humigit-kumulang sa 700 [[Kelvin]].<ref name=NASA/>
==Mga sanggunian==
{{reflist|2}}
[[Kategorya:Mga eksoplanetang natuklasan noong 2013]]
[[Kategorya:Astronomiya]]
[[Kategorya:Mga planeta]]
[[Kategorya:Mga planetang ekstrasolar]]
3z4k5unc5ja8zmx7qzgr2rp1oowufz6
2219749
2219748
2026-08-08T09:46:30Z
Lolbet101
163542
2219749
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=Disyembre 2013}}
{{Infobox planet
| name = Kepler-37b
| image = A Moon-size Line Up.jpg
| caption =Mga planeta ng sistemang Kepler-37.
| apsis = astron
| discovery_ref = <ref name=nature />
| discoverer =
| discovery_site =
| discovered = 20 Pebrero 2013<ref name=nature>{{cite web|url=http://www.nature.com/nature/journal/vaop/ncurrent/full/nature11914.html |title=A sub-Mercury-sized exoplanet |publisher=Nature |date=20 Pebrero 2013 |accessdate=21 Pebrero 2013}}</ref>
| discovery_method = [[Transit]]
| alt_names = <!--(Any alternative names for the body)-->
| periastron =
| apoastron =
| semimajor = 0.1003 [[Astronomical Units|AU]]<ref name=NASA>{{cite web |url=http://www.nasa.gov/home/hqnews/2013/feb/HQ_13-057_Kepler_Tiny_Planet.html |title=NASA's Kepler Mission Discovers Tiny Planet System |publisher=[[NASA]] |date=20 Pebrero 2013 |accessdate=21 Pebrero 2013 |archive-date=8 Setyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908041134/https://www.nasa.gov/home/hqnews/2013/feb/HQ_13-057_Kepler_Tiny_Planet.html |url-status=dead }}</ref>
| avg_speed =
| eccentricity =
| period = 13.37 [[Araw|d]]<ref name=keplernasa>{{cite web |url=http://kepler.nasa.gov/Mission/discoveries/kepler37/ |title=Kepler-37 System |publisher=kepler.nasa.gov |date= |accessdate=21 Pebrero 2013 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516185827/http://kepler.nasa.gov/Mission/discoveries/kepler37/ |url-status=dead }}</ref>
| inclination = 88.63°<ref name=keplernasa />
| angular_dist =
| long_periastron = <!--(Longitude of periastron)-->
| time_periastron = <!--(Time of periastron)-->
| semi-amplitude =
| mean_radius = 0.303 [[Earth radius|R⊕]]<ref name=keplernasa />
| surface_area =
| volume =
| density =
| mass =
| surface_grav = <!--Equatorial surface gravity-->
| escape_velocity =
| albedo =
| single_temperature = 700 K<ref name=NASA />
}}
Ang '''Kepler-37b''' ay isang [[exoplanet|eksoplaneta]]ng umoorbit sa [[Kepler-37]] na nasa loob ng konstelasyon ng [[Lyra]]. Sa kasalukuyan, ito ang pinakamaliit na [[eksoplaneta]]ng natuklasan na, na mayroong isang masang bahagyang mas malaki kaysa sa [[Buwan]] ng [[Daigdig]].<ref name=SWR>{{cite web|url=http://www.scienceworldreport.com/articles/5098/20130221/tiniest-planet-discovered-nasa-outside-solar-system.htm|title=Tiniest Planet Yet Discovered by NASA Outside our Solar System |publisher=scienceworldreport.com |date=21 Pebrero 2013 |accessdate=21 Pebrero 2013}}</ref>
==Pisikal na kaanyuan==
Ang planeta, na mayroong 210 [[sinag-taon]] ang layo sa Mundo,<ref name=latimes>{{cite web|url=http://www.latimes.com/news/science/la-sci-small-exoplanet-20130221,0,4749761.story |title=NASA, using Kepler space telescope, finds smallest planet yet |publisher=[[Los Angeles Times]] |date=20 Pebrero 2013 |accessdate=21 Pebrero 2013}}</ref> ay bahagyang mas malaki kaysa sa [[Buwan]] ng [[Daigdig]], na may dayametrong {{convert|3900|km|mi}}.<ref name=slate>{{cite web|url=http://www.slate.com/blogs/bad_astronomy/2013/02/20/smallest_exoplanet_kepler_37b_is_barely_bigger_than_earth_s_moon.html |title=Astronomers Find the Tiniest Exoplanet Yet |publisher=[[Slate]] |date=20 Pebrero 2013 |accessdate=21 Pebrero 2013}}</ref> Sinabi ng [[NASA]] na maaaring walang atmospera ang planetang ito at hindi kayang suportahan ang buhay.<ref name="NASA"/> Sinasabi rin na binubuo ito ng mabatong lupain.<ref name=NASA /> Dahil sa maikling distansiya nito sa kanyang bituin, ang temperatura ng planeta ay maaaring umabot sa 425 °C (800 °F).<ref name=NASA/>
==Pagkatuklas==
Ang Kepler-37b, na kasama ang dalawa pang ibang mga planeta, ang [[Kepler-37c]] at ang [[Kepler-37d]], ay natuklasan ng [[Kepler space telescope|teleskopyong pangkalawakang Kepler]], na nagmamasid ng mga [[Transit|pagdaan]] ng mga bituin.<ref name=nature/><ref name=NASA /> Upang makakuha ng tumpak na sukat ng planeta, kailangang ihambing ito ng mga astronomo sa sukat ng magulang na bituin, na ginawa nila sa pamamagitan ng mga alon ng tunog.<ref name=NASA /> Ang prosesong ito ay tinatawag na [[astroseismolohiya]], at ang Kepler-37 ay pinakamaliit na bituin na pinag-aralan sa pamamagitan ng prosesong ito.<ref name=NASA /> Ang mga pag-aaral na ito ay nakapagpahintulot na makuha ang sukat ng planeta na mayroong "lubos na katumpakan".<ref name=NASA /> Sa kasalukuyan, ang planetang ito ang pinakamaliit na natuklasan na nasa labas ng sistemang solar (sistema ng araw).<ref name=SWR />
Ang katotohanan na natuklasan ang planetang katulad ng Kepler-37b ay nagmumungkahi, ayon kay Jack Lissauer, isang siyentipiko na nasa [[AMES|AMES Research Center]] (Sentro ng Pananaliksik ng AMES) ng NASA, na ang ganitong mga planeta ay pangkaraniwan.<ref name=NASA />
==Mga katangian==
Ang planeta, na may layo na humigit-kumulang sa 210 mga taon ng liwanag magmula sa Daigdig,<ref name="latimes"/> ay bahagyang mas malaki kaysa sa buwan ng Daigdig, na mayroong diyametrong humigit-kumulang sa 2400 mga milya.<ref name="slate"/> Sinabi ng [[NASA]] na pinakamarahil na ang planeta ay walang atmospero at hindi maaaring makapagsuporta ng buhay.<ref name=NASA/> Bilang karagdagan pa, ang planeta ay malamang na binubuo ng mga materyal na mabato.<ref name=NASA /> Dahil sa pagiging pinakamalapit ng planetang ito sa kaniyang bituing magulang, ang Kepler-37b ay mayroong orbito na humigit-kumulang sa 13 mga araw.<ref name=SWR /> Gayon din, dahil sa layo nito mula sa bituin nito, ang karaniwang temperatura ng bituin ay tinatayang nasa humigit-kumulang sa 800 degring [[Fahrenheit]], o humigit-kumulang sa 700 [[Kelvin]].<ref name=NASA/>
==Mga sanggunian==
{{reflist|2}}
[[Kategorya:Mga eksoplanetang natuklasan noong 2013]]
[[Kategorya:Astronomiya]]
[[Kategorya:Mga planeta]]
[[Kategorya:Mga planetang ekstrasolar]]
memxt1m9ult2k0f0xcr3jxll4i2hbes
Padron:Infobox unit
10
221765
2219702
1905774
2026-08-08T06:20:53Z
Jojit fb
38
2219702
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| bodyclass = ib-unit
| above = {{{name|{{SUBPAGENAME}}}}}
| imageclass = {{{imageclass|}}}
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{imagesize|}}}|alt={{{alt|}}}}}
| caption = {{{caption|}}}
| headerclass =
<!------------------- General information -------------------->
| header1 = {{#if:{{{image|}}} |Pangkalahatang impormasyon}}
| label2 = Sistema ng yunit
| data2 = {{{standard|}}}
| label3 = Yunit ng
| data3 = {{{quantity|}}}
| label4 = Simbolo
| data4 = {{#if:{{{symbol|}}}|{{{symbol}}}}}{{#if:{{{symbol2|}}}|, {{{symbol2}}}}}{{#if:{{{symbol3|}}}|, {{{symbol3}}}}}{{#if:{{{symbol4|}}}|, {{{symbol4}}}}}
| label5 = Ipinangalan kay/sa
| data5 = {{{namedafter|}}}
| header6 = {{{extraheader|}}}
| label7 = {{{extralabel|}}}
| data7 = {{{extradata|}}}
| header8 = {{{extraheader2|}}}
| label9 = {{{extralabel2|}}}
| data9 = {{{extradata2|}}}
<!------------------- Conversions -------------------->
| header10 =
{{#ifexpr: ({{#if:{{{units1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits1|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits2|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits3|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits4|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits5|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits6|}}}|1|0}})
| {{#if:{{{conversionslink|}}}|{{{conversionslink|}}}|Conversions}}
<tr class="nowrap"><td>{{#if:{{{calcinput|}}}|{{{calcinput|}}}|{{#if:{{{convertfromx|}}}|{{math|''x''}}|1}}}}{{#if:{{{nospacebefore|}}}|| }}{{{symbol|{{lc:{{{name|{{SUBPAGENAME}}}}}}}}}} ''in ...''</td><td>''... {{#if:{{{convertfromx|}}}|corresponds to|is equal to}} ...''</td></tr>
}}
| label12 = {{nbsp|3}}{{{units1|}}}
| data12 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits1|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits1|}}} }}
| label13 = {{nbsp|3}}{{{units2|}}}
| data13 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits2|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits2|}}} }}
| label14 = {{nbsp|3}}{{{units3|}}}
| data14 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits3|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits3|}}} }}
| label15 = {{nbsp|3}}{{{units4|}}}
| data15 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits4|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits4|}}} }}
| label16 = {{nbsp|3}}{{{units5|}}}
| data16 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits5|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits5|}}} }}
| label17 = {{nbsp|3}}{{{units6|}}}
| data17 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits6|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits6|}}} }}
| label18 = {{nbsp|3}}{{{units7|}}}
| data18 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units7|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits7|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits7|}}} }}
<!------------- Conversions (imperial) --------------->
| header20 =
{{#ifexpr: ({{#if:{{{units_imp1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp1|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_imp2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp2|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_imp3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp3|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_imp4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp4|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_imp5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp5|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_imp6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp6|}}}|1|0}})
| Conversions (imperial)
<tr class="nowrap"><td>{{#if:{{{convertfromx|}}}|{{math|''x''}}|1}} imp {{{symbol|unit}}} ''in ...''</td><td>''... {{#if:{{{convertfromx|}}}|corresponds to|is equal to}} ...''</td></tr>
}}
| label22 = {{nbsp|3}}{{{units_imp1|}}}
| data22 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp1|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp1|}}} }}
| label23 = {{nbsp|3}}{{{units_imp2|}}}
| data23 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp2|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp2|}}} }}
| label24 = {{nbsp|3}}{{{units_imp3|}}}
| data24 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp3|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp3|}}} }}
| label25 = {{nbsp|3}}{{{units_imp4|}}}
| data25 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp4|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp4|}}} }}
| label26 = {{nbsp|3}}{{{units_imp5|}}}
| data26 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp5|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp5|}}} }}
| label27 = {{nbsp|3}}{{{units_imp6|}}}
| data27 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp6|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp6|}}} }}
<!---------------- Conversions (US) ------------------>
| header30 =
{{#ifexpr: ({{#if:{{{units_us1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us1|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_us2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us2|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_us3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us3|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_us4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us4|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_us5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us5|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_us6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us6|}}}|1|0}})
| Mga pagpapalit (Estados Unidos)
<tr class="nowrap"><td>{{#if:{{{convertfromx|}}}|{{math|''x''}}|1}} US {{{symbol|unit}}} ''sa ...''</td><td>''... {{#if:{{{convertfromx|}}}|katumbas ng|ay katumbas ng}} ...''</td></tr>
}}
| label32 = {{nbsp|3}}{{{units_us1|}}}
| data32 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us1|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us1|}}} }}
| label33 = {{nbsp|3}}{{{units_us2|}}}
| data33 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us2|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us2|}}} }}
| label34 = {{nbsp|3}}{{{units_us3|}}}
| data34 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us3|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us3|}}} }}
| label35 = {{nbsp|3}}{{{units_us4|}}}
| data35 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us4|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us4|}}} }}
| label36 = {{nbsp|3}}{{{units_us5|}}}
| data36 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us5|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us5|}}} }}
| label37 = {{nbsp|3}}{{{units_us6|}}}
| data37 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us6|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us6|}}} }}
}}<!-- needed for dark mode e.g. [[Horsepower]]--><templatestyles src="Template:Infobox/styles-images.css" /><!--
-->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox unit with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox unit]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | calcinput | caption | conversionslink | convertfromx | extradata | extradata2 | extraheader | extraheader2 | extralabel | extralabel2 | image | imageclass | imagesize | inunits_imp1 | inunits_imp2 | inunits_imp3 | inunits_imp4 | inunits_imp5 | inunits_imp6 | inunits_us1 | inunits_us2 | inunits_us3 | inunits_us4 | inunits_us5 | inunits_us6 | inunits1 | inunits2 | inunits3 | inunits4 | inunits5 | inunits6 | inunits7 | name | namedafter | nospacebefore | quantity | standard | symbol | symbol2 | symbol3 | symbol4 | units_imp1 | units_imp2 | units_imp3 | units_imp4 | units_imp5 | units_imp6 | units_us1 | units_us2 | units_us3 | units_us4 | units_us5 | units_us6 | units1 | units2 | units3 | units4 | units5 | units6 | units7 }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude>
4s1xmjui2nqi5l7x60w2wb2kaplintg
2219703
2219702
2026-08-08T06:22:05Z
Jojit fb
38
2219703
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| bodyclass = ib-unit
| above = {{{name|{{SUBPAGENAME}}}}}
| imageclass = {{{imageclass|}}}
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{imagesize|}}}|alt={{{alt|}}}}}
| caption = {{{caption|}}}
| headerclass =
<!------------------- General information -------------------->
| header1 = {{#if:{{{image|}}} |Pangkalahatang impormasyon}}
| label2 = Sistema ng yunit
| data2 = {{{standard|}}}
| label3 = Yunit ng
| data3 = {{{quantity|}}}
| label4 = Simbolo
| data4 = {{#if:{{{symbol|}}}|{{{symbol}}}}}{{#if:{{{symbol2|}}}|, {{{symbol2}}}}}{{#if:{{{symbol3|}}}|, {{{symbol3}}}}}{{#if:{{{symbol4|}}}|, {{{symbol4}}}}}
| label5 = Ipinangalan kay/sa
| data5 = {{{namedafter|}}}
| header6 = {{{extraheader|}}}
| label7 = {{{extralabel|}}}
| data7 = {{{extradata|}}}
| header8 = {{{extraheader2|}}}
| label9 = {{{extralabel2|}}}
| data9 = {{{extradata2|}}}
<!------------------- Conversions -------------------->
| header10 =
{{#ifexpr: ({{#if:{{{units1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits1|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits2|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits3|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits4|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits5|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits6|}}}|1|0}})
| {{#if:{{{conversionslink|}}}|{{{conversionslink|}}}|Conversions}}
<tr class="nowrap"><td>{{#if:{{{calcinput|}}}|{{{calcinput|}}}|{{#if:{{{convertfromx|}}}|{{math|''x''}}|1}}}}{{#if:{{{nospacebefore|}}}|| }}{{{symbol|{{lc:{{{name|{{SUBPAGENAME}}}}}}}}}} ''in ...''</td><td>''... {{#if:{{{convertfromx|}}}|corresponds to|is equal to}} ...''</td></tr>
}}
| label12 = {{nbsp|3}}{{{units1|}}}
| data12 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits1|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits1|}}} }}
| label13 = {{nbsp|3}}{{{units2|}}}
| data13 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits2|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits2|}}} }}
| label14 = {{nbsp|3}}{{{units3|}}}
| data14 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits3|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits3|}}} }}
| label15 = {{nbsp|3}}{{{units4|}}}
| data15 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits4|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits4|}}} }}
| label16 = {{nbsp|3}}{{{units5|}}}
| data16 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits5|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits5|}}} }}
| label17 = {{nbsp|3}}{{{units6|}}}
| data17 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits6|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits6|}}} }}
| label18 = {{nbsp|3}}{{{units7|}}}
| data18 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units7|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits7|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits7|}}} }}
<!------------- Conversions (imperial) --------------->
| header20 =
{{#ifexpr: ({{#if:{{{units_imp1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp1|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_imp2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp2|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_imp3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp3|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_imp4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp4|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_imp5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp5|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_imp6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp6|}}}|1|0}})
| Mga pagpapalit (imperyal)
<tr class="nowrap"><td>{{#if:{{{convertfromx|}}}|{{math|''x''}}|1}} imp {{{symbol|unit}}} ''sa ...''</td><td>''... {{#if:{{{convertfromx|}}}|katumbas ng|ay katumbas sa}} ...''</td></tr>
}}
| label22 = {{nbsp|3}}{{{units_imp1|}}}
| data22 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp1|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp1|}}} }}
| label23 = {{nbsp|3}}{{{units_imp2|}}}
| data23 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp2|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp2|}}} }}
| label24 = {{nbsp|3}}{{{units_imp3|}}}
| data24 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp3|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp3|}}} }}
| label25 = {{nbsp|3}}{{{units_imp4|}}}
| data25 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp4|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp4|}}} }}
| label26 = {{nbsp|3}}{{{units_imp5|}}}
| data26 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp5|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp5|}}} }}
| label27 = {{nbsp|3}}{{{units_imp6|}}}
| data27 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp6|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp6|}}} }}
<!---------------- Conversions (US) ------------------>
| header30 =
{{#ifexpr: ({{#if:{{{units_us1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us1|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_us2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us2|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_us3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us3|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_us4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us4|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_us5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us5|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_us6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us6|}}}|1|0}})
| Mga pagpapalit (Estados Unidos)
<tr class="nowrap"><td>{{#if:{{{convertfromx|}}}|{{math|''x''}}|1}} US {{{symbol|unit}}} ''sa ...''</td><td>''... {{#if:{{{convertfromx|}}}|katumbas ng|ay katumbas ng}} ...''</td></tr>
}}
| label32 = {{nbsp|3}}{{{units_us1|}}}
| data32 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us1|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us1|}}} }}
| label33 = {{nbsp|3}}{{{units_us2|}}}
| data33 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us2|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us2|}}} }}
| label34 = {{nbsp|3}}{{{units_us3|}}}
| data34 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us3|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us3|}}} }}
| label35 = {{nbsp|3}}{{{units_us4|}}}
| data35 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us4|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us4|}}} }}
| label36 = {{nbsp|3}}{{{units_us5|}}}
| data36 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us5|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us5|}}} }}
| label37 = {{nbsp|3}}{{{units_us6|}}}
| data37 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us6|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us6|}}} }}
}}<!-- needed for dark mode e.g. [[Horsepower]]--><templatestyles src="Template:Infobox/styles-images.css" /><!--
-->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox unit with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox unit]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | calcinput | caption | conversionslink | convertfromx | extradata | extradata2 | extraheader | extraheader2 | extralabel | extralabel2 | image | imageclass | imagesize | inunits_imp1 | inunits_imp2 | inunits_imp3 | inunits_imp4 | inunits_imp5 | inunits_imp6 | inunits_us1 | inunits_us2 | inunits_us3 | inunits_us4 | inunits_us5 | inunits_us6 | inunits1 | inunits2 | inunits3 | inunits4 | inunits5 | inunits6 | inunits7 | name | namedafter | nospacebefore | quantity | standard | symbol | symbol2 | symbol3 | symbol4 | units_imp1 | units_imp2 | units_imp3 | units_imp4 | units_imp5 | units_imp6 | units_us1 | units_us2 | units_us3 | units_us4 | units_us5 | units_us6 | units1 | units2 | units3 | units4 | units5 | units6 | units7 }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude>
cy3ov2v29kwv6b7fwqqz4g328az8g7v
2219705
2219703
2026-08-08T06:25:04Z
Jojit fb
38
2219705
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| bodyclass = ib-unit
| above = {{{name|{{SUBPAGENAME}}}}}
| imageclass = {{{imageclass|}}}
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{imagesize|}}}|alt={{{alt|}}}}}
| caption = {{{caption|}}}
| headerclass =
<!------------------- General information -------------------->
| header1 = {{#if:{{{image|}}} |Pangkalahatang impormasyon}}
| label2 = Sistema ng yunit
| data2 = {{{standard|}}}
| label3 = Yunit ng
| data3 = {{{quantity|}}}
| label4 = Simbolo
| data4 = {{#if:{{{symbol|}}}|{{{symbol}}}}}{{#if:{{{symbol2|}}}|, {{{symbol2}}}}}{{#if:{{{symbol3|}}}|, {{{symbol3}}}}}{{#if:{{{symbol4|}}}|, {{{symbol4}}}}}
| label5 = Ipinangalan kay/sa
| data5 = {{{namedafter|}}}
| header6 = {{{extraheader|}}}
| label7 = {{{extralabel|}}}
| data7 = {{{extradata|}}}
| header8 = {{{extraheader2|}}}
| label9 = {{{extralabel2|}}}
| data9 = {{{extradata2|}}}
<!------------------- Conversions -------------------->
| header10 =
{{#ifexpr: ({{#if:{{{units1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits1|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits2|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits3|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits4|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits5|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits6|}}}|1|0}})
| {{#if:{{{conversionslink|}}}|{{{conversionslink|}}}|Mga pagpapalit}}
<tr class="nowrap"><td>{{#if:{{{calcinput|}}}|{{{calcinput|}}}|{{#if:{{{convertfromx|}}}|{{math|''x''}}|1}}}}{{#if:{{{nospacebefore|}}}|| }}{{{symbol|{{lc:{{{name|{{SUBPAGENAME}}}}}}}}}} ''sa ...''</td><td>''... {{#if:{{{convertfromx|}}}|katumbas ng|ay katumbas ng}} ...''</td></tr>
}}
| label12 = {{nbsp|3}}{{{units1|}}}
| data12 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits1|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits1|}}} }}
| label13 = {{nbsp|3}}{{{units2|}}}
| data13 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits2|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits2|}}} }}
| label14 = {{nbsp|3}}{{{units3|}}}
| data14 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits3|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits3|}}} }}
| label15 = {{nbsp|3}}{{{units4|}}}
| data15 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits4|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits4|}}} }}
| label16 = {{nbsp|3}}{{{units5|}}}
| data16 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits5|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits5|}}} }}
| label17 = {{nbsp|3}}{{{units6|}}}
| data17 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits6|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits6|}}} }}
| label18 = {{nbsp|3}}{{{units7|}}}
| data18 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units7|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits7|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits7|}}} }}
<!------------- Conversions (imperial) --------------->
| header20 =
{{#ifexpr: ({{#if:{{{units_imp1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp1|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_imp2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp2|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_imp3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp3|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_imp4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp4|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_imp5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp5|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_imp6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp6|}}}|1|0}})
| Mga pagpapalit (imperyal)
<tr class="nowrap"><td>{{#if:{{{convertfromx|}}}|{{math|''x''}}|1}} imp {{{symbol|unit}}} ''sa ...''</td><td>''... {{#if:{{{convertfromx|}}}|katumbas ng|ay katumbas sa}} ...''</td></tr>
}}
| label22 = {{nbsp|3}}{{{units_imp1|}}}
| data22 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp1|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp1|}}} }}
| label23 = {{nbsp|3}}{{{units_imp2|}}}
| data23 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp2|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp2|}}} }}
| label24 = {{nbsp|3}}{{{units_imp3|}}}
| data24 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp3|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp3|}}} }}
| label25 = {{nbsp|3}}{{{units_imp4|}}}
| data25 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp4|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp4|}}} }}
| label26 = {{nbsp|3}}{{{units_imp5|}}}
| data26 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp5|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp5|}}} }}
| label27 = {{nbsp|3}}{{{units_imp6|}}}
| data27 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_imp6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_imp6|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_imp6|}}} }}
<!---------------- Conversions (US) ------------------>
| header30 =
{{#ifexpr: ({{#if:{{{units_us1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us1|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_us2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us2|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_us3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us3|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_us4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us4|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_us5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us5|}}}|1|0}})
or ({{#if:{{{units_us6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us6|}}}|1|0}})
| Mga pagpapalit (Estados Unidos)
<tr class="nowrap"><td>{{#if:{{{convertfromx|}}}|{{math|''x''}}|1}} US {{{symbol|unit}}} ''sa ...''</td><td>''... {{#if:{{{convertfromx|}}}|katumbas ng|ay katumbas ng}} ...''</td></tr>
}}
| label32 = {{nbsp|3}}{{{units_us1|}}}
| data32 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us1|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us1|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us1|}}} }}
| label33 = {{nbsp|3}}{{{units_us2|}}}
| data33 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us2|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us2|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us2|}}} }}
| label34 = {{nbsp|3}}{{{units_us3|}}}
| data34 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us3|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us3|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us3|}}} }}
| label35 = {{nbsp|3}}{{{units_us4|}}}
| data35 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us4|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us4|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us4|}}} }}
| label36 = {{nbsp|3}}{{{units_us5|}}}
| data36 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us5|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us5|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us5|}}} }}
| label37 = {{nbsp|3}}{{{units_us6|}}}
| data37 = {{#ifexpr:({{#if:{{{units_us6|}}}|1|0}} and {{#if:{{{inunits_us6|}}}|1|0}}) |{{nbsp|3}}{{{inunits_us6|}}} }}
}}<!-- needed for dark mode e.g. [[Horsepower]]--><templatestyles src="Template:Infobox/styles-images.css" /><!--
-->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox unit with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox unit]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | calcinput | caption | conversionslink | convertfromx | extradata | extradata2 | extraheader | extraheader2 | extralabel | extralabel2 | image | imageclass | imagesize | inunits_imp1 | inunits_imp2 | inunits_imp3 | inunits_imp4 | inunits_imp5 | inunits_imp6 | inunits_us1 | inunits_us2 | inunits_us3 | inunits_us4 | inunits_us5 | inunits_us6 | inunits1 | inunits2 | inunits3 | inunits4 | inunits5 | inunits6 | inunits7 | name | namedafter | nospacebefore | quantity | standard | symbol | symbol2 | symbol3 | symbol4 | units_imp1 | units_imp2 | units_imp3 | units_imp4 | units_imp5 | units_imp6 | units_us1 | units_us2 | units_us3 | units_us4 | units_us5 | units_us6 | units1 | units2 | units3 | units4 | units5 | units6 | units7 }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude>
0d6nes6g14smms8qza1nrt9sytkrz9n
Brian McKnight
0
228376
2219620
1556927
2026-08-07T23:35:43Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2219620
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
|name = Brian McKnight
|image = Brian_McKnight.jpg
|image_size =
|landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank -->
|alt =
|caption =
|background = solo_singer
|birth_name =
|native_name =
|native_name_lang =
|alias =
|birth_date = {{birth date and age|1969|06|05}}
|birth_place =
|origin = [[Buffalo, New York]], U.S.
|death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) -->
|death_place =
|genre = [[Contemporary R&B|R&B]], [[soul music|soul]], [[quiet storm]]
|occupation = [[Singer-songwriter]], [[record producer|Producer]], [[Musician]]
|instrument = [[Vocals]], [[Piano]], [[Keyboards]], [[Guitar]], [[Bass guitar]], [[Trumpet]], [[Flugelhorn]], [[Trombone]], [[Tuba]], [[Percussion]]
|years_active = 1988–present
|label = [[Mercury Records|Mercury]] <small>(1988–1997)</small><br />[[Motown Records|Motown]] <small>(1998–2005)</small><br />[[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] <small>(2006–2008)</small><br />[[E1 Music]] <small>(2009-Present)</small>
|associated_acts =
|website = {{URL|bmcknight.com}}
|notable_instruments =
}}
Si '''Brian McKnight''' (Hunyo 5, 1969) ay isang Amerikanong mang-aawit, manunulat ng kanta, arranger, producer, at isang musikerong [[Contemporary R&B|R&B]]. Siya ay isang multi-instrumentalista na nagpapatugtog ng walong instrumento kabilang ang [[piano]], [[guitar]], [[bass guitar]], [[Percussion instrument|percussion]], [[trombone]], [[tuba]], [[flugelhorn]] and [[trumpet]].<ref>{{cite news|url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1077/is_9_55/ai_63165399/pg_3|title=Brian McKnight On Fame, Family and Female Fans|accessdate=2007-01-08|work=FindArticles.com|date=July 2000|first=Aldore|last=Collier|archive-date=2008-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20080201013344/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1077/is_9_55/ai_63165399/print|url-status=dead}}</ref> Si McKnight ay marahil pinakakilala sa kanyang malakas na falsetto range at malawakang kinikilala bilang isa sa pinakamahusay na talento sa adult urban contemporary [[R&B]] genre. Si McKnight ay nakakuha ng 16 na mga nominasyon sa Grammy Awards.
==Talambuhay==
Noong 1992, ang kanyang self-titled album na Brian McKnight ay inilabas at nagpeak na 58 sa Billboard 200 chart na naglalaman ng sumikat na ballad na "One Lasty Cry". Ito ay sinundan pa ng dalawang mga album para sa Mercury na I Remember You noong 1995 at Anytime noong 1997. Ang huling album ni McKnight sa Mercy ay bumenta ng higit 2 milyong kopya at nagkamit ng nominasyon sa Grammy. Noong 1997, kinanta ni McKnight ang "Remember the Magic" para sa ika-25 anibersaryo ng Disney World. Si McKnight ay lumagda sa Motown noong 1998 at naglabas ng Christmas album na Bethlehem. Noong 1999, inilabas ni McKnight kanyang pinakamatagumpay na album na ''Back at One'' na bumenta ng higit 3 milyong kopya.
==Diskograpiya==
;Studio
* ''[[Brian McKnight (album)|Brian McKnight]]'' (1992)
* ''[[I Remember You (Brian McKnight album)|I Remember You]]'' (1995)
* ''[[Anytime (album)|Anytime]]'' (1997)
* ''[[Bethlehem (Brian McKnight album)|Bethlehem]]'' (1998)
* ''[[Back at One]]'' (1999)
* ''[[Superhero (Brian McKnight album)|Superhero]]'' (2001)
* ''[[U-Turn (album)|U Turn]]'' (2003)
* ''[[Gemini (Brian McKnight album)|Gemini]]'' (2005)
* ''[[Ten (Brian McKnight album)|Ten]]'' (2006)
* ''[[Evolution of a Man]]'' (2009)
* ''[[Just Me (Brian Mcknight album)|Just Me]]'' (2011)
* ''[[More Than Words (Brian Mcknight album)|More Than Words]]'' (2013)
;Compilation
* ''[[From There to Here: 1989-2002]]'' (2002)
* ''[[Gold (Brian McKnight album)|Gold]]'' (2007)
* ''20th Century Masters: The Millennium Collection – The Best of Brian McKnight'' (2007)
* ''Ultimate Collection'' (2009)
* ''Icon: Love Songs'' (2011)
==sanggunian==
{{reflist}}
{{BD|1969||McKnight, Brian}}
[[Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Estados Unidos]]
[[Kategorya:Mga kompositor mula sa Estados Unidos]]
l1pjqkauq3qnaimcryl52jlpgojsxd8
Origami
0
230587
2219601
2099049
2026-08-07T17:11:28Z
LknFenix
125962
+ link sa [[Pagpapakete]]
2219601
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Origami_cranes.jpg|thumb|right|Mga ''orizuru'': mga papel na hinugis-tagak sa pag-oorigami]]
[[Talaksan:Crane.ogv|thumb|Pagbuo ng tagak na origami]]
Ang {{Nihongo|'''''origami'''''|折り紙||mula sa ''ori'' "pagtitiklop", at ''kami'' "papel" (naging ''gami'' ang ''kami'' dahil sa ''rendaku'')}} ay Hapones na [[sining]] ng pagtutupi ng papel. Sa modernong paggamit, mas ingklusibo ang "origami" kasi tumutukoy ito sa lahat ng pagtutupi ng papel anuman ang pinagmulang kultura. Layunin nitong sining ang pagbabago ng manipis na pilas ng parisukat na papel upang maging ganap na eskultura sa pagtitiklop at paglililok. Karaniwang hindi hinihikayat ng mga modernong praktikante ng origami ang paggupit, pagdikit, o pagmarka ng papel. Kadalasang ginagamit ng mga nag-oorigami ang salitang ''kirigami para'' sa mga disenyo na may gupit-gupit''.''
Sa detalyadong klasipikasyon ng mga Hapones, nakahati ang origami sa maistilong seremonyal na origami (儀礼折り紙, ''girei origami'') at panlibang na origami (遊戯折り紙, ''yūgi origami''), at karaniwang kinikilala lang ang panlibang na origami bilang origami.<ref name="kyushu1">{{cite web|url=https://guides.lib.kyushu-u.ac.jp/origami/prologue|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507223620/https://guides.lib.kyushu-u.ac.jp/origami/prologue|script-title=ja:折り紙の歴史と現在: 前史|language=ja|publisher=[[Kyushu University]] Library|archive-date=7 May 2021|access-date=14 November 2022}}</ref><ref name="nippon1">{{cite web |date= |title= |script-title=ja:おりがみの歴史 (History of origami) |url=https://www.origami-noa.jp/%E3%81%8A%E3%82%8A%E3%81%8C%E3%81%BF%E3%81%AB%E3%81%A4%E3%81%84%E3%81%A6/%E3%81%8A%E3%82%8A%E3%81%8C%E3%81%BF%E3%81%AE%E6%AD%B4%E5%8F%B2/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114074031/https://www.origami-noa.jp/%E3%81%8A%E3%82%8A%E3%81%8C%E3%81%BF%E3%81%AB%E3%81%A4%E3%81%84%E3%81%A6/%E3%81%8A%E3%82%8A%E3%81%8C%E3%81%BF%E3%81%AE%E6%AD%B4%E5%8F%B2/ |archive-date=14 Nobyembre 2022 |access-date=14 Nobyembre 2022 |publisher=Nippon Origami Association |language=ja}}</ref> Sa Hapon, tinatawag na "origata" ([[:ja:折形]]) ang seremonyal na origami upang mapaiba ito sa panlibang na origami. Ang "origata" ay isa sa mga lumang termino para sa origami.<ref name="nikkei310317">{{cite web |date=31 Marso 2017 |title= |script-title=ja:喜びの気持ちを自分で包む・結ぶ「折形」の実践入門 |url=https://style.nikkei.com/article/DGXMZO14548060X20C17A3000000/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115071147/https://style.nikkei.com/article/DGXMZO14548060X20C17A3000000/ |archive-date=15 Nobyembre 2022 |access-date=15 Nobyembre 2022 |publisher=[[Nikkei, Inc.]] |language=ja}}</ref><ref>{{cite web |date=Mayo 11, 2013 |title= |script-title=ja:折形(おりがた)について |url=http://www.yamane-origata.com/?page_id=40 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220413193503/http://www.yamane-origata.com/?page_id=40 |archive-date=13 Abril 2022 |access-date=15 Nobyembre 2022 |publisher=Yamane origata |language=ja}}</ref><ref name ="kyushu2">{{cite web|url=https://guides.lib.kyushu-u.ac.jp/origami/-mid18C|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507224948/https://guides.lib.kyushu-u.ac.jp/origami/-mid18C|script-title=ja:折り紙の歴史と現在: 戦国~江戸中期|language=ja|publisher=Kyushu University Library|archive-date=7 May 2021|access-date=14 November 2022}}</ref>
Maliit lang ang bilang ng mga basikong tupi sa origami, subalit sa sari-saring mga paraan na pwedeng pagsama-samahin itong mga tupi, makakalikha ng mga madetalyeng disenyo. Marahil tagak na papel o ''orizuru'' ang pinakakilalang modelo na pang-origami. Karaniwang nagsisimula itong mga disenyo sa isang parisukat na pilas ng papel na ang mga gilid ay maaaring may magkakaibang mga kulay o mga tatak. Madalas na di-gaanong mahigpit sa mga kombensiyong ito ang tradisyonal na origaming Hapones, na isinasagawa mula noong [[panahong Edo]] (1603–1867), na sa kung minsan ay ginugupit ang papel o gumagamit ng hindi parisukat na mga hubog upang makapagsimula. Ginagamit din ang mga prinsipyo ng origami sa mga ''stent'', [[pagpapakete]], at iba pang aplikasyon sa [[inhenyeriya]].<ref>
{{Citation |last=Merali |first=Zeeya |title='Origami Engineer' Flexes to Create Stronger, More Agile Materials |date=Hunyo 17, 2011 |journal=Science |volume=332 |issue=6036 |pages=1376–1377 |trans-title=Nag-flex ang 'Inhinyerong Origami' sa Paglikha ng Mas Matibay, Mas Maliksi na Materyal |language=en |bibcode=2011Sci...332.1376M |doi=10.1126/science.332.6036.1376 |pmid=21680824}}.
</ref><ref>{{cite web |date=16 Marso 2017 |title=See a NASA Physicist's Incredible Origami |trans-title=Tingnan ang Kagilas-gilas na Origami ng Isang Pisisista sa NASA |url=https://youtube.com/watch?v=DJ4hDppP_SQ |access-date=29 Oktubre 2022 |website=[[YouTube]] |language=en |format=video}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
{{commonscat|Origami}}
[[Kategorya:Kultura ng Hapon]]
8nd3z7xg3r9igwi37qra0g9yavw1jve
Talampas ng Pilipinas
0
230774
2219643
2216103
2026-08-08T01:48:10Z
KyutKoTalaga
152379
2219643
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Talampas Benham<br>Talampas ng Pilipinas
| other_name = Philippine Rise<br>''Benham Plateau'' / ''Benham Rise''
| type =
| image_skyline =
| image_map =
| map_alt =
| map_caption =
| coordinates = {{coord|16|30|N|124|45|E|display=inline,title}}
| pushpin_map = Pilipinas
| pushpin_mapsize = 250
| pushpin_map_caption = Lokasyon sa Pilipinas
| coor_pinpoint =
| coordinates_type =
| coordinates_footnotes =
| coordinates_region =
| subdivision_type = Bansa
| subdivision_name = {{flag|Philippines}}
| subdivision_type2 =
| subdivision_name2 =
| established_title =
| established_date = 2012
| parts_type =
| parts =
| seat_type =
| seat =
| seat1_type =
| seat1 =
| government_footnotes =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref =
| area_footnotes =
| area_total_km2 =
| population_footnotes =
| population_total =
| population_as_of =
| population_density_km2 =
| population_note =
| timezone1 =
| utc_offset1 =
| iso_code =
| blank_name_sec1 =
| blank_info_sec1 =
| blank1_name_sec2 =
| blank1_info_sec2 =
| website =
| footnotes =
}}
Ang '''Talampas ng Pilipinas''' o '''Talampas Benham''' (Ingles: '''Benham Plateau''' o '''Benham Rise''') ay isang rehiyong nakalubog sa tubig at patay na bulkanikong gulod na matatagpuan sa [[Dagat Pilipinas]] sa tinatayang 250 km (160 mi) silangan ng hilagang baybayin ng [[Dinapigue, Isabela]].
Sa ilalim ng Dagat Pilipinas ay matatagpuan ang ilang mga ''basin'' kasama na dun ang ''West Philippine Basin'', na sa loob nito ay matatagpuan ang ''Central Basin Fault'' (CBF).<ref name="2001AGUFM.T41C0893H">{{cite web |date=2001 |url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2001AGUFM.T41C0893H|title = Isotopic Characteristics of Basalts From the Central Basin Fault, West Philippine Basin (Fall Meeting 2001)|format = |publisher = [[Harvard University]]| accessdate = September 26, 2009 | last=Hickey-Vargas, R.; Sato, H.; Machida, S.; Ishii, T.; Hirano, N.; Yumul, G.; Fujioka, K. |quote=}}</ref> Matatagpuan ang Talampas Benham sa loob ng CBF at inaakala na ang saligang ito ay isang maliit na kontinente.<ref name="Gupta.14">{{cite book | last = Avijit Gupta| title = The physical geography of Southeast Asia|edition= 2005|page= 14| publisher = [[Oxford University Press]]| isbn= 0-19-924802-8}} - Total pages: 440</ref> May mga pang-agham na pagsisiyasat na ginawa sa anyong ito upang pag-aralan ang kalikasan nito at ang kaniyang epekto sa tektonikong paglubog (''tectonic subduction''), kabilang dito ang naging epekto nito sa [[lindol sa Luzon noong 1990]]. Inangkin ng [[Pilipinas]] ang lugar na ito, maging ang kaniyang bahagi ng ''continental shelf'', at siyang naghain ng pag-aangkin sa ''[[United Nations]] Commission on the Limits of the Continental Shelf'' (UNCLOS, Komisyon ng mga Nagkakaisang Bansa ukol sa Katakdaan ng ''Continental Shelf'') noong 8 Abril 2009, at inaprubahan ng UNCLOS noong 2012.<ref name="BR Claim">{{cite web | title = UN approves PH territorial claim to Benham Rise |url =http://newsinfo.inquirer.net/183779/un-approves-ph-territorial-claim-to-benham-rise |publisher = | accessdate = April 28, 2012 }}</ref>
<!--
== Anyong heolohiko ==
Ang Talampas Benham ay isang nakalubog na patay na bulkanikong gulod na matatagpuan sa 16 degri 30 minuto H, 124 degri 45 minuto S sa may baybayin ng [[Luzon]], na may sukat na tinatayang 250 km na diametro at may taas na 2,000 metro sa ibabaw ng sahig ng dagat, mula sa ibaba 5,000 metro (5 km) sa ilalim ng lebel ng tubig hanggang 3,000 metro (3 km) sa ilalim ng lebel ng tubig. Malapit ang lugar na ito sa ''Benham Seamount'', na matatagpuan sa 15 degri 48 minuto N, 124 degri 15 minuto E. Ang tumbok na lokasyon nito ay sa mga dakong malapit sa silangan ng [[Bambang Pilipinas] (Philippine Trench) at malapit sa silangan ng [[Bambang Silangang Luzon]], na siyang parehong naghihigop ng pailalim na puwersa ng ''[[Philippine Sea Plate]]'' sa ilalim ng ''Philippine Mobile Belt'',<ref>Hashimoto, M, ed., (1981) ''Accretion Tectonics in the Circum-Pacific Regions'', ISBN 90-277-1561-0 p299</ref> isang pinagtipun-tipong malalalking bloke ng balat na namuo bago pa man ang pagbangga ng ''Philippine Sea Plate'' sa ''Eurasia Plate''.<ref>Rangin and Pubellier (1990) in ''Tectonics of Circum-Pacific Continental Margins'' ISBN 90-6764-132-4 p149</ref>
-->
==Kasaysayan==
[[Talaksan:Philippine Sea plate.JPG|thumb|180px|Ang mapa na nagpapakita ng mga katangian ng ''[[Philippine Sea Plate]]''.]]
Sinasabing pinangalan ang anyong lupang ito kay [[Andrew E.K. Benham|Admiral Andrew Ellicot Kennedy Benham]] (1832-1905) ng mga Amerikanong agrimensor na siya diumanong nakatuklas sa anyong ito. Isa siyang opisyal ng [[Hukbong Dagat ng Estados Unidos]], na nanilbihan sa Timog Atlantiko at sa Armadang Tagaharang sa Kanlurang Golpo sa kasagsagan ng [[Digmaang Sibil sa Amerika]].<ref name="one-name.org">{{cite web|date = 8 Mar 2008|url = http://www.one-name.org/profiles/benham.html|title = Benham One-Name Study|publisher = Guild of One-Name Studies|accessdate = September 27, 2009|last = |quote = |archive-date = 8 September 2009|archive-url = https://web.archive.org/web/20090908015723/http://www.one-name.org/profiles/benham.html|url-status = dead}}</ref> May mga haka-haka sa mga pang-agham na komunidad tungkol sa kalikasan ng anyong ito. Makaraan ang malakas na lindol sa Luzon noong 16 Hulyo 1990, muling sinaalang-alang ng mga siyentipiko ang mga modelo ng ''fault'' at nagpasiya na maaaring tinitinag ng Talampas Benham ang ''Philippine Fault System'' pakanluran.<ref>Pinet and Stephan (1989) in ''Tectonics of Circum-Pacific Continental Margins'' ISBN 90-6764-132-4 p.179</ref> Matapos ang mabusising pagsusuri sa mga mas lumang mga modelo tulad ng kay Pinet at Stephan (1989), muling isinalang-alang ng mga siyentipiko ang mga modelo ng ''fault''. Iniisip nila na may malaking psoibilidad na kasalukuyan pa ring tinitinag ng Talampas Benham ang Gitnang Luzon at ang ''Philippine Fault System'' pakanluran, at ito ang maaaring maging posibleng dahilan ng pagkaakroon nito ng mapinsalang lindol. Ang mga alon sa lindol ng 1990 na tumagal ng 20 hanggang 50 segundo na siyang nagbuo ng panibagong sangay ng bitak pakanluran-pasilangan ay sa sobrang lakas, umabot ang bitak hanggang sa lungsod mismo ng [[Baguio]] sa Benguet, Rehiyong Pampangasiwaan ng Cordillera (CAR). Ang ilang mga siyentipikong pagsusuri na ginawa noong 2004 hanggang 2008 ay nagkolekta ng ilang mga datos upang suportahan ang kanilang mga natuklasan.<ref name="verafiles.org">{{cite web|date = 12 April 2009|url = http://www.verafiles.org/index.php/focus/211-rp-files-claim-over-benham-rise-with-un|title = RP files claim over Benham Rise with UN|format = |publisher = verafiles.org|accessdate = September 27, 2009|last = Tessa Jamandre|quote = |archive-date = 26 April 2009|archive-url = https://web.archive.org/web/20090426082054/http://verafiles.org/index.php/focus/211-rp-files-claim-over-benham-rise-with-un|url-status = dead}}</ref>
=== Pag-aangkin ng Pilipinas ===
[[Talaksan:Ph Territorial Map.png|thumb|Teritoryong pandagat ng [[Pilipinas]]. Ang Talampas Benham ay matatagpuan sa silangan ng [[Luzon]].]]
Bagaman malapit ito sa kapuluan, hindi pa naisama noon ang talampas sa teritoryo ng Pilipinas. Noong 8 Abril 2009, naghain ang Republika ng Pilipinas ng isang pag-aangkin sa teritoruong pandagat sa ''United Nations Commission on the Limits of the Continental Shelf'' (UNCLOS) na umuukol sa ''continental shelf'' sa rehiyon ng Talampas Benham.<ref name="CLCS submissions">{{cite web |url=http://www.un.org/Depts/los/clcs_new/submissions_files/submission_phl_22_2009.htm |title=Submissions, through the Secretary-General of the United Nations, to the Commission on the Limits of the Continental Shelf, pursuant to article 76, paragraph 8, of the United Nations Convention on the Law of the Sea of 10 December 1982 |publisher=United Nations Commission on the Limits of the Continental Shelf |date=28 May 2009 |accessdate=29 May 2009}}</ref> Ihinain ito bilang bahagi ng petisyon sa pagpapalawig ng panimulang linya at eksklusibong sonang pangkalakalan ng kapuluan sa pamamagitan ng batas na siya ding sumasaklaw sa mga pinag-aagawang mga teritoryo ng Kapuluan ng Kalayaan ([[Kapuluan ng Spratly]]) at [[Kulumpol ng Scarborough|Bajo de Masinloc (Kulumpol ng Scarborough)]]. Bagaman, ang mismong anyong lupa ay hindi pinag-aagawan, nakatanggap din ng ilang mga puna ang nasabing petisyon sa loob at labas ng bansa dahil sa kalikasan nitong kontrobersyal.<ref name="ellentordesillas">{{cite web |date= March 25, 2008|url = http://www.ellentordesillas.com/?p=2317|title = RP in last minute scramble to beat UN deadline|format = |publisher = ellentordesillas.com| accessdate = September 27, 2009 | last=Ellen Tordesillas |quote=}}</ref> Ayon sa pag-aangkin ng pamahalaan, base sa mga alituntunin ng Komisyon sa Pagtatakda ng ''Continental Shelf'', tumutugon ang sakop na ito sa 350-milyang linyang sukdulang<!--constraint--> linya dahil ang panlabas na saklaw ng ''continental shelf'' ay matagtagpuan sa loob ng sukdulang linya, na matatagpuan 350 milya mula sa mga panimulang linya kung saan magpapasimula ang pagsusukat ng kaluwangan ng teritoryong pandagat.<ref name="verafiles.org"/>
Nagpasa ang [[Mababang Kapulungan ng Pilipinas]] ng Batas Republika Blg. 9522, o mas kilala bilang Batas ng Panimulang Linyang Pangkapuluan (''Archipelagic Baselines Law''), na siyang magiging batayan ng pag-aangkin. Ayon sa dokumento, ang rehiyon ay nakadikit sa ''Philippine Basin'' sa hilaga at silangan, at ng Luzon sa kanluran at timog. Pinapahayag nito na, ayon sa mga siyentipikong datos base sa mga seismiko, magnetiko at iba pang heolohikong katangian, ang Talampas Benham ay karugtong ng ''continental shelf'' ng Pilipinas. Ang buod nito, ang mga panimulang linya, na siyang batayan ng pagsasalinya ng mga teritoryo at nasasakupan sa karagatan (kasama ang ''continental shelf''), ay naaayon sa mga pangangailangan ng UNCLOS.<ref name="verafiles.org"/> Ang nasabing pag-aangkin ay isa lang bahagyang pag-aangkin dahil ang batas na pumapahintulot sa Pilipinas na palawigin ang kaniyang hangganang nasasakupan ay sumasaklaw din sa mga pulo sa [[Dagat Timog Tsina]].
=== Pasya ng UN ===
Naghain ang Pilipinas ng pag-aangkin para sa Talampas Benham noong 2008 alinsunod sa pangangailangan ng ''United Nations Convention on the Law of the Sea'' (UNCLOS, Kumbensyon ng mga Nagkakaisang Bansa ukol sa Batas Pandagat). Opisyal nang inaprubahan ng UN ang pag-aangkin noong Abril 2012.<ref name="BR Claim" /><ref name="UN Decision">[http://www.philstar.com/headlines/716909/un-decide-phl-claim-13-m-hectare-benham-rise UN to decide on Phl claim on 13-M hectare Benham Rise], August 16, 2011, Philippine Star.</ref><ref name="UN Approval">[http://newsinfo.inquirer.net/183779/un-approves-ph-territorial-claim-to-benham-rise UN approves PH territorial claim to Benham Rise], April 28, 2012, Philippine Daily Inquirer.</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist|2}}
==Mga panlabas na kawing==
*[http://www.benhamplateau.tk/ '''Benham Plateau'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150622215242/http://www.benhamplateau.tk/ |date=2015-06-22 }}
{{Philippines political divisions}}
[[Kategorya:Heograpiya ng Pilipinas]]
dzj5e0m7x2va3nb11xt20tpqrzu7c2s
Windows 10
0
236091
2219750
2085575
2026-08-08T10:13:51Z
Lolbet101
163542
May mga maliliit na pagbabagong ginawa sa artikulong ito. (Made minor changes in this article.)
2219750
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox OS
| name = Windows 10
| logo = Windows 10 Logo.svg
| screenshot = Windows10abstract.png
| caption =
| version of = [[Windows NT]]
| developer = [[Microsoft]]
| family = [[Microsoft Windows]]
| programmed in = {{ubl|[[C (programming language)|C]], [[C++]], [[C Sharp (programming language)|C#]]}}
| source_model = {{ubl
| [[Proprietary software|Closed-source]]
| [[Source-available software|Source-available]] (sa pamamagitan ng [[Shared Source Initiative]])
| [[open-source software|some components open source]]<ref>{{Cite web|url=https://www.zdnet.com/article/programming-language-tools-windows-gets-versatile-new-open-source-terminal/ |title=Programming language tools: Windows gets versatile new open-source terminal |publisher=[[ZDNet]] |access-date=August 31, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.zdnet.com/article/microsoft-is-open-sourcing-windows-calculator-on-github/ |title=Microsoft is open-sourcing Windows Calculator on GitHub |publisher=[[ZDNet]] |access-date=August 31, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://github.com/Microsoft/Windows-Driver-Frameworks |title=GitHub - microsoft/Windows-Driver-Frameworks |publisher=[[Microsoft]] |access-date=August 31, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://github.com/dotnet/winforms |title=windows forms |publisher=[[Microsoft]] |access-date=August 31, 2020}}</ref>
}}
| RTM date = {{Start date and age|2015|7|15}}
| GA date = {{Start date and age|2015|7|29}}
| marketing target = [[Personal computing]]
| language count = 110
| language footnote = <ref>{{Cite web |url=https://www.microsoft.com/en-us/store/collections/localexperiencepacks?cat0=devices&rtc=1 |title=Local Experience Packs - Microsoft Store |website=microsoft.com |publisher=[[Microsoft]]}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.microsoft.com/Licensing/servicecenter/default.aspx |title=Microsoft Volume Licensing Center |website=microsoft.com |publisher=[[Microsoft]] |url-access=subscription}}</ref>
| language = Afrikaans, Albanian, Amharic, Arabic, Armenian, Assamese, Azerbaijani, Bangla (Bangladesh), Bangla (India), Basque, Belarusian, Bosnian, Bulgarian, Catalan, Central Kurdish, Cherokee, Chinese (Simplified), Chinese (Traditional), Croatian, Czech, Danish, Dari - Persian (Afghanistan), Dutch, German, Greek, English (United Kingdom), English (United States), Estonian, Finnish,
Filipino, French (Canada), French (France), Galician, Georgian, Gujarati, Hausa, Hebrew, Hindi, Hungarian, Icelandic, Igbo, Indonesian, Irish, Italian, Japanese, Kannada, Kazakh, Khmer, K'iche', Kinyarwanda, Konkani, Korean, Kyrgyz, Lao, Latvian, Lithuanian, Luxembourgish, Macedonian, Malay, Malayalam, Maltese, Maori, Marathi, Mongolian, Nepali, Northern Sotho, Norwegian Bokmål, Norwegian Nynorsk, Odia, Persian (Iran), Punjabi (Arabic), Punjabi (Gurmukhi), Polish, Portuguese (Brazil), Portuguese (Portugal), Quechua, Romanian, Russian, Scottish Gaelic, Serbian (Cyrillic, Bosnia & Herzegovina), Serbian (Cyrillic, Serbia), Serbian (Latin), Sindhi (Arabic), Sinhala, Slovak, Slovenian, Spanish (Spain), Spanish (Mexico), Swahili, Swedish, Tajik, Tamil, Tatar, Telugu, Thai, Tigrinya, Tswana, Turkish, Turkmen, Ukrainian, Urdu, Uyghur, Uzbek, Valencian, Vietnamese, Welsh, Wolof, Xhosa, Yoruba, Zulu
| update model = {{Plainlist|
* [[Windows Update]]
* [[Microsoft Store (digital)|Microsoft Store]]
* [[Windows Server Update Services]] (WSUS)
}}
| supported platforms = [[IA-32]], [[x86-64]], [[ARMv7]],<ref>{{Cite web|url=https://docs.microsoft.com/en-us/windows/iot-core/learn-about-hardware/socsandcustomboards|title=SoCs and Custom Boards for Windows 10 IoT Core - Windows IoT|last=saraclay|website=docs.microsoft.com|language=en-us|access-date=June 13, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|title=.NET Core 3.0 - Supported OS versions|date=June 5, 2019|url=https://github.com/dotnet/core/blob/master/release-notes/3.0/3.0-supported-os.md|publisher=.NET Foundation|access-date=June 13, 2019}}</ref> [[ARM64]]<ref>{{Cite web|url=https://www.thurrott.com/windows/windows-10/192221/microsoft-opens-its-store-to-64-bit-arm-apps|title=Microsoft Opens Its Store to 64-Bit ARM Apps|last=Thurrottfeed|date=November 16, 2018|website=Thurrott.com|language=en-US|access-date=June 13, 2019}}</ref><ref>{{cite web|title=HP, Asus announce first Windows 10 ARM PCs: 20 hour battery life, gigabit LTE|url=https://arstechnica.com/gadgets/2017/12/hp-asus-announce-first-windows-10-arm-pcs-20-hour-battery-life-gigabit-lte/|website=[[Ars Technica]]|publisher=[[Condé Nast]]|date=December 5, 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=2017-10 Cumulative Update for Windows 10 Version 1709 for ARM64-based Systems (KB4043961)|url=https://www.catalog.update.microsoft.com/ScopedViewInline.aspx?updateid=14020894-b1fd-4964-b4de-96816eaad2da|website=Microsoft Update Catalog|publisher=[[Microsoft]]|date=October 16, 2017}}</ref>
| kernel type = [[Hybrid kernel|Hybrid]] (i.e. [[Windows NT kernel]]; at simula noong Mayo 2020 Update, kasama rin ang [[Linux kernel]])
| userland = [[Windows API]]<br />[[.NET Framework]]<br />[[Universal Windows Platform]]<br />[[Windows Subsystem for Linux]]
| ui = [[Windows shell]] ([[Graphical user interface|Graphical]])
| license = [[Trialware]],<ref>{{cite web|title=Windows 10|url=https://www.microsoft.com/en-us/evalcenter/evaluate-windows-10-enterprise|website=Windows Evaluations|publisher=[[Microsoft]]|access-date=November 27, 2015}}</ref> [[Microsoft Software Assurance]], [[Microsoft Developer Network#Software subscriptions|MSDN subscription]], [[Microsoft Imagine]]
| preceded by = [[Windows 8.1]] (2013)
| succeeded by = [[Windows 11]] (2021)
| support status = ''Lahat ng edisyon maliban sa LTSB at LTSC:'' {{Plainlist|
* Suportado hanggang Oktubre 14, 2025.<ref>{{cite web|title=Windows lifecycle fact sheet 10|url=https://support.microsoft.com/en-ca/help/13853/windows-lifecycle-fact-sheet|website=Windows Support|publisher=[[Microsoft]]|date=November 2019}}</ref>
* Maaaring hindi makatanggap ng mga update ang isang aparato kung ang aparatong hardware ay hindi tugma, walang kasalukuyang mga driver, o kung hindi man ay wala sa panahon ng OEM. Hindi lahat ng mga tampok sa isang update ay gagana sa mga aparato. Kailangan din ng isang aparato na magkaroon ng pinakabagong update upang manatiling sinusuportahan.<ref>{{cite web|last1=Bott|first1=Ed|author-link1=Ed Bott|title=Microsoft commits to 10-year support lifecycle for Windows 10|url=http://www.zdnet.com/article/microsoft-commits-to-10-year-support-lifecycle-for-windows-10/|website=[[ZDNet]]|publisher=[[CBS Interactive]]|date=July 17, 2015}}</ref>
}}
''2015 LTSB:'' {{Plainlist|
* Nagtapos ang pangunahing suporta noong Oktubre 13, 2020
* Pinalawig na suporta hanggang Oktubre 14, 2025<ref name=sup />
}}
''2016 LTSB:'' {{Plainlist|
* Nagtapos ang pangunahing suporta noong Oktubre 12, 2021
* Pinalawig na suporta hanggang Oktubre 13, 2026<ref name=sup />
}}
''2019 LTSC:'' {{Plainlist|
* Pangunahing suporta hanggang Enero 9, 2024
* Pinalawig na suporta hanggang Enero 9, 2029<ref name=sup>{{cite web|title=Windows 10|url=https://support.microsoft.com/en-us/lifecycle/search?sort=PN&alpha=Windows%2010&Filter=FilterNO|website=Microsoft Support Lifecycle|publisher=Microsoft|access-date=August 10, 2016}}</ref>
}}
2021 LTSC: {{Plainlist|
Suportado hanggang Enero 12, 2027
}}
2021 IoT LTSC: {{Plainlist|
* Pangunahing suporta hanggang Enero 12, 2027
* Pinalawig na suporta hanggang Enero 13, 2032
}}
<br/>May mga eksepsiyon, tingnan ang [[#Support lifecycle|§ Support lifecycle]] para sa mga detalye.
<nowiki></nowiki>
}}
Ang '''Windows 10''' ay isang [[operating system]] ng [[Microsoft]] bilang bahagi ng pamilya ng [[Windows NT]] na mga operating system. Pinasinayan ito noong Setyembre 30, 2014 at inilabas sa publiko noong Hulyo 29, 2015.<ref name=release-date>{{cite web|url=http://blogs.windows.com/bloggingwindows/2015/06/01/hello-world-windows-10-available-on-july-29|title=''Hello World: Windows 10 Available on July 29''|work=windows.com|accessdate=1 Hunyo 2015|date=1 Hunyo 2015}}</ref>
Nakilala muna sa Abril 2014 sa Build Conference, ang layunin ng Windows 10 ay tugunan ang mga pagkukulang sa user interface na ipinakilala ng [[Windows 8]] sa pagpapabuti ng karanasan ng tagagamit ng mga ''device'' na hindi ''touchscreen'' (katulad ng ''desktop'' o ''laptop''), kabilang din dito ang isang bagong hitsura ng Start Menu na nakikita sa [[Windows 7]], isang sistema ng virtual desktop, at ang kakayahan upang patakbuhin ang mga app sa Windows Store sa desktop pati na rin sa full-screen mode. Ang Windows 10 ay magagamit para sa mga desktop at laptop, at ipinahayag na gagamitin ito sa mga tablet, [[smartphone]], iba pang mga naka-embed na [[Windows]] at pati na rin ang [[Xbox One]].
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
{{Windows}}
[[Kategorya:Microsoft Windows]]
[[Kategorya:Windows NT]]
8fd79nfv91mk0i9ht2kx9gnxhszyce4
Messenger
0
264897
2219577
2219519
2026-08-07T12:24:11Z
~2026-43429-74
165024
Kinansela ang pagbabagong 2219519 ni [[Special:Contributions/~2026-43384-24|~2026-43384-24]] ([[User talk:~2026-43384-24|Usapan]])
2219577
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced|date=Agosto 2022}}
{{Infobox software
| name = Facebook Messenger
| logo = Facebook Messenger logo 2025.svg
| logo size = 200px
| collapsible = yes
| author =
| developer = [[Facebook]]
| released = {{Start date|2011|08|09}}
| ver layout = stacked
| status = Aktibo
| operating system = Android, iOS, Web application, BlackBerry, OS, Windows Phone, Tizer platform
| size =
| genre = Instant messaging
| license = Internet properietary software
| website = {{URL|https://www.registration messenger.com}}
}}
Ang '''Facebook Messenger''', ay isang app na dina download sa phone na nagpapangasiwa rin nang [[Facebook]], upang makapagbigay nang mensahe sa kausap nito, ito rin ay bersyon nang Facebook upang maging madali ang pag uusap nang bawat isa, Ang mensahe rin ay otomatikong lalabas sa phone upang madaliang mabasa ang gumagamit ito, naglagay rin nang mga Information signs, katulad sa natural na Facebook, Ang Facebook Messenger ay naitatag noong ika Agosto taong 2011 sa pagpaplano nitong taong 2008.
Taong 2018 ang Facebook Messenger ay mayroong inilathala na tinatawag na "MyDay" (Your Story) bilang tanda sa pagdaragdag sa app ng Messenger ito ay konektado sa site ng [[Facebook]]
== Tingan din ==
* [[Facebook]]
* [[Instagram]]
* [[Twitter]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Internet]]
[[Kategorya:Facebook]]
[[Kategorya:Mga social networking service]]
3kup9le8jrau2d5rfyab2zuwg5mo0kw
Usapang kategorya:Mga Pilipino
15
280863
2219608
2219056
2026-08-07T17:49:26Z
ListeriaBot
79921
Wikidata list updated [V2]
2219608
wikitext
text/x-wiki
== Wala pang artikulo sa wikang Tagalog ==
'''Ang sumusunod ay talaan ng mga mamamayan ng Pilipinas na mayroon nang artikulo sa ibang bersiyon ng Wikipedia ngunit hindi pa nagagawan ng artikulo sa Tagalog Wikipedia:'''
{{Wikidata list|sparql=
SELECT DISTINCT ?item ?article_en ?linkcount WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q5.
?item wdt:P27 wd:Q928.
?item wikibase:sitelinks ?linkcount .
?article_en schema:about ?item .
?article_en schema:inLanguage "en" .
?article_en schema:isPartOf <https://en.wikipedia.org/>
FILTER (?linkcount >= 1) . # only include items with 1 or more sitelinks
FILTER NOT EXISTS {
?article schema:about ?item .
?article schema:inLanguage "tl" .
?article schema:isPartOf <https://tl.wikipedia.org/>
}
}
GROUP BY ?item ?linkcount ?article_en
ORDER BY DESC(?linkcount)
LIMIT 100
|columns=P18,label:Article,P106,P793,P800,P39,?article_en
|section=
|min_section=
|sort=?linkcount
|links=red
|thumb=128
|autolist=
|references=all
}}
{| class='wikitable sortable'
! larawan
! Article
! hanapbuhay
! significant event
! magnum opus
! nahawakang pwesto
! ?article_en
|-
| [[Talaksan:Alodia Gosiengfiao 2013-07-04 (2) a.jpg|center|128px]]
| [[Alodia Gosiengfiao]]
| [[modelo]]<br/>[[cosplayer]]
|
|
|
| [[:en:Alodia_Gosiengfiao|Alodia Gosiengfiao]]
|-
| [[Talaksan:Lav Diaz at 81st Venice International Film Festival.jpg|center|128px]]
| [[Lav Diaz]]
| [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[editor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[artista]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_9dcd9960024412bee88cb9de0f5ddf9229d4c663ed2ba8b4910cc05c78097c3a">https://cs.isabart.org/person/122314</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[musiko]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[kritiko ng sine]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Lav_Diaz|Lav Diaz]]
|-
| [[Talaksan:Paul Mulders.jpg|center|128px]]
| [[Paul Mulders]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Paul_Mulders|Paul Mulders]]
|-
| [[Talaksan:1960 Neile Adams.jpg|center|128px]]
| [[Neile Adams]]
| [[artista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[mang-aawit]]<br/>[[artista sa telebisyon]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[artista sa teatro]]
|
|
|
| [[:en:Neile_Adams|Neile Adams]]
|-
| [[Talaksan:Angel Guirado azkals 2011.jpg|center|128px]]
| [[Ángel Guirado]]
| [[futbolista]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:%C3%81ngel_Guirado|%C3%81ngel Guirado]]
|-
| [[Talaksan:James Younghusband Oct 2013.jpg|center|128px]]
| [[James Younghusband]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:James_Younghusband|James Younghusband]]
|-
| [[Talaksan:Chris Greatwich.JPG|center|128px]]
| [[Chris Greatwich]]
| [[futbolista]]<br/>[[association football manager]]
|
|
|
| [[:en:Chris_Greatwich|Chris Greatwich]]
|-
| [[Talaksan:Adolfo Tito Yllana, September 2021 (GPOABF 0882) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Adolfo Tito Yllana]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]
|
|
| [[titular archbishop]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Papua New Guinea]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Solomon Islands]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Pakistan]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Democratic Republic of the Congo]]<br/>[[apostolic nuncio to Israel]]<br/>[[Apostolic Delegate to Jerusalem and Palestine]]<br/>[[apostolic nuncio to Cyprus]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Australia]]
| [[:en:Adolfo_Tito_Yllana|Adolfo Tito Yllana]]
|-
| [[Talaksan:Donnie Nietes.png|center|128px]]
| [[Donnie Nietes]]
| [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Donnie_Nietes|Donnie Nietes]]
|-
|
| [[Dioscoro S. Rabor]]
| [[soologo]]<ref name="ref_c5b160c8d062942dc63fae4cd18b5000d2e4309511b37a3761c11480d808103a">''[[:d:Q56114183|In Memoriam: Dioscoro S. Rabor, 1911-1996]]''</ref><br/>[[scientific collector]]<ref name="ref_96103d1bdc4401a014da17bd3b27b7311f90c94b2d4009870bb4218001e27e27">''[[:d:Q64446405|Bionomia]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Dioscoro_S._Rabor|Dioscoro S. Rabor]]
|-
|
| [[Rachel Grant]]
| [[artista]]<ref name="ref_829d37a31568b8478bf0c63a9a244a4d1f5285e71d8377ba0f75a6d875322f65">''[[:d:Q1204237|Deutsche Synchronkartei]]''</ref><br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[scuba diver]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]
|
|
|
| [[:en:Rachel_Grant|Rachel Grant]]
|-
| [[Talaksan:Andray Blatche.jpg|center|128px]]
| [[Andray Blatche]]
| [[basketbolista]]<ref name="ref_b316776bfd4d19b22b05d403d20bf7aa69dcd18a806d586c89f9100926aeab05">''[[:d:Q7300810|RealGM]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Andray_Blatche|Andray Blatche]]
|-
|
| [[Oscar Cruz]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Oscar_Cruz|Oscar Cruz]]
|-
| [[Talaksan:Angelo Reyes.jpg|center|128px]]
| [[Angelo Reyes]]
| [[politiko]]<br/>[[military personnel]]
|
|
| [[Kalihim ng Tanggulang Pambansa]]<br/>[[Kalihim ng Kapaligiran at Likas na Yaman]]<br/>[[Kalihim ng Enerhiya]]<br/>[[Kalihim ng Interyor at Pamahalaang Lokal]]
| [[:en:Angelo_Reyes|Angelo Reyes]]
|-
| [[Talaksan:Archbishop Angel Lagdameo.jpg|center|128px]]
| [[Angel Lagdameo]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[archbishop of Jaro]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Angel_Lagdameo|Angel Lagdameo]]
|-
| [[Talaksan:JfAniceto0456Pacianofvf 06.JPG|center|128px]]
| [[Paciano Aniceto]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic archbishop]]
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]
| [[:en:Paciano_Aniceto|Paciano Aniceto]]
|-
| [[Talaksan:Cardinal Ricardo Vidal.jpg|center|128px]]
| [[Ricardo Tito Jamin Vidal]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Ricardo_Vidal|Ricardo Vidal]]
|-
| [[Talaksan:Orlando Quevedo 2016.jpg|center|128px]]
| [[Orlando Beltran Quevedo]]
| [[manunulat]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Orlando_Quevedo|Orlando Quevedo]]
|-
|
| [[Angelito Lampon]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[vicar apostolic]]<br/>[[apostolic administrator]]
| [[:en:Angelito_Lampon|Angelito Lampon]]
|-
| [[Talaksan:Romulo Valles Balangiga bell turnover (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Romulo Valles]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Romulo_Valles|Romulo Valles]]
|-
|
| [[Antonio Ledesma]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<br/>[[Arsobispo]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Catholic theologian]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[coadjutor bishop]]<br/>[[bishop prelate]]<br/>[[apostolic administrator]]
| [[:en:Antonio_Ledesma|Antonio Ledesma]]
|-
| [[Talaksan:JfTobias0431Bishopfvf 02.JPG|center|128px]]
| [[Antonio Realubin Tobias]]
| [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]
| [[:en:Antonio_Tobias|Antonio Tobias]]
|-
| [[Talaksan:Albert del Rosario.jpg|center|128px]]
| [[Albert del Rosario]]
| [[diplomata]]<br/>[[politiko]]<br/>[[negosyante]]
|
|
| [[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<br/>[[ambassador of the Philippines to the United States]]
| [[:en:Albert_del_Rosario|Albert del Rosario]]
|-
| [[Talaksan:Arnel Pineda by Phey Palma.jpg|center|128px]]
| [[Arnel Pineda]]
| [[mang-aawit]]<br/>[[manunulat ng awitin]]
|
|
|
| [[:en:Arnel_Pineda|Arnel Pineda]]
|-
| [[Talaksan:Chadhugo (300dpi).jpg|center|128px]]
| [[Chad Hugo]]
| [[record producer]]<br/>[[manunulat ng awitin]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Chad_Hugo|Chad Hugo]]
|-
| [[Talaksan:Bishop.Arturo.Bastes.jpg|center|128px]]
| [[Arturo M. Bastes]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[coadjutor bishop]]
| [[:en:Arturo_Bastes|Arturo Bastes]]
|-
| [[Talaksan:Ernie Chan at Super-Con 2009.JPG|center|128px]]
| [[Ernie Chan]]
| [[comics artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[ilustrador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[disenyador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[alagad ng sining biswal]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Ernie_Chan|Ernie Chan]]
|-
| [[Talaksan:Venus Raj.jpg|center|128px]]
| [[Venus Raj]]
| [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]
|
|
|
| [[:en:Venus_Raj|Venus Raj]]
|-
| [[Talaksan:Brian Yuzna (2007 crop).jpg|center|128px]]
| [[Brian Yuzna]]
| [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[artista]]
|
|
|
| [[:en:Brian_Yuzna|Brian Yuzna]]
|-
|
| [[Leonardo Legaspi]]
| [[propesor ng unibersidad]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Roman Catholic Archbishop of Caceres]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Leonardo_Legaspi|Leonardo Legaspi]]
|-
| [[Talaksan:Brillante Mendoza at the 69th Venice International Film Festival, September 2012.jpg|center|128px]]
| [[Brillante Mendoza]]
| [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[cinematographer]]<ref name="ref_833b0ecf39cfd9c634b88c55346640b8ff53e5ec78e177b604b7a78346be027c">http://asianwiki.com/Brillante_Mendoza</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_89d32ec69eda3ae30901972a23ca4c45d7f2c401e64244cc1c33b72d8976e7fa">https://lilokpelikula.wordpress.com/2009/10/21/lola-brillante-mendoza-2009/</ref><ref name="ref_df976a5955ea21883692f260e6765daa529da60de09340ac0bd712c56bd8c1ba">http://www.timeout.com/london/film/captive-2012</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_b2d7a45e5d3180f042276aa6e9408760514212ca319bc04a9eaae19b89f7c331">http://www.nytimes.com/movies/movie/457936/Kinatay/details</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><br/>[[production designer]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Brillante_Mendoza|Brillante Mendoza]]
|-
| [[Talaksan:Pancho Villa BNF.jpeg|center|128px]]
| [[Pancho Villa]]
| [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Pancho_Villa_(boxer)|Pancho Villa (boxer)]]
|-
| [[Talaksan:Bishop Broderick Pabillo at the Manila Cathedral 2023-10-29.jpg|center|128px]]
| [[Broderick Soncuaco Pabillo]]
| [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]
| [[:en:Broderick_Pabillo|Broderick Pabillo]]
|-
| [[Talaksan:Simeon Toribio.jpg|center|128px]]
| [[Simeón Toribio]]
| [[politiko]]<br/>[[atleta]]
|
|
| [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]
| [[:en:Simeon_Toribio|Simeon Toribio]]
|-
| [[Talaksan:Julio Rosales.jpg|center|128px]]
| [[Julio Rosales]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Julio_Rosales|Julio Rosales]]
|-
| [[Talaksan:Jerry Lucena.jpg|center|128px]]
| [[Jerry Lucena]]
| [[futbolista]]<br/>[[association football manager]]
|
|
|
| [[:en:Jerry_Lucena|Jerry Lucena]]
|-
|
| [[David William Valencia Antonio]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]]
| [[:en:David_William_Antonio|David William Antonio]]
|-
|
| [[Miguel White]]
| [[atleta]]
|
|
|
| [[:en:Miguel_White|Miguel White]]
|-
| [[Talaksan:Fernando Capalla.jpg|center|128px]]
| [[Fernando Capalla]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[coadjutor archbishop]]<br/>[[territorial prelate]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Fernando_Capalla|Fernando Capalla]]
|-
| [[Talaksan:Rolando Santos CM.jpg|center|128px]]
| [[Rolando Crisostomo Santos]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]
| [[:en:Rolando_Santos|Rolando Santos]]
|-
| [[Talaksan:Archbishop Gilbert Garcera 2024-06-29.jpg|center|128px]]
| [[Gilbert Garcera]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[Archbishop of Lipa]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Gilbert_Garcera|Gilbert Garcera]]
|-
|
| [[Meiling Melançon]]
| [[artista]]<br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]
|
|
|
| [[:en:Mei_Melan%C3%A7on|Mei Melan%C3%A7on]]
|-
| [[Talaksan:Archbishop John F. Du.png|center|128px]]
| [[John F. Du]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]
| [[:en:John_F._Du|John F. Du]]
|-
| [[Talaksan:Bishop Jose Romeo O. Lazo (2).jpg|center|128px]]
| [[Jose Romeo Lazo]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Bishop of San Jose de Antique]]<br/>[[archbishop of Jaro]]
| [[:en:Jose_Romeo_Lazo|Jose Romeo Lazo]]
|-
|
| [[Jose S. Palma]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Bishop of Calbayog]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Jos%C3%A9_S._Palma|Jos%C3%A9 S. Palma]]
|-
|
| [[Mark Javier]]
| [[archer]]
|
|
|
| [[:en:Mark_Javier|Mark Javier]]
|-
| [[Talaksan:D LIM.jpg|center|128px]]
| [[Danilo Lim]]
| [[politiko]]<br/>[[military personnel]]
|
|
|
| [[:en:Danilo_Lim|Danilo Lim]]
|-
|
| [[Osvaldo Padilla]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[apostolic nuncio to Panama]]<br/>[[apostolic nuncio to Sri Lanka]]<br/>[[apostolic nuncio to Nigeria]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Costa Rica]]<br/>[[apostolic nuncio to South Korea]]<br/>[[apostolic nuncio to Mongolia]]
| [[:en:Osvaldo_Padilla|Osvaldo Padilla]]
|-
| [[Talaksan:Pablo Virgilio David in 2014 (Retouched).jpg|center|128px]]
| [[Pablo Virgilio Siongco David]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]<br/>[[cardinal priest]]
| [[:en:Pablo_Virgilio_David|Pablo Virgilio David]]
|-
|
| [[Rodolfo Tan Cardoso]]
| [[ahedresista]]
|
|
|
| [[:en:Rodolfo_Tan_Cardoso|Rodolfo Tan Cardoso]]
|-
|
| [[Leopoldo Serantes]]
| [[boksingero]]
|
|
|
| [[:en:Leopoldo_Serantes|Leopoldo Serantes]]
|-
| [[Talaksan:Archbishop Ramon Argüelles.jpg|center|128px]]
| [[Ramon Arguelles]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Archbishop of Lipa]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]
| [[:en:Ramon_Arguelles|Ramon Arguelles]]
|-
| [[Talaksan:Bishop Reynaldo G. Evangelista.jpg|center|128px]]
| [[Reynaldo Evangelista]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[bishop of Imus]]
| [[:en:Reynaldo_Evangelista|Reynaldo Evangelista]]
|-
| [[Talaksan:Dr Honoria Acosta-Sison.jpg|center|128px]]
| [[Honoria Acosta-Sison]]
| [[gynecologist]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[propesor ng unibersidad]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[obstetrician]]
|
|
|
| [[:en:Honoria_Acosta-Sison|Honoria Acosta-Sison]]
|-
|
| [[Sergio Utleg]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]
| [[:en:Sergio_Utleg|Sergio Utleg]]
|-
| [[Talaksan:Teófilo Yldefonso 1928.jpg|center|128px]]
| [[Teófilo Yldefonso]]
| [[manlalangoy]]<br/>[[military personnel]]
|
|
|
| [[:en:Te%C3%B3filo_Yldefonso|Te%C3%B3filo Yldefonso]]
|-
|
| [[Gabriel Reyes]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[Arsobispo ng Maynila]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[bishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Gabriel_Reyes|Gabriel Reyes]]
|-
|
| [[Wenceslao Selga Padilla]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[titular bishop]]<br/>[[apostolic prefect]]<br/>[[superior]]
| [[:en:Wenceslao_Padilla|Wenceslao Padilla]]
|-
| [[Talaksan:Melissa de la Cruz at LA Time Festival of Books 2013-cropped.jpg|center|128px]]
| [[Melissa de la Cruz]]
| [[manunulat]]<br/>[[children's writer]]<br/>[[nobelista]]<br/>[[editor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[young adult author]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[Blue Bloods]]
|
| [[:en:Melissa_de_la_Cruz|Melissa de la Cruz]]
|-
| [[Talaksan:Shamcey Supsup on September 18, 2011.jpg|center|128px]]
| [[Shamcey Supsup]]
| [[modelo]]<br/>[[arkitekto]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]
|
|
|
| [[:en:Shamcey_Supsup-Lee|Shamcey Supsup-Lee]]
|-
| [[Talaksan:Anthony Villanueva 2017 stamp of the Philippines.jpg|center|128px]]
| [[Anthony Villanueva]]
| [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref><br/>[[artista]]
|
|
|
| [[:en:Anthony_Villanueva|Anthony Villanueva]]
|-
|
| [[Roel Velasco]]
| [[boksingero]]
|
|
|
| [[:en:Roel_Velasco|Roel Velasco]]
|-
| [[Talaksan:2013 AVN Awards - Mimi Miyagi (8396773441) (crop).jpg|center|128px]]
| [[Mimi Miyagi]]
| [[artistang pornograpiko]]<br/>[[modelo]]<br/>[[erotic photography model]]<br/>[[politiko]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]
|
|
|
| [[:en:Mimi_Miyagi|Mimi Miyagi]]
|-
|
| [[José Villanueva]]
| [[boksingero]]
|
|
|
| [[:en:Jos%C3%A9_Villanueva_(boxer)|Jos%C3%A9 Villanueva (boxer)]]
|-
| [[Talaksan:Amin Nazari 20191102.jpg|center|128px]]
| [[Amin Nazari]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Amin_Nazari|Amin Nazari]]
|-
|
| [[Isnilon Hapilon]]
| [[militant]]<ref name="ref_3a050fe4a1b5cdc123941a4d809de3e4cbdf86aca7a47d00e70fc73396c7692f">http://www.reuters.com/article/us-philippines-militants-idUSBRE93F09K20130416</ref><br/>[[military personnel]]
|
|
| [[Emir]]
| [[:en:Isnilon_Hapilon|Isnilon Hapilon]]
|-
|
| [[Satoshi Otomo]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Satoshi_%C5%8Ctomo|Satoshi %C5%8Ctomo]]
|-
| [[Talaksan:Pedro Abad Santos.jpg|center|128px]]
| [[Pedro Abad Santos]]
| [[politiko]]
|
|
| [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]
| [[:en:Pedro_Abad_Santos|Pedro Abad Santos]]
|-
| [[Talaksan:Van Partible by Gage Skidmore.jpg|center|128px]]
| [[Van Partible]]
| [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[direktor sa telebisyon]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Van_Partible|Van Partible]]
|-
| [[Talaksan:Satine Phoenix Porn Star Karaoke 2007-05-01 1.jpg|center|128px]]
| [[Satine Phoenix]]
| [[artista]]<br/>[[artistang pornograpiko]]<br/>[[pintor]]<br/>[[modelo]]<br/>[[online streamer]]
|
|
|
| [[:en:Satine_Phoenix|Satine Phoenix]]
|-
| [[Talaksan:Portrait of Rosalina Abejo.jpg|center|128px]]
| [[Rosalina Abejo]]
| [[Konduktor ng musika|konduktor]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_115bb190520bffe7d3b11a69f9df49b7ce90dc74fcae0be2a25876d6fbd480ac">http://www.musicsack.com/personfmt_itempk.cfm?itempk=7</ref><ref name="ref_78ef1b4c4bfd98c1b57835278aa68bfb7a82f895c16dd08902a7241396b8dd66">http://philippinemusicregistry.com.ph/main/artist/view/8</ref>
|
|
|
| [[:en:Rosalina_Abejo|Rosalina Abejo]]
|-
| [[Talaksan:Carli de Murga 20191101 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Carlie de Murga]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Carli_de_Murga|Carli de Murga]]
|-
|
| [[Gurdev Khush]]
| [[henetista]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[agronomo]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Gurdev_Khush|Gurdev Khush]]
|-
| [[Talaksan:MisaghBahadoranGlobal.jpg|center|128px]]
| [[Misagh Bahadoran]]
| [[dentist]]<br/>[[futsal player]]<br/>[[modelo]]<br/>[[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Misagh_Bahadoran|Misagh Bahadoran]]
|-
| [[Talaksan:Philippines Foreign Secretary Yasay Addresses Reporters at a News Conference (28502880421) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Perfecto R. Yasay, Jr.]]
| [[negosyante]]<br/>[[abogado]]<ref name="ref_5d9f0275a9a10a2540c3b54d54876fcc3ca330edb427fb3d32e3b7d6b2c4ce30">https://cairope.dfa.gov.ph/site-administrator/embassy-news/150-perfecto-r-yasay-jr-secretary-of-foreign-affairs</ref><br/>[[politiko]]
|
|
| [[chairperson]]<ref name="ref_a95020c6c926990cc42cba9158f1ffa3651c92e7a72951390e120a8a21ca0969">https://news.mb.com.ph/2020/06/12/former-dfa-sec-yasay-dies-73/</ref><br/>[[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<ref name="ref_7911ff1da716d452199d6d0b838df2f94f6168b660ff4836baf6ac4a4d662d24">https://newsinfo.inquirer.net/878680/ca-rejects-appointment-of-yasay</ref>
| [[:en:Perfecto_Yasay_Jr.|Perfecto Yasay Jr.]]
|-
| [[Talaksan:Ronnie del Carmen.jpg|center|128px]]
| [[Ronnie del Carmen]]
| [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[ilustrador]]<br/>[[comics artist]]<br/>[[artista]]<br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[alagad ng sining]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Ronnie_del_Carmen|Ronnie del Carmen]]
|-
| [[Talaksan:Álvaro Silva 20191101 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Álvaro Silva]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:%C3%81lvaro_Silva_(footballer)|%C3%81lvaro Silva (footballer)]]
|-
| [[Talaksan:Kevin Ray Mendoza 20120329.jpg|center|128px]]
| [[Kevin Ray Mendoza Hansen]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Kevin_Ray_Mendoza|Kevin Ray Mendoza]]
|-
|
| [[Natividad Almeda López]]
| [[abogado]]<br/>[[hukom]]
|
|
|
| [[:en:Natividad_Almeda-L%C3%B3pez|Natividad Almeda-L%C3%B3pez]]
|-
| [[Talaksan:Geena Rocero for Chromat.jpg|center|128px]]
| [[Geena Rocero]]
| [[modelo]]<br/>[[LGBTQ rights activist]]<br/>[[Playmate]]
|
|
|
| [[:en:Geena_Rocero|Geena Rocero]]
|-
| [[Talaksan:Vicky Tauli-Corpuz in Kuala-Lumpur.jpg|center|128px]]
| [[Victoria Tauli-Corpuz]]
| [[indigenous rights activist]]
|
|
| [[United Nations Special Rapporteur]]
| [[:en:Victoria_Tauli-Corpuz|Victoria Tauli-Corpuz]]
|-
| [[Talaksan:Daisuke Sato After the Game - PHI vs AFG, September 12, 2023.png|center|128px]]
| [[Daisuke Sato]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Daisuke_Sato_(footballer)|Daisuke Sato (footballer)]]
|-
| [[Talaksan:Kevin Ingresso.jpg|center|128px]]
| [[Kevin Ingreso]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Kevin_Ingreso|Kevin Ingreso]]
|-
|
| [[Oscar Jaime Llaneta Florencio]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]
|
|
| [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]
| [[:en:Oscar_Jaime_Florencio|Oscar Jaime Florencio]]
|-
| [[Talaksan:Rep. Geraldine Roman (19th Congress).jpg|center|128px]]
| [[Geraldine Roman]]
| [[mamamahayag]]<br/>[[estadista]]<br/>[[politiko]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref>
|
|
| [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]
| [[:en:Geraldine_Roman|Geraldine Roman]]
|-
| [[Talaksan:Kylie Verzosa 2022 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Kylie Verzosa]]
| [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[artista]]
|
|
|
| [[:en:Kylie_Verzosa|Kylie Verzosa]]
|-
|
| [[Tabinas Jefferson]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Jefferson_Tabinas|Jefferson Tabinas]]
|-
| [[Talaksan:Eumir felix marcial KL 2017.jpg|center|128px]]
| [[Eumir Marcial]]
| [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Eumir_Marcial|Eumir Marcial]]
|-
| [[Talaksan:Manny Jacinto at the 2018 Comic-Con International (42913094245) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Manny Jacinto]]
| [[artista sa telebisyon]]<br/>[[mananayaw]]<br/>[[artista]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Manny_Jacinto|Manny Jacinto]]
|-
| [[Talaksan:New Clark City Visit of Kayla Sanchez (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Kayla Sanchez]]
| [[manlalangoy]]<ref name="ref_71088fd3015a897b4edb05c490dbd362f030de19fdf8997617b2579e42df444f">''[[:d:Q23439984|swimrankings.net]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Kayla_Sanchez|Kayla Sanchez]]
|-
| [[Talaksan:Karen Ibasco Joins the UN Youth Climate Summit (2019) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Karen Ibasco]]
| [[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[pisiko]]
|
|
|
| [[:en:Karen_Ibasco|Karen Ibasco]]
|-
| [[Talaksan:Sarina Bolden.png|center|128px]]
| [[Sarina Bolden]]
| [[futbolista]]<ref name="ref_a4daea7bcee446c1cbd0b6a142d0b95aeef218a10a1d147d8d274272a911d962">https://www.chicagotribune.com/sports/soccer/ct-world-cup-sarina-bolden-philippines-20230725-kihxntol2zb3nhmqhvhlgmqqci-story.html</ref>
|
|
|
| [[:en:Sarina_Bolden|Sarina Bolden]]
|-
| [[Talaksan:Margielyn Didal (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Margielyn Didal]]
| [[skateboarder]]
|
|
|
| [[:en:Margielyn_Didal|Margielyn Didal]]
|-
|
| [[Rex Andrew Clement Alarcon]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic deacon]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Caceres]]
| [[:en:Rex_Andrew_Alarcon|Rex Andrew Alarcon]]
|-
| [[Talaksan:Louise Mabulo UN Young Champion of the Earth Award Ceremony Speech 3 (50750541351).jpg|center|128px]]
| [[Louise Emmanuelle Mabulo]]
| [[cook]]<br/>[[environmentalist]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[entrepreneur]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref>
|
|
|
| [[:en:Louise_Mabulo|Louise Mabulo]]
|-
| [[Talaksan:MitskiAPE180824 (13 of 116) (53941099308) (cropped 2).jpg|center|128px]]
| [[Beabadoobe]]
| [[mang-aawit-manunulat]]<ref name="ref_7f185c0ce88ceaf3e120d7aa46e91399685a365ee5391ffd639c3a94965f31df">https://www.theguardian.com/music/2024/nov/13/beabadoobee-review-02-academy-glasgow</ref><ref name="ref_bafb9b83290b96566f3ea036dee83e3d41462a1b08fd9520933aec511b33c32c">https://www.nme.com/news/music/beabadoobee-brits-interview-sabrina-carpenter-embracing-imperfection-3843092</ref>
|
|
|
| [[:en:Beabadoobee|Beabadoobee]]
|-
| [[Talaksan:Ambassador Bernardita Catalla (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Bernardita Catalla]]
| [[diplomata]]<ref name="ref_d52de4c9e9341ce796d8492efbbccf596ab8739b64f41ec585d261f18a88dee9">https://www.pna.gov.ph/articles/1098584</ref>
|
|
| [[ambassador of the Philippines to Lebanon]]
| [[:en:Bernardita_Catalla|Bernardita Catalla]]
|-
|
| [[Marinel Sumook Ubaldo]]
| [[climate activist]]
|
|
|
| [[:en:Marinel_Sumook_Ubaldo|Marinel Sumook Ubaldo]]
|-
| [[Talaksan:Bianca Bustamante 2024.jpg|center|128px]]
| [[Bianca Bustamante]]
| [[racing driver]]<br/>[[racecar driver]]
|
|
|
| [[:en:Bianca_Bustamante|Bianca Bustamante]]
|-
| [[Talaksan:PIA Leyte - Aira Villegas interview (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Aira Villegas]]
| [[boksingero]]
|
|
|
| [[:en:Aira_Villegas|Aira Villegas]]
|}
{{Wikidata list end}}
ey4aa82vm8x13z6ltp24sxd3ltdsdox
Usapang kategorya:Mga siyentipiko
15
281597
2219609
2219042
2026-08-07T18:37:42Z
ListeriaBot
79921
Wikidata list updated [V2]
2219609
wikitext
text/x-wiki
== Wala pang artikulo ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE {
?item wdt:P106 ?occupation.
?occupation wdt:P279* wd:Q864503.
?item wikibase:sitelinks ?linkcount .
}
GROUP BY ?item ?linkcount
ORDER BY DESC(?linkcount)
LIMIT 200
|columns=number,item,label:Article,P569,P570,P101,P18
|section=
|min_section=
|sort=
|links=red_only
|thumb=128
|autolist=fallback
|summary=itemnumber
}}
{| class='wikitable sortable'
! number
! item
! Article
! petsa ng kapanangakan
! petsa ng kamatayan
! field of work
! larawan
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[:d:Q144535|Q144535]]
| [[Herbert Spencer]]
| data-sort-value="1820" | 1820-04-27<br/>1820-04-28
| data-sort-value="1903" | 1903-12-08
| [[botanika]]
| [[Talaksan:Herbert Spencer.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[:d:Q11826|Q11826]]
| [[Al-Biruni]]
| data-sort-value="973" | 973-09-04
| data-sort-value="1048" | 1048-12-09
| [[pisika]]<br/>[[matematika]]<br/>[[astronomiya]]<br/>[[likas na agham]]<br/>[[kasaysayan]]<br/>[[chronology]]<br/>[[laborer]]<br/>[[Indology]]<br/>[[agham pandaigdig]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[kartograpiya]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[astrolohiya]]<br/>[[kimika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]]<br/>[[history of religions]]<br/>[[mineralohiya]]
| [[Talaksan:Al-Biruni.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[:d:Q131117|Q131117]]
| [[Maria Montessori]]
| data-sort-value="1870" | 1870-08-31
| data-sort-value="1952" | 1952-05-06
| [[pedagohiya]]
| [[Talaksan:Maria Montessori (portrait).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[:d:Q185007|Q185007]]
| [[Rita Levi-Montalcini]]
| data-sort-value="1909" | 1909-04-22
| data-sort-value="2012" | 2012-12-30
| [[neurobiology]]
| [[Talaksan:Rita Levi-Montalcini (1986).png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[:d:Q7487|Q7487]]
| [[Dorothy Hodgkin]]
| data-sort-value="1910" | 1910-05-12
| data-sort-value="1994" | 1994-07-29
| [[X-ray crystallography]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]]<br/>[[kristalograpiya]]
| [[Talaksan:Professor Dorothy Hodgkin.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[:d:Q160362|Q160362]]
| [[Theophrastus]]
| data-sort-value="-371" | -371
| data-sort-value="-287" | -287
| [[botanika]]
| [[Talaksan:Teofrasto Orto botanico head.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[:d:Q78496|Q78496]]
| [[Konrad Lorenz]]
| data-sort-value="1903" | 1903-11-07
| data-sort-value="1989" | 1989-02-27
| [[etolohiya]]<br/>[[pilosopiya]]
| [[Talaksan:Konrad Lorenz.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[:d:Q102034|Q102034]]
| [[Ronald Ross]]
| data-sort-value="1857" | 1857-05-13
| data-sort-value="1932" | 1932-09-16
| [[parasitolohiya]]<br/>[[epidemiyolohiya]]
| [[Talaksan:Ronald Ross.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[:d:Q60059|Q60059]]
| [[Albertus Magnus]]
| data-sort-value="1200" | 1200
| data-sort-value="1280" | 1280-11-15
| [[pilosopiya]]
| [[Talaksan:Tommaso da modena, ritratti di domenicani (vescovo) 1352 150cm, treviso, ex convento di san niccolò, sala del capitolo.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[:d:Q199654|Q199654]]
| [[Barbara McClintock]]
| data-sort-value="1902" | 1902-06-16
| data-sort-value="1992" | 1992-09-02
| [[henetika]]<br/>[[cytogenetics]]
| [[Talaksan:Barbara McClintock (1902-1992) shown in her laboratory in 1947.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[:d:Q462843|Q462843]]
| [[Tu Youyou]]
| data-sort-value="1930" | 1930-12-30
|
| [[parmakolohiya]]<br/>[[tradisyonal na panggagamot na Tsino]]
| [[Talaksan:D810 4987 Tu Youyou, medicine (22945001843) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[:d:Q25820|Q25820]]
| [[Thomas Young]]
| data-sort-value="1773" | 1773-06-13
| data-sort-value="1829" | 1829-05-10
| [[pisika]]<br/>[[mekanika]]<br/>[[lingguwistika]]<br/>[[agham ng mga materyal]]
| [[Talaksan:Thomas Young by Briggs.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[:d:Q229264|Q229264]]
| [[Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon]]
| data-sort-value="1707" | 1707-09-07
| data-sort-value="1788" | 1788-04-15
| [[biyolohiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[political arithmetic]]
| [[Talaksan:François Hubert Drouais - Portrait of Buffon.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[:d:Q173441|Q173441]]
| [[Abu Abdullah Muhammad al-Idrisi al-Qurtubi al-Hasani as-Sabti]]
| data-sort-value="1110" | 1110
| data-sort-value="1166" | 1166<br/>1165
| [[kartograpiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[paglalakbay]]
| [[Talaksan:Al-Idrisi, Sayr mulhimah min al-Sharq wa-al-Gharb.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[:d:Q70554|Q70554]]
| [[Hermann Emil Fischer]]
| data-sort-value="1852" | 1852-10-09
| data-sort-value="1919" | 1919-07-15
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Hermann Emil Fischer. Photograph by Atelier Victoria, 1895. Wellcome V0027668 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[:d:Q213195|Q213195]]
| [[B. F. Skinner]]
| data-sort-value="1904" | 1904-03-20
| data-sort-value="1990" | 1990-08-18
| [[sikolohiya]]<br/>[[behavioral analytics]]
| [[Talaksan:B.F. Skinner at Harvard circa 1950 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[:d:Q7426|Q7426]]
| [[Ada Yonath]]
| data-sort-value="1939" | 1939-06-22
|
| [[kristalograpiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[ribosoma]]<br/>[[biyolohiyang estruktural]]
| [[Talaksan:Ada E. Yonath.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[:d:Q204733|Q204733]]
| [[Gerty Cori]]
| data-sort-value="1896" | 1896-08-15
| data-sort-value="1957" | 1957-10-26
| [[biyokimika]]<br/>[[medisina]]
| [[Talaksan:Gerty Theresa Cori.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[:d:Q151564|Q151564]]
| [[Frederick Sanger]]
| data-sort-value="1918" | 1918-08-13
| data-sort-value="2013" | 2013-11-19
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Frederick Sanger2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[:d:Q35703|Q35703]]
| [[Gertrude B. Elion]]
| data-sort-value="1918" | 1918-01-23
| data-sort-value="1999" | 1999-02-21
| [[parmakolohiya]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Gertrude Elion (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[:d:Q84405|Q84405]]
| [[Karl Landsteiner]]
| data-sort-value="1868" | 1868-06-14
| data-sort-value="1943" | 1943-06-26
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Karl Landsteiner nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[:d:Q214565|Q214565]]
| [[Beatrix Potter]]
| data-sort-value="1866" | 1866-07-28
| data-sort-value="1943" | 1943-12-22
|
| [[Talaksan:Beatrix Potter by King cropped.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[:d:Q107402|Q107402]]
| [[Rosalyn Sussman Yalow]]
| data-sort-value="1921" | 1921-07-19
| data-sort-value="2011" | 2011-05-30
| [[biyopisika]]
| [[Talaksan:Rosalyn Yalow.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[:d:Q185777|Q185777]]
| [[Alexis Carrel]]
| data-sort-value="1873" | 1873-06-28
| data-sort-value="1944" | 1944-11-05
| [[Pag-oopera|pagtistis]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[pathophysiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[vascular surgery]]
| [[Talaksan:Alexis Carrel 1912.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[:d:Q318750|Q318750]]
| [[Stephen Hillenburg]]
| data-sort-value="1961" | 1961-08-21
| data-sort-value="2018" | 2018-11-26
| [[biyolohiyang pandagat]]<br/>[[animasyon]]<br/>[[komiks]]
| [[Talaksan:Stephen Hillenburg by Carlos Cazurro.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[:d:Q60024|Q60024]]
| [[Hermann von Helmholtz]]
| data-sort-value="1821" | 1821-08-31
| data-sort-value="1894" | 1894-09-08
| [[pisika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[sikolohiya]]
| [[Talaksan:Hermann von Helmholtz.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[:d:Q103844|Q103844]]
| [[Françoise Barré-Sinoussi]]
| data-sort-value="1947" | 1947-07-30
|
| [[birolohiya]]
| [[Talaksan:Françoise Barré-Sinoussi-press conference Dec 06th, 2008-1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[:d:Q180468|Q180468]]
| [[Albert von Szent-Györgyi Nagyrápolt]]
| data-sort-value="1893" | 1893-09-16
| data-sort-value="1986" | 1986-10-22
| [[biyokimika]]<br/>[[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Albert Szent-Györgyi.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[:d:Q154824|Q154824]]
| [[Norman Borlaug]]
| data-sort-value="1914" | 1914-03-25
| data-sort-value="2009" | 2009-09-12
| [[agronomiya]]
| [[Talaksan:Norman Borlaug.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[:d:Q200136|Q200136]]
| [[Linda B. Buck]]
| data-sort-value="1947" | 1947-01-29
|
| [[biyolohiya]]<br/>[[neurosiyensiya]]
| [[Talaksan:Linda Buck 2015 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[:d:Q43917|Q43917]]
| [[Eduard Buchner]]
| data-sort-value="1860" | 1860-05-20
| data-sort-value="1917" | 1917-08-13
| [[kimika]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Eduardbuchner.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| [[:d:Q150630|Q150630]]
| [[Camillo Golgi]]
| data-sort-value="1843" | 1843-07-07
| data-sort-value="1926" | 1926-01-21
| [[malarya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[anatomiya]]<br/>[[patolohiya]]<br/>[[agham]]
| [[Talaksan:Camillo Golgi nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[:d:Q17280087|Q17280087]]
| [[Emmanuelle Charpentier]]
| data-sort-value="1968" | 1968-12-11
|
| [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[henetika]]
| [[Talaksan:Emmanuelle Charpentier.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[:d:Q80905|Q80905]]
| [[Donald Arthur Glaser]]
| data-sort-value="1926" | 1926-09-21
| data-sort-value="2013" | 2013-02-28
| [[pisika]]
| [[Talaksan:Donald Glaser.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[:d:Q102804|Q102804]]
| [[Henri Moissan]]
| data-sort-value="1852" | 1852-09-28
| data-sort-value="1907" | 1907-02-20
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Henri Moissan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[:d:Q177681|Q177681]]
| [[Thomas Hunt Morgan]]
| data-sort-value="1866" | 1866-09-25
| data-sort-value="1945" | 1945-12-04
| [[henetika]]
| [[Talaksan:Thomas Hunt Morgan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[:d:Q26321|Q26321]]
| [[Elizabeth Blackburn]]
| data-sort-value="1948" | 1948-11-26
|
| [[biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[cytogenetics]]
| [[Talaksan:Elizabeth Blackburn CHF Heritage Day 2012 Rush 001.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[:d:Q26322|Q26322]]
| [[Carol Greider]]
| data-sort-value="1961" | 1961-04-15
|
| [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]]
| [[Talaksan:GREIDER Carol 2014 - Less vignetting.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 39
| [[:d:Q153159|Q153159]]
| [[Elias Lönnrot]]
| data-sort-value="1802" | 1802-04-09
| data-sort-value="1884" | 1884-03-19
| [[lingguwistika]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pilolohiya]]<br/>[[collecting]]<br/>[[panitikan]]
| [[Talaksan:Elias Lönnrot portrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 40
| [[:d:Q180350|Q180350]]
| [[Frederick Banting]]
| data-sort-value="1891" | 1891-11-14
| data-sort-value="1941" | 1941-02-21
| [[pisyolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]]
| [[Talaksan:Fredrick banting.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[:d:Q234224|Q234224]]
| [[Dian Fossey]]
| data-sort-value="1932" | 1932-01-16
| data-sort-value="1985" | 1985-12-26
| [[etolohiya]]
| [[Talaksan:Dian Fossey October 1968.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 42
| [[:d:Q14279|Q14279]]
| [[Giovanni Domenico Cassini]]
| data-sort-value="1625" | 1625-06-08
| data-sort-value="1712" | 1712-09-14
| [[astronomiya]]
| [[Talaksan:Giovanni Domenico Cassini.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[:d:Q4273363|Q4273363]]
| [[Frances Arnold]]
| data-sort-value="1956" | 1956-07-25
|
| [[inhinyeriyang pangkimika]]<br/>[[biocatalysis]]<br/>[[protein engineering]]<br/>[[synthetic biology]]
| [[Talaksan:Frances Arnold in 2021 at Caltech 01 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 44
| [[:d:Q15118973|Q15118973]]
| [[Aziz Sancar]]
| data-sort-value="1946" | 1946-09-08
|
| [[DNA repair]]<br/>[[Siklo ng selula|cell cycle]]<br/>[[circadian rhythm]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[DNA]]
| [[Talaksan:Aziz Sancar 0060.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| [[:d:Q107462|Q107462]]
| [[Har Gobind Khorana]]
| data-sort-value="1922" | 1922-01-09
| data-sort-value="2011" | 2011-11-09
| [[biyolohiyang molekular]]
| [[Talaksan:Har Gobind Khorana.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| [[:d:Q189488|Q189488]]
| [[Willem Einthoven]]
| data-sort-value="1860" | 1860-05-21
| data-sort-value="1927" | 1927-09-29
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Portrait of W. (Willem) Einthoven, professor of Physiology and Histology at Leiden University Icones 332.tiff|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 47
| [[:d:Q231402|Q231402]]
| [[Jacques Monod]]
| data-sort-value="1910" | 1910-02-09
| data-sort-value="1976" | 1976-05-31
| [[biyolohiya]]<br/>[[kontrasepsiyon]]
| [[Talaksan:Jacques Monod 1971.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 48
| [[:d:Q60061|Q60061]]
| [[Venkatraman Ramakrishnan]]
| data-sort-value="1952" | 1952
|
| [[biyokimika]]<br/>[[computational biology]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]
| [[Talaksan:Venki Ramakrishnan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| [[:d:Q16196017|Q16196017]]
| [[Tedros Adhanom Ghebreyesus]]
| data-sort-value="1965" | 1965-03-03
|
| [[community health]]<br/>[[kalusugang pampubliko]]<br/>[[international organization]]<br/>[[Pangangalagang pangkalusugan]]<br/>[[health administration]]<br/>[[mikrobiyolohiya]]<br/>[[politika]]<br/>[[Patakarang panlabas]]
| [[Talaksan:Tedros Adhanom Ghebreyesus September 2025.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[:d:Q189006|Q189006]]
| [[Charles Louis Alphonse Laveran]]
| data-sort-value="1845" | 1845-06-18
| data-sort-value="1922" | 1922-05-18
| [[malarya]]<br/>[[medisina]]
| [[Talaksan:Charles Laveran nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| [[:d:Q104913|Q104913]]
| [[Robert Edwards]]
| data-sort-value="1925" | 1925-09-27
| data-sort-value="2013" | 2013-04-10
| [[reproductive medicine]]
| [[Talaksan:Robert Geoffrey Edwards (2010).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[:d:Q8056214|Q8056214]]
| [[Yoshinori Ohsumi]]
| data-sort-value="1945" | 1945-02-09
|
| [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[autophagy]]
| [[Talaksan:Nobel Laureates 7428 (30679389523) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[:d:Q191026|Q191026]]
| [[Francis Galton]]
| data-sort-value="1822" | 1822-02-16
| data-sort-value="1911" | 1911-01-17
| [[Teorya ng probabilidad|probability theory]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]
| [[Talaksan:Sir Francis Galton, 1890s.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 54
| [[:d:Q214851|Q214851]]
| [[Charles Richet]]
| data-sort-value="1850" | 1850-08-26
| data-sort-value="1935" | 1935-12-04
| [[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[allergology]]<br/>[[anapilaksis]]<br/>[[human physiology]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[ewhenesya]]<br/>[[Parasikolohiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[Tuluyan]]<br/>[[Drama]]
| [[Talaksan:Charles Robert Richet nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[:d:Q6796222|Q6796222]]
| [[May-Britt Moser]]
| data-sort-value="1963" | 1963-01-04
|
| [[neurosiyensiya]]<br/>[[grid neuron]]
| [[Talaksan:May-Britt Moser (20902423978) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| [[:d:Q296047|Q296047]]
| [[Sam Harris]]
| data-sort-value="1967" | 1967-04-09
|
| [[neurosiyensiya]]<br/>[[moralidad]]<br/>[[etika]]<br/>[[mindfulness]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[criticism of religion]]<br/>[[Blog]]<br/>[[podcast show]]<br/>[[Meditasyon|pagninilay]]
| [[Talaksan:Sam Harris 2016 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[:d:Q232308|Q232308]]
| [[Selman Abraham Waksman]]
| data-sort-value="1888" | 1888-07-22
| data-sort-value="1973" | 1973-08-16
| [[biyokimika]]<br/>[[mikrobiyolohiya]]
| [[Talaksan:Selman Waksman NYWTS.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| [[:d:Q234463|Q234463]]
| [[Sydney Brenner]]
| data-sort-value="1927" | 1927-01-13
| data-sort-value="2019" | 2019-04-05
| [[biyolohiya]]
| [[Talaksan:Sydney Brenner OIST 2008 (33208371153) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 59
| [[:d:Q189564|Q189564]]
| [[Pierre Teilhard de Chardin]]
| data-sort-value="1881" | 1881-05-01
| data-sort-value="1955" | 1955-04-10
| [[pilosopiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[pastoral care]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[philosophical anthropology]]<br/>[[Christian philosophy]]<br/>[[heolohiya]]
| [[Talaksan:TeilhardP 1955.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[:d:Q106399|Q106399]]
| [[John Howard Northrop]]
| data-sort-value="1891" | 1891-07-05
| data-sort-value="1987" | 1987-05-27
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:John Howard Northrop.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[:d:Q5327|Q5327]]
| [[Adolf Butenandt]]
| data-sort-value="1903" | 1903-03-24
| data-sort-value="1995" | 1995-01-18
| [[biyokimika]]<br/>[[kimikang organiko]]
| [[Talaksan:Bad Schachen Porträt; Adolf Butenandt - W134Nr.020182c - Willy Pragher (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 62
| [[:d:Q88608397|Q88608397]]
| [[Katalin Karikó]]
| data-sort-value="1955" | 1955-01-17
|
| [[messenger RNA]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Katalin Karikó at the United States Embassy Sweden, 2023 Nobel Reception (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[:d:Q12973|Q12973]]
| [[Leopold III of Belgium]]
| data-sort-value="1901" | 1901-11-03
| data-sort-value="1983" | 1983-09-25
|
| [[Talaksan:Leopold III (1934).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| [[:d:Q76727|Q76727]]
| [[Ernst Jünger]]
| data-sort-value="1895" | 1895-03-29
| data-sort-value="1998" | 1998-02-17
| [[pilosopiya]]<br/>[[Panitikang Aleman]]<br/>[[entomolohiya]]
| [[Talaksan:Ernst Jünger vers 1920 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| [[:d:Q55008046|Q55008046]]
| [[Albert I of Belgium]]
| data-sort-value="1875" | 1875-04-08
| data-sort-value="1934" | 1934-02-17
|
| [[Talaksan:Albert I Koning der Belgen.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[:d:Q316371|Q316371]]
| [[Vladimir Vernadsky]]
| data-sort-value="1863" | 1863-02-28
| data-sort-value="1945" | 1945-01-06
| [[heolohiya]]<br/>[[kristalograpiya]]<br/>[[mineralohiya]]<br/>[[geochemistry]]<br/>[[radiogeology]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biogeochemistry]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[history of geology]]
| [[Talaksan:1934-V I Vernadsky.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[:d:Q211029|Q211029]]
| [[Edward O. Wilson]]
| data-sort-value="1929" | 1929-06-10
| data-sort-value="2021" | 2021-12-26
| [[myrmecology]]<br/>[[sociobiology]]<br/>[[natural science]]<br/>[[soolohiya]]<br/>[[entomolohiya]]<br/>[[Saribuhay|biodiversity]]<br/>[[animal ecology]]
| [[Talaksan:Edward O. Wilson, 2003 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| [[:d:Q125057|Q125057]]
| [[Richard Francis Burton]]
| data-sort-value="1821" | 1821-03-19
| data-sort-value="1890" | 1890-10-20
|
| [[Talaksan:Richard Francis Burton by Rischgitz, 1864.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| [[:d:Q92894|Q92894]]
| [[Geoffrey Hinton]]
| data-sort-value="1947" | 1947-12-06
|
| [[deep learning]]<br/>[[pagkatuto ng makina]]<br/>[[neurosiyensiya]]<br/>[[artificial neural network]]<br/>[[applied psychology]]<br/>[[artipisyal na katalinuhan]]
| [[Talaksan:Geoffrey Hinton in 2026.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 70
| [[:d:Q154782|Q154782]]
| [[Adelbert von Chamisso]]
| data-sort-value="1781" | 1781-01-30
| data-sort-value="1838" | 1838-08-21
| [[botanika]]<br/>[[soolohiya]]
| [[Talaksan:Chamisso Adelbert von 1781-1838.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[:d:Q213504|Q213504]]
| [[Charles Scott Sherrington]]
| data-sort-value="1857" | 1857-11-27
| data-sort-value="1952" | 1952-03-04
| [[neurobiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[patolohiya]]
| [[Talaksan:Prof. Charles Scott Sherrington.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| [[:d:Q75847|Q75847]]
| [[Harald zur Hausen]]
| data-sort-value="1936" | 1936-03-11
| data-sort-value="2023" | 2023-05-29
| [[birolohiya]]
| [[Talaksan:Harald zur Hausen 01.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| [[:d:Q57192|Q57192]]
| [[Gerhard Domagk]]
| data-sort-value="1895" | 1895-10-30
| data-sort-value="1964" | 1964-04-24
| [[patolohiya]]
| [[Talaksan:Gerhard Domagk nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 74
| [[:d:Q211787|Q211787]]
| [[Jules Bordet]]
| data-sort-value="1870" | 1870-06-13
| data-sort-value="1961" | 1961-04-06
| [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[immunology]]
| [[Talaksan:Jules Bordet nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 75
| [[:d:Q233965|Q233965]]
| [[Charles Nicolle]]
| data-sort-value="1866" | 1866-09-21
| data-sort-value="1936" | 1936-02-28
| [[bakteryolohiya]]
| [[Talaksan:Charles Jules Henri Nicolle. Photograph. Wellcome V0026919.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 76
| [[:d:Q170342|Q170342]]
| [[Svante Pääbo]]
| data-sort-value="1955" | 1955-04-20
|
| [[paleogenetics]]<br/>[[evolutionary anthropology]]<br/>[[human evolutionary genetics]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[evolutionary genetics]]
| [[Talaksan:Professor Svante Paabo ForMemRS (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| [[:d:Q49347|Q49347]]
| [[Melvin Calvin]]
| data-sort-value="1911" | 1911-04-08
| data-sort-value="1997" | 1997-01-08
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Melvin Calvin.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[:d:Q77174|Q77174]]
| [[Christiane Nüsslein-Volhard]]
| data-sort-value="1942" | 1942-10-20
|
| [[biyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[genetic research]]<br/>[[developmental biology]]<br/>[[embriyolohiya]]
| [[Talaksan:Christiane Nüsslein-Volhard mg 4372 cropped.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 79
| [[:d:Q115490|Q115490]]
| [[Tadeusz Reichstein]]
| data-sort-value="1897" | 1897-07-08
| data-sort-value="1996" | 1996-08-01
|
| [[Talaksan:Thadeus Reichstein ETH-Bib Portr 10137.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| [[:d:Q157224|Q157224]]
| [[Kary Mullis]]
| data-sort-value="1944" | 1944-12-28
| data-sort-value="2019" | 2019-08-07
| [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]]
| [[Talaksan:Kary Mullis.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 81
| [[:d:Q58575|Q58575]]
| [[Friedrich Wöhler]]
| data-sort-value="1800" | 1800-07-31
| data-sort-value="1882" | 1882-09-23
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Friedrich Wöhler Litho.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 82
| [[:d:Q157056|Q157056]]
| [[Samuel Hahnemann]]
| data-sort-value="1755" | 1755-04-10
| data-sort-value="1843" | 1843-07-02
| [[homeopatiya]]
| [[Talaksan:Samuel Hahnemann 1841.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 83
| [[:d:Q78478|Q78478]]
| [[Robert Bárány]]
| data-sort-value="1876" | 1876-04-22
| data-sort-value="1936" | 1936-04-08
| [[otolaryngology]]
| [[Talaksan:Robert Bárány av Lars Emil Finn.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| [[:d:Q155764|Q155764]]
| [[Robert Brown]]
| data-sort-value="1773" | 1773-12-21
| data-sort-value="1858" | 1858-06-10
| [[botanika]]<br/>[[pisyolohiya ng halaman]]<br/>[[:Kategorya:Lumot]]<br/>[[mikroskopiya]]
| [[Talaksan:Robert brown botaniker.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 85
| [[:d:Q170676|Q170676]]
| [[Roger D. Kornberg]]
| data-sort-value="1947" | 1947-04-24
|
| [[biyolohiyang estruktural]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Roger Kornberg April 2016.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| [[:d:Q57191|Q57191]]
| [[Hans Krebs]]
| data-sort-value="1900" | 1900-08-25
| data-sort-value="1981" | 1981-11-22
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Hans Adolf Krebs.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[:d:Q102379|Q102379]]
| [[Paul Berg]]
| data-sort-value="1926" | 1926-06-30
| data-sort-value="2023" | 2023-02-15
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Paul Berg in 1980.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 88
| [[:d:Q205772|Q205772]]
| [[Jared Diamond]]
| data-sort-value="1937" | 1937-09-10
|
| [[ekolohiya]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[biogeography]]
| [[Talaksan:Jared diamond.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 89
| [[:d:Q218311|Q218311]]
| [[François Jacob]]
| data-sort-value="1920" | 1920-06-17
| data-sort-value="2013" | 2013-04-20
| [[mikrobiyolohiya]]
| [[Talaksan:François Jacob nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| [[:d:Q234590|Q234590]]
| [[Christian de Duve]]
| data-sort-value="1917" | 1917-10-02
| data-sort-value="2013" | 2013-05-04
| [[biyolohiyang pangselula]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Christian de Duve.tif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 91
| [[:d:Q189803|Q189803]]
| [[Arthur Harden]]
| data-sort-value="1865" | 1865-10-12
| data-sort-value="1940" | 1940-06-17
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:ArthurHarden.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 92
| [[:d:Q7442|Q7442]]
| [[Carolyn Bertozzi]]
| data-sort-value="1966" | 1966-10-10
|
| [[kimika]]<br/>[[glycobiology]]
| [[Talaksan:Carolyn Bertozzi IMG 9384.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 93
| [[:d:Q76600|Q76600]]
| [[Manfred Eigen]]
| data-sort-value="1927" | 1927-05-09
| data-sort-value="2019" | 2019-02-06
| [[biyopisika]]
| [[Talaksan:Eigen,Manfred 1996 Göttingen.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| [[:d:Q105830|Q105830]]
| [[Baruch Samuel Blumberg]]
| data-sort-value="1925" | 1925-07-28
| data-sort-value="2011" | 2011-04-05
| [[birolohiya]]
| [[Talaksan:Baruch Samuel Blumberg by Tom Trower (NASA) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| [[:d:Q104607|Q104607]]
| [[Andrew Huxley]]
| data-sort-value="1917" | 1917-11-22
| data-sort-value="2012" | 2012-05-30
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Andrew Fielding Huxley nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 96
| [[:d:Q155375|Q155375]]
| [[Archibald Hill]]
| data-sort-value="1886" | 1886-09-26
| data-sort-value="1977" | 1977-06-03
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Archibald Vivian Hill.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[:d:Q232024|Q232024]]
| [[John James Rickard Macleod]]
| data-sort-value="1876" | 1876-09-06
| data-sort-value="1935" | 1935-03-16
| [[pisyolohiya]]<br/>[[medisina]]
| [[Talaksan:J.J.R. Macleod ca. 1928.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 98
| [[:d:Q137106|Q137106]]
| [[Howard Florey]]
| data-sort-value="1898" | 1898-09-24
| data-sort-value="1968" | 1968-02-21
|
| [[Talaksan:Howard Walter Florey 1945.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| [[:d:Q157239|Q157239]]
| [[Artturi Ilmari Virtanen]]
| data-sort-value="1895" | 1895-01-15
| data-sort-value="1973" | 1973-11-11
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:A-I-Virtanen-portrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[:d:Q59478|Q59478]]
| [[George Gamow]]
| data-sort-value="1904" | 1904-03-04
| data-sort-value="1968" | 1968-08-19
| [[Pisikang teoretikal|theoretical physics]]<br/>[[astropisika]]<br/>[[pisikang nuklear]]<br/>[[physical cosmology]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[literary activity]]<br/>[[scientific non-fiction literature]]<br/>[[popular science literature]]<br/>[[children's and young adult literature]]
| [[Talaksan:格·安·伽莫夫.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| [[:d:Q73093|Q73093]]
| [[Paul Karrer]]
| data-sort-value="1889" | 1889-04-21
| data-sort-value="1971" | 1971-06-18
| [[kimikang organiko]]
| [[Talaksan:UAZ DOK.005.059 Karrer.tif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 102
| [[:d:Q158749|Q158749]]
| [[Albert Lebrun]]
| data-sort-value="1871" | 1871-08-29
| data-sort-value="1950" | 1950-03-06
| [[politika]]
| [[Talaksan:Albert Lebrun 1932 (2).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 103
| [[:d:Q202136|Q202136]]
| [[Barry Marshall]]
| data-sort-value="1951" | 1951-09-30
|
| [[mikrobiyolohiya]]
| [[Talaksan:Barry J Marshall.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| [[:d:Q188668|Q188668]]
| [[Thom Yorke]]
| data-sort-value="1968" | 1968-10-07
|
|
| [[Talaksan:AllPointsEastAug2022 (327 of 385) (52327062411) (cropped) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 105
| [[:d:Q155914|Q155914]]
| [[Peter Simon Pallas]]
| data-sort-value="1741" | 1741-09-22
| data-sort-value="1811" | 1811-09-08
| [[soolohiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[pilolohiya]]
| [[Talaksan:Peter Simon Pallas. Stipple engraving by A. Tardieu after hi Wellcome V0004437.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[:d:Q234949|Q234949]]
| [[David Baltimore]]
| data-sort-value="1938" | 1938-03-07
| data-sort-value="2025" | 2025-09-06
| [[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[birolohiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Inhenyeriyang henetiko]]
| [[Talaksan:Dr. David Baltimore2 crop2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 107
| [[:d:Q151593|Q151593]]
| [[Olivier Messiaen]]
| data-sort-value="1908" | 1908-12-10
| data-sort-value="1992" | 1992-04-27
|
| [[Talaksan:Lezing Franse compoist Olivier Messiaen in Koninklijk Conservatorium in Den Haa, Bestanddeelnr 933-8262.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| [[:d:Q180619|Q180619]]
| [[Stephen Jay Gould]]
| data-sort-value="1941" | 1941-09-10
| data-sort-value="2002" | 2002-05-20
| [[paleontolohiya]]<br/>[[kasaysayan ng agham]]<br/>[[ebolusyon]]
| [[Talaksan:Stephen Jay Gould.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 109
| [[:d:Q115478|Q115478]]
| [[Emil Theodor Kocher]]
| data-sort-value="1841" | 1841-08-25
| data-sort-value="1917" | 1917-07-27
| [[Pag-oopera|pagtistis]]
| [[Talaksan:Emil Theodor Kocher.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| [[:d:Q52878|Q52878]]
| [[Gustaf VI Adolf of Sweden]]
| data-sort-value="1882" | 1882-11-11
| data-sort-value="1973" | 1973-09-15
| [[arkeolohiya]]<br/>[[botanika]]
| [[Talaksan:Gustaf VI Adolf of Sweden 1962.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| [[:d:Q190626|Q190626]]
| [[Aaron Klug]]
| data-sort-value="1926" | 1926-08-11
| data-sort-value="2018" | 2018-11-20
| [[kimika]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Aaron Klug 1979.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 112
| [[:d:Q216723|Q216723]]
| [[Ronald Fisher]]
| data-sort-value="1890" | 1890-02-17
| data-sort-value="1962" | 1962-07-29
| [[estadistika]]<br/>[[henetika]]
| [[Talaksan:Youngronaldfisher2.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 113
| [[:d:Q152187|Q152187]]
| [[August Krogh]]
| data-sort-value="1874" | 1874-11-15
| data-sort-value="1949" | 1949-09-13
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:August Krogh Bain 32006.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 114
| [[:d:Q191963|Q191963]]
| [[John Edward Gray]]
| data-sort-value="1800" | 1800-02-12
| data-sort-value="1875" | 1875-03-07
| [[kalikasan]]<br/>[[soolohiya]]<br/>[[botanika]]
| [[Talaksan:John Edward Gray. Photograph. Wellcome V0027572 (cropped).jpg|center|128px]]
|}
----
∑ 114 items.
{{Wikidata list end}}
h5fy69xvo3dz2g9z0iijpojyw2hdzdn
2219655
2219609
2026-08-08T03:32:57Z
ListeriaBot
79921
Wikidata list updated [V2]
2219655
wikitext
text/x-wiki
== Wala pang artikulo ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE {
?item wdt:P106 ?occupation.
?occupation wdt:P279* wd:Q864503.
?item wikibase:sitelinks ?linkcount .
}
GROUP BY ?item ?linkcount
ORDER BY DESC(?linkcount)
LIMIT 200
|columns=number,item,label:Article,P569,P570,P101,P18
|section=
|min_section=
|sort=
|links=red_only
|thumb=128
|autolist=fallback
|summary=itemnumber
}}
{| class='wikitable sortable'
! number
! item
! Article
! petsa ng kapanangakan
! petsa ng kamatayan
! field of work
! larawan
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[:d:Q144535|Q144535]]
| [[Herbert Spencer]]
| data-sort-value="1820" | 1820-04-27<br/>1820-04-28
| data-sort-value="1903" | 1903-12-08
| [[botanika]]
| [[Talaksan:Herbert Spencer.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[:d:Q11826|Q11826]]
| [[Al-Biruni]]
| data-sort-value="973" | 973-09-04
| data-sort-value="1048" | 1048-12-09
| [[pisika]]<br/>[[matematika]]<br/>[[astronomiya]]<br/>[[likas na agham]]<br/>[[kasaysayan]]<br/>[[chronology]]<br/>[[laborer]]<br/>[[Indology]]<br/>[[agham pandaigdig]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[kartograpiya]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[astrolohiya]]<br/>[[kimika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]]<br/>[[history of religions]]<br/>[[mineralohiya]]
| [[Talaksan:Al-Biruni.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[:d:Q131117|Q131117]]
| [[Maria Montessori]]
| data-sort-value="1870" | 1870-08-31
| data-sort-value="1952" | 1952-05-06
| [[pedagohiya]]
| [[Talaksan:Maria Montessori (portrait).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[:d:Q185007|Q185007]]
| [[Rita Levi-Montalcini]]
| data-sort-value="1909" | 1909-04-22
| data-sort-value="2012" | 2012-12-30
| [[neurobiology]]
| [[Talaksan:Rita Levi-Montalcini (1986).png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[:d:Q7487|Q7487]]
| [[Dorothy Hodgkin]]
| data-sort-value="1910" | 1910-05-12
| data-sort-value="1994" | 1994-07-29
| [[X-ray crystallography]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]]<br/>[[kristalograpiya]]
| [[Talaksan:Professor Dorothy Hodgkin.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[:d:Q160362|Q160362]]
| [[Theophrastus]]
| data-sort-value="-371" | -371
| data-sort-value="-287" | -287
| [[botanika]]
| [[Talaksan:Teofrasto Orto botanico head.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[:d:Q78496|Q78496]]
| [[Konrad Lorenz]]
| data-sort-value="1903" | 1903-11-07
| data-sort-value="1989" | 1989-02-27
| [[etolohiya]]<br/>[[pilosopiya]]
| [[Talaksan:Konrad Lorenz.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[:d:Q102034|Q102034]]
| [[Ronald Ross]]
| data-sort-value="1857" | 1857-05-13
| data-sort-value="1932" | 1932-09-16
| [[parasitolohiya]]<br/>[[epidemiyolohiya]]
| [[Talaksan:Ronald Ross.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[:d:Q60059|Q60059]]
| [[Albertus Magnus]]
| data-sort-value="1200" | 1200
| data-sort-value="1280" | 1280-11-15
| [[pilosopiya]]
| [[Talaksan:Tommaso da modena, ritratti di domenicani (vescovo) 1352 150cm, treviso, ex convento di san niccolò, sala del capitolo.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[:d:Q199654|Q199654]]
| [[Barbara McClintock]]
| data-sort-value="1902" | 1902-06-16
| data-sort-value="1992" | 1992-09-02
| [[henetika]]<br/>[[cytogenetics]]
| [[Talaksan:Barbara McClintock (1902-1992) shown in her laboratory in 1947.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[:d:Q462843|Q462843]]
| [[Tu Youyou]]
| data-sort-value="1930" | 1930-12-30
|
| [[parmakolohiya]]<br/>[[tradisyonal na panggagamot na Tsino]]
| [[Talaksan:D810 4987 Tu Youyou, medicine (22945001843) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[:d:Q25820|Q25820]]
| [[Thomas Young]]
| data-sort-value="1773" | 1773-06-13
| data-sort-value="1829" | 1829-05-10
| [[pisika]]<br/>[[mekanika]]<br/>[[lingguwistika]]<br/>[[agham ng mga materyal]]
| [[Talaksan:Thomas Young by Briggs.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[:d:Q229264|Q229264]]
| [[Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon]]
| data-sort-value="1707" | 1707-09-07
| data-sort-value="1788" | 1788-04-15
| [[biyolohiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[political arithmetic]]
| [[Talaksan:François Hubert Drouais - Portrait of Buffon.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[:d:Q173441|Q173441]]
| [[Abu Abdullah Muhammad al-Idrisi al-Qurtubi al-Hasani as-Sabti]]
| data-sort-value="1110" | 1110
| data-sort-value="1166" | 1166<br/>1165
| [[kartograpiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[paglalakbay]]
| [[Talaksan:Al-Idrisi, Sayr mulhimah min al-Sharq wa-al-Gharb.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[:d:Q70554|Q70554]]
| [[Hermann Emil Fischer]]
| data-sort-value="1852" | 1852-10-09
| data-sort-value="1919" | 1919-07-15
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Hermann Emil Fischer. Photograph by Atelier Victoria, 1895. Wellcome V0027668 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[:d:Q213195|Q213195]]
| [[B. F. Skinner]]
| data-sort-value="1904" | 1904-03-20
| data-sort-value="1990" | 1990-08-18
| [[sikolohiya]]<br/>[[behavioral analytics]]
| [[Talaksan:B.F. Skinner at Harvard circa 1950 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[:d:Q7426|Q7426]]
| [[Ada Yonath]]
| data-sort-value="1939" | 1939-06-22
|
| [[kristalograpiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[ribosoma]]<br/>[[biyolohiyang estruktural]]
| [[Talaksan:Ada E. Yonath.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[:d:Q204733|Q204733]]
| [[Gerty Cori]]
| data-sort-value="1896" | 1896-08-15
| data-sort-value="1957" | 1957-10-26
| [[biyokimika]]<br/>[[medisina]]
| [[Talaksan:Gerty Theresa Cori.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[:d:Q151564|Q151564]]
| [[Frederick Sanger]]
| data-sort-value="1918" | 1918-08-13
| data-sort-value="2013" | 2013-11-19
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Frederick Sanger2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[:d:Q35703|Q35703]]
| [[Gertrude B. Elion]]
| data-sort-value="1918" | 1918-01-23
| data-sort-value="1999" | 1999-02-21
| [[parmakolohiya]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Gertrude Elion (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[:d:Q84405|Q84405]]
| [[Karl Landsteiner]]
| data-sort-value="1868" | 1868-06-14
| data-sort-value="1943" | 1943-06-26
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Karl Landsteiner nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[:d:Q214565|Q214565]]
| [[Beatrix Potter]]
| data-sort-value="1866" | 1866-07-28
| data-sort-value="1943" | 1943-12-22
|
| [[Talaksan:Beatrix Potter by King cropped.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[:d:Q107402|Q107402]]
| [[Rosalyn Sussman Yalow]]
| data-sort-value="1921" | 1921-07-19
| data-sort-value="2011" | 2011-05-30
| [[biyopisika]]
| [[Talaksan:Rosalyn Yalow.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[:d:Q185777|Q185777]]
| [[Alexis Carrel]]
| data-sort-value="1873" | 1873-06-28
| data-sort-value="1944" | 1944-11-05
| [[Pag-oopera|pagtistis]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[pathophysiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[vascular surgery]]
| [[Talaksan:Alexis Carrel 1912.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[:d:Q318750|Q318750]]
| [[Stephen Hillenburg]]
| data-sort-value="1961" | 1961-08-21
| data-sort-value="2018" | 2018-11-26
| [[biyolohiyang pandagat]]<br/>[[animasyon]]<br/>[[komiks]]
| [[Talaksan:Stephen Hillenburg by Carlos Cazurro.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[:d:Q60024|Q60024]]
| [[Hermann von Helmholtz]]
| data-sort-value="1821" | 1821-08-31
| data-sort-value="1894" | 1894-09-08
| [[pisika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[sikolohiya]]
| [[Talaksan:Hermann von Helmholtz.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[:d:Q103844|Q103844]]
| [[Françoise Barré-Sinoussi]]
| data-sort-value="1947" | 1947-07-30
|
| [[birolohiya]]
| [[Talaksan:Françoise Barré-Sinoussi-press conference Dec 06th, 2008-1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[:d:Q180468|Q180468]]
| [[Albert von Szent-Györgyi Nagyrápolt]]
| data-sort-value="1893" | 1893-09-16
| data-sort-value="1986" | 1986-10-22
| [[biyokimika]]<br/>[[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Albert Szent-Györgyi.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[:d:Q154824|Q154824]]
| [[Norman Borlaug]]
| data-sort-value="1914" | 1914-03-25
| data-sort-value="2009" | 2009-09-12
| [[agronomiya]]
| [[Talaksan:Norman Borlaug.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[:d:Q200136|Q200136]]
| [[Linda B. Buck]]
| data-sort-value="1947" | 1947-01-29
|
| [[biyolohiya]]<br/>[[neurosiyensiya]]
| [[Talaksan:Linda Buck 2015 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[:d:Q43917|Q43917]]
| [[Eduard Buchner]]
| data-sort-value="1860" | 1860-05-20
| data-sort-value="1917" | 1917-08-13
| [[kimika]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Eduardbuchner.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| [[:d:Q150630|Q150630]]
| [[Camillo Golgi]]
| data-sort-value="1843" | 1843-07-07
| data-sort-value="1926" | 1926-01-21
| [[malarya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[anatomiya]]<br/>[[patolohiya]]<br/>[[agham]]
| [[Talaksan:Camillo Golgi nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[:d:Q17280087|Q17280087]]
| [[Emmanuelle Charpentier]]
| data-sort-value="1968" | 1968-12-11
|
| [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[henetika]]
| [[Talaksan:Emmanuelle Charpentier.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[:d:Q80905|Q80905]]
| [[Donald Arthur Glaser]]
| data-sort-value="1926" | 1926-09-21
| data-sort-value="2013" | 2013-02-28
| [[pisika]]
| [[Talaksan:Donald Glaser.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[:d:Q102804|Q102804]]
| [[Henri Moissan]]
| data-sort-value="1852" | 1852-09-28
| data-sort-value="1907" | 1907-02-20
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Henri Moissan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[:d:Q177681|Q177681]]
| [[Thomas Hunt Morgan]]
| data-sort-value="1866" | 1866-09-25
| data-sort-value="1945" | 1945-12-04
| [[henetika]]
| [[Talaksan:Thomas Hunt Morgan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[:d:Q26321|Q26321]]
| [[Elizabeth Blackburn]]
| data-sort-value="1948" | 1948-11-26
|
| [[biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[cytogenetics]]
| [[Talaksan:Elizabeth Blackburn CHF Heritage Day 2012 Rush 001.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[:d:Q26322|Q26322]]
| [[Carol Greider]]
| data-sort-value="1961" | 1961-04-15
|
| [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]]
| [[Talaksan:GREIDER Carol 2014 - Less vignetting.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 39
| [[:d:Q153159|Q153159]]
| [[Elias Lönnrot]]
| data-sort-value="1802" | 1802-04-09
| data-sort-value="1884" | 1884-03-19
| [[lingguwistika]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pilolohiya]]<br/>[[collecting]]<br/>[[panitikan]]
| [[Talaksan:Elias Lönnrot portrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 40
| [[:d:Q180350|Q180350]]
| [[Frederick Banting]]
| data-sort-value="1891" | 1891-11-14
| data-sort-value="1941" | 1941-02-21
| [[pisyolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]]
| [[Talaksan:Fredrick banting.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[:d:Q234224|Q234224]]
| [[Dian Fossey]]
| data-sort-value="1932" | 1932-01-16
| data-sort-value="1985" | 1985-12-26
| [[etolohiya]]
| [[Talaksan:Dian Fossey October 1968.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 42
| [[:d:Q14279|Q14279]]
| [[Giovanni Domenico Cassini]]
| data-sort-value="1625" | 1625-06-08
| data-sort-value="1712" | 1712-09-14
| [[astronomiya]]
| [[Talaksan:Giovanni Domenico Cassini.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[:d:Q4273363|Q4273363]]
| [[Frances Arnold]]
| data-sort-value="1956" | 1956-07-25
|
| [[inhinyeriyang pangkimika]]<br/>[[biocatalysis]]<br/>[[protein engineering]]<br/>[[synthetic biology]]
| [[Talaksan:Frances Arnold in 2021 at Caltech 01 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 44
| [[:d:Q15118973|Q15118973]]
| [[Aziz Sancar]]
| data-sort-value="1946" | 1946-09-08
|
| [[DNA repair]]<br/>[[Siklo ng selula|cell cycle]]<br/>[[circadian rhythm]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[DNA]]
| [[Talaksan:Aziz Sancar 0060.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| [[:d:Q107462|Q107462]]
| [[Har Gobind Khorana]]
| data-sort-value="1922" | 1922-01-09
| data-sort-value="2011" | 2011-11-09
| [[biyolohiyang molekular]]
| [[Talaksan:Har Gobind Khorana.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| [[:d:Q189488|Q189488]]
| [[Willem Einthoven]]
| data-sort-value="1860" | 1860-05-21
| data-sort-value="1927" | 1927-09-29
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Portrait of W. (Willem) Einthoven, professor of Physiology and Histology at Leiden University Icones 332.tiff|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 47
| [[:d:Q231402|Q231402]]
| [[Jacques Monod]]
| data-sort-value="1910" | 1910-02-09
| data-sort-value="1976" | 1976-05-31
| [[biyolohiya]]<br/>[[kontrasepsiyon]]
| [[Talaksan:Jacques Monod 1971.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 48
| [[:d:Q60061|Q60061]]
| [[Venkatraman Ramakrishnan]]
| data-sort-value="1952" | 1952
|
| [[biyokimika]]<br/>[[computational biology]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]
| [[Talaksan:Venki Ramakrishnan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| [[:d:Q16196017|Q16196017]]
| [[Tedros Adhanom Ghebreyesus]]
| data-sort-value="1965" | 1965-03-03
|
| [[community health]]<br/>[[kalusugang pampubliko]]<br/>[[international organization]]<br/>[[Pangangalagang pangkalusugan]]<br/>[[health administration]]<br/>[[mikrobiyolohiya]]<br/>[[politika]]<br/>[[Patakarang panlabas]]
| [[Talaksan:Tedros Adhanom Ghebreyesus September 2025.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[:d:Q189006|Q189006]]
| [[Charles Louis Alphonse Laveran]]
| data-sort-value="1845" | 1845-06-18
| data-sort-value="1922" | 1922-05-18
| [[malarya]]<br/>[[medisina]]
| [[Talaksan:Charles Laveran nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| [[:d:Q104913|Q104913]]
| [[Robert Edwards]]
| data-sort-value="1925" | 1925-09-27
| data-sort-value="2013" | 2013-04-10
| [[reproductive medicine]]
| [[Talaksan:Robert Geoffrey Edwards (2010).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[:d:Q8056214|Q8056214]]
| [[Yoshinori Ohsumi]]
| data-sort-value="1945" | 1945-02-09
|
| [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[autophagy]]
| [[Talaksan:Nobel Laureates 7428 (30679389523) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[:d:Q191026|Q191026]]
| [[Francis Galton]]
| data-sort-value="1822" | 1822-02-16
| data-sort-value="1911" | 1911-01-17
| [[Teorya ng probabilidad|probability theory]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]
| [[Talaksan:Sir Francis Galton, 1890s.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 54
| [[:d:Q214851|Q214851]]
| [[Charles Richet]]
| data-sort-value="1850" | 1850-08-26
| data-sort-value="1935" | 1935-12-04
| [[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[allergology]]<br/>[[anapilaksis]]<br/>[[human physiology]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[ewhenesya]]<br/>[[Parasikolohiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[Tuluyan]]<br/>[[Drama]]
| [[Talaksan:Charles Robert Richet nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[:d:Q296047|Q296047]]
| [[Sam Harris]]
| data-sort-value="1967" | 1967-04-09
|
| [[neurosiyensiya]]<br/>[[moralidad]]<br/>[[etika]]<br/>[[mindfulness]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[criticism of religion]]<br/>[[Blog]]<br/>[[podcast show]]<br/>[[Meditasyon|pagninilay]]
| [[Talaksan:Sam Harris 2016 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| [[:d:Q6796222|Q6796222]]
| [[May-Britt Moser]]
| data-sort-value="1963" | 1963-01-04
|
| [[neurosiyensiya]]<br/>[[grid neuron]]
| [[Talaksan:May-Britt Moser (20902423978) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[:d:Q232308|Q232308]]
| [[Selman Abraham Waksman]]
| data-sort-value="1888" | 1888-07-22
| data-sort-value="1973" | 1973-08-16
| [[biyokimika]]<br/>[[mikrobiyolohiya]]
| [[Talaksan:Selman Waksman NYWTS.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| [[:d:Q234463|Q234463]]
| [[Sydney Brenner]]
| data-sort-value="1927" | 1927-01-13
| data-sort-value="2019" | 2019-04-05
| [[biyolohiya]]
| [[Talaksan:Sydney Brenner OIST 2008 (33208371153) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 59
| [[:d:Q189564|Q189564]]
| [[Pierre Teilhard de Chardin]]
| data-sort-value="1881" | 1881-05-01
| data-sort-value="1955" | 1955-04-10
| [[pilosopiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[pastoral care]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[philosophical anthropology]]<br/>[[Christian philosophy]]<br/>[[heolohiya]]
| [[Talaksan:TeilhardP 1955.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[:d:Q5327|Q5327]]
| [[Adolf Butenandt]]
| data-sort-value="1903" | 1903-03-24
| data-sort-value="1995" | 1995-01-18
| [[biyokimika]]<br/>[[kimikang organiko]]
| [[Talaksan:Bad Schachen Porträt; Adolf Butenandt - W134Nr.020182c - Willy Pragher (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[:d:Q106399|Q106399]]
| [[John Howard Northrop]]
| data-sort-value="1891" | 1891-07-05
| data-sort-value="1987" | 1987-05-27
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:John Howard Northrop.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 62
| [[:d:Q88608397|Q88608397]]
| [[Katalin Karikó]]
| data-sort-value="1955" | 1955-01-17
|
| [[messenger RNA]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Katalin Karikó at the United States Embassy Sweden, 2023 Nobel Reception (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[:d:Q12973|Q12973]]
| [[Leopold III of Belgium]]
| data-sort-value="1901" | 1901-11-03
| data-sort-value="1983" | 1983-09-25
|
| [[Talaksan:Leopold III (1934).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| [[:d:Q76727|Q76727]]
| [[Ernst Jünger]]
| data-sort-value="1895" | 1895-03-29
| data-sort-value="1998" | 1998-02-17
| [[pilosopiya]]<br/>[[Panitikang Aleman]]<br/>[[entomolohiya]]
| [[Talaksan:Ernst Jünger vers 1920 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| [[:d:Q55008046|Q55008046]]
| [[Albert I of Belgium]]
| data-sort-value="1875" | 1875-04-08
| data-sort-value="1934" | 1934-02-17
|
| [[Talaksan:Albert I Koning der Belgen.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[:d:Q316371|Q316371]]
| [[Vladimir Vernadsky]]
| data-sort-value="1863" | 1863-02-28
| data-sort-value="1945" | 1945-01-06
| [[heolohiya]]<br/>[[kristalograpiya]]<br/>[[mineralohiya]]<br/>[[geochemistry]]<br/>[[radiogeology]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biogeochemistry]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[history of geology]]
| [[Talaksan:1934-V I Vernadsky.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[:d:Q125057|Q125057]]
| [[Richard Francis Burton]]
| data-sort-value="1821" | 1821-03-19
| data-sort-value="1890" | 1890-10-20
|
| [[Talaksan:Richard Francis Burton by Rischgitz, 1864.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| [[:d:Q211029|Q211029]]
| [[Edward O. Wilson]]
| data-sort-value="1929" | 1929-06-10
| data-sort-value="2021" | 2021-12-26
| [[myrmecology]]<br/>[[sociobiology]]<br/>[[natural science]]<br/>[[soolohiya]]<br/>[[entomolohiya]]<br/>[[Saribuhay|biodiversity]]<br/>[[animal ecology]]
| [[Talaksan:Edward O. Wilson, 2003 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| [[:d:Q92894|Q92894]]
| [[Geoffrey Hinton]]
| data-sort-value="1947" | 1947-12-06
|
| [[deep learning]]<br/>[[pagkatuto ng makina]]<br/>[[neurosiyensiya]]<br/>[[artificial neural network]]<br/>[[applied psychology]]<br/>[[artipisyal na katalinuhan]]
| [[Talaksan:Geoffrey Hinton in 2026.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 70
| [[:d:Q154782|Q154782]]
| [[Adelbert von Chamisso]]
| data-sort-value="1781" | 1781-01-30
| data-sort-value="1838" | 1838-08-21
| [[botanika]]<br/>[[soolohiya]]
| [[Talaksan:Chamisso Adelbert von 1781-1838.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[:d:Q213504|Q213504]]
| [[Charles Scott Sherrington]]
| data-sort-value="1857" | 1857-11-27
| data-sort-value="1952" | 1952-03-04
| [[neurobiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[patolohiya]]
| [[Talaksan:Prof. Charles Scott Sherrington.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| [[:d:Q75847|Q75847]]
| [[Harald zur Hausen]]
| data-sort-value="1936" | 1936-03-11
| data-sort-value="2023" | 2023-05-29
| [[birolohiya]]
| [[Talaksan:Harald zur Hausen 01.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| [[:d:Q57192|Q57192]]
| [[Gerhard Domagk]]
| data-sort-value="1895" | 1895-10-30
| data-sort-value="1964" | 1964-04-24
| [[patolohiya]]
| [[Talaksan:Gerhard Domagk nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 74
| [[:d:Q211787|Q211787]]
| [[Jules Bordet]]
| data-sort-value="1870" | 1870-06-13
| data-sort-value="1961" | 1961-04-06
| [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[immunology]]
| [[Talaksan:Jules Bordet nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 75
| [[:d:Q233965|Q233965]]
| [[Charles Nicolle]]
| data-sort-value="1866" | 1866-09-21
| data-sort-value="1936" | 1936-02-28
| [[bakteryolohiya]]
| [[Talaksan:Charles Jules Henri Nicolle. Photograph. Wellcome V0026919.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 76
| [[:d:Q77174|Q77174]]
| [[Christiane Nüsslein-Volhard]]
| data-sort-value="1942" | 1942-10-20
|
| [[biyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[genetic research]]<br/>[[developmental biology]]<br/>[[embriyolohiya]]
| [[Talaksan:Christiane Nüsslein-Volhard mg 4372 cropped.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| [[:d:Q49347|Q49347]]
| [[Melvin Calvin]]
| data-sort-value="1911" | 1911-04-08
| data-sort-value="1997" | 1997-01-08
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Melvin Calvin.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[:d:Q170342|Q170342]]
| [[Svante Pääbo]]
| data-sort-value="1955" | 1955-04-20
|
| [[paleogenetics]]<br/>[[evolutionary anthropology]]<br/>[[human evolutionary genetics]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[evolutionary genetics]]
| [[Talaksan:Professor Svante Paabo ForMemRS (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 79
| [[:d:Q115490|Q115490]]
| [[Tadeusz Reichstein]]
| data-sort-value="1897" | 1897-07-08
| data-sort-value="1996" | 1996-08-01
|
| [[Talaksan:Thadeus Reichstein ETH-Bib Portr 10137.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| [[:d:Q157224|Q157224]]
| [[Kary Mullis]]
| data-sort-value="1944" | 1944-12-28
| data-sort-value="2019" | 2019-08-07
| [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]]
| [[Talaksan:Kary Mullis.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 81
| [[:d:Q58575|Q58575]]
| [[Friedrich Wöhler]]
| data-sort-value="1800" | 1800-07-31
| data-sort-value="1882" | 1882-09-23
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Friedrich Wöhler Litho.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 82
| [[:d:Q157056|Q157056]]
| [[Samuel Hahnemann]]
| data-sort-value="1755" | 1755-04-10
| data-sort-value="1843" | 1843-07-02
| [[homeopatiya]]
| [[Talaksan:Samuel Hahnemann 1841.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 83
| [[:d:Q78478|Q78478]]
| [[Robert Bárány]]
| data-sort-value="1876" | 1876-04-22
| data-sort-value="1936" | 1936-04-08
| [[otolaryngology]]
| [[Talaksan:Robert Bárány av Lars Emil Finn.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| [[:d:Q155764|Q155764]]
| [[Robert Brown]]
| data-sort-value="1773" | 1773-12-21
| data-sort-value="1858" | 1858-06-10
| [[botanika]]<br/>[[pisyolohiya ng halaman]]<br/>[[:Kategorya:Lumot]]<br/>[[mikroskopiya]]
| [[Talaksan:Robert brown botaniker.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 85
| [[:d:Q57191|Q57191]]
| [[Hans Krebs]]
| data-sort-value="1900" | 1900-08-25
| data-sort-value="1981" | 1981-11-22
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Hans Adolf Krebs.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| [[:d:Q102379|Q102379]]
| [[Paul Berg]]
| data-sort-value="1926" | 1926-06-30
| data-sort-value="2023" | 2023-02-15
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Paul Berg in 1980.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[:d:Q170676|Q170676]]
| [[Roger D. Kornberg]]
| data-sort-value="1947" | 1947-04-24
|
| [[biyolohiyang estruktural]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Roger Kornberg April 2016.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 88
| [[:d:Q205772|Q205772]]
| [[Jared Diamond]]
| data-sort-value="1937" | 1937-09-10
|
| [[ekolohiya]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[biogeography]]
| [[Talaksan:Jared diamond.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 89
| [[:d:Q218311|Q218311]]
| [[François Jacob]]
| data-sort-value="1920" | 1920-06-17
| data-sort-value="2013" | 2013-04-20
| [[mikrobiyolohiya]]
| [[Talaksan:François Jacob nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| [[:d:Q234590|Q234590]]
| [[Christian de Duve]]
| data-sort-value="1917" | 1917-10-02
| data-sort-value="2013" | 2013-05-04
| [[biyolohiyang pangselula]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Christian de Duve.tif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 91
| [[:d:Q189803|Q189803]]
| [[Arthur Harden]]
| data-sort-value="1865" | 1865-10-12
| data-sort-value="1940" | 1940-06-17
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:ArthurHarden.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 92
| [[:d:Q7442|Q7442]]
| [[Carolyn Bertozzi]]
| data-sort-value="1966" | 1966-10-10
|
| [[kimika]]<br/>[[glycobiology]]
| [[Talaksan:Carolyn Bertozzi IMG 9384.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 93
| [[:d:Q76600|Q76600]]
| [[Manfred Eigen]]
| data-sort-value="1927" | 1927-05-09
| data-sort-value="2019" | 2019-02-06
| [[biyopisika]]
| [[Talaksan:Eigen,Manfred 1996 Göttingen.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| [[:d:Q105830|Q105830]]
| [[Baruch Samuel Blumberg]]
| data-sort-value="1925" | 1925-07-28
| data-sort-value="2011" | 2011-04-05
| [[birolohiya]]
| [[Talaksan:Baruch Samuel Blumberg by Tom Trower (NASA) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| [[:d:Q104607|Q104607]]
| [[Andrew Huxley]]
| data-sort-value="1917" | 1917-11-22
| data-sort-value="2012" | 2012-05-30
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Andrew Fielding Huxley nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 96
| [[:d:Q155375|Q155375]]
| [[Archibald Hill]]
| data-sort-value="1886" | 1886-09-26
| data-sort-value="1977" | 1977-06-03
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Archibald Vivian Hill.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[:d:Q232024|Q232024]]
| [[John James Rickard Macleod]]
| data-sort-value="1876" | 1876-09-06
| data-sort-value="1935" | 1935-03-16
| [[pisyolohiya]]<br/>[[medisina]]
| [[Talaksan:J.J.R. Macleod ca. 1928.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 98
| [[:d:Q157239|Q157239]]
| [[Artturi Ilmari Virtanen]]
| data-sort-value="1895" | 1895-01-15
| data-sort-value="1973" | 1973-11-11
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:A-I-Virtanen-portrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| [[:d:Q59478|Q59478]]
| [[George Gamow]]
| data-sort-value="1904" | 1904-03-04
| data-sort-value="1968" | 1968-08-19
| [[Pisikang teoretikal|theoretical physics]]<br/>[[astropisika]]<br/>[[pisikang nuklear]]<br/>[[physical cosmology]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[literary activity]]<br/>[[scientific non-fiction literature]]<br/>[[popular science literature]]<br/>[[children's and young adult literature]]
| [[Talaksan:格·安·伽莫夫.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[:d:Q73093|Q73093]]
| [[Paul Karrer]]
| data-sort-value="1889" | 1889-04-21
| data-sort-value="1971" | 1971-06-18
| [[kimikang organiko]]
| [[Talaksan:UAZ DOK.005.059 Karrer.tif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| [[:d:Q137106|Q137106]]
| [[Howard Florey]]
| data-sort-value="1898" | 1898-09-24
| data-sort-value="1968" | 1968-02-21
|
| [[Talaksan:Howard Walter Florey 1945.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 102
| [[:d:Q158749|Q158749]]
| [[Albert Lebrun]]
| data-sort-value="1871" | 1871-08-29
| data-sort-value="1950" | 1950-03-06
| [[politika]]
| [[Talaksan:Albert Lebrun 1932 (2).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 103
| [[:d:Q202136|Q202136]]
| [[Barry Marshall]]
| data-sort-value="1951" | 1951-09-30
|
| [[mikrobiyolohiya]]
| [[Talaksan:Barry J Marshall.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| [[:d:Q188668|Q188668]]
| [[Thom Yorke]]
| data-sort-value="1968" | 1968-10-07
|
|
| [[Talaksan:AllPointsEastAug2022 (327 of 385) (52327062411) (cropped) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 105
| [[:d:Q155914|Q155914]]
| [[Peter Simon Pallas]]
| data-sort-value="1741" | 1741-09-22
| data-sort-value="1811" | 1811-09-08
| [[soolohiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[pilolohiya]]
| [[Talaksan:Peter Simon Pallas. Stipple engraving by A. Tardieu after hi Wellcome V0004437.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[:d:Q234949|Q234949]]
| [[David Baltimore]]
| data-sort-value="1938" | 1938-03-07
| data-sort-value="2025" | 2025-09-06
| [[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[birolohiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Inhenyeriyang henetiko]]
| [[Talaksan:Dr. David Baltimore2 crop2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 107
| [[:d:Q151593|Q151593]]
| [[Olivier Messiaen]]
| data-sort-value="1908" | 1908-12-10
| data-sort-value="1992" | 1992-04-27
|
| [[Talaksan:Lezing Franse compoist Olivier Messiaen in Koninklijk Conservatorium in Den Haa, Bestanddeelnr 933-8262.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| [[:d:Q180619|Q180619]]
| [[Stephen Jay Gould]]
| data-sort-value="1941" | 1941-09-10
| data-sort-value="2002" | 2002-05-20
| [[paleontolohiya]]<br/>[[kasaysayan ng agham]]<br/>[[ebolusyon]]
| [[Talaksan:Stephen Jay Gould.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 109
| [[:d:Q115478|Q115478]]
| [[Emil Theodor Kocher]]
| data-sort-value="1841" | 1841-08-25
| data-sort-value="1917" | 1917-07-27
| [[Pag-oopera|pagtistis]]
| [[Talaksan:Emil Theodor Kocher.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| [[:d:Q52878|Q52878]]
| [[Gustaf VI Adolf of Sweden]]
| data-sort-value="1882" | 1882-11-11
| data-sort-value="1973" | 1973-09-15
| [[arkeolohiya]]<br/>[[botanika]]
| [[Talaksan:Gustaf VI Adolf of Sweden 1962.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| [[:d:Q190626|Q190626]]
| [[Aaron Klug]]
| data-sort-value="1926" | 1926-08-11
| data-sort-value="2018" | 2018-11-20
| [[kimika]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Aaron Klug 1979.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 112
| [[:d:Q216723|Q216723]]
| [[Ronald Fisher]]
| data-sort-value="1890" | 1890-02-17
| data-sort-value="1962" | 1962-07-29
| [[estadistika]]<br/>[[henetika]]
| [[Talaksan:Youngronaldfisher2.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 113
| [[:d:Q122972|Q122972]]
| [[Louis Agassiz]]
| data-sort-value="1807" | 1807-05-28
| data-sort-value="1873" | 1873-12-14
| [[botanika]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[Glasyolohiya]]<br/>[[Iktiyolohiya]]<br/>[[biyolohiya]]
| [[Talaksan:Louis Agassiz H6.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 114
| [[:d:Q152187|Q152187]]
| [[August Krogh]]
| data-sort-value="1874" | 1874-11-15
| data-sort-value="1949" | 1949-09-13
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:August Krogh Bain 32006.jpg|center|128px]]
|}
----
∑ 114 items.
{{Wikidata list end}}
h6kh0t3i5t3bqwkivlmvp4s1n8371tj
Padron:TV Patrol
10
286169
2219696
1693677
2026-08-08T05:24:28Z
~2026-43549-24
165052
removed.
2219696
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = TV Patrol
|title = [[TV Patrol]]
|state = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist
|group1 = Anchor
|image =
|list1 =
{{Navbox|subgroup
|group1 = Current
|list1 =
* [[Noli de Castro]]
* [[Ted Failon]]
* [[Bernadette Sembrano]]
* [[Alvin Elchico]]
* Zen Hernandez
|group2 = Former
|list2 =
* [[Robert Arevalo]]
* [[Frankie Evangelista]]
* [[Mel Tiangco]]
* [[Kata Inocencio]]
* [[Korina Sanchez]]
* [[Henry Omaga-Diaz]]
* [[Aljo Bendijo]]
* [[Julius Babao]]
* [[Karen Davila]]
* [[Ces Drilon]]
* [[Alex Santos (newscaster)|Alex Santos]]
* [[Pinky Webb]]
}}
|group2 = Segment anchor
|list2 =
{{Navbox|subgroup
|group1 = Current
|list1 =
* [[Marc Logan (broadcast journalist)|Marc Logan]]
* [[Kim Atienza]]
* [[Bernadette Sembrano]]
* [[Gretchen Fullido]]
* [[Ganiel Krishnan]]
* MJ Felipe
* [[Winnie Cordero]]
|group2 = Former
|list2 =
* [[Ernie Baron]]
* [[Christine Bersola-Babao]]
* [[Phoemela Baranda]]
* [[Ginger Conejero]]
* [[Niña Corpuz]]
}}
|group3 = Regional versions
|list3 =
* [[TV Patrol Bicol|Bicol]]
* [[TV Patrol Cagayan Valley|Cagayan Valley]]
* [[TV Patrol Caraga|Caraga]]
* [[TV Patrol Pampanga|Central Luzon]]
* [[TV Patrol Central Mindanao|Central Mindanao]]
* [[TV Patrol Central Visayas|Central Visayas]]
* [[TV Patrol Chavacano|Chavacano]]
* [[TV Patrol Tacloban|Eastern Visayas]]
* [[TV Patrol Ilocos|Ilocos]]
* [[TV Patrol Negros|Negros]]
* [[TV Patrol North Central Luzon|North Central Luzon]]
* [[TV Patrol Northern Luzon|Northern Luzon]]
* [[TV Patrol Northern Mindanao|Northern Mindanao]]
* [[TV Patrol Palawan|Palawan]]
* [[TV Patrol Iloilo|Panay]]
* [[TV Patrol Socsksargen|Socsksargen]]
* [[TV Patrol Southern Mindanao|Southern Mindanao]]
* [[TV Patrol Southern Tagalog|Southern Tagalog]]
|group4 = Defunct regional versions
|list4 =
* 4 (1988-1995)/Bacolod
* Baguio
* Butuan
* Cagayan de Oro
* Cebu
* Dagupan (1999-2006)
* Dumaguete
* Iligan
* Iloilo
* Laoag (1997-2008)
* Legazpi
* Mindanao (1989-1997; 2001-2005)/Davao
* [[TV Patrol Northwestern Mindanao|Northwestern Mindanao]]
* [[Nuebe Patrol]]
* Pampanga
* Tacloban
* Western Visayas (1998-2001)
* Zamboanga
}}<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Category:News television navigational boxes]]
[[Category:Philippine television network and channel navigational boxes]]
</noinclude>
ciz0v0o0h3jbqqubdtmszlb7kcx7h7b
2219697
2219696
2026-08-08T05:35:42Z
~2026-43549-24
165052
/* */ Updated navbox info
2219697
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = TV Patrol
|title = [[TV Patrol]]
|state = {{{state|autocollapse}}}
|listclass = hlist
|group1 = Anchor
|image =
|list1 =
{{Navbox|subgroup
|group1 = Current
|list1 =
* [[Noli de Castro]]
* [[Ted Failon]]
* [[Bernadette Sembrano]]
* [[Alvin Elchico]]
* Zen Hernandez
|group2 = Former
|list2 =
* [[Robert Arevalo]]
* [[Frankie Evangelista]]
* [[Mel Tiangco]]
* [[Kata Inocencio]]
* [[Korina Sanchez]]
* [[Henry Omaga-Diaz]]
* [[Aljo Bendijo]]
* [[Julius Babao]]
* [[Karen Davila]]
* [[Ces Drilon]]
* [[Alex Santos (newscaster)|Alex Santos]]
* [[Pinky Webb]]
}}
|group2 = Segment anchor
|list2 =
{{Navbox|subgroup
|group1 = Current
|list1 =
* [[Marc Logan (broadcast journalist)|Marc Logan]]
* [[Kim Atienza]]
* [[Bernadette Sembrano]]
* [[Gretchen Fullido]]
* [[Ganiel Krishnan]]
* MJ Felipe
* [[Winnie Cordero]]
|group2 = Former
|list2 =
* [[Ernie Baron]]
* [[Christine Bersola-Babao]]
* [[Phoemela Baranda]]
* [[Ginger Conejero]]
* [[Niña Corpuz]]
}}
|group3 = Regional versions
|list3 =
* [[TV Patrol Bicol|Bicol]]
* [[TV Patrol Cagayan Valley|Cagayan Valley]]
* [[TV Patrol Caraga|Caraga]]
* [[TV Patrol Pampanga|Central Luzon]]
* [[TV Patrol Central Mindanao|Central Mindanao]]
* [[TV Patrol Central Visayas|Central Visayas]]
* [[TV Patrol Chavacano|Chavacano]]
* [[TV Patrol Tacloban|Eastern Visayas]]
* [[TV Patrol Ilocos|Ilocos]]
* [[TV Patrol Negros|Negros]]
* [[TV Patrol North Central Luzon|North Central Luzon]]
* [[TV Patrol Northern Luzon|Northern Luzon]]
* [[TV Patrol Northern Mindanao|Northern Mindanao]]
* [[TV Patrol Palawan|Palawan]]
* [[TV Patrol Iloilo|Panay]]
* [[TV Patrol Socsksargen|Socsksargen]]
* [[TV Patrol Southern Mindanao|Southern Mindanao]]
* [[TV Patrol Southern Tagalog|Southern Tagalog]]
|group4 = Defunct regional versions
|list4 =
* 4 (1988-1995)/Bacolod
* Baguio
* Butuan
* Cagayan de Oro
* Cebu
* Cotabato
* Dagupan (1999-2006)
* Dumaguete
* Isabela
* Iligan
* Iloilo
* Laoag (1997-2008)
* Legazpi
* Mindanao (1989-1997; 2001-2005)/Davao
* [[TV Patrol Northwestern Mindanao|Northwestern Mindanao]]
* [[Nuebe Patrol]]
* Pampanga
* Tacloban
* Tuguegarao
* Western Visayas (1998-2001)
* Zamboanga
}}<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Category:News television navigational boxes]]
[[Category:Philippine television network and channel navigational boxes]]
</noinclude>
rx9l701p5wpazqrk1wgbgdaq4vorh76
COVID-19
0
294878
2219622
2187475
2026-08-07T23:41:44Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2219622
wikitext
text/x-wiki
{{About|sakit|birus|Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|epidemya|Pandemya ng COVID-19|isa pang nakamamatay na sakit dulot ng koronabirus noong 2019|Middle East respiratory syndrome}}
{{Infobox medical condition (new)
| name = ''Sakit sa coronavirus 2019''<br />(COVID-19)
| synonyms =
* "Coronavirus"
*''2019-nCoV acute respiratory disease''
*''Novel coronavirus pneumonia''<ref>{{Cite web|url=https://www.thelancet.com/pdfs/journals/lancet/PIIS0140-6736(20)30211-7.pdf|title=Epidemiological and clinical characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study|last=|first=|date=14 February 2020|website=The Lancet|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Han|first=Xiaoyu|last2=Cao|first2=Yukun|last3=Jiang|first3=Nanchuan|last4=Chen|first4=Yan|last5=Alwalid|first5=Osamah|last6=Zhang|first6=Xin|last7=Gu|first7=Jin|last8=Dai|first8=Meng|last9=Liu|first9=Jie|last10=Zhu|first10=Wanyue|last11=Zheng|first11=Chuansheng|title=Novel Coronavirus Pneumonia (COVID-19) Progression Course in 17 Discharged Patients: Comparison of Clinical and Thin-Section CT Features During Recovery|url=https://academic.oup.com/cid/advance-article/doi/10.1093/cid/ciaa271/5813539|journal=Clinical Infectious Diseases|language=en|doi=10.1093/cid/ciaa271}}</ref>
| image = Symptoms of coronavirus disease 2019 (cropped).png
| width =
| alt =
| caption = Mga sintomas
| pronounce =
| specialty = [[Infectious disease (medical specialty)|Nakahahawang sakit]]
| symptoms = Lagnat, ubo, pangangapos ng hininga<ref name="CDC2020Sym"/>
| complications = [[Viral pneumonia|Pneumonia]], [[ARDS]], [[Acute kidney injury|paghinto ng bato]]
| onset = [[Yugto ng inkubasyon]] karaniwang 5–6 araw (maaaring nasa pagitan ng 2–14 araw)
| duration =
| types =
| causes = [[Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|SARS-CoV-2]]
| risks = Pagbibiyahe, pagkalantad sa virus
| diagnosis = [[Reverse transcription polymerase chain reaction|pagsusuring rRT-PCR]], [[iskanang CT]]
| differential =
| prevention = [[Paghuhugas ng kamay]], [[kuwarantina]], [[panlipunang pagdidistansya|pisikal na pagpapalayo]]
| treatment = [[Symptomatic treatment|Sintomatiko]] and [[supportive treatment|pag-aalalay]]
| medication =
| prognosis =
| frequency = {{Cases in 2019–20 coronavirus pandemic|confirmed|editlink=|ref=yes}} kumpirmadong kaso
| deaths = {{Cases in 2019–20 coronavirus pandemic|deaths|editlink=|ref=yes}} ({{Cases in 2019–20 coronavirus pandemic|ratio|editlink=|ref=no}} ng kumpirmadong kaso){{Cases in 2019–20 coronavirus pandemic|ref=yes}}
}}
Ang '''''sakit sa coronavirus 2019'''''<ref>{{cite|url=https://www.epa.gov/lep/tagalog-covid19|title=Sakit sa Coronavirus 2019 (COVID-19)|publisher=Environmental Protection Agency}}</ref> o '''''coronavirus disease 2019''''' ('''COVID-19''')<ref>{{cite report|url=https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200211-sitrep-22-ncov.pdf|title=Novel Coronavirus (2019-nCoV): situation report, 22|last=|first=|date=February 11, 2020|publisher=[[World Health Organization]]|issue=|doi=|volume=|pmid=|access-date=|vauthors=((World Health Organization))|year=}}</ref> na dating kilala bilang '''''2019-nCoV acute respiratory disease''''', ay isang nakahahawang sakit dulot ng [[SARS-CoV-2]], isang birus na may kaugnayan sa [[Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus|SARS-CoV]].<ref name="autogenerated2">{{Cite journal|last=Gorbalenya|first=Alexander E.|date=2020-02-11|title=Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus – The species and its viruses, a statement of the Coronavirus Study Group|url=https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2020.02.07.937862v1|journal=bioRxiv|language=en|pages=2020.02.07.937862|doi=10.1101/2020.02.07.937862|access-date=11 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200211175138/https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2020.02.07.937862v1|archive-date=11 February 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-china-51466362|title=Coronavirus disease named Covid-19|date=2020-02-11|work=[[BBC News]]|access-date=2020-02-11|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20200211162411/https://www.bbc.com/news/world-asia-china-51466362|archive-date=11 February 2020|url-status=live}}</ref> Naitala ang mga unang kaso nito sa [[Wuhan]], kabisera ng [[Hubei|lalawigan ng Hubei]], sa [[Tsina]] noong Disyembre 2019, at mula noon ay kumalat sa buong mundo, na humantong sa nagpapatuloy na [[pandemya ng COVID-19]].<ref name="Hui14Jan2020">{{cite journal|author-last1=Hui|author-last10=Drosten|doi=10.1016/j.ijid.2020.01.009|pmid=31953166|pages=264–66|issue=|volume=91|date=February 2020|journal=Int J Infect Dis|title=The continuing 2019-nCoV epidemic threat of novel coronaviruses to global health—The latest 2019 novel coronavirus outbreak in Wuhan, China|author-first12=E.|author-last12=Petersen|author-first11=A.|author-last11=Zumla|author-link10=Christian Drosten|author-first10=Christian|author-first9=Z. A.|author-first1=D. S.|author-last9=Memish|author-first8=T. D.|author-last8=Mchugh|author-first7=G.|author-last7=Ippolito|author-first6=O.|author-last6=Dar|author-first5=R.|author-last5=Kock|author-first4=F.|author-last4=Ntoumi|author-first3=T. A.|author-last3=Madani|author2=I. Azhar E.|doi-access=free}}</ref><ref name="WHOPandemic">{{cite press release|title=WHO Director-General's opening remarks at the media briefing on COVID-19|website=[[World Health Organization]] (WHO)|date=11 March 2020|url=https://www.who.int/dg/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-at-the-media-briefing-on-covid-19---11-march-2020|access-date=12 March 2020|url-status=live}}</ref> Kabilang sa mga [[sintomas]] nito ang [[lagnat]], [[ubo]], at [[pangangapos ng hinihinga]].<ref name="CDCSym">{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/symptoms.html|title=Symptoms of Novel Coronavirus (2019-nCoV)|date=10 February 2020|website=www.cdc.gov|access-date=11 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130202038/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/symptoms.html|archive-date=30 January 2020|url-status=live}}</ref> Kabilang sa mga iba pang sintomas ang [[Myalgia|kirot sa kalamnan]], [[Sputum|pag-uuhog]], [[pagtatae]], [[pamamaga ng lalamunan]], [[Loss of smell|pagkawala ng pang-amoy]], at sakit sa tiyan.<ref name="CDC2020Sym" /><ref name="whoqa">{{cite web|url=https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses|title=Q&A on coronaviruses (COVID-19)|url-status=live|access-date=11 March 2020|publisher=[[World Health Organization]] (WHO)}}</ref><ref name="entuk-anosmia">{{cite web|url=https://www.entuk.org/loss-sense-smell-marker-covid-19-infection|title=Loss of sense of smell as marker of COVID-19 infection|last=Hopkins|first=Claire|date=|website=Ear, Nose and Throat surgery body of United Kingdom|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527203954/https://www.entuk.org/sites/default/files/files/Loss%20of%20sense%20of%20smell%20as%20marker%20of%20COVID.pdf|archive-date=2020-05-27|access-date=|accessdate=2020-03-28}}</ref> Habang nagreresulta ang karahiman ng kaso sa mga di-malubhang sintomas, maaaring humantong ang ilan sa [[pulmonya]] at [[Multi-organ failure|pagkasira ng iilang sangkap]].<ref name="Hui14Jan2020" /><ref name="WHO-q-a">{{cite web|url=https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses|title=Q&A on coronaviruses|website=[[World Health Organization]] (WHO)|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200120174649/https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses|archive-date=20 January 2020|access-date=27 January 2020|name-list-format=vanc}}</ref> Noong pagsapit ng {{Cases in 2019–20 coronavirus pandemic|date|editlink=|ref=no}}, higit sa {{Cases in 2019–20 coronavirus pandemic|conround|editlink=|ref=no}} kaso ng COVID-19 ay naitala sa higit sa 200 bansa at teritoryo, na nagresulta sa kamatayan ng humigit-kumulang sa {{Cases in 2019–20 coronavirus pandemic|dround|editlink=|ref=no}}.<ref name="WOM2">{{cite web|title=Coronavirus Update (Live): 935,957 Cases and 47,245 Deaths from COVID-19 Virus Outbreak - Worldometer|url=https://www.worldometers.info/coronavirus/|website=www.worldometers.info|accessdate=2 April 2020|language=en}}</ref> Higit sa {{Cases in 2019–20 coronavirus pandemic|recround|editlink=|ref=no}} katao ang gumaling na.<ref name="WOM2" />
<!-- 3) Spread and diagnosis -->
<!-- DO NOT INTERFERE WITH THE SECTION BEGIN/END TAGS, AS IT WILL BREAK THE PANDEMIC ARTICLE --><section begin="Spread"/>Karaniwang [[Transmission (medicine)|naipapasa]] ang sakit sa mga ibang tao sa malapitang pakikitungo,{{efn|Binibigyang-kahulugan ang malapitang pakikitungo bilang isang metro (~3.3 talampakan) ng WHO<ref name="WHO2020QA">{{cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses|title=Q&A on coronaviruses (COVID-19)|date=17 April 2020|work=[[World Health Organization]] (WHO) | archive-url=https://web.archive.org/web/20200514224315/https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-coronaviruses | archive-date=14 May 2020 | url-status=live | access-date=14 May 2020}}</ref> at ~1.8 metro (6 talampakan) ng CDC.<ref>{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/how-covid-spreads.html |title=How COVID-19 Spreads |date=2 April 2020|website=[[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC) |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200403001235/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prepare/transmission.html|archive-date=April 3, 2020|access-date=April 3, 2020}}</ref>|name=|group=}} kadalasan sa pamamagitan ng mga [[Respiratory droplet|maliit na patak]] kapag umuubo,{{efn|Ang ubo na hindi natakpan ay maaaring maglakbay hanggang 8.2 metro (27 talampakan).<ref name="Bourouiba, JAMA, 26 March">{{cite journal | vauthors = Bourouiba L | title = Turbulent Gas Clouds and Respiratory Pathogen Emissions: Potential Implications for Reducing Transmission of COVID-19 | journal = JAMA | date = March 2020 | pmid = 32215590 | doi = 10.1001/jama.2020.4756 | doi-access = free }}</ref>}} bumabahing, at nagsasalita.<ref name="WHO2020QA">{{cite web|url=https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses|title=Q&A on coronaviruses|work=[[World Health Organization]]|date=11 February 2020|access-date=24 February 2020}}</ref><ref>{{cite web|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)—Transmission|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prepare/transmission.html|website=Centers for Disease Control and Prevention|accessdate=23 March 2020|language=en-us|date=17 March 2020}}</ref><ref name="ECDCQA">{{cite web|url=https://www.ecdc.europa.eu/en/covid-19/questions-answers|title=Q & A on COVID-19|website=European Centre for Disease Prevention and Control|access-date=30 April 2020}}</ref> Kadalasan, nahuhulog ang mga patak sa sahig o sa mga ibabaw sa halip na [[airborne disease|lumipad sa hangin sa malalayong distansiya]].<ref name="WHO2020QA" /><!--These droplets are relatively heavy, do not travel far and quickly sink to the ground. --> Di-ganoong karaniwan, maaaring mahawaan ang isang tao kung hahawakan niya ang isang kontiminadong bagay at pagkatapos nito ay hahawakan niya ang kanyang mukha.<ref name="WHO2020QA" /><!-- These droplets land on objects and surfaces around the person. Other people then catch COVID-19 by touching these objects or surfaces, then touching their eyes, nose or mouth. -->{{fact}}<!-- The virus is thought to spread mainly from person-to-person [...] Between people who are in close contact with one another --> Pinakanakahahawa ito sa unang ikaltlong araw sa pagkatapos ng paglitaw ng sintomas, ngunit maaaring makahawa bago lumitaw ang mga sintomas, at mula sa mga taong walang sintomas.<ref name="WHO2020QA" /><!-- DO NOT REMOVE THE FOLLOWING TAG --><section end="Spread"/> Ang pamantayang pamamaraan ng [[Diagnosis|pagsusuri]] ay sa pamamagitan ng [[real-time reverse transcription polymerase chain reaction|r''eal-time reverse transcription polymerase chain reaction'']] (rRT-PCR) mula sa [[nasopharyngeal swab|pamahid sa nasoparinks]] (''nasopharyngeal swab'').<ref name="CDC2020Testing">{{cite web |title=Interim Guidelines for Collecting, Handling, and Testing Clinical Specimens from Persons for Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/lab/guidelines-clinical-specimens.html |website=[[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC) |access-date=26 March 2020 |date=11 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200304165907/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-nCoV/lab/guidelines-clinical-specimens.html |archive-date=4 March 2020 |url-status=live }}</ref> Makatutulong din ang ''[[Chest CT]]'' para sa pagririkonosi ng mga indibidwal kung saan may mataas na paghihinala ng impeksyon batay sa mga sintomas at salik sa panganib; ngunit hindi inirerekumenda ng mga patnubay ang paggamit sa ''CT imaging'' para sa rutinang pag-iskrin.<ref name=":0">{{cite journal | vauthors = Salehi S, Abedi A, Balakrishnan S, Gholamrezanezhad A | title = Coronavirus Disease 2019 (COVID-19): A Systematic Review of Imaging Findings in 919 Patients | journal = AJR. American Journal of Roentgenology | pages = 1–7 | date = March 2020 | pmid = 32174129 | doi = 10.2214/AJR.20.23034 | doi-access = free }}</ref><ref name="acr.org">{{cite web|url=https://www.acr.org/Advocacy-and-Economics/ACR-Position-Statements/Recommendations-for-Chest-Radiography-and-CT-for-Suspected-COVID19-Infection|title=ACR Recommendations for the use of Chest Radiography and Computed Tomography (CT) for Suspected COVID-19 Infection | date=2020-03-22|website=American College of Radiology|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328055813/https://www.acr.org/Advocacy-and-Economics/ACR-Position-Statements/Recommendations-for-Chest-Radiography-and-CT-for-Suspected-COVID19-Infection|archive-date=28 March 2020|access-date=}}</ref>
Kabilang sa mga inirerekumendang hakbang upang maiwasan ang pagkahawa ay madalas na [[paghuhugas ng kamay]], [[panlipunang pagdidistansya]] (pagpapanatili ng pisikal na distansya mula sa ibang tao, lalo na sa mga may sintomas), pagtatakip ng mga ubo at bahing ng tisyu o panloob na siko, at paglayo ng maruming kamay mula sa mukha.<ref name="Advice for public">{{cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public|title=Advice for public|website=[[World Health Organization]] (WHO)|access-date=25 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126025750/https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public|archive-date=26 January 2020|url-status=live|name-list-format=vanc}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.gov.uk/government/publications/covid-19-guidance-on-social-distancing-and-for-vulnerable-people/guidance-on-social-distancing-for-everyone-in-the-uk-and-protecting-older-people-and-vulnerable-adults|title=Guidance on social distancing for everyone in the UK|website=GOV.UK|language=en|access-date=25 March 2020}}</ref> Inirerekumenda ang paggamit ng mga [[Masks|mask]] sa mga nagsususpetsa na may birus sila at sa kanilang tagapag-alaga.<ref name="CDC2020IfSick">{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/steps-when-sick.html|title=2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV)|author=CDC|date=11 February 2020|website=Centers for Disease Control and Prevention|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200214153016/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/steps-when-sick.html|archive-date=14 February 2020|access-date=15 February 2020|name-list-format=vanc}}</ref> Nagkakaiba-iba ang mga rekomendasyon sa paggamit ng mask ng publiko. Hindi nirerekumenda ng iilan ang kanilang paggamit, nirerekumenda naman ng iilan ang paggamit, at inaatas ng mga iba pa ang paggamit.<ref>{{Cite journal|last=Feng|first6=Benjamin J.|issn=2213-2600|doi=10.1016/S2213-2600(20)30134-X|volume=0|language=English|journal=The Lancet Respiratory Medicine|url=https://www.thelancet.com/journals/lanres/article/PIIS2213-2600(20)30134-X/abstract|title=Rational use of face masks in the COVID-19 pandemic|date=2020-03-20|last6=Cowling|first=Shuo|first5=Mengzhen|last5=Fan|first4=Wei|last4=Song|first3=Nan|last3=Xia|first2=Chen|last2=Shen|pmid=32203710}}</ref><ref>{{cite web|title=When and how to use masks|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/when-and-how-to-use-masks|website=www.who.int|accessdate=31 March 2020|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Tait|first=Robert|url=https://www.theguardian.com/world/2020/mar/30/czechs-get-to-work-making-masks-after-government-decree-coronavirus|title=Czechs get to work making masks after government decree|date=2020-03-30|work=The Guardian|access-date=2020-03-31|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Sa kasalukuyan, wala pang mga [[bakuna]] o tiyak na [[Antiviral treatment|gamot panlaban sa birus]] para sa COVID-19. Kasali sa pangangasiwa nito ang [[Palliative care|paggamot ng mga sintomas]], [[Supportive care|pag-aalalay]], [[Isolation (health care)|pagbubukod]], at [[Medical research|eksperimentong pamamaraan]].<ref name="cdc21Jan202022">{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/prevention-treatment.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|date=15 February 2020|publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226145347/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/prevention-treatment.html|archive-date=26 February 2020|access-date=20 February 2020|name-list-format=vanc}}</ref>
Noong 30 Enero 2020, indineklara ng [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan]] (WHO) ang [[pagkalat ng koronabirus ng 2019–20]] bilang isang [[Kagipitan ng Pampublikong Kalusugang May Pandaigdigang Pakundangan]] (PHEIC)<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/detail/30-01-2020-statement-on-the-second-meeting-of-the-international-health-regulations-(2005)-emergency-committee-regarding-the-outbreak-of-novel-coronavirus-(2019-ncov)|title=Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)|website=www.who.int|language=en|access-date=2020-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200131005904/https://www.who.int/news-room/detail/30-01-2020-statement-on-the-second-meeting-of-the-international-health-regulations-(2005)-emergency-committee-regarding-the-outbreak-of-novel-coronavirus-(2019-ncov)|archive-date=31 January 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/coronavirus-china-live-updates/2020/02/05/114ced8a-479c-11ea-bc78-8a18f7afcee7_story.html|title=Hundreds of evacuees to be held on bases in California; Hong Kong and Taiwan restrict travel from mainland China - The Washington Post<!-- Bot generated title -->|access-date=11 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200207134650/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/coronavirus-china-live-updates/2020/02/05/114ced8a-479c-11ea-bc78-8a18f7afcee7_story.html|archive-date=7 February 2020|url-status=live}}</ref> at bilang [[pandemya]] noong 11 Marso 2020.<ref name="WHOPandemic" /> Naitala ang [[Local transmission|lokal na transmisyon]] ng sakit sa maraming bansa sa lahat ng anim na [[WHO regions|rehiyon ng WHO]].<ref>{{cite web|url=http://who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200325-sitrep-65-covid-19.pdf|title=WHO Situation Report #65|last=|first=|date=25 March 2020|website=WHO|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref>
== Palatandaan at sintomas ==
{{See also|Pagkakaiba sa pagitan ng COVID-19 at Influenza}}
{{clear}}
{| class="wikitable" style = "float:right; margin-left:1em; text-align:center"
!Mga Sintomas<ref name="WHOReport24Feb2020">{{cite report | title = Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) | date = 16–24 February 2020 | url = https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/who-china-joint-mission-on-covid-19-final-report.pdf | publisher = [[World Health Organization]] (WHO) | access-date = 21 March 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200229221222/https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/who-china-joint-mission-on-covid-19-final-report.pdf | archivedate = 29 February 2020 | url-status = live }}</ref>
!%
|-
|Lagnat
|88
|-
|Tuyong ubo
|68
|-
|Pagkapagod
|38
|-
|[[Sputum|Pag-uuhog]]
|33
|-
| [[Anosmia|Pagkawala ng pang-amoy]]
| 15<ref name=Palus/> to 30<ref name="entuk-anosmia"/><ref name="Iacobucci2020"/>
|-
|Pangangapos ng hinihinga
|19
|-
|Kirot sa [[Muscle pain|kalamnan]] o [[Arthralgia|kasukasuan]]
|15
|-
|Pamamaga ng lalamunan
|14
|-
|Sakit ng ulo
|14
|-
|Pagginaw
|11
|-
|Pagduduwal o pagsusuka
|5
|-
|Pagbabara ng ilong
|5
|-
|[[Pagtatae]]
|4 to 31<ref name=":10" />
|-
|[[Haemoptysis|Paglurandugo]]
|0.9
|-
|[[Pamamaga ng mata]]
|0.8
|}
Ang mga nahawa ng birus ay maaaring [[Asymptomatic carrier|asintomatiko]] o magkaroon ng mga [[Influenza-like illness|malatrangkaso na sintomas]], kasama ang lagnat, ubo, pagkapagod, at pangangapos ng hinihinga.<ref name="CDC2020Sym">{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/symptoms.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Symptoms|date=10 February 2020|website=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|location=United States|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130202038/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/symptoms.html|archive-date=30 January 2020|access-date=|name-list-format=vanc}}</ref><ref name=":2">{{cite journal|author-last1=Chen|title=Epidemiological and clinical characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study|author-last12=Yu|author-first12=T.|author-last13=Zhang|author-first13=X.|author-last14=Zhang|author-first14=L.|language=English|author-last11=Xia|journal=Lancet|volume=395|issue=10223|pages=507–513|date=February 2020|pmid=32007143|doi=10.1016/S0140-6736(20)30211-7|author-first11=J.|author-first10=Y.|author-first1=N.|author-first5=F.|author-last2=Zhou|author-first2=M.|author-last3=Dong|author-first3=X.|author-last4=Qu|author-first4=J.|author-last5=Gong|author-last6=Han|author-last10=Wei|author-first6=Y.|author-last7=Qiu|author-first7=Y.|author-last8=Wang|author-first8=J.|author-last9=Liu|author-first9=Y.|doi-access=free}}</ref><ref name="Hessen27Jan2020">{{cite web|url=https://www.elsevier.com/connect/coronavirus-information-center|title=Novel Coronavirus Information Center: Expert guidance and commentary|last=Hessen|first=Margaret Trexler|name-list-format=vanc|date=27 January 2020|website=Elsevier Connect|url-status=live|access-date=31 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130171622/https://www.elsevier.com/connect/coronavirus-information-center|archive-date=30 January 2020}}</ref> Kabilang sa mga kagipitang sintomas ang paghihirap sa paghinga, paulit-ulit na sakit o panggigipit sa dibdib, pagkalito, nahihirapang gumising, at mangasul-ngasul na mukha o labi; kailangan magpatingin agad sa doktor kung lumitaw ang ganitong mga sintomas.<ref>{{cite web|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)—Symptoms|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/symptoms-testing/symptoms.html|website=Centers for Disease Control and Prevention|access-date=21 March 2020|language=en-us|date=20 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320231801/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/symptoms-testing/symptoms.html|archive-date=20 March 2020|url-status=live}}</ref> Maaari ring magkaroon ng sintomas sa [[Upper respiratory|gawing itaas ng palahingahan]], tulad ng [[Sneeze|pagbahing]], [[Rhinorrhoea|sipon]], o [[pamamaga ng lalamunan]] ngunit mas bihira ang mga ganito. Naobserbahan din ang mga sintomas tulad ng [[nausea]], [[Vomiting|pagsusuka]], at [[pagtatae]] sa mga iba't ibang porsyento.<ref name=":10">{{Cite news|title=Clinical Characteristics of SARS-CoV-2 Infected Pneumonia with Diarrhea|first1=Xiao-Shan|last1=Wei|first2=Xuan|last2=Wang|first3=Yi-Ran|last3=Niu|first4=Lin-Lin|last4=Ye|first5=Wen-Bei|last5=Peng|first6=Zi-Hao|last6=Wang|first7=Wei-Bing|last7=Yang|first8=Bo-Han|last8=Yang|first9=Jian-Chu|last9=Zhang|first10=Wan-Li|last10=Ma|first11=Xiao-Rong|last11=Wang|first12=Qiong|last12=Zhou|date=26 February 2020|doi=10.2139/ssrn.3546120|ssrn = }}</ref><ref name="Huang24Jan2020">{{cite journal|vauthors=Huang C, Wang Y, Li X, Ren L, Zhao J, Hu Y, Zhang L, Fan G, Xu J, Gu X, Cheng Z, Yu T, Xia J, Wei Y, Wu W, Xie X, Yin W, Li H, Liu M, Xiao Y, Gao H, Guo L, Xie J, Wang G, Jiang R, Gao Z, Jin Q, Wang J, Cao B|display-authors=6|title=Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China|journal=Lancet|volume=395|issue=10223|pages=497–506|date=February 2020|pmid=31986264|doi=10.1016/S0140-6736(20)30183-5|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Lai|title=Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) and coronavirus disease-2019 (COVID-19): The epidemic and the challenges|pmid=32081636|doi=10.1016/j.ijantimicag.2020.105924|page=105924|issue=3|volume=55|language=en|journal=International Journal of Antimicrobial Agents|date=1 March 2020|first1=Chih-Cheng|first5=Po-Ren|last5=Hsueh|first4=Hung-Jen|last4=Tang|first3=Wen-Chien|last3=Ko|first2=Tzu-Ping|last2=Shih|issn=0924-8579}}</ref> Ang mga ilang kaso sa Tsina ay nagpakita sa una na may [[Chest pain|paninikip ng dibdib]] at [[Palpitations|pagtitibok]] lamang.<ref name="Zheng Ma Zhang Xie p.">{{cite journal|vauthors=Zheng YY, Ma YT, Zhang JY, Xie X|title=COVID-19 and the cardiovascular system|journal=Nature Reviews. Cardiology|date=March 2020|pmid=32139904|doi=10.1038/s41569-020-0360-5|doi-access=free}}</ref> Noong Marso 2020 nagkaroon ng mga ulat na nagpahayag na ang [[Anosmia|pagkawala ng pang-amoy]] (''anosmia'') ay maaaring karaniwang sintomas sa mga may di-malubhang sakit,<ref name="Iacobucci2020">{{cite journal|last1=Iacobucci|first1=Gareth|title=Sixty seconds on ... anosmia|journal=BMJ|year=2020|volume=368|pages=m1202|issn=1756-1833|doi=10.1136/bmj.m1202|pmid=32209546}}</ref><ref name="entuk-anosmia3" /> although not as common as initially reported.<ref name=Palus>{{cite web|url=https://slate.com/technology/2020/03/coronavirus-sense-of-smell-nytimes-fact-check.html|title=The Key Stat in the NYTimes' Piece About Losing Your Sense of Smell Was Wrong|last=Palus|first=Shannon|date=2020-03-27|website=Slate Magazine|access-date=2020-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328163737/https://slate.com/technology/2020/03/coronavirus-sense-of-smell-nytimes-fact-check.html|archive-date=28 March 2020|url-status=live}}</ref> ngunit hindi ito ganoong karniwan tulad noong unang iniulat.<ref name="Palus" /> Sa mga ilan, maaaring lumala ang sakit tungo sa [[pulmonya]], [[Multiple organ dysfunction syndrome|pagkasira ng iilang sangkap]], at [[kamatayan]].<ref name="Hui14Jan2020" /><ref name="WHO-q-a" /> Sa mga nagkakaroon ng mga matitinding sintomas, ang oras mula sa simula ng sintomas patungo sa pangangailangan ng de-makinang bentilasyon ay karaniwang walong araw.<ref>{{cite web|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/clinical-guidance-management-patients.html|website=Centers for Disease Control and Prevention|language=en-us|date=11 February 2020|access-date=26 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302201644/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/clinical-guidance-management-patients.html|archive-date=2 March 2020|url-status=live}}</ref>
Gaya ng pangkaraniwan sa mga impeksyon, mayroong pagkaantala mula sa sandaling mahawahan ang tao ng birus hanggang sa oras na nagkakaroon sila ng sintomas. Tinatawag itong [[Incubation period|yugto ng inkubasyon]]. Karaniwang lima hanggang anim na araw ang yugto ng inkubasyon para sa COVID-19, ngunit maaari itong nasa pagitan ng dalawa hanggang labing-apat na araw.<ref>{{Cite document|vauthors=((World Health Organization))|title=Coronavirus disease 2019 (COVID-19): situation report, 29|date=19 February 2020|website=[[World Health Organization]] (WHO)|hdl=10665/331118|hdl-access=free}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses|title=Q&A on coronaviruses (COVID-19): How long is the incubation period for COVID-19?|date=|website=[[World Health Organization]] (WHO)|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200120174649/https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses|archive-date=20 January 2020|access-date=26 February 2020|name-list-format=vanc}}</ref> 97.5% ng mga nagkakaroon ng sintomas ay magkakaroon nito sa loob ng 11.5 araw ng pagkahawa.<ref>{{cite journal|last1=Lauer|last9=Lessler|archive-date=24 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200324032020/https://annals.org/aim/fullarticle/2762808/incubation-period-coronavirus-disease-2019-covid-19-from-publicly-reported|access-date=24 March 2020|issn=0003-4819|pmc=7081172|pmid=32150748|doi=10.7326/M20-0504|language=en|journal=Annals of Internal Medicine|url=https://annals.org/aim/fullarticle/2762808/incubation-period-coronavirus-disease-2019-covid-19-from-publicly-reported|title=The Incubation Period of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) From Publicly Reported Confirmed Cases: Estimation and Application|date=10 March 2020|first9=Justin|first8=Nicholas G.|first1=Stephen A.|last8=Reich|first7=Andrew S.|last7=Azman|first6=Hannah R.|last6=Meredith|first5=Qulu|last5=Zheng|first4=Forrest K.|last4=Jones|first3=Qifang|last3=Bi|first2=Kyra H.|last2=Grantz|url-status=live}}</ref>
Ipinapahayag ng mga ulat na hindi lahat ng mga nahawa ay nagkakaroon ng mga sintomas, ngunit hindi alam ang kanilang papel sa pagkakalat.<ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/faq.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|last=CDC|date=2020-02-11|website=Centers for Disease Control and Prevention|language=en-us|access-date=2020-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200214023335/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/faq.html|archive-date=14 February 2020|url-status=live}}</ref> Iminumungkahi ng pangunang ebidensya na maaaring mag-ambag ang mga asintomatikong kaso sa pagkalat ng sakit.<ref>{{Cite journal|last=Bai|date=2020-02-21|archive-date=4 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200304210815/https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2762028|access-date=8 March 2020|pmid=32083643|pmc=7042844|issn=0098-7484|doi=10.1001/jama.2020.2565|language=en|journal=JAMA|url=https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2762028|title=Presumed Asymptomatic Carrier Transmission of COVID-19|first7=Meiyun|first=Yan|last7=Wang|first6=Lijuan|last6=Chen|first5=Dong-Yan|last5=Jin|first4=Fei|last4=Tian|first3=Tao|last3=Wei|first2=Lingsheng|last2=Yao|url-status=live}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-03-31/china-reveals-1-541-symptom-free-virus-cases-under-pressure|title=China Reveals 1,541 Symptom-Free Virus Cases Under Pressure|last=|first=|date=31 March 2020|website=www.bloomberg.com|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-03-31}}</ref> Hindi alam at pinag-aaralan pa ang hagway ng nahawang tao na hindi nagpapakita ng sintomas sa kasalukuyan. Iniulat ng CDC ng Timog Korea na 20% ng lahat ng kumpirmadong kaso ay nanatiling asintomatiko noong panahon ng pamamalagi sa ospital.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|url=http://www.ktv.go.kr/program/home/PG1110921D/content/595426|title=코로나19 국내 발생현황 브리핑 (20. 03. 16. 14시)|website=ktv.go.kr|language=ko|access-date=2020-03-31}}</ref>
==Sanhi==
{{See also|SARS-CoV-2}}
===Pagkakalat===
[[File:Sneeze.JPG|alt=Cough/sneeze droplets visualized in dark background using Tyndall scattering|thumb|Mga palahingahang patak na nilalabas habang [[Sneeze|bumabahing]] ang isang tao]]
[[File:COVID19 in numbers- R0, the case fatality rate and why we need to flatten the curve.webm|thumb|thumbtime=4:02|Isang video na nagtatalakay tungkol sa [[basic reproduction number|pangunahing bilang ng pagpaparami]] at [[case fatality rate|bilang ng namamatay na kaso]] sa konteksto ng pandemya]]
Pinag-aaralan pa rin ang iilang detalye kung paano [[transmission (medicine)|kumakalat]] ang sakit.<ref name="ECDCQA" /><!-- Quote=We are still learning how it spreads --> Sinabi ng WHO at CDC na pangunahin nang naikakalat ito tuwing malapit na kaugnayan at sa pamamagitan ng [[Respiratory droplet|palahingahang patak]] mula sa [[Ubo|pag-ubo]] at [[Sneeze|pagbahing]];<ref name=WHO2020QA/><!-- The virus is thought to spread mainly from person-to-person ... Between people who are in close contact with one another ... Via respiratory droplets produced when an infected person coughs or sneezes. --><!-- Quote=The main way the disease spreads is through respiratory droplets expelled by someone who is coughing. --> at binibigyang-kahulugan ang malapit na kaugnayan bilang nasa pagitan ng 1{{nbsp}}hanggang 2{{nbsp}}metro (3 to 6{{nbsp}}talampakan).<ref name=WHO2020QA/><!-- This is why it is important to stay more than a meter (3 feet) away from a person who is sick. --> Natuklasan ng isang pagsusuri sa Singgapura na maaaring humantong ang ubo na hindi tinakpan sa paglalakbay ng mga patak ng hanggang 4.5 metro (15 talampakan).<ref>{{cite journal |display-authors=etal |last1=Loh |first1=Ne-Hooi Will |last2=Tan |first2=Yanni |last3=Taculod |first3=Juvel H. |title=The Impact of High-Flow Nasal Cannula (HFNC) on Coughing Distance: Implications on Its Use During the Novel Coronavirus Disease Outbreak |journal=Canadian Journal of Anesthesia |date=18 March 2020 |doi=10.1007/s12630-020-01634-3 |pmid=32189218 |pmc=7090637}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Bourouiba|first1=Lydia|title=Turbulent Gas Clouds and Respiratory Pathogen Emissions: Potential Implications for Reducing Transmission of COVID-19|journal=JAMA|date=26 March 2020 |pmid = 32215590|doi=10.1001/jama.2020.4756}}</ref>
Maaari ring maglabas ng palahingahang patak habang humihinga, pati na rin kapag nagsasalita, ngunit karaniwang hindi [[airborne|dalang-hangin]] ang birus.<ref name=WHO2020QA/><!-- when a person with COVID-19 coughs or exhales ... Studies to date suggest that the virus that causes COVID-19 is mainly transmitted through contact with respiratory droplets rather than through the air. --><ref name=WHOMar27Airborne>{{cite web |title=Modes of transmission of virus causing COVID-19: implications for IPC precaution recommendations |url=https://www.who.int/news-room/commentaries/detail/modes-of-transmission-of-virus-causing-covid-19-implications-for-ipc-precaution-recommendations |website=www.who.int |accessdate=29 March 2020 |language=en}}</ref><!-- Based on the available evidence, including the recent publications mentioned above, the WHO continues to recommend droplet and contact precautions for those people caring for COVID-19 patients and contact and airborne precautions for circumstances and settings in which aerosol generating procedures are performed. -->Maaaring lumapag ang mga patak sa mga bibig at ilong ng mga tao na malapit o posibleng malanghap sa mga baga.<ref>{{cite web |title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)—Transmission |url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/how-covid-spreads.html?CDC_AA_refVal=https%3A%2F%2Fwww.cdc.gov%2Fcoronavirus%2F2019-ncov%2Fprepare%2Ftransmission.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |accessdate=29 March 2020 |language=en-us |date=17 March 2020}}</ref><!-- Quote These droplets can land in the mouths or noses of people who are nearby or possibly be inhaled into the lungs. --> Ang mga ilang prosesong medikal tulad ng intubasyon at [[cardiopulmonary resuscitation|pagmamalay-tao sa puso at baga]] (CPR) ay maaaring maging sanhi ng pag-eerosol ng nilalabas ng palahingahan at sa gayon ay magreresulta sa pagkalat sa hangin.<ref name=WHOMar27Airborne/> Maaari ring kumalat ito kapag humahawak ang tao ng kontaminadong bagay at pagkatapos ay hahawak sa kanyang mata, ilong, o bibig.<ref name=WHO2020QA/><!-- These droplets land on objects and surfaces around the person. Other people then catch COVID-19 by touching these objects or surfaces, then touching their eyes, nose or mouth. --> Habang ikinababahala ang posibilidad na kinakalat ito sa [[Fecal–oral route|tae]], pinaniniwalaang mababa ang panganib.<ref name=WHO2020QA/><!-- The risk of catching COVID-19 from the feces of an infected person appears to be low. -->{{fact}}<!-- within about six feet -->
Pinakanakahahawa ang birus kapag sintomatiko ang mga tao; habang posible ang pagkalat nito bago lumitaw ang mga sintomas, mababa ang panganib.{{fact}}<!-- Quote = People are thought to be most contagious when they are most symptomatic (the sickest){{nbsp}}... Some spread might be possible before people show symptoms --><ref name="WHO2020QA" /><!-- Quote = The risk of catching COVID-19 from someone with no symptoms at all is very low. --> Sinasabi ng [[European Centre for Disease Prevention and Control|Sentro ng Europa sa Pag-iwas at Pagkontrol sa Sakit]] (ECDC) na habang hindi klarong-klaro kung gaano kadali kumalat ang sakit, ang isang tao ay karaniwang nakahahawa sa dalawa o tatlong tao.<ref name="ECDCQA"/>
Nananatiling "buhay" ang mga birus sa loob ng maraming oras hanggang araw sa mga ibabaw.<ref name=WHO2020QA/><!--Quote = Current evidence suggests that novel coronavirus may remain viable for hours to days on surfaces made from a variety of materials--><ref name="ECDCQA" /> Para maging tiyak, natuklasan na natutunton ang birus nang hanggang tatlong araw sa plastik at aserong di-kinakalawang, nang isang araw sa karton, at hanggang apat na oras sa tanso.<ref name="StableNIH">{{cite web|url=https://www.nih.gov/news-events/news-releases/new-coronavirus-stable-hours-surfaces|title=New coronavirus stable for hours on surfaces|date=17 March 2020|publisher=[[National Institutes of Health]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323032520/https://www.nih.gov/news-events/news-releases/new-coronavirus-stable-hours-surfaces|archive-date=23 March 2020|accessdate=23 March 2020}}</ref> Gayunpaman, nagkakaiba-iba ito depende sa kahalumigmigan at temperatura.<ref>{{cite journal |last1=Moriyama |first1=M |last2=Hugentobler |first2=WJ |last3=Iwasaki |first3=A |title=Seasonality of Respiratory Viral Infections. |journal=Annual Review of Virology |date=20 March 2020 |volume=7 |doi=10.1146/annurev-virology-012420-022445 |pmid=32196426}}</ref> Maaaring linisin ang mga ibabaw sa pamamagitan ng mga iilang solusyon (sa loob ng pagkahantad nang isang minuto sa des-impektante para sa ibabaw ng aserong di-kinakalawang). Kabilang dito ang 62–71% [[ethanol]], 50–100% [[isopropanol]], 0.1% [[sodium hypochlorite]], 0.5% [[hydrogen peroxide|agua oksihenada]], at 0.2–7.5% [[povidone-iodine]]. Di-gaanong epetiko ang mga ibang solusyon, tulad ng [[benzalkonium chloride]] at [[chlorhexidine|chrohexidine gluconate]].<ref name="SurfacePersistence">{{cite journal |last1=Kampf |first1=G. |last2=Todt |first2=D. |last3=Pfaender |first3=S. |last4=Steinmann |first4=E. |title=Persistence of coronaviruses on inanimate surfaces and their inactivation with biocidal agents |url=https://www.journalofhospitalinfection.com/article/S0195-6701(20)30046-3/fulltext |journal=The Journal of Hospital Infection |volume=104 |issue=3 |pages=246–251 |date=March 2020 |pmid=32035997 |doi=10.1016/j.jhin.2020.01.022}} {{free access}}</ref>
=== Birolohiya ===
{{See|Mga baryante ng SARS-CoV-2}}
[[File:Coronavirus virion structure.svg|thumb|Larawan ng ''SARSr-CoV virion'']]
Ang SARS-CoV-2 ay isang ''[[novel virus|novel]] severe acute respiratory syndrome coronavirus'', unang ibinukod mula sa tatlong tao na may pulmonya na konektado sa [[Disease cluster|kumpol]] ng kaso ng matalas na sakit sa palahingahan sa Wuhan.<ref name="ECDC risk assessment">{{cite web |url=https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/SARS-CoV-2-risk-assessment-14-feb-2020.pdf |title=Outbreak of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2): increased transmission beyond China—fourth update |publisher=European Centre for Disease Prevention and Control |date=14 February 2020 |access-date=8 March 2020}}</ref> Makikita ang lahat ng mga katangian ng novel SARS-CoV-2 virus sa mga kaugnay na koronabirus sa kalikasan.<ref name="NM-20200317">{{cite journal |vauthors=Andersen KG, Rambaut A, Lipkin WI, Holmes EC, Garry RF |title=The proximal origin of SARS-CoV-2 |url=https://www.nature.com/articles/s41591-020-0820-9 |date=17 March 2020 |journal=[[Nature Medicine]] |pages=1–3 |doi=10.1038/s41591-020-0820-9 |issn=1546-170X |access-date=18 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200318001738/https://www.nature.com/articles/s41591-020-0820-9 |archive-date=18 March 2020 |url-status=live }}</ref> Sa labas ng katawan ng tao, namamatay ang birus sa pamamagitan ng [[soap|sabon]], na nagpapaputok sa bulang pamprotekta ng birus.<ref name=":0"/>
Tila may kaugnayan ang SARS-CoV-2 sa orihinal na SARS-CoV.<ref name="Zhu24Jan2020">{{cite journal |vauthors=Zhu N, Zhang D, Wang W, Li X, Yang B, Song J, Zhao X, Huang B, Shi W, Lu R, Niu P, Zhan F, Ma X, Wang D, Xu W, Wu G, Gao GF, Tan W |display-authors=6 |title=A Novel Coronavirus from Patients with Pneumonia in China, 2019 |journal=[[The New England Journal of Medicine]] |volume=382 |issue=8 |pages=727–733 |date=February 2020 |pmid=31978945 |doi=10.1056/NEJMoa2001017}}</ref> Ipinapalagay na nanggaling ito sa [[Zoonosis|hayop]]. Isinisiwalat ng pag-aanalisang henetiko na karaniwang nagtitipun-tipon ang koronabirus sa genus ''[[Betacoronavirus]]'', sa subgenus [[Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus|''Sarbecovirus'']] (angkan B) kasama ng dalawang uri na galing-paniki. 96% magkahawig ito at buong antas ng [[genome]] sa mga ibang sampol ng koronabirus sa paniki (BatCov RaTG13).<ref name="WHOReport24Feb2020" /> Noong Pebrero 2020, natuklasan ng mga Tsinong mananaliksik na isa lamang ang nag-iibang [[asidong amino]] sa mga tiyak na bahagi ng pagkakasunud-sunod ng genome ng mga birus mula sa [[pangolins|pangolin]] at mula sa tao, ngunit natuklasan ng paghahambing ng buong genome sa kasalukuyan na 92% ang pinakamalaking porsyento ng ibinabahaging henetikong materyal sa pagitan ng koronabirus sa pangolin at SARS-CoV-2, na kulang upang patunayan na ang mga pangolin ay [[intermediate host|kalagitnaang biktima]].<ref name="Cyranoski26Feb2020">{{cite journal |title=Mystery deepens over animal source of coronavirus |journal=Nature |volume=579 |pages=18–19 |date=26 February 2020 |doi=10.1038/d41586-020-00548-w |pmid=32127703 |vauthors=Cyranoski D |issue=7797 |bibcode=2020Natur.579...18C}}</ref>
== Patopisyolohiya ==
Pinaapektado ang mga baga sa COVID-19 dahil ang mga pinapasukan ang mga biktimang sihay sa pamamagitan ng ensimang [[Angiotensin-converting enzyme 2|ACE2]], na pinakasana sa mga [[Type II cell|ika-2 uri ng selulang supot-hangin]] ng mga baga. Gumagamit ang birus ng natatanging ''surface glycoprotein'' na tinatawag na ''"spike"'' (''[[peplomer]]'') upang kumonekta sa ACE2 at pumasok sa biktimang sihay.<ref name="Nature Microbiology">{{cite journal|title=Functional assessment of cell entry and receptor usage for SARS-CoV-2 and other lineage B betacoronaviruses|journal=Nature Microbiology|doi=10.1038/s41564-020-0688-y|doi-access=free|pmid=32094589|date=2020|vauthors=Letko M, Marzi A, Munster V|volume=5|issue=4|pages=562–569}}</ref> Nauugnay ang densidad ng ACE2 sa bawat tisyu sa kalubhaan ng sakit sa tisyung iyon at iminungkahi ng ilan na maaaring makaprotekta ang pagbawas sa aktibidad ng ACE2,<ref name="Zhang Penninger Li Zhong p.">{{cite journal|vauthors=Zhang H, Penninger JM, Li Y, Zhong N, Slutsky AS|title=Angiotensin-converting enzyme 2 (ACE2) as a SARS-CoV-2 receptor: molecular mechanisms and potential therapeutic target|journal=Intensive Care Medicine|date=March 2020|volume=46|issue=4|pages=586–590|doi=10.1007/s00134-020-05985-9|doi-access=free|pmid=32125455|pmc=7079879}}</ref><ref name="Xu Zhong Deng Peng p.">{{cite journal|vauthors=Xu H, Zhong L, Deng J, Peng J, Dan H, Zeng X, Li T, Chen Q|display-authors=6|title=High expression of ACE2 receptor of 2019-nCoV on the epithelial cells of oral mucosa|journal=International Journal of Oral Science|volume=12|issue=1|page=8|date=February 2020|doi=10.1038/s41368-020-0074-x|doi-access=free|pmid=32094336|pmc=7039956}}</ref> ngunit ang isa pang pananaw ay maaaring makapoprotekta ang pagtaas ng ACE2 gamit ang mga ''[[angiotensin II receptor blocker]] medication'' at kailangang subukin ang mga ganitong palagay .<ref>{{cite journal|vauthors=Gurwitz D|title=Angiotensin receptor blockers as tentative SARS‐CoV‐2 therapeutics|journal=Drug Development Research|doi=10.1002/ddr.21656|doi-access=free|pmid=32129518|date=March 2020}}</ref> Habang kumakalat ang sakit sa supot-hangin, maaaring magkaroon ng paghinto ng palahingahan at sumunod ang kamatayan.<ref name="Xu Zhong Deng Peng p." />
Nakaaapekto rin ang birus sa mga sangkap ng sikmura at bituka dahil saganang ipinapahayag ang ACE2 sa mga [[glandula]]ng selula ng [[Epithelium|epitelyo]] sa [[sikmura]], [[tokong]], [[tumbong]]<ref name=":11">{{Cite journal|last1=Gu|first1=Jinyang|last2=Han|first2=Bing|last3=Wang|first3=Jian|date=27 February 2020|title=COVID-19: Gastrointestinal manifestations and potential fecal-oral transmission|journal=Gastroenterology|volume=|pages=|doi=10.1053/j.gastro.2020.02.054|pmid=32142785|issn=0016-5085}}</ref> pati na rin sa mga selulang [[Endothelium|endotelyal]] at [[Enterocyte|enterosito]] ng [[maliit na bituka]].<ref>{{Cite journal|last1=Hamming|date=2004|pmid=15141377|doi=10.1002/path.1570|pages=631–637|issue=2|volume=203|language=en|journal=The Journal of Pathology|title=Tissue distribution of ACE2 protein, the functional receptor for SARS coronavirus. A first step in understanding SARS pathogenesis|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-pathology_2004-06_203_2/page/631|first6=H. van|first1=I.|last6=Goor|first5=G. J.|last5=Navis|first4=A. T.|last4=Lely|first3=M. L. C.|last3=Bulthuis|first2=W.|last2=Timens|issn=1096-9896}}</ref>
Ang mga lumalkaing bahagi ng mga baga, ang mga [[Pulmonary alveolus|supot-hangin sa palahingahan]], ay naglalaman ng dalawang uri ng kumikilos na sihay. Ang isang sihay, [[Pulmonary alveolus#Type I|uri I]], ay sumisipsip mula sa hangin, yaon ay [[gas exchange|pagpapalit ng hangin]]. Ang isa pa, [[Pulmonary alveolus#Type II|uri II]], ay gumagawa ng mga [[surfactant]] na nagsisilbi upang mapanatiling likido, malinis, malaya sa impeksyon, atbp. ang mga baga. Naghahanap ng paraan ang COVID-19 para pumasok sa uri II sihay na gumagawa ng surfactant, at sinusugpo ito sa pamamagitan ng pagpaparami ng COVID-19 birus sa loob nito. Ang bawat uri II sihay na namamatay dahil sa birus ay nagiging sanhi ng matinding reaksyon sa baga. Umaapaw sa baga ang mga likido, nana, at sangkap ng patay na sihay, na nagiging sanhi ng sakit ng coronavirus sa palahingahan.<ref name="DrVuong">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=4J0d59dd-qM |author=Doctor Duc C Vuong, general surgeon in Albuquerque, New Mexico |title=HOW COVID-19 KILLS--I'm a Surgeon--And Why We Can't Save You |publisher=YouTube |date=23 March 2020 |accessdate=5 April 2020 |archiveurl = |archivedate = |url-status=live}}</ref>
== Pagririkonosi ==
[[Talaksan:Infektionsschutzzentrum im Rautenstrauch-Joest-Museum, Köln-6313 (cropped).jpg|thumb|Pagtatanghal ng [[pamahid sa nasoparinks]] para sa [[pagsusuri ng COVID-19]]]]
[[Talaksan:CDC_2019-nCoV_Laboratory_Test_Kit.jpg|thumb|CDC [[rRT-PCR]] na kagamitang pansuri para sa COVID-19<ref>{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/testing.html|title=CDC Tests for 2019-nCoV|author=CDC|date=5 February 2020|website=Centers for Disease Control and Prevention|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200214023335/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/testing.html|archive-date=14 February 2020|access-date=12 February 2020|name-list-format=vanc}}</ref>]]
Inilathala ng [[World Health Organization|WHO]] ang iilang protokol sa pagsusuri ng sakit.<ref>{{cite web|url=https://www.who.int/publications-detail/laboratory-testing-for-2019-novel-coronavirus-in-suspected-human-cases-20200117|title=Laboratory testing for 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) in suspected human cases|website=[[World Health Organization]] (WHO)|access-date=13 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200317023052/https://www.who.int/publications-detail/laboratory-testing-for-2019-novel-coronavirus-in-suspected-human-cases-20200117|archive-date=17 March 2020|url-status=live}}</ref> Ang pamantayang pamaraan ng pagsusuri ay ang totoong oras na [[rRT-PCR]].<ref name="20200130cdc">{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/summary.html|title=2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV) Situation Summary|date=30 January 2020|website=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126210549/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-nCoV/summary.html|archive-date=26 January 2020|access-date=30 January 2020|name-list-format=vanc}}</ref> Karaniwang sinusuri ang mga sampol mula sa palahingahan na nakuha ng [[Nasopharyngeal swab|pamahid sa nasoparinks]], ngunit maaaring gamitin ang pamahid sa ilong o sampol ng [[Sputum|uhog]].<ref name="CDC2020Testing" /><ref name="20200129cdc">{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/lab/rt-pcr-detection-instructions.html|title=Real-Time RT-PCR Panel for Detection 2019-nCoV|date=29 January 2020|website=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|access-date=1 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130202031/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/lab/rt-pcr-detection-instructions.html|archive-date=30 January 2020|url-status=live|name-list-format=vanc}}</ref> Makukuha dapat ang mga resulta sa loob ng iilang oras hanggang dalawang araw.<ref name="globenewswire1977226">{{cite web|url=https://www.globenewswire.com/news-release/2020/01/30/1977226/0/en/Curetis-Group-Company-Ares-Genetics-and-BGI-Group-Collaborate-to-Offer-Next-Generation-Sequencing-and-PCR-based-Coronavirus-2019-nCoV-Testing-in-Europe.html|title=Curetis Group Company Ares Genetics and BGI Group Collaborate to Offer Next-Generation Sequencing and PCR-based Coronavirus (2019-nCoV) Testing in Europe|date=30 January 2020|website=GlobeNewswire News Room|access-date=1 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200131201626/https://www.globenewswire.com/news-release/2020/01/30/1977226/0/en/Curetis-Group-Company-Ares-Genetics-and-BGI-Group-Collaborate-to-Offer-Next-Generation-Sequencing-and-PCR-based-Coronavirus-2019-nCoV-Testing-in-Europe.html|archive-date=31 January 2020|url-status=live|name-list-format=vanc}}</ref><ref name="20200130businessinsider">{{cite web|url=https://www.businessinsider.com/how-to-know-if-you-have-the-coronavirus-pcr-test-2020-1|title=There's only one way to know if you have the coronavirus, and it involves machines full of spit and mucus|last=Brueck|first=Hilary|name-list-format=vanc|date=30 January 2020|website=Business Insider|access-date=1 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200201034232/https://www.businessinsider.com/how-to-know-if-you-have-the-coronavirus-pcr-test-2020-1|archive-date=1 February 2020|url-status=live}}</ref> Maaaring suriin ang dugo, ngunit kailangan ng dalawang sampol ng dugo na kukunin sa pagitan ng dalawang linggo at halos walang agarang silbi ang mga resulta.<ref>{{cite web|url=https://www.who.int/publications-detail/laboratory-testing-for-2019-novel-coronavirus-in-suspected-human-cases-20200117|title=Laboratory testing for 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) in suspected human cases|access-date=26 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200221192745/https://www.who.int/publications-detail/laboratory-testing-for-2019-novel-coronavirus-in-suspected-human-cases-20200117|archive-date=21 February 2020|url-status=live}}</ref> Nakabukod ang mga Tsinong dalub-agham ng isang uri ng koronabirus at nakalathala ng [[Nucleic acid sequence|henetikong pagkakasunud-sunod]] para makabuo nang nakapag-iisa ang mga laboratoryo sa buong mundo ng mga pagsusuring [[Polymerase chain reaction|patanikalang tambisa ng polymerase]] ''(PCR)'' upang matunton ang impeksyon ng birus.<ref name="Hui14Jan2020" /><ref name="Cohen17Jan20202">{{cite journal|vauthors=Cohen J, Normile D|title=New SARS-like virus in China triggers alarm|journal=Science|volume=367|issue=6475|pages=234–35|date=January 2020|pmid=31949058|doi=10.1126/science.367.6475.234|bibcode=2020Sci...367..234C|url=https://mcb.uconn.edu/wp-content/uploads/sites/2341/2020/01/WuhanScience24Jan2020.pdf|access-date=11 February 2020|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200211230310/https://mcb.uconn.edu/wp-content/uploads/sites/2341/2020/01/WuhanScience24Jan2020.pdf|archive-date=11 February 2020}}</ref><ref name="ncbiWuhanGenomes">{{cite web|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/labs/virus/vssi/#/virus?SeqType_s=Nucleotide&VirusLineage_ss=Wuhan%20seafood%20market%20pneumonia%20virus,%20taxid:2697049|title=Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 data hub|website=NCBI|url-status=live|access-date=4 March 2020|name-list-format=vanc|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321235550/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/labs/virus/vssi/#/virus?SeqType_s=Nucleotide&VirusLineage_ss=Wuhan%20seafood%20market%20pneumonia%20virus,%20taxid:2697049|archive-date=21 March 2020}}</ref> Noong pagsapit ng 19 Marso 2020,<ref name="Vogel2020">{{cite journal|title=New blood tests for antibodies could show true scale of coronavirus pandemic|last=Vogel|first=Gretchen|journal=Science|date=2020|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.abb8028}}</ref> wala pang pagsusuri ng mga antibody ngunit sinisikap na makabuo ng mga ganito sa ngayon.<ref>{{cite journal|vauthors=Pang J, Wang MX, Ang IY, Tan SH, Lewis RF, Chen JI, Gutierrez RA, Gwee SX, Chua PE, Yang Q, Ng XY, Yap RK, Tan HY, Teo YY, Tan CC, Cook AR, Yap JC, Hsu LY|display-authors=6|title=Potential Rapid Diagnostics, Vaccine and Therapeutics for 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV): A Systematic Review|journal=Journal of Clinical Medicine|volume=9|issue=3|page=623|date=February 2020|pmid=32110875|doi=10.3390/jcm9030623}}</ref> Inapbrubahan ng FDA ang unang [[Point-of-care testing|pagsusuring punto ng pag-aalaga]] noong 21 Marso 2020 para gamitin sa katapusan ng buwang iyon.<ref>{{cite press release|title=Coronavirus (COVID-19) Update: FDA Issues first Emergency Use Authorization for Point of Care Diagnostic|date=21 March 2020|publisher=FDA|url=https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/coronavirus-covid-19-update-fda-issues-first-emergency-use-authorization-point-care-diagnostic|access-date=22 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321224700/https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/coronavirus-covid-19-update-fda-issues-first-emergency-use-authorization-point-care-diagnostic|archive-date=21 March 2020|url-status=live}}</ref>
Iminungkahi ng mga panuntunang pangririkonosi na inilabas ng Ospital ng Zhongnan ng [[Unibersidad ng Wuhan]] ang mga paraan para matunton ang mga impeksyon batay sa mga katangiang klinikal at epidemiyolohikong panganib. Kabilang dito ang pagkilala sa mga taong may hindi bababa sa dalawa ng sumusunod na sintomas bukod sa kasaysayan ng pagbibiyahe papunta sa [[Wuhan]] o pakikipag-ugnayan sa mga ibang nahawang tao: lagnat, katangian ng pulmonya sa larawan, karaniwan o bumabang bilang ng puting sihay-dugo, o bumabang bilang ng [[Lymphocyte|limposayt]].<ref name=":32">{{cite journal|vauthors=Jin YH, Cai L, Cheng ZS, Cheng H, Deng T, Fan YP, Fang C, Huang D, Huang LQ, Huang Q, Han Y, Hu B, Hu F, Li BH, Li YR, Liang K, Lin LK, Luo LS, Ma J, Ma LL, Peng ZY, Pan YB, Pan ZY, Ren XQ, Sun HM, Wang Y, Wang YY, Weng H, Wei CJ, Wu DF, Xia J, Xiong Y, Xu HB, Yao XM, Yuan YF, Ye TS, Zhang XC, Zhang YW, Zhang YG, Zhang HM, Zhao Y, Zhao MJ, Zi H, Zeng XT, Wang YY, Wang XH|display-authors=6|title=A rapid advice guideline for the diagnosis and treatment of 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) infected pneumonia (standard version)|journal=Military Medical Research|date=February 2020|volume=7|issue=1|page=4|doi=10.1186/s40779-020-0233-6|doi-access=free|pmid=32029004|pmc=7003341}}</ref>
Naghinuha ang isang rebyu noong Marso 2020 na maliit lang ang silbi ng mga [[Chest radiograph|rayos-ekis sa dibdib]] sa mga unang yugto, habang may silbi ang mga iskanang CT ng dibdib bago pa man ang paglitaw ng mga sintomas.<ref name=":02">{{Cite journal|last=Salehi|first=Sana|last2=Abedi|first2=Aidin|last3=Balakrishnan|first3=Sudheer|last4=Gholamrezanezhad|first4=Ali|date=2020-03-14|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19): A Systematic Review of Imaging Findings in 919 Patients|journal=American Journal of Roentgenology|language=en|pages=1–7|doi=10.2214/AJR.20.23034|issn=0361-803X|pmid=32174129}}</ref> Kabilang sa mga karaniwang katangian sa CT ang mga ''bilateral multilobar [[Ground glass opacity|ground-glass opacificity]]'' na may ''peripheral, asymmetric and posterior distribution''.<ref name=":02" /> Nagkakaroon ng [[Pleural cavity|''subpleural dominance'']], ''[[crazy paving]]''{{clarify|date=March 2020}} at [[Pulmonary consolidation|''consolidation'']] habang kumakalat ang sakit.<ref>{{cite journal|last1=Lee|volume=0|archive-date=8 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200308143943/https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(20)30134-1/fulltext|accessdate=13 March 2020|pmid=32105641|issn=1473-3099|doi=10.1016/S1473-3099(20)30134-1|pages=384–385|issue=4|language=English|first1=Elaine Y. P.|journal=The Lancet Infectious Diseases|url=https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(20)30134-1/fulltext|title=COVID-19 pneumonia: what has CT taught us?|date=24 February 2020|first3=Pek-Lan|last3=Khong|first2=Ming-Yen|last2=Ng|url-status=live}}</ref> Noong pagsapit ng Marso 2020, inirerekumenda ng [[American College of Radiology|Amerikanong Kolehiyo ng Paladiglapan]] na "hindi dapat gamitin ang CT upang magpasuri o bilang unang pagsusuri upang irikonosi ang COVID-19".<ref>{{cite web|url=https://www.acr.org/Advocacy-and-Economics/ACR-Position-Statements/Recommendations-for-Chest-Radiography-and-CT-for-Suspected-COVID19-Infection|title=ACR Recommendations for the use of Chest Radiography and Computed Tomography (CT) for Suspected COVID-19 Infection|last=|first=|date=2020-03-22|website=American College of Radiology|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328055813/https://www.acr.org/Advocacy-and-Economics/ACR-Position-Statements/Recommendations-for-Chest-Radiography-and-CT-for-Suspected-COVID19-Infection|archive-date=28 March 2020|access-date=}}</ref><gallery mode="packed" heights="100">
Talaksan:COVID19CT2.webp|Karaniwang pasya ng paglalarawan ng CT
Talaksan:COVID19CT1.webp|Paglalarawan ng CT ng mabilisang baytang-baytang na yugto
</gallery>
=== Palasakitan ===
Kaunti lamang ang mayroong datos tungkol sa mikroskopyong sugat at patopisyolohiya ng COVID-19.<ref>[https://jcp.bmj.com/content/early/2020/03/20/jclinpath-2020-206522 Autopsy in suspected COVID-19 cases] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200328202232/https://jcp.bmj.com/content/early/2020/03/20/jclinpath-2020-206522|date=28 March 2020}}, Hanley B et al, J Clin Pathol, {{PMID|32198191}}</ref><ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32172546 A pathological report of three COVID-19 cases by minimally invasive autopsies], Yao XH et al., {{PMID|32172546}}</ref> Ang pangunahing palasakitang pasya sa awtopsiya ay:
* [[Macroscopic scale|Makroskopiya]]: pamamaga ng [[Pleurisy|pliyura]] at/o [[Pericarditis|perikardyo]], [[Lung consolidation|pagsiksik ng baga]] at [[Pulmonary oedema|pamamanas sa baga]]
* Maoobserbahan ang apat na antas ng kalubhaan ng [[Viral pneumonia|pulmonyang biral]]:
** munting [[pulmonya]]: munting malasuwerong [[Exudate|katas]], munting katas ng [[fibrin]]
** mahinahong pulmonya: [[Pulmonary oedema|pamamanas sa baga]], ''[[pneumocyte]] [[hyperplasia]]'', malaking di-tipikong [[pneumocyte]], [[Inflammation|pamamagang]] interstisyal na may [[Infiltration (medical)|pagtatagos ng]] [[Lymphocytic|lymphocyte]] and pagbubuo ng [[Giant cell|multinukleong dambuhalang sihay]]
** matinding pulmonya: [[Diffuse alveolar damage|nakakalat na pagkasira sa supot-hangin]] (DAD) na may nakakalat na [[Exudates|katas]] ng [[Pulmonary alveolus|supot-hangin]]. Responsable ang nakakalat na DAD sa naoobserbang [[Acute respiratory distress syndrome|sindrom ng matalas na sakit sa palahingahan]] (ARDS) at matinding [[hypoxemia]] sa ganitong sakit.
** gumagaling na pulmonya: [[Healing|organisasyon]] ng mga [[Exudate|katas]] sa [[Pulmonary alveolus|butas ng supot-hangin]], at [[Pulmonary fibrosis|interstisyal na fibrosis sa baga]]
** [[Plasma cell|plasmocytosis]] sa [[Bronchoalveolar lavage|BAL]]<ref>{{Cite journal|title=Exuberant plasmocytosis in bronchoalveolar lavage of the first patient requiring Extracorporeal Membrane Oxygenation for SARS-CoV-2 in Europe|first1=Marco|last1=Giani|first2=Davide|last2=Seminati|first3=Alberto|last3=Lucchini|first4=Giuseppe|last4=Foti|first5=Fabio|last5=Pagni|date=16 March 2020|journal=Journal of Thoracic Oncology: Official Publication of the International Association for the Study of Lung Cancer|doi=10.1016/j.jtho.2020.03.008|pmid=32194247}}</ref>
* [[Dugo]]: [[Disseminated intravascular coagulation|pamumuo ng dugo sa ugat sa buong katawan]] (DIC) <ref>{{Cite journal|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32212240|title=Disseminated intravascular coagulation in patients with 2019-nCoV pneumonia|first=David|last=Lillicrap|date=1 April 2020|journal=Journal of thrombosis and haemostasis: JTH|volume=18|issue=4|pages=786–787|via=PubMed|doi=10.1111/jth.14781|pmid=32212240}}</ref>; ''leukoerythroblastic reaction''<ref>{{Cite journal|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32212392|last5=Cohen|doi=10.1002/ajh.25793|via=PubMed|journal=American Journal of Hematology|date=25 March 2020|last7=Graff|first7=John P.|last6=Ku|first6=Nam|first5=Stuart H.|title=Leukoerythroblastic reaction in a patient with COVID-19 infection|last4=Thompson|first4=George R.|last3=Schivo|first3=Michael|last2=Dwyre|first2=Denis M.|last1=Mitra|first1=Anupam|pmid=32212392}}</ref>
* [[Atay]]: ''microvesicular [[steatosis]]''
== Pagpipigil ==
[[Talaksan:20200403 Flatten the curve animated GIF.gif|thumb|upright=1.5|Ang pagpipigil sa mga bagong impeksyon upang mabawasan ang bilang ng mga kaso sa anumang oras—kilala bilang ''"[[Panlipunang pagdidistansya|flattening the curve]]"'' ("pagpapapatag ng kurba")—ay nagpapahintulot sa mga serbisyong pangkalusugan na pangasiwaan nang mas mainam ang parehong dami ng mga pasyente.<ref>{{cite web |last=Wiles |first=Siouxsie |author-link=Siouxsie Wiles |title=The three phases of Covid-19—and how we can make it manageable |url=https://thespinoff.co.nz/society/09-03-2020/the-three-phases-of-covid-19-and-how-we-can-make-it-manageable/ |website=The Spinoff |access-date=9 March 2020 |date=9 March 2020 |name-list-format=vanc |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327120015/https://thespinoff.co.nz/society/09-03-2020/the-three-phases-of-covid-19-and-how-we-can-make-it-manageable/ |archive-date=27 March 2020 |url-status=live }}</ref><ref name="Lancet2020Flatten">{{cite journal | vauthors = Anderson RM, Heesterbeek H, Klinkenberg D, Hollingsworth TD | title = How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic? | journal = Lancet | date = March 2020 | volume = 395 | issue = 10228 | pages = 931–934 | pmid = 32164834 | doi = 10.1016/S0140-6736(20)30567-5 | quote = A key issue for epidemiologists is helping policy makers decide the main objectives of mitigation—e.g. minimising morbidity and associated mortality, avoiding an epidemic peak that overwhelms health-care services, keeping the effects on the economy within manageable levels, and flattening the epidemic curve to wait for vaccine development and manufacture on scale and antiviral drug therapies. | doi-access = free }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.vox.com/2020/3/10/21171481/coronavirus-us-cases-quarantine-cancellation|title=How canceled events and self-quarantines save lives, in one chart|first=Eliza|last=Barclay|date=10 March 2020|website=Vox|name-list-format=vanc|access-date=12 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200312161852/https://www.vox.com/2020/3/10/21171481/coronavirus-us-cases-quarantine-cancellation|archive-date=12 March 2020|url-status=live}}</ref>]]
[[Talaksan:Covid-19-curves-graphic2-stopthespread-v3.gif|thumb|Mga alternatibo sa pagpapatag ng kurba<ref>{{cite web|last=Wiles|first=Siouxsie|title=After 'Flatten the Curve', we must now 'Stop the Spread'. Here's what that means|url=https://thespinoff.co.nz/society/14-03-2020/after-flatten-the-curve-we-must-now-stop-the-spread-heres-what-that-means/|website=The Spinoff|access-date=13 March 2020|date=14 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200326232315/https://thespinoff.co.nz/society/14-03-2020/after-flatten-the-curve-we-must-now-stop-the-spread-heres-what-that-means/|archive-date=26 March 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Anderson RM, Heesterbeek H, Klinkenberg D, Hollingsworth TD|title=How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic?|journal=Lancet|date=March 2020|volume=395|issue=10228|pages=931–934|pmid=32164834|doi=10.1016/S0140-6736(20)30567-5}}</ref>]]
Kabilang sa mga hakbang upang maiwasan ang tsansa ng pagkahawa ang pagpapanatili sa bahay, pag-iiwas sa mga mataong lugar, paghuhugas ng kamay gamit ang tubig at sabon nang hindi bababa sa 20 segundo, pagpapraktis ng mabuting [[palalusugan]], at pag-iiwas sa paghawak ng mata, ilong, o bibig ng kamay na hindi pa nahugas.<ref name="CDC-Prevention & Treatment">{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/about/prevention.html|author=Centers for Disease Control|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19): Prevention & Treatment|date=3 February 2020|language=en-us|access-date=10 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191215193934/https://www.cdc.gov/coronavirus/about/prevention.html|archive-date=15 December 2019|url-status=live|author-link=Centers for Disease Control}}</ref><ref name="WHO Advice for Public">{{cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public|title=Advice for Public|vauthors=((World Health Organization))|access-date=10 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126025750/https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public|archive-date=26 January 2020|url-status=live|author-link=World Health Organization|name-list-format=vanc}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2020/03/17/814221111/my-hand-washing-song-readers-offer-lyrics-for-a-20-second-scrub|title=My Hand-Washing Song: Readers Offer Lyrics For A 20-Second Scrub|website=NPR.org|language=en|access-date=20 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320145553/https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2020/03/17/814221111/my-hand-washing-song-readers-offer-lyrics-for-a-20-second-scrub|archive-date=20 March 2020|url-status=live}}</ref> Inirerekumenda ng [[CDC]] ang pagtakip sa bibig at ilong ng tisyu habang umuubo at bumabahing at inirerekumenda ang paggamit ng loob ng siko kung walang tisyu.<ref name="CDC-Prevention & Treatment" /> Inirerekumenda rin nila ang tamang palalusugan sa kamay pagkatapos ng anumang ubo o bahing.<ref name="CDC-Prevention & Treatment" /> Nilalayon ng mga estratehiya ukol sa [[panlipunang pagdidistansya]] ang pagbawas ng kontak ng nahawang tao sa mga malalaking grupo sa pamamagitan ng pagsasara ng mga paaralan at opisina, paghihigpit sa pagbibiyahe, at pagkakansela ng mga pampublikong pagtitipon.<ref name="JHUSocialDistancing">{{cite web|first=Lisa Lockerd|last=Maragakis|name-list-format=vanc|title=Coronavirus, Social Distancing and Self Quarantine|url=https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/coronavirus/coronavirus-social-distancing-and-self-quarantine|website=www.hopkinsmedicine.org|publisher=Johns Hopkins University|access-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318012357/https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/coronavirus/coronavirus-social-distancing-and-self-quarantine|archive-date=18 March 2020|url-status=live}}</ref> Kasali rin sa panlipunang pagdidistansya ang pangangailan na anim na talampakan ang distansya sa pagitan ng mga tao (halos 1.80 metro).<ref>{{Cite news|last=Parker-Pope|first=Tara|url=https://www.nytimes.com/2020/03/19/well/live/coronavirus-quarantine-social-distancing.html|title=Deciding How Much Distance You Should Keep|date=19 March 2020|work=The New York Times|access-date=20 March 2020|language=en-US|issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320003705/https://www.nytimes.com/2020/03/19/well/live/coronavirus-quarantine-social-distancing.html|archive-date=20 March 2020|url-status=live}}</ref>
Dahil hindi inaasahan ang pagkakaroon ng [[Talaan ng mga bakuna ng COVID-19|bakuna laban sa SARS-CoV-2]] bago ang 2021 (bilang pinakamaagang tantya),<ref>{{cite web|url=https://www.sciencealert.com/who-says-a-coronavirus-vaccine-is-18-months-away|title=Here's Why It's Taking So Long to Develop a Vaccine for the New Coronavirus|website=Science Alert|first1=Rob|last1=Grenfell|first2=Trevor|last2=Drew|name-list-format=vanc|date=17 February 2020|access-date=26 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228010631/https://www.sciencealert.com/who-says-a-coronavirus-vaccine-is-18-months-away|archive-date=28 February 2020|url-status=live}}</ref> ang isang mahalagang bahagi ng pagkontrol ng pandemya ng COVID-19 ay ang pagbabawas sa rurok ng epidemya, kilala bilang "''flattening the curve''" ("pagpapatag ng [[Epidemic curve|kurba]]"), sa pamamagitan ng iba't ibang hakbang na naghahangad na bagalan ang bilis ng mga bagong impeksyon.<ref name="Lancet2020Flatten" /> Nakatutulong ang pagpapabagal sa bilis ng pagkahawa sa pagbawas ng panganib na matabunan ang mga serbisyong pangkalusugan, na nagpapahintulot ng mas mainam na paggamot ng mga kasalukuyang kaso, at nagpapaantala sa bagong kaso hanggang magkaroon ng [[Therapy|terapeutika]] o bakuna.<ref name="Lancet2020Flatten" />
Ayon sa WHO, inirerekumenda lang ang paggamit ng mask kung umuubo o bumabahing ang tao o kung nag-aalaga siya ng taong sinususpetsang may impeksyon.<ref>{{cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/when-and-how-to-use-masks|title=When and how to use masks|website=[[World Health Organization]] (WHO)|access-date=8 March 2020|name-list-format=vanc|archive-url=https://web.archive.org/web/20200307013848/https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/when-and-how-to-use-masks|archive-date=7 March 2020|url-status=live}}</ref> Inirerekumenda naman ng iilang bansa na magsuot din ang mga malulusog na indibidwal ng mask. Kabilang dito ang Tsina,<ref name="nhc_masks">{{cite web|url=http://en.nhc.gov.cn/2020-02/07/c_76337.htm|title=For different groups of people: how to choose masks|work=NHC.gov.cn|publisher=National Health Commission of the People's Republic of China|date=7 February 2020|access-date=22 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200405123936/http://en.nhc.gov.cn/att/20200207/1581067840474054531.jpg|archive-date=5 Abril 2020|quote="Disposable medical masks: Recommended for: · People in crowded places · Indoor working environment with a relatively dense population · People going to medical institutions · Children in kindergarten and students at school gathering to study and do other activities"|url-status=dead}}</ref> [[Hong Kong]],<ref>{{cite web|url=https://www.chp.gov.hk/files/pdf/prevention_of_covid_19_en.pdf|title=Prevention of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|website=[[Centre for Health Protection]]|access-date=22 March 2020|quote="Wear a surgical mask when taking public transport or staying in crowded places."|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321175110/https://www.chp.gov.hk/files/pdf/prevention_of_covid_19_en.pdf|archive-date=21 March 2020|url-status=live}}</ref> [[Thailand|Taylandia]],<ref>{{cite news|title='Better than nothing': Thailand encourages cloth masks amid surgical mask shortage|url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-thailand-masks/better-than-nothing-thailand-encourages-cloth-masks-amid-surgical-mask-shortage-idUSKBN20Z0UT|first=Jiraporn|last=Kuhakan|work=Reuters|date=12 March 2020|quote="Thailand's health authorities are encouraging people to make cloth face masks at home to guard against the spread of the coronavirus amid a shortage of surgical masks.{{nbsp}}... The droplet from coughing and sneezing is around five microns and we have tested already that cloth masks can protect against droplets bigger than one micron."|access-date=22 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321192522/https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-thailand-masks/better-than-nothing-thailand-encourages-cloth-masks-amid-surgical-mask-shortage-idUSKBN20Z0UT|archive-date=21 March 2020|url-status=live}}</ref> Tsekia,<ref>{{Cite web|url=https://www.euronews.com/2020/03/24/coronavirus-czechs-facing-up-to-covid-19-crisis-by-making-masks-mandatory|title=Coronavirus: Czechs facing up to COVID-19 crisis by making masks mandatory|last=|first=|date=2020|website=euronews|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200330233916/https://www.euronews.com/2020/03/24/coronavirus-czechs-facing-up-to-covid-19-crisis-by-making-masks-mandatory|archive-date=30 March 2020|access-date=}}</ref> at Austria.<ref>{{Cite web|url=https://www.cbsnews.com/news/austria-supermarket-face-mask/|title=Austria is making everyone who goes inside a supermarket wear a face mask|website=www.cbsnews.com|language=en-US|access-date=2020-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331192209/https://www.cbsnews.com/news/austria-supermarket-face-mask/|archive-date=31 March 2020|url-status=live}}</ref> Upang matugunan ang pangangailangan sa mga mask, tinatantya ng WHO na kakailanganing tumaas nang 40% ang pandaigdigang paggawa. Pinalala ng pag-iimbak at haka-haka ang problema. Dahil sa mga ito, tumaas nang anim ang presyo ng mga mask, natriple ang sa mga [[N95 masks|N95 respirator]], at moble ang sa gown.<ref>{{cite press release|title=Shortage of personal protective equipment endangering health workers worldwide|date=3 March 2020|publisher=WHO|url=https://www.who.int/news-room/detail/03-03-2020-shortage-of-personal-protective-equipment-endangering-health-workers-worldwide|access-date=24 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200305052623/https://www.who.int/news-room/detail/03-03-2020-shortage-of-personal-protective-equipment-endangering-health-workers-worldwide|archive-date=5 March 2020|url-status=live}}</ref> Itinuturing ng iilang eksperto sa kalusugan ang pagsuot ng mga ''non-medical grade mask'' at iba pang pantakip sa mukha tulad ng mga bupanda at bandana bilang mabuting paraan upang maiwasan ng mga tao ang paghahawak sa kanilang bibig at ilong, kahit hindi sila pinoprotektahan ng mga di-medikal na pananakip mula sa direktang bahing o ubo mula sa nahawang tao.<ref>{{cite web|url=https://www.bostonglobe.com/2020/03/19/opinion/guidance-against-wearing-masks-coronavirus-is-wrong-you-should-cover-your-face/|title=Guidance against wearing masks for the coronavirus is wrong—you should cover your face—The Boston Globe|website=BostonGlobe.com|access-date=22 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322181032/https://www.bostonglobe.com/2020/03/19/opinion/guidance-against-wearing-masks-coronavirus-is-wrong-you-should-cover-your-face/|archive-date=22 March 2020|url-status=live}}</ref>
Pinapayuhan ng CDC ang mga narekunusi ng COVID-19 o mga naniniwala na maaaring nahawa sila na manatili sa bahay maliban sa magpapagamot, tumawag muna bago bumisita sa tagapangalaga ng kalusugan, magsuot ng peysmask bago pumasok sa opisina ng tagapangalaga ng kalusugan at kung nasa anumang silid o sasakyan kasama ng ibang tao, magtakip ng mga ubo at bahing gamit ang tisyu, maghugas ng mga kamay palagi gamit ang sabon at tubig, at mag-iwas sa pakikibahagi ng mga personal na kagamitan sa bahay.<ref>{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/prevention.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)—Prevention & Treatment|date=10 March 2020|work=Centers for Disease Control and Prevention|publisher=U.S. Department of Health & Human Services|access-date=11 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200311163637/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/prevention.html|archive-date=11 March 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/steps-when-sick.html|title=What to do if you are sick with 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV)|author=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|date=11 February 2020|language=en-us|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200214153016/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/steps-when-sick.html|archive-date=14 February 2020|access-date=13 February 2020|name-list-format=vanc}}</ref> Pinapayuhan din ng CDC ang mga indibidwal na maghugas ng kamay palagi gamit ang sabon at tubig nang hindi bababa sa 20 segundo, lalo na pagkatapos pumunta sa banyo o kapag halatang marumi ang kamay, bago kumain at pagkatapos suminga, umubo, o bumahing. Iminumungkahi pa nito ang paggamit ng ''alcohol-based [[Hand sanitiser|hand sanitizer]]'' na may 60% alkohol o higit pa, ngunit kapag walang sabon at tubig lamang.<ref name="CDC-Prevention & Treatment" />
Para sa mga lugar na hindi madaling makuha ang mga komersyal ng ''hand sanitizer'', nagbibigay ang [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan|WHO]] ng dalawang pormulasyon para sa lokal na paggawa. Sa mga pormulasyong ito, nanggagaling ang aktibidad laban sa mikrobyo mula sa [[ethanol]] or [[isopropanol]]. Ginagamit ang [[Hydrogen peroxide|agua oksihenada]] upang alisin ang mga espora ng bakterya sa alkohol; "hindi siya aktibong sangkap para sa [[antisepsis|antiseptiko]] ng kamay". Idinaragdag ang [[glycerol]] bilang [[humectant]].<ref>{{cite book|chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK144054/|chapter=WHO-recommended handrub formulations|title=WHO Guidelines on Hand Hygiene in Health Care: First Global Patient Safety Challenge Clean Care Is Safer Care.|date=19 March 2009|publisher=World Health Organization|access-date=19 March 2020}}</ref><gallery mode="packed" heights="200">
Talaksan:Covid-19-Transmission-graphic-01.gif|Dumarami ang mga tangka sa pag-iiwas, na may mga epekto na umaabot nang napakalayo mula sa isang paglipat. Ang bawat kasong naiwasan ay humahantong sa mga mas maraming naiwasang kaso pagkatapos nito, na sa huli ay makapipigil sa pagsiklab nang lubus-lubusan.
Talaksan:Paghuhugas ng kamay.jpg|Panuto sa paghuhugas ng kamay
</gallery>
==Pangangasiwa==
[[File:DonningCDC2020.jpg|thumb|Apat na hakbang sa pagsusuot ng pansariling kagamitang pamprotekta<ref>{{cite web |title=Sequence for Putting On Personal Protective Equipment (PPE) |url=https://www.cdc.gov/hai/pdfs/ppe/PPE-Sequence.pdf |website=CDC |access-date=8 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200305173617/https://www.cdc.gov/hai/pdfs/ppe/ppe-sequence.pdf |archive-date=5 March 2020 |url-status=live }}</ref>]]
Inaasikaso ang mga tao sa pamamagitan ng [[supportive care|alagang pag-aalalay]], na kinabibilangan ng likido, [[oxygen support|suporta sa oksiheno]], at pagsusuporta sa ibang apektadong mahalagang sangkap.<ref name="NatureDale Fisher & David Heymann">{{cite journal | vauthors=Fisher D, Heymann D |title = Q&A: The novel coronavirus outbreak causing COVID-19 |journal=BMC Medicine |volume=18 |issue=1 |page=57 |doi=10.1186/s12916-020-01533-w |doi-access=free |pmid=32106852 |pmc=7047369 | date=February 2020 }}</ref><ref name="KuiFang2020">{{cite journal | vauthors = Kui L, Fang YY, Deng Y, Liu W, Wang MF, Ma JP, Xiao W, Wang YN, Zhong MH, Li CH, Li GC, Liu HG | display-authors = 6 | title = Clinical characteristics of novel coronavirus cases in tertiary hospitals in Hubei Province | journal = Chinese Medical Journal | page = 1 | date = February 2020 | pmid = 32044814 |doi=10.1097/CM9.0000000000000744 |doi-access=free }}</ref><ref name="Wang Du Zhu Cao 2020 p.">{{cite journal | vauthors = Wang T, Du Z, Zhu F, Cao Z, An Y, Gao Y, Jiang B | title = Comorbidities and multi-organ injuries in the treatment of COVID-19 | journal = Lancet | date = March 2020 | volume = 395 | issue = 10228 | pages = e52 | pmid = 32171074 | doi = 10.1016/s0140-6736(20)30558-4 | publisher = Elsevier BV }}</ref> Inirerekumenda ng CDC na magsuot ng peysmask ang mga nagsususpetsang nahawa ng birus.<ref name=CDC2020IfSick/> Nagamit na ang [[Extracorporeal membrane oxygenation|pag-ooksiheno ng lamad sa labas ng katawan]] (ECMO) upang matagunan ang isyu ng paghinto ng palahingahan, ngunit tinatalakay pa rin ang kanyang benepisyo.<ref name="Guan Ni Hu Liang p."/>
Inilathala ng WHO at [[National Health Commission|Tsinong Pambansang Komisyon sa Kalusugan]] ang mga rekomendasyon sa pang-aalaga ng mga taong napaospital dahil sa COVID-19.<ref name="Cheng2020">{{cite journal | vauthors = Cheng ZJ, Shan J | title = 2019 Novel coronavirus: where we are and what we know | journal = Infection | date = February 2020 | volume = 48 | issue = 2 | pages = 155–163 | pmid = 32072569 |doi=10.1007/s15010-020-01401-y |doi-access=free }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.who.int/publications-detail/clinical-management-of-severe-acute-respiratory-infection-when-novel-coronavirus-(ncov)-infection-is-suspected|title=Clinical management of severe acute respiratory infection when novel coronavirus (nCoV) infection is suspected|website=[[World Health Organization]] (WHO)|access-date=13 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200131032122/https://www.who.int/publications-detail/clinical-management-of-severe-acute-respiratory-infection-when-novel-coronavirus-(ncov)-infection-is-suspected|archive-date=31 January 2020|url-status=live }}</ref> Tinipon ng mga [[Critical care medicine|intensibista]] at [[Pulmonology|palabaga]] sa Amerika ang mga rekomendasyon sa paggamot mula sa iba't ibang ahensya sa isang libreng mapagkukunan, ang [[EMCrit|IBCC]].<ref name="IBCC">{{cite book |last=Farkas |first=Josh | name-list-format = vanc |date=March 2020 |title=COVID-19—The Internet Book of Critical Care |url=https://emcrit.org/ibcc/covid19/ |url-status=live |format=digital |type=Reference manual |language=English |location=USA |publisher=EMCrit |archive-url=https://web.archive.org/web/20200311195758/https://emcrit.org/ibcc/covid19/ |archive-date=11 March 2020 |access-date=13 March 2020}}</ref><ref name="UPenn-IBCC">{{cite web |url=https://guides.library.upenn.edu/covid-19 |title=COVID19—Resources for Health Care Professionals |publisher=[[Penn Libraries]] |date=11 March 2020 |access-date=13 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200314035631/https://guides.library.upenn.edu/covid-19 |archive-date=14 March 2020 |url-status=live }}</ref>
===Paggamot===
{{See also|Pagbabakuna kontra COVID-19 sa Pilipinas}}
Inirerekumenda ng iilang propesyonal sa medisina ang [[paracetamol]] (acetaminophen) sa halip ng [[ibuprofen]] bilang unang paggamot.<ref name="Day 2020 p.">{{cite journal | title = Covid-19: ibuprofen should not be used for managing symptoms, say doctors and scientists | journal = BMJ | volume = 368 | date = 17 March 2020 | pmid = 32184201 | doi = 10.1136/bmj.m1086 | url = https://www.bmj.com/content/368/bmj.m1086 | access-date = 18 March 2020 | last = Day | first = Michael | pages = m1086 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200319181945/https://www.bmj.com/content/368/bmj.m1086 | archive-date = 19 March 2020 | url-status = live }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nhs.uk/conditions/coronavirus-covid-19/self-isolation-advice/|title=Self-isolation advice—Coronavirus (COVID-19)|date=2020-02-28|website=National Health Service (United Kingdom)|language=en|access-date=2020-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328000128/https://www.nhs.uk/conditions/coronavirus-covid-19/self-isolation-advice/|archive-date=28 March 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Day|first=Michael|date=17 March 2020|title=Covid-19: ibuprofen should not be used for managing symptoms, say doctors and scientists|url=https://www.bmj.com/content/368/bmj.m1086|journal=BMJ|language=en|volume=368|pages=m1086|doi=10.1136/bmj.m1086|issn=1756-1833|pmid=32184201|access-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319181945/https://www.bmj.com/content/368/bmj.m1086|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> Hindi salungat ang WHO sa paggamit ng [[non-steroidal anti-inflammatory drugs|di-steroid na drogang laban sa pamamaga]] (NSAID) tulad ng [[ibuprofen]] para sa sintomas,<ref name="AFP 2020b">{{cite web|url=https://www.sciencealert.com/who-recommends-to-avoid-taking-ibuprofen-for-covid-19-symptoms|title=Updated: WHO Now Doesn't Recommend Avoiding Ibuprofen For COVID-19 Symptoms|author=AFP|date=19 March 2020|website=ScienceAlert|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318222020/https://www.sciencealert.com/who-recommends-to-avoid-taking-ibuprofen-for-covid-19-symptoms|archive-date=18 March 2020|url-status=live}}</ref> at sinasabi ng [[Food and Drug Administration|FDA]] na walang ebidensya sa kasalukuyan na pinapalala ng mga NSAID ang mga sintomas ng COVID-19.<ref>{{Cite journal|last=Research|first=Center for Drug Evaluation and|date=2020-03-19|title=FDA advises patients on use of non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) for COVID-19|url=http://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-advises-patients-use-non-steroidal-anti-inflammatory-drugs-nsaids-covid-19|journal=Drug Safety and Availability|language=en|access-date=27 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200327194633/https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-advises-patients-use-non-steroidal-anti-inflammatory-drugs-nsaids-covid-19|archive-date=27 March 2020|url-status=live}}</ref>
Habang itinaas ang mga teoretikal na ikinababahala tungkol sa mga [[ACE inhibitors|panghadlang ng ACE]] at [[angiotensin receptor blocker|pangharang ng tagatanggap ng angiotensin]], at noong pagsapit ng 19 Marso 2020, hindi pa ito sapat upang pangatwiranan ang paghinto ng mga ganitong gamot.<ref>{{cite web |title=Patients taking ACE-i and ARBs who contract COVID-19 should continue treatment, unless otherwise advised by their physician |url=https://www.hfsa.org/patients-taking-ace-i-and-arbs-who-contract-covid-19-should-continue-treatment-unless-otherwise-advised-by-their-physician/ |access-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321172112/https://www.hfsa.org/patients-taking-ace-i-and-arbs-who-contract-covid-19-should-continue-treatment-unless-otherwise-advised-by-their-physician/ |archive-date=21 March 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite press release | title=Patients taking ACE-i and ARBs who contract COVID-19 should continue treatment, unless otherwise advised by their physician | website=American Heart Association | date=17 March 2020 | url=https://newsroom.heart.org/news/patients-taking-ace-i-and-arbs-who-contract-covid-19-should-continue-treatment-unless-otherwise-advised-by-their-physician | access-date=25 March 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200324050912/https://newsroom.heart.org/news/patients-taking-ace-i-and-arbs-who-contract-covid-19-should-continue-treatment-unless-otherwise-advised-by-their-physician | archive-date=24 March 2020 | url-status=live }}</ref><ref name="ESCPositionStatement">{{cite web |last=de Simone |first=Giovanni |title=Position Statement of the ESC Council on Hypertension on ACE-Inhibitors and Angiotensin Receptor Blockers |url=https://www.escardio.org/Councils/Council-on-Hypertension-(CHT)/News/position-statement-of-the-esc-council-on-hypertension-on-ace-inhibitors-and-ang |website=Council on Hypertension of the European Society of Cardiology |access-date=24 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324073257/https://www.escardio.org/Councils/Council-on-Hypertension-(CHT)/News/position-statement-of-the-esc-council-on-hypertension-on-ace-inhibitors-and-ang |archive-date=24 March 2020 |url-status=live }}</ref> Hindi inirerekumenda ang mga [[Steroids|steroid]] tulad ng [[methylprednisolone]] maliban kung pinalubha pa ito ng [[acute respiratory distress syndrome|sindrom ng matalas na sakit sa palahingahan]].<ref name="Vetter Eckerle Kaiser 2020 p.">{{cite journal | vauthors=Vetter P, Eckerle I, Kaiser L | title=Covid-19: a puzzle with many missing pieces | journal=BMJ | volume=368 | pages=m627 | date=February 2020 | pmid=32075791 | doi=10.1136/bmj.m627 |doi-access=free }}</ref><ref>{{cite web |title=Novel Coronavirus—COVID-19: What Emergency Clinicians Need to Know |url=https://www.ebmedicine.net/topics/infectious-disease/COVID-19 |website=www.ebmedicine.net |access-date=9 March 2020 |name-list-format=vanc |archive-url=https://web.archive.org/web/20200314163512/https://www.ebmedicine.net/topics/infectious-disease/COVID-19 |archive-date=14 March 2020 |url-status=live }}</ref>
===Pansariling kagamitang pamprotekta===
Dapat mag-ingat upang mabawasan ang panganib ng pagkalat ng birus, lalo na sa mga pagamutan habang nasasagawa ng mga hakbang na makalikha ng mga [[aerosol|erosol]], tulad ng [[intubation|intubasyon]] o [[Bag valve mask|bentilasyon ng kamay]].<ref name="Cheung Ho Cheng Cham 2020 p.">{{cite journal | vauthors=Cheung JC, Ho LT, Cheng JV, Cham EY, Lam KN | title=Staff safety during emergency airway management for COVID-19 in Hong Kong | journal=Lancet Respiratory Medicine | date=February 2020 | doi=10.1016/s2213-2600(20)30084-9 | doi-access=free | pmid=32105633 }}</ref> Para sa mga propesyonal ng medisina na nag-aalaga ng mga taong may COVID-19, inirerekumenda ng [[Centers for Disease Control and Prevention|CDC]] ang paglagay ng tao sa Silid-bukuran ng Dalang-hanging Impeksyon (AIIR) bukod sa pagsasagawa ng pamantayang pag-iingat, pag-iingat sa pakikipag-ugnayan, at pag-iingat sa dalang-hangin.<ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/caring-for-patients-H.pdf|title=What healthcare personnel should know about caring for patients with confirmed or possible coronavirus disease 2|last=CDC|first=|date=12 March 2020|website=CDC|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=31 March 2020}}</ref>
Binabalangkas ng CDC ang mga tiyak na patnubay sa paggamit ng [[personal protective equipment|pansariling kagamitang pamprotekta]] (PPE) sa pandemya. Kabilang sa inirerekumendang kasuotan ang:
*[[Bentilador na panggamot|respirador]] o [[Surgical mask|peysmask]]<ref>[https://www.cdc.gov/niosh/docs/2018-130/ Filtering out Confusion: Frequently Asked Questions about Respiratory Protection, User Seal Check] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190816114738/https://www.cdc.gov/niosh/docs/2018-130/ |date=16 August 2019 }}. The National Institute for Occupational Safety and Health (April 2018). Retrieved 16 March 2020.</ref><ref>[http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2020/03/16/n95-preparedness/?deliveryName=USCDC_170-DM22692 Proper N95 Respirator Use for Respiratory Protection Preparedness] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200327073252/https://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2020/03/16/n95-preparedness/?deliveryName=USCDC_170-DM22692 |date=27 March 2020 }}. NIOSH Science Blog (16 March 2020). Retrieved 16 March 2020.</ref>
* [[Hospital gown|''gown'']]{{citation needed|date=April 2020}}
* [[medical glove|guwantes pangmedisina]]<ref>{{cite web |title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) |url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/infection-control/control-recommendations.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=11 March 2020 |date=11 February 2020 |name-list-format=vanc |archive-url=https://web.archive.org/web/20200304165907/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/infection-control/control-recommendations.html |archive-date=4 March 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) |url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/caring-for-patients.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=8 March 2020 |date=11 February 2020 |name-list-format=vanc |archive-url=https://web.archive.org/web/20200304165907/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/caring-for-patients.html |archive-date=4 March 2020 |url-status=live }}</ref>
* [[eye protection|pamprotekta ng mata]]<ref>{{cite web|title=Strategies for Optimizing the Supply of Eye Protection|date=11 February 2020|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/ppe-strategy/eye-protection.html|publisher=CDC|access-date=23 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323173916/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/ppe-strategy/eye-protection.html|archive-date=23 March 2020|url-status=live}}</ref>
Kapag mayroon, mas mainam ang mga respirador (sa halip ng mga peysmask).<ref>{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/infection-control/control-recommendations.html|title=Interim Infection Prevention and Control Recommendations for Patients with Suspected or Confirmed Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) in Healthcare Settings|author=CDC|date=11 February 2020|website=Centers for Disease Control and Prevention|language=en-us|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200304165907/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/infection-control/control-recommendations.html|archive-date=4 March 2020|access-date=25 March 2020}}</ref> Inaprubahan ang respirador-N95 para sa industriya ngunit binigyang-awtorisasyon ng FDA ang mask para gamitin sa ilalim ng [[Emergency Use Authorization|Awtorisasyon para sa Kagipitang Paggamit]] (EUA). Idinisenyo sila upang magprotekta laban sa mga tipik sa hangin tulad ng alikabaok ngunit hindi garantisado ang bisa laban sa isang tiyak na elementong biyolohikal para sa paggamit na wala sa reseta.<ref>{{cite web|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Frequently Asked Questions|url=https://www.fda.gov/emergency-preparedness-and-response/mcm-issues/coronavirus-disease-2019-covid-19-frehttps://oc.wikipedia.org/wiki/Malauti%C3%A1_de_coronavirus_de_2019quently-asked-questions#5e78ba94b86da|website=Food and Drug Administration}}</ref> Kapag walang magagamit na mask, inirerekumenda ng CDC ang paggamit ng panakip sa mukha, o bilang huling paraan ang mga mask na gawang-bahay.<ref>{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/ppe-strategy/face-masks.html|title=Strategies for Optimizing the Supply of Facemasks|date=11 February 2020|publisher=CDC|access-date=23 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323173927/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/ppe-strategy/face-masks.html|archive-date=23 March 2020|url-status=live}}</ref>
===De-makinang bentilasyon===
Karamihan ng mga kaso ng COVID-19 ay hindi ganoong katindi na kailangan ang [[mechanical ventilation|de-makinang bentilasyon]] (artipisyal na pansuporta sa paghihinga) , ngunit kailangan ito ng bahagdan ng mga kaso.<ref name="murthy">{{cite journal | vauthors = Murthy S, Gomersall CD, Fowler RA | title = Care for Critically Ill Patients With COVID-19 | journal = JAMA | date = 11 March 2020 | pmid = 32159735 | doi = 10.1001/jama.2020.3633 | url = https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2762996 | access-date = 18 March 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200318203852/https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2762996 |archive-date=18 March 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|author=World Health Organization|date=28 January 2020|title=Clinical management of severe acute respiratory infection when novel coronavirus (2019-nCoV) infection is suspected|url=https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/clinical-management-of-novel-cov.pdf|journal=|volume=|pages=|via=|access-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226041620/https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/clinical-management-of-novel-cov.pdf|archive-date=26 February 2020|url-status=live}}</ref> Inirerekumenda ng iilang mga Kanadyanong doktor ang paggamit ng [[mechanical ventilation|mapanghimasok na de-makinang bentilasyon]] dahil nililimitahan ng pamamaraan ang pagkalat ng [[Airborne disease|pinaerosol]] na [[Vector (epidemiology)|bektor]] ng transmisyon.<ref name="murthy"/> Ang mga matinding kaso ay pinakakaraniwan sa mga matatanda (ang mga nakatatanda sa 60 taon<ref name="murthy"/> at lalo na ang mga nakatatanda sa 80 taon).<ref>{{Cite document |last1=Ferguson |first1=N. |last2=Laydon |first2=D.|last3=Nedjati Gilani |first3=G. |last4=Imai |first4=N. |last5=Ainslie |first5=K. |last6=Baguelin |first6=M. |last7=Bhatia |first7=S. |last8=Boonyasiri|first8=A.|last9=Cucunuba Perez|first9=Zulma|last10=Cuomo-Dannenburg |first10=G. |last11=Dighe |first11=A. |date=16 March 2020 |title=Report 9: Impact of non-pharmaceutical interventions (NPIs) to reduce COVID19 mortality and healthcare demand|publisher=[[Imperial College London]] |url=http://spiral.imperial.ac.uk/handle/10044/1/77482|doi=10.25561/77482|hdl=20.1000/100|doi-access=free|at=Table 1|journal=|access-date=25 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321133445/https://spiral.imperial.ac.uk/handle/10044/1/77482|archive-date=21 March 2020|url-status=live}}</ref> Kulang ang mga [[List of countries by hospital beds|higaan sa ospital sa bawat tao]] sa maraming nagpapaunlad na bansa, na nakalilimita sa kapasidad ng [[sistemang pangkalusugan]] upang pangasiwaan ang biglang pagdami ng mga kaso ng COVID-19 na matindi anupat nangangailangan ng pagpapaospital.<ref name="VoxCOVID">{{cite news |last=Scott |first=Dylan |title=Coronavirus is exposing all of the weaknesses in the US health system High health care costs and low medical capacity made the US uniquely vulnerable to the coronavirus. |url=https://www.vox.com/policy-and-politics/2020/3/16/21173766/coronavirus-covid-19-us-cases-health-care-system |accessdate=18 March 2020 |publisher=Vox |date=16 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200318022237/https://www.vox.com/policy-and-politics/2020/3/16/21173766/coronavirus-covid-19-us-cases-health-care-system |archive-date=18 March 2020 |url-status=live}}</ref> Itong limitadong kapasidad ay mahalagang dahilan kung bakit kailangang [[Panlipunang pagdidistansya|patagin ang kurba]] (panatilihin ang bagal ng pagkakaroon ng bagong kaso para kalunang bababa ang bilang ng may sakit).<ref name="VoxCOVID"/> Natuklasan ng isang pagsusuri sa Tsina na 5% ang naospital sa mga ''[[intensive care unit]]'', 2.3% ang nangailangan ng de-makinang suporta ng bentilasyon, at 1.4% ang namatay.<ref name="Guan Ni Hu Liang p.">{{cite journal | vauthors = Guan WJ, Ni ZY, Hu Y, Liang WH, Ou CQ, He JX, Liu L, Shan H, Lei CL, Hui DS, Du B, Li LJ, Zeng G, Yuen KY, Chen RC, Tang CL, Wang T, Chen PY, Xiang J, Li SY, Wang JL, Liang ZJ, Peng YX, Wei L, Liu Y, Hu YH, Peng P, Wang JM, Liu JY, Chen Z, Li G, Zheng ZJ, Qiu SQ, Luo J, Ye CJ, Zhu SY, Zhong NS | display-authors = 6 | title = Clinical Characteristics of Coronavirus Disease 2019 in China | journal = The New England Journal of Medicine | date = February 2020 | pmid = 32109013 | doi = 10.1056/nejmoa2002032 | publisher = Massachusetts Medical Society | doi-access = free }}</ref> Halos 20–30% ng mga tao sa ospital na may pulmonya mula sa COVID-19 ay nangailangan ng ''ICU care'' bilang suporta sa palahingahan.<ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/clinical-guidance-management-patients.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|last=|date=2020-02-11|website=Centers for Disease Control and Prevention|language=en-us|access-date=2020-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302201644/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/clinical-guidance-management-patients.html|archive-date=2 March 2020|url-status=live}}</ref>
===Teknolohiya sa paggawa===
Dahil sa mga pagkabigo sa mga [[supply chain|daloy ng produkto]], namamagitan ang mga digital na tagagawa sa pagyayari ng mga pamahid sa ilong, bahagi ng bentilador, at iba pa.<ref>{{cite news |last1=Temple |first1=James |title=How 3D printing could save lives in the coronavirus outbreak |url=https://www.technologyreview.com/s/615420/3d-printing-coronavirus-covid-19-medical-supplies-devices/ |accessdate=5 April 2020 |work=MIT Technology Review}}</ref><ref>{{cite news |last1=Tibken |first1=Shara |title=3D printing may help supply more essential coronavirus medical gear |url=https://www.cnet.com/news/3d-printing-may-help-supply-more-essential-coronavirus-medical-gear/ |accessdate=5 April 2020 |work=CNET |language=en}}</ref> Nag-empleo ang isang Italyanong ''startup'' ng teknolohiya ng [[3D printing|3D-limbag]] upang gumawa ng mga balbula para sa paggamot para sa coronavirus na nagliligtas-buhay dahil sa nasirang daloy ng produkto mula sa orihinal na pagmamanupaktura.<ref>{{cite news |title=[Updating] Italian hospital saves Covid-19 patients lives by 3D printing valves for reanimation devices |url=https://www.3dprintingmedia.network/covid-19-3d-printed-valve-for-reanimation-device/ |accessdate=20 March 2020 |work=3D Printing Media Network |date=14 March 2020 |archive-date=15 Mayo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200515022725/https://www.3dprintingmedia.network/covid-19-3d-printed-valve-for-reanimation-device/ |url-status=dead }}</ref> $1 ang naging gastos ng mga balbulang inilimbag-3D sa halip ng $10,000 at nahanda nang magdamag.<ref>{{cite news |last1=Peters |first1=Jay |title=Volunteers produce 3D-printed valves for life-saving coronavirus treatments |url=https://www.theverge.com/2020/3/17/21184308/coronavirus-italy-medical-3d-print-valves-treatments |accessdate=20 March 2020 |work=The Verge |date=17 March 2020 |language=en}}</ref>
=== Sindrom ng matalas na sakit sa palahingahan ===
Nagiging mas kumplikado ang [[Mechanical ventilation|de-makinang bentilasyon]] habang lumalala ang [[ARDS]] sa COVID-19 at humihirap nang humihirap ang oksihenasyon.<ref name="LancetRespMar2020" /> Kakailanganin ang mga bentilador na may kakayahan ng [[Modes of mechanical ventilation|paraan ng pagkontrol sa presyon]] at mataas na [[PEEP]]<ref>{{cite journal |last1=Briel |first1=Matthias |last2=Meade |first2=Maureen |last3=Mercat |first3=Alain |last4=Brower |first4=Roy G. |last5=Talmor |first5=Daniel |last6=Walter |first6=Stephen D. |last7=Slutsky |first7=Arthur S. |last8=Pullenayegum |first8=Eleanor |last9=Zhou |first9=Qi |last10=Cook |first10=Deborah |last11=Brochard |first11=Laurent |last12=Richard |first12=Jean-Christophe M. |last13=Lamontagne |first13=François |last14=Bhatnagar |first14=Neera |last15=Stewart |first15=Thomas E. |last16=Guyatt |first16=Gordon |title=Higher vs Lower Positive End-Expiratory Pressure in Patients With Acute Lung Injury and Acute Respiratory Distress Syndrome |url=https://archive.org/details/sim_jama_2010-03-03_303_9/page/865 |journal=JAMA |date=3 March 2010 |volume=303 |issue=9 |pages=865–73 |doi=10.1001/jama.2010.218|pmid=20197533 }}</ref> upang sukdulan ang paghahatid ng oksiheno at bawasan ang panganib ng [[ventilator-associated lung injury|pagkapinsala ng baga na may kaugnay sa bentilador]] at [[pneumothorax|numotoraks]].<ref name="barotrauma">{{cite book |last1=Diaz |first1=Raiko |last2=Heller |first2=Daniel |title=Barotrauma And Mechanical Ventilation |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK545226/ |website=StatPearls |publisher=StatPearls Publishing |date=2020|pmid=31424810 }}</ref> Maaaring walang mataas na PEEP sa mga lumang bentilador.
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin-right:1em;"
|+ style="background:#E5AFAA;" |Mga opsyon para sa ARDS<ref name=LancetRespMar2020>{{cite journal |last1=Matthay |first1=Michael A. |last2=Aldrich |first2=J. Matthew |last3=Gotts |first3=Jeffrey E. |title=Treatment for severe acute respiratory distress syndrome from COVID-19 |journal=The Lancet Respiratory Medicine |date=March 2020 |doi=10.1016/S2213-2600(20)30127-2|pmid=32203709 }}</ref>
|- style="background: #E5AFAA;text-align:center;"
! Terapiya
! Mga rekomendasyon
|-
| [[Nasal cannula|Taas-daloy ng oksihenong pailong]]
(''High-flow nasal oxygen'')
| Para sa [[oxygen saturation|SpO2]] <93%. Maaaring maiwasan ang pangagailangan para sa intubason at bentilasyon
|-
| [[Tidal volume|Dami ng dumadaloy]]
(''Tidal volume'')
| 6mL bawat kg at maaaring ibaba hanggang 4mL/kg
|-
| [[Plateau pressure|Pantayaning presyon ng daanan ng hangin]]
(''Plateau airaway pressure'')
| Panatilihing nang mababa sa 30 [[Centimetre of water|cmH2O]] kung posible (mataas na [[respiratory rate|bilis ng palahingahan]] (35 bawat minuto) ay maaaring kailanganin)
|-
| [[Positive end-expiratory pressure|Positibong presyon sa wakas ng pagbuga]]
(''Positive end-expiratory pressure'')
| Katamtaman hanggang mataas na antas
|-
| [[Prone position|Posisyong nakadapa]]
(''Prone positioning'')
| Para sa lumalalang oksihenasyon
|-
| [[Fluid replacement|Pangangasiwa ng likido]]
(''Fluid management'')
| Ang layunin ay negatibong balanse ng 1/2–[[Litro|1L]] bawat araw
|-
|[[Antibiyotiko]]
| Para sa mga pangalawahing impeksyong dulot ng baktirya
|-
| Mga [[Glucocorticoids|glucocorticoid]]
| Di-inirerekomenda
|}
===Eksperimental na paggamot===
Wala pang naaprubahang gamot para sa sakit ng WHO ngunit inirerekumenda ang ilan ng mga indibidwal na pambansang awtoridad sa medisina.<ref name="LiDeClerq">{{cite journal | vauthors = Li G, De Clercq E | title = Therapeutic options for the 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) | journal = Nature Reviews. Drug Discovery | volume = 19 | issue = 3 | pages = 149–150 | date = March 2020 | pmid = 32127666 | doi = 10.1038/d41573-020-00016-0 | doi-access = free }}</ref> Nagsimula ang pananaliksik sa mga potensyal na gamot noong Enero 2020,<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-china-health-hospital-idUSKBN20B1M6|title=Chinese doctors using plasma therapy on coronavirus, WHO says 'very valid' approach|newspaper=Reuters|date=17 February 2020|via=www.reuters.com|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200304173709/https://www.reuters.com/article/us-china-health-hospital-idUSKBN20B1M6|archive-date=4 March 2020|url-status=live}}</ref> at ang ilang drogang panlaban sa birus ay nasa klinikal na pagsubok.<ref name="Reut_NIH_Moderna_3months">{{cite news | last1= Steenhuysen | first1= Julie | last2= Kelland | first2= Kate | name-list-format = vanc | title= With Wuhan virus genetic code in hand, scientists begin work on a vaccine | date= 24 January 2020 | agency= [[Reuters]] | url= https://www.reuters.com/article/us-china-health-vaccines-idUSKBN1ZN2J8 |accessdate=25 January 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200125203723/https://www.reuters.com/article/us-china-health-vaccines-idUSKBN1ZN2J8 |archive-date= 25 January 2020 |url-status=live }}</ref><ref name="clinicaltrialsarena">{{cite web|url=https://www.clinicaltrialsarena.com/analysis/coronavirus-mers-cov-drugs/|title=Coronavirus outbreak: Vaccines/drugs in the pipeline for Covid-19|last=Duddu|first=Praveen|date=19 February 2020|work=clinicaltrialsarena.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20200219184512/https://www.clinicaltrialsarena.com/analysis/coronavirus-mers-cov-drugs/|archive-date=19 February 2020|name-list-format=vanc}}</ref> Bagaman maaabutin ang 2021 bago mabuo ang mga bagong gamot,<ref>{{cite journal|vauthors=Lu H|date=28 January 2020|title=Drug treatment options for the 2019-new coronavirus (2019-nCoV).|journal=Biosci Trends|volume=14|issue=1|pages=69–71|doi=10.5582/bst.2020.01020|pmid=31996494}}</ref> inaprubahan na ang iilang gamot na sinusuri para sa mga ibang paggamit, o ay nasa huling yugto ng pagsubok.<ref name="LiDeClerq" /> Maaaring subukin ang gamot panlaban sa birus sa mga taong may matinding sakit.<ref name="NatureDale Fisher & David Heymann" /> Inirekumenda ng WHO na makibahagi ang mga boluntaryo sa mga pagsubok sa bisa at kaligtasan ng mga potensyal na gamot.<ref name="ThomReut_notreatment_20200205">{{cite news|last1=Nebehay|first1=Stephanie|url=https://www.reuters.com/article/us-china-health-treatments-who-idUSKBN1ZZ1M6|title=WHO: 'no known effective' treatments for new coronavirus|date=5 February 2020|access-date=5 February 2020|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200205155653/https://www.reuters.com/article/us-china-health-treatments-who-idUSKBN1ZZ1M6|archive-date=5 February 2020|agency=[[Thomson Reuters]]|last2=Kelland|first2=Kate|last3=Liu|first3=Roxanne|name-list-format=vanc}}</ref>
===Teknolohiyang pang-impormasyon===
Noong Pebrero 2020, inilunsad ng Tsina ang isang ''[[mobile app]]'' upang harapin ang siklab ng sakit.<ref>{{cite news |title=China launches coronavirus 'close contact' app |url=https://www.bbc.com/news/technology-51439401 |access-date=7 March 2020 |work=BBC News |date=11 February 2020 |name-list-format=vanc |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228003957/https://www.bbc.com/news/technology-51439401 |archive-date=28 February 2020 |url-status=live }}</ref> Hinihilingan ang mga tagagamit na ilagay ang kanilang pangalan at ID bilang. Natutunton ng app ang <nowiki>''malapit nakontak'</nowiki> gamit ang datos sa pagmamatyag at samakatwid ang potensyal na panganib ng impeksyon. Maaaring suriin ng bawat tagagamit ang tatlong pang tagagamit. Kung may natunton na potensyal na panganib, hindi lamang inirerekumenda ng app ang kuwarantina ng sarili, inaalerto rin nito ang mga lokal na opisyal sa kalusugan.<ref>{{cite web |last1=Chen |first1=Angela | name-list-format = vanc |title=China's coronavirus app could have unintended consequences |url=https://www.technologyreview.com/s/615199/coronavirus-china-app-close-contact-surveillance-covid-19-technology/ |website=MIT Technology Review |access-date=7 March 2020 }}</ref>
Ginagamit ang analitika ng [[Big data|malaking datos]] ukol sa mga datos ng cellphone, teknolohiyang [[Facial recognition system|pangkilala ng mukha]], [[mobile phone tracking|pagsubaybay ng mobile phone]], at [[Intelihensiyang artipisyal|intelihensyang artipisyal]] upang subaybayan ang mga nahawang tao at ang mga taong nakakontak nila sa Timog Korea, Taiwan, at Singgapura.<ref>{{cite news |title=Gov in the Time of Corona |url=https://govinsider.asia/innovation/gov-in-the-time-of-corona/ |access-date=20 March 2020 |work=GovInsider |date=19 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200320125215/https://govinsider.asia/innovation/gov-in-the-time-of-corona/ |archive-date=20 March 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=Manancourt |first=Vincent |title=Coronavirus tests Europe's resolve on privacy |url=https://www.politico.eu/article/coronavirus-tests-europe-resolve-on-privacy-tracking-apps-germany-italy/ |access-date=20 March 2020 |work=POLITICO |date=10 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200320105744/https://www.politico.eu/article/coronavirus-tests-europe-resolve-on-privacy-tracking-apps-germany-italy/ |archive-date=20 March 2020 |url-status=live }}</ref> Noong Marso 2020, napangyari ng gobyerno ng Israel ang mga ahensiyang panseguridad na subaybayan ang mga datos ng taong sinususpetsang may coronavirus. Isinagawa ang hakbang upang ipatupad ang kuwarantina at protektahan ang mga makasasalimuha sa mga nahawang mamamayan.<ref>{{Cite news|last=Tidy|first=Joe|url=https://www.bbc.com/news/technology-51930681|title=Coronavirus: Israel enables emergency spy powers|date=17 March 2020|work=BBC News|access-date=18 March 2020|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318113608/https://www.bbc.com/news/technology-51930681|archive-date=18 March 2020|url-status=live}}</ref> Gayundin sa Marso 2020, ibinahagi ng [[Deutsche Telekom]] ang agregatong datos ng lokasyon ng phone sa Alemanong ahensya ng pamahalaang pederal [[Robert Koch Institute|Institutong Robert Koch]], upang saliksikin at hadlangan ang pagkalat ng birus.<ref name="heise-handydaten">{{cite news |last=Bünte |first=Oliver |title=Corona-Krise: Deutsche Telekom liefert anonymisierte Handydaten an RKI |url=https://www.heise.de/newsticker/meldung/Corona-Krise-Deutsche-Telekom-liefert-anonymisierte-Handydaten-an-RKI-4685191.html |accessdate=25 March 2020 |work=Heise Online |date=18 March 2020 |language=German |trans-title=Corona crisis: Deutsche Telekom delivers anonymized cell phone data to RKI |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324115410/https://www.heise.de/newsticker/meldung/Corona-Krise-Deutsche-Telekom-liefert-anonymisierte-Handydaten-an-RKI-4685191.html |archive-date=24 March 2020 |url-status=live }}</ref> Ikinalat ng Rusya ang teknolohiyang pangkilala ng mukha upang matunton ang mga lumalabag sa kuwarantina.<ref>{{cite news |title=Moscow deploys facial recognition technology for coronavirus quarantine |url=https://www.reuters.com/article/us-china-health-moscow-technology-idUSKBN20F1RZ |access-date=20 March 2020 |work=Reuters |date=21 February 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222215731/https://www.reuters.com/article/us-china-health-moscow-technology-idUSKBN20F1RZ |archive-date=22 February 2020 |url-status=live }}</ref> Sinabi ni [[Giulio Gallera]], Italyanong panrehiyong komisyonado sa kalusugan, na sinabihan siya ng mga operador ng mobile phone na "patuloy-tuloy pa ring naglilibot ang 40% ng mga tao".<ref>{{cite news |title=Italians scolded for flouting lockdown as death toll nears 3,000 |url=https://www.post-gazette.com/news/world/2020/03/18/Italy-coronavirus-475-deaths-one-day-death-toll-2978-COVID-19-doctors/stories/202003180182 |access-date=20 March 2020 |work=Pittsburgh Post-Gazette |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200320110555/https://www.post-gazette.com/news/world/2020/03/18/Italy-coronavirus-475-deaths-one-day-death-toll-2978-COVID-19-doctors/stories/202003180182 |archive-date=20 March 2020 |url-status=live }}</ref> Nagdaraos ang Alemanong pamahalaan ng 48 oras na [[hackathon]] sa dulo ng sanlinggo na may higit sa 42,000 kalahok.<ref>{{cite web |title=Kreative Lösungen gesucht |url=https://www.bundesregierung.de/breg-de/themen/coronavirus/wir-vs-virus-1731968 |website=Startseite |language=de |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324085627/https://www.bundesregierung.de/breg-de/themen/coronavirus/wir-vs-virus-1731968 |archive-date=24 March 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Dannewitz |first1=Juliane |title=Hackathon Germany: #WirvsVirus |url=https://www.datenschutzbeauftragter-info.de/hackathon-germany-wirvsvirus/ |work=Datenschutzbeauftragter |date=23 March 2020 |language=de-DE}}</ref> Ipinatawag naman ni [[Kersti Kaljulaid]], pangulo ng Estonya, ang tawag para sa malikhaing solusyon laban sa pagkalat ng coronavirus.<ref>{{cite news |first=Andrew |last=Whyte |title=President makes global call to combat coronavirus via hackathon |url=https://news.err.ee/1067171/president-makes-global-call-to-combat-coronavirus-via-hackathon |work=ERR |date=21 March 2020 |language=en |access-date=23 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324050421/https://news.err.ee/1067171/president-makes-global-call-to-combat-coronavirus-via-hackathon |archive-date=24 March 2020 |url-status=live }}</ref>
===Suportang sikolohikal===
Maaaring dumanas ang mga indibidwal ng kabagbagan dahil sa kuwarantina, paghihigpit sa pagbibiyahe, di-magandang epekto ng paggamot, o pagkatakot sa impeksyon mismo. Upang matugunan ang mga ganitong ikinababahala, inilathala ng [[National Health Commission|Pambansang Komisyon sa Kalusugan ng Tsina]] ang isang pambansang patnubay para sa pamamagitan sa sikolohikal na krisis noong 27 Enero 2020.<ref name="Xiang4Feb2020">{{cite journal | vauthors = Xiang YT, Yang Y, Li W, Zhang L, Zhang Q, Cheung T, Ng CH | display-authors = 6 | title = Timely mental health care for the 2019 novel coronavirus outbreak is urgently needed | journal = The Lancet. Psychiatry | volume = 7 | issue = 3 | pages = 228–29 | date = March 2020 | pmid = 32032543 |doi=10.1016/S2215-0366(20)30046-8 |doi-access=free }}</ref><ref name="Kang5Feb2020">{{cite journal | vauthors = Kang L, Li Y, Hu S, Chen M, Yang C, Yang BX, Wang Y, Hu J, Lai J, Ma X, Chen J, Guan L, Wang G, Ma H, Liu Z | display-authors = 6 | title = The mental health of medical workers in Wuhan, China dealing with the 2019 novel coronavirus | journal = The Lancet. Psychiatry | volume = 7 | issue = 3 | pages = e14 | date = March 2020 | pmid = 32035030 |doi=10.1016/S2215-0366(20)30047-X |doi-access=free }}</ref>
==Prognosis==
{{See|Pagkakaiba sa pagitan ng COVID-19 at Pneumonia}}
{{Primary sources|date=Abril 2020}}
{{multiple image
| align = right
| direction = vertical
| total_width = 400
| caption_align = center
<!--image 1-->
| image1 = Severity-of-coronavirus-cases-in-China-1.png
| alt1 = Ang kabagsikan ng narikonosing kaso sa Tsina
| caption1 = Ang kabagsikan ng narikonosing kaso ng COVID-19 sa Tsina<ref>{{cite journal |last1=Roser |first1=Max |last2=Ritchie |first2=Hannah |last3=Ortiz-Ospina |first3=Esteban |name-list-format=vanc |title=Coronavirus Disease (COVID-19) |url=https://ourworldindata.org/coronavirus |journal=Our World in Data |access-date=12 March 2020 |date=4 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200319171947/https://ourworldindata.org/coronavirus |archive-date=19 March 2020 |url-status=live }}</ref>
<!--image 2-->
| image2 = Illustration of SARS-COV-2 Case Fatality Rate 200228 01-1.png
| alt2 = 3D Medical Animation Still Shot graph showing Case Fatality rates by age group from SARS-COV-2 in China.
| caption2 = Antas ng namatay na kaso ayon sa pangkat ng edad sa Tsina. Mga datos mula sa 11 Pebrero 2020.<ref name="Epidemiology2020Feb17" />
<!--image 3-->
| image3 = Comorbidity and severity in covid-19 data from China CDC Weekly 2020, 2(8), pp. 113-122 (cropped).png
| alt3 = Case fatality rate depending on other health problems
| caption3 = Antas ng namatay na kaso sa Tsina depende sa mga iba pang problema sa kalusugan. Mga datos mula sa 11 Pebrero 2020.<ref name="Epidemiology2020Feb17" />
<!--image 4-->
| image4 = Covid-19-total-confirmed-cases-vs-total-confirmed-deaths.png
| alt4 = Case fatality rate by country and number of cases
| caption4 = Bilang ng namatay kontra sa kabuuang bilang ng kaso ayon sa bansa at tinatayang antas ng namamatay na kaso
}}
Naiiba-iba ang kabagsikan ng COVID-19. Maaaring mahinahon ang sakit na may kakaunting o walang sintomas, na magkahawig sa mga iba pang karaniwang sakit sa itaas ng palahingahan tulad ng [[karaniwang sipon]]. Karaniwang gumagaling ang mga mahinahong kaso sa loob ng dalawang linggo, habang ang mga ay matinding o kritikal na kaso ay maaaring tumagal nang tatlo hanggang anim na linggo bago gumaling. Kabilang doon sa mga namatay, ang pagitan ng paglilitaw ng sintomas at kamatayan ay nasa dalawa hanggang walong linggo.<ref name="WHOReport24Feb2020" />
Madaling tablan ang mga kabataan ng sakit, ngunit mas malamang na mahinahon ang kanilang sintomas at may mas mababang tsansa ng matinding sakit kumpara sa mga matatanda; sa mga nakababata sa 50 taon, ang panganib ng kamatayan ay mas kaunti sa 0.5%, habang sa mga nakatatanda sa 70 ito ay higit sa 8%.<ref name="Lu Zhang Du Zhang p.">{{cite journal|display-authors=6|vauthors=Lu X, Zhang L, Du H, Zhang J, Li YY, Qu J, Zhang W, Wang Y, Bao S, Li Y, Wu C, Liu H, Liu D, Shao J, Peng X, Yang Y, Liu Z, Xiang Y, Zhang F, Silva RM, Pinkerton KE, Shen K, Xiao H, Xu S, Wong GW|date=18 March 2020|title=SARS-CoV-2 Infection in Children|journal=New England Journal of Medicine|publisher=Massachusetts Medical Society|page=|doi=10.1056/nejmc2005073|issn=0028-4793|pmid=32187458}}</ref><ref name="pediatrics_tong">{{cite journal | vauthors = Dong Y, Mo X, Hu Y, Qi X, Jiang F, Jiang Z, Tong S | journal = Pediatrics | title = Epidemiological Characteristics of 2143 Pediatric Patients With 2019 Coronavirus Disease in China | date = 2020 | pages = e20200702 | url = https://pediatrics.aappublications.org/content/pediatrics/early/2020/03/16/peds.2020-0702.full.pdf | doi = 10.1542/peds.2020-0702 | pmid = 32179660 | access-date = 16 March 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200317223427/https://pediatrics.aappublications.org/content/pediatrics/early/2020/03/16/peds.2020-0702.full.pdf | archive-date = 17 March 2020 | url-status = live }}</ref> Higit na nanganganib ang mga [[COVID-19 in pregnancy|buntis na babae]] para sa matinding impeksyon ng COVID-19 ayon sa mga datos mula sa mga magkahawig na birus, tulad ng [[Severe acute respiratory syndrome|SARS]] at [[Middle East respiratory syndrome|MERS]], ngunit kulang ang mga datos para sa COVID-19.<ref>{{cite journal | vauthors = Fang L, Karakiulakis G, Roth M | title = Are patients with hypertension and diabetes mellitus at increased risk for COVID-19 infection? | journal = [[The Lancet Respiratory Medicine]] | volume = 395 | issue = 10224 | pages = e40 | date = March 2020 | pmid = 32171062 | doi = 10.1016/S0140-6736(20)30311-1 | pmc = 7118626 }}</ref><ref name="CDC 2020children">{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/specific-groups/children-faq.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|author=|date=11 February 2020|website=Centers for Disease Control and Prevention|access-date=2 March 2020|name-list-format=vanc|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302064104/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/specific-groups/children-faq.html|archive-date=2 March 2020|url-status=live}}</ref>
Sa mga ilang tao, naaapektuhan ng COVID-19 ang mga baga at nagiging sanhi ng [[pulmonya]]. Sa mga malubhang apektado, maaaring sumulong nang mabilis ang COVID-19 patungo sa [[acute respiratory distress syndrome|sindrom ng matalas na sakit sa palahingahan]] (ARDS) na nagiging sanhi ng paghinto ng palahingahan, dagok-septiko, o paghinto ng iilang sangkap ng katawan.<ref name="Heymann Shindo 2020 pp. 542–545">{{cite journal | vauthors = Heymann DL, Shindo N | collaboration = WHO Scientific and Technical Advisory Group for Infectious Hazards | title = COVID-19: what is next for public health? | journal = Lancet | volume = 395 | issue = 10224 | pages = 542–545 | date = February 2020 | pmid = 32061313 | doi = 10.1016/s0140-6736(20)30374-3 | publisher = Elsevier BV }}</ref><ref>{{cite book | vauthors = Cascella M, Rajnik M, Cuomo A, Dulebohn SC, Di Napoli R | chapter = Features, Evaluation and Treatment Coronavirus (COVID-19) | date = 2020 | pmid = 32150360 | chapter-url = http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554776/ | access-date = 18 March 2020 | publisher = StatPearls Publishing | location = Treasure Island (FL) | title = StatPearls }}</ref> Kabilang sa mga kumplikasyon na may kaugnayan sa COVID-19 ang [[sepsis]], [[Coagulopathy|di-karaniwang pamumuo]], at pagkapinsala ng puso, bato, at atay. Inilarawan ang mga abnormalidad sa pamumuo, lalo na ang pagtaas ng [[prothrombin time|oras ng prothrombin]], sa 6% ng mga naospital na may COVID-19, habang nakita ang di-karaniwang kilos ng bato sa 4% sa pangkat na ito.<ref name="Zhou Yu Du Fan 2020 p.">{{cite journal|display-authors=6|vauthors=Zhou F, Yu T, Du R, Fan G, Liu Y, Liu Z, Xiang J, Wang Y, Song B, Gu X, Guan L|date=2020|title=Clinical course and risk factors for mortality of adult inpatients with COVID-19 in Wuhan, China: a retrospective cohort study|journal=The Lancet|volume=395|issue=10229|pages=1054–1062|publisher=Elsevier BV|doi=10.1016/s0140-6736(20)30566-3|issn=0140-6736|pmid=32171076}}</ref> Malimit makita sa mga matinding kaso ang pagkapinsala sa atay na ipinapahayag ng mga dugong pangmarka ng pinsala sa atay.<ref>{{cite journal | vauthors = Xu L, Liu J, Lu M, Yang D, Zheng X | title = Liver injury during highly pathogenic human coronavirus infections | journal = Liver International | date = March 2020 | pmid = 32170806 | doi = 10.1111/liv.14435 }}</ref>
Natuklasan ng iilang pagsusuri na makatutulong ang [[neutrophil to lymphocyte ratio|tagway ng neutrophil sa lymphocyte]] (NLR) sa maagang pagsisiyasat ng matinding sakit.<ref>{{cite journal|title=Dysregulation of immune response in patients with COVID-19 in Wuhan, China|journal=Clinical Infectious Diseases|doi=10.1093/cid/ciaa248|date=12 March 2020|last1=Tian|first1=Dai-Shi|last2=Wang|first2=Wei|last3=Shang|first3=Ke|last4=Ma|first4=Ke|last5=Xie|first5=Cuihong|last6=Tao|first6=Yu|last7=Yang|first7=Sheng|last8=Zhang|first8=Shuoqi|last9=Hu|first9=Ziwei|last10=Zhou|first10=Luoqi|last11=Qin|first11=Chuan|pmid=32161940|pmc=7108125}}</ref>
Karamihan ng mga namamatay sa COVID-19 ay may mga [[pre-existing condition|dati nang umiiral na kondisyon]], kabilang ang [[altapresyon]], [[diabetes mellitus]], at [[sakit sa puso]].<ref name=":8">{{cite web |url=https://www.who.int/dg/speeches/detail/who-director-general-s-statement-on-the-advice-of-the-ihr-emergency-committee-on-novel-coronavirus |title=WHO Director-General's statement on the advice of the IHR Emergency Committee on Novel Coronavirus |website=[[World Health Organization]] (WHO) }}</ref> Iniulat ng [[Istituto Superiore di Sanità]] na 8.8% ng mga namatay kung saan may mga masusuring [[medical record|tsart pangkalusugan]], 97.2% ng mga sinuring pasyente ay may di-kukulangin sa isang [[comorbidity|kapwa sakit]] na ang katamtamang pasyente ay mag 2.7 sakit.<ref name="ISSCharacteristics">{{Cite report|vauthors=Palmieri L, Andrianou X, Barbariol P, Bella A, Bellino S, Benelli E, Bertinato L, Boros S, Brambilla G, Calcagnini G, Canevelli M, Castrucci MR, Censi F, Ciervo A, Colaizzo E, D'Ancona F, Del Manso M, Donfrancesco C, Fabiani M, Filia A, Floridia M, Giuliano M, Grisetti T, Langer M, Lega I, Lo Noce C, Maiozzi P, Malchiodi Albedi F, Manno V, Martini M, Mateo Urdiales A, Mattei E, Meduri C, Meli P, Minelli G, Nebuloni M, Nisticò L, Nonis M, Onder G, Palmisano L, Petrosillo N, Pezzotti P, Pricci F, Punzo O, Puro V, Raparelli V, Rezza G, Riccardo F, Rota MC, Salerno P, Serra D, Siddu A, Stefanelli P, Tamburo De Bella M, Tiple D, Unim B, Vaianella L, Vanacore N, Vichi M, Villani ER, Brusaferro S|display-authors= 6|title=Characteristics of COVID-19 patients dying in Italy Report based on available data on April 2th, 2020|url=https://www.epicentro.iss.it/en/coronavirus/bollettino/Report-COVID-2019_2_april_2020.pdf|date=3 April 2020|publisher=[[Istituto Superiore di Sanità]]|access-date=3 April 2020|url-status=live}}</ref> Ayon din sa ulat, panggitnang oras sa pagitan ng paglitaw ng sintomas at kamatayan ay sampung araw, na kung saan nagugol ang limang araw sa ospital. Gayunpaman, ang mga pasyenteng nailipat sa ICU ay may panggitnang oras ng pitong araw sa pagitan ng pagsasaospital at kamatayan.<ref name="ISSCharacteristics" /> Sa isang pagsusuri ng mga unang kaso, ang panggitnang oras sa pagitan ng paglitaw ng unang sintomas at kamatayan ay 14 araw, na may buong saklaw ng anim hanggang 41 araw.<ref>{{cite journal | vauthors = Wang W, Tang J, Wei F | title = Updated understanding of the outbreak of 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) in Wuhan, China | journal = Journal of Medical Virology | volume = 92 | issue = 4 | pages = 441–47 | date = April 2020 | pmid = 31994742 |doi=10.1002/jmv.25689 |doi-access=free }}</ref> Sa isang pagsusuri ng [[National Health Commission|Pambansang Komisyon sa Kalusugan]] (NHC) ng Tsina, ang mga kalalakihan ay may antas ng kamatayan na 2.8%, habang ang mga kababaihan ay may antas ng kamatayan na 1.7%.<ref name="WM2020Feb26">{{cite web |title=Coronavirus Age, Sex, Demographics (COVID-19) |url=https://www.worldometers.info/coronavirus/coronavirus-age-sex-demographics/ |website=www.worldometers.info |access-date=26 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227112932/https://www.worldometers.info/coronavirus/coronavirus-age-sex-demographics/ |archive-date=27 February 2020 |url-status=live | name-list-format = vanc}}</ref> Ipinapakita ng mga eksaminasyong [[Histopathology|histopatolohikal]] ng sampol ng baga pagkatapos ng kamatayan ang [[diffuse alveolar damage|nakakalat na pinsala sa supot-hangin]] na may [[exudate|kata]]s ng cellular fibromyxoid sa dalawang baga. Naobserbahan ang mga biral na [[cytopathic effect|sitopatikong]] pagbabao sa mga [[pneumocytes|pneumocyte]]. Nakahawig ang larawan ng baga sa [[acute respiratory distress syndrome|sindrom ng matalas na sakit sa palahingahan]] (ARDS).<ref name="WHOReport24Feb2020" /> Sa 11.8% ng mga iniulat na namatay ng Pambansang Komisyon sa Kalusugan ng Tsina, naitala ang pinsala sa puso sa pamamagitan ng napataas na antas ng [[Troponin I|troponin]] o atake sa puso.<ref name="Zheng Ma Zhang Xie p." /> Maaari ring maapektuhan ang mortalidad ang pagkakaroon ng mga yamang medikal at [[socioeconomics|sosyoekonomika]] ng rehiyon.<ref name="Ji Ma Peppelenbosch Pan 2020 p.">{{cite journal | vauthors=Ji Y, Ma Z, Peppelenbosch MP, Pan Q | title=Potential association between COVID-19 mortality and health-care resource availability | journal=Lancet Global Health | volume= 8| date=February 2020 | issue=4 | pages=e480 | pmid=32109372 | doi=10.1016/S2214-109X(20)30068-1 | doi-access=free }}</ref> Magkakaiba ang mga tantya ng mortalidad mula sa kondisyon dahil sa mga pagkakaiba-iba ng mga rehiyon ,<ref name="pmid32159317">{{cite journal | vauthors = Li XQ, Cai WF, Huang LF, Chen C, Liu YF, Zhang ZB, Yuan J, Li TG, Wang M | display-authors = 6 | title = [Comparison of epidemic characteristics between SARS in2003 and COVID-19 in 2020 in Guangzhou] | language = Chinese | journal = Zhonghua Liu Xing Bing Xue Za Zhi = Zhonghua Liuxingbingxue Zazhi | volume = 41 | issue = 5 | pages = 634–637 | date = March 2020 | pmid = 32159317 | doi = 10.3760/cma.j.cn112338-20200228-00209 }}</ref> ngunit dahil rin sa mga hamon sa [[Metodo|pamamaraan]]. Ang kakulangan sa pagbilang ng mga mahinahong kaso ay maaaring humantong sa pagmamalabis ng antas ng kamatayan.<ref>{{cite journal | vauthors = Jung SM, Akhmetzhanov AR, Hayashi K, Linton NM, Yang Y, Yuan B, Kobayashi T, Kinoshita R, Nishiura H | display-authors = 6 | title = Real-Time Estimation of the Risk of Death from Novel Coronavirus (COVID-19) Infection: Inference Using Exported Cases | journal = Journal of Clinical Medicine | volume = 9 | issue = 2 | page = 523 | date = February 2020 | pmid = 32075152 | doi = 10.3390/jcm9020523 | pmc = 7074479 }}</ref> Gayunpaman, maaaring mangahulugan ng pagmamaliit ng antas ng kamatayan ang katotohanan na ang mga namatay ay resulta ng mga kasong nahawa sa nakaraan.<ref>{{cite journal | vauthors = Chughtai A, Malik A | title = Is Coronavirus disease (COVID-19) case fatality ratio underestimated? | journal = Global Biosecurity | date = March 2020 | volume = 1 | issue = 3 | doi = 10.31646/gbio.56 | doi-broken-date = 19 March 2020 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Baud D, Qi X, Nielsen-Saines K, Musso D, Pomar L, Favre G | title = Real estimates of mortality following COVID-19 infection. | journal = The Lancet Infectious Diseases | date = March 2020 | doi = 10.1016/S1473-3099(20)30195-X | pmid = 32171390 | pmc = 7118515 }}</ref>
Itinaas ang mga ikinababahala ukol sa pangmatagalang [[sequela]]e ng sakit. Natuklasan ng [[Hong Kong Hospital Authority|Awtoridad ng Ospital ng Hong Kong]] ang pagbaba ng 20% hanggang 30% sa kapasidad ng baga sa mga iilang tao na gumaling sa sakit, at iminumungkahi ng mga iskinan na baga ang pinsala sa sangkap.<ref>{{cite web |last1=Cheung |first1=Elizabeth |name-list-format=vanc |title=Some recovered Covid-19 patients may have lung damage, doctors say |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/health-environment/article/3074988/coronavirus-some-recovered-patients-may-have |website=[[South China Morning Post]] |language=en |date=13 March 2020 |access-date=15 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200315172445/https://www.scmp.com/news/hong-kong/health-environment/article/3074988/coronavirus-some-recovered-patients-may-have |archive-date=15 March 2020 |url-status=live }}</ref>
{| class="wikitable"
|+Antas ng nasawing kaso (%) ayon sa edad at bansa
|-
!Edad
!0–9
!10–19
!20–29
!30–39
!40–49
!50–59
!60–69
!70–79
!80-89
!90+
|-
|Tsino noong pagsapit ng 11 Pebrero<ref name="Epidemiology2020Feb17">{{cite journal|vauthors=Yanping Z, et al.|collaboration=The Novel Coronavirus Pneumonia Emergency Response Epidemiology Team|title=The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19)—China, 2020|url=http://weekly.chinacdc.cn/en/article/id/e53946e2-c6c4-41e9-9a9b-fea8db1a8f51|journal=China CDC Weekly|volume=2|issue=8|pages=113–122|date=17 February 2020|publisher=[[Chinese Center for Disease Control and Prevention]]|access-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200219142101/http://weekly.chinacdc.cn/en/article/id/e53946e2-c6c4-41e9-9a9b-fea8db1a8f51|archive-date=19 February 2020|url-status=live}}</ref>
|{{shade|align=center|0.0}}
|{{shade|align=center|0.2}}
|{{shade|align=center|0.2}}
|{{shade|align=center|0.2}}
|{{shade|align=center|0.4}}
|{{shade|align=center|1.3}}
|{{shade|align=center|3.6}}
|{{shade|align=center|8.0}}
|colspan="2" {{shade|align=center|14.8}}
|-
|Dinamarka noong pagsapit ng 8 Abril<ref name="SSIReport">{{cite report|url=https://files.ssi.dk/COVID19-overvaagningsrapport-08042020-zm92|title=COVID-19 i Danmark: Epidemiologisk overvågningsrapport den 8. april 2020|date=8 April 2020|publisher=[[Statens Serum Institut]]|language=Danish|access-date=9 April 2020|url-status=dead|archive-date=12 Abril 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200412023124/https://files.ssi.dk/COVID19-overvaagningsrapport-08042020-zm92}}</ref>
|colspan="6" {{shade|align=center|0.2}}
|{{shade|align=center|3.4}}
|{{shade|align=center|11.9}}
|{{shade|align=center|20.8}}
|{{shade|align=center|32.4}}
|-
|Italya noong pagsapit ng 6 Abril<ref name="ISSReport">{{cite report|url=https://www.epicentro.iss.it/coronavirus/bollettino/Bollettino-sorveglianza-integrata-COVID-19_6-aprile-2020.pdf|title=Epidemia COVID-19. Aggiornamento nazionale 6 aprile 2020|last=|first=|date=6 April 2020|publisher=[[Istituto Superiore di Sanità]]|issue=|doi=|location=Rome|volume=|language=Italian|pmid=|access-date=7 April 2020|url-status=live}}</ref>
|{{shade|align=center|0.1}}
|{{shade|align=center|0.0}}
|{{shade|align=center|0.1}}
|{{shade|align=center|0.4}}
|{{shade|align=center|0.8}}
|{{shade|align=center|2.3}}
|{{shade|align=center|8.4}}
|{{shade|align=center|22.7}}
|{{shade|align=center|30.6}}
|{{shade|align=center|26.8}}
|-
|Olanda noong pagsapit ng 6 Abril<ref name="RIVMReport">{{cite report|url=https://www.rivm.nl/sites/default/files/2020-04/COVID-19_WebSite_rapport_20200406_1005_1.pdf|title=Epidemiologische situatie COVID-19 in Nederland 06 april 2020|date=6 April 2020|publisher=[[Netherlands National Institute for Public Health and the Environment|Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milie]]|location=Bilthoven|language=Dutch|access-date=6 April 2020|url-status=live}}</ref>
|{{shade|align=center|0.0}}
|{{shade|align=center|0.0}}
|{{shade|align=center|0.1}}
|{{shade|align=center|0.1}}
|{{shade|align=center|0.4}}
|{{shade|align=center|1.2}}
|{{shade|align=center|6.2}}
|{{shade|align=center|16.0}}
|{{shade|align=center|25.1}}
|{{shade|align=center|22.0}}
|-
|Timog Korea noong pagsapit ng 7 Abril<ref name="KCDCReport">{{cite report|url=https://www.cdc.go.kr/board/board.es?mid=a30402000000&bid=0030|title=The updates on COVID-19 in Korea as of 7 April|date=7 April 2020|publisher=[[Korea Centers for Disease Control and Prevention]]|access-date=9 April 2020|url-status=dead|archive-date=17 Mayo 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517200554/https://www.cdc.go.kr/board/board.es?mid=a30402000000&bid=0030}}</ref>
|{{shade|align=center|0.0}}
|{{shade|align=center|0.0}}
|{{shade|align=center|0.0}}
|{{shade|align=center|0.1}}
|{{shade|align=center|0.1}}
|{{shade|align=center|0.7}}
|{{shade|align=center|2.0}}
|{{shade|align=center|8.3}}
|colspan="2" {{shade|align=center|20.0}}
|-
|Espanya noong pagsapit ng 7 Abril<ref name="MSCBSReport">{{cite report|url=https://www.mscbs.gob.es/profesionales/saludPublica/ccayes/alertasActual/nCov-China/documentos/Actualizacion_69_COVID-19.pdf|title=Actualización nº 67. Enfermedad por el coronavirus (COVID-19).|date=8 April 2020|publisher=[[Ministry of Health (Spain)|Ministerio de Sanidad, Consumo y Bienestar Social]]|language=Spanish|access-date=9 April 2020|url-status=live}}</ref>
|{{shade|align=center|0.3}}
|{{shade|align=center|0.2}}
|{{shade|align=center|0.2}}
|{{shade|align=center|0.2}}
|{{shade|align=center|0.3}}
|{{shade|align=center|1.0}}
|{{shade|align=center|3.1}}
|{{shade|align=center|9.9}}
|{{shade|align=center|19.2}}
|{{shade|align=center|22.7}}
|}
{| class="wikitable"
|+Antas ng nasawing kaso (%) ayon sa edad sa Estados Unidos
|-
!Edad
!0–19
!20–44
!45–54
!55–64
!65–74
!75–84
!85+
|-
|Estados Unidos noong pagsapit ng 16 Marso<ref name="CDCMMWR18Mar2020">{{cite journal|author=CDC COVID-19 Response Team|title=Severe Outcomes Among Patients with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)—United States, February 12 – March 16, 2020|url=https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/69/wr/mm6912e2.htm|journal=[[Morbidity and Mortality Weekly Report]]|volume=69|issue=12|pages=343–346|date=18 March 2020|publisher=[[Centers for Disease Control]]|doi=10.15585/mmwr.mm6912e2|pmid=32214079|access-date=22 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322021219/https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/69/wr/mm6912e2.htm|archive-date=22 March 2020|url-status=live}}</ref>
|style="text-align:center;"|0.0
|style="text-align:center;"|0.1–0.2
|style="text-align:center;"|0.5–0.8
|style="text-align:center;"|1.4–2.6
|style="text-align:center;"|2.7–4.9
|style="text-align:center;"|4.3–10.5
|style="text-align:center;"|10.4–27.3
|-
| colspan="8" |Paalala: Kabilang sa nakababang hangganan ang lahat ng mga kaso. Hindi kasama sa nakatataas na hangganan ang mga kaso na kulang sa datos.
|}
{| class="wikitable"
|+Tantya ng antas ng nasawing nahawa at probabilidad ng matinding kurso ng sakit (%) ayon sa edad batay sa mga kaso mula sa Tsina<ref>{{Cite journal|last=Verity|first=Robert|last2=Okell|first2=Lucy C|last3=Dorigatti|first3=Ilaria|last4=Winskill|first4=Peter|last5=Whittaker|first5=Charles|last6=Imai|first6=Natsuko|last7=Cuomo-Dannenburg|first7=Gina|last8=Thompson|first8=Hayley|last9=Walker|first9=Patrick G T|last10=Fu|first10=Han|last11=Dighe|first11=Amy|date=30 March 2020|title=Estimates of the severity of coronavirus disease 2019: a model-based analysis|journal=The Lancet Infectious Diseases|doi=10.1016/s1473-3099(20)30243-7|pmid=32240634|doi-access=free|issn=1473-3099}}</ref>
|-
!
!0–9
!10–19
!20–29
!30–39
!40–49
!50–59
!60–69
!70–79
!80+
|-
!Matinding sakit
|{{shade|align=center|0.0}}<br /><small>(0.0–0.0)</small>
|{{shade|align=center|0.04}}<br /><small>(0.02–0.08)</small>
|{{shade|align=center|1.0}}<br /><small>(0.62–2.1)</small>
|{{shade|align=center|3.4}}<br /><small>(2.0–7.0)</small>
|{{shade|align=center|4.3}}<br /><small>(2.5–8.7)</small>
|{{shade|align=center|8.2}}<br /><small>(4.9–17)</small>
|{{shade|align=center|11}}<br /><small>(7.0–24)</small>
|{{shade|align=center|17}}<br /><small>(9.9–34)</small>
|{{shade|align=center|18}}<br /><small>(11–38)</small>
|-
!Namatay
|{{shade|align=center|0.0016}}<br /><small>(0.00016–0.025)</small>
|{{shade|align=center|0.0070}}<br /><small>(0.0015–0.050)</small>
|{{shade|align=center|0.031}}<br /><small>(0.014–0.092)</small>
|{{shade|align=center|0.084}}<br /><small>(0.041–0.19)</small>
|{{shade|align=center|0.16}}<br /><small>(0.076–0.32)</small>
|{{shade|align=center|0.60}}<br /><small>(0.34–1.3)</small>
|{{shade|align=center|1.9}}<br /><small>(1.1–3.9)</small>
|{{shade|align=center|4.3}}<br /><small>(2.5–8.4)</small>
|{{shade|align=center|7.8}}<br /><small>(3.8–13)</small>
|-
|colspan=10| Tinatantya ang kabuuang antas ng nasawing nahawa sa 0.66% (0.39–1.3). Ang antas ng nasawing nahawa ay nasawi sa bawat kabuuan ng nahawang tao, na rikonosi man o may anumang sintomas. Ang mga nakapanaklong na bilang ay 95% [[credible interval|kapani-paniwalang agwat]] para sa mga tantya.
|}
=== Muling pagkahawa ===
Noong pagsapit ng Marso 2020, hindi alam kung nakabibigay ang nakaraang pagkahawa ng epektibong at pangmatagalang [[Immunity (medical)|imyunidad]] sa mga taong gumaling sa sakit.<ref>{{cite web|url=https://www.immunology.org/news/bsi-open-letter-government-sars-cov-2-outbreak-response|title=BSI open letter to Government on SARS-CoV-2 outbreak response | publisher= British Society for Immunology|website= immunology.org|access-date=15 March 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200314221816/https://www.immunology.org/news/bsi-open-letter-government-sars-cov-2-outbreak-response|archive-date=14 March 2020 |url-status=live}}</ref> Malamang na magkakaroon ng imyunidad ayon sa gawi ng mga ibang coronavirus,<ref>{{cite news| url= https://www.independent.co.uk/life-style/health-and-families/coronavirus-immunity-reinfection-get-covid-19-twice-sick-spread-relapse-a9400691.html |title= Can you get coronavirus twice or does it cause immunity?|date=13 March 2020|website=The Independent|language=en|access-date=15 March 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200314211439/https://www.independent.co.uk/life-style/health-and-families/coronavirus-immunity-reinfection-get-covid-19-twice-sick-spread-relapse-a9400691.html|archive-date=14 March 2020|url-status=live}}</ref> ngunit naiuat ang mga kasong gumaling sa COVID-19 at saka nagpositibo sa coronavirus sa dakong huli.<ref>{{cite web|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2020-03-13/china-japan-korea-coronavirus-reinfection-test-positive|title=They survived the coronavirus. Then they tested positive again. Why?|date=13 March 2020|website=Los Angeles Times|language=en-US|access-date=15 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200314220822/https://www.latimes.com/world-nation/story/2020-03-13/china-japan-korea-coronavirus-reinfection-test-positive|archive-date=14 March 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.caixinglobal.com/2020-02-26/14-of-recovered-covid-19-patients-in-guangdong-tested-positive-again-101520415.html|title=14% of Recovered Covid-19 Patients in Guangdong Tested Positive Again| publisher= Caixin Global|website= caixinglobal.com|language=en|access-date=15 March 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200303181249/https://www.caixinglobal.com/2020-02-26/14-of-recovered-covid-19-patients-in-guangdong-tested-positive-again-101520415.html|archive-date=3 March 2020|url-status=live}}</ref><ref name="Omer2020">{{cite journal |last1=Omer |first1=SB |last2=Malani |first2=P |last3=del Rio |first3=C |title=The COVID-19 Pandemic in the US A Clinical Update |journal=JAMA |date= 6 April 2020 |doi=10.1001/jama.2020.5788}}</ref> Pinaniniwalaan na ang mga ganitong kaso ay mga pagpapalala ng namamalaging impeksyon sa halip ng muling pagkahawa.<ref name="Omer2020"/>
==Kasaysayan==
Ipinapalagay na ang birus ay likas at [[zoonosis|nagmumula sa hayop]],<ref name="NM-20200317"/> sa pamamagitan ng [[spillover infection|impeksyong ligwak]].<ref>{{cite web|url=http://nautil.us/issue/83/intelligence/the-man-who-saw-the-pandemic-coming|title=The Man Who Saw the Pandemic Coming|last=Berger|first=Kevin|name-list-format=vanc|date=12 March 2020|website=Nautilus|access-date=16 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200315180124/http://nautil.us/issue/83/intelligence/the-man-who-saw-the-pandemic-coming|archive-date=15 March 2020|url-status=live}}</ref> Hindi alam ang pinagmulan nito ngunit noong pagsapit ng Disyembre 2019 halos lahat ng pagkalat ng impeksyon ay sa pamamagitan ng mga tao.<ref name="Epidemiology2020Feb17"/><ref name="Heymann Shindo 2020 pp. 542–45">{{cite journal | vauthors=Heymann DL, Shindo N | title=COVID-19: what is next for public health? | journal=Lancet | volume=395 | issue=10224 | date=February 2020 | pmid=32061313 | doi=10.1016/S0140-6736(20)30374-3 | doi-access=free | pages=542–45 }}</ref> Naganap ang unang di-opisyal na naiulat na impeksyon noong 17 Nobyembre sa [[2019–20 coronavirus pandemic in Hubei|Wuhan, Tsina]].<ref name=Davidson13March2020>{{cite news |author= Davidson, Helen |date= 13 March 2020 |title= First Covid-19 case happened in November, China government records show—report |url= https://www.theguardian.com/world/2020/mar/13/first-covid-19-case-happened-in-november-china-government-records-show-report |work= The Guardian |access-date= 21 March 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200320235432/https://www.theguardian.com/world/2020/mar/13/first-covid-19-case-happened-in-november-china-government-records-show-report |archive-date= 20 March 2020 |url-status= live }}</ref> Isiniwalat ng isang pagsusuri ng unang 41 kaso ng kumpirmadong COVID-19, na inilathala noong Enero 2020 sa ''The Lancet'', ang pinakaunang petsa ng paglitaw ng sintomas bilang 1{{nbsp}}Disyembre 2019.<ref name=WuMarch2020>{{Cite journal|last=Wu|first=Yi-Chi|last2=Chen|first2=Ching-Sung|last3=Chan|first3=Yu-Jiun|date=March 2020|title=The outbreak of COVID-19: An overview|journal=Journal of the Chinese Medical Association|language=en-US|volume=83|issue=3|pages=217–220|doi=10.1097/JCMA.0000000000000270|issn=1726-4901}}</ref><ref name="Wang24Jan2020">{{cite journal |last1=Wang |first1=C. |last2=Horby |first2=P. W. |last3=Hayden |first3=F. G. |last4=Gao |first4=G. F. |title=A novel coronavirus outbreak of global health concern |journal=[[Lancet (journal)|Lancet]] |volume=395 |issue=10223 |pages=470–473 |date=February 2020 |pmid=31986257 |doi=10.1016/S0140-6736(20)30185-9 |url=https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)30185-9/abstract}} {{free access}}</ref><ref name="AutoDW-67">{{Cite journal |last=Cohen |first=Jon |date=January 2020 |title=Wuhan seafood market may not be source of novel virus spreading globally |url=https://www.sciencemag.org/news/2020/01/wuhan-seafood-market-may-not-be-source-novel-virus-spreading-globally |journal=[[Science (journal)|Science]] |doi=10.1126/science.abb0611}}</ref> Iniulat ng mga opisyal na pahayagan mula sa WHO ang unang paglitaw ng sintomas bilang 8{{nbsp}}Disyembre 2019.<ref name=Davidson13March2020/>
== Tingnan din ==
* [[Talatinigan kaugnay sa pandemyang COVID-19]]
* [[Pandemya ng COVID-19 sa Pilipinas]]
* [[Influenza]]
== Talababa ==
{{notelist}}
[[Kategorya:2020 sa Asya]]
== Sanggunian ==
{{reflist}}
<!-- Still no mention in ICD. Please provide source. {{medical resources| ICD10 = {{ICD10|U07.1}}}} -->
<includeonly>{{Respiratory pathology}}
{{Viral diseases}}
{{Health in the People's Republic of China}}
{{COVID-19}}
</includeonly>
{{Authority control}}
[[Kategorya:COVID-19]]
[[Kategorya:Pandemya ng COVID-19|*]]
[[Kategorya:Sakit]]
[[Kategorya:Nakakahawang sakit]]
[[Kategorya:Virus]]
[[Kategorya:Mga sakit mula sa Tsina]]
j1087mi18b3sh2zjli9qvea5spygi1n
1993 sa Pilipinas
0
298662
2219616
2218746
2026-08-07T21:58:46Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2219616
wikitext
text/x-wiki
'''1993 sa Pilipinas''' ang mga detalye ng mga kaganapan ng tala na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 1993.
== Mga Nanunungkulan ==
* '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]])
* '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]])
* [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Edgardo Angara]]
* '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]]
* '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]]
* '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-9 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-9 na Kongreso]]
==Kaganapan==
===Enero===
* [[Enero 5]] – Idineklara ang [[State of calamity (Pilipinas)|state of public calamity]] sa [[Davao Oriental]] at [[Surigao del Sur]] dahil sa malalakas na pag-ulan at matinding pagbaha.<ref>{{cite news |date=Enero 5, 1993 |title=Proclamation No. 123 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_123_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
* [[Enero 10]] – Idineklara ang state of calamity sa [[Malita]], [[Don Marcelino]] at [[Jose Abad Santos, Davao del Sur|Jose Abad Santos]] sa [[Davao del Sur]] dahil sa malakas na pag-ulan noong nakaraang araw na nagresulta sa pagbaha.<ref>{{cite news |petsa=Enero 10, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 123-A |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_123-a_1993.html |work=Ang Proyektong Lawphil |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
===Pebrero===
* [[Pebrero 2]]–[[Abril 4]] – Ang pagsabog ng [[Mayon|Bulkang Mayon]] ay pumatay ng 77 katao, karamihan ay mga magsasaka, dahil sa [[pyroclastic flow]] mula sa pagsabog ng bulkan.<ref>{{cite journal |title=Ulat sa Mayon (Pilipinas) — Marso 1993 |url=https://volcano.si.edu/showreport.cfm?doi=10.5479/si.GVP.BGVN199303-273030 |website=Global Volcanism Program |access-date=21 Abril 2021 |language=en |doi=10.5479/si.gvp.bgvn199303-273030 |quote=Mahigit sa 45,000 katao ang lumikas mula sa kanilang mga tahanan noong mga unang yugto ng pagsabog, mula 2 Pebrero hanggang 19 Marso, na pumuno sa 43 evacuation center. Isang karagdagang 12,000 ang lumikas sa kanilang mga tahanan nang ang pagsabog ay pumasok sa yugtong Stromblian nito noong Marso 19-21. Simula noong pangyayari noong Pebrero 2, na ikinamatay ng 75 katao, walang naiulat na pagkamatay na direktang maiuugnay sa pagsabog.|url-access=subscription }}</ref> Bukod sa mga pyroclastic flow, ang bulkan ay nagbuga rin ng abo at lava. Ang mga bayan ng Mabinit, Bonga, Camalig, Sto. Domingo, Legazpi sa Albay ay napinsala.
* [[Pebrero 7]] – Si Alfredo de Leon, pinaghihinalaang pinuno ng organisadong krimen na Red Scorpion Gang, isang splinter group ng urban terrorist wing ng [[New People's Army]] na [[Alex Boncayao Brigade]], ay napatay sa isang pagsalakay ng pulisya sa [[Bulacan]].<ref>{{cite news |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1992-03-19-mn-5915-story.html |title=Manila Commandos Libreng Dinukot Californian: Pilipinas: Isang dramatikong serye ng madugong pagsalakay ang nag-iwan ng 14 na patay na tao. |journal=[[Los Angeles Times]] |date=19 Marso 1992 |access-date=15 Pebrero 2021}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.upi.com/Archives/1993/02/17/Police-kill-suspected-kidnap-gang-leader/6815729925200/ |title=Pinatay ng pulisya ang pinaghihinalaang pinuno ng kidnap gang |publisher=[[UPI]] |date=17 Pebrero 1993 |access-date=15 Pebrero 2021}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=UIBzCC0c2McC&pg=PA114 |title=Terorismo, 1992–1995 |page=114 |isbn=9780313304682 |access-date=15 Pebrero 2021 |via=[[Google Books]]|last1=Mickolus |first1=Edward F. |last2=Simmons |first2=Susan L. |year=1997 |publisher=Greenwood Press }}</ref>
* [[Pebrero 9]] – Humigit-kumulang 200 pinaghihinalaang gerilya ng separatistang [[Moro National Liberation Front]] ang pumatay sa 29 na tropa ng isang platun sa isang ambush sa [[Tuburan, Basilan]].<ref>{{cite news |date=Pebrero 12, 1993 |title=25 ang tinambangan ng mga rebeldeng Muslim |url=https://books.google.com/books?id=ZC8OAAAAIBAJ&pg=PA7&dq=philippines+ambush+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=5993,1839643&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiE3LCvz7yUAxXt1TgGHaqME3EQ6AF6BAgMEAM#v=onepage&q=philippines%20ambush%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |agency=[[Associated Press]] |newspaper=[[The Prescott Courier]] |location=[[Prescott, Arizona]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=13A |via=[[Google Books]]}}</ref><ref>{{cite news |date=Pebrero 11, 1993 |title=In Brief — 25 ang napatay sa pananambang |url=https://books.google.com/books?id=doRIAAAAIBAJ&pg=PA3&dq=philippines+ambush+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=6754,3799737&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiE3LCvz7yUAxXt1TgGHaqME3EQ6AF6BAgQEAM#v=onepage&q=philippines%20ambush%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |newspaper=[[Pittsburgh Post-Gazette]] |location=[[Pittsburgh]], [[Pennsylvania]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=A-4 |via=[[Google Books]]}}</ref><ref>{{cite news |date=Pebrero 12, 1993 |title=Platoon pinaslang sa 'bitag' ng gerilya |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/126975595?searchTerm=philippines%20ambush |agency=[[Agence France Presse]] |newspaper=[[The Canberra Times]] |location=[[Canberra]] |publisher= |access-date=Mayo 16, 2026 |page=9 |via=[[Trove]]}}</ref>
* [[Pebrero 10]] – Idineklara ang state of calamity sa [[Southern Leyte]] dahil sa malakas na ulan na nagpabaha sa sampu sa mga mga munisipalidad.<ref>{{cite news |date=Pebrero 10, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 141 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_141_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
* [[Pebrero 17]] – Alfredo de Leon, isang rebeldeng komunista na pinaghihinalaang pinuno ng ''Red Scorpion Gang''<!--organisadong grupo ng krimen; Isang splinter group ng urban terrorist wing ng [[New People's Army]] na [[Alex Boncayao Brigade]]--> at ang most wanted kidnapper ng bansa, ang napatay sa isang pagsalakay ng pulisya sa kanyang tirahan sa [[Calumpit, Bulacan]].<ref name="ms1221" /><ref name="v0217ap">{{cite news |date=Pebrero 17, 1993 |title=Napatay ng pulisya ang public enemy No. 1 habang sinasalakay ang bahay ng suspek |url=https://books.google.com/books?id=Xk5fAAAAIBAJ&pg=PA30&dq=philippines+kill+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=3843,365625&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjx26yqzLyUAxWD1jgGHZcvIsYQ6AF6BAgKEAM#v=onepage&q=philippines%20kill%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |newspaper=[[The Vindicator]] |location=[[Youngstown, Ohio]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=A7 |via=[[Google Mga Aklat]]}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=UIBzCC0c2McC&pg=PA114 |title=Terorismo, 1992–1995 |page=114 |isbn=9780313304682 |access-date=Pebrero 15, 2021 |via=[[Google Books]] |last1=Mickolus |first1=Edward |last2=Simmons |first2=Susan |year=1997 |publisher=Greenwood Press}}</ref> Winasak ng operasyon ang pinakamalaking organisasyon ng pagkidnap sa bansa<ref name="upi0527" /> na sangkot sa humigit-kumulang isang daang [[pagkidnap]]<ref name="v0217ap" /> at [[mga pagnanakaw sa bangko]] simula noong 1989.<ref>{{cite news |date=Pebrero 17, 1993 |title=Pinatay ng pulisya ang pinaghihinalaang pinuno ng kidnap gang |url=https://www.upi.com/Archives/1993/02/17/Police-kill-suspected-kidnap-gang-leader/6815729925200/ |agency=[[United Press International]] |access-date=Pebrero 15, 2021}}</ref>
* [[Pebrero 21]] – Idineklara ang state of public calamity sa [[Basilan]] dahil sa mga operasyong militar laban sa mga rebeldeng [[Moro National Liberation Front]].<ref>{{cite news |date=Pebrero 21, 1993 |title=Proclamation No. 143 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_143_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
===Marso===
* [[Marso 5]] – Idineklara ang state of public calamity sa [[Aparri, Cagayan]] dahil sa [[malamig na panahon]] na ikinamatay ng hindi bababa sa 25 katao.<ref>{{cite news |date=Marso 5, 1993 |title=Proclamation No. 149 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_149_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
* [[Marso 21]] – Isang convoy na sakay ni Pangalawang Pangulong Estrada, na siya ring tagapangulo ng [[Komisyon Laban sa Krimen ng Pangulo]], ang tinambangan ng mga pinaghihinalaang rebeldeng komunista malapit sa [[Santo Tomas, Batangas]], na ikinasugat ng dalawang pulis.<ref>{{cite news |date=Marso 21, 1993 |title=Pangalawang Pangulong Estrada nakatakas sa pinsala sa pananambang |url=https://books.google.com/books?id=C_EaAAAAIBAJ&pg=PA5&dq=philippines+ambush+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=5781,3671209&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiE3LCvz7yUAxXt1TgGHaqME3EQ6AF6BAgPEAM#v=onepage&q=philippines%20ambush%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |agency=[[Associated Press]] |newspaper=[[The Daily News (Kentucky)|Daily News]] |location=[[Bowling Green, Kentucky]] |publisher= |access-date=May 15, 2026 |page=8-A |via=[[Google Books]]}}</ref>
* [[Marso 29]]:
** Idineklara ang state of calamity sa lungsod ng [[San Pablo, Laguna|San Pablo]] at mga munisipalidad ng [[Nagcarlan]] at [[Rizal, Laguna|Rizal]], lahat sa [[Laguna (lalawigan)|Laguna]], dahil sa [[pagpatay ng isda]] na nakaapekto sa anim na lawa sa probinsya.<ref>{{cite news |date=Marso 29, 1993 |title=Proclamation No. 158 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_158_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
** Idineklara ang state of calamity sa [[Gumaca, Quezon]] dahil sa isang [[pagkasunog]] sa munisipalidad noong [[Marso 1]].<ref>{{cite news |date=Marso 29, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 159 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_159_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
===Abril===
* [[Abril 5]] – Inaprubahan ng [[Kongreso ng Pilipinas|Ang Kongreso]] ang Batas Republika Blg. 7648 (''Batas sa Krisis sa Kuryente''),<ref>{{cite news |date=Abril 5, 1993 |title=Batas Republika Blg. 7648 |url=https://lawphil.net/statutes/repacts/ra1993/ra_7648_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 10, 2026}}</ref> na nagkakaloob ng mga espesyal na kapangyarihang pang-emerhensya kay Pangulong Ramos upang lutasin ang isang pambansang [[krisis sa enerhiya]] na nagaganap simula pa noong 1991,<ref>{{cite news |last=Goodno |first=James |date=Abril 17, 1993 |title=Kaguluhan tungkol sa enerhiya sa Pilipinas |url=https://www.newscientist.com/article/mg13818691-200-uproar-over-energy-in-philippines/ |magazine=[[New Scientist]] |access-date=Mayo 10, 2026}}</ref> lalo na ang pang-araw-araw na [[pagkawala ng kuryente]] na nagsimula noong Oktubre 1, 1992.<ref name="lat0515" />
* [[Abril 24]] – Ang buong pamunuan ng [[Philippine National Police]], kabilang ang 23 heneral, ay tinanggal sa pwesto dahil sa [[Korupsiyon]].<!--* Mayo – Kasunod ng kakulangan sa kuryente, inanunsyo ni Pangulong Ramos ang mga plano na gawing nonnuclear power ang hindi ginagamit na nuclear power plant.
* Hulyo – Tinalakay ni Pangulong Ramos sa Kongreso ang tungkol sa bilis ng paglaki ng populasyon ng bansa, at inendorso ang isang programa sa pagpaplano ng pamilya na sinalubong ng pagtutol mula sa Simbahang Romano Katoliko.
* Dis. – Muling ipinatupad ng gobyerno ang parusang kamatayan.--><ref name="ao93">{{cite web |date=1993 |title=Philippines |url=https://www.atlapedia.com/online/countries/philipp.htm |website=Atlapedia Online |location=[[Mount Gravatt, Queensland]] |publisher=Latimer Clarke Corporation Pty Ltd |access-date=May 20, 2026}}</ref>
===Mayo===
* Unang bahagi ng Mayo – Bahagyang binuksan ni Pangulong Ramos ang [[Batangas]] Power Plant na pinapagana ng [[Diesel fuel|diesel]] sa pagtatangkang wakasan ang krisis sa kuryente.<ref name="lat0515">{{cite news |last=Drogin |first=Bob |author-link=Bob Drogin |date=Mayo 15, 1993 |title=Ang Pagkawala ng Kuryente ay Nagdulot ng Madilim na Araw sa Mainit na Maynila |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-05-15-mn-35584-story.html |newspaper=[[Los Angeles Times]] |access-date=Mayo 9, 2026 |url-access=limited}}</ref>
* [[Mayo 11]] – Isang negosyanteng Taiwanese ang dinukot ng isang hindi nakikilalang bagong tatag na grupo ng mga kidnap-for-ransom sa [[Metro Manila]]. Dinala siya sa [[Laguna (lalawigan)|Laguna]] at pinalaya noong [[Mayo 17]] matapos mabayaran ang isang pantubos sa [[Hong Kong]]. Kalaunan ay naniniwala ang pulisya na ang gang ay may mga internasyonal na koneksyon at tumakas sa [[Maynila]] pagkatapos noon.<ref name="upi0527">{{cite news |date=Mayo 27, 1993 |title=Maynila pinaghihinalaan ang isang bagong internasyonal na grupo ng mga kidnap |url=https://www.upi.com/Archives/1993/05/27/Manila-suspects-new-international-kidnap-gang/8668738475200/ |agency=[[United Press International]] |access-date=Mayo 11, 2026}}</ref>
* [[Mayo 14]] – Isang firewall sa gusali ng [[Guzman College of Science and Technology|Guzman Institute of Technology]], na nasira ng sunog noong Disyembre 1992 at giniba, ay gumuho sa tinatayang 20 bahay sa [[Quiapo, Maynila]], na ikinamatay ng hindi bababa sa 12 katao at ikinasugat ng humigit-kumulang 29 na iba pa;<ref>{{cite news |date=Mayo 15, 1993 |title=Tumaas ang bilang ng mga namatay mula sa gumuhong pader sa Maynila |url=https://www.upi.com/Archives/1993/05/15/Death-toll-rises-from-collapsed-wall-in-Manila/8738737438400/ |agency=United Press International |access-date=Mayo 11, 2026}}</ref> kung saan halos 20 ang naiulat na nakulong.<ref>{{cite news |date=Mayo 14, 1993 |title=Hindi bababa sa 8 ang patay, 20 ang nakulong habang gumuguho ang pader ng paaralan sa Pilipinas |url=https://www.upi.com/Archives/1993/05/14/At-least-8-killed-20-trapped-as-school-wall-falls-in-Philippines/1108737352000/ |agency=[[United Press International]] |access-date=Mayo 11, 2026}}</ref> Pagkalipas ng dalawang araw, isinampa ang mga kasong kriminal laban sa kontratista na namamahala sa demolisyon.<ref>{{cite news |date=Mayo 16, 1993 |title={{sic|Phillip|pine|hide=y}} na nahaharap sa mga kasong kriminal ang kontratista sa aksidente ng pagguho ng firewall |url=https://www.upi.com/Archives/1993/05/16/Phillippine-contractor-faces-criminal-charges-in-firewall-collapse-accident/1277737524800/ |agency=United Press International |access-date=Mayo 11, 2026 }}</ref>
* [[Mayo 21]] – Pinagtibay ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang isa pang desisyon ng [[Hukuman ng Pag-aapela]] na pumabor sa mga kasong sibil na isinampa ng mga residente ng [[Norzagaray, Bulacan]], laban sa [[National Power Corporation]]; kaya kalaunan ay napatunayang may pananagutan ang huli kaugnay ng pagbaha sa munisipalidad noong [[Bagyong Rita (1978)|Bagyong ''Kading'']] noong 1978, na umano'y sanhi ng paglabas ng tubig mula sa [[Angat Dam]].<ref>{{cite news |last=Marcelo |first=Elizabeth |date=Nobyembre 16, 2020 |title=May precedent nang isinampa ang kaso laban sa operator ng dam dahil sa pinsala ng baha |url=https://www.philstar.com/headlines/2020/11/16/2057223/suing-dam-operator-flood-damage-has-precedent/ |newspaper=[[The Philippine Star]] |access-date=Mayo 10, 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Reyes–Estrope |first=Carmela |date=Nobyembre 3, 2011 |title=Sinabi ng gobyerno ng Bulacan na hindi niya prayoridad ang kaso laban sa pinsala ng baha |url=https://newsinfo.inquirer.net/87705/bulacan-gov-says-flood-damage-suit-not-his-priority |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=Mayo 10, 2026}}</ref>
===Hunyo===
* [[Hunyo 23]]–[[Hunyo 27|27]] – [[Bagyong Goring (1993)|Bagyong Goring]] ay nagdudulot ng malaking pinsala sa mga lalawigan sa [[Lambak ng Cagayan|Hilaga]] at [[Gitnang Luzon]],<ref>{{cite news |title=Typhoon Koryn |url=https://www.upi.com/Archives/1993/06/25/Typhoon-Koryn-hits-northern-Philippines-one-dead/5119740980800/ |access-date=21 Abril 2021 |work=UPI |publisher=[[]United Press=9 June 2020] |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421100249/https://www.upi.com/Archives/1993/06/25/Typhoon-Koryn-hits-northern-Philippines-one-dead/5119740980800/2 | |language=en}}</ref> na nag-iwan ng 51 katao ang namatay, 5 ang nawawala, 109 ang nasugatan at {{Philippine peso|2.775}} bilyon ang pinsala.
* [[Hunyo 26]] – Tinamaan ng Bagyong Koryn ang hilaga at gitnang [[Luzon]] kabilang ang [[Metro Manila]],<ref name="r0627lat" /> partikular na ang [[Isabela (lalawigan)|Isabela]], na nag-iwan ng hindi bababa sa 28 patay, 6 sugatan at 2 nawawala;<ref>{{cite news |date=Hunyo 29, 1993 |title=Pambansang/pandaigdigang mga ulat — 28 ang namatay sa Pilipinas dahil sa Bagyong Koryn |url=https://books.google.com/books?id=gilJAAAAIBAJ&pg=PA72&dq=philippines+kill+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=2717,4345005&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjx26yqzLyUAxWD1jgGHZcvIsYQ6AF6BAgQEAM#v=onepage&q=philippines%20kill%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |agency=[[Associated Press]] |newspaper=[[The Hour (pahayagan)|The Hour]] |location=[[Norwalk, Connecticut]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=23 |via=[[Google Books]]}}</ref> na may mga pag-agos ng putik mula sa bulkang [[Mount Pinatubo]] na nakaapekto sa [[Tarlac]] at [[Pampanga]].<ref name="r0627lat" /> Kalaunan ay nagdeklara si Pangulong Ramos ng state of calamity sa 16 na probinsya at anim na lungsod.<ref name="r0627lat">{{cite news |date=Hunyo 27, 1993 |title=Patay ang 7 katao sa Pilipinas dahil sa Bagyong Bagyo; 18,000 ang Tumakas mula sa mga Pag-agos ng Putik |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-06-27-mn-7711-story.html |agency=[[Reuters]] |newspaper=[[Los Angeles Times]] |location=[[Los Angeles]] |access-date=Mayo 14, 2026 |url-access=limited}}</ref>
* [[Hunyo 28]] – Mga estudyante ng [[Unibersidad ng Pilipinas Los Baños]], sina Eileen Sarmenta at Allan Gomez, [[Pagpaslang kina Eileen Sarmenta at Allan Gomez|ay dinukot]] ng mga tauhan ng alkalde ng [[Calauan, Laguna]] na si [[Antonio Sanchez (politiko)|Antonio Sanchez]], na kalaunan ay pinatay at natagpuang patay kinabukasan.<ref>—{{cite news |url=https://www.onenews.ph/articles/seeing-the-body-of-eileen-sarmenta-was-numbing |title='Nakakamanhid ang Pagkakita sa Katawan ni Eileen Sarmenta' |journal=[[One News (TV channel)|One News]] |date=23 Agosto 2019 |access-date=16 Pebrero 2022 }}<br>—{{cite news |url=https://tnt.abante.com.ph/alamin-buong-istorya-sa-pagpatay-panghahalay-ni-antonio-sanchez-sa-uplb-student/ |title=Alamin: Buong timeline ng pangre-rape at pagpatay kay Antonio Sanchez sa UPLB student |journal=Abante Tonite |date=22 August 2019 |6= |language=tl }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Si Sanchez ay inaresto noong Agosto 13; kasama ang kanyang anim na alipores, ay mahahatulan noong 1995.<ref>Para sa mga detalye ng kaso:<br>—{{cite news |url=https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/1/29837 |title=G.R. Blg. 121039-45 |journal=E-Library ng Korte Suprema |petsa=25 Enero 1999 |access-date=16 Pebrero 2022}}<br>—{{cite news |url=https://www.abs-cbn.com/news/08/22/19/timeline-the-gomez-sarmenta-murder-case |title='Isang balak na nabuo sa impyerno': Timeline ng kaso ng pagpatay kina Gomez at Sarmenta |website=[[ABS-CBN News]] |petsa=22 Agosto 2019 |access-date=16 Pebrero 2022}}<br>—{{cite news |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/mary-eileen-sarmenta-case-a1729-20190823-lfrm4 |title="Nabuo sa Impyerno": Ang Kakila-kilabot na Panggagahasa at Pagpatay kay Maria Eileen Sarmenta |website=[[Esquire (magazine)|Esquire (Pilipinas)]] |petsa=23 Agosto 2019 |petsa-pag-access=2 Hulyo 2022}}</ref>
=== Hulyo ===
* [[Hulyo 2]] – Hindi bababa sa 266 katao ang nasawi [[Trahedya sa Pagoda ng Wawa|pagkatapos lumubog ang isang pagoda]] sa [[Bocaue]], [[Bulacan]] dahil sa overloading ng bangka.
*{{cite news |date=Hulyo 4, 1993 |title=Tapos na ang paghahanap para sa mga biktima ng pagkalunod |url=https://news.google.com/newspapers?nid=4pF9x-cDGsoC&dat=19930704&printsec=frontpage&hl=en |agency=Associated Press |newspaper=[[The Register-Guard]] |location=[[Eugene, Oregon]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=11A |via=Google News Archive}}</ref> bagama't may ilang ulat na nag-uulat na mula sa mahigit 260 hanggang 326.<ref name="ms1221">{{cite news |date=Disyembre 21, 1993 |title=Pangalanan ito at nangyari ito sa Bulacan |url=https://books.google.com/books?id=UJUVAAAAIBAJ&pg=PA5&dq=july+1993+bulacan+disaster&article_id=5100,3208167&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjXtvvXtLKUAxUocPUHHb74FDEQ6AF6BAgIEAM#v=onepage&q=july%201993%20bulacan%20disaster&f=false |newspaper=[[Manila Standard]] |location= |access-date=Mayo 12, 2026 |page=5 |via=[[Google Books]]}}</ref><ref>{{cite news |date=Hulyo 3, 2000 |title=Mga Pinaka-nakamamatay na paglubog sa nakalipas na 15 taon |url=https://news.google.com/newspapers?nid=83UE6yvegO4C&dat=20000703&printsec=frontpage&hl=en |agency=[[Agence France-Presse]] |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |location= |access-date=Mayo 11, 2026 |page=11 |via=[[Google News Archive]]}}</ref> Ito ang pinakamatinding aksidente sa bansa na kinasasangkutan ng [[prusisyon]] sa ilog.<ref>{{cite news |date=Hulyo 4, 1993 |title=300 relihiyoso ang namatay nang lumubog ang barge sa ilog |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/127236810?searchTerm=philippines%20accident |agency=[[Agence France Presse]] |newspaper=[[The Canberra Times]] |location=[[Canberra]] |publisher= |access-date=Mayo 16, 2026 |page=1 |via=[[Trove]]}}</ref>
* [[Hulyo 6]] – Idineklara ni Pangulong Ramos ang isang [[State of calamity (Philippines)|state of public calamity]] sa buong [[Ilocos Region|Ilocos]] at [[Cordillera Administrative Region]]s, at ang mga lalawigan ng [[Aurora (probinsya)|Aurora]], [[Cagayan]belas, [[Cagayan]], [[Cagayan] [[Nueva Ecija]] (kabilang ang mga lungsod ng [[Cabanatuan]] at [[Palayan]]), [[Nueva Vizcaya]], [[Quezon]] at [[Quirino]], na naapektuhan ng Bagyong ''Goring''.<ref>{{cite news |date=July 6, 1993 |title=Proclamation No. |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_202_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
* [[Hulyo 8]] – Sa [[New York (estado)|New York]], [[Estados Unidos]], isang [[hukuman ng distrito ng Estados Unidos|hukuman ng distrito]] ang mersenaryong si Robert Steele ng 7-taong sentensiya sa kasong [[Bank Secrecy Act|ang bank secrecy]] at 5-taong probasyon sa paglabag sa [[Arms Export Control Act|ang armas]], matapos umamin ng pagkakasala kaugnay ng isang nabigong plano noong unang bahagi ng 1986 na ibagsak ang pamahalaan ni [[Corazon Aquino]], na nagpatalsik kay pangulong [[Ferdinand Marcos]]. Kinuha si Steele ni Marcos upang isagawa ang balak.<ref>{{cite news |date=Hulyo 8, 1993 |title=Kasabwat ng kudeta ni Marcos, sinentensiyahan ng 7 taon sa bilangguan |url=https://www.upi.com/Archives/1993/07/08/Marcos-coup-accomplice-sentenced-to-7-years-in-prison/6234742104000/ |agency=[[United Press International]] |access-date=Mayo 21, 2026}}</ref>
* [[Hulyo 19]] – Ang [[Pamahalaan ng Pilipinas|pambansang pamahalaan]] at ang [[pamilyang Marcos]] ay nag-anunsyo ng pagsang-ayon sa planong pagbabalik sa bansa ng bangkay ng dating Pangulong Marcos, na namatay habang ipinatapon sa [[Hawaii]], Estados Unidos, noong 1989. Gayunpaman, ang libing ay gaganapin sa kanyang bayan sa [[Ilocos Norte]] sa halip na [[Maynila]].<ref>{{cite news |last=Drogin |first=Bob |author-link=Bob Drogin |date=Hulyo 20, 1993 |title=4 na Taon Pagkatapos ng Pagkamatay, Uuwi na ang Bangkay ni Marcos para sa Libing |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-07-20-mn-15027-story.html |newspaper=[[Los Angeles Times]] |access-date=Pebrero 15, 2022 |url-access=limited}}</ref>
* [[Hulyo 22]] – Idineklara ang state of public calamity sa [[Heneral Santos]] dahil sa malalakas na pag-ulan at biglaang pagbaha.<ref>{{cite news |date=Hulyo 22, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 208 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_208_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
* [[Hulyo 23]] – Idineklara ang isang state of calamity kaugnay ng isang masaker sa [[Tungawan]], Zamboanga del Sur,<ref>{{cite news |date=Hulyo 23, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 211 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_211_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref> na kalaunan ay ipinataw sa nasabing munisipalidad.<ref>{{cite news |date=Setyembre 20, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 257 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_257_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
* [[Hulyo 27]] – Nagdeklara si Pangulong Ramos ng state of calamity sa mga baybaying lugar ng [[Metro Manila]] at mga probinsya ng [[Bataan]], [[Bulacan]], [[Cavite]] at [[Pampanga]], dahil sa pag-ulit ng [[red tide]] at [[infestation]] sa [[Manila Bay]].<ref>{{cite news |date=Hulyo 27, 1993 |title=Proclamation No. 214 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_214_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
=== Setyembre ===
* [[Setyembre 7]]–[[Setyembre 10|10]] – Ang mga labi ni dating Pres. [[Ferdinand Marcos]] ay [[Libing ni Ferdinand Marcos|ibinalik sa kanyang bayan]] sa [[Ilocos Norte]], Setyembre 7, apat na taon pagkatapos ng kanyang kamatayan sa pagkatapon sa [[Hawaii]], bilang bahagi ng kasunduan ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] at [[Pamilyang Marcos|kanyang pamilya]]; ay inilibing sa [[Sentro ng Pangulo ng Ferdinand E. Marcos|isang mausoleum]] sa [[Batac]], Set. 10.
* [[Setyembre 24]] – Sa kung ano ang magiging pinakamalaking kaso ng katiwalian sa [[Pilipinas]], dating [[Unang Ginang ng Pilipinas|Unang Ginang]] [[Imelda Marcos]], sa unang pagkakataon, at dating [[Kalihim ng Transportasyon (Pilipinas)|Ministro ng Transportasyon]] na hinatulan ng [[Unang Ginang ng Pilipinas|Unang Ginang]] [[Imelda Marcos]], sa kauna-unahang pagkakataon, at dating [[Kalihim ng Transportasyon (Pilipinas)|Ministro ng Transportasyon]]gan na si Jose Dans ay hinatulan ng [[Sandiganbayan]] ni Jose Dans na sentensiya ng [Sandiganbayan] hanggang 9–12 taon sa bilangguan para sa bawat bilang, kaugnay ng pag-upa sa pagitan ng [[Pangasiwaan ng Light Rail Transit]] at ng [[Ospital Heneral ng Pilipinas]] Foundation Inc. Gayunpaman, noong 1998, si Marcos ay aabsuwelto ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]].<ref>—{{cite news |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-24-mn-38498-story.html |title=Imelda Marcos Nakakuha ng Termino sa Bilangguan para sa Korapsyon |journal=Los Angeles Times |date=24 Setyembre 1993 |access-date=15 Pebrero 2021}}
—{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1993/09/24/imelda-marcos-convicted-of-corruption-sentenced/4bb7e6f1-398b-474d-a51f-dda70d8b334a/ | |newspaper=[[The Washington Post]] |date=24 Setyembre 1993 |access-date=15 Pebrero 2021}}<br>
—{{cite news |url=https://www.rappler.com/newsbreak/fact-check/marcoses-not-convicted-any-charges |title=FALSE: Ang mga Marcos ay hindi hinatulan ng anumang mga kaso |website=Rappler |access-date=15 Pebrero 2021}}</ref>
===Oktubre===
* Unang bahagi ng Oktubre – Pansamantalang sumang-ayon ang pambansang pamahalaan na ibasura ang mga kasong [[pandaraya]] laban sa [[Westinghouse Electric Corporation]] kapalit ng mga kagamitan sa pagbuo ng kuryente, sa pagsisikap na wakasan ang isang dekadang pagtatalo tungkol sa isang planta ng kuryenteng nukleyar na kalaunan ay natigil matapos ang [[People Power Revolution|ang pagpapatalsik kay Pangulong Marcos]]. Noong unang bahagi ng Mayo, ang kumpanya ay naalis na sa mga singil ng [[panunuhol]] kaugnay ng kontrata sa [[Fourth Philippine Republic|the Marcos administration]].<ref>{{cite news |last=Sandell |first=Scott |date=October 11, 1993 |title=Philippines Sweating Out Power Outages |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-10-11-fi-44747-story.html |newspaper=[[Los Angeles Times]] |location=[[Los Angeles]] |access-date=Mayo 9, 2026 |url-access=limited}}</ref>
* [[October 1]] – Idineklara ang state of calamity sa labing-isang munisipalidad sa [[Maguindanao]] ([[Ampatuan, Maguindanao del Sur|Ampatuan]], [[Buluan]], [[Datu Paglas]], [[Datu Piang, Maguindanao del Sur|Datu Piang]], [[Datu Odin Sinsuat|Dinaig]], [[Kabuntalan]], [[Shariff Aguak|Maganoy]], [[Pagalungan]], [[General Salipada K. Pendatun|Pendatun]], [[Sultan sa Barongis]], [[ Talayan]]) at sa [[Lambayong]] umaapaw ang [[Allah River]] at [[Rio Grande de Mindanao]].<ref>{{cite news |date=October 1, 1993 |title=Proclamation No. 268 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_268_1993.html |access=The Law Project 2026}}</ref>
* [[Oktubre 7]] – Ang musikal na ''[[Les Misérables (musical)|Les Misérables]]'' ay magbubukas sa [[Teatro ng Meralco]].
* [[Oktubre 8]] – Idineklara ang state of calamity sa [[Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]], dahil sa isang malaking sunog na tumama sa distrito ng komersyo ng lungsod.<ref>{{cite news |date=Oktubre 8, 1993 |title=Proclamation No. 271 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_271_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
* [[Oktubre 13]] – Idineklara ni Pangulong Ramos ang state of calamity sa ilang bahagi ng hilaga at gitnang [[Luzon]], na tinamaan ng Bagyong Flo noong nakaraang linggo na nag-iwan ng hindi bababa sa 57 katao na patay at 43 iba pa ang nawawala. Nagdulot ito ng mga pagbaha sa [[Bulacan]] at [[Pampanga]]; na may mga pinsalang kadalasang dulot ng mga daloy ng mga debris ng bulkan mula sa bulkang [[Mount Pinatubo]].<ref>{{cite news |date=Oktubre 13, 1993 |title=Idineklara ni Ramos ang state of calamity sa hilagang lugar na binabaha |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/13/Ramos-declares-state-of-calamity-in-northern-flood-area/4042750484800/ |agency=[[United Press International]] |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
* [[Oktubre 18]] – Idineklara ni Pangulong Ramos ang state of public calamity sa mga lalawigan ng [[Aurora (probinsya)|Aurora]], [[Bataan]], [[Bulacan]], [[Batanes]], [[Pampanga]], [[Pangasinan]], [[Tarlac]]], [Zambales]; ang mga lungsod ng [[Angeles City|Angeles]] at [[San Jose, Nueva Ecija|San Jose]]; at ilang munisipalidad sa [[Metro Manila]] ([[Marikina]] at [[Navotas]]) at [[Rizal (probinsya)|Rizal]] ([[Rodriguez, Rizal|Rodriguez]] at [[San Mateo, Rizal|San Mateo]]); dahil sa malawakang pagbaha na dulot ng Bagyong ''Kadiang''.<ref>{{cite news |date=Oktubre 18, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 278 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_278_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
===Nobyembre===
* [[Nobyembre 9]] – Idineklara ang state of calamity sa [[Columbio, Sultan Kudarat]], na naapektuhan ng panggigipit ng mga armadong kalalakihan, na nagresulta sa pagkamatay ng apat na tao at pagkasugat ng 18 iba pa, at isa ang naiulat na nawawala.<ref>{{cite news |date=Nobyembre 9, 1993 |title=Proclamation No. 296 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_296_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
===Disyembre===
* [[Disyembre 3]] – Idineklara ang state of calamity sa [[Kalingalan Caluang, Sulu]], na naapektuhan ng armadong tunggalian sa pagitan ng dalawang angkan.<ref>{{cite news |date=Disyembre 3, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 302 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_302_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
* [[Disyembre 6]]–[[Disyembre 8|8]] – Idineklara ni Pangulong Ramos ang state of public calamity sa mga lalawigan ng [[Albay]], [[Batangas]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], [[Catanduanes]], [[Cavite]], [[Laguna (lalawigan)|Laguna]], [[Marinduque]], [[Mindoro Occidental]], [[Mindoro Oriental]] at [[Quezon]]; ang mga lungsod ng [[Batangas City|Batangas]], [[Cavite City|Cavite]], [[Iriga]], [[Legazpi, Albay|Legazpi]], [[Lipa, Batangas|Lipa]], [[Lucena]], [[Naga, Camarines Sur|Naga]], [[San Pablo]] Laguna, [[San Pablo] at Tatay] [[Trece Martires]]; at ang mga munisipalidad ng [[Abuyog]] at [[Mahaplag]] sa [[Leyte (probinsya)|Leyte]]; dahil sa epekto ng [[Bagyong Lola]] (''Monang'').<ref>{{cite news |date=Disyembre 6, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 306 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_306_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=Disyembre 7, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 306-A |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_306-a_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=Disyembre 8, 1993 |title=Proklamasyon Blg. 307 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_307_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
* [[Disyembre 6]] – Tinamaan ng Bagyong Lola ang katimugang [[Luzon]].<ref>{{cite news |date=Disyembre 7, 1993 |title=World Digest — Marami ang namatay sa bagyong Pilipinas |url=https://books.google.com/books?id=6REzAAAAIBAJ&pg=PA4&dq=philippines+die+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=5471,5529070&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjMg-yWy7yUAxVA8DgGHdL5F6QQ6AF6BAgLEAM#v=onepage&q=philippines%20die%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |newspaper=[[The Spokesman-Review]] |location=[[Spokane, Washington]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=A7 |via=[[Google Books]]}}</ref> Ang bilang ng mga namatay ay nasa 249 at 77 ang nawawala.<ref name="afp1214nst" />
* Disyembre 11–12 – Tinamaan ni [[Typhoon Manny]] ang [[Visayas]] at katimugang [[Luzon]], na ikinamatay ng 67.<ref name="afp1214nst">{{cite news |date=Disyembre 14, 1993 |title=67 ang ikinamatay ng Bagyong Manny sa Pilipinas |url=https://news.google.com/newspapers?nid=x8G803Bi31IC&dat=19931214&printsec=frontpage&hl=en |agency=[[Agence France Presse]] |newspaper=[[New Straits Times]] |location=[[Kuala Lumpur]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=27 |via=[[Google News Archive]]}}</ref>
* [[Disyembre 13]] – Nilagdaan ni Pangulong Ramos ang Republic Act No. 7659, na nagpapanumbalik ng [[Parusang kamatayan sa Pilipinas|parusang kamatayan]] para sa mga piling krimen, na ipinagbawal sa [[Saligang Batas ng Pilipinas]].<ref>{{cite news |url=https://www.philstar.com/opinion/2019/08/02/1939853/useless-and-inhumane |title=Useless and inhumane |journal=[[The Philippine Star]] |date=2 Agosto 2019 |access-date=12 Abril 2021}}</ref><ref>{{cite |url=https://newsinfo.inquirer.net/785954/in-the-know-death-penalty |title=In the know: Death penalty |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=12 April 2021}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/things-to-know-heinous-crimes-philippines |title=Ano ang mga karumal-dumal na krimen? |website=Rappler |access-date=12 Abril 2021}}</ref>
* [[Disyembre 15]] – Isang [[C-130]] na eroplanong militar ang bumagsak sa isang burol at sumabog sa [[Libmanan, Camarines Sur]]; sa humigit-kumulang 30 tao na sakay, dalawampu't apat na katawan ang nakuha mula sa lugar ng pag-crash.<ref>{{cite news |url=https://www.upi.com/Archives/1993/12/15/C-130-Air-Force-plane-crashes-in-Philippines/5006750593 Air Force plane sa Pilipinas |publisher=UPI |date=15 Disyembre 1993 |access-date=15 Pebrero 2021}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.upi.com/Archives/1993/12/16/No-survivors-found-in-wreckage-of-C-130-air-force-130/No-air-force-title=50/No-survivors natagpuan ang mga nakaligtas sa mga wreckage ng C-130 air force plane |publisher=UPI |date=16 December 1993 |access-date=15 February 2021}}</ref><ref>{{cite news |url=https://apnews.com/article/e959124f5398b61ff33f7d9af |Philippines | |publisher=[[Associated Press|AP]] |access-date=15 Pebrero 2021}}</ref>
* [[Disyembre 23]] – Nagdeklara si Pangulong Ramos ng state of public calamity sa mga probinsya ng [[Masbate]], [[Northern Samar]], [[Romblon]] at [[Sorsogon]] dahil sa epekto ng bagyong ''Naning''.<ref>{{cite news |date=Disyembre 23, 1993 |title=Proclamation No. 315 |url=https://lawphil.net/executive/proc/proc1993/proc_315_1993.html |work=The Lawphil Project |access-date=Mayo 14, 2026}}</ref>
* [[Disyembre 24]] – Limang mamimili ang napatay at 48 iba pa ang sugatan sa pagsabog ng granada sa isang palengke sa [[Misamis Occidental]].<ref name=":0">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1993/12/27/world/6-killed-and-130-are-wounded-in-blasts-at-philippine-cathedral.html |title=6 Killed and 130 Are Wounded in Blasts at Philippine New York Cathedral |date=27 | December 1993Reuters Mga Oras]] |access-date=13 Marso 2020}}</ref>
* [[Disyembre 25]]–26 – Ang Bagyong Nell, ang ika-32 na naitalang bagyong tropikal sa bansa ngayong taon at ang pinakamalakas sa halos dalawang dekada, ay tumama sa [[Visayas]] at [[Mindanao]], na nag-iwan ng 40–47 katao na patay at 16–19 na iba pa ang nawawala.<ref>{{cite news |date=Disyembre 29, 1993 |title=Umakyat sa 40 ang bilang ng mga namatay sa bagyo |url=https://books.google.com/books?id=idhOAAAAIBAJ&pg=PA12&dq=philippines+dead+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=5499,3132760&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwirkbu-yryUAxWb1TgGHcZ5N8gQ6AF6BAgLEAM#v=onepage&q=philippines%20dead%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |agency=[[Agence France Presse]] |newspaper=[[New Straits Times]] |location=[[Kuala Lumpur]] |publisher= |access-date=Mayo 15, 2026 |page=23 |via=[[Google Mga Aklat]]}}</ref> Noong [[Disyembre 27]], idineklara ni Pangulong Ramos ang state of calamity sa 11 probinsya at 10 lungsod.<ref>{{cite news |date=Disyembre 28, 1993 |title=47 ang namatay sa Pilipinas sa pananalasa ng Bagyong Nell |url=https://books.google.com/books?id=iNhOAAAAIBAJ&pg=PA80&dq=state+of+calamity+philippines+after:1992-12-31+before:1994-01-01&article_id=4469,2807531&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjMxfKdxbyUAxXRzTgGHXXKKBkQ6AF6BAgIEAM#v=onepage&q=state%20of%20calamity%20philippines%20after%3A1992-12-31%20before%3A1994-01-01&f=false |agency=[[Reuters]] |newspaper=[[New Straits Times]] |location=[[Kuala Lumpur]] |publisher= |access-date=Mayo 14, 2026 |page=23 |via=[[Google Books]]}}</ref>
* [[Disyembre 26]] – Naganap ang mga pag-atake ng granada sa isang Roman Catholic cathedral at isang Muslim mosque sa [[Davao City]]; hindi bababa sa 6 na tao ang namatay at higit sa 130 ang nasugatan sa unang insidente, habang walang nasawi sa pangalawa.<ref name=":0" />
==Palakasan==
* [[Hunyo 12]]–[[Hunyo 20|20]] – Ang [[Pilipinas]] ay lumalahok sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya 1993]].
==Telebisyon==
{{pangunahing|1993 sa telebisyon sa Pilipinas}}
Hindi alam
* ''[[Hikari Sentai Maskman|Maskman]]'' sa IBC-13
* ''[[Uchuu Keiji Shaider|Shaider]]'' sa IBC-13
* ''Choujinki Metalder'' sa IBC-13
* ''Kamen Rider Black'' o Masked Rider Black sa IBC-13
* ''Machineman'' sa IBC-13
* ''Koseidon'' sa ABS-CBN
(Premier)
* ''[[Choudenshi Bioman|Bioman]]'' sa IBC-13
* ''Candy Crush'' sa ABS-CBN
==Kapanganakan==
* [[Enero 4]] – [[Marlo Mortel]], aktor
* [[Enero 17]] – [[Ken Chan]], aktor at mang-aawit
* [[Enero 19]] – Tristan Ramirez, miyembro ng ''[[BoybandPH]]
* [[Enero 20]] – [[Meg Imperial]], aktres
* [[Enero 25]] – [[Kylie Padilla]], aktres at mang-aawit
* [[Pebrero 10]] – Kevin Ingreso, manlalaro ng putbol
* [[Pebrero 11]] – Marlann Flores, aktres at komedyante
* [[Pebrero 12]]:
** Mac Belo, manlalaro ng basketbol
** Tommy Peñaflor, artista at That's My Bae kalahok
* [[Pebrero 13]] – [[Nikko Natividad]], mga miyembro ng Hashtags
* [[Pebrero 17]] – [[AJ Perez]], aktor
* [[Pebrero 19]] – [[Empress Schuck]], aktres at Modelo ng Komersyal
* [[Marso 12]] – [[Raphael Robes]], aktor at modelo
* [[Marso 19]] – [[Zeus Collins]], miyembro ng ''Hashtags''
* [[Marso 23]] – Lito Adiwang, mixed martial artist
* [[Marso 26]] – Kevin Ferrer, manlalaro ng basketball
* [[Abril 13]] – [[Juancho Trivino]], aktor
* [[Abril 16]] – Ann B. Mateo-Ongkiko, aktres at modelo ng komersyal
* [[Abril 17]]:
** Lauren Reid, aktres at modelo ng komersyal
** Drex Zamboanga, mixed martial artist
* [[Mayo 4]]:
** Joyce Pring, personalidad sa telebisyon at host
** Monica Verallo, Pilipinong mamamahayag at aktres
* [[Mayo 10]] – Ian Tayao, mangaawit
* [[Mayo 11]] – [[James Reid]], aktor at mang-aawit
* [[Mayo 14]] – [[Albie Casiño]], aktor
* [[Mayo 20]] – Devon Seron, miyembro ng ''Girltrends''
* [[Hunyo 18]] – Arno Morales, aktor
* [[Hunyo 20]] – Jasmine Alkhaldi, manlalangoy
* [[Hunyo 29]]:
** Alyssa Valdez, manlalaro ng volleyball
** Micaella Ilao, news reporter
* [[Hulyo 12]] – Scottie Thompson, manlalaro ng basketball
* [[Hulyo 22]] − [[Toni Fowler]], aktres na Pilipina sa social media
* [[Agosto 4]] – Kirsti Kho, reporter ng balita
* [[Agosto 17]] – Axel Torres (ipinanganak bilang Alexander David Torres), aktor at manlalaro ng basketball
* [[Agosto 23]] – Mikee Agustin, miyembro ng ''Girltrends''
* [[Setyembre 1]] – [[Arianne Bautista]], aktres at modelo ng komersyo
* [[Setyembre 12]] – Myla Pablo, manlalaro ng volleyball
* [[Setyembre 23]] – [[Lloyd Cadena]], vlogger, personalidad sa radyo, at awtor (namatay noong [[2020 sa Pilipinas|2020]])
* [[Setyembre 26]] – Dindin Santiago-Manabat, manlalaro ng balibol
* [[Setyembre 29]] – [[Teejay Marquez]], aktor
* [[Setyembre 30]] – Kim Fajardo, manlalaro ng balibol
* [[Oktubre 9]]:
** Sarah Lahbati, aktres
** [[Jhoana Marie Tan]], aktres
* [[Oktubre 10]] – Paolo Onesa, mang-aawit
* [[Oktubre 12]] – Carl John Barrameda, aktor
* [[Oktubre 16]] – [[Jovit Baldivino]], mangaawit (namatay noong [[2022 sa Pilipinas|2022]])
* [[Oktubre 27]] – Kiefer Ravena, manlalaro ng basketbol
* [[Oktubre 31]] – [[Nadine Lustre]], mangaawit-aktres
* [[Nobyembre 4]] – [[Moira Dela Torre]], mangaawit
* [[Nobyembre 8]] – [[Lauren Young]], aktres
* [[Nobyembre 12]] – EJ Jallorina, aktor
* [[Nobyembre 13]] – Maria dela Cruz, manlalaro ng putbol
* [[Disyembre 2]] – [[Jak Roberto]], aktor
* [[Disyembre 3]] – Gian Barbarona, mang-aawit
* [[Disyembre 8]] – [[Yamyam Gucong]], aktor at komedyante
* [[Disyembre 11]] – [[Mikoy Morales]], aktor at mang-aawit
* [[Disyembre 16]] – Elias EJ M. Lopez, Jr., PEZA Examine
* [[Disyembre 23]] - Jessie Lacuna, manlalangoy
==Kamatayan==
* [[Pebrero 25]]—[[Mary Walter]], artista (ipinanganak 1912)
* [[Marso 11]] – Presentacion P. Policarpio, negosyante (ipinanganak 1956)
* [[Marso 31]] – [[Chichay]], artista at komedyante (ipinanganak 1918)
* [[Mayo 25]] – Rogelio Roxas, dating sundalo at locksmith
* [[Mayo 26]] – [[Fernando Lopez]], [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas]] (ipinanganak 1904)
* [[Hulyo 24]] – [[Rene Requiestas]], artistang Pilipino (ipinanganak 1957)
* [[Oktubre 18]] – Salvador P. Lopez, manunulat, mamamahayag at diplomat (ipinanganak 1911)
* [[Nobyembre 7]] – [[Jon Hernandez]], artistang Pilipino (ipinanganak 1969)
==Mga Sanggunian==
{{Reflist}}
{{Taon sa Pilipinas}}
{{Taon sa Asya|1993}}
[[Kategorya:1993 sa Pilipinas]]
lcp763xi88q6gc8nbvb2rgspnn521kd
Dakilang Sunog ng Roma
0
304581
2219626
1811192
2026-08-08T00:39:16Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2219626
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Robert,_Hubert_-_Incendie_à_Rome_-.jpg|alt=A depiction of the fire burning through the city.|thumb|250x250px| ''Sunog sa Roma'' ni [[Hubert Robert]]. Isang pagpipinta ng apoy na sumusunog sa kalakhan ng Roma.]]
Ang '''Dakilang Sunog ng Roma''' ({{Lang-la|Ignem magnum imperium}}), ay isang sunog sa lunsod na nangyari noong Hulyo, 64 AD.<ref>{{Cite web|url=http://www.nationalgeographic.org/thisday/jul19/great-fire-rome/|title=Great Fire of Rome|last=Society|first=National Geographic|date=2014-06-18|website=National Geographic Society|language=en|access-date=2019-04-07|archive-date=2019-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330173019/https://www.nationalgeographic.org/thisday/jul19/great-fire-rome/|url-status=dead}}</ref> Ang sunog ay nagsimula sa mga tindahan ng mangangalakal sa paligid ng estadio ng karo ng Roma, [[Sirko Maximo]], noong gabi ng Hulyo 19. Pagkalipas ng anim na araw, ang sunog ay nakontrol, ngunit bago masuri ang pinsala, muling sumiklab ang sunog at nagpatuloy pa sa tatlong araw. Sa resulta ng sunog, ang dalawang sa tatlong bahagi ng [[Roma|Roma ay]] nawasak.<ref name="pbs2">{{Cite web|url=http://www.pbs.org/wnet/secrets/great-fire-rome-background/1446/|title=The Great Fire of Rome {{!}} Background {{!}} Secrets of the Dead {{!}} PBS|date=2014-05-29|website=Secrets of the Dead|language=en-US|access-date=2019-04-07}}</ref>
Ayon kay [[Tacito]] at sa kalaunang tradisyong Kristiyano, sinisi ni [[Nero|Emperador Nero]] ang pagkasira sa pamayanang [[Mga Kristiyano|Kristiyano]] sa lungsod, at sinimulan ang unang [[Pag-Uusig sa mga Muslim sa Myanmar|pang-uusig]] ng imperyo laban sa mga Kristiyano. Gayunpaman, ang ilang mga modernong istoryador, kasama na ang kasisistang [[Pamantasang Princeton|Princeton]] na si [[Brent Shaw]], ay nagdududa sa tradisyonal na pananaw na sinisi ni Nero ang mga Kristiyano sa sunog.<ref>{{Cite journal|url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-roman-studies/article/myth-of-the-neronian-persecution/73AC9F872D273C643F4E910B87B1A234|title=The Myth of the Neronian Persecution|last1=Shaw|first1=Brent|journal=The Journal of Roman Studies|volume=105|pages=73–100|doi=10.1017/S0075435815000982|date=2015-08-14}}</ref><ref>{{Cite journal|url=https://brill.com/abstract/journals/vc/68/3/article-p264_2.xml|title=The prospect of a Christian interpolation in Tacitus, Annals 15.44.|last1=Carrier|first1=Richard|journal=Vigiliae Christianae|volume=68|pages=264–283|doi=10.1163/15700720-12341171|date=2014-07-02|issue=3}}</ref>
== Mga tala at sanggunian ==
<references />
== Bibliograpiya ==
* Cassius Dio, [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/home.html ''Kasaysayan ng Roma''] [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/home.html , Mga Libro 62 ( ''c.'' 229)]
* Suetonius, [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Nero*.html ''Ang Buhay ng Labindalawang Caesars'', ang Buhay ni Nero, 38 ( ''c.'' 121)]
* Tacitus, [https://web.archive.org/web/20090606200959/http://mcadams.posc.mu.edu/txt/ah/Tacitus/index.htm ''Annals'', XV ( ''c.'' 117)]
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.eyewitnesstohistory.com/rome.htm Inilalarawan ni Tacitus ang dakilang Sunog] {{In lang|en}}
ggcve59mlmeo68zifskkfanysvyqv9o
Usapang tagagamit:Buszmail
3
312062
2219613
2211926
2026-08-07T21:22:50Z
MediaWiki message delivery
49557
/* Language Diversity Hub evaluation survey: your input needed! */ bagong seksiyon
2219613
wikitext
text/x-wiki
<br>[[File:Phalaenopsis equestris var. rosea (Luzon, Philippines) Valmayor & D.Tiu, Philipp. Orchid Rev. A-V(3)- 18 (1983) (35428038806).jpg|frameless|left|330x330px|]]
<br><br><br><br><br>
<br><br><br><br><br>
== WMF Election Volunteers party ==
Dear Election Volunteers,
We appreciate your support for the 2021 Board of Trustees election. To celebrate the work of all Election Volunteers and to mark the end of your work with the Board of Trustees election, we invite you to a virtual party.
This event is scheduled to happen on September 4, 2021. There will be four sessions as follows to cover the various time zones where Election Volunteers reside.
* 1st Session - 2021-09-04 at 6:00 UTC
* 2nd Session - 2021-09-04 at 12:00 UTC
* 3rd Session - 2021-09-04 at 18:00 UTC
* 4th Session - 2021-09-04 at 21:00 UTC
Please sign up to attend any of the sessions '''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/Final meeting with Election Volunteers|here]]'''.
Thank you so much for considering this request and looking forward to having you at the party.
Best, [[Tagagamit:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ([[Usapang tagagamit:RamzyM (WMF)|kausapin]]) 06:59, 2 Setyembre 2021 (UTC)
== Programme submissions open: Language Diversity Conference, Accra 2026 ==
[[File:Official logo for language diversity conference 03.png|frameless|250px|right]]
The '''[[m:Language Diversity Conference|Language Diversity Conference 2026]]''' will take place '''2–4 October 2026 in Accra, Ghana''', under the theme: ''Strengthening Language Communities in the Open Knowledge Movement''.
The Programming Team is inviting the following types of session proposals:
* '''Lightning talks''' – 10-minute short presentations on any relevant topic
* '''Presentations''' – 20–25 minutes (including audience Q&A)
* '''Workshops and tutorials''' – 50 or 110-minute interactive sessions (e.g. on Content Translation, Wikidata, or other topics)
* '''Panel discussions''' – 50-minute panels; collaborations with others are encouraged
Submissions will be evaluated by the Programme Committee based on:
* Potential impact and expected outcomes
* Relevance to the conference theme or focus areas
Sessions may be recorded and made publicly available. If you prefer not to be filmed, you may indicate this during submission.
'''→ [https://wikimedia.eventyay.com/wm/langdiv/cfp Submit your proposal on Eventyay]'''
For more information, or questions, contact: languagediversitycon{{@}}gmail.com
<!-- Message sent by User:~~~~~ on behalf of the Language Diversity Hub -->
(This message was sent to [[:Tagagamit:Buszmail]] and is being posted here due to a redirect.)
<!-- Message sent by User:Oscar .@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/LDH&oldid=30405990 -->
== Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''.
Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages.
Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign.
=== Appreciation Form ===
As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''.
'''Form link''' -
[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here]
; Deadline
: 22 June 2026
Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process.
=== Thank you ===
We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world.
Congratulations once again on your achievement.
—''Feminism and Folklore International Organizing Team''
</div>
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 17:25, 7 Hunyo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 -->
== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.
As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.
As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.
'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!
Best regards,
Feminism and Folklore international Team.
--[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 14:31, 18 Hunyo 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 -->
== Language Diversity Hub evaluation survey: your input needed! ==
The Wikimedia Foundation is evaluating hub pilots to understand their work, outcomes, and future direction. As part of this, we're gathering feedback on how hub services and activities have contributed to concrete, measurable outcomes.
You're receiving this because you're part of the Language Diversity Hub audience group, and we'd value your perspective. Your feedback will help inform the evaluation and strengthen our understanding of the Hub's impact.
The survey takes about 10–15 minutes, and we kindly ask that you respond by '''10 August 2026.'''
'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_6KXVndZhZvlSoUS Survey Link]'''
The Foundation is not collecting personal data through this survey. Responses will be reviewed and consolidated by audience group — analyzed collectively rather than attributed to individuals.
Thank you for contributing. Your feedback helps ensure this evaluation reflects the perspectives of communities, affiliates, and others connected to the Hub.
Questions? Contact strategy2030@wikimedia.org.
Sincerely,
Oscar on behalf of the [[Wikimedia Language Diversity Hub]], 21:22, 7 Agosto 2026 (UTC)
(This message was sent to [[:Tagagamit:Buszmail]] and is being posted here due to a redirect.)
<!-- Message sent by User:Oscar .@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/LDH&oldid=30514061 -->
78uxhlr0vmn46oirqnnr63oafcq02db
Usapang tagagamit:Caehlla2357
3
312391
2219644
1911524
2026-08-08T01:52:16Z
JWilz12345
77302
/* Off-wiki na pagkontak */ bagong seksiyon
2219644
wikitext
text/x-wiki
== ABN ==
{{AlamBaNinyoUsapan2|Setyembre 21|2021|Placozoa}}
--[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:49, 21 Setyembre 2021 (UTC)
== Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2021 ==
[[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|right|250px]]
Hello Caehlla2357,
Inaanyahan kita na sumali sa patimpalak na [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021|'''Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia''']] ngayong 2021 naglalayong mapabuti ang mga artikulong may kinalaman sa Asya (tao, lugar, kultura atbp.). Tatakbo ito sa buong buwan ng Nobyembre 2021. Maari kang makatanggap ng postkard mula sa isang pangkat pang-Wikimedia kapag nakalikha ka ng apat na artikulo. Basahin ang mga patakaran at mekaniks [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021#Mga patakaran|'''dito'''.]]
Pindutin ang buton na ito upang makasali sa patimpalak:
{{Clickable button 2|Magpatala na|url=https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Buwan_na_Pang-Asya_sa_Wikipedia/2021/Mga_kalahok&action=edit|class=mw-ui-progressive}}
Kapag nakatala ka na at natapos mo na ang lahok mo,
{{Clickable button 2|Isumite ang kontribusyon|url=https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/asian-month-2021-tl|class=mw-ui-progressive}}
Kung may mga tanong ka tungkol dito, sabihan lamang sa [[Usapang Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021|'''pahinang usapan ng patimpalak'''.]]
Maligayang paglikha ng mga pang-Asyang artikulo sa Wikipediang Tagalog.
--[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 11:07, 31 Oktubre 2021 (UTC)
== Paglalagay ng espasyo sa artikulo ==
Hindi na kailangang maglagay ng espasyo sa mga artikulo at sabihin na isinalin ito mula sa Ingles na Wikipedia. Kung gusto mong tukuyin na isinalin iyon mula sa Ingles na Wikipedia, ilagay na lamang sa Usapang pahina nito tulad nito: [[Usapan:Meta Platforms]]. Salamat sa kontribusyon mo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:17, 17 Nobyembre 2021 (UTC)
:Pakitingnan po ang [[:en:WP:TFOLWP|:en:WP:TFOLWP]] at [[:en:WP:RIA]] para sa mga dahilan ko sa paggawa ng mga dummy edit sa ''edit summary''. Salamat po. [[Tagagamit:Caehlla2357|Caehlla2357]] ([[Usapang tagagamit:Caehlla2357|kausapin]]) 00:22, 17 Nobyembre 2021 (UTC)
::OK, kuha ko na pero mas maganda kung maglagay din sa Usapang Pahina ng artikulo. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:54, 17 Nobyembre 2021 (UTC)
:::Nakuha ko na, kanina pa. Maraming salamat po. [[Tagagamit:Caehlla2357|Caehlla2357]] ([[Usapang tagagamit:Caehlla2357|kausapin]]) 12:19, 17 Nobyembre 2021 (UTC)
== Maraming salamat sa interes mo sa [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021|Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2021]] ==
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Asia medal.svg|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Maraming salamat sa pagtala sa patimpalak!'''
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|100px]]
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Natuwa ako dahil nag-''sign-up'' o nagpatala ka sa patimpalak na ito. Alam ko na may mga alalahanin ka sa pribasidad at naiintindihan ko. Sa kabila nito, salamat na rin sa iyong interes. Kung may mga katanungan ka, huwag kang mag-atubiling magbigay ng mensahe sa aking [[Usapang tagagamit:Jojit fb|pahina ng usapan]]. Muli, maraming salamat at nawa'y magpatuloy kang mag-ambag ng mataas na kalidad na artikulo dito sa Wikipediang Tagalog. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 23:24, 1 Disyembre 2021 (UTC)
|}
== Off-wiki na pagkontak ==
Magandang araw Caehlla2357! Maaari bang kontakin (o kausapin) kita off-wiki, tulad ng sa Discord o sa FB? Mga paksang may kinalaman sa mga bagay pang-Wikimedia/Wikipedia, lalo't higit ang [[kalayaan sa panorama]]. Gumagalang, <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 01:52, 8 Agosto 2026 (UTC)
h2s59wurn2onn2k9tvx2go4jed0cpla
Eskudo ng Costa Rica
0
327219
2219637
2219176
2026-08-08T01:21:38Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2219637
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox coat of arms
|name = Coat of arms of Costa Rica
|image = Coat of arms of Costa Rica.svg
|image_width = 250
|middle =
|middle_width =
|middle_caption =
|lesser =
|lesser_width =
|lesser_caption =
|armiger = [[Costa Rica|Republic of Costa Rica]]
|year_adopted = 1848 <br> (5 May 1998 alteration added smoke to volcanoes<ref>[http://www.visitcostarica.com/ict/paginas/informacion.asp National Symbols, Instituto Costarricense de Turismo] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717215236/http://www.visitcostarica.com/ict/paginas/informacion.asp |date=2011-07-17 }} Accessed 2011-07-19</ref>)
|crest = An ribbon azure bearing the legend "[[Central America|AMÉRICA CENTRAL]]".
|torse =
|shield =
|supporters =
|compartment =
|motto = [[Costa Rica|REPÚBLICA DE COSTA RICA]]
|orders =
|other_elements = A [[Console (heraldry)|console]] or.
|earlier_versions =
|use =
}}
Ang '''eskudo ng Costa Rica''' {{lang-es|escudo de Costa Rica}} ay idinisenyo noong 1848, na may mga pagbabago noong 1906, 1964, at 1998. Ang pinakahuling pagbabago ay ang pagdaragdag ng usok upang makilala ang tatlong bulkan.<ref name= "1998ExecDecree">[http://196.40.56.12/scij/scripts/TextoCompleto.dll?Texto&nNorma=43741&nVersion=46098&nTamanoLetra=10&strWebNormativa=http://www.pODgSCj/NSCJ. =sa;PWD=scij;DATABASE=SCIJ_NRM;&strServidor=\\pgr04&strUnidad=D:&strJavaScript=NO Ang 1998 Executive Decree]{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=1998 Executive Decree]{{Dead link|date=Marso 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=1 -07-19 {{in lang|es}}</ref>
== Pre-1821 colony of Spanish Empire ==
Bago ang 1821, [[Costa Rica]] ay bahagi ng [[Imperyong Espanyol]] at walang lokal na eskudo. Ang mga braso ng naghaharing monarko ang ginamit sa halip. Ang tanging lungsod na nagkaroon ng lokal na eskudo ay ang lungsod ng [[Cartago, Costa Rica|Cartago]], na iginawad ni Haring [[Philip II ng Espanya|Phillip II]] noong 1565. Pagkatapos ng kalayaan nito mula sa [[Spain] ] noong 1821, ang [[Costa Rica]] ay nagtatag ng iba't ibang lupon ng pamahalaan na nagsisikap na magpasya sa hinaharap nito, na nagdedebate sa pagitan ng pagiging malaya (republikano) o sumali sa [[Mexican Empire]] (imperyalista). Ang kawalan ng desisyon ay humantong sa [[Labanan ng Ochomogo]] noong 5 Abril 1823, na may desisyon na manatiling independyente at ilipat ang kabiserang lungsod mula Cartago patungong San José. Dahil sa malalayong distansya at mahirap na komunikasyon noong panahong iyon, napagtanto ng mga imperyalista na ang [[Mexican Empire]] ay hindi na umiiral mula noong Marso 1823.
== Sandata ng pederal at estado ==
Noong Marso 1824, nang sumali ang Costa Rica sa [[Federal Republic of Central America|United Provinces of Central America]] na mga armas na ipinahayag ng konstitusyon ng bagong republika ay naging mga sandata ng Estado ng Costa Rica. Ang coat of arm na ito ay binubuo ng isang tatsulok, kung saan limang bulkan ang tumaas mula sa dagat na sumisimbolo sa limang miyembrong estado ng United Provinces; sa itaas ng mga bulkan ay may nagniningning na pulang [[Phrygian cap]] at isang [[bahaghari]]. Ang coat of arm na ito na may maliliit na pagbabago ay ginagamit pa rin ng pambansang coat of arms ng [[El Salvador]] at [[Nicaragua]].
Noong 2 Nobyembre 1824, pinagtibay ng Costa Rica ang unang eskudo nito bilang isang estado sa loob ng pederasyon na nagpapakita ng kanang bahagi ng dibdib ng isang hubad na lalaki at nakataas na braso na napapalibutan ng bilog ng berdeng mga bundok at ang malayang estado ng Costa Rica.<ref name="historia">[http://www.historia.fcs.ucr.ac.cr/mod-cole/2004/bandyescudos/escudos.htm History of the Coat of Arms of Costa Rica] {{webarchive|url= https://web.archive.org/web/20090120045345/http://historia.fcs.ucr.ac.cr/mod-cole/2004/bandyescudos/escudos.htm |date=2009-01-20 }} Na-access 2008-02-01 {{in lang|es}}</ref>
== Mga armas ng isang malayang estado ==
Noong 1840, pagkatapos ng pag-alis ng Costa Rica mula sa federation, isang bagong coat of arms ang pinagtibay, ang una para sa Costa Rica bilang isang soberanya at independiyenteng estado. Binubuo ito ng isang walong-tulis na nagniningning na bituin sa isang asul na patlang na napapalibutan ng dilaw na bilog na may alamat na Estado ng Costa Rica. Ang coat of arm na ito ay pinigilan noong 1842 ni [[Francisco Morazán]] sa panahon ng kanyang bigong bid na muling pagsamahin ang [[Federal Republic of Central America]]. Ang 1824 na armas ay ginamit sa panahong ito.<ref name="historia" />
==Makasaysayang eskudo ng republika==
[[File:Unang postal stamp CR 4 Reales 1863.jpg|thumb|150px|Ang disenyo ng 1848 coat of arms ay itinampok sa unang Costa Rican [[postal stamp]], na inilabas noong 1863.]]
Ang batayan ng kasalukuyang pambansang coat of arms ng Costa Rica ay pinagtibay noong Setyembre 29, 1848, sa panahon ng pagkapangulo ni Dr [[Jose Maria Castro Madriz]] kasama ang bagong watawat. Ang parehong mga disenyo ay iniuugnay kay Pacifica Fernandez, asawa ni Mr Castro Madriz. Ang mga sandata na ito ay makabuluhang binago ng batas bilang 18 ng 27 Nobyembre 1906, na nag-alis ng mga simbolo ng militar, pambansang watawat at sungay ng kasaganaan na nakapaloob sa disenyo noong 1848.<ref name="historia" />
5d4sp3fd7i8yjc5ocwiacmtvr4yntwx
Usapang tagagamit:AsianStuff03
3
329676
2219746
2219471
2026-08-08T09:36:16Z
Lolbet101
163542
/* Need Wikidata attachment */ Tugon
2219746
wikitext
text/x-wiki
==Alam ba ninyo? OpenAI==
{| class="messagebox {{#ifeq:|yes|small|standard}}-talk"
|-
|[[Image:Updated DYK query.svg|15px|Napiling artikulo para sa ABN]]
|Noong [[Hulyo 2]], [[2024]], ang '''''[[:Template:UnangPahinaAlam|Alam Ba Ninyo?]]''''' ay napunan ng {{#if:|facts|kaalaman}} mula sa lathalaing{{#if:|s|}} '''''[[OpenAI]]'''''{{#if:|{{#if:|, |, at}} '''''[[{{{4}}}]]'''''
}}{{#if:|{{#if:|, |, at}} '''''[[{{{5}}}]]'''''
}}{{#if:|, at '''''[[{{{6}}}]]'''''}}, na iyong kinatha, isinalinwika, at/o pinalawig. Magpatuloy ka pa sana sa paglikha ng ganitong uri ng mga lathalain. Salamat sa iyo at mabuhay ka!
|} <!-- [[{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}]], [[{{CURRENTYEAR}}]] --> --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:26, 2 Hulyo 2024 (UTC)
== Thank you for being a medical contributors! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award'''
|-
| style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do!
Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.
Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}
Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:23, 26 Enero 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 -->
==E-mail address?==
Hello. Is there possible to get in contact with you via e-mail? I would like to discuss some technology-related topics.
[[Tagagamit:Vryheid vir Suid-Afrika|Vryheid vir Suid-Afrika]] ([[Usapang tagagamit:Vryheid vir Suid-Afrika|kausapin]]) 06:10, 28 Enero 2025 (UTC)
:Hi @[[Tagagamit:Vryheid vir Suid-Afrika|Vryheid vir Suid-Afrika]], you could email me via Wikipedia, see [[:en:WP:EMAIL|WP:EMAIL]]. [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 06:37, 28 Enero 2025 (UTC)
::I can't find it. I see only an info page.
::[[Tagagamit:Vryheid vir Suid-Afrika|Vryheid vir Suid-Afrika]] ([[Usapang tagagamit:Vryheid vir Suid-Afrika|kausapin]]) 12:45, 28 Enero 2025 (UTC)
:::@[[Tagagamit:Vryheid vir Suid-Afrika|Vryheid vir Suid-Afrika]] Oh, that's okay, you can contact me [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Special:EmailUser?wpTarget=AsianStuff03 here] :) [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 14:02, 28 Enero 2025 (UTC)
::::I am sorry, it is impossible to find your email address because it is stored on the North Korean... sorry, the English Wikipedia. But maybe you will get notified to edit some technology-related topics in the future.
::::[[Tagagamit:Vryheid vir Suid-Afrika|Vryheid vir Suid-Afrika]] ([[Usapang tagagamit:Vryheid vir Suid-Afrika|kausapin]]) 07:18, 29 Enero 2025 (UTC)
==Mangyaring simulan ang artikulong ito==
Magandang umaga po. Sa kasamaang-palad ay hindi ako makapagsimula ng mga bagong artikulo, ngunit kung sisimulan mo ang artikulo tungkol sa [[Monero]], ipinapangako kong palalawakin ko ito at idaragdag ang lahat ng kinakailangang mga sanggunian sa loob ng ilang araw. Narito ang stub:
<nowiki>Ang '''Monero''' (XMR) ay isang [[salaping kripto]] na nakatuon sa [[pribasya]]. Ito ay isang bukas-pinagmulan (open-source) na proyekto na inilunsad noong Abril [[2014]], na may pangunahing layunin na magbigay ng mga transaksyong hindi matutunton at hindi maikakabit sa isang partikular na pagkakakilanlan. Upang mapanatili ang pribasya ng mga gumagamit, gumagamit ang Monero ng mga teknolohiya gaya ng ring signatures, ring confidential transactions (RingCT), at stealth addresses.<ref>{{Cite book |last1=Braun-Dubler |first1=Nils |url=https://books.google.com/books?id=QLbrDwAAQBAJ |title=Blockchain: Capabilities, Economic Viability, and the Socio-Technical Environment |last2=Gier |first2=Hans-Peter |last3=Bulatnikova |first3=Tetiana |last4=Langhart |first4=Manuel |last5=Merki |first5=Manuela |last6=Roth |first6=Florian |last7=Burret |first7=Antoine |last8=Perdrisat |first8=Simon |date=16 Hunyo 2020 |publisher=vdf Hochschulverlag AG |isbn=978-3-7281-4016-6 |pages=165–167 |language=en |access-date=10 Marso 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231029203223/https://books.google.com/books?id=QLbrDwAAQBAJ |archive-date=29 Oktubre 2023 |url-status=live}}</ref>
Ayon sa mga tagasuporta nito, ang Monero ay "ang espirituwal na tagapagmana ng [[Bitcoin]]."<ref>{{Cite web |last=Sobrado |first=Boaz |date=18 Enero 2025 |title=Is Monero Keeping Bitcoin's Cypherpunk Dream Alive? |url=https://www.forbes.com/sites/boazsobrado/2025/01/18/is-monero-keeping-bitcoins-cypherpunk-dream-alive/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250118193127/https://www.forbes.com/sites/boazsobrado/2025/01/18/is-monero-keeping-bitcoins-cypherpunk-dream-alive/ |archive-date=18 Enero 2025 |access-date=10 Marso 2025 |website=Forbes |language=en}}</ref> Dahil sa mataas na antas ng pagiging hindi matunton, naiugnay ang paggamit ng Monero sa mga [[Krimen|kriminal na gawain]], [[Diktadura|awtoritaryang rehimen]] na sumusubok umiwas sa mga parusa, at mga grupong [[Terorismo|terorista]]. Gayunpaman, ang mga developer ng code nito ay walang opisyal na kaugnayan sa anumang ideolohiyang pampulitika o relihiyon.
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* {{Opisyal na website|https://www.getmonero.org/}}
{{stub}}
[[Kategorya:Salaping kripto]]</nowiki>
[[Tagagamit:Rodrigo del Bosque|Rodrigo del Bosque]] ([[Usapang tagagamit:Rodrigo del Bosque|kausapin]]) 04:02, 10 Marso 2025 (UTC)
:@[[Tagagamit:Rodrigo del Bosque|Rodrigo del Bosque]], salamat sa pagkakaroon ng interes sa Wikipedyang Tagalog. Nalikha ko na po ang artikulong [[Monero]], na inyo pong hinihiling. [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 12:26, 10 Marso 2025 (UTC)
::Maraming salamat po. Pinahaba ko na ngayon ang artikulo at nagdagdag ng infobox.
::[[Tagagamit:Rodrigo del Bosque|Rodrigo del Bosque]] ([[Usapang tagagamit:Rodrigo del Bosque|kausapin]]) 05:16, 11 Marso 2025 (UTC)
== Continue with the articles for some cities of Albania on Tagalog Wiki and Kapampangan Wiki and create some other articles for some other major cities of Albania on both Tagalog Wiki and Kapampangan Wiki ==
@[[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] Hi dear AsianStuff03! I am Sevan Daver, who have asked you to create some articles for some cities of Albania on Tagalog Wiki and Kapampangan Wiki. You have created some of them, but didn't created all of them. Please can you continue with the article for Korçë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Korçë on Kapampangan Wiki as you have created it only on Tagalog Wiki. Please continue also with the articles for Berat: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Berat and Gjirokastër: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gjirokastër on both Tagalog and Kapampangan Wiki and create also articles for the major cities of the counties of Albania, for Kukës: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kukës , Lezhë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lezhë and Peshkopi: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peshkopi on both Tagalog and Kapampangan Wiki. I would thank you so much if you will do these articles for me. Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 19:03, 10 Setyembre 2025 (UTC)
:@[[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] Hi dear AsianStuff03! You didn't replied to me: Please can you continue with the article for Korçë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Korçë on Kapampangan Wiki as you have created it only on Tagalog Wiki. Please continue also with the articles for Berat: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Berat and Gjirokastër: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gjirokastër on both Tagalog and Kapampangan Wiki and create also articles for the major cities of the counties of Albania, for Kukës: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kukës , Lezhë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lezhë and Peshkopi: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peshkopi on both Tagalog and Kapampangan Wiki. I would thank you so much if you will do these articles for me. Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 08:19, 21 Setyembre 2025 (UTC)
::@[[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] Sorry but I have to decline. [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 00:55, 22 Setyembre 2025 (UTC)
:::@[[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] Why? Create also these pages and I will not ask you for more. Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 02:17, 22 Setyembre 2025 (UTC)
::::I'm trying to distance myself from editing Wikipedia too much as of late due to personal life. I'm only editing articles that only interest me from time to time. Sorry. [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 03:33, 22 Setyembre 2025 (UTC)
:::::@[[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] However, please create also these articles:
:::::for Korçë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Korçë on Kapampangan Wiki,
:::::for Berat: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Berat and Gjirokastër: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gjirokastër on both Tagalog and Kapampangan Wiki and create also articles for the major cities of the counties of Albania, for Kukës: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kukës , Lezhë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lezhë and Peshkopi: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peshkopi on both Tagalog and Kapampangan Wiki, and I will not ask you for anything else. When you will have time and see it reasonable to create them, please create them with short content. This is the last request I have for you. Since the article for Korçë has missing article on Kapampangan Wiki like there's an article for it on Tagalog Wiki; there are articles for Tirana, Durrës, Vlorë, Elbasan and Fier on both Tagalog and Kapampangan Wikis but you interrupted the article for Korçë on Kapampangan Wiki. Please create it together with the articles of the major cities of Albania, Berat, Gjirokastër, Kukës, Lezhë and Peshkopi on both Tagalog and Kapampangan Wikis, when you will see it reasonable to create them. I promise you that this is the last request I have for you and I will not ask you for anything else. It's my desire to have these pages on these Wiki editions of these major languages spoken in Philippines. Or if you can't create them due to not editing too much Wikipedia, request them to be created to another Wiki colleague from Philippines who understands both Tagalog and Kapampangan languages, and ask him to create the articles I mentioned on the Wikis I mentioned. Thanks again [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 03:48, 22 Setyembre 2025 (UTC)
::::::@[[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] Hi dear AsianStuff03! Please can you continue at least with the article for Korçë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Korçë on Kapampangan Wiki as you didn't created the article for this city on this Wiki, like you created it on Tagalog Wiki and you created also articles for Vlorë, Elbasan and Fier on both Tagalog and Kapampangan Wikis. Create also articles for Kukës: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kukës , Lezhë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lezhë and Peshkopi: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peshkopi on both Tagalog and Kapampangan Wikis and I will not ask you for anything else to do for me. For the articles for the cities of Berat: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Berat and Gjirokastër: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gjirokastër I may find someone else to create them for me. Since you started to create articles for the major cities of Albania on these two major languages spoken in the Philippines, and you interrupted the action. I am saying just to create some of them, like I mentioned them to you, not the all of them. Please create them up to the end of October. I know that you paused the voulenteering action of editing Wikipedia, but please resume it just to create these 7 articles for me, and take a break again after then. Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 12:43, 16 Oktubre 2025 (UTC)
== Translation request ==
Hello, AsianStuff03.
Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Tagalog Wikipedia?
Yours sincerely, [[Tagagamit:Kurcke|Kurcke]] ([[Usapang tagagamit:Kurcke|kausapin]]) 10:57, 12 Enero 2026 (UTC)
:Done! You can see the created article [[Dani Rodrik|here]]. Thank you :) [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 01:09, 13 Enero 2026 (UTC)
::Thank you very much for the new article! [[Tagagamit:Kurcke|Kurcke]] ([[Usapang tagagamit:Kurcke|kausapin]]) 06:29, 13 Enero 2026 (UTC)
== Need Wikidata attachment ==
Hello {{ping|AsianStuff03}} I recently created these articles on Tagalog Wikipedia, but I can't add the sitelinks on Wikidata yet because my account is not yet autoconfirmed.
Could you please add the following sitelinks to their corresponding Wikidata items?
* Bagong Pangkalahatang Katalogo (New General Catalogue) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Bagong_Pangkalahatang_Katalogo
* Paskong pang-ilaw (Christmas lights) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Paskong_pang-ilaw
Here's another Tagalog Wikipedia article that I didn't made in the first place:
* Estatwa (Statue) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Estatwa
Also, please check this article because most of it aren't translated in Tagalog (Filipino) and it should be translated as soon as possible:
* Anya Taylor-Joy - https://tl.wikipedia.org/wiki/Anya_Taylor-Joy
Another issue: I want to move this user page article to a main page. It turns out that there's a redirected page about [[Huntington Beach]] and I can't combine it. So, can you try fix this issue:
* Huntington Beach, California - https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:Caehlla2357/Mga_nais_gawin_na_artikulo/Huntington_Beach,_California
I hope you respond. Thank you very much! [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 11:06, 6 Agosto 2026 (UTC)
:@[[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] Good day, here are the things I've done:
:{{done}} - [[Bagong Pangkalahatang Katalogo]]
:{{done}} - [[Paskong pang-ilaw]]
:{{done}} - [[Estatwa]]
:{{done}} - [[Anya Taylor-Joy]]: Removed the English sections for now considering that it is too many... I only retain the sections that it is in Tagalog. (feel free to restore the sections once it is in Tagalog) Aside from that, I also did a little bit of cleanup to the article...
:[[File:X mark.svg|18px|link=|alt=]] '''{{{1|Hindi tapos}}}''' - [[Huntington Beach]]: I'm not an admin here. I cannot move an article to a redirect. [[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] ([[Usapang tagagamit:AsianStuff03|kausapin]]) 01:13, 7 Agosto 2026 (UTC)
::{{ping|AsianStuff03}} Thank you for your help. I have made another article, please attach it to Wikidata (Salamat sa iyong tulong. Gumawa na ako ng isa pang artikulo, pakilakip ito sa Wikidata):
::Milya (Mile) - https://tl.wikipedia.org/wiki/Milya?wprov=sfla1
::Attach it in "Mile" Wikidata. Thank you. (Ilakip ito sa "Mile" Wikidata. Salamat.) [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 09:36, 8 Agosto 2026 (UTC)
tf25y0nbe8cff10yaduspogp2ut01gg
GMA Integrated News
0
329891
2219698
2208000
2026-08-08T05:40:32Z
~2026-43549-24
165052
moved article [[GMA Integrated News]] to [[GMA News]] without leaving a redirect
2219698
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| title = GMA News
| image = [[Image:GMAIntegratedNews.svg|270px]]
| label1 = Division of
| data1 = [[GMA Network]]
| label2 = Country
| data2 = [[Philippines]]
| label3 = Area served
| data3 = Worldwide
| label4 = Key people
| data4 = {{plainlist |
* Oliver Victor Amoroso (hepe at SVP, Integrated News Group, GMA Regional TV at Synergy)
* Grace dela Pena-Reyes (Consultant, News)
* Michelle Seva (Deputy Head, News Programs and Specials)
* Glenn Allona (First Vice President, Radio Operations)
* John Manalastas (Editor-in-Chief, GMA News Online)
* [[Howie Severino]] (Consultant, News; Editor-at-Large, GMA News Online)
}}
| label5 = Headquarters
| data5 = GMA Network Center, EDSA corner Timog Avenue, Diliman, [[Quezon City]], [[Philippines]]
| label6 = Slogan
| data6 = ''Walang Kinikilingan. Walang Pinoprotektahan. Noon at Ngayon, Serbisyong Totoo'' <br>
| label7 = Formerly called
| data7 = {{plainlist|RBS News Department<br>GMA Radio-Television News<br>GMA Rainbow Satellite News<br>GMA News and Public Affairs<br>GMA Integrated News
}}
| label8 = Language
| data8 = {{Plainlist|
* [[Filipino language|Filipino]] (main)
* [[English language|English]] (secondary)
}}
| label9 = Website
| data9 = {{URL|http://www.gmanetwork.com/news}}
}}Ang '''GMA News''' (dating kilala bilang '''RBS News Department''', '''GMA Radio-Television News''', '''GMA Rainbow Satellite News''', at kalaunan '''GMA News and Public Affairs'''; tinatawag rin bilang '''GMA Integrated News''') ay ang dibisyon ng [[GMA Network]] para sa [[pamamahayag]] at [[balita]].
Ang dibisyon ay gumagawa ng mga balita para sa mga media outlet ng kumpanya, kabilang ang mga plataporma ng telebisyon ([[GMA Network]] at [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]]), radyo, at digital media ng kumpanya, pati sa mga internasyonal na channel nila: [[GMA Pinoy TV]], [[GMA Life TV]] at [[GMA News TV International]].
== Kasaysayan ==
Itinatag noong 1950 bilang dibisyon ng balita at komentaryo ng istasyong radyo ng [[Metro Manila]] na [[DZBB]], ang GMA-IN at [[GMA Public Affairs]] ay isa sa pinakamatandang news and public affairs department sa alinmang Philippine media network. Sa buong mahabang pag-iral nito, pinasimunuan nito ang mga uso sa pagtitipon ng balita sa radyo at TV at paggawa ng mga kasalukuyang gawain.
Noong Oktubre 2022, kasunod ng pagreretiro ng hepe at SVP nila na si Marissa Flores, ang noo'y GMA News and Public Affairs ay nahati sa dalawang hiwalay na dibisyon: ang GMA Public Affairs ay nasa ilalim ng pamumuno ni Nessa Valdellon, habang ang GMA News ay pinalitan ng pangalan na "GMA Integrated News" sa ilalim ng pamumuno ni Oliver Victor Amoroso. Ang rebranding ay inilaan upang bigyang-diin ang pinagsamang mga mapagkukunan ng telebisyon, digital, radyo, at rehiyonal na mga plataporma nito bilang isang multi-platform na operasyon.
== Mga parangal ==
Ang GMA Integrated News ay umani ng ilang parangal at pagkilala mula sa mga lokal at internasyonal na award-giving bodies, kabilang ang dalawang gintong medalya sa [[New York Festivals]] at ang kanilang unang [[Peabody Award]] noong 1999.
Noong 2014, kinilala ng Peabody awards ang ''[[24 Oras]]'', ''[[Saksi]]'', ''[[24 Oras Weekend]]'' at ''[[State of the Nation with Jessica Soho]]'', kasama ang isang public affiars program na ''[[Kapuso Mo, Jessica Soho]]'', para sa coverage nito sa [[Super Bagyong Yolanda]].
{{stub}}
[[Kaurian:GMA Network]]
coshaqa8rref65hniz432sibk8r3ci7
Lutuing Singapurense
0
329939
2219694
2214626
2026-08-08T04:56:29Z
LknFenix
125962
+ link sa [[Lutuing Portuges]]
2219694
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Smith_Street_2.JPG|thumb|275x275px| Isang ''hawker centre'' sa Kalye Smith, Singapura. Bahagi ng laganap na kultura sa lutuin ng mga Singapurense ang pagkakain sa mga hokeran.]]
Hinango ang '''lutuing Singapurense''' mula sa ilang pangkat etniko sa [[Singapore|Singapura]] at nabuo sa daan-daang taon ng mga pagbabago sa politika, ekonomiya, at lipunan sa kosmopolitang estadong-lungsod.
Kabilang sa mga impluwensiya nito ang mga lutuin ng mga Malay/[[Lutuing Indones|Indones]], [[Lutuing Tsino|Tsino]] at Indiyano pati na rin ang mga tradisyon ng mga [[Lutuing Peranakan|Peranakan]] at taga-Kanluran (lalo na Eurasyano na naimpluwensiyahan ng mga lutuing Ingles at [[Lutuing Portuges|Portuges]], na kilala bilang Kristang). Makikita rin ang impluwensiya mula sa mga kalapit na rehiyon tulad ng [[Lutuing Hapones|Hapon]], [[Lutuing Koreano|Korea]], at [[Lutuing Taylandes|Taylandiya]].
Sa Singapura, itinuturing ang pagkain na mahalaga sa pambansang pagkakakilanlan nito at tagapagkaisa ng kultura. Idineklara ng panitikang Singapurense na pambansang libangan ang kainan at pambansang kinahuhumalingan ang pagkain. Madalas na pinag-uusapan ng mga Singapurense ang pagkain. May mga paghihigpit sa diyeta ayon sa relihiyon; hindi kumakain ang mga [[Muslim]] ng baboy at hindi kumakain ang mga Hindu ng baka, at marami-rami ang mga [[Panggugulayin|behetaryano]]/begano. Nagsisikain ang mga tao mula sa mga iba't ibang komunidad habang iniisip ang kultura ng bawat isa at pinipili ang pagkain na katanggap-tanggap para sa lahat.
== Kasaysayan ==
[[Talaksan:John_Edmund_Taylor,_A_Chinese_Soup_Seller_Trading_in_Singapore_(c_1880,_Wellcome_V0037508).jpg|thumb| Tsinong tagabenta ng sabaw sa Singapura noong 1880.]]
Mula nang itinatag ang Singapura bilang daungang Briton noong 1819, naimpluwensiyahan ang lutuing Singapurense ng iba't ibang kultura dahil sa puwesto nito bilang internasyonal na daungan ng pagpapadala.<ref>{{Cite web |title=A history of Singapore cuisine |trans-title=Isang kasaysayan ng lutuing Singapurense |url=https://www.seasonedpioneers.com/a-history-of-singapore-cuisine/ |access-date=Setyembre 25, 2021 |publisher=Seasoned Pioneers |language=en}}</ref> Sa usapang heograpiya, matatagpuan ito sa gitna ng mga karagatang Pasipiko at Indiyano at malatangway at malapulo rin ang hugis nito, kung saan umiral at umiiral ang mga iba't ibang kultura at kalakalan. Napapaligiran ang Singapura ng iba't ibang Asyanong bansa, kaya napakasari-sari ang pagkain at kultura rito.<ref name="Sood, BBC Travel">{{Cite web |last=Sood |first=Suemedha |date=15 Disyembre 2010 |title=Singaporean Food's past and Present |trans-title=Nakaraan at Kasalukuyan ng Pagkaing Singapurense |url=http://www.bbc.com/travel/story/20101214-travelwise-singaporean-foods-past-and-present |access-date=22 Hunyo 2017 |publisher=BBC Travel |language=en}}</ref> Matatagpuan sa timog nito ang Indonesya, habang matatagpuan sa hilaga nito ang Taylandiya, Tsina, Pilipinas at Malaysia, at sa kanluran naman, matatagpuan ang Indiya.
Binubuo ang kultura ng Singapura ng mga samu't saring impluwensiya mula sa iba't ibang kontinente at bansa. Kaya masasabing napayaman sa kultura ang lutuing Singapurense. Naimpluwensiyahan din ang lutuing Singapurense ng kasaysayang kolonyal nito, dahil itinatag ito bilang [[Straits Settlements|kolonya]] ng [[Imperyong Britaniko|Britanya]] mula noong pasimula ng ika-19 na siglo hanggang sa gitna ng ika-20 siglo kung kailan naging bahagi ito ng Malaysia bago naging malaya; inokupahan din ang Singapura ng [[Imperyo ng Hapon]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]].<ref name="Tarulevicz">{{cite book |last1=Tarulevicz |first1=Nicole |title=Eating Her Curries and Kway: A Cultural History of Food in Singapore |date=Disyembre 2013 |publisher=University of Illinois Press |isbn=978-0252095368 |page=11 |language=en |trans-title=Kinakain Ang Kanyang Kari at Kway: Isang Kasaysayang Kultural ng Pagkain sa Singapura}}</ref>
Pinaniniwalaan na ang ilang mga pagkain na bahagi ng lutuing Singapurense ngayon ay nauna pa sa pagdating ng Raffles noong 1819; kabilang sa mga putaheng ito ang [[laksa]], [[biryani]] at [[ikmo]]. Subalit hindi tiyak kung kailan dumating itong mga pagkain sa Singapura, dahil kalat-kalat at di-tumpak ang mga makasaysayang rekord sa mga ito dahil kadalasang ginawa ang mga pagkaing ito ng mga naunang imigrante sa Singapura sa bahay at hindi inihain sa isang establisimyento.<ref name="sgFood">{{cite web |last=Pakiam |first=Geoffrey |last2=Yeo |first2=Michael |date=Oktubre 1, 2020 |title=Culinary Biographies: Charting Singapore's History Through Cooking and Consumption |trans-title=Mga Talambuhay sa Kulinarya: Pagmamapa sa Kasaysayan ng Singapura sa Pagluluto at Pagkokonsumo |url=https://www.iseas.edu.sg/wp-content/uploads/2021/02/NHB-HRG-024-Culinary-Biographies-Final-Report-20201018a.pdf |publisher=ISEAS – Yusof Ishak Institute |language=en |accessdate=Setyembre 25, 2021}}</ref> Nabuo ang ilan sa mga putahe sa pag-aangkop ng mga iba't ibang pagkaing inihanda ng mga naunang imigrante sa Singapura ayon sa mga kagustuhan sa sangkap at lasa;<ref name="sgFood"/> kabilang sa mga halimbawa ng ganitong putahe ang kinaring ulo ng isda,<ref name="FHCSG">{{cite news |date=10 Disyembre 2017 |title=The man behind fish head curry |language=en |trans-title=Ang tao sa likod ng kinaring ulo ng isda |work=The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/singapore/the-man-behind-fish-head-curry |quote=Dumating siya ('''M.J. Gomez''') sa '''Singapura''' mula sa Trivandrum, ang kabisera ng Kerala, noong d. 1930 bago siya umuwi para magpakasal. Pagkasilang sa kanyang unang anak, isang babae, bumalik siya sa Singapura, para lamang mahuli rito sa panahon ng digmaan. Bumalik muli sa Singapura si G. Gomez, at kalaunan, idinala niya ang kanyang pamilya. Nakatira sila sa '''Kalye Sophia''', kung saan sinimulan niya ang kanyang restoran, '''Gomez Curry''', na kalaunan ay inilipat sa malapit na '''Kalye Selegie'''. (Isinalin mula sa Ingles) |access-date=24 Hulyo 2024 |archive-date=11 Oktubre 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011091245/https://www.straitstimes.com/singapore/the-man-behind-fish-head-curry |url-status=dead }}</ref> ''kaya toast''<ref>{{cite web |title=Kaya Toast |url=https://www.tasteatlas.com/kaya-toast |publisher=TasteAtlas |language=en |accessdate=Hulyo 16, 2020}}</ref> at [[manok at kaning Hainanes]],<ref name="farleyBBC6nov20152">{{cite web |last1=Farley |first1=David |title=The Dish Worth the 15-Hour Flight |trans-title=Ang Ulam na Sulit sa 15 Oras na Paglipad |url=http://www.bbc.com/travel/story/20151105-the-singapore-dish-worth-a-15-hour-flight |publisher=BBC |language=en}}</ref> na bahagi ng mga isteypol sa lutuing Singapurense ngayon.<ref name="sgCuisine">{{cite web |title=Singapore Famous Local Food & Cuisine |trans-title=Singapura Mga Sikat na Pagkaing Lokal & Lutuin |url=https://www.visitsingapore.com/dining-drinks-singapore/local-dishes/ |publisher=Visit Singapore Official Site |language=en |accessdate=Setyembre 25, 2021 |archive-date=2024-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240408084153/https://www.visitsingapore.com/dining-drinks-singapore/local-dishes/ |url-status=dead }}</ref>
===Mga hawker centre===
[[Talaksan:Bugis Village 13.JPG|thumb|right|Isang ''hawker centre'' sa nayon ng Bugis]]
Isang malaking bahagi ng lutuing Singapurense ang mga ''hawker centre'' (o hokeran kung isasatagalog), kung saan unang itinayo ang mga tindahan noong gitna ng ika-19 na siglo, at karamihan sa mga ito ay mga tindahan ng mga iba't ibang uri ng pagkaing kalye.<ref>{{cite web |title=Hawker Culture in Singapore – Heritage Plan |trans-title=Kultura ng Hawker sa Singapura – Plano ng Pamana |url=https://www.oursgheritage.gov.sg/hawker-culture-in-singapore |publisher=Our SG Heritage |language=en |accessdate=Setyembre 25, 2021 |archive-date=2022-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220625221054/https://www.oursgheritage.gov.sg/hawker-culture-in-singapore |url-status=dead }}</ref> Dati, nagbenta ang mga tindero sa mga tabi-tabi ng kalye mula sa kanilang mga kariton o bisikleta at naghain ng mga pagkaing mumurahin at pangmadalian sa mga kuli, empleyado sa opisina at mga hindi nagluluto sa bahay.<ref>{{cite web |date=Nobyembre 6, 1905 |title=Our Street Hawkers, p. 2 |trans-title=Aming Mga Hawker sa Kalye, pa. 2 |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/easterndaily19051106-1.2.14 |publisher=Eastern Daily Mail and Straits Morning Advertiser, Archived by National Library Board |language=en |accessdate=Setyembre 27, 2021}}</ref><ref name="hawkerHistory">{{cite web |date=2 Hunyo 2022 |title=Hawker centres – Where did they come from? |trans-title=Mga hawker centre – Saan nanggaling ang mga ito? |url=https://expatliving.sg/want-to-know-the-history-of-your-local-hawker-centre-the-rise-of-singapores-iconic-kitchens-uncovered/ |publisher=Expat Living |language=en}}</ref> Bagama't nakakain ang mga unang imigrante sa Singapura ng mga pagkaing mura at agaran dahil sa mga nagtitinda sa kalye, hindi malinis ang mga tindahang ito, dahil sa kakulangan ng imprastrakturang pansuporta tulad ng pagtatapon ng basura at patuluyang suplay ng sariwang tubig, at mga limitadong kaugalian ukol sa kalinisan.<ref name="hawkerHistory"/> Mula noong d. 1960, sinimulan ng pamahalaan ng Singapura na ang paghihigpit ng mga patakaran at regulasyon para sa mga nagtitinda sa kalye, at inilipat sila sa mga mas permanenteng lokasyon sa pagtatayo ng mga palengke at hokeran sa buong bansa.<ref>{{Cite book |last=Yeoh |first=Brenda S.A. |url=https://nuspress.nus.edu.sg/products/contesting-space-in-colonial-singapore |title=Contesting Space in Colonial Singapore: Power Relations and the Urban Built Environment |date=2003 |publisher=NUS Press |isbn=9789971692681 |pages=262–266 |language=en |trans-title=Paglalaban para sa Puwesto sa Kolonyal na Singapura: Ugnayan ng Kapangyarihan at Itinayong Kapaligirang Urbano}}</ref>
Ngayon, kapag kumakain sa labas, kadalasan kumakain ang mga Singapurense sa mga hokeran, ''kopi tiam'' (kapihan), o kainan sa halip ng mga restoran, dahil sa kalwanan, pagkasari-sari at kagaanan sa bulsa. Karaniwang nagtatampok ang mga ito ng dose-dosenang tindahan sa iisang kompleks, at nag-aalok ang bawat tindahan ng kani-kanilang mga espesyalidad. Kabilang sa mga kilalang hokeran ang Telok Ayer Market, Maxwell Food Center, Lau Pa Sat at Newton Food Centre. Parang kainan na walang erkon ang mga kapihan na karaniwang matatagpuan sa buong pulo, kadalasan sa ilalim ng mga bloke ng ''HDB flat''. Sa larangan ng pagkain, naging depinisyon ng kulturang Singapurense ang mga hokeran at walang-bubong na kainan. Nag-aalok ang mga sikat na merkado tulad ng Old Airport Road Food Centre sa Geylang, Golden Mile Food Centre sa Beach Road at Maxwell Road Food Centre sa [[Barrio Tsino, Singapur|Chinatown]] ng mga pinakamaayos na pagluluto ng mga Tsino, Malasyo at Indiyano na pinagsama-sama upang makabuo ng mga pagkain na katangi-tangi sa Singapura.<ref name="Sood, BBC Travel"/> Kabilang sa mga pagkain na kilalang-kilala sa mga hokeran at ''kopitiam'' ang ''kaya toast'', [[alimango sa sili]], kinaring ulo ng isda, laksa, roti prata<ref name="sgCuisine"/> at ''chicken rice'' ng Hainan na malawakang itinuturing bilang isa sa mga pambansang pagkain ng Singapura.<ref>{{Cite web |last=Celjo |first=Farah |date=21 Enero 2019 |title=Dipping sauce and a little controversy: who knew chicken rice had such 'wow' factor |trans-title=Sawsawan at kaunting kontrobersiya: nakaka-'wow' pala ang chicken rice |url=https://www.sbs.com.au/food/article/2019/01/21/dipping-sauce-and-little-controversy-who-knew-chicken-rice-had-such-wow-factor |access-date=2020-11-14 |website=[[SBS (Australian TV channel)|SBS Food]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Benton |first=G. A. |title=10 Best Restaurants of 2019: #4 Service Bar |trans-title=10 Pinakamasarap na Restoran ng 2019: #4 Service Bar |url=https://www.columbusmonthly.com/foodanddining/20191031/10-best-restaurants-of-2019-4-service-bar |access-date=2020-11-14 |website=[[Columbus Monthly]] |language=en |archive-date=2021-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925100235/https://www.columbusmonthly.com/foodanddining/20191031/10-best-restaurants-of-2019-4-service-bar |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |date=Enero 24, 2017 |title=A Brief History of Hainanese Chicken Rice, Singapore's National Dish |trans-title=Isang Maikling Kasaysayan ng Chicken Rice ng Hainan, Pambansang Pagkain ng Singapura |url=https://theculturetrip.com/asia/singapore/articles/a-brief-history-of-hainanese-chicken-rice-singapores-national-dish/ |publisher=The Culture Trip |accessdate=Hulyo 15, 2020 |archive-date=Hulyo 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716230247/https://theculturetrip.com/asia/singapore/articles/a-brief-history-of-hainanese-chicken-rice-singapores-national-dish/ |url-status=dead }}</ref>
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsino]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong tradisyonal]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong pinapayak]]
[[Kategorya:Lutuing Singapurense]]
0ekqw7e9xf6aem7obxinlzylq86yx0d
Lutuing Malasyo
0
330041
2219692
2147726
2026-08-08T04:54:29Z
LknFenix
125962
+ link sa [[Lutuing Portuges]]
2219692
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Nasi Lemak dengan Ayam Goreng Krispy dengan Sos chili.jpg|thumb|''[[Nasi lemak]]'', ang [[pambansang putahe]] ng Malasya]]
Ang '''lutuing Malasyo''' ([[Wikang Malayo|Malay]]: ''Masakan Malaysia''; Jawi :{{Script/Arabic|ماسقن مليسيا}}) ay binubuo ng mga tradisyon at kaugalian sa pagluluto na makikita sa [[Malasya]], at sumasalamin sa multi-etnikong populasyon nito.<ref>{{Cite book |last=Joe Bindloss |url=https://books.google.com/books?id=mzDloil93f4C |title=Kuala Lumpur, Melaka & Penang. Ediz. Inglese |publisher=Lonely Planet |year=2008 |isbn=978-1-74104-485-0}}</ref> Maaaring hatiin ang karamihan ng populasyon ng [[Malasya]] sa tatlong pangunahing pangkat-etniko: [[Mga Malay]], Mga Tsino at Mga Indiyano. Ang natitira ay binubuo ng mga katutubong mamamayan ng [[Sabah]] at [[Sarawak]] sa Silangang Malasya, ang Orang Asli ng Malasya Peninsular, ang kriyolong komunidad ng [[mga Peranakan]] at [[Eurasya|Eurasyano]], pati na rin ang malaki-laking bilang ng mga dayuhang manggagawa at expatriado.
Dahil sa mga migrasyon sa kasaysayan, kolonisasyon ng mga dayuhan, at puwestong heograpikal nito sa rehiyon, ang istilong Malasyo sa kulinarya sa ngayon ay paghahalo ng mga tradisyon mula sa mga Malay, Tsino, Indiyano, [[Lutuing Indones|Indones]], [[Lutuing Pilipino|Pilipino]] at katutubong taga-Borneo at Orang Asli, na may maliit at malaking impluwensiya mula sa mga lutuing Arabe, [[Lutuing Taylandes|Taylandes]], [[Lutuing Portuges|Portuges]], Olandes at Briton, upang banggitin lamang ang ilan. Nagresulta ito sa simponiya ng mga lasa, kaya napakakumplikado at napakasari. Samu't sari ang mga ginagamit na kondimento, yerba at espesya sa pagluluto.
Dahil halos pareho ang karamihan ng kasaysayan ng Malasya Peninsular at [[Lutuing Singapurense|Singapura]], karaniwang makakahanap ng mga bersiyon ng parehong putahe sa dalawang bansa saan man ang pinagmulan, tulad ng [[laksa]] at ''chicken rice''. Ganito rin ang Malasyong Borneo at Brunay, gaya ng ambuyat. Dahil din sa kalapitan, migrasyon sa kasaysayan at malapit na kaugnayang etniko at kultural, may kaugnayan ang mga lutuin ng Malasya sa [[Indonesya]], [[Taylandiya]] at [[Pilipinas]],<ref>{{cite web |author=Kosaku Yoshino |title=Malaysian Cuisine: A Case of Neglected Culinary Globalization |trans-title=Lutuing Malasyo: Isang Kaso ng Napabayaang Globalisasyon sa Kulinarya |url=http://icc.fla.sophia.ac.jp/global%20food%20papers/pdf/2_4_YOSHINO.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140502154812/http://icc.fla.sophia.ac.jp/global%20food%20papers/pdf/2_4_YOSHINO.pdf |archive-date=2 Mayo 2014 |access-date=2 Mayo 2014 |publisher=Sophia University Institute of Comparative Culture, Tokyo |page=3 |language=en}}</ref> dahil magkapareho ang ilan sa mga pagkain nila, tulad ng [[sate]] at ''[[rendang]].''
Dahil karamihan ng mga Tsinong Malasyano ay mga inapo ng mga imigrante mula sa timog Tsina, pangunahing nakabatay ang lutuing Malasyong Tsino sa eklektikong repertoryo ng mga putahe mula sa mga lutuing Fujian, Teochew, [[Cantonese|Kantones]], Hakka at Hainanes.<ref name="trysmartbite">{{cite web |title=A Brief history of Chinese food in Malaysia |trans-title=Isang maikling kasaysayan ng pagkaing Tsino sa Malasya |url=https://trysmartbite.com/blog/a-very-brief-history-of-chinese-food-in-malaysia |access-date=29 April 2022 |publisher=SmartBite |language=en}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{Reflist|30em}}
[[Kategorya:Lutuing Malayo]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong pinapayak]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Malay]]
gy6mgnpl44x6axxlt556yvf4o5zf3ae
Lutuing pusyon
0
330406
2219693
2217378
2026-08-08T04:55:09Z
LknFenix
125962
+ link sa [[Lutuing Portuges]]
2219693
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:03368jfNagwaling_Diwa_National_Roads_Welcome_Pilar_Bataanfvf_26.JPG|thumb| [[Pansit|Pansit palabok]] ng [[lutuing Pilipino]], kung saan pinagsasama ang de-bigas na pansit at [[tokwa]] mula sa [[Lutuing Tsino|Tsina]] sa katutubong pira-piraso ng [[tinapa]] sa isang sarsang hipon na pinakulay na kahel ng mga binhi ng [[atsuwete]] mula sa Mehiko at binudburan ng dinurog na [[tsitsaron]] mula sa [[Espanya]]. Pinapatakan ito ng katutubong [[kalamansi]] tuwing inihahain.]]
Ang '''lutuing pusyon''' ay isang lutuin kung saan pinagsasama-sama ang mga elemento ng iba't ibang [[Lutuin|tradisyon sa pagluluto]] na nagmula sa iba't ibang bansa, rehiyon, o kultura. Hindi ikinakategorya ang mga ganitong uri ng mga pagkaing ayon sa anumang partikular na istilo ng lutuin at pumapel ito sa maraming kontemporaryong lutuin sa mga restoran mula noong d. 1970.<ref name="NYT">{{Cite news |last=Lindsey |first=Robert |date=1985-08-18 |title=California grows her own cuisine |work=New York Times |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E02E0DD1F38F93BA2575BC0A963948260&sec=travel&pagewanted=print}}</ref>
Ayon sa ''[[Oxford English Dictionary]]'', ang kahulugan ng lutuing pusyon ay "isang istilo ng pagluluto na naghahalo ng mga sangkap at paraan ng paghahanda mula sa iba't ibang bansa, rehiyon, o pangkat etniko; pagkaing niluto sa ganitong istilo."<ref>{{Cite web |title=Home : Oxford English Dictionary |url=https://www.oed.com/start;jsessionid=488D69B862DC69B0F85A03017DA734FB?authRejection=true&url=%2Fview%2FEntry%2F75786%3FredirectedFrom%3Dfus%2520ion%2Bcuisine |access-date=2022-12-12 |website=www.oed.com |language=en |archive-date=2022-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221212172845/https://www.oed.com/start;jsessionid=488D69B862DC69B0F85A03017DA734FB?authRejection=true&url=%2Fview%2FEntry%2F75786%3FredirectedFrom%3Dfus%2520ion%2Bcuisine |url-status=dead }}</ref>
== Mga kategorya ==
Nalilikha ang pagkaing pusyon sa pagsasama-sama ng mga iba't ibang paraan sa pagluluto mula sa iba't ibang kultura upang makagawa ng bagong uri ng lutuin. Bagama't karaniwan itong naimbento ng mga kusinero, maaaring lumitaw nang likas ang lutuing pusyon. Ang mga lutuin na ipinagsasama ay maaaring magmula sa isang partikular na rehiyon (gaya ng lutuing Silangang Asyano at lutuing Europeo), sub-rehiyon (gaya ng lutuing Timog-kanlurang Amerikano at lutuing Nuweba Mehikano) o bansa (tulad ng [[lutuing Tsino]], [[lutuing Hapones]], [[lutuing Koreano]], [[lutuing Pranses]], [[lutuing Italyano]]).
Minsan nailalarawan ang [[lutuing Pilipino]] bilang ang "orihinal na Asyanong lutuing pusyon", kung saan pinagsasama-sama ang mga katutubong tradisyon at sangkap sa pagluluto sa mga napakaibang lutuin ng Tsina, Espanya, Malasya, Taylandiya at Monggolya, at iba pa, dahil sa kakaibang [[Kasaysayan ng Pilipinas|kolonyal na kasaysayan]].<ref name="halpern">{{cite news |last1=Halpern |first1=Sue |last2=McKibben |first2=Bill |date=Mayo 2015 |title=Filipino Cuisine Was Asian Fusion Before "Asian Fusion" Existed |language=en |trans-title=Dati Pang Pusyong Asyano Ang Lutuing Pilipino Bago Nagkaroon ng "Pusyong Asyano" |work=Smithsonian Magazine |publisher=Smithsonian Institution |url=https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/filipino-cuisine-asian-fusion-180954947/ |access-date=16 December 2018}}</ref> Isa pang halimbawa ang [[Lutuing Malasyo|pagkain]] sa Malasya (pati [[Lutuing Indones|Indonesya]]) ng lutuing pusyon na naghahalo ng mga lutuing Malay, Habanes, Tsino at Indiyano at may kaunting impluwensiya rin mula sa mga lutuing [[Lutuing Taylandes|Taylandes]], [[Lutuing Portuges|Portuges]], Olandes, at Britaniko.<ref>{{cite web |title=Asia's original fusion food |trans-title=Orihinal na pagkaing pusyon ng Asya |url=https://www.independent.co.uk/travel/asia/asias-original-fusion-food-8690141.html |access-date=2012-07-06 |publisher=Mark C O'Flaherty |language=en}}</ref> Pinagsama ng lutuing Oseaniko ang mga iba't ibang lutuin ng mga iba't ibang [[Kapuluang Pasipiko|pulo sa Pasipiko]].<ref>{{cite web |title=What is Fusion Cuisine? |trans-title=Ano Ang Lutuing Pusyon? |url=http://www.wisegeek.com/what-is-fusion-cuisine.htm |access-date=2012-05-31 |publisher=Wise Geek |language=en}}</ref>
Sa maraming bahagi ng Estados Unidos, Reyno Unido at Australya, sumikat ang mga restorang pusyong Asyano kung saan pinagsama ang mga iba't ibang lutuin ng mga Asyanong bansa. Kadalasan itinatampok ang mga putaheng Silangang Asyano, Timog-silangang Asyano, at Timog Asyano sa tabi ng isa't isa at inaalok ang mga putahe na inspiradong kombinasyon ng mga naturang lutuin.<ref>{{cite web |title=Asian Cuisine & Foods : Asian-Nation :: Asian American History, Demographics, & Issues |trans-title=Mga Lutuin & Pagkaing Asyano : Asyanong Nasyon :: Kasaysayan, Demograpiko, at Mga Isyu ng mga Asyanong Amerikano |url=http://www.asian-nation.org/asian-food.shtml |access-date=2017-11-30 |publisher=Asian-Nation |language=en}}</ref> Itinuturing na pusyon ang lutuing Kalipornyana na kumukuha ng inspirasyon lalo na mula sa [[Lutuing Italyano|Italya]], [[Lutuing Pranses|Pransiya]], Mehiko, sa ideya ng Europeong ''delicatessen'', at Silangang Asya, at nagbubuo ng mga tradisyonal na putahe mula sa mga kulturang ito gamit ang mga di-tradisyonal na sangkap – tulad ng pizza ng Kalipornya. Sa Australya, dahil sa imigrasyon, nagbabagu-bago ang lutuing pusyon at nagiging mas karaniwan sa mga kapihan at restoran. Mataas ang ranggo ng ilang restorang pusyong Asyano tulad ng ''Tetsuya's'' sa [[Sidney]] sa ''The World's 50 Best Restaurants''.<ref>{{cite web |title=World Food Cuisines |trans-title=Mga Lutuin ng Pandaigdigang Pagkain |url=https://worldfoodcuisines.blogspot.com/ |access-date=16 Nobyembre 2016 |language=en}}</ref>
Sa Reyno Unido, maaaring ituring ang ''fish and chips'' bilang maagang pagkaing pusyon dahil sa pag-aasawa nito ng mga sangkap mula sa mga lutuing Hudyo, Pranses, at Belhiko.<ref>{{cite book |last1=Black |first1=Les |title=New Ethnicities And Urban Cult |url=https://archive.org/details/newethnicitiesur0000back |date=1996 |publisher=Routledge |isbn=978-1-85728-251-1 |location=Oxford |page=[https://archive.org/details/newethnicitiesur0000back/page/15 15] |language=en |trans-title=Mga Bagong Etnisidad At Kultong Urbano}}<!--|access-date=28 March 2016--></ref><ref name="alexander">{{cite news |last=Alexander |first=James |date=18 Disyembre 2009 |title=The unlikely origin of fish and chips |language=en |trans-title=Ang hindi malamang na pinagmulan ng fish and chips |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/8419026.stm |access-date=16 Hulyo 2013}}</ref>
{{Gallery
|mode=packed
|noborder = yes
|height=120
|Tempe Burger.jpg|[[Lutuing Indones|Indones]] na ''[[tempeh]]'' na ginawang [[burger]]
|Chili crab pasta.jpg|[[Lutuing Italyano|Italyanong]] [[pasta]] na sinarsahan ng [[Lutuing Singapurense|Singapurenseng]] [[alimango sa sili]]
|French fries with bulgogi and caramelized kimchi.jpg|[[Lutuing Amerikano|Amerikanong]] ''[[french fries]]'' na sinahugan ng [[Lutuing Koreano|Koreanong]] ''[[bulgogi]]'' at karamelisadong ''[[kimchi]]''
}}
==Kasaysayan==
Ilang libong taon nang umiiral ang lutuing pusyon bilang anyo ng pakikipagpalitan ng kultura, ngunit binigyan lang ito ng termino noong huling bahagi ng ika-19 na siglo. Inangkop ang paghahalo ng lutuin ng mga iba't ibang kultura mula noong ika-16 na siglo.
=== Kolonyalismo ===
Isang namamalaging pamana ng kolonyalismo ang pagkaing pusyon. Nagbunga ang kalakalang kolonyal ng pagpapalitan ng mga sangkap, tulad ng [[bánh mì|''bánh mì'']] na nagmula sa mga sangkap ng Pranses na ginamit sa [[Indotsinang Pranses]], tulad ng mga ''Jamaican patty'' kung saan pinagsama ang ''turnover'' at mga espesya mula sa mga ari-arian ng [[Imperyong Britaniko]] sa Asya at Aprika, at ''[[ramen]]'' na hinango mula sa "''shina soba''" o "Tsinong pansit" mula sa pananakop ng [[Imperyo ng Hapon]] sa mga kapuluang teritoryo ng Tsina noong huling bahagi ng siglong 1800 at unang bahagi ng siglong 1900.<ref name=":0">{{Cite web |last=Magazine |first=Smithsonian |title=Sorry, Wolfgang, Fusion Foods Have Been With Us for Centuries |trans-title=Pasensya, Wolfgang, Ilang Siglo na Mayroong Mga Pagkaing Pusyon |url=https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/sorry-wolfgang-fusion-foods-have-been-with-us-for-centuries-17238814/ |access-date=2022-12-12 |website=Smithsonian Magazine |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=2015-12-04 |title=The History of Fusion Cuisine |trans-title=Ang Kasaysayan ng Lutuing Pusyon |url=https://exquisite-taste-magazine.com/the-history-of-fusion-cuisine/ |access-date=2022-12-12 |website=Exquisite Taste |language=en-US}}</ref> Mga aktibong kalahok ang mga katutubong katulong sa pagbubuo ng mga pagkaing pusyon sa paghahalo ng mga sangkap at teknika.<ref>{{Cite journal |last=Cox |first=Rosie |date=Setyembre 2013 |title=Food Culture in Colonial Asia: A Taste of Empire |trans-title=Kultura ng Pagkain sa Kolonyal na Asya: Isang Tikim ng Imperyo |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10357823.2013.823845 |journal=Asian Studies Review |language=en |volume=37 |issue=3 |pages=402–403 |doi=10.1080/10357823.2013.823845 |issn=1035-7823}}</ref>
Kasabay ng paglikha ng mga bagong pagkain, ipinakilala rin ng kolonyalismo ang mga dimensyong pangklase ng pagkain bilang kultural na kapital na nagbago sa mga kaugalian sa pagkain.<ref>{{Cite web |title=Colonization, Food, and the Practice of Eating – Food Empowerment Project |trans-title=Kolonisasyon, Pagkain, at Gawi ng Pagkain – Proyekto ng Pagpapalakas ng Pagkain |url=https://foodispower.org/our-food-choices/colonization-food-and-the-practice-of-eating/ |access-date=2023-08-27 |language=en-US}}</ref> Sa Peru, ipinagbawal ang mga katutubong gawi ng pagkakain ng [[konehilyo]] at itinuring na ganid hanggang sa mga kamakailang kilusan upang bawiin ang mga gawi sa pagkain, na humantong sa pagbura ng maraming kaalamang tradisyonal sa mga katutubong komunidad.<ref>{{Cite journal |last=defrance |first=Susan D. |date=Enero 2006 |title=The Sixth Toe: The Modern Culinary Role of the Guinea Pig In Southern Peru |trans-title=Ang Ikaanim na Daliri: Ang Modernong Kulinaryong Papel ng Konehilyo Sa Timog Peru |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/07409710500334517 |journal=Food and Foodways |language=en |volume=14 |issue=1 |pages=3–34 |doi=10.1080/07409710500334517 |issn=0740-9710}}</ref> Ikinakatuwiran na may ganitong mga herakiya sa modernong pagkaing pusyon, na binatikos dahil inilalarawan ito na parang 'nagpapaangat' ng mga lutuing Europeo ang mga ibang lutuin para maging moderno.<ref>{{Cite journal |last=Janer |first=Zilkia |date=Marso 2007 |title=(IN)EDIBLE NATURE: New world food and coloniality |trans-title=KALIKASANG (DI-)NAKAKAIN: Pagkain ng bagong mundo at kolonyalidad |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09502380601162597 |journal=Cultural Studies |language=en |volume=21 |issue=2–3 |pages=385–405 |doi=10.1080/09502380601162597 |issn=0950-2386}}</ref> Umaabot din ang mga debateng kolonyal sa diskurso tungkol sa pagiging tunay ng mga pagkain tulad ng mga pinagmulan ng manok na ''tikka masala'', at mga kritikang oryentalista ng paghehentripika ng pagkaing-imigrante bilang pagkaing 'etniko'.<ref>{{Cite web |date=2017-09-20 |title=Why we need to stop calling immigrant food 'ethnic' |trans-title=Bakit kailangan nating ihinto ang pagtawag sa pagkaing imigrante na 'etniko' |url=https://www.independent.co.uk/life-style/food-and-drink/food-gentrification-ethnic-cuisine-immigrant-chefs-critics-stop-calling-anthony-bourdain-krishendu-ray-a7957051.html |access-date=2023-08-27 |website=The Independent |language=en}}</ref>
{{Gallery
|mode=packed
|noborder = yes
|height=120
|Bánh mì đậu hũ.jpg|[[Lutuing Biyetnames|Biyetnames]] na ''[[bánh mì]]''|06 Inside Jamaican Beef Patty - Sybil's Bakery (4349823013).jpg|Hamaykanong ''patty''
|The Japanese-style Chinese noodle RAMEN of the restaurant RAIRAIKEN at Yutenji Tokyo.jpg|[[Lutuing Hapones|Hapones]] na ramen
|Chicken tikka masala at Yeti in Glen Ellen 2015 - Sarah Stierch.jpg|Britanikong ''tikka masala''}}
=== Pagbabagay sa mga lokal na kagustuhan ===
Sa pag-aangat ng globalisasyon, kung saan nagtatawid ng mga hangganan ang mga kultura at lutuin, nagbabago ang pagluluto at pagkain upang pumatok sa hilig ng mga lokal na komunidad, isang penomenong kilala bilang "glokalisasyon", isang [[Pinagsamang salita|kombinasyon]] ng "lokalisasyon" at "globalisasyon". Minsan, nalilikha ang lutuing pusyon sa mga restorang multinsyonal, lalo na ang mga paspudan. Isang pangunahing halimbawa ng globalisadong pagpapalawak ng isang kompanya ang mga rehiyonal na menu ng [[McDonald's]] na inaangkop upang "sumalamin sa mga iba't ibang hilig at lokal na tradisyon para sa bawat bansa kung saan mayroon kaming mga restoran".<ref>{{Cite web |title=Why is the McDonald's menu different in different countries? |trans-title=Bakit naiiba ang menu ng McDonald's sa iba't ibang bansa? |url=https://www.mcdonalds.com/gb/en-gb/help/faq/why-is-the-mcdonald-s-menu-different-in-different-countries.html |access-date=2023-08-26 |website=www.mcdonalds.com |language=en-GB}}</ref> Bukod sa pagsasapatan sa mga tradisyon ng pagkain sa bawat rehiyon, kinokonsidera rin ng McDonald's ang mga paniniwala at batas sa relihiyon, gaya ng nakikita sa kawalan ng baka at baboy sa mga Indiyanong menu.
Bukod pa sa mga pagkakaiba sa kultura at relihiyon sa pagluluto, nilikha rin ang ilang pagkaing pusyon upang bumagay sa mga kagustuhang panlasa ng mga lokal na komunidad noong ipinakilala ang mga pagkaing etniko o kultural mula sa ibang bansa. Isang halimbawa nitong pag-aangkop ang sikat na ''sushi roll'', ang ''California roll'', na inilikha sa Amerika noong huling kalahati ng ika-20 siglo. Ayon sa isang tanyag na alamat, naglalaman ito ng alimango, gulay, at kanin dahil sa pag-ayaw ng mga Amerikano sa mga dayuhang sangkap tulad ng hilaw na isda at damong-dagat.
May pinagmulan itong mga pag-aangkop sa mga lutuing banyaga sa mga korporasyon at sa kasaysayan din. Sa halimbawa ng McDonald's, maituturing ang paglikha ng mga rehiyonal na menu bilang pang-ekonomikong desisyon para pumatok sa mga lokal na panlasa at tradisyon. Isa pang halimbawa ng pinasikat na pagkaing pusyon ang Koreanong estupado, ''budae-jjigae'', na inilikha sa pagsasama ng mga Amerikanong sahog: mga [[Spam (pagkain)|Spam]], ''Vienna sausage'', at hiniwang keso, sa estupadong kimchi kasunod ng Digmaang Koreano kung kailan laganap ang mga kagustuhan at impluwensiya ng mga Amerikano sa Korea.<ref>{{Cite journal |last=Hong |first=Ashley |date=2021-01-01 |title=Korean Fusion: Consuming a Globalized Korea Through Food and Music |trans-title=Pusyong Koreano: Pagkonsumo ng Globalisadong Korea sa Pamamagitan ng Pagkain at Musika |url=https://digitalcommons.bucknell.edu/honors_theses/566 |journal=Honors Theses |language=en}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Nouvelle cuisine|''Nouvelle cuisine'']]
* [[Lutuing Peranakan]]
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
2yfkp3v78a281hx176ccij8nosxtta1
Lutuing Kamboyano
0
332325
2219691
2143993
2026-08-08T04:53:30Z
LknFenix
125962
+ link sa [[Lutuing Portuges]]
2219691
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Neary_Khmer,_2018-01-02_(002).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Neary_Khmer,_2018-01-02_(002).jpg|thumb|250x250px|Isang modernong hain ng lutuing Kamboyano na pang-apat na tao na binubuo ng [[kanin]], ''samlor machu kroeung'', tortang ampalaya, pritong pugo, pritong manok, agridulseng pritong isda at matamis na patis]]
Ang '''lutuing Kamboyano''' ay ang pambansang lutuin ng [[Kambodya]]. Sinasalamin nito ang mga samu't saring tradisyon sa pagluluto ng mga iba't ibang pangkat-etniko sa Kambodya, at ang pinakasentro nito ay ang '''lutuing Khmer''' ({{Lang-km|សិល្បៈធ្វើម្ហូបខ្មែរ}}, {{literal translation|sining ng mga Khmer sa pagluluto}}), ang halos dalawang libong taong gulang na tradisyon sa pagluluto ng mga Khmer.<ref>{{Cite web |last=Dunston |first=Lara |date=26 Hunyo 2020 |title=Mahob Khmer Chef Sothea Seng on Cambodia's Culinary Heritage |trans-title=Sothea Seng, Kusinero ng Mahob Khmer, sa Pamana sa Pagluluto ng Kambodya |url=https://grantourismotravels.com/mahob-khmer-chef-sothea-seng-on-preserving-cambodias-culinary-heritage-and-pickling/ |access-date=7 Enero 2021 |website=Grantourismo Travels |language=en |quote=Tumutukoy ang pagkaing Khmer sa pagkain na niluluto ng mga Khmer na bumubuo sa karamihan ng populasyon ng Kambodya, habang kasama ang lahat sa pagkaing Kamboyano: pagkaing Khmer, pati Tsino-Kamboyano, Tsino, at mga espesyalidad ng mga Cham Muslim ng Kambodya, tulad ng karing Saraman, isang pinsan ng karing Massaman ng Taylandiya. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kimani |first=Rosemary |date=20 Hunyo 2017 |title=What Makes Cambodian Food Rich And Unique With Chef Joannès Rivière |trans-title=Ano ang Nagpapayaman at Natatangi sa Pagkaing Kamboyano Kasama ni Kusinero Joannès Rivière |url=https://www.authenticfoodquest.com/cambodian-food-chef-joannes-riviere |access-date=7 Enero 2021 |website=Authentic Food Quest |language=en |quote=Kambodya ang bansa at kaya sumasaklaw sa mayoryang etniko, ang mga Khmer, pati mga Tsino, Lao, Cham, Biyetnames, Samre, Jarai. Pinaghalo ang lahat ng mga lutuing iyon sa pagkaing Kamboyano. May kinalaman ang lutuing Khmer sa isang partikular na grupo nang walang ideya ng malaking impluwensya ng mga ibang grupo. (Isinalin mula sa Ingles)}}</ref> Sa paglipas ng mga siglo, nakakuha ang lutuing Kamboyano ng mga elemento mula sa mga lutuing Indiyano, [[Lutuing Tsino|Tsino]] (lalo na ang Teochew), [[Lutuing Pranses|Pranses]], at [[Lutuing Portuges|Portuges]]. Dahil sa ilan sa mga magkaparehong impluwensiya at pakikipag-ugnayan sa isa't isa, may maraming pagkakatulad ang lutuing Kamboyano sa mga lutuin ng [[Lutuing Taylandes|Gitnang Taylandiya]], at [[Lutuing Biyetnames|Timugang Biyetnam]] at sa mas mababang antas, ng Gitnang Vietnam, [[Lutuing Taylandes|Hilagang-silangang Taylandiya]] at Laos.
Maaaring hatiin ang lutuing Kamboyano sa tatlong pangunahing uri: lutuing pambukid, pang-alta at makahari.<ref name="McCafferty&Tham">{{cite web |last1=McCafferty |first1=Georgia |last2=Tham |first2=Dan |date=5 May 2017 |title=Food for the soul: Resurrecting Cambodia's forgotten cuisine |trans-title=Pagkain para sa kaluluwa: Muling pagbubuhay sa nakalimutang lutuin ng Kambodya |url=https://edition.cnn.com/travel/article/cambodias-forgotten-cuisine/index.html |access-date=7 January 2021 |publisher=[[CNN]] |language=en}}</ref> Bagaman may pagkakaiba-iba naman sa mga makahari at sikat na lutuin, hindi gaano kaiba ang mga ito kumpara sa [[Taylandiya]] at [[Laos]].<ref>{{cite web |title=L'Art de la cuisine cambodgienne {{!}} The Culinary Art of Cambodia |url=https://angkordatabase.asia/books/lart-de-la-cuisine-cambodgienne-the-cambodian-cookbook |access-date=3 Hunyo 2021 |publisher=The Angkor Database}}</ref> May tendensiya ang mga makaharing putahe ng Kambodya na magtampok ng mga mas de-kalidad na sangkap at maglaman ng mas maraming karne.<ref name="McCafferty&Tham"/>
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Lutuin ayon sa bansa]]
[[Kategorya:Lutuing Kamboyano]]
ebn0zd7577n7k20q7ywx6hwvx50fogm
Alexandra Eala
0
334071
2219602
2219249
2026-08-07T17:12:39Z
Tabilay
153890
/* 2026: WTA 500 na titulo */
2219602
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox tennis biography
|name = Alexandra Eala
|image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg
|image_upright = .8
|caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]]
|fullname = Alexandra Maniego Eala
|country = {{PHI}}
|birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}}
|birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas
|height = {{height|m=1.75}}
|turnedpro = Marso 2020
|plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'')
|coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan)
|careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015
|singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}}
|singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF
|highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}}
|doublestitles = 3 ITF
|highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026)
|currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|updated = Agosto 4, 2026
|AustralianOpenresult = 1R (2026)
|FrenchOpenresult = 1R (2025,2026)
|Wimbledonresult = 4R (2026)
|USOpenresult = 2R (2025)
|AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026)
|FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025)
|WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026)
| medaltemplates-expand = no
| medaltemplates =
{{MedalCountry |{{PHI}}}}
{{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}}
{{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }}
{{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }}
{{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }}
{{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}}
{{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }}
{{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}}
}}
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4, 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref>
Nagwagi siya ng junior Grand Slam (Australian Open 2020 doubles, French Open 2021 doubles, US Open 2022 singles) at ilang ITF titles.<ref name="WTA-profile2" /> Sa professional career, nakamit niya ang unang WTA 500 title sa Washington DC Open 2026 at umabot sa ikaapat na round ng Wimbledon.<ref name="WTA-profile2" />
== Maagang yugto ng buhay ==
Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985.
Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref>
Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref>
== Estilo ng paglalaro ==
Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref>
Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref>
=== Mga tagapagsanay ===
Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
=== Kagamitan ===
Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref>
Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" />
== Karera ==
=== Dyunyor ===
Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref>
Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref>
Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref>
Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref>
Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref>
Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref>
<!--
=== Propesyonal na karera ===
[[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]]
==== 2020–2022 ====
Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2023–2024 ====
Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2025–2026 ====
Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
-->
=== Propesyonal ===
Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref>
Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref>
Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" />
Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" />
==== 2025 ====
Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" />
===2026: WTA 500 na titulo===
Noong 2026, nagkaroon ng mga makabuluhang resulta si Alex Eala: semifinals sa Auckland, quarterfinals sa Abu Dhabi at Dubai, fourth round sa Indian Wells at Miami, at kasaysayan sa Wimbledon nang talunin si Iga Świątek.
Pinakamalaki ang panalo niya sa Washington Open (WTA 500) laban kay Jessica Pegula, naging unang Pilipino na may WTA title at umabot sa No. 20 sa mundo.<ref name="WASHINGTONTITLE2026" /><ref name="NEWCAREERHIGH" />
== Ibang larangan ==
=== Pambansang koponan ===
[[File:Alex Eala (cropped).jpg|thumb|upright=.7|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]]
Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa iba’t ibang torneo. Sa 2021 SEA Games,{{Efn|Naantala hanggang 2022 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} nakakuha siya ng tatlong bronze medals sa women's singles, team, at mixed doubles.<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |work=[[GMA News]]}}</ref> Sa 2022 Asian Games, muli siyang nagwagi ng bronze sa women's singles at mixed doubles.<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |work=[[Rappler]]}}</ref>{{Efn|Naantala hanggang 2023 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}}
Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at na-promote sa Group II.<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |website=[[One Sports]]}}</ref> Hindi siya nakasama sa pambansang koponan noong 2025 at 2026. Ang roster noong 2024 ay binubuo nina Eala, Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang noong sumunod na dalawang taon ay sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera.<ref>{{Cite news |date=June 10, 2025 |title=Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 22, 2026 |title=Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakamit niya ang gintong medalya sa women's singles, at dalawang bronze sa mixed doubles at women's team events.<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |website=[[The Philippine Inquirer]]}}</ref>{{Efn|Nakakuha siya ng team medal kahit hindi nakalaro, kasama sina Shaira Rivera, Alexa Milliam, Tennielle Madis, at Stefi Aludo.}}
=== Mga isponsorsip ===
Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref>
=== Pansariling buhay ===
Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref>
Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref>
=== Mga parangal ===
[[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]]
[[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]]
Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref>
Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref>
== Mga tala ==
==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ====
Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref>
==Mga pananda==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na link==
* [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
* [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
* [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
* [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract]
* [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
* [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
{{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}}
[[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]]
gidimjkbub4jmhj89nq2xv5xao4qzdg
2219603
2219602
2026-08-07T17:13:04Z
Tabilay
153890
/* 2026 */
2219603
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox tennis biography
|name = Alexandra Eala
|image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg
|image_upright = .8
|caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]]
|fullname = Alexandra Maniego Eala
|country = {{PHI}}
|birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}}
|birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas
|height = {{height|m=1.75}}
|turnedpro = Marso 2020
|plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'')
|coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan)
|careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015
|singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}}
|singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF
|highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}}
|doublestitles = 3 ITF
|highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026)
|currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|updated = Agosto 4, 2026
|AustralianOpenresult = 1R (2026)
|FrenchOpenresult = 1R (2025,2026)
|Wimbledonresult = 4R (2026)
|USOpenresult = 2R (2025)
|AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026)
|FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025)
|WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026)
| medaltemplates-expand = no
| medaltemplates =
{{MedalCountry |{{PHI}}}}
{{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}}
{{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }}
{{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }}
{{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }}
{{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}}
{{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }}
{{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}}
}}
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4, 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref>
Nagwagi siya ng junior Grand Slam (Australian Open 2020 doubles, French Open 2021 doubles, US Open 2022 singles) at ilang ITF titles.<ref name="WTA-profile2" /> Sa professional career, nakamit niya ang unang WTA 500 title sa Washington DC Open 2026 at umabot sa ikaapat na round ng Wimbledon.<ref name="WTA-profile2" />
== Maagang yugto ng buhay ==
Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985.
Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref>
Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref>
== Estilo ng paglalaro ==
Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref>
Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref>
=== Mga tagapagsanay ===
Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
=== Kagamitan ===
Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref>
Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" />
== Karera ==
=== Dyunyor ===
Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref>
Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref>
Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref>
Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref>
Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref>
Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref>
<!--
=== Propesyonal na karera ===
[[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]]
==== 2020–2022 ====
Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2023–2024 ====
Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2025–2026 ====
Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
-->
=== Propesyonal ===
Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref>
Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref>
Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" />
Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" />
==== 2025 ====
Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" />
====2026====
Noong 2026, nagkaroon ng mga makabuluhang resulta si Alex Eala: semifinals sa Auckland, quarterfinals sa Abu Dhabi at Dubai, fourth round sa Indian Wells at Miami, at kasaysayan sa Wimbledon nang talunin si Iga Świątek.
Pinakamalaki ang panalo niya sa Washington Open (WTA 500) laban kay Jessica Pegula, naging unang Pilipino na may WTA title at umabot sa No. 20 sa mundo.<ref name="WASHINGTONTITLE2026" /><ref name="NEWCAREERHIGH" />
== Ibang larangan ==
=== Pambansang koponan ===
[[File:Alex Eala (cropped).jpg|thumb|upright=.7|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]]
Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa iba’t ibang torneo. Sa 2021 SEA Games,{{Efn|Naantala hanggang 2022 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} nakakuha siya ng tatlong bronze medals sa women's singles, team, at mixed doubles.<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |work=[[GMA News]]}}</ref> Sa 2022 Asian Games, muli siyang nagwagi ng bronze sa women's singles at mixed doubles.<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |work=[[Rappler]]}}</ref>{{Efn|Naantala hanggang 2023 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}}
Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at na-promote sa Group II.<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |website=[[One Sports]]}}</ref> Hindi siya nakasama sa pambansang koponan noong 2025 at 2026. Ang roster noong 2024 ay binubuo nina Eala, Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang noong sumunod na dalawang taon ay sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera.<ref>{{Cite news |date=June 10, 2025 |title=Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 22, 2026 |title=Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakamit niya ang gintong medalya sa women's singles, at dalawang bronze sa mixed doubles at women's team events.<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |website=[[The Philippine Inquirer]]}}</ref>{{Efn|Nakakuha siya ng team medal kahit hindi nakalaro, kasama sina Shaira Rivera, Alexa Milliam, Tennielle Madis, at Stefi Aludo.}}
=== Mga isponsorsip ===
Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref>
=== Pansariling buhay ===
Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref>
Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref>
=== Mga parangal ===
[[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]]
[[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]]
Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref>
Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref>
== Mga tala ==
==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ====
Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref>
==Mga pananda==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na link==
* [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
* [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
* [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
* [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract]
* [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
* [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
{{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}}
[[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]]
jo0v9h33ihm5zpzb33764zn92q1yos2
2219604
2219603
2026-08-07T17:13:26Z
Tabilay
153890
/* 2026 */
2219604
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox tennis biography
|name = Alexandra Eala
|image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg
|image_upright = .8
|caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]]
|fullname = Alexandra Maniego Eala
|country = {{PHI}}
|birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}}
|birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas
|height = {{height|m=1.75}}
|turnedpro = Marso 2020
|plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'')
|coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan)
|careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015
|singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}}
|singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF
|highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}}
|doublestitles = 3 ITF
|highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026)
|currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|updated = Agosto 4, 2026
|AustralianOpenresult = 1R (2026)
|FrenchOpenresult = 1R (2025,2026)
|Wimbledonresult = 4R (2026)
|USOpenresult = 2R (2025)
|AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026)
|FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025)
|WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026)
| medaltemplates-expand = no
| medaltemplates =
{{MedalCountry |{{PHI}}}}
{{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}}
{{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }}
{{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }}
{{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }}
{{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}}
{{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }}
{{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}}
}}
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4, 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref>
Nagwagi siya ng junior Grand Slam (Australian Open 2020 doubles, French Open 2021 doubles, US Open 2022 singles) at ilang ITF titles.<ref name="WTA-profile2" /> Sa professional career, nakamit niya ang unang WTA 500 title sa Washington DC Open 2026 at umabot sa ikaapat na round ng Wimbledon.<ref name="WTA-profile2" />
== Maagang yugto ng buhay ==
Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985.
Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref>
Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref>
== Estilo ng paglalaro ==
Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref>
Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref>
=== Mga tagapagsanay ===
Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
=== Kagamitan ===
Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref>
Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" />
== Karera ==
=== Dyunyor ===
Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref>
Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref>
Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref>
Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref>
Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref>
Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref>
<!--
=== Propesyonal na karera ===
[[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]]
==== 2020–2022 ====
Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2023–2024 ====
Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2025–2026 ====
Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
-->
=== Propesyonal ===
Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref>
Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref>
Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" />
Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" />
==== 2025 ====
Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" />
====2026====
Noong 2026, nagkaroon ng mga makabuluhang resulta si Alex Eala: semifinals sa Auckland, quarterfinals sa Abu Dhabi at Dubai, fourth round sa Indian Wells at Miami, at kasaysayan sa Wimbledon nang talunin si Iga Świątek.
Pinakamalaki ang panalo niya sa Washington Open (WTA 500) laban kay Pegula, naging unang Pilipino na may WTA title at umabot sa No. 20 sa mundo.<ref name="WASHINGTONTITLE2026" /><ref name="NEWCAREERHIGH" />
== Ibang larangan ==
=== Pambansang koponan ===
[[File:Alex Eala (cropped).jpg|thumb|upright=.7|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]]
Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa iba’t ibang torneo. Sa 2021 SEA Games,{{Efn|Naantala hanggang 2022 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} nakakuha siya ng tatlong bronze medals sa women's singles, team, at mixed doubles.<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |work=[[GMA News]]}}</ref> Sa 2022 Asian Games, muli siyang nagwagi ng bronze sa women's singles at mixed doubles.<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |work=[[Rappler]]}}</ref>{{Efn|Naantala hanggang 2023 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}}
Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at na-promote sa Group II.<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |website=[[One Sports]]}}</ref> Hindi siya nakasama sa pambansang koponan noong 2025 at 2026. Ang roster noong 2024 ay binubuo nina Eala, Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang noong sumunod na dalawang taon ay sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera.<ref>{{Cite news |date=June 10, 2025 |title=Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 22, 2026 |title=Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakamit niya ang gintong medalya sa women's singles, at dalawang bronze sa mixed doubles at women's team events.<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |website=[[The Philippine Inquirer]]}}</ref>{{Efn|Nakakuha siya ng team medal kahit hindi nakalaro, kasama sina Shaira Rivera, Alexa Milliam, Tennielle Madis, at Stefi Aludo.}}
=== Mga isponsorsip ===
Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref>
=== Pansariling buhay ===
Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref>
Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref>
=== Mga parangal ===
[[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]]
[[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]]
Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref>
Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref>
== Mga tala ==
==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ====
Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref>
==Mga pananda==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na link==
* [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
* [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
* [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
* [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract]
* [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
* [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
{{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}}
[[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]]
ferm1s4vjltcycn65xjpv3zh7t3rlup
2219605
2219604
2026-08-07T17:15:05Z
Tabilay
153890
/* 2026 */
2219605
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox tennis biography
|name = Alexandra Eala
|image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg
|image_upright = .8
|caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]]
|fullname = Alexandra Maniego Eala
|country = {{PHI}}
|birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}}
|birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas
|height = {{height|m=1.75}}
|turnedpro = Marso 2020
|plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'')
|coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan)
|careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015
|singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}}
|singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF
|highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}}
|doublestitles = 3 ITF
|highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026)
|currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|updated = Agosto 4, 2026
|AustralianOpenresult = 1R (2026)
|FrenchOpenresult = 1R (2025,2026)
|Wimbledonresult = 4R (2026)
|USOpenresult = 2R (2025)
|AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026)
|FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025)
|WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026)
| medaltemplates-expand = no
| medaltemplates =
{{MedalCountry |{{PHI}}}}
{{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}}
{{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }}
{{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }}
{{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }}
{{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}}
{{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }}
{{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}}
}}
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4, 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref>
Nagwagi siya ng junior Grand Slam (Australian Open 2020 doubles, French Open 2021 doubles, US Open 2022 singles) at ilang ITF titles.<ref name="WTA-profile2" /> Sa professional career, nakamit niya ang unang WTA 500 title sa Washington DC Open 2026 at umabot sa ikaapat na round ng Wimbledon.<ref name="WTA-profile2" />
== Maagang yugto ng buhay ==
Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985.
Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref>
Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref>
== Estilo ng paglalaro ==
Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref>
Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref>
=== Mga tagapagsanay ===
Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
=== Kagamitan ===
Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref>
Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" />
== Karera ==
=== Dyunyor ===
Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref>
Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref>
Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref>
Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref>
Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref>
Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref>
<!--
=== Propesyonal na karera ===
[[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]]
==== 2020–2022 ====
Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2023–2024 ====
Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2025–2026 ====
Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
-->
=== Propesyonal ===
Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref>
Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref>
Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" />
Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" />
==== 2025 ====
Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" />
====2026====
Noong 2026, umabot siya sa semifinals ng Auckland, quarterfinals ng Abu Dhabi at Dubai, at ika-apat na round ng Indian Wells at Miami.
Sa Wimbledon, tinalo niya si Iga Świątek bago matalo sa fourth round—unang Pilipino na nakapasok sa round na iyon.
Nanalo siya sa Washington Open (WTA 500) laban kay Jessica Pegula, naging unang Pilipino na may WTA title at umakyat sa No. 20 sa mundo.
== Ibang larangan ==
=== Pambansang koponan ===
[[File:Alex Eala (cropped).jpg|thumb|upright=.7|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]]
Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa iba’t ibang torneo. Sa 2021 SEA Games,{{Efn|Naantala hanggang 2022 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} nakakuha siya ng tatlong bronze medals sa women's singles, team, at mixed doubles.<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |work=[[GMA News]]}}</ref> Sa 2022 Asian Games, muli siyang nagwagi ng bronze sa women's singles at mixed doubles.<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |work=[[Rappler]]}}</ref>{{Efn|Naantala hanggang 2023 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}}
Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at na-promote sa Group II.<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |website=[[One Sports]]}}</ref> Hindi siya nakasama sa pambansang koponan noong 2025 at 2026. Ang roster noong 2024 ay binubuo nina Eala, Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang noong sumunod na dalawang taon ay sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera.<ref>{{Cite news |date=June 10, 2025 |title=Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 22, 2026 |title=Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakamit niya ang gintong medalya sa women's singles, at dalawang bronze sa mixed doubles at women's team events.<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |website=[[The Philippine Inquirer]]}}</ref>{{Efn|Nakakuha siya ng team medal kahit hindi nakalaro, kasama sina Shaira Rivera, Alexa Milliam, Tennielle Madis, at Stefi Aludo.}}
=== Mga isponsorsip ===
Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref>
=== Pansariling buhay ===
Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref>
Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref>
=== Mga parangal ===
[[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]]
[[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]]
Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref>
Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref>
== Mga tala ==
==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ====
Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref>
==Mga pananda==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na link==
* [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
* [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
* [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
* [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract]
* [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
* [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
{{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}}
[[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]]
2grehmt64jpqw8bzq69h78fc5xqih9y
2219606
2219605
2026-08-07T17:16:08Z
Tabilay
153890
/* 2026 */
2219606
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox tennis biography
|name = Alexandra Eala
|image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg
|image_upright = .8
|caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]]
|fullname = Alexandra Maniego Eala
|country = {{PHI}}
|birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}}
|birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas
|height = {{height|m=1.75}}
|turnedpro = Marso 2020
|plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'')
|coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan)
|careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015
|singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}}
|singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF
|highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}}
|doublestitles = 3 ITF
|highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026)
|currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|updated = Agosto 4, 2026
|AustralianOpenresult = 1R (2026)
|FrenchOpenresult = 1R (2025,2026)
|Wimbledonresult = 4R (2026)
|USOpenresult = 2R (2025)
|AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026)
|FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025)
|WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026)
| medaltemplates-expand = no
| medaltemplates =
{{MedalCountry |{{PHI}}}}
{{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}}
{{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }}
{{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }}
{{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }}
{{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}}
{{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }}
{{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}}
}}
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4, 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref>
Nagwagi siya ng junior Grand Slam (Australian Open 2020 doubles, French Open 2021 doubles, US Open 2022 singles) at ilang ITF titles.<ref name="WTA-profile2" /> Sa professional career, nakamit niya ang unang WTA 500 title sa Washington DC Open 2026 at umabot sa ikaapat na round ng Wimbledon.<ref name="WTA-profile2" />
== Maagang yugto ng buhay ==
Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985.
Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref>
Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref>
== Estilo ng paglalaro ==
Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref>
Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref>
=== Mga tagapagsanay ===
Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
=== Kagamitan ===
Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref>
Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" />
== Karera ==
=== Dyunyor ===
Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref>
Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref>
Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref>
Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref>
Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref>
Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref>
<!--
=== Propesyonal na karera ===
[[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]]
==== 2020–2022 ====
Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2023–2024 ====
Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2025–2026 ====
Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
-->
=== Propesyonal ===
Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref>
Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref>
Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" />
Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" />
==== 2025 ====
Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" />
====2026====
Noong 2026, umabot siya sa semifinals ng Auckland, quarterfinals ng Abu Dhabi at Dubai, at ika-apat na round ng Indian Wells at Miami.
Sa Wimbledon, tinalo niya si Iga Świątek bago matalo sa fourth round—unang Pilipino na nakapasok sa round na iyon.
Nanalo siya sa Washington Open (WTA 500) laban kay Pegula, naging unang Pilipino na may WTA title at umakyat sa No. 20 sa mundo.<ref name="WTA-profile2" />
== Ibang larangan ==
=== Pambansang koponan ===
[[File:Alex Eala (cropped).jpg|thumb|upright=.7|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]]
Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa iba’t ibang torneo. Sa 2021 SEA Games,{{Efn|Naantala hanggang 2022 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} nakakuha siya ng tatlong bronze medals sa women's singles, team, at mixed doubles.<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |work=[[GMA News]]}}</ref> Sa 2022 Asian Games, muli siyang nagwagi ng bronze sa women's singles at mixed doubles.<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |work=[[Rappler]]}}</ref>{{Efn|Naantala hanggang 2023 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}}
Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at na-promote sa Group II.<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |website=[[One Sports]]}}</ref> Hindi siya nakasama sa pambansang koponan noong 2025 at 2026. Ang roster noong 2024 ay binubuo nina Eala, Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang noong sumunod na dalawang taon ay sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera.<ref>{{Cite news |date=June 10, 2025 |title=Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 22, 2026 |title=Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakamit niya ang gintong medalya sa women's singles, at dalawang bronze sa mixed doubles at women's team events.<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |website=[[The Philippine Inquirer]]}}</ref>{{Efn|Nakakuha siya ng team medal kahit hindi nakalaro, kasama sina Shaira Rivera, Alexa Milliam, Tennielle Madis, at Stefi Aludo.}}
=== Mga isponsorsip ===
Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref>
=== Pansariling buhay ===
Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref>
Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref>
=== Mga parangal ===
[[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]]
[[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]]
Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref>
Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref>
== Mga tala ==
==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ====
Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref>
==Mga pananda==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na link==
* [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
* [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
* [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
* [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract]
* [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
* [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
{{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}}
[[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]]
qmf0cq5xjkz6h5v4pr3rmo17nqnwla0
2219607
2219606
2026-08-07T17:17:29Z
Tabilay
153890
/* 2026 */
2219607
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox tennis biography
|name = Alexandra Eala
|image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg
|image_upright = .8
|caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]]
|fullname = Alexandra Maniego Eala
|country = {{PHI}}
|birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}}
|birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas
|height = {{height|m=1.75}}
|turnedpro = Marso 2020
|plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'')
|coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan)
|careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,901,015
|singlesrecord = {{tennis record|won=229|lost=135}}
|singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125, 5 ITF
|highestsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|currentsinglesranking = Blg. 20 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}}
|doublestitles = 3 ITF
|highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026)
|currentdoublesranking = Blg. 131 (ika 4 ng Agosto, 2026)
|updated = Agosto 4, 2026
|AustralianOpenresult = 1R (2026)
|FrenchOpenresult = 1R (2025,2026)
|Wimbledonresult = 4R (2026)
|USOpenresult = 2R (2025)
|AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026)
|FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025)
|WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026)
| medaltemplates-expand = no
| medaltemplates =
{{MedalCountry |{{PHI}}}}
{{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}}
{{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }}
{{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }}
{{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }}
{{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }}
{{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}}
{{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }}
{{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}}
}}
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-20 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 4, 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name=":1">{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=August 4, 2026 |title=Alex Eala turns back Pegula, makes history with DC Open title |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/8/4/tennis-mubadala-dc-open-alex-eala-jessica-pegula-final-result-0059 |access-date=August 4, 2026}}</ref>
Nagwagi siya ng junior Grand Slam (Australian Open 2020 doubles, French Open 2021 doubles, US Open 2022 singles) at ilang ITF titles.<ref name="WTA-profile2" /> Sa professional career, nakamit niya ang unang WTA 500 title sa Washington DC Open 2026 at umabot sa ikaapat na round ng Wimbledon.<ref name="WTA-profile2" />
== Maagang yugto ng buhay ==
Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985.
Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref>
Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref>
== Estilo ng paglalaro ==
Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref>
Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref>
=== Mga tagapagsanay ===
Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref>
=== Kagamitan ===
Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref>
Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" />
== Karera ==
=== Dyunyor ===
Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref>
Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref>
Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref>
Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref>
Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref>
Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref>
<!--
=== Propesyonal na karera ===
[[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]]
==== 2020–2022 ====
Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2023–2024 ====
Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2025–2026 ====
Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" />
Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
-->
=== Propesyonal ===
Si Eala ay naging propesyonal noong 2020. Nagsimula siya sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile2">{{Cite web|title=WTA: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala|access-date=25 March 2026|website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
Noong 2021, nakuha niya ang kanyang unang singles title sa ITF W15 Manacor. <ref>{{cite web|date=January 5, 2021|title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title|url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/|website=ITF tennis|access-date=January 12, 2026}}</ref>
Noong 2022, nagdagdag siya ng isa pang singles crown sa ITF W25 Chiang Rai. Umabot siya sa finals at semifinals ng W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|website=ITF tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref>
Noong 2023, nanalo si Eala sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton.<ref name="ITFtitles" /> Pumasok din siya sa qualifying draw ng Australian Open, na nagmarka ng kanyang unang pagsubok sa isang Grand Slam event.<ref name="WTA-profile2" />
Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz. Nanalo rin siya ng tatlong doubles titles.<ref name="ITFtitles" /> Nagpatuloy siyang lumaban sa qualifiers sa Grand Slams.<ref name="WTA-profile2" />
==== 2025 ====
Ang kanyang pag-usbong ay naganap noong 2025 sa WTA Tour. Umabot si Eala sa semifinal ng Miami Open. Nakapasok siya sa final ng Eastbourne Open. Nakuha niya ang kanyang unang WTA125 singles title sa Guadalajara. Ginawa niya ang Grand Slam main-draw singles debut sa French Open kung saan natalo siya sa unang round, umabot sa second round sa doubles, at nakarating din sa second round ng US Open.<ref name="WTA-profile2" />
====2026====
Noong 2026, umabot siya sa semifinals ng Auckland, quarterfinals ng Abu Dhabi at Dubai, at ika-apat na round ng Indian Wells at Miami.
Sa Wimbledon, tinalo niya si Iga Świątek bago matalo sa fourth round—unang Pilipino na nakapasok sa round na iyon.
Nanalo siya sa Washington Open (WTA 500) laban kay Pegula, naging unang Pilipino na may WTA title at umakyat sa No. 20 sa mundo.<ref name="WTA-profile2" />
== Ibang larangan ==
=== Pambansang koponan ===
[[File:Alex Eala (cropped).jpg|thumb|upright=.7|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]]
Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa iba’t ibang torneo. Sa 2021 SEA Games,{{Efn|Naantala hanggang 2022 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}} nakakuha siya ng tatlong bronze medals sa women's singles, team, at mixed doubles.<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |work=[[GMA News]]}}</ref> Sa 2022 Asian Games, muli siyang nagwagi ng bronze sa women's singles at mixed doubles.<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |work=[[Rappler]]}}</ref>{{Efn|Naantala hanggang 2023 dahil sa [[COVID-19 pandemic]].}}
Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at na-promote sa Group II.<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |website=[[One Sports]]}}</ref> Hindi siya nakasama sa pambansang koponan noong 2025 at 2026. Ang roster noong 2024 ay binubuo nina Eala, Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang noong sumunod na dalawang taon ay sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera.<ref>{{Cite news |date=June 10, 2025 |title=Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 22, 2026 |title=Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakamit niya ang gintong medalya sa women's singles, at dalawang bronze sa mixed doubles at women's team events.<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |website=[[The Philippine Inquirer]]}}</ref>{{Efn|Nakakuha siya ng team medal kahit hindi nakalaro, kasama sina Shaira Rivera, Alexa Milliam, Tennielle Madis, at Stefi Aludo.}}
=== Mga isponsorsip ===
Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref>
=== Pansariling buhay ===
Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref>
Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref>
=== Mga parangal ===
[[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]]
[[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]]
Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref>
Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref>
== Mga tala ==
==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ====
Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref>
==Mga pananda==
{{noteslist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na link==
* [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
* [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
* [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
* [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract]
* [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
* [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
{{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}}
[[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]]
isxbsfbi40ba0hyw9343bd613ziqf7u
Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026
0
336328
2219584
2219408
2026-08-07T15:34:08Z
CommonsDelinker
1732
Replacing [[File:Luis-Maymay_2026_path.png]] with [[File:Kujira_2026_path.png]] (by [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: Named by RSMC Tokyo).
2219584
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox hurricane season
| Track = 2026 Pacific typhoon season summary.png
| Basin = WPac
| Year = 2026
| First storm formed = Enero 13, 2026
| Last storm dissipated = Nagaganap
| Strongest storm name = Sinlaku
| Strongest storm winds = 115
| Strongest storm pressure = 905
| Average wind speed = 10
| Total depressions = 8
| Total storms = 6
| Total hurricanes = 1
| Total super = 1 total
| Fatalities = 31 total
| Damages = 483
| five seasons = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024|2024]], [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025|2025]], '''2026''', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027|2027]]'', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028|2028]]''
| Atlantic season = Panahon ng bagyo sa Atlantiko ng 2026
| East Pacific season = Panahon ng bagyo sa Silangang Pasipiko ng 2026
| North Indian season = Panahon ng bagyo sa Hilagang India ng 2026
}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa pasipiko ng 2026''' ay isang paparating na kaganapan taunang siklo ng bagyong pagbubuo sa kanlurang Karagatang Pasipiko. Ang yugto ay tatakbo sa buong 2026, kahit na ang karamihan sa mga tropikal na bagyo ay karaniwang nagkakaroon sa pagitan ng Mayo at Oktubre.
Ang saklaw ng akdang ito ay may-hanggan sa Karagatang Pasipiko sa hilaga ng ekwador sa pagitan ng 100°E at ika-180 meridian. Sa loob ng hilagang-kanlurang Karagatang Pasipiko, mayroong dalawang magkahiwalay na ahensya na nagtatalaga ng mga pangalan sa mga tropikal na bagyo na kadalasang maaring humantong sa isang bagyo na may dalawang pangalan. Pangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA) ang isang bagyo kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko o sa Ingles pa ay Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas , kilala rin sa Ingles bilang Philippine Area of Responsibility (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA
==Pangalan sa mga bagyo==
Pangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA) ang isang bagyo kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko o sa Ingles pa ay Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas , kilala rin sa Ingles bilang Philippine Area of Responsibility (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA. Ang mga tropikal na depresyon na sinusubaybayan ng United States' Joint Typhoon Warning Center (JTWC) ay binibigyan ng numerong may "W" na suffix; W ibig sabihin kanluran, isang sanggunian sa kanlurang rehiyon ng Pasipiko.
{{clear}}
==Mga sistema==
===Nasa loob ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
====1. Bagyong Ada (''Nokaen'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Enero 13
| Dissipated = Enero 22
| image = Nokaen 2026-01-17 0635Z.jpg
| track = Nokaen 2026 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 50
| Pressure = 996
}}
{{clear}}
====2. Bagyong Basyang (''Penha'')====
{{See also|Bagyong Basyang (2026)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Pebrero 3
| Dissipated = Pebrero 7
| image = Penha 2026-02-05 0441Z.jpg
| track = Penha 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 40
| Pressure = 1000
}}
{{clear}}
====5. Bagyong Caloy (''Hagupit'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Mayo 5
| Dissipated = Mayo 15
| image = Hagupit 2026-05-08 0015Z.jpg
| track = Hagupit 2026 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 40
| Pressure = 998
}}
{{clear}}
====6. Bagyong Domeng (''Jangmi'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Mayo 26
| Dissipated = Hunyo 3
| image = JMA TD 08 2026-05-26 0428Z.jpg
| track = Jangmi 2026 path.png
| 10-min winds = 60
| 1-min winds = 70
| Pressure = 975
}}
{{clear}}
====7. Tropikal Depresyon Ester====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 3
| Dissipated = Hunyo 6
| image = JMA TD 09 06-03-2026.jpg
| track = Ester 2026 path.png
| 10-min winds = 30
| 1-min winds =
| Pressure = 1002
}}
{{clear}}
====8. Bagyong Francisco (''Mekkhala'')====
{{See also|Bagyong Francisco (2026)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 18
| Dissipated = Hunyo 27
| image = Mekkhala 2026-06-22 0250Z.png
| track = JMA TD 11 path.png
| 10-min winds = 100
| 1-min winds = 125
| Pressure = 925
}}
{{clear}}
====9. Bagyong Gardo (''Higos'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 22
| Dissipated = Hunyo 27
| image = Higos 2026-06-25 0615Z.jpg
| track = Higos 2026 path.png
| 10-min winds = 45
| 1-min winds = 50
| Pressure = 998
}}
{{clear}}
====10. Super Bagyong Inday (''Bavi'')====
{{See also|Super Bagyong Inday}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 30
| Dissipated = Hulyo 15
| image = BAVI H9RGB 2026-07-04 0320z cropped.png
| track = Bavi 2026 path.png
| 10-min winds = 100
| 1-min winds = 140
| Pressure = 925
}}
{{clear}}
====11. Bagyong Henry (''Maysak'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 30
| Dissipated = Hulyo 7
| image = Maysak 2026-07-03 0040Z.png
| track = Maysak 2026 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 35
| Pressure = 996
}}
{{clear}}
====12. Bagyong Josie (''Haishen'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 12
| Dissipated = Hulyo 14
| image = Haishen 2026-07-13 0430Z.jpg
| track = Haishen 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds =
| Pressure = 1002
}}
{{clear}}
====13. Bagyong Kiyapo (''Noul'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 22
| Dissipated = Hulyo 27
| image = Noul 2026-07-24 0230Z.png
| track = Noul 2026 path.png
| 10-min winds = 75
| 1-min winds = 85
| Pressure = 960
}}
{{clear}}
====15. Bagyong Luis–Maymay (''Kujira'')====
{{See also|Bagyong Luis–Maymay}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 31
| Dissipated = kasalukuyan
| image = Kujira 2026-08-05 0200Z.jpg
| track = Kujira 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 30
| Pressure = 998
}}
{{clear}}
=====Mga bagyo sa bawat buwan ng 2026=====
{| class="wikitable sortable"
|-
| '''[[Buwan (panahon)|Buwan]]'''
| {{center|'''[[Bagyo sa Pilipinas|Bagyo]]'''}}
|-
| Enero || Ada
|-
| Pebrero || Basyang
|-
| Marso || rowspan="2"| <center>{{grey|N/A}}</center>
|-
| Abril
|-
| Mayo || Caloy, Domeng
|-
| Hunyo || Ester, Francisco, Gardo
|-
| Hulyo || Henry, Inday, Josie, Kiyapo
|-
| Agosto || Luis-Maymay
|-
| Setyembre || rowspan="4"| <center>{{grey|N/A}}</center>
|-
| Oktubre
|-
| Nobyembre
|-
| Disyembre
|}
===Nasa labas ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
====3. Bagyong Nuri====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Marso 10
| Dissipated = Marso 13
| image = Nuri 2026-03-11 0404Z.jpg
| track = Nuri 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 30
| Pressure = 998
}}
{{clear}}
====4. Bagyong Sinlaku====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Abril 8
| Dissipated = Abril 20
| image = Sinlaku 2026-04-12 1547Z.jpg
| track = Sinlaku 2026 path.png
| 10-min winds = 115
| 1-min winds = 160
| Pressure = 905
}}
{{clear}}
====14. Super Bagyong Dolphin====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 26
| Dissipated = kasalukuyan
| image = Dolphin 2026-07-29 1920Z.jpg
| track = Dolphin 2026 path.png
| 10-min winds = 110
| 1-min winds = 150
| Pressure = 910
}}
{{clear}}
===Pilipinas===
{{See also|Talaan ng mga rinetirong pangalan bagyo sa Pilipinas}}
Ngayong panahon, gagamit ang [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko|PAGASA]] ng sarili nitong pamamaraan ng pagbibigay ng pangalan para sa mga bagyong bubuo sa o papasok sa kanilang tinukoy sa sariling [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|sakop na responsibilidad]]. Sa panahon na ito, ginagamit ng PAGASA ang sumusunod na listahan ng mga pangalan, na huling ginamit noong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022|2022]] at muling gagamitin noong 2030, na na-update na may mga pagpapalit ng mga retiradong pangalan, kung mayroon man. Ang lahat ng mga pangalan ay pareho noong 2022 maliban kay ''Ada'', ''Francisco'', ''Kiyapo'' at ''Pilandok'', na pinalitan ang mga pangalang ''[[Bagyong Agaton|Agaton]]'', ''[[Bagyong Florita (2022)|Florita]]'', ''[[Bagyong Karding|Karding]]'' at ''[[Bagyong Paeng|Paeng]]'' pagkatapos nilang magretiro. Lahat ng tatlong bagong pangalan ay ginamit sa unang pagkakataon ngayon ng panahon.
{| style="width:100%;"
|
* ADA (2601)
* [[Bagyong Basyang (2026)|BASYANG]] (2602)
* CALOY (2605)
* [[Bagyong Domeng (2026)|DOMENG]] (2606)
* ESTER
|
* [[Bagyong Francisco (2026)|FRANCISCO]] (2607)
* GARDO (2608)
* [[Bagyong Henry (2026)|HENRY]] (2610)
* [[Super Bagyong Inday|INDAY]] (2609)
* JOSIE (2611)
|
* [[Bagyong Kiyapo (2026)|KIYAPO]] (2612)
* [[Bagyong Luis–Maymay|LUIS]] (2614)
* {{tcname active|[[Bagyong Luis–Maymay|MAYMAY]] (2614)}}
* {{tcname unused|NENENG}}
* {{tcname unused|OBET}}
|
* {{tcname unused|PILANDOK}}
* {{tcname unused|QUEENIE}}
* {{tcname unused|ROSAL}}
* {{tcname unused|SAMUEL}}
* {{tcname unused|TOMAS}}
|
* {{tcname unused|UMBERTO}}
* {{tcname unused|VENUS}}
* {{tcname unused|WALDO}}
* {{tcname unused|YAYANG}}
* {{tcname unused|ZENY}}
|}
<div style="text-align:center">'''Auxiliary list'''</div>
{| style="width:90%;"
|
* {{tcname unused|Agila}}
* {{tcname unused|Bagwis}}
|
* {{tcname unused|Chito}}
* {{tcname unused|Diego}}
|
* {{tcname unused|Elena}}
* {{tcname unused|Felino}}
|
* {{tcname unused|Gunding}}
* {{tcname unused|Harriet}}
|
* {{tcname unused|Indang}}
* {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
==Mga sanggunian==
[[Kategorya:Bagyo sa Pasipiko]]
dd0546i5llagjb1j9qq26zx183ijyr6
Arius Raposas
0
337458
2219738
2206903
2026-08-08T09:18:23Z
SirWonderful
156685
/* */
2219738
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Filipino historian}}
{{Infobox person
| name = Arius Lauren Raposas
| image = File:Arius Raposas as featured by the documentary film Gomburza (2023).png
| imagesize =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{Birth date|1996|01|01}}
| birth_place = Marikina, Metro Manila
| death_date =
| death_place =
| citizenship = Philippines
| alma_mater = [[University of the Philippines Diliman]]
| other_names = Al Raposas
| occupation = {{unbulleted list| [[Historyador]]| [[lingkod bayan|Lingkod Bayan]]| [[Manunulat]]}}
| awards = {{unbulleted list| ''Parangal ng Gintong Pluma''| Influencer of the Year for Filipino History 2025| Icons of Change 2025| ''Dangal ng Lahi'' Award| ''Natatanging Bayaning Pilipino sa Larangan ng Kasaysayan''| ''Natatanging Pilipino na Naglilingkod sa Tao at sa Bayan'' | 2026 International Literary Award for Author of the Year| Charles Dickens Medal for Literary Excellence| Mega Golden Quill Award| Philippine Public Service Leadership Award| Asian Pillars Award}}
| website =
}}
Si '''Arius Raposas''' (ipinanganak noong Enero 1, 1996) ay isang Pilipinong historyador,<ref name="sadje">{{cite journal |last1=Sadje |first1=Hadje Cresencio |title=Grassroots Theology in the Philippines as a Third Way Beyond Pentecostal and Liberation Theologies |journal=QUEST: Studies on Religion & Culture in Asia |date=14 June 2018 |volume=3 |url=https://www.theology.cuhk.edu.hk/quest/index.php/quest/article/view/59 |access-date=1 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=A SURVEY OF CHRISTIAN CHURCHES/DENOMINATIONS WITH VALID BAPTISM |url=https://studylib.net/doc/25543814/ecdf-on-valid-baptisms |website=CATHOLIC BISHOPS CONFERENCE OF THE PHILIPPINES |access-date=3 August 2022}}</ref><ref name="novel">{{cite web |last1=Tachibana |first1=Maria |title=Historical novel "Revolution: 80 Days" offers global, never-before-seen perspective on Gomburza and the 1872 Cavite Mutiny |url=https://www.prfree.org/@mtachibana/historical-novel-revolution-80-days-offers-global-never-before-seen-perspective-on-gomburza-and-the-1872-cavite-mutiny-3rmwee77jmn4 |website=PRFree |access-date=3 August 2022}}</ref><ref name="ein">{{cite web |last1=Tachibana |first1=Maria |title=Historical novel Revolution: 80 Days offers global, never-before-seen perspective on Gomburza and the 1872 Cavite Mutiny |url=https://www.einnews.com/pr_news/584439506/historical-novel-revolution-80-days-offers-global-never-before-seen-perspective-on-gomburza-and-the-1872-cavite-mutiny |website=EINPresswire |date=4 August 2022 |access-date=5 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Le |first1=Yenlinh |title=Maria Orosa - A war hero and nutritionist who saved thousands of lives |url=https://reclaimed.jusnet.co.uk/2022/05/31/maria-orosa-a-war-hero-and-nutritionist-who-saved-thousands-of-lives/ |website=Reclaimed Magazine |date=May 31, 2022 |access-date=5 June 2024 }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> lingkod bayan,<ref name="gpa">{{cite web |title=Heroes Gallery |url=https://gawadpilipino.com/gallery/ |website=Gawad Pilipino Awards |access-date=21 January 2026 }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> at manunulat.<ref>{{cite web |title=What? #PinoyScifi |url=https://www.8lettersbooks.com/what-pinoyscifi/ |website=8Letters |date=2 December 2022 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=List of Filipino Authors, Writers and Their Books |url=https://peoplaid.com/2019/10/21/list-filipino-authors/ |website=PeoPlaid |date=21 October 2019 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=The Authors Show® Lineup For The Week Of August 15, 2022 |url=https://www.24-7pressrelease.com/press_releases_by_date/20220816/2 |access-date=24 May 2024}}</ref> Tinaguriang pinakabatang historyador ng bansa (''nation's youngest historian'') sa Pilipinas dahil sa kanyang maagang paglitaw sa [[Midya (pakikipagtalastasan)|pambansang media]], kilala rin siya sa pagkakaroon ng mga gantimpala at gawaing pang-akademiko sa kasaysayan, agham pampolitika, at pampublikong pangangasiwa.<ref>{{cite web |title=Arius Lauren Raposas AD Scientific Index 2025 |url=https://www.adscientificindex.com/scientist/arius-lauren-raposas/5145449 |website=AD Scientific Index |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=PARALLEL SESSION 3A: PUBLIC SECTOR TRANSFORMATIONS |url=http://www.eropa.co/daily-bulletin1/parallel-session-3a-public-sector-transformations |website=EROPA |access-date=9 July 2025}}</ref> Natunghayan na rin siya sa media sa labas ng Pilipinas, gaya ng mga bansa sa Europa at Amerika. Mayroon siyang websayt sa kasaysayan na kilala bilang ''Filipino Historian'', kung saan lagpas isang bilyong katao sa halos 100 bansa sa buong mundo na ang nakabasa nito.<ref>{{cite web |title=Top 100 Philippines Blogs And Websites To Follow in 2021 |url=https://blog.feedspot.com/philippines_blogs/ |website=Feedspot |date=13 December 2017 |access-date=20 January 2021}}</ref><ref>{{cite web |last1=Liwanag |first1=Tim |title=First Filipino Gets a Real Blogger Recognition Award |url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/15518768-first-filipino-gets-a-real-blogger-recognition-award |website=Goodreads |access-date=1 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Liwanag |first1=Tim |title=First Filipino Gets a Real Blogger Recognition Award |url=https://firstfilipino.blogspot.com/2017/08/first-filipino-gets-real-blogger.html |website=First Filipino |date=3 August 2017 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=history-ph.blogspot.com ranking |url=https://www.similarweb.com/website/history-ph.blogspot.com/ |website=Similarweb |access-date=9 July 2025}}</ref> Bilang lingkod bayan, nakapagsilbi si Raposas sa iba't-ibang ahensya ng pamahalaan, kasama na ang [[Kagawaran ng Kalusugan]] (Department of Health), [[Senado ng Pilipinas]] (Senate), [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] (House of Representatives), [[Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman]] (Department of Environment and Natural Resources), at Kagawaran ng Pananahanang Pantao at Pagpapaunlad ng Kalunsuran (Department of Human Settlements and Urban Development).<ref>{{cite web |title=Icons of Change Metro Manila 2025 - Arius Lauren Raposas |url=https://www.goodwall.io/posts/arius-lauren-raposas-chief-of-9ff14307 |website=Goodwall |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Icon of Change Metro Manila 2025 (Arius Lauren Raposas) |url=https://www.youtube.com/watch?v=Y5SCEVZbw4c |website=YouTube | date=April 13, 2025 |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Arius Lauren Raposas |url=https://www.linkedin.com/in/arius-raposas/ |website=LinkedIn |access-date=22 Marso 2026}}</ref> Isa si Raposas sa mga ekspertong natampok sa pelikula ng [[Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]] noong 2023 na pinamagatang [[Gomburza]].<ref>{{cite web |title=GOMBURZA (An NHCP Documentary) |url=https://www.youtube.com/watch?v=iUlf9KtbqC8 |website=YouTube | date=30 March 2023 |access-date=17 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=GOMBURZA (An NHCP Documentary) |url=https://hdhub.net/titles/578753/gomburza-an-nhcp-documentary |website=HDHub |access-date=17 May 2024 }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Film Review: GOMBURZA AN NHCP DOCUMENTARY |url=https://pinoyrebyu.wordpress.com/2024/02/11/gomburza-an-nhcp-documentary/ |website=Society of Filipino Film Reviewers |date=11 February 2024 |access-date=17 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=GOMBURZA (AN NHCP DOCUMENTARY) |url=https://flixi.com/movies/gomburza-1 |website=flixi |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Another good look at the Gomburza |url=https://www.pressreader.com/philippines/daily-tribune-philippines/20230207/282170770303656 |access-date=17 May 2024 |agency=The Daily Tribune}}</ref> Noong 2024, nanguna si Raposas sa kategoryang [[Pampublikong pangangasiwa|Public Administration]] mula sa talaan ng mga siyentipiko na hango sa [[University of the Philippines]] ayon sa AD Scientific Index.<ref>{{cite web |title=University of the Philippines Open University Scientists Subject Rankings |url=https://www.adscientificindex.com/subject-rankings/?subject=Business+%26+Management+%2F+Public+Administration&university=University+of+the+Philippines+Open+University |website=AD Scientific Index |access-date=10 December 2025}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga kawing panlabas==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=en&user=jPnfMkQAAAAJ Arius Raposas sa Google Scholar]
* [https://www.yugatech.com/author/arius/ Arius Raposas sa YugaTech]
* [https://www.youtube.com/watch?v=NBgFW3krXmc Pagtampok kay Arius Raposas sa 2023 Manila International Book Fair]
* [https://history-ph.blogspot.com/ Website ng Filipino Historian]
{{Authority control}}
[[Category:Ipinanganak noong 1996]]
[[Category:Kasaysayan ng Pilipinas]]
[[Category:Mga historyador]]
[[Category:Mga manunulat]]
[[Category:Mga manunulat mula sa Pilipinas]]
[[Category:Mga Pilipino]]
gtotc5ztfu9875zomx81j0n6zo2ucmx
2219739
2219738
2026-08-08T09:21:51Z
SirWonderful
156685
/* */
2219739
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Filipino historian}}
{{Infobox person
| name = Arius Lauren Raposas
| image = File:Arius Raposas as featured by the documentary film Gomburza (2023).png
| imagesize =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{Birth date|1996|01|01}}
| birth_place = Marikina, Metro Manila
| death_date =
| death_place =
| citizenship = Philippines
| alma_mater = [[University of the Philippines Diliman]]
| other_names = Al Raposas
| occupation = {{unbulleted list| [[Historyador]]| [[Agham pampolitika|Siyentipiko pampolitika]]| [[lingkod bayan|Lingkod Bayan]]| [[Manunulat]]}}
| awards = {{unbulleted list| ''Parangal ng Gintong Pluma''| Influencer of the Year for Filipino History 2025| Icons of Change 2025| ''Dangal ng Lahi'' Award| ''Natatanging Bayaning Pilipino sa Larangan ng Kasaysayan''| ''Natatanging Pilipino na Naglilingkod sa Tao at sa Bayan'' | 2026 International Literary Award for Author of the Year| Charles Dickens Medal for Literary Excellence| Mega Golden Quill Award| Philippine Public Service Leadership Award| Asian Pillars Award}}
| website =
}}
Si '''Arius Raposas''' (ipinanganak noong Enero 1, 1996) ay isang Pilipinong historyador,<ref name="sadje">{{cite journal |last1=Sadje |first1=Hadje Cresencio |title=Grassroots Theology in the Philippines as a Third Way Beyond Pentecostal and Liberation Theologies |journal=QUEST: Studies on Religion & Culture in Asia |date=14 June 2018 |volume=3 |url=https://www.theology.cuhk.edu.hk/quest/index.php/quest/article/view/59 |access-date=1 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=A SURVEY OF CHRISTIAN CHURCHES/DENOMINATIONS WITH VALID BAPTISM |url=https://studylib.net/doc/25543814/ecdf-on-valid-baptisms |website=CATHOLIC BISHOPS CONFERENCE OF THE PHILIPPINES |access-date=3 August 2022}}</ref><ref name="novel">{{cite web |last1=Tachibana |first1=Maria |title=Historical novel "Revolution: 80 Days" offers global, never-before-seen perspective on Gomburza and the 1872 Cavite Mutiny |url=https://www.prfree.org/@mtachibana/historical-novel-revolution-80-days-offers-global-never-before-seen-perspective-on-gomburza-and-the-1872-cavite-mutiny-3rmwee77jmn4 |website=PRFree |access-date=3 August 2022}}</ref><ref name="ein">{{cite web |last1=Tachibana |first1=Maria |title=Historical novel Revolution: 80 Days offers global, never-before-seen perspective on Gomburza and the 1872 Cavite Mutiny |url=https://www.einnews.com/pr_news/584439506/historical-novel-revolution-80-days-offers-global-never-before-seen-perspective-on-gomburza-and-the-1872-cavite-mutiny |website=EINPresswire |date=4 August 2022 |access-date=5 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Le |first1=Yenlinh |title=Maria Orosa - A war hero and nutritionist who saved thousands of lives |url=https://reclaimed.jusnet.co.uk/2022/05/31/maria-orosa-a-war-hero-and-nutritionist-who-saved-thousands-of-lives/ |website=Reclaimed Magazine |date=May 31, 2022 |access-date=5 June 2024 }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[Agham pampolitika|siyentipiko pampolitika]],<ref name=malaya>{{cite web |title=Before the Bells |url=https://malaya.com.ph/weekender/arts-culture/before-the-bells/ |website=Malaya Business Insight |date=August 8, 2026 |access-date=8 August 2026}}</ref> lingkod bayan,<ref name="gpa">{{cite web |title=Heroes Gallery |url=https://gawadpilipino.com/gallery/ |website=Gawad Pilipino Awards |access-date=21 January 2026 }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> at manunulat.<ref>{{cite web |title=What? #PinoyScifi |url=https://www.8lettersbooks.com/what-pinoyscifi/ |website=8Letters |date=2 December 2022 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=List of Filipino Authors, Writers and Their Books |url=https://peoplaid.com/2019/10/21/list-filipino-authors/ |website=PeoPlaid |date=21 October 2019 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=The Authors Show® Lineup For The Week Of August 15, 2022 |url=https://www.24-7pressrelease.com/press_releases_by_date/20220816/2 |access-date=24 May 2024}}</ref> Tinaguriang pinakabatang historyador ng bansa (''nation's youngest historian'') sa Pilipinas dahil sa kanyang maagang paglitaw sa [[Midya (pakikipagtalastasan)|pambansang media]], kilala rin siya sa pagkakaroon ng mga gantimpala at gawaing pang-akademiko sa kasaysayan, agham pampolitika, at pampublikong pangangasiwa.<ref>{{cite web |title=Arius Lauren Raposas AD Scientific Index 2025 |url=https://www.adscientificindex.com/scientist/arius-lauren-raposas/5145449 |website=AD Scientific Index |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=PARALLEL SESSION 3A: PUBLIC SECTOR TRANSFORMATIONS |url=http://www.eropa.co/daily-bulletin1/parallel-session-3a-public-sector-transformations |website=EROPA |access-date=9 July 2025}}</ref> Natunghayan na rin siya sa media sa labas ng Pilipinas, gaya ng mga bansa sa Europa at Amerika. Mayroon siyang websayt sa kasaysayan na kilala bilang ''Filipino Historian'', kung saan lagpas isang bilyong katao sa halos 100 bansa sa buong mundo na ang nakabasa nito.<ref>{{cite web |title=Top 100 Philippines Blogs And Websites To Follow in 2021 |url=https://blog.feedspot.com/philippines_blogs/ |website=Feedspot |date=13 December 2017 |access-date=20 January 2021}}</ref><ref>{{cite web |last1=Liwanag |first1=Tim |title=First Filipino Gets a Real Blogger Recognition Award |url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/15518768-first-filipino-gets-a-real-blogger-recognition-award |website=Goodreads |access-date=1 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Liwanag |first1=Tim |title=First Filipino Gets a Real Blogger Recognition Award |url=https://firstfilipino.blogspot.com/2017/08/first-filipino-gets-real-blogger.html |website=First Filipino |date=3 August 2017 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=history-ph.blogspot.com ranking |url=https://www.similarweb.com/website/history-ph.blogspot.com/ |website=Similarweb |access-date=9 July 2025}}</ref> Bilang lingkod bayan, nakapagsilbi si Raposas sa iba't-ibang ahensya ng pamahalaan, kasama na ang [[Kagawaran ng Kalusugan]] (Department of Health), [[Senado ng Pilipinas]] (Senate), [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] (House of Representatives), [[Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman]] (Department of Environment and Natural Resources), at Kagawaran ng Pananahanang Pantao at Pagpapaunlad ng Kalunsuran (Department of Human Settlements and Urban Development).<ref>{{cite web |title=Icons of Change Metro Manila 2025 - Arius Lauren Raposas |url=https://www.goodwall.io/posts/arius-lauren-raposas-chief-of-9ff14307 |website=Goodwall |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Icon of Change Metro Manila 2025 (Arius Lauren Raposas) |url=https://www.youtube.com/watch?v=Y5SCEVZbw4c |website=YouTube | date=April 13, 2025 |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Arius Lauren Raposas |url=https://www.linkedin.com/in/arius-raposas/ |website=LinkedIn |access-date=22 Marso 2026}}</ref> Isa si Raposas sa mga ekspertong natampok sa pelikula ng [[Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]] noong 2023 na pinamagatang [[Gomburza]].<ref>{{cite web |title=GOMBURZA (An NHCP Documentary) |url=https://www.youtube.com/watch?v=iUlf9KtbqC8 |website=YouTube | date=30 March 2023 |access-date=17 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=GOMBURZA (An NHCP Documentary) |url=https://hdhub.net/titles/578753/gomburza-an-nhcp-documentary |website=HDHub |access-date=17 May 2024 }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Film Review: GOMBURZA AN NHCP DOCUMENTARY |url=https://pinoyrebyu.wordpress.com/2024/02/11/gomburza-an-nhcp-documentary/ |website=Society of Filipino Film Reviewers |date=11 February 2024 |access-date=17 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=GOMBURZA (AN NHCP DOCUMENTARY) |url=https://flixi.com/movies/gomburza-1 |website=flixi |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Another good look at the Gomburza |url=https://www.pressreader.com/philippines/daily-tribune-philippines/20230207/282170770303656 |access-date=17 May 2024 |agency=The Daily Tribune}}</ref> Noong 2024, nanguna si Raposas sa kategoryang [[Pampublikong pangangasiwa|Public Administration]] mula sa talaan ng mga siyentipiko na hango sa [[University of the Philippines]] ayon sa AD Scientific Index.<ref>{{cite web |title=University of the Philippines Open University Scientists Subject Rankings |url=https://www.adscientificindex.com/subject-rankings/?subject=Business+%26+Management+%2F+Public+Administration&university=University+of+the+Philippines+Open+University |website=AD Scientific Index |access-date=10 December 2025}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga kawing panlabas==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=en&user=jPnfMkQAAAAJ Arius Raposas sa Google Scholar]
* [https://www.yugatech.com/author/arius/ Arius Raposas sa YugaTech]
* [https://www.youtube.com/watch?v=NBgFW3krXmc Pagtampok kay Arius Raposas sa 2023 Manila International Book Fair]
* [https://history-ph.blogspot.com/ Website ng Filipino Historian]
{{Authority control}}
[[Category:Ipinanganak noong 1996]]
[[Category:Kasaysayan ng Pilipinas]]
[[Category:Mga historyador]]
[[Category:Mga manunulat]]
[[Category:Mga manunulat mula sa Pilipinas]]
[[Category:Mga Pilipino]]
0mpw92e8dv2wp37718svz1cjqe16951
2219740
2219739
2026-08-08T09:23:59Z
SirWonderful
156685
/* */
2219740
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Filipino historian}}
{{Infobox person
| name = Arius Lauren Raposas
| image = File:Arius Raposas as featured by the documentary film Gomburza (2023).png
| imagesize =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{Birth date|1996|01|01}}
| birth_place = Marikina, Metro Manila
| death_date =
| death_place =
| citizenship = Philippines
| alma_mater = [[University of the Philippines Diliman]]
| other_names = Al Raposas
| occupation = {{unbulleted list| [[Historyador]]| [[Agham pampolitika|Siyentipiko pampolitika]]| [[lingkod bayan|Lingkod Bayan]]| [[Manunulat]]}}
| awards = {{unbulleted list| ''Parangal ng Gintong Pluma''| Influencer of the Year for Filipino History 2025| Icons of Change 2025| ''Dangal ng Lahi'' Award| ''Natatanging Bayaning Pilipino sa Larangan ng Kasaysayan''| ''Natatanging Pilipino na Naglilingkod sa Tao at sa Bayan'' | 2026 International Literary Award for Author of the Year| Charles Dickens Medal for Literary Excellence| Mega Golden Quill Award| Philippine Public Service Leadership Award| Asian Pillars Award}}
| website =
}}
Si '''Arius Raposas''' (ipinanganak noong Enero 1, 1996) ay isang Pilipinong historyador,<ref name="sadje">{{cite journal |last1=Sadje |first1=Hadje Cresencio |title=Grassroots Theology in the Philippines as a Third Way Beyond Pentecostal and Liberation Theologies |journal=QUEST: Studies on Religion & Culture in Asia |date=14 June 2018 |volume=3 |url=https://www.theology.cuhk.edu.hk/quest/index.php/quest/article/view/59 |access-date=1 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=A SURVEY OF CHRISTIAN CHURCHES/DENOMINATIONS WITH VALID BAPTISM |url=https://studylib.net/doc/25543814/ecdf-on-valid-baptisms |website=CATHOLIC BISHOPS CONFERENCE OF THE PHILIPPINES |access-date=3 August 2022}}</ref><ref name="novel">{{cite web |last1=Tachibana |first1=Maria |title=Historical novel "Revolution: 80 Days" offers global, never-before-seen perspective on Gomburza and the 1872 Cavite Mutiny |url=https://www.prfree.org/@mtachibana/historical-novel-revolution-80-days-offers-global-never-before-seen-perspective-on-gomburza-and-the-1872-cavite-mutiny-3rmwee77jmn4 |website=PRFree |access-date=3 August 2022}}</ref><ref name="ein">{{cite web |last1=Tachibana |first1=Maria |title=Historical novel Revolution: 80 Days offers global, never-before-seen perspective on Gomburza and the 1872 Cavite Mutiny |url=https://www.einnews.com/pr_news/584439506/historical-novel-revolution-80-days-offers-global-never-before-seen-perspective-on-gomburza-and-the-1872-cavite-mutiny |website=EINPresswire |date=4 August 2022 |access-date=5 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Le |first1=Yenlinh |title=Maria Orosa - A war hero and nutritionist who saved thousands of lives |url=https://reclaimed.jusnet.co.uk/2022/05/31/maria-orosa-a-war-hero-and-nutritionist-who-saved-thousands-of-lives/ |website=Reclaimed Magazine |date=May 31, 2022 |access-date=5 June 2024 }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[Agham pampolitika|siyentipiko pampolitika]],<ref name=malaya>{{cite web |title=Before the Bells |url=https://malaya.com.ph/weekender/arts-culture/before-the-bells/ |website=Malaya Business Insight |date=August 8, 2026 |access-date=8 August 2026}}</ref> lingkod bayan,<ref name="gpa">{{cite web |title=Heroes Gallery |url=https://gawadpilipino.com/gallery/ |website=Gawad Pilipino Awards |access-date=21 January 2026 }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> at manunulat.<ref>{{cite web |title=What? #PinoyScifi |url=https://www.8lettersbooks.com/what-pinoyscifi/ |website=8Letters |date=2 December 2022 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=List of Filipino Authors, Writers and Their Books |url=https://peoplaid.com/2019/10/21/list-filipino-authors/ |website=PeoPlaid |date=21 October 2019 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=The Authors Show® Lineup For The Week Of August 15, 2022 |url=https://www.24-7pressrelease.com/press_releases_by_date/20220816/2 |access-date=24 May 2024}}</ref> Tinaguriang pinakabatang historyador ng bansa (''nation's youngest historian'') sa Pilipinas dahil sa kanyang maagang paglitaw sa [[Midya (pakikipagtalastasan)|pambansang media]], kilala rin siya sa pagkakaroon ng mga gantimpala at gawaing pang-akademiko sa kasaysayan, agham pampolitika, pananalapi at ekonomiya, ugnayang pandaigdig, at pampublikong pangangasiwa.<ref>{{cite web |title=Arius Lauren Raposas AD Scientific Index 2025 |url=https://www.adscientificindex.com/scientist/arius-lauren-raposas/5145449 |website=AD Scientific Index |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=PARALLEL SESSION 3A: PUBLIC SECTOR TRANSFORMATIONS |url=http://www.eropa.co/daily-bulletin1/parallel-session-3a-public-sector-transformations |website=EROPA |access-date=9 July 2025}}</ref> Natunghayan na rin siya sa media sa labas ng Pilipinas, gaya ng mga bansa sa Europa at Amerika. Mayroon siyang websayt sa kasaysayan na kilala bilang ''Filipino Historian'', kung saan lagpas isang bilyong katao sa mahigit 100 bansa sa buong mundo na ang nakabasa nito.<ref>{{cite web |title=Top 100 Philippines Blogs And Websites To Follow in 2021 |url=https://blog.feedspot.com/philippines_blogs/ |website=Feedspot |date=13 December 2017 |access-date=20 January 2021}}</ref><ref>{{cite web |last1=Liwanag |first1=Tim |title=First Filipino Gets a Real Blogger Recognition Award |url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/15518768-first-filipino-gets-a-real-blogger-recognition-award |website=Goodreads |access-date=1 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Liwanag |first1=Tim |title=First Filipino Gets a Real Blogger Recognition Award |url=https://firstfilipino.blogspot.com/2017/08/first-filipino-gets-real-blogger.html |website=First Filipino |date=3 August 2017 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=history-ph.blogspot.com ranking |url=https://www.similarweb.com/website/history-ph.blogspot.com/ |website=Similarweb |access-date=9 July 2025}}</ref> Bilang lingkod bayan, nakapagsilbi si Raposas sa iba't-ibang ahensya ng pamahalaan, kasama na ang [[Kagawaran ng Kalusugan]] (Department of Health), [[Senado ng Pilipinas]] (Senate), [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] (House of Representatives), [[Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman]] (Department of Environment and Natural Resources), at Kagawaran ng Pananahanang Pantao at Pagpapaunlad ng Kalunsuran (Department of Human Settlements and Urban Development).<ref>{{cite web |title=Icons of Change Metro Manila 2025 - Arius Lauren Raposas |url=https://www.goodwall.io/posts/arius-lauren-raposas-chief-of-9ff14307 |website=Goodwall |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Icon of Change Metro Manila 2025 (Arius Lauren Raposas) |url=https://www.youtube.com/watch?v=Y5SCEVZbw4c |website=YouTube | date=April 13, 2025 |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Arius Lauren Raposas |url=https://www.linkedin.com/in/arius-raposas/ |website=LinkedIn |access-date=22 Marso 2026}}</ref> Isa si Raposas sa mga ekspertong natampok sa pelikula ng [[Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]] noong 2023 na pinamagatang [[Gomburza]].<ref>{{cite web |title=GOMBURZA (An NHCP Documentary) |url=https://www.youtube.com/watch?v=iUlf9KtbqC8 |website=YouTube | date=30 March 2023 |access-date=17 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=GOMBURZA (An NHCP Documentary) |url=https://hdhub.net/titles/578753/gomburza-an-nhcp-documentary |website=HDHub |access-date=17 May 2024 }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Film Review: GOMBURZA AN NHCP DOCUMENTARY |url=https://pinoyrebyu.wordpress.com/2024/02/11/gomburza-an-nhcp-documentary/ |website=Society of Filipino Film Reviewers |date=11 February 2024 |access-date=17 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=GOMBURZA (AN NHCP DOCUMENTARY) |url=https://flixi.com/movies/gomburza-1 |website=flixi |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Another good look at the Gomburza |url=https://www.pressreader.com/philippines/daily-tribune-philippines/20230207/282170770303656 |access-date=17 May 2024 |agency=The Daily Tribune}}</ref> Noong 2024, nanguna si Raposas sa kategoryang [[Pampublikong pangangasiwa|Public Administration]] mula sa talaan ng mga siyentipiko na hango sa [[University of the Philippines]] ayon sa AD Scientific Index.<ref>{{cite web |title=University of the Philippines Open University Scientists Subject Rankings |url=https://www.adscientificindex.com/subject-rankings/?subject=Business+%26+Management+%2F+Public+Administration&university=University+of+the+Philippines+Open+University |website=AD Scientific Index |access-date=10 December 2025}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga kawing panlabas==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=en&user=jPnfMkQAAAAJ Arius Raposas sa Google Scholar]
* [https://www.yugatech.com/author/arius/ Arius Raposas sa YugaTech]
* [https://www.youtube.com/watch?v=NBgFW3krXmc Pagtampok kay Arius Raposas sa 2023 Manila International Book Fair]
* [https://history-ph.blogspot.com/ Website ng Filipino Historian]
{{Authority control}}
[[Category:Ipinanganak noong 1996]]
[[Category:Kasaysayan ng Pilipinas]]
[[Category:Mga historyador]]
[[Category:Mga manunulat]]
[[Category:Mga manunulat mula sa Pilipinas]]
[[Category:Mga Pilipino]]
2rownij8068iwbcb0o6c3b4tk3pmze6
2219741
2219740
2026-08-08T09:25:11Z
SirWonderful
156685
/* Mga kawing panlabas */
2219741
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Filipino historian}}
{{Infobox person
| name = Arius Lauren Raposas
| image = File:Arius Raposas as featured by the documentary film Gomburza (2023).png
| imagesize =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{Birth date|1996|01|01}}
| birth_place = Marikina, Metro Manila
| death_date =
| death_place =
| citizenship = Philippines
| alma_mater = [[University of the Philippines Diliman]]
| other_names = Al Raposas
| occupation = {{unbulleted list| [[Historyador]]| [[Agham pampolitika|Siyentipiko pampolitika]]| [[lingkod bayan|Lingkod Bayan]]| [[Manunulat]]}}
| awards = {{unbulleted list| ''Parangal ng Gintong Pluma''| Influencer of the Year for Filipino History 2025| Icons of Change 2025| ''Dangal ng Lahi'' Award| ''Natatanging Bayaning Pilipino sa Larangan ng Kasaysayan''| ''Natatanging Pilipino na Naglilingkod sa Tao at sa Bayan'' | 2026 International Literary Award for Author of the Year| Charles Dickens Medal for Literary Excellence| Mega Golden Quill Award| Philippine Public Service Leadership Award| Asian Pillars Award}}
| website =
}}
Si '''Arius Raposas''' (ipinanganak noong Enero 1, 1996) ay isang Pilipinong historyador,<ref name="sadje">{{cite journal |last1=Sadje |first1=Hadje Cresencio |title=Grassroots Theology in the Philippines as a Third Way Beyond Pentecostal and Liberation Theologies |journal=QUEST: Studies on Religion & Culture in Asia |date=14 June 2018 |volume=3 |url=https://www.theology.cuhk.edu.hk/quest/index.php/quest/article/view/59 |access-date=1 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=A SURVEY OF CHRISTIAN CHURCHES/DENOMINATIONS WITH VALID BAPTISM |url=https://studylib.net/doc/25543814/ecdf-on-valid-baptisms |website=CATHOLIC BISHOPS CONFERENCE OF THE PHILIPPINES |access-date=3 August 2022}}</ref><ref name="novel">{{cite web |last1=Tachibana |first1=Maria |title=Historical novel "Revolution: 80 Days" offers global, never-before-seen perspective on Gomburza and the 1872 Cavite Mutiny |url=https://www.prfree.org/@mtachibana/historical-novel-revolution-80-days-offers-global-never-before-seen-perspective-on-gomburza-and-the-1872-cavite-mutiny-3rmwee77jmn4 |website=PRFree |access-date=3 August 2022}}</ref><ref name="ein">{{cite web |last1=Tachibana |first1=Maria |title=Historical novel Revolution: 80 Days offers global, never-before-seen perspective on Gomburza and the 1872 Cavite Mutiny |url=https://www.einnews.com/pr_news/584439506/historical-novel-revolution-80-days-offers-global-never-before-seen-perspective-on-gomburza-and-the-1872-cavite-mutiny |website=EINPresswire |date=4 August 2022 |access-date=5 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Le |first1=Yenlinh |title=Maria Orosa - A war hero and nutritionist who saved thousands of lives |url=https://reclaimed.jusnet.co.uk/2022/05/31/maria-orosa-a-war-hero-and-nutritionist-who-saved-thousands-of-lives/ |website=Reclaimed Magazine |date=May 31, 2022 |access-date=5 June 2024 }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[Agham pampolitika|siyentipiko pampolitika]],<ref name=malaya>{{cite web |title=Before the Bells |url=https://malaya.com.ph/weekender/arts-culture/before-the-bells/ |website=Malaya Business Insight |date=August 8, 2026 |access-date=8 August 2026}}</ref> lingkod bayan,<ref name="gpa">{{cite web |title=Heroes Gallery |url=https://gawadpilipino.com/gallery/ |website=Gawad Pilipino Awards |access-date=21 January 2026 }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> at manunulat.<ref>{{cite web |title=What? #PinoyScifi |url=https://www.8lettersbooks.com/what-pinoyscifi/ |website=8Letters |date=2 December 2022 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=List of Filipino Authors, Writers and Their Books |url=https://peoplaid.com/2019/10/21/list-filipino-authors/ |website=PeoPlaid |date=21 October 2019 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=The Authors Show® Lineup For The Week Of August 15, 2022 |url=https://www.24-7pressrelease.com/press_releases_by_date/20220816/2 |access-date=24 May 2024}}</ref> Tinaguriang pinakabatang historyador ng bansa (''nation's youngest historian'') sa Pilipinas dahil sa kanyang maagang paglitaw sa [[Midya (pakikipagtalastasan)|pambansang media]], kilala rin siya sa pagkakaroon ng mga gantimpala at gawaing pang-akademiko sa kasaysayan, agham pampolitika, pananalapi at ekonomiya, ugnayang pandaigdig, at pampublikong pangangasiwa.<ref>{{cite web |title=Arius Lauren Raposas AD Scientific Index 2025 |url=https://www.adscientificindex.com/scientist/arius-lauren-raposas/5145449 |website=AD Scientific Index |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=PARALLEL SESSION 3A: PUBLIC SECTOR TRANSFORMATIONS |url=http://www.eropa.co/daily-bulletin1/parallel-session-3a-public-sector-transformations |website=EROPA |access-date=9 July 2025}}</ref> Natunghayan na rin siya sa media sa labas ng Pilipinas, gaya ng mga bansa sa Europa at Amerika. Mayroon siyang websayt sa kasaysayan na kilala bilang ''Filipino Historian'', kung saan lagpas isang bilyong katao sa mahigit 100 bansa sa buong mundo na ang nakabasa nito.<ref>{{cite web |title=Top 100 Philippines Blogs And Websites To Follow in 2021 |url=https://blog.feedspot.com/philippines_blogs/ |website=Feedspot |date=13 December 2017 |access-date=20 January 2021}}</ref><ref>{{cite web |last1=Liwanag |first1=Tim |title=First Filipino Gets a Real Blogger Recognition Award |url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/15518768-first-filipino-gets-a-real-blogger-recognition-award |website=Goodreads |access-date=1 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Liwanag |first1=Tim |title=First Filipino Gets a Real Blogger Recognition Award |url=https://firstfilipino.blogspot.com/2017/08/first-filipino-gets-real-blogger.html |website=First Filipino |date=3 August 2017 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=history-ph.blogspot.com ranking |url=https://www.similarweb.com/website/history-ph.blogspot.com/ |website=Similarweb |access-date=9 July 2025}}</ref> Bilang lingkod bayan, nakapagsilbi si Raposas sa iba't-ibang ahensya ng pamahalaan, kasama na ang [[Kagawaran ng Kalusugan]] (Department of Health), [[Senado ng Pilipinas]] (Senate), [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] (House of Representatives), [[Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman]] (Department of Environment and Natural Resources), at Kagawaran ng Pananahanang Pantao at Pagpapaunlad ng Kalunsuran (Department of Human Settlements and Urban Development).<ref>{{cite web |title=Icons of Change Metro Manila 2025 - Arius Lauren Raposas |url=https://www.goodwall.io/posts/arius-lauren-raposas-chief-of-9ff14307 |website=Goodwall |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Icon of Change Metro Manila 2025 (Arius Lauren Raposas) |url=https://www.youtube.com/watch?v=Y5SCEVZbw4c |website=YouTube | date=April 13, 2025 |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Arius Lauren Raposas |url=https://www.linkedin.com/in/arius-raposas/ |website=LinkedIn |access-date=22 Marso 2026}}</ref> Isa si Raposas sa mga ekspertong natampok sa pelikula ng [[Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]] noong 2023 na pinamagatang [[Gomburza]].<ref>{{cite web |title=GOMBURZA (An NHCP Documentary) |url=https://www.youtube.com/watch?v=iUlf9KtbqC8 |website=YouTube | date=30 March 2023 |access-date=17 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=GOMBURZA (An NHCP Documentary) |url=https://hdhub.net/titles/578753/gomburza-an-nhcp-documentary |website=HDHub |access-date=17 May 2024 }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Film Review: GOMBURZA AN NHCP DOCUMENTARY |url=https://pinoyrebyu.wordpress.com/2024/02/11/gomburza-an-nhcp-documentary/ |website=Society of Filipino Film Reviewers |date=11 February 2024 |access-date=17 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=GOMBURZA (AN NHCP DOCUMENTARY) |url=https://flixi.com/movies/gomburza-1 |website=flixi |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Another good look at the Gomburza |url=https://www.pressreader.com/philippines/daily-tribune-philippines/20230207/282170770303656 |access-date=17 May 2024 |agency=The Daily Tribune}}</ref> Noong 2024, nanguna si Raposas sa kategoryang [[Pampublikong pangangasiwa|Public Administration]] mula sa talaan ng mga siyentipiko na hango sa [[University of the Philippines]] ayon sa AD Scientific Index.<ref>{{cite web |title=University of the Philippines Open University Scientists Subject Rankings |url=https://www.adscientificindex.com/subject-rankings/?subject=Business+%26+Management+%2F+Public+Administration&university=University+of+the+Philippines+Open+University |website=AD Scientific Index |access-date=10 December 2025}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga kawing panlabas==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=en&user=jPnfMkQAAAAJ Arius Raposas sa Google Scholar]
* [https://www.yugatech.com/author/arius/ Arius Raposas sa YugaTech]
* [https://www.youtube.com/watch?v=NBgFW3krXmc Pagtampok kay Arius Raposas sa 2023 Manila International Book Fair]
* [https://notablepeopleproject.org/arius_raposas Arius Raposas sa The Notable People Project]
* [https://history-ph.blogspot.com/ Website ng Filipino Historian]
{{Authority control}}
[[Category:Ipinanganak noong 1996]]
[[Category:Kasaysayan ng Pilipinas]]
[[Category:Mga historyador]]
[[Category:Mga manunulat]]
[[Category:Mga manunulat mula sa Pilipinas]]
[[Category:Mga Pilipino]]
ngtpy1sfnip26zt804g43mrrms2hajw
2219743
2219741
2026-08-08T09:28:06Z
SirWonderful
156685
/* */
2219743
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Filipino historian}}
{{Infobox person
| name = Arius Lauren Raposas
| image = File:Arius Raposas as featured by the documentary film Gomburza (2023).png
| imagesize =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{Birth date|1996|01|01}}
| birth_place = Marikina, Metro Manila
| death_date =
| death_place =
| citizenship = Philippines
| alma_mater = [[University of the Philippines Diliman]]
| other_names = Al Raposas
| occupation = {{unbulleted list| [[Historyador]]| [[Agham pampolitika|Siyentipiko pampolitika]]| [[lingkod bayan|Lingkod Bayan]]| [[Manunulat]]}}
| awards = {{unbulleted list| ''Parangal ng Gintong Pluma''| Influencer of the Year for Filipino History 2025| Icons of Change 2025| ''Dangal ng Lahi'' Award| ''Natatanging Bayaning Pilipino sa Larangan ng Kasaysayan''| ''Natatanging Pilipino na Naglilingkod sa Tao at sa Bayan'' | 2026 International Literary Award for Author of the Year| Charles Dickens Medal for Literary Excellence| Mega Golden Quill Award| Philippine Public Service Leadership Award| Asian Pillars Award}}
| website =
}}
Si '''Arius Raposas''' (ipinanganak noong Enero 1, 1996) ay isang Pilipinong historyador,<ref name="sadje">{{cite journal |last1=Sadje |first1=Hadje Cresencio |title=Grassroots Theology in the Philippines as a Third Way Beyond Pentecostal and Liberation Theologies |journal=QUEST: Studies on Religion & Culture in Asia |date=14 June 2018 |volume=3 |url=https://www.theology.cuhk.edu.hk/quest/index.php/quest/article/view/59 |access-date=1 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=A SURVEY OF CHRISTIAN CHURCHES/DENOMINATIONS WITH VALID BAPTISM |url=https://studylib.net/doc/25543814/ecdf-on-valid-baptisms |website=CATHOLIC BISHOPS CONFERENCE OF THE PHILIPPINES |access-date=3 August 2022}}</ref><ref name="novel">{{cite web |last1=Tachibana |first1=Maria |title=Historical novel "Revolution: 80 Days" offers global, never-before-seen perspective on Gomburza and the 1872 Cavite Mutiny |url=https://www.prfree.org/@mtachibana/historical-novel-revolution-80-days-offers-global-never-before-seen-perspective-on-gomburza-and-the-1872-cavite-mutiny-3rmwee77jmn4 |website=PRFree |access-date=3 August 2022}}</ref><ref name="ein">{{cite web |last1=Tachibana |first1=Maria |title=Historical novel Revolution: 80 Days offers global, never-before-seen perspective on Gomburza and the 1872 Cavite Mutiny |url=https://www.einnews.com/pr_news/584439506/historical-novel-revolution-80-days-offers-global-never-before-seen-perspective-on-gomburza-and-the-1872-cavite-mutiny |website=EINPresswire |date=4 August 2022 |access-date=5 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Le |first1=Yenlinh |title=Maria Orosa - A war hero and nutritionist who saved thousands of lives |url=https://reclaimed.jusnet.co.uk/2022/05/31/maria-orosa-a-war-hero-and-nutritionist-who-saved-thousands-of-lives/ |website=Reclaimed Magazine |date=May 31, 2022 |access-date=5 June 2024 }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[Agham pampolitika|siyentipiko pampolitika]],<ref name=malaya>{{cite web |title=Before the Bells |url=https://malaya.com.ph/weekender/arts-culture/before-the-bells/ |website=Malaya Business Insight |date=August 8, 2026 |access-date=8 August 2026}}</ref> lingkod bayan,<ref name="gpa">{{cite web |title=Heroes Gallery |url=https://gawadpilipino.com/gallery/ |website=Gawad Pilipino Awards |access-date=21 January 2026 }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> at manunulat.<ref>{{cite web |title=What? #PinoyScifi |url=https://www.8lettersbooks.com/what-pinoyscifi/ |website=8Letters |date=2 December 2022 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=List of Filipino Authors, Writers and Their Books |url=https://peoplaid.com/2019/10/21/list-filipino-authors/ |website=PeoPlaid |date=21 October 2019 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=The Authors Show® Lineup For The Week Of August 15, 2022 |url=https://www.24-7pressrelease.com/press_releases_by_date/20220816/2 |access-date=24 May 2024}}</ref> Tinaguriang pinakabatang historyador ng bansa (''nation's youngest historian'') sa Pilipinas dahil sa kanyang maagang paglitaw sa [[Midya (pakikipagtalastasan)|pambansang media]], kilala rin siya sa pagkakaroon ng mga gantimpala at gawaing pang-akademiko sa kasaysayan, agham pampolitika, pananalapi at ekonomiya, ugnayang pandaigdig, at pampublikong pangangasiwa.<ref>{{cite web |title=Arius Lauren Raposas AD Scientific Index 2025 |url=https://www.adscientificindex.com/scientist/arius-lauren-raposas/5145449 |website=AD Scientific Index |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=PARALLEL SESSION 3A: PUBLIC SECTOR TRANSFORMATIONS |url=http://www.eropa.co/daily-bulletin1/parallel-session-3a-public-sector-transformations |website=EROPA |access-date=9 July 2025}}</ref> Natunghayan na rin siya sa media sa labas ng Pilipinas, gaya ng mga bansa sa Europa at Amerika. Mayroon siyang websayt sa kasaysayan na kilala bilang ''Filipino Historian'', kung saan lagpas isang bilyong katao sa mahigit 100 bansa sa buong mundo na ang nakabasa nito.<ref>{{cite web |title=Top 100 Philippines Blogs And Websites To Follow in 2021 |url=https://blog.feedspot.com/philippines_blogs/ |website=Feedspot |date=13 December 2017 |access-date=20 January 2021}}</ref><ref>{{cite web |last1=Liwanag |first1=Tim |title=First Filipino Gets a Real Blogger Recognition Award |url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/15518768-first-filipino-gets-a-real-blogger-recognition-award |website=Goodreads |access-date=1 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Liwanag |first1=Tim |title=First Filipino Gets a Real Blogger Recognition Award |url=https://firstfilipino.blogspot.com/2017/08/first-filipino-gets-real-blogger.html |website=First Filipino |date=3 August 2017 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=history-ph.blogspot.com ranking |url=https://www.similarweb.com/website/history-ph.blogspot.com/ |website=Similarweb |access-date=9 July 2025}}</ref> Bilang lingkod bayan, nakapagsilbi si Raposas sa iba't-ibang ahensya ng pamahalaan, kasama na ang [[Kagawaran ng Kalusugan]] (Department of Health), [[Senado ng Pilipinas]] (Senate), [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] (House of Representatives), [[Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman]] (Department of Environment and Natural Resources), at Kagawaran ng Pananahanang Pantao at Pagpapaunlad ng Kalunsuran (Department of Human Settlements and Urban Development).<ref>{{cite web |title=Icons of Change Metro Manila 2025 - Arius Lauren Raposas |url=https://www.goodwall.io/posts/arius-lauren-raposas-chief-of-9ff14307 |website=Goodwall |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Icon of Change Metro Manila 2025 (Arius Lauren Raposas) |url=https://www.youtube.com/watch?v=Y5SCEVZbw4c |website=YouTube | date=April 13, 2025 |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Arius Lauren Raposas |url=https://www.linkedin.com/in/arius-raposas/ |website=LinkedIn |access-date=22 Marso 2026}}</ref> Isa si Raposas sa mga ekspertong natampok sa pelikula ng [[Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]] noong 2023 na pinamagatang [[Gomburza]].<ref>{{cite web |title=GOMBURZA (An NHCP Documentary) |url=https://www.youtube.com/watch?v=iUlf9KtbqC8 |website=YouTube | date=30 March 2023 |access-date=17 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=GOMBURZA (An NHCP Documentary) |url=https://hdhub.net/titles/578753/gomburza-an-nhcp-documentary |website=HDHub |access-date=17 May 2024 }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Film Review: GOMBURZA AN NHCP DOCUMENTARY |url=https://pinoyrebyu.wordpress.com/2024/02/11/gomburza-an-nhcp-documentary/ |website=Society of Filipino Film Reviewers |date=11 February 2024 |access-date=17 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=GOMBURZA (AN NHCP DOCUMENTARY) |url=https://flixi.com/movies/gomburza-1 |website=flixi |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Another good look at the Gomburza |url=https://www.pressreader.com/philippines/daily-tribune-philippines/20230207/282170770303656 |access-date=17 May 2024 |agency=The Daily Tribune}}</ref> Noong 2024, nanguna si Raposas sa kategoryang [[Pampublikong pangangasiwa|Public Administration]] mula sa talaan ng mga siyentipiko na hango sa [[University of the Philippines]] ayon sa AD Scientific Index.<ref>{{cite web |title=University of the Philippines Open University Scientists Subject Rankings |url=https://www.adscientificindex.com/subject-rankings/?subject=Business+%26+Management+%2F+Public+Administration&university=University+of+the+Philippines+Open+University |website=AD Scientific Index |access-date=10 December 2025}}</ref> Noong 2025, nominado si Raposas sa The Outstanding Young Men of the Philippines (TOYM) para sa kanyang karera sa iba't ibang larangan.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga kawing panlabas==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=en&user=jPnfMkQAAAAJ Arius Raposas sa Google Scholar]
* [https://www.yugatech.com/author/arius/ Arius Raposas sa YugaTech]
* [https://www.youtube.com/watch?v=NBgFW3krXmc Pagtampok kay Arius Raposas sa 2023 Manila International Book Fair]
* [https://notablepeopleproject.org/arius_raposas Arius Raposas sa The Notable People Project]
* [https://history-ph.blogspot.com/ Website ng Filipino Historian]
{{Authority control}}
[[Category:Ipinanganak noong 1996]]
[[Category:Kasaysayan ng Pilipinas]]
[[Category:Mga historyador]]
[[Category:Mga manunulat]]
[[Category:Mga manunulat mula sa Pilipinas]]
[[Category:Mga Pilipino]]
cypg7orcurb604vnpw9lokyyt87hzlj
2219745
2219743
2026-08-08T09:32:28Z
SirWonderful
156685
/* */
2219745
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Filipino historian}}
{{Infobox person
| name = Arius Lauren Raposas
| image = File:Arius Raposas as featured by the documentary film Gomburza (2023).png
| imagesize =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{Birth date|1996|01|01}}
| birth_place = Marikina, Metro Manila
| death_date =
| death_place =
| citizenship = Philippines
| alma_mater = [[University of the Philippines Diliman]]
| other_names = Al Raposas
| occupation = {{unbulleted list| [[Historyador]]| [[Agham pampolitika|Siyentipiko pampolitika]]| [[lingkod bayan|Lingkod Bayan]]| [[Manunulat]]}}
| awards = {{unbulleted list| ''Parangal ng Gintong Pluma''| Influencer of the Year for Filipino History 2025| Icons of Change 2025| ''Dangal ng Lahi'' Award| ''Natatanging Bayaning Pilipino sa Larangan ng Kasaysayan''| ''Natatanging Pilipino na Naglilingkod sa Tao at sa Bayan'' | 2026 International Literary Award for Author of the Year| Charles Dickens Medal for Literary Excellence| Mega Golden Quill Award| Philippine Public Service Leadership Award| Asian Pillars Award}}
| website =
}}
Si '''Arius Raposas''' (ipinanganak noong Enero 1, 1996) ay isang Pilipinong historyador,<ref name="sadje">{{cite journal |last1=Sadje |first1=Hadje Cresencio |title=Grassroots Theology in the Philippines as a Third Way Beyond Pentecostal and Liberation Theologies |journal=QUEST: Studies on Religion & Culture in Asia |date=14 June 2018 |volume=3 |url=https://www.theology.cuhk.edu.hk/quest/index.php/quest/article/view/59 |access-date=1 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=A SURVEY OF CHRISTIAN CHURCHES/DENOMINATIONS WITH VALID BAPTISM |url=https://studylib.net/doc/25543814/ecdf-on-valid-baptisms |website=CATHOLIC BISHOPS CONFERENCE OF THE PHILIPPINES |access-date=3 August 2022}}</ref><ref name="novel">{{cite web |last1=Tachibana |first1=Maria |title=Historical novel "Revolution: 80 Days" offers global, never-before-seen perspective on Gomburza and the 1872 Cavite Mutiny |url=https://www.prfree.org/@mtachibana/historical-novel-revolution-80-days-offers-global-never-before-seen-perspective-on-gomburza-and-the-1872-cavite-mutiny-3rmwee77jmn4 |website=PRFree |access-date=3 August 2022}}</ref><ref name="ein">{{cite web |last1=Tachibana |first1=Maria |title=Historical novel Revolution: 80 Days offers global, never-before-seen perspective on Gomburza and the 1872 Cavite Mutiny |url=https://www.einnews.com/pr_news/584439506/historical-novel-revolution-80-days-offers-global-never-before-seen-perspective-on-gomburza-and-the-1872-cavite-mutiny |website=EINPresswire |date=4 August 2022 |access-date=5 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Le |first1=Yenlinh |title=Maria Orosa - A war hero and nutritionist who saved thousands of lives |url=https://reclaimed.jusnet.co.uk/2022/05/31/maria-orosa-a-war-hero-and-nutritionist-who-saved-thousands-of-lives/ |website=Reclaimed Magazine |date=May 31, 2022 |access-date=5 June 2024 }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[Agham pampolitika|siyentipiko pampolitika]],<ref name=malaya>{{cite web |title=Before the Bells |url=https://malaya.com.ph/weekender/arts-culture/before-the-bells/ |website=Malaya Business Insight |date=August 8, 2026 |access-date=8 August 2026}}</ref> lingkod bayan,<ref name="gpa">{{cite web |title=Heroes Gallery |url=https://gawadpilipino.com/gallery/ |website=Gawad Pilipino Awards |access-date=21 January 2026 }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> at manunulat.<ref>{{cite web |title=What? #PinoyScifi |url=https://www.8lettersbooks.com/what-pinoyscifi/ |website=8Letters |date=2 December 2022 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=List of Filipino Authors, Writers and Their Books |url=https://peoplaid.com/2019/10/21/list-filipino-authors/ |website=PeoPlaid |date=21 October 2019 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=The Authors Show® Lineup For The Week Of August 15, 2022 |url=https://www.24-7pressrelease.com/press_releases_by_date/20220816/2 |access-date=24 May 2024}}</ref> Tinaguriang pinakabatang historyador ng bansa (''nation's youngest historian'') sa Pilipinas dahil sa kanyang maagang paglitaw sa [[Midya (pakikipagtalastasan)|pambansang media]], kilala rin siya sa pagkakaroon ng mga gantimpala at gawaing pang-akademiko sa kasaysayan, agham pampolitika, pananalapi at ekonomiya, ugnayang pandaigdig, at pampublikong pangangasiwa.<ref>{{cite web |title=Arius Lauren Raposas AD Scientific Index 2025 |url=https://www.adscientificindex.com/scientist/arius-lauren-raposas/5145449 |website=AD Scientific Index |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=PARALLEL SESSION 3A: PUBLIC SECTOR TRANSFORMATIONS |url=http://www.eropa.co/daily-bulletin1/parallel-session-3a-public-sector-transformations |website=EROPA |access-date=9 July 2025}}</ref> Natunghayan na rin siya sa media sa labas ng Pilipinas, gaya ng mga bansa sa Europa at Amerika. Mayroon siyang websayt sa kasaysayan na kilala bilang ''Filipino Historian'', kung saan lagpas isang bilyong katao sa mahigit 100 bansa sa buong mundo na ang nakabasa nito mula sa pagkatatag noong 2012.<ref>{{cite web |title=Top 100 Philippines Blogs And Websites To Follow in 2021 |url=https://blog.feedspot.com/philippines_blogs/ |website=Feedspot |date=13 December 2017 |access-date=20 January 2021}}</ref><ref>{{cite web |last1=Liwanag |first1=Tim |title=First Filipino Gets a Real Blogger Recognition Award |url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/15518768-first-filipino-gets-a-real-blogger-recognition-award |website=Goodreads |access-date=1 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Liwanag |first1=Tim |title=First Filipino Gets a Real Blogger Recognition Award |url=https://firstfilipino.blogspot.com/2017/08/first-filipino-gets-real-blogger.html |website=First Filipino |date=3 August 2017 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=history-ph.blogspot.com ranking |url=https://www.similarweb.com/website/history-ph.blogspot.com/ |website=Similarweb |access-date=9 July 2025}}</ref> Bilang lingkod bayan, nakapagsilbi si Raposas sa iba't-ibang ahensya ng pamahalaan, kasama na ang [[Kagawaran ng Kalusugan]] (Department of Health), [[Senado ng Pilipinas]] (Senate), [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] (House of Representatives), [[Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman]] (Department of Environment and Natural Resources), at Kagawaran ng Pananahanang Pantao at Pagpapaunlad ng Kalunsuran (Department of Human Settlements and Urban Development).<ref>{{cite web |title=Icons of Change Metro Manila 2025 - Arius Lauren Raposas |url=https://www.goodwall.io/posts/arius-lauren-raposas-chief-of-9ff14307 |website=Goodwall |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Icon of Change Metro Manila 2025 (Arius Lauren Raposas) |url=https://www.youtube.com/watch?v=Y5SCEVZbw4c |website=YouTube | date=April 13, 2025 |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Arius Lauren Raposas |url=https://www.linkedin.com/in/arius-raposas/ |website=LinkedIn |access-date=22 Marso 2026}}</ref> Isa si Raposas sa mga ekspertong natampok sa pelikula ng [[Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]] noong 2023 na pinamagatang [[Gomburza]].<ref>{{cite web |title=GOMBURZA (An NHCP Documentary) |url=https://www.youtube.com/watch?v=iUlf9KtbqC8 |website=YouTube | date=30 March 2023 |access-date=17 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=GOMBURZA (An NHCP Documentary) |url=https://hdhub.net/titles/578753/gomburza-an-nhcp-documentary |website=HDHub |access-date=17 May 2024 }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Film Review: GOMBURZA AN NHCP DOCUMENTARY |url=https://pinoyrebyu.wordpress.com/2024/02/11/gomburza-an-nhcp-documentary/ |website=Society of Filipino Film Reviewers |date=11 February 2024 |access-date=17 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=GOMBURZA (AN NHCP DOCUMENTARY) |url=https://flixi.com/movies/gomburza-1 |website=flixi |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Another good look at the Gomburza |url=https://www.pressreader.com/philippines/daily-tribune-philippines/20230207/282170770303656 |access-date=17 May 2024 |agency=The Daily Tribune}}</ref> Noong 2024, nanguna si Raposas sa kategoryang [[Pampublikong pangangasiwa|Public Administration]] mula sa talaan ng mga siyentipiko na hango sa [[University of the Philippines]] ayon sa AD Scientific Index.<ref>{{cite web |title=University of the Philippines Open University Scientists Subject Rankings |url=https://www.adscientificindex.com/subject-rankings/?subject=Business+%26+Management+%2F+Public+Administration&university=University+of+the+Philippines+Open+University |website=AD Scientific Index |access-date=10 December 2025}}</ref> Noong 2025, nominado si Raposas sa The Outstanding Young Men of the Philippines (TOYM) para sa kanyang karera sa iba't ibang larangan.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga kawing panlabas==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=en&user=jPnfMkQAAAAJ Arius Raposas sa Google Scholar]
* [https://www.yugatech.com/author/arius/ Arius Raposas sa YugaTech]
* [https://www.youtube.com/watch?v=NBgFW3krXmc Pagtampok kay Arius Raposas sa 2023 Manila International Book Fair]
* [https://notablepeopleproject.org/arius_raposas Arius Raposas sa The Notable People Project]
* [https://history-ph.blogspot.com/ Website ng Filipino Historian]
{{Authority control}}
[[Category:Ipinanganak noong 1996]]
[[Category:Kasaysayan ng Pilipinas]]
[[Category:Mga historyador]]
[[Category:Mga manunulat]]
[[Category:Mga manunulat mula sa Pilipinas]]
[[Category:Mga Pilipino]]
cuiavy27umtzsmddieos44yrppikom3
2219753
2219745
2026-08-08T11:40:52Z
SirWonderful
156685
/* */
2219753
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Filipino historian}}
{{Infobox person
| name = Arius Lauren Raposas
| image = File:Arius Raposas as featured by the documentary film Gomburza (2023).png
| imagesize =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{Birth date|1996|01|01}}
| birth_place = Marikina, Metro Manila
| death_date =
| death_place =
| citizenship = Philippines
| alma_mater = [[University of the Philippines Diliman]]
| other_names = Al Raposas
| occupation = {{unbulleted list| [[Historyador]]| [[Agham pampolitika|Siyentipiko pampolitika]]| [[lingkod bayan|Lingkod Bayan]]| [[Manunulat]]}}
| awards = {{unbulleted list| ''Parangal ng Gintong Pluma''| Influencer of the Year for Filipino History 2025| Icons of Change 2025| ''Dangal ng Lahi'' Award| ''Natatanging Bayaning Pilipino sa Larangan ng Kasaysayan''| ''Natatanging Pilipino na Naglilingkod sa Tao at sa Bayan'' | 2026 International Literary Award for Author of the Year| Charles Dickens Medal for Literary Excellence| Mega Golden Quill Award| Philippine Public Service Leadership Award| Asian Pillars Award}}
| website =
}}
Si '''Arius Raposas''' (ipinanganak noong Enero 1, 1996) ay isang Pilipinong historyador,<ref name="sadje">{{cite journal |last1=Sadje |first1=Hadje Cresencio |title=Grassroots Theology in the Philippines as a Third Way Beyond Pentecostal and Liberation Theologies |journal=QUEST: Studies on Religion & Culture in Asia |date=14 June 2018 |volume=3 |url=https://www.theology.cuhk.edu.hk/quest/index.php/quest/article/view/59 |access-date=1 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=A SURVEY OF CHRISTIAN CHURCHES/DENOMINATIONS WITH VALID BAPTISM |url=https://studylib.net/doc/25543814/ecdf-on-valid-baptisms |website=CATHOLIC BISHOPS CONFERENCE OF THE PHILIPPINES |access-date=3 August 2022}}</ref><ref name="novel">{{cite web |last1=Tachibana |first1=Maria |title=Historical novel "Revolution: 80 Days" offers global, never-before-seen perspective on Gomburza and the 1872 Cavite Mutiny |url=https://www.prfree.org/@mtachibana/historical-novel-revolution-80-days-offers-global-never-before-seen-perspective-on-gomburza-and-the-1872-cavite-mutiny-3rmwee77jmn4 |website=PRFree |access-date=3 August 2022}}</ref><ref name="ein">{{cite web |last1=Tachibana |first1=Maria |title=Historical novel Revolution: 80 Days offers global, never-before-seen perspective on Gomburza and the 1872 Cavite Mutiny |url=https://www.einnews.com/pr_news/584439506/historical-novel-revolution-80-days-offers-global-never-before-seen-perspective-on-gomburza-and-the-1872-cavite-mutiny |website=EINPresswire |date=4 August 2022 |access-date=5 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Le |first1=Yenlinh |title=Maria Orosa - A war hero and nutritionist who saved thousands of lives |url=https://reclaimed.jusnet.co.uk/2022/05/31/maria-orosa-a-war-hero-and-nutritionist-who-saved-thousands-of-lives/ |website=Reclaimed Magazine |date=May 31, 2022 |access-date=5 June 2024 }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[Agham pampolitika|siyentipiko pampolitika]],<ref name=malaya>{{cite web |title=Before the Bells |url=https://malaya.com.ph/weekender/arts-culture/before-the-bells/ |website=Malaya Business Insight |date=August 8, 2026 |access-date=8 August 2026}}</ref> lingkod bayan,<ref name="gpa">{{cite web |title=Heroes Gallery |url=https://gawadpilipino.com/gallery/ |website=Gawad Pilipino Awards |access-date=21 January 2026 }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> at manunulat.<ref>{{cite web |title=What? #PinoyScifi |url=https://www.8lettersbooks.com/what-pinoyscifi/ |website=8Letters |date=2 December 2022 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=List of Filipino Authors, Writers and Their Books |url=https://peoplaid.com/2019/10/21/list-filipino-authors/ |website=PeoPlaid |date=21 October 2019 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=The Authors Show® Lineup For The Week Of August 15, 2022 |url=https://www.24-7pressrelease.com/press_releases_by_date/20220816/2 |access-date=24 May 2024}}</ref> Tinaguriang pinakabatang historyador ng bansa (''nation's youngest historian'') sa Pilipinas dahil sa kanyang maagang paglitaw sa [[Midya (pakikipagtalastasan)|pambansang media]], kilala rin siya sa pagkakaroon ng mga gantimpala at gawaing pang-akademiko sa kasaysayan, agham pampolitika, pananalapi at ekonomiya, ugnayang pandaigdig, at pampublikong pangangasiwa.<ref>{{cite web |title=Arius Lauren Raposas AD Scientific Index 2025 |url=https://www.adscientificindex.com/scientist/arius-lauren-raposas/5145449 |website=AD Scientific Index |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=PARALLEL SESSION 3A: PUBLIC SECTOR TRANSFORMATIONS |url=http://www.eropa.co/daily-bulletin1/parallel-session-3a-public-sector-transformations |website=EROPA |access-date=9 July 2025}}</ref> Natunghayan na rin siya sa media sa labas ng Pilipinas, gaya ng mga bansa sa Europa, Africa, Amerika, at Asya. Mayroon siyang websayt sa kasaysayan na kilala bilang ''Filipino Historian'', kung saan lagpas isang bilyong katao sa mahigit 100 bansa sa buong mundo na ang nakabasa nito mula sa pagkatatag noong 2012.<ref>{{cite web |title=Top 100 Philippines Blogs And Websites To Follow in 2021 |url=https://blog.feedspot.com/philippines_blogs/ |website=Feedspot |date=13 December 2017 |access-date=20 January 2021}}</ref><ref>{{cite web |last1=Liwanag |first1=Tim |title=First Filipino Gets a Real Blogger Recognition Award |url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/15518768-first-filipino-gets-a-real-blogger-recognition-award |website=Goodreads |access-date=1 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Liwanag |first1=Tim |title=First Filipino Gets a Real Blogger Recognition Award |url=https://firstfilipino.blogspot.com/2017/08/first-filipino-gets-real-blogger.html |website=First Filipino |date=3 August 2017 |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=history-ph.blogspot.com ranking |url=https://www.similarweb.com/website/history-ph.blogspot.com/ |website=Similarweb |access-date=9 July 2025}}</ref> Bilang lingkod bayan, nakapagsilbi si Raposas sa iba't-ibang ahensya ng pamahalaan, kasama na ang [[Kagawaran ng Kalusugan]] (Department of Health), [[Senado ng Pilipinas]] (Senate), [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] (House of Representatives), [[Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman]] (Department of Environment and Natural Resources), at Kagawaran ng Pananahanang Pantao at Pagpapaunlad ng Kalunsuran (Department of Human Settlements and Urban Development).<ref>{{cite web |title=Icons of Change Metro Manila 2025 - Arius Lauren Raposas |url=https://www.goodwall.io/posts/arius-lauren-raposas-chief-of-9ff14307 |website=Goodwall |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Icon of Change Metro Manila 2025 (Arius Lauren Raposas) |url=https://www.youtube.com/watch?v=Y5SCEVZbw4c |website=YouTube | date=April 13, 2025 |access-date=9 July 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Arius Lauren Raposas |url=https://www.linkedin.com/in/arius-raposas/ |website=LinkedIn |access-date=22 Marso 2026}}</ref> Isa si Raposas sa mga ekspertong natampok sa pelikula ng [[Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]] noong 2023 na pinamagatang [[Gomburza]].<ref>{{cite web |title=GOMBURZA (An NHCP Documentary) |url=https://www.youtube.com/watch?v=iUlf9KtbqC8 |website=YouTube | date=30 March 2023 |access-date=17 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=GOMBURZA (An NHCP Documentary) |url=https://hdhub.net/titles/578753/gomburza-an-nhcp-documentary |website=HDHub |access-date=17 May 2024 }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Film Review: GOMBURZA AN NHCP DOCUMENTARY |url=https://pinoyrebyu.wordpress.com/2024/02/11/gomburza-an-nhcp-documentary/ |website=Society of Filipino Film Reviewers |date=11 February 2024 |access-date=17 May 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=GOMBURZA (AN NHCP DOCUMENTARY) |url=https://flixi.com/movies/gomburza-1 |website=flixi |access-date=24 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Another good look at the Gomburza |url=https://www.pressreader.com/philippines/daily-tribune-philippines/20230207/282170770303656 |access-date=17 May 2024 |agency=The Daily Tribune}}</ref> Noong 2024, nanguna si Raposas sa kategoryang [[Pampublikong pangangasiwa|Public Administration]] mula sa talaan ng mga siyentipiko na hango sa [[University of the Philippines]] ayon sa AD Scientific Index.<ref>{{cite web |title=University of the Philippines Open University Scientists Subject Rankings |url=https://www.adscientificindex.com/subject-rankings/?subject=Business+%26+Management+%2F+Public+Administration&university=University+of+the+Philippines+Open+University |website=AD Scientific Index |access-date=10 December 2025}}</ref> Noong 2025, nominado si Raposas sa The Outstanding Young Men of the Philippines (TOYM) para sa kanyang karera sa iba't ibang larangan.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga kawing panlabas==
* [https://scholar.google.com/citations?hl=en&user=jPnfMkQAAAAJ Arius Raposas sa Google Scholar]
* [https://www.yugatech.com/author/arius/ Arius Raposas sa YugaTech]
* [https://www.youtube.com/watch?v=NBgFW3krXmc Pagtampok kay Arius Raposas sa 2023 Manila International Book Fair]
* [https://notablepeopleproject.org/arius_raposas Arius Raposas sa The Notable People Project]
* [https://history-ph.blogspot.com/ Website ng Filipino Historian]
{{Authority control}}
[[Category:Ipinanganak noong 1996]]
[[Category:Kasaysayan ng Pilipinas]]
[[Category:Mga historyador]]
[[Category:Mga manunulat]]
[[Category:Mga manunulat mula sa Pilipinas]]
[[Category:Mga Pilipino]]
b6106up8zrxvbv91266yztxefyrycll
Tagagamit:Lolbet101
2
338719
2219582
2219535
2026-08-07T15:09:00Z
Lolbet101
163542
/* Mga artikulong ginawa ko sa Tagalog */ Milya. (Mile.)
2219582
wikitext
text/x-wiki
{{Userboxtop
| float = right
}}
{{Userbox
| id = [[File:Metawiki.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:metawiki:User:Lolbet101|Meta-Wiki]] na account.
}}
{{Userbox
|id=[[File:Wikipedia-logo-v2-en.svg|45px]]
|info= Ang tagagamit na ito ay may [[w:en:User:Lolbet101|English Wikipedia]] na account.
}}
{{Userbox
| id = [[File:Wikipedia-logo-v2-simple.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:simple:User:Lolbet101|Simple English Wikipedia]] na account.
}}
{{Userbox
| id = [[File:Billiards balls.jpg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay paminsan-minsan o bihirang naglalaro ng [[bilyar]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Size Comparison - Gonggong with Earth and Moon.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa mga paghahambing ng laki. (size comparisons).
}}
{{Userbox
| id = [[File:Orion Nebula - Hubble 2006 mosaic 18000.jpg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[astronomiya]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Blue computer icon.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[Kompyuter|kompyuters]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Nuvola Math and Inf.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay mahilig matuto sa [[matematika]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Rubik's cube.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay kayang bumuo ng [[Rubik's Cube|Rubik's cube]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Smartphone - game-icons.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay naglalaro ng mga [[Larong bidyo|larong mobile]].
}}
{{Userboxbottom}}
Tl: Kumusta! Ako si Lolbet101. Nasisiyahan akong gumawa ng mga artikulo sa Wikipedia tungkol sa kalawakan at iba pang mga paksa. Gumagawa at nagpapabuti ako ng mga artikulo sa Tagalog.
En: Hello! I am Lolbet101. I enjoy creating Wikipedia articles about space and other topics. I make and improve articles in Tagalog.
== Mga artikulong ginawa ko sa Tagalog ==
(En: Articles I made in Tagalog)
* [[6-7]]
* [[Android 17]]
* [[Bagong Pangkalahatang Katalogo]]
* [[Katalogong Messier]]
* [[Milya]]
* [[Pamamaril sa paaralan sa Tacloban noong 2026]]
* [[Paskong pang-ilaw]]
* [[Serye ng Pera ng Bagong Henerasyon]]
* [[Sining Kristiyano]]
* [[Sverker Johansson]]
rff5ooecsc1xe5bmy6u2mvtfnch7294
2219707
2219582
2026-08-08T06:27:17Z
Lolbet101
163542
/* Mga artikulong ginawa ko sa Tagalog */ Amerikanisasyon. (Americanization/Americanisation.)
2219707
wikitext
text/x-wiki
{{Userboxtop
| float = right
}}
{{Userbox
| id = [[File:Metawiki.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:metawiki:User:Lolbet101|Meta-Wiki]] na account.
}}
{{Userbox
|id=[[File:Wikipedia-logo-v2-en.svg|45px]]
|info= Ang tagagamit na ito ay may [[w:en:User:Lolbet101|English Wikipedia]] na account.
}}
{{Userbox
| id = [[File:Wikipedia-logo-v2-simple.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:simple:User:Lolbet101|Simple English Wikipedia]] na account.
}}
{{Userbox
| id = [[File:Billiards balls.jpg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay paminsan-minsan o bihirang naglalaro ng [[bilyar]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Size Comparison - Gonggong with Earth and Moon.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa mga paghahambing ng laki. (size comparisons).
}}
{{Userbox
| id = [[File:Orion Nebula - Hubble 2006 mosaic 18000.jpg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[astronomiya]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Blue computer icon.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[Kompyuter|kompyuters]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Nuvola Math and Inf.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay mahilig matuto sa [[matematika]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Rubik's cube.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay kayang bumuo ng [[Rubik's Cube|Rubik's cube]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Smartphone - game-icons.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay naglalaro ng mga [[Larong bidyo|larong mobile]].
}}
{{Userboxbottom}}
Tl: Kumusta! Ako si Lolbet101. Nasisiyahan akong gumawa ng mga artikulo sa Wikipedia tungkol sa kalawakan at iba pang mga paksa. Gumagawa at nagpapabuti ako ng mga artikulo sa Tagalog.
En: Hello! I am Lolbet101. I enjoy creating Wikipedia articles about space and other topics. I make and improve articles in Tagalog.
== Mga artikulong ginawa ko sa Tagalog ==
(En: Articles I made in Tagalog)
=== 2026 ===
* [[6-7]]
* [[Amerikanisasyon]]
* [[Android 17]]
* [[Bagong Pangkalahatang Katalogo]]
* [[Katalogong Messier]]
* [[Milya]]
* [[Pamamaril sa paaralan sa Tacloban noong 2026]]
* [[Paskong pang-ilaw]]
* [[Serye ng Pera ng Bagong Henerasyon]]
* [[Sining Kristiyano]]
* [[Sverker Johansson]]
afagrc6f8mg6iwoqy0ulcoyv156mbnt
2219747
2219707
2026-08-08T09:37:55Z
Lolbet101
163542
/* 2026 */ Windows 11.
2219747
wikitext
text/x-wiki
{{Userboxtop
| float = right
}}
{{Userbox
| id = [[File:Metawiki.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:metawiki:User:Lolbet101|Meta-Wiki]] na account.
}}
{{Userbox
|id=[[File:Wikipedia-logo-v2-en.svg|45px]]
|info= Ang tagagamit na ito ay may [[w:en:User:Lolbet101|English Wikipedia]] na account.
}}
{{Userbox
| id = [[File:Wikipedia-logo-v2-simple.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:simple:User:Lolbet101|Simple English Wikipedia]] na account.
}}
{{Userbox
| id = [[File:Billiards balls.jpg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay paminsan-minsan o bihirang naglalaro ng [[bilyar]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Size Comparison - Gonggong with Earth and Moon.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa mga paghahambing ng laki. (size comparisons).
}}
{{Userbox
| id = [[File:Orion Nebula - Hubble 2006 mosaic 18000.jpg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[astronomiya]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Blue computer icon.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[Kompyuter|kompyuters]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Nuvola Math and Inf.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay mahilig matuto sa [[matematika]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Rubik's cube.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay kayang bumuo ng [[Rubik's Cube|Rubik's cube]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Smartphone - game-icons.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay naglalaro ng mga [[Larong bidyo|larong mobile]].
}}
{{Userboxbottom}}
Tl: Kumusta! Ako si Lolbet101. Nasisiyahan akong gumawa ng mga artikulo sa Wikipedia tungkol sa kalawakan at iba pang mga paksa. Gumagawa at nagpapabuti ako ng mga artikulo sa Tagalog.
En: Hello! I am Lolbet101. I enjoy creating Wikipedia articles about space and other topics. I make and improve articles in Tagalog.
== Mga artikulong ginawa ko sa Tagalog ==
(En: Articles I made in Tagalog)
=== 2026 ===
* [[6-7]]
* [[Amerikanisasyon]]
* [[Android 17]]
* [[Bagong Pangkalahatang Katalogo]]
* [[Katalogong Messier]]
* [[Milya]]
* [[Pamamaril sa paaralan sa Tacloban noong 2026]]
* [[Paskong pang-ilaw]]
* [[Serye ng Pera ng Bagong Henerasyon]]
* [[Sining Kristiyano]]
* [[Sverker Johansson]]
* [[Windows 11]]
gv85w1l4ogzh3wottc955lm5bo3ew9p
Churro
0
338887
2219690
2217577
2026-08-08T04:52:59Z
LknFenix
125962
+ link sa [[Lutuing Portuges]]
2219690
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food|image=[[File:Chocolate con churros (27343655726).jpg|250px|A plate of churros with a cup of chocolate]]|caption=Isang plato ng churros na may kasamang tasa ng tsokolate|alternate_name=Tejeringos|country=[[Tangway ng Iberya]]|region=[[Timog Europa]]|creator=|course=Almusal, tanghalian, hapunan, meryenda|type=Pritong tapay|served=Mainit|main_ingredient=Pritong ''choux pastry'' ([[harina]], tubig, mantikilya, itlog, asin)|variations=|calories=|other=}}
Ang '''churro''' ({{IPA|es|ˈtʃuro}} ,{{IPA|pt|ˈʃuʁu}}) ay isang uri ng pritong [[tapay]] mula sa lutuing [[Lutuing Kastila|Espanyol]] at [[Lutuing Portuges|Portuges]], na gawa sa masang ''choux pastry'' na ipinipiga diretso sa mainit na mantika gamit ang ''piping bag'' at malaking saradong dulo na hugis bituin o iba pang kahalintulad na hugis. Matatagpuan din ito sa lutuing Amerikang Latino at [[Lutuing Pilipino|lutuing Pilipino,]] gayundin sa iba pang mga lugar na tumanggap ng mga imigrante mula sa mga bansang nagsasalita ng Espanyol at Portuges, lalo na sa [[Pransiya]] at timog-kanlurang Estados Unidos.
Sa [[Espanya]], ang mga churros ay maaaring manipis (at kung minsan ay nakabuhol) o mahaba at makapal, na kilala sa ilang rehiyon bilang ''porras'', ''jeringos'', o ''tejeringos''.<ref>{{Cite web |last=Miguel |first=Amando de |date=28 Enero 2008 |title=Variaciones regionales del habla popular |url=https://www.libertaddigital.com/opinion/2008-01-28/amando-de-miguel-variaciones-regionales-del-habla-popular-5194707/ |access-date=8 Oktubre 2024 |website=[[Libertad Digital]] |language=es}}</ref><ref name="Zaera">{{Cite web |last=Zaera |first=Beatriz |date=3 Disyembre 2024 |title=Los churros vienen de China" y otros grandes bulos gastronómicos que corren por las redes |url=https://elpais.com/gastronomia/el-comidista/2024-12-03/los-churros-vienen-de-china-y-otros-grandes-bulos-gastronomicos-que-corren-por-las-redes.html/ |access-date=3 Disyembre 2024 |website=[[El País]] |language=es}}</ref> Karaniwang kinakain ang mga ito sa almusal, na sinasawsaw sa kape, o sa mainit na tsokolate bilang meryenda sa hapon. Mayroon ding dalawang bahagyang naiibang meryenda sa Portugal, na tinatawag na ''porra'' at ''fartura'', na pinupuno ng halaya sa halip na ''[[Dulce de leche|doce de leite]]'', ang tradisyonal na palaman ng mga churros sa Brasil.<ref>{{Cite web |date=17 Nobyembre 2015 |title=Cinco placas portuguesas que são muito estranhas para brasileiros |url=https://orapois.blogfolha.uol.com.br/2015/11/17/cinco-placas-portuguesas-que-sao-muito-estranhas-para-brasileiros/ |access-date=17 Hulyo 2020 |website=[[Folha de S.Paulo]] |language=pt}}</ref>
== Etimolohiya ==
Ayon sa ''Diccionario de la lengua española'', ang churro ay onomatopeiko, na sa pinakahuli ay ginagaya ang tunog ng pagprito.<ref>{{cite web|title=churro|url=https://dle.rae.es/?w=churro|website=Diccionario de la lengua española}}</ref>
==Kasaysayan==
Hindi malinaw ang pinagmulan ng churro. Ngunit ayon sa historyador ng pagkain na si Michael Krondl, "ang churro ngayon ay hindi gaanong naiiba sa isang resipi para sa isang pritong masang gawa sa harina at tubig na matatagpuan sa ''Apicius'', isang aklat panlutong [[Sinaunang Roma|Romano]] na mula pa noong ika-1 siglo PK. Mayroon ding mga resipi mula sa mga [[Sinaunang Gresya|Sinaunang Griyego]], ngunit malamang na mas matanda pa rito ang pinagmulan nito. Sa rehiyon ng Mediteraneo, tila noon pa man ay umiiral na ito.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/travel/story/20200616-the-complex-origins-of-beloved-churros|date=17 Hunyo 2020|first=Mike|last=Randolph|website=[[BBC]]|title=The complex origin of beloved churros|language=en|trans-title=Ang masalimuot na pinagmulan ng minamahal na churro}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Lutuing Kubano]]
[[Kategorya:Mga tinapay ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Lutuing Benesolano]]
[[Kategorya:Lutuing Portuges]]
[[Kategorya:Panghimagas ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Lutuing Paragwayo]]
[[Kategorya:Lutuing Ekwatoryano]]
[[Kategorya:Lutuing Brasilenyo]]
[[Kategorya:Lutuing Bolibyano]]
[[Kategorya:Lutuing Arhentino]]
blk33dgwzwynqeeursln929vyz9c9p1
Heoreserbang Masungi
0
338960
2219583
2219439
2026-08-07T15:31:30Z
LknFenix
125962
+ Biyolohiya at ekolohiya
2219583
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox protected area
| name = Heoreserbang Masungi
| image = Sapot Masungi Georserve.jpg
| image_size =
| image_alt =
| image_caption = Ang pantanaw na platapormang ''Sapot'' sa Heoreserbang Masungi
| map = Luzon#Philippines
| map_alt =
| map_caption = Heoreserbang Masungi, Kilometer 47, Lansangang-bayang Marilaque, Baras, Rizal, Pilipinas, 1970
| map_size = 220
| pushpin_relief = 1
| location = [[Baras, Rizal|Baras]], [[Rizal (lalawigan)|Rizal]], [[Pilipinas]]
| coordinates = {{coords|14|36|18|N|121|20|19|E|region:PH|display=inline, title}}
| area = {{convert|2,700|ha|km2}}<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Flores |first1=Dominique Nicole |title=What is the Masungi Georeserve conservation project? |trans-title=Ano ang proyektong pangkonserbasyon na Heoreserbang Masungi? |url=https://www.philstar.com/headlines/climate-and-environment/2025/02/20/2422954/what-masungi-georeserve-conservation-project |access-date=Marso 10, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Pebrero 20, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309164943/https://www.philstar.com/headlines/climate-and-environment/2025/02/20/2422954/what-masungi-georeserve-conservation-project |url-status=live |archive-date=Marso 9, 2025}}</ref>
| established =1996
| elevation = {{convert|2,100|ft|m|abbr=on}}
| visitation_num =
| visitation_year =December 2015
| operator = Masungi Georeserve Foundation
| child =
| module =
| website = [https://masungigeoreserve.com Masungi Georeserve]
}}
Ang '''Heoreserbang Masungi''' ay isang lugar ng konserbasyon sa Pilipinas na nasa ibabaw ng isang pormasyon ng batong-apog na ''karst'' sa katimugang bahagi ng Bulubunduking [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]] sa [[Baras, Rizal|Baras]], [[Rizal]]. Nakasentro ito sa mga pormasyong heolohikal ng Batong Masungi na nasa taas na {{Convert|640|m|ft}}.<ref>{{Cite web |title=Masungit Rock, Province of Rizal, Calabarzon |url=http://www.masungigeoreserve.com |access-date=Enero 10, 2017 |publisher=Geonamebase.com|language=en|trans-title=Batong Masungit, Lalawigan ng Rizal, Calabarzon}}</ref> Noong 1993, iminungkahing ideklara ang Batong Masungi at ang mga karatig-pook nito bilang isang "istriktong reserbang pangkalikasan " at isang "santuwaryo ng maiilap na hayop". Mula noon, naging tanyag itong destinasyon para sa mga paglalakad at mga isang-araw na pamamasyal mula sa [[Kalakhang Maynila]], at nagsimulang paunlarin upang makamit ang katayuang heoparke.<ref name="Philstar" />
== Paglalarawan ==
[[Talaksan:The Masungi Georeserve.jpg|alt=discovery trail of Masungi Georeserve|thumb|Bahagi ng landas ng pagtuklas ng Heoreserbang Masungi na may mga pormasyon ng batong-apog na karst at mga bahaging may lubid.]]
[[Talaksan:Duyan (Giant Hammock) at Masungi Georeserve.jpg|alt=Duyan (Giant Hammock) at Masungi Georeserve|thumb|Ang duyan sa Heoreserbang Masungi]]
Matatagpuan ang Heoreserbang Masungi sa Kilometer 47, [[Lansangang-bayang Marilaque]], [[Baras, Rizal]], [[Pilipinas]]. Natatangi ito sa masusungit nitong mga tuktok ng batong-apog na ''karst'', matatarik na dalisdis, at nakapaligid na luntiang kagubatan sa bundok. Naglalaman ito ng ilang yungib, kabilang ang Yungíb ni Ruben, na may mga pormasyon ng estalaktita at estalagmita, gayundin ng isang gawang-taong puwente.<ref name="rappler">{{cite web|url=https://www.rappler.com/life-and-style/travel/127172-masungi-georeserve-rizal-guide-tips/ |title=A first-timer's guide to Masungi Georeserve, where adventure awaits |work=[[Rappler]] |author=Reyes, Nicole |date=Marso 27, 2016 |access-date=Enero 10, 2017|language=en|trans-title=Isang pambaguhang gabay sa Heoreserbang Masungi, kung saan naghihintay ang abentura}}</ref>
Ang isang tanyag na atraksiyon sa parke ay ang Sapot, isang platapormang metal na may mga hagdang gawa sa kahoy na nagpapahintulot sa mga bisita na maglakad sa nakabiting lambat sa ibabaw ng karst at masilayan ang 360-digring tanawin ng [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]] at [[Laguna de Bay]].<ref name="rappler" /> Ang pinakamataas na tuktok ng parke, ang Tatay, ay mayroon ding platapormang pantanaw sa tuktok nito. Pinagdurugtong ang mga pormasyong batong-apog ng mga tulay na nakabitin, mga kursong lubid, at mga eco-trail na binuo ng Masungi Georeserve Foundation, Inc. (MGFI), isang [[samahang hindi pangkalakalan]] na itinatag ng inhinyerong sibil na si Ben Dumaliang at siyang namamahala sa parke. Kasangkot din sa pagpapaunlad ng mga ito ang Blue Star Development, ang pangkalahatang kontratista ng parke na pagmamay-ari rin ni Dumaliang.<ref name="inq">{{cite news |author=Evangelista, Cake |date=Nobyembre 27, 2016 |title=Exploring Rizal's Masungi Georeserve |url=http://lifestyle.inquirer.net/245409/exploring-rizals-masungi-georeserve/ |access-date=Enero 10, 2017 |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]]|language=en|trans-title=Paggalugad sa Heoreserbang Masungi sa Rizal}}</ref><ref name="DENR takeover">{{cite news |last1=Jordan |first1=Giselle |last2=Sy Cua |first2=Eric John |title=DENR takes over Rizal georeserve |url=https://www.manilatimes.net/2025/03/08/news/denr-takes-over-rizal-georeserve/2069407 |access-date=Marso 9, 2025 |work=[[The Manila Times]] |date=Marso 8, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309102433/https://www.manilatimes.net/2025/03/08/news/denr-takes-over-rizal-georeserve/2069407 |url-status=live |archive-date=Marso 9, 2025|language=en|trans-title=DENR, pinamahalaan na ang heoreserba sa Rizal}}</ref> Sa isa sa mga tulay na nakabitin, makikita ang isang kahoy na silungang kahawig ng isang kableng bagon na tinatawag na Patak, na nagsisilbing pahingahan para sa mga bisita. Ang Duyan, isang higanteng duyan ng lubid na umaabot sa ilang daang talampakan, ay isa sa mga pinakanalilitratuhang kursong lubid sa Masungi.<ref name="rappler" />
=== Biyolohiya at ekolohiya ===
Ang Masungi ay tahanan ng humigit-kumulang 400 espesye ng halaman at hayop, kabilang ang mga ibon, insekto, bu-ot, [[bayawak]], ahas, unggoy, at [[musang]].<ref name="inq" /><ref name="cry">{{cite web |last1=Limos |first1=Mario Alvaro |title=The Cry of Masungi: How the Battle Rages for This Piece of Paradise |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/the-cry-of-masungi-georeserve-a00293-20201207-lfrm |website=Esquire Philippines |publisher=Summit Media |date=Disyembre 7, 2020 |access-date=Enero 15, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207154015/https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/the-cry-of-masungi-georeserve-a00293-20201207-lfrm |archive-date=Disyembre 7, 2020|language=en|trans-title=Ang Sigaw ng Masungi: Kung Paano Umiigting ang Labanan para sa Pirasong Ito ng Paraiso}}</ref> Mahigit 100,000 katutubong puno ang nakapalibot sa parke, na karamihan ay mga [[punong nara]]. Nagsisilbi rin ang Masungi bilang tirahan ng mga endemikong espesye, kabilang ang higanteng bu-ot ng Hilagang Luzon, lawin-bulik, ''JC's vine'', at salinggogon, na namumulaklak ayon sa panahon.<ref name="MB">{{cite news |last1=Parian |first1=Pancho |title=The women behind Masungi Georeserve |url=https://mb.com.ph/2023/3/25/the-women-behind-masungi-georeserve |access-date=Marso 9, 2025 |work=[[Manila Bulletin]] |date=Marso 25, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309120222/https://mb.com.ph/2023/3/25/the-women-behind-masungi-georeserve |url-status=live |archive-date=Marso 9, 2025|language=en|trans-title=Ang mga kababaihan sa likod ng Heoreserbang Masungi}}</ref><ref>{{cite web |last1=De La Cruz |first1=Christia |title=LOOK: Philippines' Own Version of Sakura Are in Full Bloom Near Manila |url=https://www.spot.ph/things-to-do/the-latest-things-to-do/104158/philippine-cherry-blossoms-salinggogon-at-masungi-in-rizal-a833-20230323 |website=Spot.ph |access-date=Marso 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230512012427/https://www.spot.ph/things-to-do/the-latest-things-to-do/104158/philippine-cherry-blossoms-salinggogon-at-masungi-in-rizal-a833-20230323 |url-status=live |archive-date=Mayo 12, 2023 |date=Marso 23, 2023|language=en|trans-title=TINGNAN: Ang Sariling Bersiyon ng Sakura ng Pilipinas, Namumulaklak nang Husto malapit sa Maynila}}</ref> Ang pitogong Arayat, isang endemikong [[Pitogo (halaman)|pitogo]] sa [[Luzon]], ay tumutubo rin sa Masungi.<ref>{{cite web |last1=De la Cruz |first1=Christa |title=These Prehistoric Plants in the Philippines Are Older Than Dinosaurs |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/cycads-ancient-line-of-seed-plants-grow-in-masungi-georeserve-a833-sa00171-20200709-src-spot |website=Esquire Philippines |publisher=Summit Media |access-date=Enero 15, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115033817/https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/cycads-ancient-line-of-seed-plants-grow-in-masungi-georeserve-a833-sa00171-20200709-src-spot |archive-date=Enero 15, 2021 |date=Hulyo 9, 2020|language=en|trans-title=Ang mga Sinaunang Halamang Ito sa Pilipinas ay Mas Matanda Kaysa sa mga Dinosauro}}</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
qoczvw89twr34eh83s51qe4vh9jzix4
2219587
2219583
2026-08-07T15:59:14Z
LknFenix
125962
+ link sa [[Salinggogon]]
2219587
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox protected area
| name = Heoreserbang Masungi
| image = Sapot Masungi Georserve.jpg
| image_size =
| image_alt =
| image_caption = Ang pantanaw na platapormang ''Sapot'' sa Heoreserbang Masungi
| map = Luzon#Philippines
| map_alt =
| map_caption = Heoreserbang Masungi, Kilometer 47, Lansangang-bayang Marilaque, Baras, Rizal, Pilipinas, 1970
| map_size = 220
| pushpin_relief = 1
| location = [[Baras, Rizal|Baras]], [[Rizal (lalawigan)|Rizal]], [[Pilipinas]]
| coordinates = {{coords|14|36|18|N|121|20|19|E|region:PH|display=inline, title}}
| area = {{convert|2,700|ha|km2}}<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Flores |first1=Dominique Nicole |title=What is the Masungi Georeserve conservation project? |trans-title=Ano ang proyektong pangkonserbasyon na Heoreserbang Masungi? |url=https://www.philstar.com/headlines/climate-and-environment/2025/02/20/2422954/what-masungi-georeserve-conservation-project |access-date=Marso 10, 2025 |work=[[The Philippine Star]] |date=Pebrero 20, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309164943/https://www.philstar.com/headlines/climate-and-environment/2025/02/20/2422954/what-masungi-georeserve-conservation-project |url-status=live |archive-date=Marso 9, 2025}}</ref>
| established =1996
| elevation = {{convert|2,100|ft|m|abbr=on}}
| visitation_num =
| visitation_year =December 2015
| operator = Masungi Georeserve Foundation
| child =
| module =
| website = [https://masungigeoreserve.com Masungi Georeserve]
}}
Ang '''Heoreserbang Masungi''' ay isang lugar ng konserbasyon sa Pilipinas na nasa ibabaw ng isang pormasyon ng batong-apog na ''karst'' sa katimugang bahagi ng Bulubunduking [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]] sa [[Baras, Rizal|Baras]], [[Rizal]]. Nakasentro ito sa mga pormasyong heolohikal ng Batong Masungi na nasa taas na {{Convert|640|m|ft}}.<ref>{{Cite web |title=Masungit Rock, Province of Rizal, Calabarzon |url=http://www.masungigeoreserve.com |access-date=Enero 10, 2017 |publisher=Geonamebase.com|language=en|trans-title=Batong Masungit, Lalawigan ng Rizal, Calabarzon}}</ref> Noong 1993, iminungkahing ideklara ang Batong Masungi at ang mga karatig-pook nito bilang isang "istriktong reserbang pangkalikasan " at isang "santuwaryo ng maiilap na hayop". Mula noon, naging tanyag itong destinasyon para sa mga paglalakad at mga isang-araw na pamamasyal mula sa [[Kalakhang Maynila]], at nagsimulang paunlarin upang makamit ang katayuang heoparke.<ref name="Philstar" />
== Paglalarawan ==
[[Talaksan:The Masungi Georeserve.jpg|alt=discovery trail of Masungi Georeserve|thumb|Bahagi ng landas ng pagtuklas ng Heoreserbang Masungi na may mga pormasyon ng batong-apog na karst at mga bahaging may lubid.]]
[[Talaksan:Duyan (Giant Hammock) at Masungi Georeserve.jpg|alt=Duyan (Giant Hammock) at Masungi Georeserve|thumb|Ang duyan sa Heoreserbang Masungi]]
Matatagpuan ang Heoreserbang Masungi sa Kilometer 47, [[Lansangang-bayang Marilaque]], [[Baras, Rizal]], [[Pilipinas]]. Natatangi ito sa masusungit nitong mga tuktok ng batong-apog na ''karst'', matatarik na dalisdis, at nakapaligid na luntiang kagubatan sa bundok. Naglalaman ito ng ilang yungib, kabilang ang Yungíb ni Ruben, na may mga pormasyon ng estalaktita at estalagmita, gayundin ng isang gawang-taong puwente.<ref name="rappler">{{cite web|url=https://www.rappler.com/life-and-style/travel/127172-masungi-georeserve-rizal-guide-tips/ |title=A first-timer's guide to Masungi Georeserve, where adventure awaits |work=[[Rappler]] |author=Reyes, Nicole |date=Marso 27, 2016 |access-date=Enero 10, 2017|language=en|trans-title=Isang pambaguhang gabay sa Heoreserbang Masungi, kung saan naghihintay ang abentura}}</ref>
Ang isang tanyag na atraksiyon sa parke ay ang Sapot, isang platapormang metal na may mga hagdang gawa sa kahoy na nagpapahintulot sa mga bisita na maglakad sa nakabiting lambat sa ibabaw ng karst at masilayan ang 360-digring tanawin ng [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]] at [[Laguna de Bay]].<ref name="rappler" /> Ang pinakamataas na tuktok ng parke, ang Tatay, ay mayroon ding platapormang pantanaw sa tuktok nito. Pinagdurugtong ang mga pormasyong batong-apog ng mga tulay na nakabitin, mga kursong lubid, at mga eco-trail na binuo ng Masungi Georeserve Foundation, Inc. (MGFI), isang [[samahang hindi pangkalakalan]] na itinatag ng inhinyerong sibil na si Ben Dumaliang at siyang namamahala sa parke. Kasangkot din sa pagpapaunlad ng mga ito ang Blue Star Development, ang pangkalahatang kontratista ng parke na pagmamay-ari rin ni Dumaliang.<ref name="inq">{{cite news |author=Evangelista, Cake |date=Nobyembre 27, 2016 |title=Exploring Rizal's Masungi Georeserve |url=http://lifestyle.inquirer.net/245409/exploring-rizals-masungi-georeserve/ |access-date=Enero 10, 2017 |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]]|language=en|trans-title=Paggalugad sa Heoreserbang Masungi sa Rizal}}</ref><ref name="DENR takeover">{{cite news |last1=Jordan |first1=Giselle |last2=Sy Cua |first2=Eric John |title=DENR takes over Rizal georeserve |url=https://www.manilatimes.net/2025/03/08/news/denr-takes-over-rizal-georeserve/2069407 |access-date=Marso 9, 2025 |work=[[The Manila Times]] |date=Marso 8, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309102433/https://www.manilatimes.net/2025/03/08/news/denr-takes-over-rizal-georeserve/2069407 |url-status=live |archive-date=Marso 9, 2025|language=en|trans-title=DENR, pinamahalaan na ang heoreserba sa Rizal}}</ref> Sa isa sa mga tulay na nakabitin, makikita ang isang kahoy na silungang kahawig ng isang kableng bagon na tinatawag na Patak, na nagsisilbing pahingahan para sa mga bisita. Ang Duyan, isang higanteng duyan ng lubid na umaabot sa ilang daang talampakan, ay isa sa mga pinakanalilitratuhang kursong lubid sa Masungi.<ref name="rappler" />
=== Biyolohiya at ekolohiya ===
Ang Masungi ay tahanan ng humigit-kumulang 400 espesye ng halaman at hayop, kabilang ang mga ibon, insekto, bu-ot, [[bayawak]], ahas, unggoy, at [[musang]].<ref name="inq" /><ref name="cry">{{cite web |last1=Limos |first1=Mario Alvaro |title=The Cry of Masungi: How the Battle Rages for This Piece of Paradise |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/the-cry-of-masungi-georeserve-a00293-20201207-lfrm |website=Esquire Philippines |publisher=Summit Media |date=Disyembre 7, 2020 |access-date=Enero 15, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207154015/https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/the-cry-of-masungi-georeserve-a00293-20201207-lfrm |archive-date=Disyembre 7, 2020|language=en|trans-title=Ang Sigaw ng Masungi: Kung Paano Umiigting ang Labanan para sa Pirasong Ito ng Paraiso}}</ref> Mahigit 100,000 katutubong puno ang nakapalibot sa parke, na karamihan ay mga [[punong nara]]. Nagsisilbi rin ang Masungi bilang tirahan ng mga endemikong espesye, kabilang ang higanteng bu-ot ng Hilagang Luzon, lawin-bulik, ''JC's vine'', at [[salinggogon]], na namumulaklak ayon sa panahon.<ref name="MB">{{cite news |last1=Parian |first1=Pancho |title=The women behind Masungi Georeserve |url=https://mb.com.ph/2023/3/25/the-women-behind-masungi-georeserve |access-date=Marso 9, 2025 |work=[[Manila Bulletin]] |date=Marso 25, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309120222/https://mb.com.ph/2023/3/25/the-women-behind-masungi-georeserve |url-status=live |archive-date=Marso 9, 2025|language=en|trans-title=Ang mga kababaihan sa likod ng Heoreserbang Masungi}}</ref><ref>{{cite web |last1=De La Cruz |first1=Christia |title=LOOK: Philippines' Own Version of Sakura Are in Full Bloom Near Manila |url=https://www.spot.ph/things-to-do/the-latest-things-to-do/104158/philippine-cherry-blossoms-salinggogon-at-masungi-in-rizal-a833-20230323 |website=Spot.ph |access-date=Marso 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230512012427/https://www.spot.ph/things-to-do/the-latest-things-to-do/104158/philippine-cherry-blossoms-salinggogon-at-masungi-in-rizal-a833-20230323 |url-status=live |archive-date=Mayo 12, 2023 |date=Marso 23, 2023|language=en|trans-title=TINGNAN: Ang Sariling Bersiyon ng Sakura ng Pilipinas, Namumulaklak nang Husto malapit sa Maynila}}</ref> Ang pitogong Arayat, isang endemikong [[Pitogo (halaman)|pitogo]] sa [[Luzon]], ay tumutubo rin sa Masungi.<ref>{{cite web |last1=De la Cruz |first1=Christa |title=These Prehistoric Plants in the Philippines Are Older Than Dinosaurs |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/cycads-ancient-line-of-seed-plants-grow-in-masungi-georeserve-a833-sa00171-20200709-src-spot |website=Esquire Philippines |publisher=Summit Media |access-date=Enero 15, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115033817/https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/cycads-ancient-line-of-seed-plants-grow-in-masungi-georeserve-a833-sa00171-20200709-src-spot |archive-date=Enero 15, 2021 |date=Hulyo 9, 2020|language=en|trans-title=Ang mga Sinaunang Halamang Ito sa Pilipinas ay Mas Matanda Kaysa sa mga Dinosauro}}</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
e1q91suwablrn26ut9o0izt35rc8p1k
Usapan:Mark Zuckerberg
1
338972
2219629
2218965
2026-08-08T00:50:29Z
~2026-43780-45
165040
Alvin Litana Mirasol
2219629
wikitext
text/x-wiki
== Malawakang pag-iiba ng artikulo ==
Maaari bang may magkansela ng paggawa ng isang user dito sa artikulo ito ay bininiguan ng katibayan ayin sa cookies
h2vj8l9062kdi5a7xes35bqnkag7tg7
2219688
2219629
2026-08-08T04:50:38Z
~2026-43703-09
165050
Kinansela ang pagbabagong 2219629 ni [[Special:Contributions/~2026-43780-45|~2026-43780-45]] ([[User talk:~2026-43780-45|Usapan]])
2219688
wikitext
text/x-wiki
== Malawakang pag-iiba ng artikulo ==
Maaari bang may magkansela ng paggawa ng isang user dito sa artikulong ito? Hindi ko siya mapatnugutan, salamat. [[Tagagamit:JENSwilleat|JENSwilleat]] ([[Usapang tagagamit:JENSwilleat|kausapin]]) 06:37, 4 Agosto 2026 (UTC)
amt9mu7pgo35punltrh1gjn49xywjhq
Usapan:Pagpupugay sa mga patay
1
339003
2219648
2219435
2026-08-08T02:58:08Z
Jojit fb
38
/* Overlap */
2219648
wikitext
text/x-wiki
== Overlap ==
{{ping|ZamboniZoomer|jojit fb}} To what extent is this article separate from [[:Pag-anito]]? [[Tagagamit:Glennznl|Glennznl]] ([[Usapang tagagamit:Glennznl|kausapin]]) 15:46, 6 Agosto 2026 (UTC)
:{{ping|ZamboniZoomer|Glennznl}} ''I think they are separate.'' [[Pag-anito]] ''is more of a Philippine term. So, this article (''[[Pagpupugay sa mga patay]]'') should focus on the general concept of veneration of the dead, including'' pag-anito''. Actually, the title of this article should probably be named'' Pag-aanito. ''Looking at the ''Pag-anito'' article, it should remove content that is not related to the Philippine perspective. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:58, 8 Agosto 2026 (UTC)
6jdzjfnflhauhtvinf96bcoj5f1ouvn
2219649
2219648
2026-08-08T02:58:59Z
Jojit fb
38
/* Overlap */
2219649
wikitext
text/x-wiki
== Overlap ==
{{ping|ZamboniZoomer|jojit fb}} To what extent is this article separate from [[:Pag-anito]]? [[Tagagamit:Glennznl|Glennznl]] ([[Usapang tagagamit:Glennznl|kausapin]]) 15:46, 6 Agosto 2026 (UTC)
:{{ping|ZamboniZoomer|Glennznl}} ''I think they are separate.'' [[Pag-anito]] ''is more of a Philippine term. So, this article (''[[Pagpupugay sa mga patay]]'') should focus on the general concept of veneration of the dead, including'' pag-anito''. Actually, the title of the other article should probably be named'' Pag-aanito. ''Looking at the ''Pag-anito'' article, it should remove content that is not related to the Philippine perspective. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:58, 8 Agosto 2026 (UTC)
lhgmf3hbn0fsrntnvtity3wf4bsig6b
Messier 31
0
339011
2219579
2026-08-07T13:11:12Z
Lolbet101
163542
Ikinakarga sa [[Galaksiyang Andromeda]]
2219579
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Galaksiyang Andromeda]]
5n5r83i3yfvvvmckth3yxwfjpui7e60
Taon ng liwanag
0
339012
2219580
2026-08-07T13:16:09Z
Lolbet101
163542
Ikinakarga sa [[Sinag-taon]]
2219580
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Sinag-taon]]
38huc3wll23wen3ibcitchfsvshx7b8
Milya
0
339013
2219581
2026-08-07T15:07:01Z
Lolbet101
163542
Bagong artikulo tungkol sa milya. Paalala: Binabawi ko ang artikulong ito matapos itong mabura dahil wala itong laman. (New article about mile. Note: I'm recovering this article after it was deleted because of nothing in it.)
2219581
wikitext
text/x-wiki
Ang milya (Ingles: ''mile''; simbolo: mi) ay isang yunit ng haba. Ang isang karaniwang milya ay katumbas ng 5,280 [[Talampakan (yunit)|talampakan]], 1,760 [[yarda]], o humigit-kumulang 1.609 [[kilometro]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Mile |url=https://www.britannica.com/science/mile |access-date=2026-08-07 |website=Britannica |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Milya |url=https://diksiyonaryo.ph/search/milya |access-date=2026-08-07 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> Ang salitang "''mile''" ay nagmula sa lumang pariralang Latin na ''mille passus'', na nangangahulugang isang libong hakbang (''one thousand paces'').<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |date= |title=Mille passus |url=https://www.britannica.com/science/mille-passus |access-date=2026-08-07 |website=Britannica |language=en}}</ref>
Mayroong iba't ibang uri ng milya depende sa konteksto. Narito ang ilang mga uri ng milya:
* Milyang Statute - ang pinakakaraniwang uri ng milya (katumbas ng 5,280 talampakan).<ref name=":0" />
* Milyang nautikal - ginagamit para sa nabigasyon sa dagat at himpapawid upang isaalang-alang ang kurbada ng [[Daigdig]] (katumbas ng 6,076 talampakan).<ref>{{Cite web |title=Nautical mile |url=https://www.britannica.com/science/nautical-mile |access-date=2026-08-07 |website=Britannica |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palstek |first=Fiete |date=2024-04-04 |title=What is a nautical mile and how is it calculated? |url=https://ek-marineservice.de/en/what-is-a-nautical-mile-and-how-is-it-calculated/ |access-date=2026-08-07 |website=EK Marine Service |language=en-US}}</ref>
* Milyang romano (mille passus) - sinusukat bilang 1,000 hakbang ng isang lehiyong Romano (mga 4,860 talampakan).<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |date=2026-06-29 |title=Roman mile |url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/roman-mile |access-date=2026-08-07 |website=Collins English Dictionary |language=en}}</ref>
* Milyang eskandinabya (mil) - sa [[Noruwega]] at [[Sweden|Suwesya]] lamang karaniwang ginagamit kapag naglalarawan ng mga distansya ng paglalakad o sasakyan (6.2 milya o 32,808 talampakan).<ref>{{Cite web |title=Meaning of SCANDINAVIAN MILE and related words |url=https://onelook.com/?loc=olthes1&w=Scandinavian%20mile |access-date=2026-08-07 |website=OneLook |language=en}}</ref>
* Milyang heograpikal - natutukoy sa pamamagitan ng 1 minutong arko sa kahabaan ng [[ekwador]] ng Daigdig. (6,087 talampakan).<ref>{{Cite web |title=GEOGRAPHICAL MILE Definition & Meaning {{!}} Dictionary.com |url=https://www.dictionary.com/browse/geographical-mile |access-date=2026-08-07 |website=www.dictionary.com |language=en}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Kasukatan]]
* [[Panukat]]
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{Agham-stub}}
[[Kategorya:Haba]]
0xj71qwyjea7ycubg8wgx2o8exe1hu0
Salinggogon
0
339014
2219585
2026-08-07T15:57:49Z
LknFenix
125962
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1339248040|Cratoxylum formosum]]"
2219585
wikitext
text/x-wiki
{{Speciesbox|image=Kemutun Cratoxylum formosum close up.jpg|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name="iucn">{{cite iucn |author=Oldfield, S. |year=2024 |title=''Cratoxylum formosum'' |article-number=e.T33354A212030377 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-1.RLTS.T33354A212030377.en}}</ref>|genus=Cratoxylum|species=formosum|authority=([[William Jack (botanist)|Jack]]) [[George Bentham|Benth.]] & [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]] ex [[William Turner Thiselton-Dyer|Dyer]]|synonyms=*''Elodes formosa'' <small>Jack</small>
*''Tridesmis jackii'' <small>[[Édouard Spach|Spach]]</small>
*''Ancistrolobus formosus'' <small>(Jack) [[Heinrich Zollinger|Zoll.]] & [[Alexander Moritzi|Moritzi]]</small>|synonyms_ref=<ref name=POWO/>}}
Ang '''salinggogon''' ('''''Cratoxylum formosum''''') ay isang uri ng [[halamang namumulaklak]] sa pamilyang Hypericaceae. Sa produksiyon ng troso, "'''mampat'''" ang pangalan nito sa kalakalan.<ref name="The Wood Explorer database">{{Cite web |title='Mampat' entry in the Wood Explorer database |url=http://www.thewoodexplorer.com/maindata/we347.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006051059/http://www.thewoodexplorer.com/maindata/we347.html |archive-date=6 October 2011 |access-date=23 June 2011 |publisher=The Wood Explorer database}}</ref> Umaabot sa {{Convert|35|m}} ang taas ng mga puno, bagama't bihira silang lumaki nang sapat para sa pagtotroso.<ref name="The Wood Explorer database" />
[[Kategorya:Yerba]]
lx0w0zh2h8dbkdcd3s8k6zvgyfxitoz
2219593
2219585
2026-08-07T16:13:58Z
LknFenix
125962
+ Distribusyon at tirahan
2219593
wikitext
text/x-wiki
{{Speciesbox|image=Kemutun Cratoxylum formosum close up.jpg|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name="iucn">{{cite iucn |author=Oldfield, S. |year=2024 |title=''Cratoxylum formosum'' |article-number=e.T33354A212030377 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-1.RLTS.T33354A212030377.en}}</ref>|genus=Cratoxylum|species=formosum|authority=([[William Jack (botanist)|Jack]]) [[George Bentham|Benth.]] & [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]] ex [[William Turner Thiselton-Dyer|Dyer]]|synonyms=*''Elodes formosa'' <small>Jack</small>
*''Tridesmis jackii'' <small>[[Édouard Spach|Spach]]</small>
*''Ancistrolobus formosus'' <small>(Jack) [[Heinrich Zollinger|Zoll.]] & [[Alexander Moritzi|Moritzi]]</small>|synonyms_ref=<ref name=POWO/>}}
Ang '''salinggogon''' ('''''Cratoxylum formosum''''') ay isang uri ng [[halamang namumulaklak]] sa pamilyang Hypericaceae. Sa produksiyon ng troso, "'''mampat'''" ang pangalan nito sa kalakalan.<ref name="The Wood Explorer database">{{Cite web |title='Mampat' entry in the Wood Explorer database |url=http://www.thewoodexplorer.com/maindata/we347.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006051059/http://www.thewoodexplorer.com/maindata/we347.html |archive-date=6 Oktubre 2011 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=The Wood Explorer database|language=en|trans-title=Entradang 'Mampat' sa database ng Wood Explorer}}</ref> Umaabot sa {{Convert|35|m}} ang taas ng mga puno, bagama't bihira silang lumaki nang sapat para sa pagtotroso.<ref name="The Wood Explorer database" />
== Distribusyon at tirahan ==
Ang salinggogon ay isang tropikal na halaman na matatagpuan sa [[Kapuluang Andaman]], [[Brunei]], [[Myanmar]], [[Kambodya]], [[Tsina]], [[Indonesya]], [[Laos]], [[Malasya]], [[Pilipinas]], [[Singapura]], [[Taylandiya]], at [[Biyetnam]].<ref name="POWO">{{Cite POWO|id=433057-1|title=''Cratoxylum formosum'' {{small|(Jack) Benth. & Hook.f. ''ex'' Dyer}}|access-date=13 Oktubre 2024}}</ref> Namumulaklak ang mga puno sa panahon ng tagtuyot sa mga pana-panahong tropikal na klima. Tumutubo ang mga ito sa mga pangunahin at pangalawang kagubatan sa mga altitud na 0 hanggang 600 metro, bagaman maaari silang matagpuan hanggang 1,200 metro ang elebasyon, sa mga dalisdis, pampang ng ilog, at mga latian na may mga lupang mabuhangin hanggang maluwad.<ref name="Robson, N 1974" />
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Yerba]]
455urieur6s7jvwq6fe6l55eku07ev0
2219594
2219593
2026-08-07T16:24:24Z
LknFenix
125962
+ Taksonomiya
2219594
wikitext
text/x-wiki
{{Speciesbox|image=Kemutun Cratoxylum formosum close up.jpg|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name="iucn">{{cite iucn |author=Oldfield, S. |year=2024 |title=''Cratoxylum formosum'' |article-number=e.T33354A212030377 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-1.RLTS.T33354A212030377.en}}</ref>|genus=Cratoxylum|species=formosum|authority=([[William Jack (botanist)|Jack]]) [[George Bentham|Benth.]] & [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]] ex [[William Turner Thiselton-Dyer|Dyer]]|synonyms=*''Elodes formosa'' <small>Jack</small>
*''Tridesmis jackii'' <small>[[Édouard Spach|Spach]]</small>
*''Ancistrolobus formosus'' <small>(Jack) [[Heinrich Zollinger|Zoll.]] & [[Alexander Moritzi|Moritzi]]</small>|synonyms_ref=<ref name=POWO/>}}
Ang '''salinggogon''' ('''''Cratoxylum formosum''''') ay isang uri ng [[halamang namumulaklak]] sa pamilyang Hypericaceae. Sa produksiyon ng troso, "'''mampat'''" ang pangalan nito sa kalakalan.<ref name="The Wood Explorer database">{{Cite web |title='Mampat' entry in the Wood Explorer database |url=http://www.thewoodexplorer.com/maindata/we347.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006051059/http://www.thewoodexplorer.com/maindata/we347.html |archive-date=6 Oktubre 2011 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=The Wood Explorer database|language=en|trans-title=Entradang 'Mampat' sa database ng Wood Explorer}}</ref> Umaabot sa {{Convert|35|m}} ang taas ng mga puno, bagama't bihira silang lumaki nang sapat para sa pagtotroso.<ref name="The Wood Explorer database" />
== Taksonomiya ==
Dating inilagay ang espesye sa henerong ''Elodes'', na hindi na kinikilala, sa ilalim ng pangalang ''Elodes formosa''.<ref name="iucn" /> Nagtatala ang ''Catalogue of Life'' ng dalawang subespesye: ''C. formosum'' subsp. ''formosum'' at ''C. formosum'' subsp. ''pruniflorum'' {{Au|(Kurz) Gogelein}}. Nagkakaiba ang dalawang ito dahil ang pangunahing subespesye ay ganap na walang balahibo, may mga dahong eliptiko hanggang biluhaba, na bihirang maging lanseolado, at may pang-ugnay na antera na hindi glandular.<ref name="Robson, N 1974">Robson, N. 1974. Hypericaceae. Flora Malesiana series 1, 8: 1-29{{full citation needed|date=November 2024}}</ref>
== Distribusyon at tirahan ==
Ang salinggogon ay isang tropikal na halaman na matatagpuan sa [[Kapuluang Andaman]], [[Brunei]], [[Myanmar]], [[Kambodya]], [[Tsina]], [[Indonesya]], [[Laos]], [[Malasya]], [[Pilipinas]], [[Singapura]], [[Taylandiya]], at [[Biyetnam]].<ref name="POWO">{{Cite POWO|id=433057-1|title=''Cratoxylum formosum'' {{small|(Jack) Benth. & Hook.f. ''ex'' Dyer}}|access-date=13 Oktubre 2024}}</ref> Namumulaklak ang mga puno sa panahon ng tagtuyot sa mga pana-panahong tropikal na klima. Tumutubo ang mga ito sa mga pangunahin at pangalawang kagubatan sa mga altitud na 0 hanggang 600 metro, bagaman maaari silang matagpuan hanggang 1,200 metro ang elebasyon, sa mga dalisdis, pampang ng ilog, at mga latian na may mga lupang mabuhangin hanggang maluwad.<ref name="Robson, N 1974" />
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Yerba]]
fasskqkzu9fnjgfq6nk6emcu3fxy8in
2219595
2219594
2026-08-07T16:38:37Z
LknFenix
125962
+ Paglalarawan
2219595
wikitext
text/x-wiki
{{Speciesbox|image=Kemutun Cratoxylum formosum close up.jpg|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name="iucn">{{cite iucn |author=Oldfield, S. |year=2024 |title=''Cratoxylum formosum'' |article-number=e.T33354A212030377 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-1.RLTS.T33354A212030377.en}}</ref>|genus=Cratoxylum|species=formosum|authority=([[William Jack (botanist)|Jack]]) [[George Bentham|Benth.]] & [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]] ex [[William Turner Thiselton-Dyer|Dyer]]|synonyms=*''Elodes formosa'' <small>Jack</small>
*''Tridesmis jackii'' <small>[[Édouard Spach|Spach]]</small>
*''Ancistrolobus formosus'' <small>(Jack) [[Heinrich Zollinger|Zoll.]] & [[Alexander Moritzi|Moritzi]]</small>|synonyms_ref=<ref name=POWO/>}}
Ang '''salinggogon''' ('''''Cratoxylum formosum''''') ay isang uri ng [[halamang namumulaklak]] sa pamilyang Hypericaceae. Sa produksiyon ng troso, "'''mampat'''" ang pangalan nito sa kalakalan.<ref name="The Wood Explorer database">{{Cite web |title='Mampat' entry in the Wood Explorer database |url=http://www.thewoodexplorer.com/maindata/we347.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006051059/http://www.thewoodexplorer.com/maindata/we347.html |archive-date=6 Oktubre 2011 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=The Wood Explorer database|language=en|trans-title=Entradang 'Mampat' sa database ng Wood Explorer}}</ref> Umaabot sa {{Convert|35|m}} ang taas ng mga puno, bagama't bihira silang lumaki nang sapat para sa pagtotroso.<ref name="The Wood Explorer database" />
== Paglalarawan ==
Ang mga dahon ay may habang {{convert|5|–|9|cm}} at nakaayos sa tangkay nang magkakapatong. Ang mga ito ay hugis-eliptiko, glabro (walang balahibo), at may teksturang parang papel. Ang mga kumpol ng bulaklak (mga infloresensiya) ay mga sima na kahawig ng maiikling rasimos. Ang mga bulaklak ay puti o kulay rosas, na may mga sepal na may habang katumbas ng isang-kapat ng haba ng mga talulot; ang mga talulot ay may bilugang saligan.<ref>{{Cite book |last=Hooker |first=J.D. |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/354168 |title=The Flora of British India |publisher=Missouri Botanical Garden |year=1875 |volume=1 |page=258|language=en|trans-title=Ang Sanghalamanan ng Britanikong Indiya}}</ref>
== Taksonomiya ==
Dating inilagay ang espesye sa henerong ''Elodes'', na hindi na kinikilala, sa ilalim ng pangalang ''Elodes formosa''.<ref name="iucn" /> Nagtatala ang ''Catalogue of Life'' ng dalawang subespesye: ''C. formosum'' subsp. ''formosum'' at ''C. formosum'' subsp. ''pruniflorum'' {{Au|(Kurz) Gogelein}}. Nagkakaiba ang dalawang ito dahil ang pangunahing subespesye ay ganap na walang balahibo, may mga dahong eliptiko hanggang biluhaba, na bihirang maging lanseolado, at may pang-ugnay na antera na hindi glandular.<ref name="Robson, N 1974">Robson, N. 1974. Hypericaceae. Flora Malesiana series 1, 8: 1-29{{full citation needed|date=November 2024}}</ref>
== Distribusyon at tirahan ==
Ang salinggogon ay isang tropikal na halaman na matatagpuan sa [[Kapuluang Andaman]], [[Brunei]], [[Myanmar]], [[Kambodya]], [[Tsina]], [[Indonesya]], [[Laos]], [[Malasya]], [[Pilipinas]], [[Singapura]], [[Taylandiya]], at [[Biyetnam]].<ref name="POWO">{{Cite POWO|id=433057-1|title=''Cratoxylum formosum'' {{small|(Jack) Benth. & Hook.f. ''ex'' Dyer}}|access-date=13 Oktubre 2024}}</ref> Namumulaklak ang mga puno sa panahon ng tagtuyot sa mga pana-panahong tropikal na klima. Tumutubo ang mga ito sa mga pangunahin at pangalawang kagubatan sa mga altitud na 0 hanggang 600 metro, bagaman maaari silang matagpuan hanggang 1,200 metro ang elebasyon, sa mga dalisdis, pampang ng ilog, at mga latian na may mga lupang mabuhangin hanggang maluwad.<ref name="Robson, N 1974" />
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Yerba]]
2n1glfzgkom8ff5qy5htixnmmjppk9p
2219596
2219595
2026-08-07T16:40:22Z
LknFenix
125962
+ Galeriya
2219596
wikitext
text/x-wiki
{{Speciesbox|image=Kemutun Cratoxylum formosum close up.jpg|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name="iucn">{{cite iucn |author=Oldfield, S. |year=2024 |title=''Cratoxylum formosum'' |article-number=e.T33354A212030377 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-1.RLTS.T33354A212030377.en}}</ref>|genus=Cratoxylum|species=formosum|authority=([[William Jack (botanist)|Jack]]) [[George Bentham|Benth.]] & [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]] ex [[William Turner Thiselton-Dyer|Dyer]]|synonyms=*''Elodes formosa'' <small>Jack</small>
*''Tridesmis jackii'' <small>[[Édouard Spach|Spach]]</small>
*''Ancistrolobus formosus'' <small>(Jack) [[Heinrich Zollinger|Zoll.]] & [[Alexander Moritzi|Moritzi]]</small>|synonyms_ref=<ref name=POWO/>}}
Ang '''salinggogon''' ('''''Cratoxylum formosum''''') ay isang uri ng [[halamang namumulaklak]] sa pamilyang Hypericaceae. Sa produksiyon ng troso, "'''mampat'''" ang pangalan nito sa kalakalan.<ref name="The Wood Explorer database">{{Cite web |title='Mampat' entry in the Wood Explorer database |url=http://www.thewoodexplorer.com/maindata/we347.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006051059/http://www.thewoodexplorer.com/maindata/we347.html |archive-date=6 Oktubre 2011 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=The Wood Explorer database|language=en|trans-title=Entradang 'Mampat' sa database ng Wood Explorer}}</ref> Umaabot sa {{Convert|35|m}} ang taas ng mga puno, bagama't bihira silang lumaki nang sapat para sa pagtotroso.<ref name="The Wood Explorer database" />
== Paglalarawan ==
Ang mga dahon ay may habang {{convert|5|–|9|cm}} at nakaayos sa tangkay nang magkakapatong. Ang mga ito ay hugis-eliptiko, glabro (walang balahibo), at may teksturang parang papel. Ang mga kumpol ng bulaklak (mga infloresensiya) ay mga sima na kahawig ng maiikling rasimos. Ang mga bulaklak ay puti o kulay rosas, na may mga sepal na may habang katumbas ng isang-kapat ng haba ng mga talulot; ang mga talulot ay may bilugang saligan.<ref>{{Cite book |last=Hooker |first=J.D. |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/354168 |title=The Flora of British India |publisher=Missouri Botanical Garden |year=1875 |volume=1 |page=258|language=en|trans-title=Ang Sanghalamanan ng Britanikong Indiya}}</ref>
== Taksonomiya ==
Dating inilagay ang espesye sa henerong ''Elodes'', na hindi na kinikilala, sa ilalim ng pangalang ''Elodes formosa''.<ref name="iucn" /> Nagtatala ang ''Catalogue of Life'' ng dalawang subespesye: ''C. formosum'' subsp. ''formosum'' at ''C. formosum'' subsp. ''pruniflorum'' {{Au|(Kurz) Gogelein}}. Nagkakaiba ang dalawang ito dahil ang pangunahing subespesye ay ganap na walang balahibo, may mga dahong eliptiko hanggang biluhaba, na bihirang maging lanseolado, at may pang-ugnay na antera na hindi glandular.<ref name="Robson, N 1974">Robson, N. 1974. Hypericaceae. Flora Malesiana series 1, 8: 1-29{{full citation needed|date=November 2024}}</ref>
== Distribusyon at tirahan ==
Ang salinggogon ay isang tropikal na halaman na matatagpuan sa [[Kapuluang Andaman]], [[Brunei]], [[Myanmar]], [[Kambodya]], [[Tsina]], [[Indonesya]], [[Laos]], [[Malasya]], [[Pilipinas]], [[Singapura]], [[Taylandiya]], at [[Biyetnam]].<ref name="POWO">{{Cite POWO|id=433057-1|title=''Cratoxylum formosum'' {{small|(Jack) Benth. & Hook.f. ''ex'' Dyer}}|access-date=13 Oktubre 2024}}</ref> Namumulaklak ang mga puno sa panahon ng tagtuyot sa mga pana-panahong tropikal na klima. Tumutubo ang mga ito sa mga pangunahin at pangalawang kagubatan sa mga altitud na 0 hanggang 600 metro, bagaman maaari silang matagpuan hanggang 1,200 metro ang elebasyon, sa mga dalisdis, pampang ng ilog, at mga latian na may mga lupang mabuhangin hanggang maluwad.<ref name="Robson, N 1974" />
== Galeriya ==
<gallery class="center" widths="200" heights="200">
Talaksan:Kemutun Cratoxylum formosum.jpg|Namumulaklak na salinggogon
Talaksan:Cratoxylum formosum fruits Laos.jpg|Prutas
Talaksan:Cratoxylum formosum2.jpg|Pagguhit ng espesye (1880 hanggang 1883)
</gallery>
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Yerba]]
8tl2x5te4ru8nrq161k5iualufz6ga7
Usapan:Salinggogon
1
339015
2219586
2026-08-07T15:58:24Z
LknFenix
125962
+ isinalinwikang pahina
2219586
wikitext
text/x-wiki
{{Isinalinwikang pahina|en|Cratoxylum formosum}}
1cz4cpi8qqsi3lgk7ikdhsl9dgbko4q
Padron:Taxonomy/Cratoxylum
10
339016
2219588
2026-08-07T16:00:20Z
LknFenix
125962
Isinalin mula sa [[:en:Template:Taxonomy/Cratoxylum]]
2219588
wikitext
text/x-wiki
{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=genus
|link=Cratoxylum
|parent=Cratoxyleae
|refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags -->
}}
e9qwokpshugc6jhh1bhbtr3hx8qhi8b
Padron:Taxonomy/Cratoxyleae
10
339017
2219589
2026-08-07T16:01:54Z
LknFenix
125962
Isinalin mula sa [[:en:Template:Taxonomy/Cratoxyleae]]
2219589
wikitext
text/x-wiki
{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=tribus
|link=Cratoxyleae
|parent=Hypericaceae
|refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags -->
}}
es1wly98hdgrt6a4olg22a4mrq5x80v
Padron:Taxonomy/Hypericaceae
10
339018
2219590
2026-08-07T16:04:00Z
LknFenix
125962
Isinalin mula sa [[:en:Template:Taxonomy/Hypericaceae]]
2219590
wikitext
text/x-wiki
{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=familia
|link=Hypericaceae
|parent=Malpighiales
|refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}}
}}
ti1q21z685i38980dgyceya111d9kbd
Cratoxylum formosum
0
339019
2219591
2026-08-07T16:06:32Z
LknFenix
125962
Ikinakarga sa [[Salinggogon]]
2219591
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Salinggogon]]
ptfxvytber1anlbq6g8f75wvamasxai
Mampat
0
339020
2219592
2026-08-07T16:06:57Z
LknFenix
125962
Ikinakarga sa [[Salinggogon]]
2219592
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Salinggogon]]
ptfxvytber1anlbq6g8f75wvamasxai
Pagpapakete
0
339021
2219597
2026-08-07T17:07:59Z
LknFenix
125962
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1363268075|Packaging]]"
2219597
wikitext
text/x-wiki
'''Ang pagpapakete''' o '''pagbabalot''' ay ang [[agham]], [[sining]], at [[teknolohiya]] ng paglalagay ng mga produkto sa mga pakete o ng pagprotekta sa mga ito para sa pamamahagi, pag-iimbak, pagbebenta, at paggamit. Tumutukoy rin ang pagpapakete sa proseso ng pagdidisenyo, pagsusuri, at paggawa ng mga pakete. Maaaring ilarawan ang pagpapakete bilang isang koordinadong sistema ng paghahanda ng mga kalakal para sa transportasyon, pagbobodega, [[lohistika]], pagbebenta, at pangwakas na paggamit. Ang mga pakete ay naglalaman, nagpoprotekta, nagpapanatili, naghahatid, nagbibigay ng impormasyon, at nagsisilbing kasangkapan sa pagbebenta.<ref>Soroka (2002) ''Fundamentals of Packaging Technology'', Institute of Packaging Professionals {{ISBN|1-930268-25-4}}</ref><ref>{{Cite book |last=Brennan |first=James G. |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/3527607579.ch9 |title=Food Processing Handbook |last2=Day |first2=Brian P. F. |date=2005 |publisher=[[Wiley (publisher)|Wiley]] |isbn=978-3-527-30719-7 |edition=1 |pages=291–350 |language=en |chapter=Packaging |doi=10.1002/3527607579.ch9}}</ref> Sa maraming bansa, naging mahalagang bahagi na ito ng mga gawain sa pamahalaan, negosyo, mga institusyon, industriya, at maging ng personal na paggamit.
6l2hvzcuddldgsyg02b1xkolzrojugf
2219610
2219597
2026-08-07T18:47:50Z
LknFenix
125962
Pag-aayos sa sanggunian
2219610
wikitext
text/x-wiki
'''Ang pagpapakete''' o '''pagbabalot''' ay ang [[agham]], [[sining]], at [[teknolohiya]] ng paglalagay ng mga produkto sa mga pakete o ng pagprotekta sa mga ito para sa pamamahagi, pag-iimbak, pagbebenta, at paggamit. Tumutukoy rin ang pagpapakete sa proseso ng pagdidisenyo, pagsusuri, at paggawa ng mga pakete. Maaaring ilarawan ang pagpapakete bilang isang koordinadong sistema ng paghahanda ng mga kalakal para sa transportasyon, pagbobodega, [[lohistika]], pagbebenta, at pangwakas na paggamit. Ang mga pakete ay naglalaman, nagpoprotekta, nagpapanatili, naghahatid, nagbibigay ng impormasyon, at nagsisilbing kasangkapan sa pagbebenta.<ref>{{cite book|last=Soroka| year=2002|title=Fundamentals of Packaging Technology|publisher= Institute of Packaging Professionals|ISBN=1-930268-25-4|language=en|trans-title=Mga Pangunahing Kaalaman sa Teknolohiya ng Pagpapakete}}</ref><ref>{{Cite book |last=Brennan |first=James G. |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/3527607579.ch9 |title=Food Processing Handbook |last2=Day |first2=Brian P. F. |date=2005 |publisher=[[Wiley (publisher)|Wiley]] |isbn=978-3-527-30719-7 |edition=1 |pages=291–350 |language=en |chapter=Packaging |doi=10.1002/3527607579.ch9|trans-title=Manwal sa Pagproseso ng Pagkain|trans-chapter=Pagpapakete}}</ref> Sa maraming bansa, naging mahalagang bahagi na ito ng mga gawain sa pamahalaan, negosyo, mga institusyon, industriya, at maging ng personal na paggamit.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
aw02y0n47v5z70475mu14z7mjzd9ct6
2219612
2219610
2026-08-07T19:18:12Z
LknFenix
125962
+ Layunin
2219612
wikitext
text/x-wiki
'''Ang pagpapakete''' o '''pagbabalot''' ay ang [[agham]], [[sining]], at [[teknolohiya]] ng paglalagay ng mga produkto sa mga pakete o ng pagprotekta sa mga ito para sa pamamahagi, pag-iimbak, pagbebenta, at paggamit. Tumutukoy rin ang pagpapakete sa proseso ng pagdidisenyo, pagsusuri, at paggawa ng mga pakete. Maaaring ilarawan ang pagpapakete bilang isang koordinadong sistema ng paghahanda ng mga kalakal para sa transportasyon, pagbobodega, [[lohistika]], pagbebenta, at pangwakas na paggamit. Ang mga pakete ay naglalaman, nagpoprotekta, nagpapanatili, naghahatid, nagbibigay ng impormasyon, at nagsisilbing kasangkapan sa pagbebenta.<ref>{{cite book|last=Soroka| year=2002|title=Fundamentals of Packaging Technology|publisher= Institute of Packaging Professionals|ISBN=1-930268-25-4|language=en|trans-title=Mga Pangunahing Kaalaman sa Teknolohiya ng Pagpapakete}}</ref><ref>{{Cite book |last=Brennan |first=James G. |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/3527607579.ch9 |title=Food Processing Handbook |last2=Day |first2=Brian P. F. |date=2005 |publisher=[[Wiley (publisher)|Wiley]] |isbn=978-3-527-30719-7 |edition=1 |pages=291–350 |language=en |chapter=Packaging |doi=10.1002/3527607579.ch9|trans-title=Manwal sa Pagproseso ng Pagkain|trans-chapter=Pagpapakete}}</ref> Sa maraming bansa, naging mahalagang bahagi na ito ng mga gawain sa pamahalaan, negosyo, mga institusyon, industriya, at maging ng personal na paggamit.
==Layunin==
May ilang layunin ang pagpapakete at paglalagay ng etiketa sa mga pakete:<ref>{{cite conference
| first = L
| last = Bix
|author2=Rifon |author3=Lockhart |author4=de la Fuente
| title = The Packaging Matrix: Linking Package Design Criteria to the Marketing Mix
| publisher = IDS Packaging
| year = 2003
| url =https://www.researchgate.net/publication/282313342
| access-date = 16 Setyembre 2017|trans-title=Ang Matrix ng Pagpapakete: Pag-uugnay ng Pamantayan sa Disenyo ng Pakete sa Marketing Mix|lang=en}}</ref>
* '''Pisikal na proteksiyon''' – Ang mga bagay na nakapaloob sa pakete ay maaaring mangailangan ng proteksiyon laban sa, bukod sa iba pa, mekanikal na pagkabigla, panginginig, paglabas ng kargang elektrostatiko, pagkagalos, kompresyon, [[temperatura]],<ref>{{cite journal |last=Choi |first= Seung-Jin|author2=Burgess |year=2007 |title=Practical mathematical model to predict the performance of insulating packages|journal=Packaging Technology and Science |volume=20 |issue=6 |pages=369–380 |doi=10.1002/pts.762 |s2cid= 136558384|language=en|trans-title=Praktikal na modelong matematiko upang mahulaan ang pagganap ng mga paketeng may insulasyon}}</ref> at iba pa.
* '''Proteksiyon sa pamamagitan ng harang''' – Kadalasang kinakailangan ang harang laban sa [[oksiheno]], singaw ng tubig, sikat ng araw, alikabok, at iba pa. Ang pagtagos ay isang kritikal na salik sa disenyo. Naglalaman ang ilang pakete ng mga pampatuyo o pansipsip ng oksiheno upang makatulong na pahabain ang buhay sa istante. Pinananatili rin ang binagong<ref>{{cite journal |last=Lee |first= Ki-Eun |author2=Kim |author3=An |author4=Lyu |author5=Lee |year=1998 |title=Effectiveness of modified atmosphere packaging in preserving a prepared ready-to-eat food|journal=Packaging Technology and Science|volume=21 |issue=7 |page= 417|doi=10.1002/pts.821 |s2cid= 98181751 |language=en|trans-title=Bisa ng pagpapaketeng may binagong atmospera sa pagpreserba ng inihandang pagkaing maaari nang kainin}}</ref> o kontroladong atmospera sa ilang pakete ng pagkain. Ang pagpapanatiling malinis, sariwa, isterilisado,<ref>{{cite journal |last=Severin |first=J|year=2007 |title=New Methodology for Whole-Package Microbial Challenge Testing for Medical Device Trays|doi=10.1520/JTE100869|journal= Journal of Testing and Evaluation|volume=35|issue=4|article-number=100869}}</ref> at ligtas ng mga nilalaman sa buong itinakdang buhay sa istante ay isang pangunahing tungkulin. Ginagamit din ang isang harang kapag kailangang paghiwalayin ang dalawang materyales bago ang huling paggamit, gaya ng sa mga espesyal na pintura, pandikit, likidong medikal, at iba pa.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
cvl9d0rvg9ufeja3yx220op95jsjs2j
2219632
2219612
2026-08-08T01:03:43Z
LknFenix
125962
+ Layunin
2219632
wikitext
text/x-wiki
'''Ang pagpapakete''' o '''pagbabalot''' ay ang [[agham]], [[sining]], at [[teknolohiya]] ng paglalagay ng mga produkto sa mga pakete o ng pagprotekta sa mga ito para sa pamamahagi, pag-iimbak, pagbebenta, at paggamit. Tumutukoy rin ang pagpapakete sa proseso ng pagdidisenyo, pagsusuri, at paggawa ng mga pakete. Maaaring ilarawan ang pagpapakete bilang isang koordinadong sistema ng paghahanda ng mga kalakal para sa transportasyon, pagbobodega, [[lohistika]], pagbebenta, at pangwakas na paggamit. Ang mga pakete ay naglalaman, nagpoprotekta, nagpapanatili, naghahatid, nagbibigay ng impormasyon, at nagsisilbing kasangkapan sa pagbebenta.<ref>{{cite book|last=Soroka| year=2002|title=Fundamentals of Packaging Technology|publisher= Institute of Packaging Professionals|ISBN=1-930268-25-4|language=en|trans-title=Mga Pangunahing Kaalaman sa Teknolohiya ng Pagpapakete}}</ref><ref>{{Cite book |last=Brennan |first=James G. |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/3527607579.ch9 |title=Food Processing Handbook |last2=Day |first2=Brian P. F. |date=2005 |publisher=[[Wiley (publisher)|Wiley]] |isbn=978-3-527-30719-7 |edition=1 |pages=291–350 |language=en |chapter=Packaging |doi=10.1002/3527607579.ch9|trans-title=Manwal sa Pagproseso ng Pagkain|trans-chapter=Pagpapakete}}</ref> Sa maraming bansa, naging mahalagang bahagi na ito ng mga gawain sa pamahalaan, negosyo, mga institusyon, industriya, at maging ng personal na paggamit.
==Layunin==
May ilang layunin ang pagpapakete at paglalagay ng etiketa sa mga pakete:<ref>{{cite conference
| first = L
| last = Bix
|author2=Rifon |author3=Lockhart |author4=de la Fuente
| title = The Packaging Matrix: Linking Package Design Criteria to the Marketing Mix
| publisher = IDS Packaging
| year = 2003
| url =https://www.researchgate.net/publication/282313342
| access-date = 16 Setyembre 2017|trans-title=Ang Matrix ng Pagpapakete: Pag-uugnay ng Pamantayan sa Disenyo ng Pakete sa Marketing Mix|lang=en}}</ref>
* '''Pisikal na proteksiyon''' – Ang mga bagay na nakapaloob sa pakete ay maaaring mangailangan ng proteksiyon laban sa, bukod sa iba pa, mekanikal na pagkabigla, panginginig, paglabas ng kargang elektrostatiko, pagkagalos, kompresyon, [[temperatura]],<ref>{{cite journal |last=Choi |first= Seung-Jin|author2=Burgess |year=2007 |title=Practical mathematical model to predict the performance of insulating packages|journal=Packaging Technology and Science |volume=20 |issue=6 |pages=369–380 |doi=10.1002/pts.762 |s2cid= 136558384|language=en|trans-title=Praktikal na modelong matematiko upang mahulaan ang pagganap ng mga paketeng may insulasyon}}</ref> at iba pa.
* '''Proteksiyon sa pamamagitan ng harang''' – Kadalasang kinakailangan ang harang laban sa [[oksiheno]], singaw ng tubig, sikat ng araw, alikabok, at iba pa. Ang pagtagos ay isang kritikal na salik sa disenyo. Naglalaman ang ilang pakete ng mga pampatuyo o pansipsip ng oksiheno upang makatulong na pahabain ang buhay sa istante. Pinananatili rin ang binagong<ref>{{cite journal |last=Lee |first= Ki-Eun |author2=Kim |author3=An |author4=Lyu |author5=Lee |year=1998 |title=Effectiveness of modified atmosphere packaging in preserving a prepared ready-to-eat food|journal=Packaging Technology and Science|volume=21 |issue=7 |page= 417|doi=10.1002/pts.821 |s2cid= 98181751 |language=en|trans-title=Bisa ng pagpapaketeng may binagong atmospera sa pagpreserba ng inihandang pagkaing maaari nang kainin}}</ref> o kontroladong atmospera sa ilang pakete ng pagkain. Ang pagpapanatiling malinis, sariwa, isterilisado,<ref>{{cite journal |last=Severin |first=J|year=2007 |title=New Methodology for Whole-Package Microbial Challenge Testing for Medical Device Trays|doi=10.1520/JTE100869|journal= Journal of Testing and Evaluation|volume=35|issue=4|article-number=100869}}</ref> at ligtas ng mga nilalaman sa buong itinakdang buhay sa istante ay isang pangunahing tungkulin. Ginagamit din ang isang harang kapag kailangang paghiwalayin ang dalawang materyales bago ang huling paggamit, gaya ng sa mga espesyal na pintura, pandikit, likidong medikal, at iba pa.
* '''Paglalaman o pagtitipon''' – Kailangang mailagay sa mga lalagyan ang mga likido at pulbos para sa pagpapadala at pagbebenta. Karaniwang pinagsasama-sama ang maliliit na bagay sa iisang pakete upang maging mas episyente ang pag-iimbak at pagbebenta. Halimbawa, ang isang kahon na naglalaman ng 1,000 holen ay nangangailangan ng mas kaunting pisikal na paghawak kaysa sa 1,000 magkakahiwalay na holen. Ang mga likido, pulbos, at mga butil-butil na materyal ay nangangailangan ng mga lalagyan.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
avsggkqrtidj251sab2bl64g2n534ha
2219647
2219632
2026-08-08T02:50:42Z
LknFenix
125962
+ Layunin
2219647
wikitext
text/x-wiki
'''Ang pagpapakete''' o '''pagbabalot''' ay ang [[agham]], [[sining]], at [[teknolohiya]] ng paglalagay ng mga produkto sa mga pakete o ng pagprotekta sa mga ito para sa pamamahagi, pag-iimbak, pagbebenta, at paggamit. Tumutukoy rin ang pagpapakete sa proseso ng pagdidisenyo, pagsusuri, at paggawa ng mga pakete. Maaaring ilarawan ang pagpapakete bilang isang koordinadong sistema ng paghahanda ng mga kalakal para sa transportasyon, pagbobodega, [[lohistika]], pagbebenta, at pangwakas na paggamit. Ang mga pakete ay naglalaman, nagpoprotekta, nagpapanatili, naghahatid, nagbibigay ng impormasyon, at nagsisilbing kasangkapan sa pagbebenta.<ref>{{cite book|last=Soroka| year=2002|title=Fundamentals of Packaging Technology|publisher= Institute of Packaging Professionals|ISBN=1-930268-25-4|language=en|trans-title=Mga Pangunahing Kaalaman sa Teknolohiya ng Pagpapakete}}</ref><ref>{{Cite book |last=Brennan |first=James G. |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/3527607579.ch9 |title=Food Processing Handbook |last2=Day |first2=Brian P. F. |date=2005 |publisher=[[Wiley (publisher)|Wiley]] |isbn=978-3-527-30719-7 |edition=1 |pages=291–350 |language=en |chapter=Packaging |doi=10.1002/3527607579.ch9|trans-title=Manwal sa Pagproseso ng Pagkain|trans-chapter=Pagpapakete}}</ref> Sa maraming bansa, naging mahalagang bahagi na ito ng mga gawain sa pamahalaan, negosyo, mga institusyon, industriya, at maging ng personal na paggamit.
==Layunin==
May ilang layunin ang pagpapakete at paglalagay ng etiketa sa mga pakete:<ref>{{cite conference
| first = L
| last = Bix
|author2=Rifon |author3=Lockhart |author4=de la Fuente
| title = The Packaging Matrix: Linking Package Design Criteria to the Marketing Mix
| publisher = IDS Packaging
| year = 2003
| url =https://www.researchgate.net/publication/282313342
| access-date = 16 Setyembre 2017|trans-title=Ang Matrix ng Pagpapakete: Pag-uugnay ng Pamantayan sa Disenyo ng Pakete sa Marketing Mix|lang=en}}</ref>
* '''Pisikal na proteksiyon''' – Ang mga bagay na nakapaloob sa pakete ay maaaring mangailangan ng proteksiyon laban sa, bukod sa iba pa, mekanikal na pagkabigla, panginginig, paglabas ng kargang elektrostatiko, pagkagalos, kompresyon, [[temperatura]],<ref>{{cite journal |last=Choi |first= Seung-Jin|author2=Burgess |year=2007 |title=Practical mathematical model to predict the performance of insulating packages|journal=Packaging Technology and Science |volume=20 |issue=6 |pages=369–380 |doi=10.1002/pts.762 |s2cid= 136558384|language=en|trans-title=Praktikal na modelong matematiko upang mahulaan ang pagganap ng mga paketeng may insulasyon}}</ref> at iba pa.
* '''Proteksiyon sa pamamagitan ng harang''' – Kadalasang kinakailangan ang harang laban sa [[oksiheno]], singaw ng tubig, sikat ng araw, alikabok, at iba pa. Ang pagtagos ay isang kritikal na salik sa disenyo. Naglalaman ang ilang pakete ng mga pampatuyo o pansipsip ng oksiheno upang makatulong na pahabain ang buhay sa istante. Pinananatili rin ang binagong<ref>{{cite journal |last=Lee |first= Ki-Eun |author2=Kim |author3=An |author4=Lyu |author5=Lee |year=1998 |title=Effectiveness of modified atmosphere packaging in preserving a prepared ready-to-eat food|journal=Packaging Technology and Science|volume=21 |issue=7 |page= 417|doi=10.1002/pts.821 |s2cid= 98181751 |language=en|trans-title=Bisa ng pagpapaketeng may binagong atmospera sa pagpreserba ng inihandang pagkaing maaari nang kainin}}</ref> o kontroladong atmospera sa ilang pakete ng pagkain. Ang pagpapanatiling malinis, sariwa, isterilisado,<ref>{{cite journal |last=Severin |first=J|year=2007 |title=New Methodology for Whole-Package Microbial Challenge Testing for Medical Device Trays|doi=10.1520/JTE100869|journal= Journal of Testing and Evaluation|volume=35|issue=4|article-number=100869}}</ref> at ligtas ng mga nilalaman sa buong itinakdang buhay sa istante ay isang pangunahing tungkulin. Ginagamit din ang isang harang kapag kailangang paghiwalayin ang dalawang materyales bago ang huling paggamit, gaya ng sa mga espesyal na pintura, pandikit, likidong medikal, at iba pa.
* '''Paglalaman o pagtitipon''' – Kailangang mailagay sa mga lalagyan ang mga likido at pulbos para sa pagpapadala at pagbebenta. Karaniwang pinagsasama-sama ang maliliit na bagay sa iisang pakete upang maging mas episyente ang pag-iimbak at pagbebenta. Halimbawa, ang isang kahon na naglalaman ng 1,000 holen ay nangangailangan ng mas kaunting pisikal na paghawak kaysa sa 1,000 magkakahiwalay na holen. Ang mga likido, pulbos, at mga butil-butil na materyal ay nangangailangan ng mga lalagyan.
* '''Pagbibigay ng impormasyon''' – Nagpapabatid ang mga pakete at etiketa kung paano gamitin, ilipat, [[Pagreresiklo|iresiklo]], o itapon ang pakete o produkto. Sa mga produktong parmasyutiko, [[pagkain]], [[medikal]], at [[Sustansiyang kimikal|kemikal]], may ilang uri ng impormasyong itinatadhana ng batas. Ginagamit ang impormasyon sa mga pakete at etiketa para sa pagsubaybay at pagtunton. Karamihan sa mga produkto ay may nakasaad na numero ng serye at lote sa pakete, at sa kaso ng mga produktong pagkain, gamot, at ilang kemikal, karaniwang nakalagay rin ang petsa ng pagkupas o "mainam gamitin bago". Maaari ring ipahiwatig ng mga pakete ang materyal na ginamit sa paggawa nito sa pamamagitan ng isang simbolo.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
f0isvjke53g073bth2icapw24vda8c7
2219650
2219647
2026-08-08T03:03:45Z
LknFenix
125962
+ Layunin
2219650
wikitext
text/x-wiki
'''Ang pagpapakete''' o '''pagbabalot''' ay ang [[agham]], [[sining]], at [[teknolohiya]] ng paglalagay ng mga produkto sa mga pakete o ng pagprotekta sa mga ito para sa pamamahagi, pag-iimbak, pagbebenta, at paggamit. Tumutukoy rin ang pagpapakete sa proseso ng pagdidisenyo, pagsusuri, at paggawa ng mga pakete. Maaaring ilarawan ang pagpapakete bilang isang koordinadong sistema ng paghahanda ng mga kalakal para sa transportasyon, pagbobodega, [[lohistika]], pagbebenta, at pangwakas na paggamit. Ang mga pakete ay naglalaman, nagpoprotekta, nagpapanatili, naghahatid, nagbibigay ng impormasyon, at nagsisilbing kasangkapan sa pagbebenta.<ref>{{cite book|last=Soroka| year=2002|title=Fundamentals of Packaging Technology|publisher= Institute of Packaging Professionals|ISBN=1-930268-25-4|language=en|trans-title=Mga Pangunahing Kaalaman sa Teknolohiya ng Pagpapakete}}</ref><ref>{{Cite book |last=Brennan |first=James G. |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/3527607579.ch9 |title=Food Processing Handbook |last2=Day |first2=Brian P. F. |date=2005 |publisher=[[Wiley (publisher)|Wiley]] |isbn=978-3-527-30719-7 |edition=1 |pages=291–350 |language=en |chapter=Packaging |doi=10.1002/3527607579.ch9|trans-title=Manwal sa Pagproseso ng Pagkain|trans-chapter=Pagpapakete}}</ref> Sa maraming bansa, naging mahalagang bahagi na ito ng mga gawain sa pamahalaan, negosyo, mga institusyon, industriya, at maging ng personal na paggamit.
==Layunin==
May ilang layunin ang pagpapakete at paglalagay ng etiketa sa mga pakete:<ref>{{cite conference
| first = L
| last = Bix
|author2=Rifon |author3=Lockhart |author4=de la Fuente
| title = The Packaging Matrix: Linking Package Design Criteria to the Marketing Mix
| publisher = IDS Packaging
| year = 2003
| url =https://www.researchgate.net/publication/282313342
| access-date = 16 Setyembre 2017|trans-title=Ang Matrix ng Pagpapakete: Pag-uugnay ng Pamantayan sa Disenyo ng Pakete sa Marketing Mix|lang=en}}</ref>
* '''Pisikal na proteksiyon''' – Ang mga bagay na nakapaloob sa pakete ay maaaring mangailangan ng proteksiyon laban sa, bukod sa iba pa, mekanikal na pagkabigla, panginginig, paglabas ng kargang elektrostatiko, pagkagalos, kompresyon, [[temperatura]],<ref>{{cite journal |last=Choi |first= Seung-Jin|author2=Burgess |year=2007 |title=Practical mathematical model to predict the performance of insulating packages|journal=Packaging Technology and Science |volume=20 |issue=6 |pages=369–380 |doi=10.1002/pts.762 |s2cid= 136558384|language=en|trans-title=Praktikal na modelong matematiko upang mahulaan ang pagganap ng mga paketeng may insulasyon}}</ref> at iba pa.
* '''Proteksiyon sa pamamagitan ng harang''' – Kadalasang kinakailangan ang harang laban sa [[oksiheno]], singaw ng tubig, sikat ng araw, alikabok, at iba pa. Ang pagtagos ay isang kritikal na salik sa disenyo. Naglalaman ang ilang pakete ng mga pampatuyo o pansipsip ng oksiheno upang makatulong na pahabain ang buhay sa istante. Pinananatili rin ang binagong<ref>{{cite journal |last=Lee |first= Ki-Eun |author2=Kim |author3=An |author4=Lyu |author5=Lee |year=1998 |title=Effectiveness of modified atmosphere packaging in preserving a prepared ready-to-eat food|journal=Packaging Technology and Science|volume=21 |issue=7 |page= 417|doi=10.1002/pts.821 |s2cid= 98181751 |language=en|trans-title=Bisa ng pagpapaketeng may binagong atmospera sa pagpreserba ng inihandang pagkaing maaari nang kainin}}</ref> o kontroladong atmospera sa ilang pakete ng pagkain. Ang pagpapanatiling malinis, sariwa, isterilisado,<ref>{{cite journal |last=Severin |first=J|year=2007 |title=New Methodology for Whole-Package Microbial Challenge Testing for Medical Device Trays|doi=10.1520/JTE100869|journal= Journal of Testing and Evaluation|volume=35|issue=4|article-number=100869}}</ref> at ligtas ng mga nilalaman sa buong itinakdang buhay sa istante ay isang pangunahing tungkulin. Ginagamit din ang isang harang kapag kailangang paghiwalayin ang dalawang materyales bago ang huling paggamit, gaya ng sa mga espesyal na pintura, pandikit, likidong medikal, at iba pa.
* '''Paglalaman o pagtitipon''' – Kailangang mailagay sa mga lalagyan ang mga likido at pulbos para sa pagpapadala at pagbebenta. Karaniwang pinagsasama-sama ang maliliit na bagay sa iisang pakete upang maging mas episyente ang pag-iimbak at pagbebenta. Halimbawa, ang isang kahon na naglalaman ng 1,000 holen ay nangangailangan ng mas kaunting pisikal na paghawak kaysa sa 1,000 magkakahiwalay na holen. Ang mga likido, pulbos, at mga butil-butil na materyal ay nangangailangan ng mga lalagyan.
* '''Pagbibigay ng impormasyon''' – Nagpapabatid ang mga pakete at etiketa kung paano gamitin, ilipat, [[Pagreresiklo|iresiklo]], o itapon ang pakete o produkto. Sa mga produktong parmasyutiko, [[pagkain]], [[medikal]], at [[Sustansiyang kimikal|kemikal]], may ilang uri ng impormasyong itinatadhana ng batas. Ginagamit ang impormasyon sa mga pakete at etiketa para sa pagsubaybay at pagtunton. Karamihan sa mga produkto ay may nakasaad na numero ng serye at lote sa pakete, at sa kaso ng mga produktong pagkain, gamot, at ilang kemikal, karaniwang nakalagay rin ang petsa ng pagkupas o "mainam gamitin bago". Maaari ring ipahiwatig ng mga pakete ang materyal na ginamit sa paggawa nito sa pamamagitan ng isang simbolo.
* '''Pagmemerkado''' – Maaaring gamitin ng mga tagapagmemerkado ang pagpapakete at mga etiketa upang hikayatin ang mga potensiyal na mamimili na bumili ng isang produkto. Ang [[disenyong grapiko]] at pisikal ng pakete ay matagal nang mahalaga at patuloy na umuunlad. Inilalapat ang mga komunikasyon sa pagmemerkado at disenyong grapiko sa ibabaw ng pakete at kadalasan ay sa mga display sa punto ng pagbebenta. Karamihan sa mga pakete ay idinisenyo upang ipakita ang mensahe at pagkakakilanlan ng tatak, habang itinatampok din ang produkto.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
noovk2mtit2qidvr8lr7scgo1a8iofq
Packaging
0
339022
2219598
2026-08-07T17:08:37Z
LknFenix
125962
Ikinakarga sa [[Pagpapakete]]
2219598
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Pagpapakete]]
rbyhnuh3fxqokd3dozxo0z2qkhz9y3o
Pagbabalot
0
339023
2219599
2026-08-07T17:09:10Z
LknFenix
125962
Ikinakarga sa [[Pagpapakete]]
2219599
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Pagpapakete]]
rbyhnuh3fxqokd3dozxo0z2qkhz9y3o
Usapan:Pagpapakete
1
339024
2219600
2026-08-07T17:09:41Z
LknFenix
125962
+ isinalinwikang pahina
2219600
wikitext
text/x-wiki
{{Isinalinwikang pahina|en|Packaging}}
r4dn8ml5g1vnf03i8ataomv52ljfv0a
Pagpakete
0
339025
2219611
2026-08-07T18:54:04Z
LknFenix
125962
Ikinakarga sa [[Pagpapakete]]
2219611
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Pagpapakete]]
rbyhnuh3fxqokd3dozxo0z2qkhz9y3o
Institusyon ng pagsasanay
0
339026
2219614
2026-08-07T21:48:37Z
Maris Dreshmanis
161176
bagong artikulo: institusyon ng pagsasanay
2219614
wikitext
text/x-wiki
Ang '''institusyon ng pagsasanay''' ay isang organisasyon o entidad na naglalayong magbigay ng pagsasanay o edukasyon nang hindi kinakailangang may pormal na katayuan bilang paaralan, kolehiyo, o unibersidad. Sa pangalang ito nagpapatakbo ang mga tagapagbigay na magkakaiba ang laki at anyong legal — mula sa nag-iisang tagapagsanay hanggang sa malalaking institusyong pinopondohan ng pamahalaan — at sumasaklaw ito sa pangkalahatang edukasyon ng may-edad, pagpapaunlad ng kasanayan sa trabaho, pagsasanay sa loob ng kumpanya, at [[edukasyong teknikal at bokasyonal]].
Naiiba ang mga institusyon ng pagsasanay sa mga paaralan at unibersidad sa tatlong bagay: nagpapatakbo sila sa labas ng sistema ng antas at titulo ng pormal na edukasyon, gaya ng inilalarawan sa Pandaigdigang Pamantayang Klasipikasyon ng Edukasyon ng [[UNESCO]]<ref>{{Sipiin ang web |pamagat=International Standard Classification of Education (ISCED) 2011 |naglathala=UNESCO Institute for Statistics |url=https://uis.unesco.org/sites/default/files/documents/international-standard-classification-of-education-isced-2011-en.pdf |petsa-akses=8 Agosto 2026}}</ref>; maaaring anumang edad ang mga kalahok; at karaniwang maikli at nakahati sa mga modyul ang mga programa sa halip na tumagal nang ilang taon.
== Katayuang legal sa Pilipinas ==
Itinatag ng Republic Act 7796, ang ''Technical Education and Skills Development Act of 1994'', ang [[TESDA|Technical Education and Skills Development Authority]] upang pamahalaan ang teknikal na edukasyon at pagpapaunlad ng kasanayan. Idineklara ng batas na patakaran ng Estado na hikayatin ang aktibong paglahok ng pribadong sektor<ref name="ra7796">{{Sipiin ang web |pamagat=Republic Act No. 7796 – Technical Education and Skills Development Act of 1994 |naglathala=Official Gazette / LawPhil |url=https://lawphil.net/statutes/repacts/ra1994/ra_7796_1994.html |petsa-akses=8 Agosto 2026}}</ref>.
Kabilang sa lupon ng awtoridad ang mga kinatawan ng mga pambansang samahan ng pribadong institusyon ng teknikal-bokasyonal na edukasyon at pagsasanay<ref name="ra7796" />. Kinikilala rin ng batas ang sistemang dalawahan, kung saan isinasagawa ang pagsasanay nang salitan sa paaralan at sa lugar ng produksiyon<ref name="ra7796" />.
Gayunman, ang mga pangalang ''institusyon ng pagsasanay'', ''sentro ng pagsasanay'', o ''sentrong pang-edukasyon'' ay hindi protektado ng batas at magagamit ng sinumang entidad. Ito ang dahilan kung bakit inilalarawan dito ang kategorya batay sa gawaing isinasagawa at hindi sa anyo ng organisasyon.
== Terminolohiya ==
Sa Filipino, ginagamit nang magkakatabi ang ilang pangalan: ''institusyon ng pagsasanay'', ''sentro ng pagsasanay'', ''sentrong pang-edukasyon'', at ''paaralang bokasyonal''. Sa ibang wika, ibang ugat ng salita ang pinagbabatayan ng katumbas na pariralang ito: ang Finnish na {{lang|fi|koulutuskeskus}} at Estonyano na {{lang|et|koolituskeskus}} ay mula sa salitang nangangahulugang magturo, ang Kastila na {{lang|es|centro de formación}} at Pranses na {{lang|fr|centre de formation}} ay mula sa salitang nangangahulugang humubog. Sabay-sabay na nagtatangi ang Aleman: {{lang|de|Bildungszentrum}} para sa pangkalahatang edukasyon, {{lang|de|Ausbildungszentrum}} para sa panimulang paghahanda sa hanapbuhay, {{lang|de|Schulungszentrum}} para sa pagsasanay ng sariling kawani ng kumpanya, at {{lang|de|Trainingszentrum}} para sa praktikal na ehersisyo. Ganito rin ang Turko, Hapones, at Koreano.
Ipinapakahulugan ng Sentrong Europeo para sa Pagpapaunlad ng Bokasyonal na Pagsasanay ang di-pormal na pagkatuto bilang pagkatutong nakapaloob sa mga planadong gawaing hindi tahasang tinatawag na pagkatuto, at ang mga resulta nito ay maaaring kilalanin at humantong sa isang sertipiko<ref>{{Sipiin ang aklat |pamagat=Terminology of European education and training policy: a selection of 130 key terms |naglathala=Cedefop |lugar=Luxembourg |taon=2014 |isbn=978-92-896-1965-4 |url=https://www.cedefop.europa.eu/files/4117_en.pdf}}</ref>.
== Tingnan din ==
* [[TESDA]]
* [[Pagsasanay]]
* [[Edukasyon]]
== Mga sanggunian ==
{{Talaan ng mga sanggunian}}
[[Kategorya:Edukasyon]]
6nxe2wuskeh4g6ybnckhleat52vg20n
Usapan:Institusyon ng pagsasanay
1
339027
2219615
2026-08-07T21:48:38Z
Maris Dreshmanis
161176
konteksto ng artikulo
2219615
wikitext
text/x-wiki
== Mga sanggunian at saklaw ==
Ilang tala tungkol sa kung bakit ginawa ang artikulong ito at sa pinagbatayan nito.
=== Tungkol sa pamagat ===
Sa Wikipedia sa Tagalog, ang «Sentro ng pagsasanay» ay kasalukuyang nakaturo sa artikulo tungkol sa himnasyo — isang lugar para sa pisikal na ehersisyo. Iba ang kahulugang tinatalakay dito, kaya ginamit ang «Institusyon ng pagsasanay». Kung sa palagay ng komunidad ay mas angkop ang ibang pamagat, o kailangan ng pahina ng paglilinaw, wala akong tutol.
Kawili-wili na ang paglilito ring ito ang lumalabas sa maraming wika: ang salitang ugat na tumutukoy sa pisikal na pagsasanay at ang tumutukoy sa pagtuturo ay madalas magkatulad, at ang mga rehistro ng negosyo ang nagpapakita ng pagkakaiba.
=== Bakit batay sa gawain at hindi sa anyong legal ===
Hinihikayat ng Republic Act 7796 ang paglahok ng pribadong sektor at kinikilala ang mga pambansang samahan ng pribadong institusyon ng teknikal-bokasyonal na pagsasanay. Walang anyong legal, pinakamababang laki, o kinakailangang eksklusibidad na pinagbabatayan ng kategoryang ito.
=== Isang padrong paulit-ulit sa iba't ibang wika ===
Sa pagsulat ng katulad na artikulo para sa ibang wika, may lumitaw na padron. Madalas gumagamit ang batas ng iba't ibang bansa ng hangganan o pamantayan, at ang gawaing pang-edukasyon na nasa ilalim nito ay hindi saklaw ng anumang uring inaayos ng batas. Sa Hapon, ang batas sa edukasyon sa paaralan ay nagtatakda ng pinakamababang tagal at bilang ng mag-aaral; sa Timog Korea, tagal ng programa; sa Israel, bilang ng mag-aaral; sa Taiwan, saklaw ng tagal ng maikling kurso.
Ang ibang paraan ay protektahan lamang ang isang pangalan sa halip na ayusin ang buong larangan, gaya ng ginagawa ng Noruwega at Gresya. Pareho ang bunga: karamihan sa mga entidad na tumatawag sa sarili bilang sentro ng pagsasanay ay nasa labas ng regulasyon.
=== Datos mula sa mga rehistro ng negosyo ===
Ang pagbibilang sa mga rehistro ng negosyo sa Pransiya, Tsekya, Noruwega, Denmark, at Latvia ay nagpapakita ng tuloy-tuloy na padron: ang mga pangalang binuo mula sa ugat na «magturo» ay nagtitipon sa sektor ng edukasyon, at ang mula sa ugat na «pisikal na pagsasanay» ay sa sektor ng isports at libangan. Ang mga detalye ay nasa [[:en:Talk:Education centre]].
Ang kodigo ng gawaing pang-ekonomiya ay '''sariling idineklara''': ang negosyo mismo ang nagsasaad ng gawain nito sa pagpaparehistro at maaaring magsaad ng higit sa isa. Ang tanggapan ng estadistika ay nangangalap at naglalathala, hindi nagtatalaga.
Hindi isinama sa artikulo ang bilang ng mga establisimyento sa Pilipinas dahil hindi ko nakuha ang datos sa parehong antas ng detalye. Malugod na tatanggapin ang sinumang makakadagdag nito.
Nakaugnay ang artikulo sa [[:d:Q140756932]] sa Wikidata, na may artikulo na ngayon sa tatlumpu't dalawang wika.
Malugod na tinatanggap ang mga pagwawasto at pagtutol. [[Tagagamit:Maris Dreshmanis|Maris Dreshmanis]] ([[Usapang tagagamit:Maris Dreshmanis|kausapin]]) 21:48, 7 Agosto 2026 (UTC)
msdh9b2d2l60fiflzwofyovpzpf2yci
Parokya ni San Pedro Apostol (Vinzons)
0
339028
2219624
2026-08-08T00:21:16Z
Wikitranslator1242
149320
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368086640|Saint Peter the Apostle Church (Vinzons)]]"
2219624
wikitext
text/x-wiki
Ang '''{{Lang|es|Parroquia de San Pedro Apostol|italic=no}}''' na kilala rin bilang St. Peter the Apostle Church, ay isang [[Simbahang Katoliko|Simbahang Romano Katoliko]] na matatagpuan sa munisipalidad ng [[Vinzons]] sa [[Camarines Norte]], [[Pilipinas]] . Ito ay nasa ilalim ng hurisdiksyon ng [[Diyosesis ng Daet]] at ito ang pinakamatandang simbahan sa [[Camarines Norte]] na itinayo ng mga [[Franciscano|prayleng Franciscano]] noong 1611.
spt54myur7hqtqm8ma51g8fxd0nq9pq
2219695
2219624
2026-08-08T04:57:36Z
~2026-43703-09
165050
/*top*/
2219695
wikitext
text/x-wiki
{{Ilipat sa balangkas|date=Agosto 15, 2026}}
Ang '''{{Lang|es|Parroquia de San Pedro Apostol|italic=no}}''' na kilala rin bilang St. Peter the Apostle Church, ay isang [[Simbahang Katoliko|Simbahang Romano Katoliko]] na matatagpuan sa munisipalidad ng [[Vinzons]] sa [[Camarines Norte]], [[Pilipinas]] . Ito ay nasa ilalim ng hurisdiksyon ng [[Diyosesis ng Daet]] at ito ang pinakamatandang simbahan sa [[Camarines Norte]] na itinayo ng mga [[Franciscano|prayleng Franciscano]] noong 1611.
1bh33hj4ibrn152tx6swv10ejvi0dt4
Lutuing Portuges
0
339029
2219676
2026-08-08T04:37:29Z
LknFenix
125962
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1367303805|Portuguese cuisine]]"
2219676
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Bacalhau_desfiado_com_migas_e_grelos_(9374133341).jpg|right|thumb| Isang tipikal na putaheng Portuges, na may ginutay-gutay na ''bacalhau'', ''migas'', at ''rapini'']]
Ang '''lutuing Portuges''' ({{Langx|pt|Cozinha portuguesa}}) ay binubuo ng mga tradisyon at kasanayan sa pagluluto sa Portugal. Ang pinakamatandang kilalang aklat tungkol sa lutuing Portuges, na pinamagatang ''Livro de Cozinha da Infanta D. Maria de Portugal'', mula noong ika-16 na siglo, ay naglalarawan ng maraming tanyag na putaheng karne, isda, manok at iba pa.<ref>{{Cite web |date=24 March 2012 |title=Livro de Cozinha da Infanta D. Maria de Portugal |url=https://www.amasscook.com/pt/manual-de-cozinha-da-infanta-d-maria/ |website=Livro de Cozinha da Infanta D. Maria de Portugal}}</ref>
[[Kategorya:Lutuing Portuges]]
6fshzr7jbn1bisnnvmrp4ovdwbjtpg6
2219686
2219676
2026-08-08T04:43:28Z
LknFenix
125962
Pag-aayos sa sanggunian
2219686
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Bacalhau_desfiado_com_migas_e_grelos_(9374133341).jpg|right|thumb| Isang tipikal na putaheng Portuges, na may ginutay-gutay na ''bacalhau'', ''migas'', at ''rapini'']]
Ang '''lutuing Portuges''' ({{Langx|pt|Cozinha portuguesa}}) ay binubuo ng mga tradisyon at kasanayan sa pagluluto sa Portugal. Ang pinakamatandang kilalang aklat tungkol sa lutuing Portuges, na pinamagatang ''Livro de Cozinha da Infanta D. Maria de Portugal'', mula noong ika-16 na siglo, ay naglalarawan ng maraming tanyag na putaheng karne, isda, manok at iba pa.<ref>{{Cite web |date=24 Marso 2012 |title=Livro de Cozinha da Infanta D. Maria de Portugal |url=https://www.amasscook.com/pt/manual-de-cozinha-da-infanta-d-maria/ |website=Livro de Cozinha da Infanta D. Maria de Portugal|language=pt}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Lutuing Portuges]]
6tppahn6vuy6muj86hufdt0okmtpb5i
2219689
2219686
2026-08-08T04:51:46Z
LknFenix
125962
+ Panimula
2219689
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Bacalhau_desfiado_com_migas_e_grelos_(9374133341).jpg|right|thumb| Isang tipikal na putaheng Portuges, na may ginutay-gutay na ''bacalhau'', ''migas'', at ''rapini'']]
Ang '''lutuing Portuges''' ({{Langx|pt|Cozinha portuguesa}}) ay binubuo ng mga tradisyon at kasanayan sa pagluluto sa Portugal. Ang pinakamatandang kilalang aklat tungkol sa lutuing Portuges, na pinamagatang ''Livro de Cozinha da Infanta D. Maria de Portugal'', mula noong ika-16 na siglo, ay naglalarawan ng maraming tanyag na putaheng karne, isda, manok at iba pa.<ref>{{Cite web |date=24 Marso 2012 |title=Livro de Cozinha da Infanta D. Maria de Portugal |url=https://www.amasscook.com/pt/manual-de-cozinha-da-infanta-d-maria/ |website=Livro de Cozinha da Infanta D. Maria de Portugal|language=pt}}</ref>
Sa kabila ng pagiging pangunahing nakabatay sa mga tradisyong [[Atlantiko]] at Seltiko,<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=6VwGAAAAQBAJ&q=is+portuguese+cuisine+celtic&pg=PA242|title=International Cuisine|first=Jeremy|last=MacVeigh|date=26 Agosto 2008|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1111799700|via=Google Books|language=en|trans-title=Lutuing Internasyonal}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.aaronokada.com/foodanddrink/portugals-past-can-be-seen-in-its-cuisine/|title=Portugal's Past Can Be Seen In Its Cuisine|date=7 Hulyo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171105013943/http://www.aaronokada.com/foodanddrink/portugals-past-can-be-seen-in-its-cuisine/|archive-date=5 Nobyembre 2017|language=en|trans-title=Nakaraan ng Portugal, Makikita Sa Lutuin Nito}}</ref> malakas din ang impluwensiya ng mga [[lutuing Pranses]]<ref name="auto">{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/37913572|title="Uma Cozinha Portuguesa, com certeza: A 'Culinária Portuguesa' de António Maria de Oliveira Bello", in Revista Trilhas da História, Vol.8, n.º15, Três Lagoas, 2018, pp. 221–236.|first=Fábio Banza|last=Guerreiro|journal=Revista Trilhas da História|date=Enero 2018|via=www.academia.edu|language=pt}}</ref> at Mediteraneo<ref>{{Cite web|url=http://host.fieramilano.it/en/why-portuguese-influence-next-food-trend-europe|title=Why Portuguese Influence Is the Next Food Trend in Europe | host|website=host.fieramilano.it|language=en|trans-title=Bakit Ang Impluwensiyang Portuges ang Susunod na Uso ng Pagkain sa Europa | host}}</ref> sa lutuing Portuges.
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Lutuing Portuges]]
2zch9vgcnpy78tmjru2ihzvq0lnkx4q
2219735
2219689
2026-08-08T08:37:54Z
LknFenix
125962
+ Panimula
2219735
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Bacalhau_desfiado_com_migas_e_grelos_(9374133341).jpg|right|thumb| Isang tipikal na putaheng Portuges, na may ginutay-gutay na ''bacalhau'', ''migas'', at ''rapini'']]
Ang '''lutuing Portuges''' ({{Langx|pt|Cozinha portuguesa}}) ay binubuo ng mga tradisyon at kasanayan sa pagluluto sa Portugal. Ang pinakamatandang kilalang aklat tungkol sa lutuing Portuges, na pinamagatang ''Livro de Cozinha da Infanta D. Maria de Portugal'', mula noong ika-16 na siglo, ay naglalarawan ng maraming tanyag na putaheng karne, isda, manok at iba pa.<ref>{{Cite web |date=24 Marso 2012 |title=Livro de Cozinha da Infanta D. Maria de Portugal |url=https://www.amasscook.com/pt/manual-de-cozinha-da-infanta-d-maria/ |website=Livro de Cozinha da Infanta D. Maria de Portugal|language=pt}}</ref>
Sa kabila ng pagiging pangunahing nakabatay sa mga tradisyong [[Atlantiko]] at Seltiko,<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=6VwGAAAAQBAJ&q=is+portuguese+cuisine+celtic&pg=PA242|title=International Cuisine|first=Jeremy|last=MacVeigh|date=26 Agosto 2008|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1111799700|via=Google Books|language=en|trans-title=Lutuing Internasyonal}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.aaronokada.com/foodanddrink/portugals-past-can-be-seen-in-its-cuisine/|title=Portugal's Past Can Be Seen In Its Cuisine|date=7 Hulyo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171105013943/http://www.aaronokada.com/foodanddrink/portugals-past-can-be-seen-in-its-cuisine/|archive-date=5 Nobyembre 2017|language=en|trans-title=Nakaraan ng Portugal, Makikita Sa Lutuin Nito}}</ref> malakas din ang impluwensiya ng mga [[lutuing Pranses]]<ref name="auto">{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/37913572|title="Uma Cozinha Portuguesa, com certeza: A 'Culinária Portuguesa' de António Maria de Oliveira Bello", in Revista Trilhas da História, Vol.8, n.º15, Três Lagoas, 2018, pp. 221–236.|first=Fábio Banza|last=Guerreiro|journal=Revista Trilhas da História|date=Enero 2018|via=www.academia.edu|language=pt}}</ref> at Mediteraneo<ref>{{Cite web|url=http://host.fieramilano.it/en/why-portuguese-influence-next-food-trend-europe|title=Why Portuguese Influence Is the Next Food Trend in Europe | host|website=host.fieramilano.it|language=en|trans-title=Bakit Ang Impluwensiyang Portuges ang Susunod na Uso ng Pagkain sa Europa | host}}</ref> sa lutuing Portuges.
Kapansin-pansin din ang impluwensiya ng [[kalakalan ng pampalasa]] ng Portugal sa Silangang Indiyas, [[Aprika]], at [[Kaamerikahan]], lalo na sa malawak na hanay ng mga [[Pampalasa|pampalasang]] ginagamit. Kabilang dito ang ''piri piri'' (maliliit at maaanghang na sili), puting paminta, [[Paminta|itim na paminta]], [[asapran]], [[paprika]], [[klabo]], ''allspice'', [[komino]], [[kanela]], at [[moskada]], na ginagamit sa mga putaheng karne, isda, at iba pang malasang pagkain sa kontinental na Portugal at sa mga kapuluan ng Azores at Madeira. Ginagamit naman ang [[kanela]], [[baynilya]], kinayod na balat ng limon, kinayod na balat ng kahel, anis, klabo, at ''allspice'' sa maraming tradisyonal na panghimagas at ilang malasang pagkain.
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Lutuing Portuges]]
8hr2i19lnsez08pss5zzkbclrs15r3i
Portuguese cuisine
0
339030
2219677
2026-08-08T04:38:36Z
LknFenix
125962
Ikinakarga sa [[Lutuing Portuges]]
2219677
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Lutuing Portuges]]
deextc6z1p568355jl27f7skzwxtgnu
Pagkaing Portuges
0
339031
2219678
2026-08-08T04:39:07Z
LknFenix
125962
Ikinakarga sa [[Lutuing Portuges]]
2219678
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Lutuing Portuges]]
deextc6z1p568355jl27f7skzwxtgnu
Portuguese food
0
339032
2219679
2026-08-08T04:39:29Z
LknFenix
125962
Ikinakarga sa [[Lutuing Portuges]]
2219679
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Lutuing Portuges]]
deextc6z1p568355jl27f7skzwxtgnu
Portuges na pagkain
0
339033
2219680
2026-08-08T04:39:49Z
LknFenix
125962
Ikinakarga sa [[Lutuing Portuges]]
2219680
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Lutuing Portuges]]
deextc6z1p568355jl27f7skzwxtgnu
Portuges na lutuin
0
339034
2219681
2026-08-08T04:40:14Z
LknFenix
125962
Ikinakarga sa [[Lutuing Portuges]]
2219681
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Lutuing Portuges]]
deextc6z1p568355jl27f7skzwxtgnu
Paglulutong Portuges
0
339035
2219682
2026-08-08T04:40:43Z
LknFenix
125962
Ikinakarga sa [[Lutuing Portuges]]
2219682
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Lutuing Portuges]]
deextc6z1p568355jl27f7skzwxtgnu
Lutuin ng Portugal
0
339036
2219683
2026-08-08T04:41:04Z
LknFenix
125962
Ikinakarga sa [[Lutuing Portuges]]
2219683
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Lutuing Portuges]]
deextc6z1p568355jl27f7skzwxtgnu
Pagkain ng Portugal
0
339037
2219684
2026-08-08T04:41:22Z
LknFenix
125962
Ikinakarga sa [[Lutuing Portuges]]
2219684
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Lutuing Portuges]]
deextc6z1p568355jl27f7skzwxtgnu
Usapan:Lutuing Portuges
1
339038
2219685
2026-08-08T04:42:04Z
LknFenix
125962
+ isinalinwikang pahina
2219685
wikitext
text/x-wiki
{{Isinalinwikang pahina|en|Portuguese cuisine}}
dw3nsgvlnw7pstd1oa9h8t8bru6ilpy
Amerikanisasyon
0
339039
2219704
2026-08-08T06:24:43Z
Lolbet101
163542
Bagong artikulo tungkol sa Amerikanisasyon. Kaunti lang ang mga sanggunian dito, pakipalawak pa ito. (New article about Americanization. This has few references, please expand this.)
2219704
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Kosher McDonalds.JPG|thumb|[[McDonald's]] sa [[Israel]].]]
Ang salitang '''Amerikanisasyon''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''Americanization'' o ''Americanisation'') ay maaaring tumukoy sa impluwensya ng [[kulturang Amerikano]] sa loob at labas ng [[Estados Unidos]]. Kabilang sa kulturang ito ang kanilang [[Lutuing Amerikano|lutuin]], [[kulturang popular]], mga [[Pelikulang Amerikano|pelikula]], at marami pang iba.<ref>{{Cite web |title=Americanization {{!}} Definition, History, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Americanization |access-date=2026-08-08 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=AMERICANIZATION definition and meaning {{!}} Collins English Dictionary |url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/americanization |access-date=2026-08-08 |website=www.collinsdictionary.com |language=en}}</ref> Malaki ang naging papel ng mga midya tulad ng [[telebisyon]], [[pelikula]], [[Tugtugin|musika]], at [[internet]] sa pagpapalaganap ng kulturang Amerikano sa iba't ibang bansa. Makikita rin ito sa ilang bahagi ng edukasyon, negosyo, pananamit, at paraan ng pamumuhay.<ref>{{Cite web |title=Influence of Americanisation {{!}} Teen Ink |url=https://www.teenink.com/opinion/current_events_politics/article/1091778/Influence-Of-Americanisation |access-date=2026-08-08 |website=www.teenink.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Impacts of Americanization |url=http://ardeavujica.weebly.com/impacts-of-americanization.html |access-date=2026-08-08 |website=Weebly}}</ref>
== Amerikanisasyon sa Pilipinas ==
[[Talaksan:Heavy tricycle transport.jpg|thumb|Isang [[traysikel]] na nagdadala ng mga [[Coca-Cola]] coke sa [[Tubigon]], [[Bohol]], [[Pilipinas]].]]
{{Pangunahin|Kasaysayan ng Pilipinas (1898–1946)}}
Noong panahon ng [[Kasaysayan ng Pilipinas (1898–1946)|pamamahala ng Estados Unidos sa Pilipinas]], lumaganap ang ilang impluwensiyang Amerikano sa bansa. Kabilang dito ang mga pagbabago sa pamahalaan, edukasyon, lipunan, at ekonomiya, kasama dito ang pagtatatag ng pamahalaang kolonyal ng Estados Unidos. Sa paglipas ng panahon, naging bahagi ng kulturang Pilipino ang ilang mga impluwensiyang Amerikano.<ref>{{Cite web |date=2026-08-07 |title=Philippines - US Influence, Colonialism, Revolution {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Philippines/The-period-of-U-S-influence |access-date=2026-08-08 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Globalisasyon]]
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{US-stub}}
[[Kategorya:Estados Unidos]]
m0u46rvm6fq3p5ite4kcqhkqiha6p4w
Cannes Film Festival
0
339040
2219714
2026-08-08T07:02:44Z
Jojit fb
38
Nilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Cannes Film Festival]] sa [[Pista ng Pelikula sa Cannes]] mula sa redirect
2219714
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Pista ng Pelikula sa Cannes]]
o592jjmna6ld33pncvf43c11oubqpze
Kategorya:Mga pista ng pelikula
14
339041
2219718
2026-08-08T07:08:23Z
Jojit fb
38
Bagong pahina: [[Kategorya:Pelikula]]
2219718
wikitext
text/x-wiki
[[Kategorya:Pelikula]]
9qkxcc9ew829hl0xg8f71lsw8x8jgmu
Kategorya:Mga artikulong may tekstong nasa wikang Portuges
14
339042
2219734
2026-08-08T08:28:59Z
LknFenix
125962
+ Hiddencat
2219734
wikitext
text/x-wiki
{{Hiddencat}}
mfxtway2w2n8yq10n1hqi2w85xqtl3r
Windows 11
0
339043
2219744
2026-08-08T09:29:35Z
Lolbet101
163542
Bagong artikulo tungkol sa Windows 11. (New article about Windows 11.)
2219744
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox OS
| name = Windows 11
| family = [[Microsoft Windows]]
| screenshot = Win11ScreenshotMenu.png
| screenshot_size = 250px
| logo = Windows 11 logo.svg
| caption = Screenshot ng Windows 11
| developer = [[Microsoft]]
| preceded_by = [[Windows 10]] (2015)
| website = https://www.microsoft.com/en-us/windows11
|support_status=Suportado
|GA_date=Oktubre 5, 2021<ref name=":0" />
|version_of=[[Windows NT]]
}}
Ang '''Windows 11''' ang pinakabagong pangunahing bersyon ng [[Windows NT]]. Ito ang kahalili ng [[Windows 10]] at ang unang bersyon ng Windows na tumigil sa pagsuporta sa mga 32-bit processor. Sa taong 2026, ang Windows 11 pa rin ang pinakabagong [[operating system]] ng [[Microsoft Windows|Windows]].<ref name=":0">{{Cite web |last=Panay |first=Panos |last2= |first2= |date=2021-10-04 |title=Windows 11: A new era for the PC begins today |url=https://blogs.windows.com/windowsexperience/2021/10/04/windows-11-a-new-era-for-the-pc-begins-today/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211004201814/https://blogs.windows.com/windowsexperience/2021/10/04/windows-11-a-new-era-for-the-pc-begins-today/ |archive-date=2021-10-04 |access-date=2026-08-08 |website=Windows Experience Blog |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Warren |first=Tom |date=2021-06-15 |title=Windows 11 leak reveals new UI, Start menu, and more |url=https://www.theverge.com/2021/6/15/22535123/microsoft-windows-11-leak-screenshots-start-menu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210615160614/https://www.theverge.com/2021/6/15/22535123/microsoft-windows-11-leak-screenshots-start-menu |archive-date=2021-06-15 |access-date=2026-08-08 |website=The Verge |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Panay |first=Panos |last2= |first2= |date=2021-06-24 |title=Introducing Windows 11 |url=https://blogs.windows.com/windowsexperience/2021/06/24/introducing-windows-11/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624154637/https://blogs.windows.com/windowsexperience/2021/06/24/introducing-windows-11/ |archive-date=2021-06-24 |access-date=2026-08-08 |website=Windows Experience Blog |language=en-US}}</ref>
Inilabas ito sa publiko noong Oktubre 5, 2021.<ref name=":0" /> Ang Windows 11 ang pinakasikat na bersyon ng Windows kasunod ng Windows 10, kung saan ang Windows 11 ay may 69% ng bahagi ng paggamit.<ref>{{Cite web |title=Desktop Windows Version Market Share Worldwide |url=https://gs.statcounter.com/windows-version-market-share/desktop/worldwide/ |access-date=2026-08-08 |website=StatCounter Global Stats |language=en}}</ref>
== Mga tampok ==
Maraming tampok ang Windows 11. Kabilang sa mga ito ang:
* '''Pinahusay na hitsura''': Nagpakilala ng bagong disenyo para sa Windows 11 na mas moderno at malinis tingnan.<ref name=":1">{{Cite web |last=Muchmore |first=Michael |date=2022-05-06 |title=Windows 11: Biggest Changes and New Features |url=https://www.pcmag.com/news/everything-you-need-to-know-about-windows-11 |access-date=2026-08-08 |website=PCMAG |language=en}}</ref>
* '''Nakasentrong Taskbar''': Ang Start menu at mga pangunahing icon ay inilalagay sa gitnang bahagi ng ibabang screen.<ref name=":1" />
* '''Snap Layouts''': Nagpapakita ng iba't ibang ayos ng mga bintana upang mabilis na mabuksan at maisaayos ang mga app.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web |last=Felix |first=Aubrey |date=2025-10-21 |title=What Are Windows 11’s Best Features? |url=https://www.taznetworks.com/what-are-windows-11s-best-features/ |access-date=2026-08-08 |website=TAZ Networks |language=en}}</ref>
* '''Mga Widgets''': Mga maliit at maaaring iangkop na panel na nagbibigay ng mabilis na access sa iba't ibang uri ng impormasyon at serbisyo.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
* '''Mga virtual na desktop''': Nagbibigay-daan sa paglikha ng maraming desktop upang magkahiwalay ang trabaho, pag-aaral, at personal na paggamit.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
* '''Suporta sa mga [[Apk (pormat ng file)|Android app]]''': Nagbibigay-daan sa mga gumagamit na mag-install ng mga Android app mula sa [[Amazon Appstore]] sa kanilang Windows 11 na device.<ref>{{Cite web |last=Gartenberg |first=Chaim |date=2021-06-24 |title=Windows 11’s Intel-powered Android apps will run on AMD and Arm processors, too |url=https://www.theverge.com/2021/6/24/22549303/windows-11-intel-bridge-android-apps-amd-arm-processors |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624204301/https://www.theverge.com/2021/6/24/22549303/windows-11-intel-bridge-android-apps-amd-arm-processors |archive-date=2021-06-24 |access-date=2026-08-08 |website=The Verge |language=en-US}}</ref>
* '''Phone Link''': Nagkokonekta sa mga [[iOS]] at [[Android]] device para mag-text, tumawag, at makakita ng mga notification.<ref name=":3" />
* '''[[Microsoft Copilot]]''': Isang AI assistant na isinama sa Windows upang tumulong sa pagsulat ng teksto, pagbabago ng ilang setting, at pagsagot sa mga tanong.<ref name=":3">{{Cite web |last= |title=Meet Windows 11: Features, Look, Benefits & More |url=https://www.microsoft.com/en-gb/windows/windows-11 |access-date=2026-08-08 |website=Microsoft |language=en-gb}}</ref>
== Tingnan din ==
*[[Talaan ng mga bersiyon ng Microsoft Windows]]
*[[Windows Phone]]
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{Windows-stub}}
[[Kategorya:Microsoft Windows]]
evobfl3i8dqp9ux3l2la3cfejwisqzf
2219752
2219744
2026-08-08T10:54:42Z
Lolbet101
163542
May mga maliliit na pagbabago sa artikulong ito. (Minor changes in this article.)
2219752
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox OS
| name = Windows 11
| family = [[Microsoft Windows]]
| screenshot = Win11ScreenshotMenu.png
| screenshot_size = 250px
| logo = Windows 11 logo.svg
| caption = Screenshot ng Windows 11
| developer = [[Microsoft]]
| preceded_by = [[Windows 10]] (2015)
| website = {{URL|1=https://www.microsoft.com/windows/windows-11|2=Windows 11}}
|support_status=Suportado
|GA_date={{start date and age|2021|10|05}}<ref name=":0" />
|version_of=[[Windows NT]]
|programmed_in={{ubl|[[C (wikang pamprograma)|C]], [[C++]], [[C Sharp (wikang pamprograma)|C#]], [[Rust (wikang pamprograma)|Rust]], [[Assembly language|Assembly]]}}}}
Ang '''Windows 11''' ang pinakabagong pangunahing bersyon ng [[Windows NT]]. Ito ang kahalili ng [[Windows 10]] at ang unang bersyon ng Windows na tumigil sa pagsuporta sa mga 32-bit processor. Sa taong 2026, ang Windows 11 pa rin ang pinakabagong [[operating system]] ng [[Microsoft Windows|Windows]].<ref name=":0">{{Cite web |last=Panay |first=Panos |last2= |first2= |date=2021-10-04 |title=Windows 11: A new era for the PC begins today |url=https://blogs.windows.com/windowsexperience/2021/10/04/windows-11-a-new-era-for-the-pc-begins-today/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211004201814/https://blogs.windows.com/windowsexperience/2021/10/04/windows-11-a-new-era-for-the-pc-begins-today/ |archive-date=2021-10-04 |access-date=2026-08-08 |website=Windows Experience Blog |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Warren |first=Tom |date=2021-06-15 |title=Windows 11 leak reveals new UI, Start menu, and more |url=https://www.theverge.com/2021/6/15/22535123/microsoft-windows-11-leak-screenshots-start-menu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210615160614/https://www.theverge.com/2021/6/15/22535123/microsoft-windows-11-leak-screenshots-start-menu |archive-date=2021-06-15 |access-date=2026-08-08 |website=The Verge |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Panay |first=Panos |last2= |first2= |date=2021-06-24 |title=Introducing Windows 11 |url=https://blogs.windows.com/windowsexperience/2021/06/24/introducing-windows-11/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624154637/https://blogs.windows.com/windowsexperience/2021/06/24/introducing-windows-11/ |archive-date=2021-06-24 |access-date=2026-08-08 |website=Windows Experience Blog |language=en-US}}</ref>
Inilabas ito sa publiko noong Oktubre 5, 2021.<ref name=":0" /> Ang Windows 11 ang pinakasikat na bersyon ng Windows kasunod ng Windows 10, kung saan ang Windows 11 ay may 69% ng bahagi ng paggamit.<ref>{{Cite web |title=Desktop Windows Version Market Share Worldwide |url=https://gs.statcounter.com/windows-version-market-share/desktop/worldwide/ |access-date=2026-08-08 |website=StatCounter Global Stats |language=en}}</ref>
== Mga tampok ==
Maraming tampok ang Windows 11. Kabilang sa mga ito ang:
* '''Pinahusay na hitsura''': Nagpakilala ng bagong disenyo para sa Windows 11 na mas moderno at malinis tingnan.<ref name=":1">{{Cite web |last=Muchmore |first=Michael |date=2022-05-06 |title=Windows 11: Biggest Changes and New Features |url=https://www.pcmag.com/news/everything-you-need-to-know-about-windows-11 |access-date=2026-08-08 |website=PCMAG |language=en}}</ref>
* '''Nakasentrong Taskbar''': Ang Start menu at mga pangunahing icon ay inilalagay sa gitnang bahagi ng ibabang screen.<ref name=":1" />
* '''Snap Layouts''': Nagpapakita ng iba't ibang ayos ng mga bintana upang mabilis na mabuksan at maisaayos ang mga app.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web |last=Felix |first=Aubrey |date=2025-10-21 |title=What Are Windows 11’s Best Features? |url=https://www.taznetworks.com/what-are-windows-11s-best-features/ |access-date=2026-08-08 |website=TAZ Networks |language=en}}</ref>
* '''Mga Widgets''': Mga maliit at maaaring iangkop na panel na nagbibigay ng mabilis na access sa iba't ibang uri ng impormasyon at serbisyo.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
* '''Mga virtual na desktop''': Nagbibigay-daan sa paglikha ng maraming desktop upang magkahiwalay ang trabaho, pag-aaral, at personal na paggamit.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
* '''Suporta sa mga [[Apk (pormat ng file)|Android app]]''': Nagbibigay-daan sa mga gumagamit na mag-install ng mga Android app mula sa [[Amazon Appstore]] sa kanilang Windows 11 na device.<ref>{{Cite web |last=Gartenberg |first=Chaim |date=2021-06-24 |title=Windows 11’s Intel-powered Android apps will run on AMD and Arm processors, too |url=https://www.theverge.com/2021/6/24/22549303/windows-11-intel-bridge-android-apps-amd-arm-processors |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624204301/https://www.theverge.com/2021/6/24/22549303/windows-11-intel-bridge-android-apps-amd-arm-processors |archive-date=2021-06-24 |access-date=2026-08-08 |website=The Verge |language=en-US}}</ref>
* '''Phone Link''': Nagkokonekta sa mga [[iOS]] at [[Android]] device para mag-text, tumawag, at makakita ng mga notification.<ref name=":3" />
* '''[[Microsoft Copilot]]''': Isang AI assistant na isinama sa Windows upang tumulong sa pagsulat ng teksto, pagbabago ng ilang setting, at pagsagot sa mga tanong.<ref name=":3">{{Cite web |last= |title=Meet Windows 11: Features, Look, Benefits & More |url=https://www.microsoft.com/en-gb/windows/windows-11 |access-date=2026-08-08 |website=Microsoft |language=en-gb}}</ref>
== Tingnan din ==
*[[Talaan ng mga bersiyon ng Microsoft Windows]]
*[[Windows Phone]]
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{Windows-stub}}
[[Kategorya:Microsoft Windows]]
patlwxair3wfx5zjnmv6mogke13vapu