Wikipedia
tlwiki
https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina
MediaWiki 1.47.0-wmf.16
first-letter
Midya
Natatangi
Usapan
Tagagamit
Usapang tagagamit
Wikipedia
Usapang Wikipedia
Talaksan
Usapang talaksan
MediaWiki
Usapang MediaWiki
Padron
Usapang padron
Tulong
Usapang tulong
Kategorya
Usapang kategorya
Portada
Usapang Portada
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Medisina
0
1223
2221648
2221294
2026-08-25T05:20:05Z
GinawaSaHapon
102500
2221648
wikitext
text/x-wiki
{{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa. -->
[[Talaksan:Doctor treats ICU pediatrics patient.jpg|thumb|300x300px|Paggamot ng mga [[doktor]] at [[Narsing|nars]] sa isang pasyenteng [[sanggol]] sa isang modernong [[ospital]].]]
'''Medisína''' o '''panggagamót''' ang [[agham]] at gawain na sumesentro sa pagpapanumbalik ng [[kalusugan]] at [[kagalingan]]. Kabilang rito ang pangangalaga sa mga [[Pasyente|maysakit]] at pamamahala sa [[dayagnosis]] at [[prognosis]], gayundin sa [[Pag-iiwas sa sakit|pag-iiwas]], [[pagpapagaling]], at [[Pangangalagang pampaayos ng lagay|pagsasaayos]] sa kanilang [[pinsala sa katawan]] o [[karamdaman]] upang umayos ang kanilang lagay. Isang malawak na larangan ang medisina na may samu't saring sangay na nakatuon sa isang partikular na aspeto ng kalusugan. Ginagamit sa [[kontemporaryong medisina]] ang mga [[biomedikal na agham]] at [[Biomedikal na pananaliksik|pananaliksik]], [[Henetikang pangmedisina|henetika]], at [[Teknolohiyang pangmedisina|teknolohiya]] upang makapagbigay ng dayagnosis, pagalingin, at makaiwas sa pinsala sa katawan o karamdaman, sa pamamagitan ng [[gamot]], [[Pag-oopera|operasyon]], o [[terapiya]] kagaya ng [[sikoterapiya]].
Isinasagawa na ang medisina [[Kasaysayan ng medisina|noon pa]]. Para sa malaking bahagi ng kasaysayan, itinuturing ito bilang isang [[sining]] at karaniwang ikinokonekta sa [[relihiyon]] at [[pilosopiya]]. Halimbawa, maaaring gumamit ang isang [[arbularyo]] ng mga halaman at [[Dasal|magdasal]] bilang bahagi ng pagpapagaling. Isa ring tanggap na agham noon sa maraming kultura partikular na sa Europa ang [[pagpapadugo]] upang balansehin ang sinasabing [[Humorismo|apat na ''humor'' ng katawan]]. Sa modernong panahon, itinuturing rin bilang sining ang medisina sa ilang aspeto, partikular na sa pag-oopera, kung saan isang sining ang [[Tahi (pag-oopera)|pagtatahi]] na isinasagawa ng isang [[siruhano]] tuwing operasyon.
Nananatili pa ring talamak ang paggamit sa [[tradisyonal na medisina]] sa maraming rehiyon ng mundo. Ito ang uri ng [[Alternatibong medisina|alternatibong panggagamot]] na walang kaakibat na basehan sa agham, at maaaring ituring bilang isang [[seudosiyensiya]] kagaya ng [[kiropraktika]] at [[Akupungktura|akupungtura]].
== Etimolohiya ==
Nagmula ang salitang ''medisina'' sa [[wikang Kastila]] {{Lang|es|medicina}},<ref>{{Cite web |title=medisina |url=https://diksiyonaryo.ph/search/medisina |access-date=2026-08-14 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> na nagmula naman sa [[wikang Latin]] {{Lang|la|medicīna}}.<ref>{{Cite web |title=medicina |trans-title=medisina |url=https://dle.rae.es/medicina |access-date=2026-08-14 |website=«Diccionario de la lengua española» - Edición del Tricentenario |publisher=Real Academia Española |language=es}}</ref> Ito ang anyong pambabae ng [[pang-uri]] na {{Lang|la|medicīnus}}, na tumutukoy naman sa [[Pangngalan|pangngalang]] {{Lang|la|medicus}}, ang salitang Latin para sa mga [[doktor]]. <ref>{{Cite web |title=medicina |trans-title=medisina |url=https://buenospanish.com/dictionary/medicina/etymology |access-date=2026-08-14 |website=buenospanish.com |language=en}}</ref> Samantala, nagmula naman sa [[salitang-ugat]] na ''gamot'' ang ''panggagamot'', na ginagamit bilang isang [[pandiwa]] ("gumagamot ng bata") o pangngalan ("pambatang gamot"). Nagmula ito sa [[protowikang Pilipino]] {{Lang|mis|proto=yes|ʀamut}}, na tumutukoy sa mga mauugat na [[halamang-ugat]], na ginagamit noon bilang panlunas sa sakit. Nanatili ang kahulugang nitong "ugat" sa ibang [[mga wika sa Pilipinas]], partikular na sa [[wikang Sebwano]] {{Lang|ceb|gamot}} at [[Wikang Ilokano|Ilokano]] {{Lang|ilo|ramot}}.
== Kasaysayan ==
{{Main|Kasaysayan ng medisina}}
=== Sinaunang panahon ===
[[File:Imhotep-Louvre.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Imhotep-Louvre.JPG|thumb|Estatwa ni [[Imhotep]], kinikilala bilang ang unang doktor ng sinaunang panahon na natukoy na may pangalan. [[Apoteosis|Sinamba siya]] kalaunan na parang diyos sa sinaunang Ehipto makalipas ng ilang milenyo.]]
Ilan sa mga unang anyo ng [[Prehistorikong medisina|medisina noong sinaunang panahon]] ang paggamit sa [[Halamang-gamot|mga halamang nakakalunas ng mga sakit]], gayundin sa mga bahagi ng hayop at maging mga bato at mineral na pinaniniwalaan nakakatulong o nakakagaling sa mga karamdaman ng isang tao. Karaniwang pinapangunahan ito ng mga [[Tradisyonal na medisina|tradisyonal na doktor]] kagaya ng mga [[arbularyo]], na nag-aalay din ng mga dasal at seremonya bilang bahagi ng pagpapagaling sa maysakit. Naging bahagi ito ng kultura ng maraming mga lipunan sa mundo, at nananatili pa rin magpahanggang ngayon ang mga ganitong gawain, lalo na sa mga liblib na lugar na hindi agad mararating ng modernong medisina.
Nakita sa sinaunang lungsod ng [[Ebla]] sa modernong [[Siria|Sirya]] ang mga pinakamatatandang tekstong pangmedisina. Napetsahan ang mga ito bilang nagawa noong bandang {{BCE|2500|link=yes}}.<ref>{{Cite book |last1=Radner |first1=Karen |url=https://books.google.com/books?id=Nvgz3NOuo5EC&dq=oldest+medical+recipes+ebla&pg=PA690 |title=The Oxford Handbook of Cuneiform Culture |last2=Robson |first2=Eleanor |date=2011-09-22 |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-955730-1 |language=en |trans-title=Ang Handbook ng Oxford sa Kultura ng Kuniporme |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227154617/https://books.google.com/books?id=Nvgz3NOuo5EC&dq=oldest+medical+recipes+ebla&pg=PA690 |archive-date=27 February 2024 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Vogel |first1=Wolfgang H. |url=https://books.google.com/books?id=t_5pzrF1QocC&dq=oldest+medical+ebla&pg=PA16 |title=Brief History of Vision and Ocular Medicine |last2=Berke |first2=Andreas |date=2009 |publisher=Kugler Publications |isbn=978-90-6299-220-1 |language=en |trans-title=Maikling Kasaysayan ng Medisina ng Paningin at Mata |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227083815/https://books.google.com/books?id=t_5pzrF1QocC&dq=oldest+medical+ebla&pg=PA16 |archive-date=27 February 2024 |url-status=live}}</ref> Nakita rin sa iba't ibang panig ng mundo ang mga matatandang teksto sa medisina na naglalarawan sa kani-kanilang sistema ng pagpapagaling at pilosopiya ng panggagamot, kagaya ng sa [[Medisina sa sinaunang Ehipto|sinaunang Ehipto]], [[Medisina sa Babilonya|Babilonya]], at mga [[alternatibong medisina]] ng India, tinatawag na [[Ayurveda]], at Tsina, na kolektibong kilala sa tawag na [[tradisyonal na medisinang Tsino]]. Meron ding mga tekstong pangmedisina na nagawa sa [[Medisina sa sinaunang Gresya|sinaunang Gresya]] at [[Medisina sa sinaunang Roma|Roma]].
Pawang nagsisilbi rin bilang mga [[pari]] ang mga tradisyonal na doktor noon. Si [[Imhotep]] ang kinikilala bilang ang pinakaunang doktor na natukoy na may nakatalang pangalan. Namuhay siya sa sinaunang Ehipto noong {{BCE|ika-27 siglo|link=}} bilang isang pari para sa [[Mga diyos ng Sinaunang Ehipto|diyos]] ng Araw na si [[Amun|Ra]], bukod sa pagiging isang arkitekto rin. Samantala, napetsahan naman ang isang [[Papirong panghinekolohiya ng Kahun|papiro]] sa [[hinekolohiya]] noong bandang {{BCE|1825|link=}} sa kasagsagan ng ika-12 dinastiya ng sinaunang Ehipto. Napetsahan naman noong bandang {{BCE|1600|link=}} ang isang [[Papiro ni Edwin Smith|papiro]] na maagham na nagtatalakay sa pagsasagawa ng [[Pag-oopera|operasyon]] sa iba't ibang panig ng katawan bunsod ng pinsala rito, itinuturing bilang ang pinakamatandang teksto ng pag-oopera sa mundo. Maikukumpara naman sa isang aklat ng medisina ang nilalaman ng isang [[Papiro ni Ebers|papiro]] na napetsahan noong bandang {{BCE|1550|link=}} at nagtatalakay sa lagpas 800 katutubong panlunas para sa karamdaman at pinsala sa katawan.<ref>{{cite book |last=Ackerknecht |first=Erwin |url=https://archive.org/details/shorthistoryofme00acke |title=A Short History of Medicine |publisher=JHU Press |year=1982 |isbn=978-0-8018-2726-6 |page=[https://archive.org/details/shorthistoryofme00acke/page/22 22] |language=en |trans-title=Maikling Kasaysayan ng Medisina |url-access=registration}}</ref>
Sa [[Sinaunang Tsina|Tsina]], may mga arkeolohikong ebidensiya ng sinaunang medisina ng mga Tsino simula pa noong [[dinastiyang Shang]] noong [[Panahon ng Bronse]], batay sa mga binhing ginagamit bilang panlunas gayundin sa mga kagamitang ipinagpapalagay na ginamit para sa pag-oopera.<ref>{{cite journal |last=Hong |first=Francis |year=2004 |title=History of Medicine in China |trans-title=Kasaysayan ng Medisina sa Tsina |url=http://www.medicine.mcgill.ca/MJM/issues/v08n01/crossroads/hong.pdf |journal=McGill Journal of Medicine |language=en |volume=8 |issue=1 |page=7984 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131201231218/http://www.medicine.mcgill.ca/MJM/issues/v08n01/crossroads/hong.pdf |archive-date=1 December 2013}}</ref> Isinulat noong {{BCE|ikalawang siglo|link=}} ang tekstong pangmedisina na {{Lang|zh|[[Huangdi Neijing]]}}, na ipinagpapalagay naman na isang saligang teksto ng sinaunang medisina sa naturang rehiyon.<ref>{{cite book |last=Unschuld |first=Pual |url=https://books.google.com/books?id=N2ZdrPCbpNIC&pg=PR9 |title=Huang Di Nei Jing: Nature, Knowledge, Imagery in an Ancient Chinese Medical Text |publisher=University of California Press |year=2003 |isbn=978-0-520-92849-7 |page=ix |language=en |trans-title=Huang Di Nei Jing: Kalikasan, Kaalaman, Paglalarawan sa isang Sinaunang Tekstong Pangmedisinang Tsino |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20160418053843/https://books.google.com/books?id=N2ZdrPCbpNIC&pg=PR9 |archive-date=18 April 2016 |url-status=live}}</ref> Samantala, isinulat naman sa India ang {{Lang|sa|[[Sushruta Samhita]]}} ng surihanong si [[Sushruta]] at naglalarawan sa mga kaparaanang ginagamit sa pag-oopera, kabilang na ang unang paglalarawan sa [[operasyong kosmetiko]] gayundin sa [[esterilisasyon]] ng mga [[kagamitang pang-operasyon]].<ref>{{Cite journal |last1=Dave |first1=Tirth |last2=Habte |first2=Alexander |last3=Vora |first3=Vidhi |last4=Sheikh |first4=Mahin Qudeer |last5=Sanker |first5=Vivek |last6=Gopal |first6=Sri Vengadesh |date=2024-04-05 |title=Sushruta: The Father of Indian Surgical History |trans-title=Sushruta: Ang Ama ng Kasaysayan ng Pag-oopera sa India |journal=Plastic and Reconstructive Surgery - Global Open |language=en |volume=12 |issue=4 |doi=10.1097/GOX.0000000000005715 |issn=2169-7574 |pmc=11000756 |pmid=38596573 |article-number=e5715}}</ref> May mga patunay naman ng mga gusaling ginagamit bilang pagamutan sa bundok ng [[Mihintale]] sa [[Sri Lanka]].
[[Talaksan:Hippocrates sculpture in front of Mayne Medical School, Brisbane, 2021.jpg|thumb|Rebulto ni [[Hipokrates]] sa isang [[paaralang pangmedisina]] sa [[Brisbane]].]]
Sa [[sinaunang Gresya]], inilatag ng medikong si [[Hippocrates|Hipokrates]] ang isang makatuwirang pananaw sa medisina; kilala siya sa Kanluraning Mundo sa taguring "Ama ng Medisina" dahil dito.<ref>{{cite journal |vauthors=Grammaticos PC, Diamantis A |year=2008 |title=Useful known and unknown views of the father of modern medicine, Hippocrates and his teacher Democritus |trans-title=Magagamit na alam at di-alam na pananaw ng ama ng modernong medisina, si Hipokrates at ang guro niyang si Demokrito |journal=Hellenic Journal of Nuclear Medicine |language=en |volume=11 |issue=1 |pages=2–4 |pmid=18392218}}</ref> Sa kanya nagmula ang [[panunumpang Hipokratiko]] para sa mga doktor, na ginagamit pa rin hanggang sa ngayon, gayundin sa maraming mga konseptong medikal at sa pag-uuri sa mga karamdaman bilang [[Maikling karamdaman|maikli]], [[Matagalang karamdaman|matagal]], [[Endemiko (epidemiyolohiya)|endemiko]], at [[epidemya]].<ref>{{cite book |last=Garrison |first=Fielding H. |title=History of Medicine |url=https://archive.org/details/introductiontohi0000fiel |publisher=W.B. Saunders Company |year=1966 |place=[[Philadelphia]] |page=[https://archive.org/details/introductiontohi0000fiel/page/97 97] |language=en |trans-title=Kasaysayan ng Medisina}}</ref><ref>{{Cite book |last=Martí-Ibáñez |first=Félix |title=A Prelude to Medical History |publisher=MD Publications, Inc. |year=1961 |place=[[New York City|New York]] |page=90 |language=en |trans-title=Panimula sa Kasaysayan ng Medisina |lccn=61-11617 |id=}}</ref> Kilala naman ang surihanong si [[Galen]] bilang isa sa pinakamagagaling na surihano ng sinaunang mundo dahil sa pagsasagawa niya ng mga operasyong itinuturing na delikado o imposibleng magawa noong panahon niya kagaya ng [[Optalmolohiya|sa mata]] at [[Operasyon sa utak|utak]]. Naging maimpluwensiya ang medisinang Griyego sa Europa hanggang noong [[Pagbagsak ng Imperyong Romano|bumagsak]] ang [[Imperyong Romano]], bagamat napanatili ang tradisyong ito sa sumunod na [[Imperyong Bisantino]], ang silangang bahagi ng imperyo.
Karamihan sa kaalamang taglay sa kasalukuyan ukol sa [[Medisinang Hudyo|sinaunang medisina ng mga Hudyo]] ay nakabatay sa mga nakatala sa [[Torah]], na naglalaman ng samu't saring mga batas at ritwal na may kinalaman sa kalusugan.<ref>{{cite web |last1=Vaisrub |first1=Samuel |last2=A. Denman |first2=Michael |last3=Naparstek |first3=Yaakov |last4=Gilon |first4=Dan |year=2008 |title=Medicine |trans-title=Medisina |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/judaica/ejud_0002_0013_0_13493.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518071643/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/judaica/ejud_0002_0013_0_13493.html |archive-date=18 May 2015 |access-date= |website=Encyclopaedia Judaica |publisher=The Gale Group |language=en}}</ref>
=== Gitnang Kapanahunan ===
[[Talaksan:Avicenna Portrait on Silver Vase - Museum at BuAli Sina (Avicenna) Mausoleum - Hamadan - Western Iran (7423560860).jpg|thumb|Itinuturing din bilang "Ama ng Medisina" si [[Avicenna]] tulad ni [[Hipokrates]] at [[Imhotep]].]]
Bago ang [[Gitnang Kapanahunan]] sa Europa, madalas na tinitingnan ang mga ospital bilang isang lugar kung saan hinihintay na lamang ng isang pasyente ang kanyang kamatayan. Nagsimula lamang ito ituring bilang isang lugar para subukang gamutin ang mga pasyente sa Imperyong Bisantino dahil na rin sa impluwensiya ng turo ng [[Kristiyanismo]] ukol sa pag-aaruga sa mga maysakit.<ref>{{cite book |last=Lindberg |first=David |url=https://archive.org/details/beginningsofwest00lind |title=The Beginnings of Western Science |date=1992 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-48231-6 |page=[https://archive.org/details/beginningsofwest00lind/page/349 349] |language=en |trans-title=Ang Simula ng Kanluraning Agham |url-access=registration}}</ref> Bagamat alam na noon pang panahon ni Galen ang [[uroskopiya]] o ang pagsusuri sa [[ihi]] upang matukoy ang sakit ng isang tao, hindi ito nakikita noon bilang mahalaga sa pagtutukoy sa karamdaman. Nagsimula lamang ito gamitin ng mga doktor sa Imperyong Bisantino bilang pantukoy ng sakit, na kalauna'y lumaganap sa Europa.<ref>{{cite book |last=Prioreschi |first=Plinio |title=A History of Medicine: Byzantine and Islamic medicine |date=2004 |publisher=Horatius Press |page=146 |language=en |trans-title=Kasaysayan ng medisina: medisinang Bisantino at Islamiko}}</ref>
Samantala, pagsapit ng taong {{CE|750|y}}, nakarating na sa mga Muslim ang mga gawa nina Hipokrates, Galen, at Sushruta sa pamamagitan ng mga pagsasalin sa mga gawa nila sa [[wikang Arabo]]. Mula sa mga ito nagsimula ang pananaliksik ng mga Muslim sa medisina. Itinuturing ang [[Polimata|polimatang]] si [[Avicenna]] bilang "Ama ng Medisina" rin tulad nina Imhotep at Hipokrates dahil sa mga ambag niya sa medisina,<ref>{{cite journal |vauthors=Becka J |date=January 1980 |title=Otec lékarů Avicenna v nasí vĕdĕ a kulture. Abú Alí ibn Síná (980-1037) |trans-title=Ang ama ng medisina, Avicenna, sa ating agham at kultura. Abu Ali ibn Sina (980-1037) |journal=Cas Lek Cesk |language=cs |volume=119 |issue=1 |pages=17–23 |pmid=6989499}}</ref> kagaya ng pag-akda niya sa ''[[Ang Kanon ng Medisina]]'', na naging pamantayang aklat sa medisina sa maraming mga pamantasan sa Europa noon.<ref>{{cite web |title=Avicenna 980–1037 |url=http://hcs.osu.edu/hort/history/023.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007070250/http://hcs.osu.edu/hort/history/023.html |archive-date=7 October 2008 |access-date= |publisher=Hcs.osu.edu |language=en}}</ref><ref>{{cite encyclopedia |year=2008 |title=Avicenna |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/biography/Avicenna |access-date=18 Agosto 2026 |last=Flannery |first=Michael |language=en |trans-title= |archive-url= |archive-date=}}</ref> Bukod sa kanya, ilan sa mga kilalang iskolar ng medisina sa [[Mundong Islamiko|mundong Muslim]] ay sina [[Averroes]] at [[Ibn al-Nafis]].<ref>{{cite journal |vauthors=Martín-Araguz A, Bustamante-Martínez C, Fernández-Armayor Ajo V, Moreno-Martínez JM |date=1 May 2002 |title=La neurociencia en Al Andalus y su influencia en la medicina escolástica medieval |trans-title=Neurosiyensiya sa Al Andalus at ang impluwensiya nito sa medyebal na eskolastikang medisina |journal=Revista de Neurología |language=es |volume=34 |issue=9 |pages=877–892 |doi=10.33588/rn.3409.2001382 |pmid=12134355}}</ref><ref>{{cite journal |year=2004 |title=Chairman's Reflections: Traditional Medicine Among Gulf Arabs, Part II: Blood-letting |trans-title=Mga Pagninilay ng Pinuno: Tradisyonal na Medisina sa mga Arabo sa Golpo, Bahagi II: Pagpapadugo |url=https://www.scribd.com/doc/78110223/Traditional-Medicine-Among-Gulf-Arabs |journal=Heart Views |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=74–85 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130308101134/http://www.scribd.com/doc/78110223/Traditional-Medicine-Among-Gulf-Arabs |archive-date=8 March 2013}}</ref> Unang tinuligsa ng Persyanong doktor na si [[Rhazes]] ang teorya ng [[humorismo]] ng mga Griyego, bagamat nanatili pa rin itong sentro ng parehong Kanluranin at Islamikong medisina noong panahong medyebal.<ref>{{cite book |last1=Pormann |first1=Peter E. |title=Medieval Islamic medicine |url=https://archive.org/details/medievalislamicm0000porm |last2=Savage-Smith |first2=Emilie |author2-link=Emilie Savage-Smith |publisher=Georgetown University |year=2007 |location=Washington DC |pages=[https://archive.org/details/medievalislamicm0000porm/page/10 10], 43–45 |language=en |trans-title=Medyebal na medisinang Islamiko |chapter=On the dominance of the Greek humoral theory, which was the basis for the practice of bloodletting |trans-chapter=Ukol sa dominasyon ng teorya ng humorismo ng mga Griyego, na naging basehan sa pagsasagawa ng pagpapadugo |ol=12911905W}}</ref> Ginamit rin bilang mga aklat sa mga pamantasan sa Europa ang ilang mga bolyum ng kanyang gawa na ''Al-Mansuri'', partikular na yung tungkol sa pag-oopera at terapiya.<ref>{{Cite encyclopedia |year=2006 |title=Al-Rāzī |encyclopedia=Encyclopaedia of the history of science, technology, and medicine in non-western cultures |publisher=Springer |last=Iskandar |first=Albert |edition=2 |pages=155–156 |language=en}}</ref> Inilalarawan din siya bilang "doktor ng mga doktor",<ref>{{cite book |last=Ganchy |first=Sally |url=https://archive.org/details/islamsciencemedi0000ganc |title=Islam and Science, Medicine, and Technology |date=2008 |publisher=Rosen Pub. |location=New York |language=en |trans-title=Islam at Agham, Medisina, at Teknolohiya |url-access=registration}}</ref> "ama ng [[pediatrika]]", at isa sa mga tagapagtaguyod ng [[optalmolohiya]] dahil sa kanyang pagtukoy sa pagliit o paglaki ng [[balintataw]] ng [[mata]] depende sa [[liwanag]].<ref name="elgood-2010">{{cite book |last1=Elgood |first1=Cyril |title=A Medical History of Persia and The Eastern Caliphate |date=2010 |publisher=Cambridge |isbn=978-1-108-01588-2 |edition=1 |location=London |pages=202–203 |language=en |trans-title=Isang Medikal na Kasaysayan ng Persia at ang Kalipato ng Silangan |quote=}}</ref> Isa sa mga unang halimbawa naman ng [[pampublikong ospital]] ang mga ospital na [[Bimaristan]] sa Persia.<ref>{{Cite encyclopedia |title=The Scientific Institutions in the Medieval Near East |encyclopedia=Encyclopedia of the History of Arabic Science |publisher=Routledge |last=Micheau |first=Françoise |date=1996 |pages=991–992 |language=en |trans-title=Ang mga Siyentipikong Institusyon sa Medyebal na Malapit na Silangan |entry= |veditors=Rashed R, Morelon R}}</ref><ref>{{cite book |last=Barrett |first=Peter |title=Science and Theology Since Copernicus: The Search for Understanding |publisher=[[Continuum International Publishing Group]] |year=2004 |isbn=978-0-567-08969-4 |page=18 |language=en |trans-title=Agham at Teolohiya Magmula kay Copernicus: Ang Paghahanap sa Pag-unawa}}</ref>
[[Talaksan:Man dressed in Black by Calcar (Hermitage).jpg|thumb|Si [[Andreas Vesalius]], isa sa mga pinakamaimpluwensiyang iskolar ng [[anatomiya]].]]
Iniutos ni [[Carlomagno]] ang pagkakaroon ng mga ospital sa bawat [[katedral]] at [[monasteryo]]. Inihalintulad ng historyador na si [[Geoffrey Blainey]] ang [[Simbahang Katoliko at pangangalagang pangkalusugan|mga gawain]] ng [[Simbahang Katoliko]] sa [[pangangalagang pangkalusugan]] noong Gitnang Kapanahunan sa isang maagang anyo ng isang [[estadong nangangalaga]] dahil sa pagtatayo nito ng mga ospital para sa mga matatanda at [[bahay-ampunan]] para naman sa mga bata, gayundin sa mga [[hospisyo]] para sa mga maysakit mapaanuman ang edad, matutuluyang lugar para sa mga may [[ketong]], at mga bahay-pahingaan para sa mga dumadayong [[peregrino]]. Nagsusuplay sila ng pagkain tuwing [[taggutom]] at namamahagi ng pagkain sa mga mahihirap. Nagmumula ang pondo para rito mula sa mga kinokolektang buwis gayundin sa kita mula sa mga lupain at taniman na pagmamay-ari nito. Partikular na kilala ang ordeng [[Benito ng Nursia|Benediktino]] sa mga itinayo nitong mga ospital sa loob ng kanilang mga monasteryo, gayundin sa pagtatanim nila ng mga [[halamang-gamot]] at pagsisilbi nila bilang mga doktor ng kanilang lugar. Nagtayo rin ang Simbahang Katoliko ng [[Paaralang pangmedisina|mga paaralan at pamantasan para sa medisina]] kagaya ng [[Schola Medica Salernitana]] sa lungsod ng [[Salerno]] sa [[Italya]], na itinuturing bilang isa sa mga nangungunang paaralang pangmedisina sa Europa noong panahong yon.<ref>{{cite book |last=Blainey |first=Geoffrey |title=A Short History of Christianity |title-link=A Short History of Christianity |publisher=Penguin Viking |year=2011 |pages=[https://archive.org/details/shorthistoryofch0000blai/page/214 214]–215 |language=en |trans-title=Maikling Kasaysayan ng Kristiyanismo |oclc=793902685}}</ref>
Gayunpaman, winasak ng [[Itim na Salot]] noong ika-14 at ika-15 siglo ang malaking bahagi ng Europa at Gitnang Silangan.<ref>{{cite book |last=Dols |first=Michael W. |title=The Black Death in the Middle East |publisher=Princeton |year=1977 |pages=119, 285–290 |language=en |trans-title=Ang Itim na Salot sa Gitnang Silangan |oclc=2296964}}</ref> Dito nagsimulang magbago ang pananaw sa medisina ng mga iskolar, kung saan itinuturing na otoridad ang mga tradisyong minana mula sa mga doktor ng nakaraan. Nagsimulang tuligsain ng mga iskolar sa panahong ito ang mga nananaig na teorya ukol sa medisina at pangangalaga. Sinimulang suriin ng mga iskolar kagaya ni [[Andreas Vesalius]] ang mga bangkay ng tao upang mailarawan ang [[anatomiya]]; inakda niya ang aklat na ''[[De humani corporis fabrica]]'', itinuturing bilang isa sa mga mahahalagang aklat sa anatomiya ng tao. Samantala, naobserbahan sa unang pagkakataon ang mga [[bakterya]] at [[mikroorganismo]] gamit ang mga [[Mikroskopyo|mikroskopyong]] ginawa ni [[Antonie van Leeuwenhoek]] noong 1676.<ref>{{cite book |title=Brock Biology of Microorganisms |url=https://archive.org/details/brockbiologyofmi0011madi |publisher=Prentice Hall |year=2006 |isbn=978-0-13-144329-7 |veditors=Madigan M, Martinko J |edition=11 |language=en |trans-title=Biolohiya ng mga Mikroorganismo ni Brock}}</ref> Itinuturing naman bilang "ama ng modernong [[dentistriya]]" si [[Pierre Fauchard]] dahil sa pag-akda niya sa pinakaunang maagham na akda sa larangan, ang ''Le Chirurgien Dentiste'' noong 1728.<ref>{{cite journal |vauthors=Lynch CD, O'Sullivan VR, McGillycuddy CT |date=December 2006 |title=Pierre Fauchard: the 'father of modern dentistry' |url=https://archive.org/details/sim_british-dental-journal_2006-12-23_201_12/page/779 |trans-title=Pierre Fauchard: ang 'ama ng modernong dentistriya' |journal=British Dental Journal |language=en |volume=201 |issue=12 |pages=779–781 |doi=10.1038/sj.bdj.4814350 |pmid=17183395 |doi-access=free}}</ref>
=== Modernong panahon ===
[[Talaksan:Smallpox_vaccine.jpg|thumb|[[Bakuna sa bulutong|Bakuna]] kontra [[bulutong]]. Dahil sa pandaigdigang kampanya sa pagbabakuna noong ika-20 siglo, bulutong ang kauna-unahang sakit na likas na nalipol.]]
Unang itinuturing bilang hiwalay sa medisina ang [[beterinarya]] noong 1761, nang itinatag ni [[Claude Bourgelat]] ang kauna-unahang paaralang pangbeterinarya sa [[Lyon]], [[Pransiya]]. Bago ito, parehong sakop ng medisina ang panggagamot sa tao at hayop. Nagsimula rin ang maagham na pananaliksik sa medisina noong ika-16 na siglo sa Europa, kung saan unti-unti na'ng umaalis ang mga iskolar sa pananaw ng herbalismo at ang teorya ng apat na ''humor''. Gayunpaman, maituturing na nagsimula ang modernong medisina sa pagtuklas ni [[Edward Jenner]] sa [[Bakuna sa bulutong|bakuna]] kontra [[bulutong]] noong dulo ng ika-18 siglo.<ref>{{Cite web |last=Rhodes |first=Philip |last2=Thomson |first2=William Archibald Robson |last3=Underwood |first3=E. Ashworth |last4=Richardson |first4=Robert G. |last5=Guthrie |first5=Douglas James |date=2026-07-24 |title=History of medicine |trans-title=Kasaysayan ng medisina |url=https://www.britannica.com/science/history-of-medicine |access-date=2026-08-20 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Natuklasan naman ni [[Robert Koch]] ang bakterya bilang sanhi ng mga sakit noong 1880,<ref>{{Cite web |title=Robert Koch |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1905/koch/biographical/ |access-date=2026-08-20 |website=[[Nobel Prize|The Nobel Prize]] |publisher=The Nobel Foundation |language=en-US}}</ref> na humantong kalaunan sa pagtuklas ni [[Paul Ehrlich]] sa [[arsepenamina]] (salvarsan) noong 1908, ang unang [[Antibiyotiko|antibiotiko]] na natuklasan.<ref>{{Cite journal |last=Hutchings |first=Michael I. |last2=Truman |first2=Andrew W. |last3=Wilkinson |first3=Barrie |date=Oktubre 2019 |title=Antibiotics: past, present and future |trans-title=Antibiotika: nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1369527419300190 |journal=Current Opinion in Microbiology |language=en |volume=51 |pages=72-80 |doi=10.1016/j.mib.2019.10.008}}</ref> Tuluyang nalipol ang likas na bulutong noong dekada 1970s dahil sa inilunsad na pandaigdigang kampanya sa [[pagbabakuna]], ang kauna-unahang sakit na nalipol ng tao.<ref>{{Cite web |title=History of smallpox vaccination |trans-title=Kasaysayan ng pagbabakuna kontra bulutong |url=https://www.who.int/news-room/spotlight/history-of-vaccination/history-of-smallpox-vaccination |access-date=2026-08-20 |publisher=[[World Health Organization|WHO]] |language=en}}</ref>
Simula noon, naging sopistikado ang [[parmakolohiya]]. Dahil sa [[bioteknolohiya]], nagagawa na'ng gumawa ng mga gamot na nakadisenyo para sa isang partikular na proseso ng katawan upang mapababa ang mga [[masasamang epekto]] na maaaring maranasan ng tao. Partikular na umusad nang matindi ang [[henomika]] dahil sa kaalaman sa [[henetika]] ng tao at sa mga [[hene]] na sanhi ng mga [[diperensiyang henetiko]]. Gayunpaman, nananatili pa ring isyu ang pagtuklas ng mga lunas sa ilan sa mga pinakanakakamatay na sakit ng tao, lalo na ang mga [[kanser]] at sa [[Sakit na Alzheimer|sakit na Alzheimer's]].<ref>{{Cite journal |last=Arafah |first=Azher |last2=Khatoon |first2=Saima |last3=Rasool |first3=Iyman |last4=Khan |first4=Andleeb |last5=Rather |first5=Mashoque Ahmad |last6=Abujabal |first6=Khaled Abdullah |last7=Faqih |first7=Yazid Abdullilah Hassan |last8=Rashid |first8=Hina |last9=Rashid |first9=Shahzada Mudasir |last10=Bilal Ahmad |first10=Sheikh |last11=Alexiou |first11=Athanasios |date=2023-01-25 |title=The Future of Precision Medicine in the Cure of Alzheimer’s Disease |trans-title=Ang Hinaharap ng Medisinang Tumpak sa Lunas sa Sakit na Alzheimer's |url=https://www.mdpi.com/2227-9059/11/2/335 |journal=Biomedicines |language=en |volume=11 |issue=2 |pages=335 |doi=10.3390/biomedicines11020335 |issn=2227-9059 |pmc=9953731 |pmid=36830872}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Molla |first=Getnet |last2=Bitew |first2=Molalegne |date=2025-08-28 |title=The Future of Cancer Diagnosis and Treatment: Unlocking the Power of Biomarkers and Personalized Molecular-Targeted Therapies |trans-title=Ang Hinaharap ng Dayagnosis at Pagpapagaling sa Kanser: Pagbubukas sa Kapangyarihan ng mga Biomarker at Personalisadong Terapiyang Molekular |url=https://www.mdpi.com/2673-5261/6/3/20 |journal=Journal of Molecular Pathology |language=en |volume=6 |issue=3 |pages=20 |doi=10.3390/jmp6030020 |issn=2673-5261}}</ref>
== Sangay ==
Malawak na larangan ang medisina. Nagtataglay ito ng mga sangay na ginagamit din sa ibang mga larangan. May mga espesyalidad din na kinukuha ng mga propesyonal na tumututok lamang sa isang partikular na bagay kagaya ng gawain, bahagi ng katawan, o klase ng pasyente.
=== Pangunahing agham ===
Pinag-aaralan sa lahat ng mga mag-aaral ng medisina ang mga sumusunod na agham na kinokonsiderang mahalaga para sa larangan.
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Anatomiya]], pag-aaral sa estraktura ng katawan ng mga organismo.
* [[Biokimika]], pag-aaral sa mga prosesong kemikal sa loob ng mga organismo.
* [[Biolohiyang molekular]], pag-aaral sa mga gawain at proseso ng mga [[molekula]] sa katawan ng mga organismo.
* [[Biyomekanika|Biomekanika]], pag-aaral sa proseso ng paggalaw ng mga organismo.
* [[Biyopisika|Biopisika]], pag-aaral na gumagamit sa mga konsepto ng pisika sa konteksto ng biolohiya.
* [[Bioestadistika]], pag-aaral na gumagamit sa mga konsepto ng estadistika sa konteksto ng biolohiya.
* [[Embriyolohiya]], pag-aaral sa proseso ng paggawa at paglaki ng sanggol sa sinapupunan.
* [[Endokrinolohiya]], pag-aaral sa mga proseso at epekto ng hormona sa katawan.
* [[Epidemiyolohiya]], pag-aaral sa mga pagkalat ng mga nakakahawang sakit ng mga tao, lalo na sa mga epidemya at pandemya.
* [[Henetika]], pag-aaral sa mga hene at ang mga proseso ng pagkakaiba at pagmamana ng mga katangian.
* [[Hinekolohiya]], pag-aaral sa sistemang pangreproduksiyon ng mga babae.
* [[Histolohiya]], pag-aaral sa estraktura ng mga selula at tisyu ng mga organismo.
* [[Mikrobiolohiya]], pag-aaral sa mga mikroorganismo.
* [[Neurosiyensiya]], pag-aaral sa utak at ang mga proseso nito.
* [[Parmakolohiya]], pag-aaral sa mga droga at gamot at ang mga epekto nito.
* [[Patolohiya]], pag-aaral sa mga sakit at karamdaman.
* [[Pisyolohiya]], pag-aaral sa mga proseso ng katawan.
* [[Sitolohiya]], pag-aaral sa mga selula.{{Div col end}}
=== Espesyalidad ===
{{Main|Espesyalidad (medisina)}}
Dahil sa lawak ng larangan, pumipili ang mga propesyonal ng kanilang espesyalidad. Tumutukoy ito sa isang partikular na bahagi ng medisina na kanilang pinagtutuunan ng pansin. Maigugrupo ang mga ito ayon sa gawain, klase ng pasyente, bahagi ng katawan, o problema.
==== Ayon sa gawain ====
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Anestisiyolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga bago, habang, at pagkatapos ng isang operasyon.
* [[Medisinang agaran]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga sa mga pasyenteng kailangan agad matugunan ng pangangalagang medikal.
* [[Medisinang pampalakasan]], espesyalidad na nakatuon sa pagpapanatili at pagpapagaling sa katawan ng mga atleta.
* [[Medisinang pampamilya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga at pagpapagaling sa mga karaniwang karamdaman ng isang indibiduwal o pamilya.
* [[Medisinang pantrabaho]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga at pagpapagaling sa mga karaniwang pinsala o karamdaman na dulot ng trabaho.
* [[Medisinang pang-estetika]], espesyalidad na nakatuon sa pagsasaayos sa mga hindi ninanais na hitsura ng bahagi ng katawan kagaya ng peklat, kulubot, o taba.
* [[Medisinang pang-ospital]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga sa mga pasyente sa ospital, lalo na sa mga pasyenteng may mga maiikling karamdaman.
* [[Pag-oopera]], malawak na espesyalidad na nakatuon sa pagsasaayos sa mga kondisyon ng katawan, pagtama sa mga proseso ng katawan, pagsasaayos sa hitsura ng isang bahagi ng katawan, o pagtanggal sa mga bagay tulad ng nasirang tisyu ng katawan o bukol.
* [[Parmasiya]], espesyalidad na nakatuon sa pamamahagi, pagrerebyu, paghahanda, at paggawa sa mga gamot.
* [[Radyolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa pag-iimahe sa katawan ng tao tulad halimbawa ng x-ray upang makita ang mga problema sa loob ng katawan.{{Div col end}}
==Sanggunian==
{{reflist}}{{Medicine}}{{authority control}}
[[Kategorya:Kalusugan]]
[[Kategorya:Panggagamot]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng panggagamot]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng sinaunang panggagamot]]
sxjauojklr6u9s7oii8shyq3gm0zljr
2221651
2221648
2026-08-25T06:53:10Z
GinawaSaHapon
102500
2221651
wikitext
text/x-wiki
{{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa. -->
[[Talaksan:Doctor treats ICU pediatrics patient.jpg|thumb|300x300px|Paggamot ng mga [[doktor]] at [[Narsing|nars]] sa isang pasyenteng [[sanggol]] sa isang modernong [[ospital]].]]
'''Medisína''' o '''panggagamót''' ang [[agham]] at gawain na sumesentro sa pagpapanumbalik ng [[kalusugan]] at [[kagalingan]]. Kabilang rito ang pangangalaga sa mga [[Pasyente|maysakit]] at pamamahala sa [[dayagnosis]] at [[prognosis]], gayundin sa [[Pag-iiwas sa sakit|pag-iiwas]], [[pagpapagaling]], at [[Pangangalagang pampaayos ng lagay|pagsasaayos]] sa kanilang [[pinsala sa katawan]] o [[karamdaman]] upang umayos ang kanilang lagay. Isang malawak na larangan ang medisina na may samu't saring sangay na nakatuon sa isang partikular na aspeto ng kalusugan. Ginagamit sa [[kontemporaryong medisina]] ang mga [[biomedikal na agham]] at [[Biomedikal na pananaliksik|pananaliksik]], [[Henetikang pangmedisina|henetika]], at [[Teknolohiyang pangmedisina|teknolohiya]] upang makapagbigay ng dayagnosis, pagalingin, at makaiwas sa pinsala sa katawan o karamdaman, sa pamamagitan ng [[gamot]], [[Pag-oopera|operasyon]], o [[terapiya]] kagaya ng [[sikoterapiya]].
Isinasagawa na ang medisina [[Kasaysayan ng medisina|noon pa]]. Para sa malaking bahagi ng kasaysayan, itinuturing ito bilang isang [[sining]] at karaniwang ikinokonekta sa [[relihiyon]] at [[pilosopiya]]. Halimbawa, maaaring gumamit ang isang [[arbularyo]] ng mga halaman at [[Dasal|magdasal]] bilang bahagi ng pagpapagaling. Isa ring tanggap na agham noon sa maraming kultura partikular na sa Europa ang [[pagpapadugo]] upang balansehin ang sinasabing [[Humorismo|apat na ''humor'' ng katawan]]. Sa modernong panahon, itinuturing rin bilang sining ang medisina sa ilang aspeto, partikular na sa pag-oopera, kung saan isang sining ang [[Tahi (pag-oopera)|pagtatahi]] na isinasagawa ng isang [[siruhano]] tuwing operasyon.
Nananatili pa ring talamak ang paggamit sa [[tradisyonal na medisina]] sa maraming rehiyon ng mundo. Ito ang uri ng [[Alternatibong medisina|alternatibong panggagamot]] na walang kaakibat na basehan sa agham, at maaaring ituring bilang isang [[seudosiyensiya]] kagaya ng [[kiropraktika]] at [[Akupungktura|akupungtura]].
== Etimolohiya ==
Nagmula ang salitang ''medisina'' sa [[wikang Kastila]] {{Lang|es|medicina}},<ref>{{Cite web |title=medisina |url=https://diksiyonaryo.ph/search/medisina |access-date=2026-08-14 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> na nagmula naman sa [[wikang Latin]] {{Lang|la|medicīna}}.<ref>{{Cite web |title=medicina |trans-title=medisina |url=https://dle.rae.es/medicina |access-date=2026-08-14 |website=«Diccionario de la lengua española» - Edición del Tricentenario |publisher=Real Academia Española |language=es}}</ref> Ito ang anyong pambabae ng [[pang-uri]] na {{Lang|la|medicīnus}}, na tumutukoy naman sa [[Pangngalan|pangngalang]] {{Lang|la|medicus}}, ang salitang Latin para sa mga [[doktor]]. <ref>{{Cite web |title=medicina |trans-title=medisina |url=https://buenospanish.com/dictionary/medicina/etymology |access-date=2026-08-14 |website=buenospanish.com |language=en}}</ref> Samantala, nagmula naman sa [[salitang-ugat]] na ''gamot'' ang ''panggagamot'', na ginagamit bilang isang [[pandiwa]] ("gumagamot ng bata") o pangngalan ("pambatang gamot"). Nagmula ito sa [[protowikang Pilipino]] {{Lang|mis|proto=yes|ʀamut}}, na tumutukoy sa mga mauugat na [[halamang-ugat]], na ginagamit noon bilang panlunas sa sakit. Nanatili ang kahulugang nitong "ugat" sa ibang [[mga wika sa Pilipinas]], partikular na sa [[wikang Sebwano]] {{Lang|ceb|gamot}} at [[Wikang Ilokano|Ilokano]] {{Lang|ilo|ramot}}.
== Kasaysayan ==
{{Main|Kasaysayan ng medisina}}
=== Sinaunang panahon ===
[[File:Imhotep-Louvre.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Imhotep-Louvre.JPG|thumb|Estatwa ni [[Imhotep]], kinikilala bilang ang unang doktor ng sinaunang panahon na natukoy na may pangalan. [[Apoteosis|Sinamba siya]] kalaunan na parang diyos sa sinaunang Ehipto makalipas ng ilang milenyo.]]
Ilan sa mga unang anyo ng [[Prehistorikong medisina|medisina noong sinaunang panahon]] ang paggamit sa [[Halamang-gamot|mga halamang nakakalunas ng mga sakit]], gayundin sa mga bahagi ng hayop at maging mga bato at mineral na pinaniniwalaan nakakatulong o nakakagaling sa mga karamdaman ng isang tao. Karaniwang pinapangunahan ito ng mga [[Tradisyonal na medisina|tradisyonal na doktor]] kagaya ng mga [[arbularyo]], na nag-aalay din ng mga dasal at seremonya bilang bahagi ng pagpapagaling sa maysakit. Naging bahagi ito ng kultura ng maraming mga lipunan sa mundo, at nananatili pa rin magpahanggang ngayon ang mga ganitong gawain, lalo na sa mga liblib na lugar na hindi agad mararating ng modernong medisina.
Nakita sa sinaunang lungsod ng [[Ebla]] sa modernong [[Siria|Sirya]] ang mga pinakamatatandang tekstong pangmedisina. Napetsahan ang mga ito bilang nagawa noong bandang {{BCE|2500|link=yes}}.<ref>{{Cite book |last1=Radner |first1=Karen |url=https://books.google.com/books?id=Nvgz3NOuo5EC&dq=oldest+medical+recipes+ebla&pg=PA690 |title=The Oxford Handbook of Cuneiform Culture |last2=Robson |first2=Eleanor |date=2011-09-22 |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-955730-1 |language=en |trans-title=Ang Handbook ng Oxford sa Kultura ng Kuniporme |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227154617/https://books.google.com/books?id=Nvgz3NOuo5EC&dq=oldest+medical+recipes+ebla&pg=PA690 |archive-date=27 February 2024 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Vogel |first1=Wolfgang H. |url=https://books.google.com/books?id=t_5pzrF1QocC&dq=oldest+medical+ebla&pg=PA16 |title=Brief History of Vision and Ocular Medicine |last2=Berke |first2=Andreas |date=2009 |publisher=Kugler Publications |isbn=978-90-6299-220-1 |language=en |trans-title=Maikling Kasaysayan ng Medisina ng Paningin at Mata |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227083815/https://books.google.com/books?id=t_5pzrF1QocC&dq=oldest+medical+ebla&pg=PA16 |archive-date=27 February 2024 |url-status=live}}</ref> Nakita rin sa iba't ibang panig ng mundo ang mga matatandang teksto sa medisina na naglalarawan sa kani-kanilang sistema ng pagpapagaling at pilosopiya ng panggagamot, kagaya ng sa [[Medisina sa sinaunang Ehipto|sinaunang Ehipto]], [[Medisina sa Babilonya|Babilonya]], at mga [[alternatibong medisina]] ng India, tinatawag na [[Ayurveda]], at Tsina, na kolektibong kilala sa tawag na [[tradisyonal na medisinang Tsino]]. Meron ding mga tekstong pangmedisina na nagawa sa [[Medisina sa sinaunang Gresya|sinaunang Gresya]] at [[Medisina sa sinaunang Roma|Roma]].
Pawang nagsisilbi rin bilang mga [[pari]] ang mga tradisyonal na doktor noon. Si [[Imhotep]] ang kinikilala bilang ang pinakaunang doktor na natukoy na may nakatalang pangalan. Namuhay siya sa sinaunang Ehipto noong {{BCE|ika-27 siglo|link=}} bilang isang pari para sa [[Mga diyos ng Sinaunang Ehipto|diyos]] ng Araw na si [[Amun|Ra]], bukod sa pagiging isang arkitekto rin. Samantala, napetsahan naman ang isang [[Papirong panghinekolohiya ng Kahun|papiro]] sa [[hinekolohiya]] noong bandang {{BCE|1825|link=}} sa kasagsagan ng ika-12 dinastiya ng sinaunang Ehipto. Napetsahan naman noong bandang {{BCE|1600|link=}} ang isang [[Papiro ni Edwin Smith|papiro]] na maagham na nagtatalakay sa pagsasagawa ng [[Pag-oopera|operasyon]] sa iba't ibang panig ng katawan bunsod ng pinsala rito, itinuturing bilang ang pinakamatandang teksto ng pag-oopera sa mundo. Maikukumpara naman sa isang aklat ng medisina ang nilalaman ng isang [[Papiro ni Ebers|papiro]] na napetsahan noong bandang {{BCE|1550|link=}} at nagtatalakay sa lagpas 800 katutubong panlunas para sa karamdaman at pinsala sa katawan.<ref>{{cite book |last=Ackerknecht |first=Erwin |url=https://archive.org/details/shorthistoryofme00acke |title=A Short History of Medicine |publisher=JHU Press |year=1982 |isbn=978-0-8018-2726-6 |page=[https://archive.org/details/shorthistoryofme00acke/page/22 22] |language=en |trans-title=Maikling Kasaysayan ng Medisina |url-access=registration}}</ref>
Sa [[Sinaunang Tsina|Tsina]], may mga arkeolohikong ebidensiya ng sinaunang medisina ng mga Tsino simula pa noong [[dinastiyang Shang]] noong [[Panahon ng Bronse]], batay sa mga binhing ginagamit bilang panlunas gayundin sa mga kagamitang ipinagpapalagay na ginamit para sa pag-oopera.<ref>{{cite journal |last=Hong |first=Francis |year=2004 |title=History of Medicine in China |trans-title=Kasaysayan ng Medisina sa Tsina |url=http://www.medicine.mcgill.ca/MJM/issues/v08n01/crossroads/hong.pdf |journal=McGill Journal of Medicine |language=en |volume=8 |issue=1 |page=7984 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131201231218/http://www.medicine.mcgill.ca/MJM/issues/v08n01/crossroads/hong.pdf |archive-date=1 December 2013}}</ref> Isinulat noong {{BCE|ikalawang siglo|link=}} ang tekstong pangmedisina na {{Lang|zh|[[Huangdi Neijing]]}}, na ipinagpapalagay naman na isang saligang teksto ng sinaunang medisina sa naturang rehiyon.<ref>{{cite book |last=Unschuld |first=Pual |url=https://books.google.com/books?id=N2ZdrPCbpNIC&pg=PR9 |title=Huang Di Nei Jing: Nature, Knowledge, Imagery in an Ancient Chinese Medical Text |publisher=University of California Press |year=2003 |isbn=978-0-520-92849-7 |page=ix |language=en |trans-title=Huang Di Nei Jing: Kalikasan, Kaalaman, Paglalarawan sa isang Sinaunang Tekstong Pangmedisinang Tsino |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20160418053843/https://books.google.com/books?id=N2ZdrPCbpNIC&pg=PR9 |archive-date=18 April 2016 |url-status=live}}</ref> Samantala, isinulat naman sa India ang {{Lang|sa|[[Sushruta Samhita]]}} ng surihanong si [[Sushruta]] at naglalarawan sa mga kaparaanang ginagamit sa pag-oopera, kabilang na ang unang paglalarawan sa [[operasyong kosmetiko]] gayundin sa [[esterilisasyon]] ng mga [[kagamitang pang-operasyon]].<ref>{{Cite journal |last1=Dave |first1=Tirth |last2=Habte |first2=Alexander |last3=Vora |first3=Vidhi |last4=Sheikh |first4=Mahin Qudeer |last5=Sanker |first5=Vivek |last6=Gopal |first6=Sri Vengadesh |date=2024-04-05 |title=Sushruta: The Father of Indian Surgical History |trans-title=Sushruta: Ang Ama ng Kasaysayan ng Pag-oopera sa India |journal=Plastic and Reconstructive Surgery - Global Open |language=en |volume=12 |issue=4 |doi=10.1097/GOX.0000000000005715 |issn=2169-7574 |pmc=11000756 |pmid=38596573 |article-number=e5715}}</ref> May mga patunay naman ng mga gusaling ginagamit bilang pagamutan sa bundok ng [[Mihintale]] sa [[Sri Lanka]].
[[Talaksan:Hippocrates sculpture in front of Mayne Medical School, Brisbane, 2021.jpg|thumb|Rebulto ni [[Hipokrates]] sa isang [[paaralang pangmedisina]] sa [[Brisbane]].]]
Sa [[sinaunang Gresya]], inilatag ng medikong si [[Hippocrates|Hipokrates]] ang isang makatuwirang pananaw sa medisina; kilala siya sa Kanluraning Mundo sa taguring "Ama ng Medisina" dahil dito.<ref>{{cite journal |vauthors=Grammaticos PC, Diamantis A |year=2008 |title=Useful known and unknown views of the father of modern medicine, Hippocrates and his teacher Democritus |trans-title=Magagamit na alam at di-alam na pananaw ng ama ng modernong medisina, si Hipokrates at ang guro niyang si Demokrito |journal=Hellenic Journal of Nuclear Medicine |language=en |volume=11 |issue=1 |pages=2–4 |pmid=18392218}}</ref> Sa kanya nagmula ang [[panunumpang Hipokratiko]] para sa mga doktor, na ginagamit pa rin hanggang sa ngayon, gayundin sa maraming mga konseptong medikal at sa pag-uuri sa mga karamdaman bilang [[Maikling karamdaman|maikli]], [[Matagalang karamdaman|matagal]], [[Endemiko (epidemiyolohiya)|endemiko]], at [[epidemya]].<ref>{{cite book |last=Garrison |first=Fielding H. |title=History of Medicine |url=https://archive.org/details/introductiontohi0000fiel |publisher=W.B. Saunders Company |year=1966 |place=[[Philadelphia]] |page=[https://archive.org/details/introductiontohi0000fiel/page/97 97] |language=en |trans-title=Kasaysayan ng Medisina}}</ref><ref>{{Cite book |last=Martí-Ibáñez |first=Félix |title=A Prelude to Medical History |publisher=MD Publications, Inc. |year=1961 |place=[[New York City|New York]] |page=90 |language=en |trans-title=Panimula sa Kasaysayan ng Medisina |lccn=61-11617 |id=}}</ref> Kilala naman ang surihanong si [[Galen]] bilang isa sa pinakamagagaling na surihano ng sinaunang mundo dahil sa pagsasagawa niya ng mga operasyong itinuturing na delikado o imposibleng magawa noong panahon niya kagaya ng [[Optalmolohiya|sa mata]] at [[Operasyon sa utak|utak]]. Naging maimpluwensiya ang medisinang Griyego sa Europa hanggang noong [[Pagbagsak ng Imperyong Romano|bumagsak]] ang [[Imperyong Romano]], bagamat napanatili ang tradisyong ito sa sumunod na [[Imperyong Bisantino]], ang silangang bahagi ng imperyo.
Karamihan sa kaalamang taglay sa kasalukuyan ukol sa [[Medisinang Hudyo|sinaunang medisina ng mga Hudyo]] ay nakabatay sa mga nakatala sa [[Torah]], na naglalaman ng samu't saring mga batas at ritwal na may kinalaman sa kalusugan.<ref>{{cite web |last1=Vaisrub |first1=Samuel |last2=A. Denman |first2=Michael |last3=Naparstek |first3=Yaakov |last4=Gilon |first4=Dan |year=2008 |title=Medicine |trans-title=Medisina |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/judaica/ejud_0002_0013_0_13493.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518071643/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/judaica/ejud_0002_0013_0_13493.html |archive-date=18 May 2015 |access-date= |website=Encyclopaedia Judaica |publisher=The Gale Group |language=en}}</ref>
=== Gitnang Kapanahunan ===
[[Talaksan:Avicenna Portrait on Silver Vase - Museum at BuAli Sina (Avicenna) Mausoleum - Hamadan - Western Iran (7423560860).jpg|thumb|Itinuturing din bilang "Ama ng Medisina" si [[Avicenna]] tulad ni [[Hipokrates]] at [[Imhotep]].]]
Bago ang [[Gitnang Kapanahunan]] sa Europa, madalas na tinitingnan ang mga ospital bilang isang lugar kung saan hinihintay na lamang ng isang pasyente ang kanyang kamatayan. Nagsimula lamang ito ituring bilang isang lugar para subukang gamutin ang mga pasyente sa Imperyong Bisantino dahil na rin sa impluwensiya ng turo ng [[Kristiyanismo]] ukol sa pag-aaruga sa mga maysakit.<ref>{{cite book |last=Lindberg |first=David |url=https://archive.org/details/beginningsofwest00lind |title=The Beginnings of Western Science |date=1992 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-48231-6 |page=[https://archive.org/details/beginningsofwest00lind/page/349 349] |language=en |trans-title=Ang Simula ng Kanluraning Agham |url-access=registration}}</ref> Bagamat alam na noon pang panahon ni Galen ang [[uroskopiya]] o ang pagsusuri sa [[ihi]] upang matukoy ang sakit ng isang tao, hindi ito nakikita noon bilang mahalaga sa pagtutukoy sa karamdaman. Nagsimula lamang ito gamitin ng mga doktor sa Imperyong Bisantino bilang pantukoy ng sakit, na kalauna'y lumaganap sa Europa.<ref>{{cite book |last=Prioreschi |first=Plinio |title=A History of Medicine: Byzantine and Islamic medicine |date=2004 |publisher=Horatius Press |page=146 |language=en |trans-title=Kasaysayan ng medisina: medisinang Bisantino at Islamiko}}</ref>
Samantala, pagsapit ng taong {{CE|750|y}}, nakarating na sa mga Muslim ang mga gawa nina Hipokrates, Galen, at Sushruta sa pamamagitan ng mga pagsasalin sa mga gawa nila sa [[wikang Arabo]]. Mula sa mga ito nagsimula ang pananaliksik ng mga Muslim sa medisina. Itinuturing ang [[Polimata|polimatang]] si [[Avicenna]] bilang "Ama ng Medisina" rin tulad nina Imhotep at Hipokrates dahil sa mga ambag niya sa medisina,<ref>{{cite journal |vauthors=Becka J |date=January 1980 |title=Otec lékarů Avicenna v nasí vĕdĕ a kulture. Abú Alí ibn Síná (980-1037) |trans-title=Ang ama ng medisina, Avicenna, sa ating agham at kultura. Abu Ali ibn Sina (980-1037) |journal=Cas Lek Cesk |language=cs |volume=119 |issue=1 |pages=17–23 |pmid=6989499}}</ref> kagaya ng pag-akda niya sa ''[[Ang Kanon ng Medisina]]'', na naging pamantayang aklat sa medisina sa maraming mga pamantasan sa Europa noon.<ref>{{cite web |title=Avicenna 980–1037 |url=http://hcs.osu.edu/hort/history/023.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007070250/http://hcs.osu.edu/hort/history/023.html |archive-date=7 October 2008 |access-date= |publisher=Hcs.osu.edu |language=en}}</ref><ref>{{cite encyclopedia |year=2008 |title=Avicenna |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/biography/Avicenna |access-date=18 Agosto 2026 |last=Flannery |first=Michael |language=en |trans-title= |archive-url= |archive-date=}}</ref> Bukod sa kanya, ilan sa mga kilalang iskolar ng medisina sa [[Mundong Islamiko|mundong Muslim]] ay sina [[Averroes]] at [[Ibn al-Nafis]].<ref>{{cite journal |vauthors=Martín-Araguz A, Bustamante-Martínez C, Fernández-Armayor Ajo V, Moreno-Martínez JM |date=1 May 2002 |title=La neurociencia en Al Andalus y su influencia en la medicina escolástica medieval |trans-title=Neurosiyensiya sa Al Andalus at ang impluwensiya nito sa medyebal na eskolastikang medisina |journal=Revista de Neurología |language=es |volume=34 |issue=9 |pages=877–892 |doi=10.33588/rn.3409.2001382 |pmid=12134355}}</ref><ref>{{cite journal |year=2004 |title=Chairman's Reflections: Traditional Medicine Among Gulf Arabs, Part II: Blood-letting |trans-title=Mga Pagninilay ng Pinuno: Tradisyonal na Medisina sa mga Arabo sa Golpo, Bahagi II: Pagpapadugo |url=https://www.scribd.com/doc/78110223/Traditional-Medicine-Among-Gulf-Arabs |journal=Heart Views |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=74–85 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130308101134/http://www.scribd.com/doc/78110223/Traditional-Medicine-Among-Gulf-Arabs |archive-date=8 March 2013}}</ref> Unang tinuligsa ng Persyanong doktor na si [[Rhazes]] ang teorya ng [[humorismo]] ng mga Griyego, bagamat nanatili pa rin itong sentro ng parehong Kanluranin at Islamikong medisina noong panahong medyebal.<ref>{{cite book |last1=Pormann |first1=Peter E. |title=Medieval Islamic medicine |url=https://archive.org/details/medievalislamicm0000porm |last2=Savage-Smith |first2=Emilie |author2-link=Emilie Savage-Smith |publisher=Georgetown University |year=2007 |location=Washington DC |pages=[https://archive.org/details/medievalislamicm0000porm/page/10 10], 43–45 |language=en |trans-title=Medyebal na medisinang Islamiko |chapter=On the dominance of the Greek humoral theory, which was the basis for the practice of bloodletting |trans-chapter=Ukol sa dominasyon ng teorya ng humorismo ng mga Griyego, na naging basehan sa pagsasagawa ng pagpapadugo |ol=12911905W}}</ref> Ginamit rin bilang mga aklat sa mga pamantasan sa Europa ang ilang mga bolyum ng kanyang gawa na ''Al-Mansuri'', partikular na yung tungkol sa pag-oopera at terapiya.<ref>{{Cite encyclopedia |year=2006 |title=Al-Rāzī |encyclopedia=Encyclopaedia of the history of science, technology, and medicine in non-western cultures |publisher=Springer |last=Iskandar |first=Albert |edition=2 |pages=155–156 |language=en}}</ref> Inilalarawan din siya bilang "doktor ng mga doktor",<ref>{{cite book |last=Ganchy |first=Sally |url=https://archive.org/details/islamsciencemedi0000ganc |title=Islam and Science, Medicine, and Technology |date=2008 |publisher=Rosen Pub. |location=New York |language=en |trans-title=Islam at Agham, Medisina, at Teknolohiya |url-access=registration}}</ref> "ama ng [[pediatrika]]", at isa sa mga tagapagtaguyod ng [[optalmolohiya]] dahil sa kanyang pagtukoy sa pagliit o paglaki ng [[balintataw]] ng [[mata]] depende sa [[liwanag]].<ref name="elgood-2010">{{cite book |last1=Elgood |first1=Cyril |title=A Medical History of Persia and The Eastern Caliphate |date=2010 |publisher=Cambridge |isbn=978-1-108-01588-2 |edition=1 |location=London |pages=202–203 |language=en |trans-title=Isang Medikal na Kasaysayan ng Persia at ang Kalipato ng Silangan |quote=}}</ref> Isa sa mga unang halimbawa naman ng [[pampublikong ospital]] ang mga ospital na [[Bimaristan]] sa Persia.<ref>{{Cite encyclopedia |title=The Scientific Institutions in the Medieval Near East |encyclopedia=Encyclopedia of the History of Arabic Science |publisher=Routledge |last=Micheau |first=Françoise |date=1996 |pages=991–992 |language=en |trans-title=Ang mga Siyentipikong Institusyon sa Medyebal na Malapit na Silangan |entry= |veditors=Rashed R, Morelon R}}</ref><ref>{{cite book |last=Barrett |first=Peter |title=Science and Theology Since Copernicus: The Search for Understanding |publisher=[[Continuum International Publishing Group]] |year=2004 |isbn=978-0-567-08969-4 |page=18 |language=en |trans-title=Agham at Teolohiya Magmula kay Copernicus: Ang Paghahanap sa Pag-unawa}}</ref>
[[Talaksan:Man dressed in Black by Calcar (Hermitage).jpg|thumb|Si [[Andreas Vesalius]], isa sa mga pinakamaimpluwensiyang iskolar ng [[anatomiya]].]]
Iniutos ni [[Carlomagno]] ang pagkakaroon ng mga ospital sa bawat [[katedral]] at [[monasteryo]]. Inihalintulad ng historyador na si [[Geoffrey Blainey]] ang [[Simbahang Katoliko at pangangalagang pangkalusugan|mga gawain]] ng [[Simbahang Katoliko]] sa [[pangangalagang pangkalusugan]] noong Gitnang Kapanahunan sa isang maagang anyo ng isang [[estadong nangangalaga]] dahil sa pagtatayo nito ng mga ospital para sa mga matatanda at [[bahay-ampunan]] para naman sa mga bata, gayundin sa mga [[hospisyo]] para sa mga maysakit mapaanuman ang edad, matutuluyang lugar para sa mga may [[ketong]], at mga bahay-pahingaan para sa mga dumadayong [[peregrino]]. Nagsusuplay sila ng pagkain tuwing [[taggutom]] at namamahagi ng pagkain sa mga mahihirap. Nagmumula ang pondo para rito mula sa mga kinokolektang buwis gayundin sa kita mula sa mga lupain at taniman na pagmamay-ari nito. Partikular na kilala ang ordeng [[Benito ng Nursia|Benediktino]] sa mga itinayo nitong mga ospital sa loob ng kanilang mga monasteryo, gayundin sa pagtatanim nila ng mga [[halamang-gamot]] at pagsisilbi nila bilang mga doktor ng kanilang lugar. Nagtayo rin ang Simbahang Katoliko ng [[Paaralang pangmedisina|mga paaralan at pamantasan para sa medisina]] kagaya ng [[Schola Medica Salernitana]] sa lungsod ng [[Salerno]] sa [[Italya]], na itinuturing bilang isa sa mga nangungunang paaralang pangmedisina sa Europa noong panahong yon.<ref>{{cite book |last=Blainey |first=Geoffrey |title=A Short History of Christianity |title-link=A Short History of Christianity |publisher=Penguin Viking |year=2011 |pages=[https://archive.org/details/shorthistoryofch0000blai/page/214 214]–215 |language=en |trans-title=Maikling Kasaysayan ng Kristiyanismo |oclc=793902685}}</ref>
Gayunpaman, winasak ng [[Itim na Salot]] noong ika-14 at ika-15 siglo ang malaking bahagi ng Europa at Gitnang Silangan.<ref>{{cite book |last=Dols |first=Michael W. |title=The Black Death in the Middle East |publisher=Princeton |year=1977 |pages=119, 285–290 |language=en |trans-title=Ang Itim na Salot sa Gitnang Silangan |oclc=2296964}}</ref> Dito nagsimulang magbago ang pananaw sa medisina ng mga iskolar, kung saan itinuturing na otoridad ang mga tradisyong minana mula sa mga doktor ng nakaraan. Nagsimulang tuligsain ng mga iskolar sa panahong ito ang mga nananaig na teorya ukol sa medisina at pangangalaga. Sinimulang suriin ng mga iskolar kagaya ni [[Andreas Vesalius]] ang mga bangkay ng tao upang mailarawan ang [[anatomiya]]; inakda niya ang aklat na ''[[De humani corporis fabrica]]'', itinuturing bilang isa sa mga mahahalagang aklat sa anatomiya ng tao. Samantala, naobserbahan sa unang pagkakataon ang mga [[bakterya]] at [[mikroorganismo]] gamit ang mga [[Mikroskopyo|mikroskopyong]] ginawa ni [[Antonie van Leeuwenhoek]] noong 1676.<ref>{{cite book |title=Brock Biology of Microorganisms |url=https://archive.org/details/brockbiologyofmi0011madi |publisher=Prentice Hall |year=2006 |isbn=978-0-13-144329-7 |veditors=Madigan M, Martinko J |edition=11 |language=en |trans-title=Biolohiya ng mga Mikroorganismo ni Brock}}</ref> Itinuturing naman bilang "ama ng modernong [[dentistriya]]" si [[Pierre Fauchard]] dahil sa pag-akda niya sa pinakaunang maagham na akda sa larangan, ang ''Le Chirurgien Dentiste'' noong 1728.<ref>{{cite journal |vauthors=Lynch CD, O'Sullivan VR, McGillycuddy CT |date=December 2006 |title=Pierre Fauchard: the 'father of modern dentistry' |url=https://archive.org/details/sim_british-dental-journal_2006-12-23_201_12/page/779 |trans-title=Pierre Fauchard: ang 'ama ng modernong dentistriya' |journal=British Dental Journal |language=en |volume=201 |issue=12 |pages=779–781 |doi=10.1038/sj.bdj.4814350 |pmid=17183395 |doi-access=free}}</ref>
=== Modernong panahon ===
[[Talaksan:Smallpox_vaccine.jpg|thumb|[[Bakuna sa bulutong|Bakuna]] kontra [[bulutong]]. Dahil sa pandaigdigang kampanya sa pagbabakuna noong ika-20 siglo, bulutong ang kauna-unahang sakit na likas na nalipol.]]
Unang itinuturing bilang hiwalay sa medisina ang [[beterinarya]] noong 1761, nang itinatag ni [[Claude Bourgelat]] ang kauna-unahang paaralang pangbeterinarya sa [[Lyon]], [[Pransiya]]. Bago ito, parehong sakop ng medisina ang panggagamot sa tao at hayop. Nagsimula rin ang maagham na pananaliksik sa medisina noong ika-16 na siglo sa Europa, kung saan unti-unti na'ng umaalis ang mga iskolar sa pananaw ng herbalismo at ang teorya ng apat na ''humor''. Gayunpaman, maituturing na nagsimula ang modernong medisina sa pagtuklas ni [[Edward Jenner]] sa [[Bakuna sa bulutong|bakuna]] kontra [[bulutong]] noong dulo ng ika-18 siglo.<ref>{{Cite web |last=Rhodes |first=Philip |last2=Thomson |first2=William Archibald Robson |last3=Underwood |first3=E. Ashworth |last4=Richardson |first4=Robert G. |last5=Guthrie |first5=Douglas James |date=2026-07-24 |title=History of medicine |trans-title=Kasaysayan ng medisina |url=https://www.britannica.com/science/history-of-medicine |access-date=2026-08-20 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Natuklasan naman ni [[Robert Koch]] ang bakterya bilang sanhi ng mga sakit noong 1880,<ref>{{Cite web |title=Robert Koch |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1905/koch/biographical/ |access-date=2026-08-20 |website=[[Nobel Prize|The Nobel Prize]] |publisher=The Nobel Foundation |language=en-US}}</ref> na humantong kalaunan sa pagtuklas ni [[Paul Ehrlich]] sa [[arsepenamina]] (salvarsan) noong 1908, ang unang [[Antibiyotiko|antibiotiko]] na natuklasan.<ref>{{Cite journal |last=Hutchings |first=Michael I. |last2=Truman |first2=Andrew W. |last3=Wilkinson |first3=Barrie |date=Oktubre 2019 |title=Antibiotics: past, present and future |trans-title=Antibiotika: nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1369527419300190 |journal=Current Opinion in Microbiology |language=en |volume=51 |pages=72-80 |doi=10.1016/j.mib.2019.10.008}}</ref> Tuluyang nalipol ang likas na bulutong noong dekada 1970s dahil sa inilunsad na pandaigdigang kampanya sa [[pagbabakuna]], ang kauna-unahang sakit na nalipol ng tao.<ref>{{Cite web |title=History of smallpox vaccination |trans-title=Kasaysayan ng pagbabakuna kontra bulutong |url=https://www.who.int/news-room/spotlight/history-of-vaccination/history-of-smallpox-vaccination |access-date=2026-08-20 |publisher=[[World Health Organization|WHO]] |language=en}}</ref>
Simula noon, naging sopistikado ang [[parmakolohiya]]. Dahil sa [[bioteknolohiya]], nagagawa na'ng gumawa ng mga gamot na nakadisenyo para sa isang partikular na proseso ng katawan upang mapababa ang mga [[masasamang epekto]] na maaaring maranasan ng tao. Partikular na umusad nang matindi ang [[henomika]] dahil sa kaalaman sa [[henetika]] ng tao at sa mga [[hene]] na sanhi ng mga [[diperensiyang henetiko]]. Gayunpaman, nananatili pa ring isyu ang pagtuklas ng mga lunas sa ilan sa mga pinakanakakamatay na sakit ng tao, lalo na ang mga [[kanser]] at sa [[Sakit na Alzheimer|sakit na Alzheimer's]].<ref>{{Cite journal |last=Arafah |first=Azher |last2=Khatoon |first2=Saima |last3=Rasool |first3=Iyman |last4=Khan |first4=Andleeb |last5=Rather |first5=Mashoque Ahmad |last6=Abujabal |first6=Khaled Abdullah |last7=Faqih |first7=Yazid Abdullilah Hassan |last8=Rashid |first8=Hina |last9=Rashid |first9=Shahzada Mudasir |last10=Bilal Ahmad |first10=Sheikh |last11=Alexiou |first11=Athanasios |date=2023-01-25 |title=The Future of Precision Medicine in the Cure of Alzheimer’s Disease |trans-title=Ang Hinaharap ng Medisinang Tumpak sa Lunas sa Sakit na Alzheimer's |url=https://www.mdpi.com/2227-9059/11/2/335 |journal=Biomedicines |language=en |volume=11 |issue=2 |pages=335 |doi=10.3390/biomedicines11020335 |issn=2227-9059 |pmc=9953731 |pmid=36830872}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Molla |first=Getnet |last2=Bitew |first2=Molalegne |date=2025-08-28 |title=The Future of Cancer Diagnosis and Treatment: Unlocking the Power of Biomarkers and Personalized Molecular-Targeted Therapies |trans-title=Ang Hinaharap ng Dayagnosis at Pagpapagaling sa Kanser: Pagbubukas sa Kapangyarihan ng mga Biomarker at Personalisadong Terapiyang Molekular |url=https://www.mdpi.com/2673-5261/6/3/20 |journal=Journal of Molecular Pathology |language=en |volume=6 |issue=3 |pages=20 |doi=10.3390/jmp6030020 |issn=2673-5261}}</ref>
== Sangay ==
Malawak na larangan ang medisina. Nagtataglay ito ng mga sangay na ginagamit din sa ibang mga larangan. May mga espesyalidad din na kinukuha ng mga propesyonal na tumututok lamang sa isang partikular na bagay kagaya ng gawain, bahagi ng katawan, o klase ng pasyente.
=== Pangunahing agham ===
Pinag-aaralan sa lahat ng mga mag-aaral ng medisina ang mga sumusunod na agham na kinokonsiderang mahalaga para sa larangan.
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Anatomiya]], pag-aaral sa estraktura ng katawan ng mga organismo.
* [[Biokimika]], pag-aaral sa mga prosesong kemikal sa loob ng mga organismo.
* [[Biolohiyang molekular]], pag-aaral sa mga gawain at proseso ng mga [[molekula]] sa katawan ng mga organismo.
* [[Biyomekanika|Biomekanika]], pag-aaral sa proseso ng paggalaw ng mga organismo.
* [[Biyopisika|Biopisika]], pag-aaral na gumagamit sa mga konsepto ng pisika sa konteksto ng biolohiya.
* [[Bioestadistika]], pag-aaral na gumagamit sa mga konsepto ng estadistika sa konteksto ng biolohiya.
* [[Embriyolohiya]], pag-aaral sa proseso ng paggawa at paglaki ng sanggol sa sinapupunan.
* [[Endokrinolohiya]], pag-aaral sa mga proseso at epekto ng hormona sa katawan.
* [[Epidemiyolohiya]], pag-aaral sa mga pagkalat ng mga nakakahawang sakit ng mga tao, lalo na sa mga epidemya at pandemya.
* [[Henetika]], pag-aaral sa mga hene at ang mga proseso ng pagkakaiba at pagmamana ng mga katangian.
* [[Hinekolohiya]], pag-aaral sa sistemang pangreproduksiyon ng mga babae.
* [[Histolohiya]], pag-aaral sa estraktura ng mga selula at tisyu ng mga organismo.
* [[Mikrobiolohiya]], pag-aaral sa mga mikroorganismo.
* [[Neurosiyensiya]], pag-aaral sa utak at ang mga proseso nito.
* [[Parmakolohiya]], pag-aaral sa mga droga at gamot at ang mga epekto nito.
* [[Patolohiya]], pag-aaral sa mga sakit at karamdaman.
* [[Pisyolohiya]], pag-aaral sa mga proseso ng katawan.
* [[Sitolohiya]], pag-aaral sa mga selula.{{Div col end}}
=== Espesyalidad ===
{{Main|Espesyalidad (medisina)}}
Dahil sa lawak ng larangan, pumipili ang mga propesyonal ng kanilang espesyalidad. Tumutukoy ito sa isang partikular na bahagi ng medisina na kanilang pinagtutuunan ng pansin. Maigugrupo ang mga ito ayon sa gawain, klase ng pasyente, bahagi ng katawan, o problema.
==== Ayon sa gawain ====
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Anestisiyolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga bago, habang, at pagkatapos ng isang operasyon.
* [[Medisinang agaran]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga sa mga pasyenteng kailangan agad matugunan ng pangangalagang medikal.
* [[Medisinang pampalakasan]], espesyalidad na nakatuon sa pagpapanatili at pagpapagaling sa katawan ng mga atleta.
* [[Medisinang pampamilya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga at pagpapagaling sa mga karaniwang karamdaman ng isang indibiduwal o pamilya.
* [[Medisinang pantrabaho]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga at pagpapagaling sa mga karaniwang pinsala o karamdaman na dulot ng trabaho.
* [[Medisinang pang-estetika]], espesyalidad na nakatuon sa pagsasaayos sa mga hindi ninanais na hitsura ng bahagi ng katawan kagaya ng peklat, kulubot, o taba.
* [[Medisinang pang-ospital]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga sa mga pasyente sa ospital, lalo na sa mga pasyenteng may mga maiikling karamdaman.
* [[Pag-oopera]], malawak na espesyalidad na nakatuon sa pagsasaayos sa mga kondisyon ng katawan, pagtama sa mga proseso ng katawan, pagsasaayos sa hitsura ng isang bahagi ng katawan, o pagtanggal sa mga bagay tulad ng nasirang tisyu ng katawan o bukol.
* [[Parmasiya]], espesyalidad na nakatuon sa pamamahagi, pagrerebyu, paghahanda, at paggawa sa mga gamot.
* [[Radyolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa pag-iimahe sa katawan ng tao tulad halimbawa ng x-ray upang makita ang mga problema sa loob ng katawan.{{Div col end}}
==== Ayon sa pasyente ====
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Androlohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga karamdaman ng mga kalalakihan.
* [[Beterinarya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga at pagpapagaling sa mga karamdaman ng mga hayop lalo na sa mga mahahalaga para sa tao kagaya ng aso, pusa, at mga hayop sa bukid.
* [[Heriyatriko]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga sa mga matatanda.
* [[Hinekolohiya]], espesyalidad at pag-aaral na nakatuon sa sistemang pangreproduksiyon ng mga kababaihan gayundin sa mga karamdaman na karaniwang nararanasan nila.
* [[Medisinang legal]], espesyalidad na nakatuon sa paggamit sa medisina sa mga usaping legal, kagaya ng pagsasagawa ng otopsiya.
* [[Neonatolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga sa mga bagong-silang na sanggol.
* [[Obstretika]], espesyalidad na nakatuon sa pagbubuntis, panganganak, at mga karamdaman pagkatapos manganak.
* [[Pedyatriya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga at pagpapagaling sa mga karamdaman na nararanasan ng mga bata.{{Div col end}}
==== Ayon sa bahagi ng katawan ====
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Angiolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang sirkulatoryo at limpatiko ng tao.
* [[Dermatolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa balat ng tao.
* [[Endokrinolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang endokrino ng tao, lalo na sa mga hormona.
* [[Estomatolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga problema sa bibig.
* [[Gastroenterolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang pangtunaw ng tao.
* [[Hematolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga problema sa dugo ng tao.
* [[Immunolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang panlaban ng tao.
* [[Kardiolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa puso ng tao at mga proseso nito.
* [[Koloproktolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa bituka at puwit ng tao.
* [[Neprolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa bato ng tao at mga problema nito.
* [[Neurolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang nerbiyos ng tao.
* [[Optalmolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga mata at paningin ng tao.
* [[Ortopedika]], espesyalidad ng pag-oopera na nakatuon sa sistema ng buto at kalamnan ng tao.
* [[Otorinolaringolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa ulo at leeg ng tao.
* [[Pagdedentista]], espesyalidad na nakatuon sa ngipin ng tao.
* [[Pulmonolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistema ng paghinga ng tao.
* [[Reumatolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga problema sa pamamaga ng buto, kasu-kasuan, at kalamnan.
* [[Urolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang pang-ihi gayundin sa sistemang pangreproduksiyon ng mga kalalakihan.{{Div col end}}
==== Ayon sa problema ====
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Adiktolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga karaniwang sanhi at epekto ng adiksiyon ng tao tulad ng alak, sigarilyo, at droga.
* [[Alerholohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga alerhiya ng tao.
* [[Benereolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga sakit na nakukuha mula sa pagtatalik.
* [[Diyabetolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa diyabetes.
* [[Impektolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga nakakahawang sakit.
* [[Onkolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa iba't ibang uri ng kanser ng tao.
* [[Sikiyatriya]], espesyalidad na nakatuon sa pag-iisip ng tao.
* [[Toksikolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa epekto ng mga nakakalasong kemikal at droga sa tao.
* [[Traumatolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga biglaang pinsala sa katawan kagaya ng saksak o bali sa buto.{{Div col end}}
==Sanggunian==
{{reflist}}{{Medicine}}{{authority control}}
[[Kategorya:Kalusugan]]
[[Kategorya:Panggagamot]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng panggagamot]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng sinaunang panggagamot]]
bz760srga59zj1ntj5vg9l2dyq7l76j
2221654
2221651
2026-08-25T07:58:40Z
GinawaSaHapon
102500
2221654
wikitext
text/x-wiki
{{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa. -->
[[Talaksan:Doctor treats ICU pediatrics patient.jpg|thumb|300x300px|Paggamot ng mga [[doktor]] at [[Narsing|nars]] sa isang pasyenteng [[sanggol]] sa isang modernong [[ospital]].]]
'''Medisína''' o '''panggagamót''' ang [[agham]] at gawain na sumesentro sa pagpapanumbalik ng [[kalusugan]] at [[kagalingan]]. Kabilang rito ang pangangalaga sa mga [[Pasyente|maysakit]] at pamamahala sa [[dayagnosis]] at [[prognosis]], gayundin sa [[Pag-iiwas sa sakit|pag-iiwas]], [[pagpapagaling]], at [[Pangangalagang pampaayos ng lagay|pagsasaayos]] sa kanilang [[pinsala sa katawan]] o [[karamdaman]] upang umayos ang kanilang lagay. Isang malawak na larangan ang medisina na may samu't saring sangay na nakatuon sa isang partikular na aspeto ng kalusugan. Ginagamit sa [[kontemporaryong medisina]] ang mga [[biomedikal na agham]] at [[Biomedikal na pananaliksik|pananaliksik]], [[Henetikang pangmedisina|henetika]], at [[Teknolohiyang pangmedisina|teknolohiya]] upang makapagbigay ng dayagnosis, pagalingin, at makaiwas sa pinsala sa katawan o karamdaman, sa pamamagitan ng [[gamot]], [[Pag-oopera|operasyon]], o [[terapiya]] kagaya ng [[sikoterapiya]].
Isinasagawa na ang medisina [[Kasaysayan ng medisina|noon pa]]. Para sa malaking bahagi ng kasaysayan, itinuturing ito bilang isang [[sining]] at karaniwang ikinokonekta sa [[relihiyon]] at [[pilosopiya]]. Halimbawa, maaaring gumamit ang isang [[arbularyo]] ng mga halaman at [[Dasal|magdasal]] bilang bahagi ng pagpapagaling. Isa ring tanggap na agham noon sa maraming kultura partikular na sa Europa ang [[pagpapadugo]] upang balansehin ang sinasabing [[Humorismo|apat na ''humor'' ng katawan]]. Sa modernong panahon, itinuturing rin bilang sining ang medisina sa ilang aspeto, partikular na sa pag-oopera, kung saan isang sining ang [[Tahi (pag-oopera)|pagtatahi]] na isinasagawa ng isang [[siruhano]] tuwing operasyon.
Nananatili pa ring talamak ang paggamit sa [[tradisyonal na medisina]] sa maraming rehiyon ng mundo. Ito ang uri ng [[Alternatibong medisina|alternatibong panggagamot]] na walang kaakibat na basehan sa agham, at maaaring ituring bilang isang [[seudosiyensiya]] kagaya ng [[kiropraktika]] at [[Akupungktura|akupungtura]].
== Etimolohiya ==
Nagmula ang salitang ''medisina'' sa [[wikang Kastila]] {{Lang|es|medicina}},<ref>{{Cite web |title=medisina |url=https://diksiyonaryo.ph/search/medisina |access-date=2026-08-14 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> na nagmula naman sa [[wikang Latin]] {{Lang|la|medicīna}}.<ref>{{Cite web |title=medicina |trans-title=medisina |url=https://dle.rae.es/medicina |access-date=2026-08-14 |website=«Diccionario de la lengua española» - Edición del Tricentenario |publisher=Real Academia Española |language=es}}</ref> Ito ang anyong pambabae ng [[pang-uri]] na {{Lang|la|medicīnus}}, na tumutukoy naman sa [[Pangngalan|pangngalang]] {{Lang|la|medicus}}, ang salitang Latin para sa mga [[doktor]]. <ref>{{Cite web |title=medicina |trans-title=medisina |url=https://buenospanish.com/dictionary/medicina/etymology |access-date=2026-08-14 |website=buenospanish.com |language=en}}</ref> Samantala, nagmula naman sa [[salitang-ugat]] na ''gamot'' ang ''panggagamot'', na ginagamit bilang isang [[pandiwa]] ("gumagamot ng bata") o pangngalan ("pambatang gamot"). Nagmula ito sa [[protowikang Pilipino]] {{Lang|mis|proto=yes|ʀamut}}, na tumutukoy sa mga mauugat na [[halamang-ugat]], na ginagamit noon bilang panlunas sa sakit. Nanatili ang kahulugang nitong "ugat" sa ibang [[mga wika sa Pilipinas]], partikular na sa [[wikang Sebwano]] {{Lang|ceb|gamot}} at [[Wikang Ilokano|Ilokano]] {{Lang|ilo|ramot}}.
== Kasaysayan ==
{{Main|Kasaysayan ng medisina}}
=== Sinaunang panahon ===
[[File:Imhotep-Louvre.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Imhotep-Louvre.JPG|thumb|Estatwa ni [[Imhotep]], kinikilala bilang ang unang doktor ng sinaunang panahon na natukoy na may pangalan. [[Apoteosis|Sinamba siya]] kalaunan na parang diyos sa sinaunang Ehipto makalipas ng ilang milenyo.]]
Ilan sa mga unang anyo ng [[Prehistorikong medisina|medisina noong sinaunang panahon]] ang paggamit sa [[Halamang-gamot|mga halamang nakakalunas ng mga sakit]], gayundin sa mga bahagi ng hayop at maging mga bato at mineral na pinaniniwalaan nakakatulong o nakakagaling sa mga karamdaman ng isang tao. Karaniwang pinapangunahan ito ng mga [[Tradisyonal na medisina|tradisyonal na doktor]] kagaya ng mga [[arbularyo]], na nag-aalay din ng mga dasal at seremonya bilang bahagi ng pagpapagaling sa maysakit. Naging bahagi ito ng kultura ng maraming mga lipunan sa mundo, at nananatili pa rin magpahanggang ngayon ang mga ganitong gawain, lalo na sa mga liblib na lugar na hindi agad mararating ng modernong medisina.
Nakita sa sinaunang lungsod ng [[Ebla]] sa modernong [[Siria|Sirya]] ang mga pinakamatatandang tekstong pangmedisina. Napetsahan ang mga ito bilang nagawa noong bandang {{BCE|2500|link=yes}}.<ref>{{Cite book |last1=Radner |first1=Karen |url=https://books.google.com/books?id=Nvgz3NOuo5EC&dq=oldest+medical+recipes+ebla&pg=PA690 |title=The Oxford Handbook of Cuneiform Culture |last2=Robson |first2=Eleanor |date=2011-09-22 |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-955730-1 |language=en |trans-title=Ang Handbook ng Oxford sa Kultura ng Kuniporme |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227154617/https://books.google.com/books?id=Nvgz3NOuo5EC&dq=oldest+medical+recipes+ebla&pg=PA690 |archive-date=27 February 2024 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Vogel |first1=Wolfgang H. |url=https://books.google.com/books?id=t_5pzrF1QocC&dq=oldest+medical+ebla&pg=PA16 |title=Brief History of Vision and Ocular Medicine |last2=Berke |first2=Andreas |date=2009 |publisher=Kugler Publications |isbn=978-90-6299-220-1 |language=en |trans-title=Maikling Kasaysayan ng Medisina ng Paningin at Mata |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227083815/https://books.google.com/books?id=t_5pzrF1QocC&dq=oldest+medical+ebla&pg=PA16 |archive-date=27 February 2024 |url-status=live}}</ref> Nakita rin sa iba't ibang panig ng mundo ang mga matatandang teksto sa medisina na naglalarawan sa kani-kanilang sistema ng pagpapagaling at pilosopiya ng panggagamot, kagaya ng sa [[Medisina sa sinaunang Ehipto|sinaunang Ehipto]], [[Medisina sa Babilonya|Babilonya]], at mga [[alternatibong medisina]] ng India, tinatawag na [[Ayurveda]], at Tsina, na kolektibong kilala sa tawag na [[tradisyonal na medisinang Tsino]]. Meron ding mga tekstong pangmedisina na nagawa sa [[Medisina sa sinaunang Gresya|sinaunang Gresya]] at [[Medisina sa sinaunang Roma|Roma]].
Pawang nagsisilbi rin bilang mga [[pari]] ang mga tradisyonal na doktor noon. Si [[Imhotep]] ang kinikilala bilang ang pinakaunang doktor na natukoy na may nakatalang pangalan. Namuhay siya sa sinaunang Ehipto noong {{BCE|ika-27 siglo|link=}} bilang isang pari para sa [[Mga diyos ng Sinaunang Ehipto|diyos]] ng Araw na si [[Amun|Ra]], bukod sa pagiging isang arkitekto rin. Samantala, napetsahan naman ang isang [[Papirong panghinekolohiya ng Kahun|papiro]] sa [[hinekolohiya]] noong bandang {{BCE|1825|link=}} sa kasagsagan ng ika-12 dinastiya ng sinaunang Ehipto. Napetsahan naman noong bandang {{BCE|1600|link=}} ang isang [[Papiro ni Edwin Smith|papiro]] na maagham na nagtatalakay sa pagsasagawa ng [[Pag-oopera|operasyon]] sa iba't ibang panig ng katawan bunsod ng pinsala rito, itinuturing bilang ang pinakamatandang teksto ng pag-oopera sa mundo. Maikukumpara naman sa isang aklat ng medisina ang nilalaman ng isang [[Papiro ni Ebers|papiro]] na napetsahan noong bandang {{BCE|1550|link=}} at nagtatalakay sa lagpas 800 katutubong panlunas para sa karamdaman at pinsala sa katawan.<ref>{{cite book |last=Ackerknecht |first=Erwin |url=https://archive.org/details/shorthistoryofme00acke |title=A Short History of Medicine |publisher=JHU Press |year=1982 |isbn=978-0-8018-2726-6 |page=[https://archive.org/details/shorthistoryofme00acke/page/22 22] |language=en |trans-title=Maikling Kasaysayan ng Medisina |url-access=registration}}</ref>
Sa [[Sinaunang Tsina|Tsina]], may mga arkeolohikong ebidensiya ng sinaunang medisina ng mga Tsino simula pa noong [[dinastiyang Shang]] noong [[Panahon ng Bronse]], batay sa mga binhing ginagamit bilang panlunas gayundin sa mga kagamitang ipinagpapalagay na ginamit para sa pag-oopera.<ref>{{cite journal |last=Hong |first=Francis |year=2004 |title=History of Medicine in China |trans-title=Kasaysayan ng Medisina sa Tsina |url=http://www.medicine.mcgill.ca/MJM/issues/v08n01/crossroads/hong.pdf |journal=McGill Journal of Medicine |language=en |volume=8 |issue=1 |page=7984 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131201231218/http://www.medicine.mcgill.ca/MJM/issues/v08n01/crossroads/hong.pdf |archive-date=1 December 2013}}</ref> Isinulat noong {{BCE|ikalawang siglo|link=}} ang tekstong pangmedisina na {{Lang|zh|[[Huangdi Neijing]]}}, na ipinagpapalagay naman na isang saligang teksto ng sinaunang medisina sa naturang rehiyon.<ref>{{cite book |last=Unschuld |first=Pual |url=https://books.google.com/books?id=N2ZdrPCbpNIC&pg=PR9 |title=Huang Di Nei Jing: Nature, Knowledge, Imagery in an Ancient Chinese Medical Text |publisher=University of California Press |year=2003 |isbn=978-0-520-92849-7 |page=ix |language=en |trans-title=Huang Di Nei Jing: Kalikasan, Kaalaman, Paglalarawan sa isang Sinaunang Tekstong Pangmedisinang Tsino |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20160418053843/https://books.google.com/books?id=N2ZdrPCbpNIC&pg=PR9 |archive-date=18 April 2016 |url-status=live}}</ref> Samantala, isinulat naman sa India ang {{Lang|sa|[[Sushruta Samhita]]}} ng surihanong si [[Sushruta]] at naglalarawan sa mga kaparaanang ginagamit sa pag-oopera, kabilang na ang unang paglalarawan sa [[operasyong kosmetiko]] gayundin sa [[esterilisasyon]] ng mga [[kagamitang pang-operasyon]].<ref>{{Cite journal |last1=Dave |first1=Tirth |last2=Habte |first2=Alexander |last3=Vora |first3=Vidhi |last4=Sheikh |first4=Mahin Qudeer |last5=Sanker |first5=Vivek |last6=Gopal |first6=Sri Vengadesh |date=2024-04-05 |title=Sushruta: The Father of Indian Surgical History |trans-title=Sushruta: Ang Ama ng Kasaysayan ng Pag-oopera sa India |journal=Plastic and Reconstructive Surgery - Global Open |language=en |volume=12 |issue=4 |doi=10.1097/GOX.0000000000005715 |issn=2169-7574 |pmc=11000756 |pmid=38596573 |article-number=e5715}}</ref> May mga patunay naman ng mga gusaling ginagamit bilang pagamutan sa bundok ng [[Mihintale]] sa [[Sri Lanka]].
[[Talaksan:Hippocrates sculpture in front of Mayne Medical School, Brisbane, 2021.jpg|thumb|Rebulto ni [[Hipokrates]] sa isang [[paaralang pangmedisina]] sa [[Brisbane]].]]
Sa [[sinaunang Gresya]], inilatag ng medikong si [[Hippocrates|Hipokrates]] ang isang makatuwirang pananaw sa medisina; kilala siya sa Kanluraning Mundo sa taguring "Ama ng Medisina" dahil dito.<ref>{{cite journal |vauthors=Grammaticos PC, Diamantis A |year=2008 |title=Useful known and unknown views of the father of modern medicine, Hippocrates and his teacher Democritus |trans-title=Magagamit na alam at di-alam na pananaw ng ama ng modernong medisina, si Hipokrates at ang guro niyang si Demokrito |journal=Hellenic Journal of Nuclear Medicine |language=en |volume=11 |issue=1 |pages=2–4 |pmid=18392218}}</ref> Sa kanya nagmula ang [[panunumpang Hipokratiko]] para sa mga doktor, na ginagamit pa rin hanggang sa ngayon, gayundin sa maraming mga konseptong medikal at sa pag-uuri sa mga karamdaman bilang [[Maikling karamdaman|maikli]], [[Matagalang karamdaman|matagal]], [[Endemiko (epidemiyolohiya)|endemiko]], at [[epidemya]].<ref>{{cite book |last=Garrison |first=Fielding H. |title=History of Medicine |url=https://archive.org/details/introductiontohi0000fiel |publisher=W.B. Saunders Company |year=1966 |place=[[Philadelphia]] |page=[https://archive.org/details/introductiontohi0000fiel/page/97 97] |language=en |trans-title=Kasaysayan ng Medisina}}</ref><ref>{{Cite book |last=Martí-Ibáñez |first=Félix |title=A Prelude to Medical History |publisher=MD Publications, Inc. |year=1961 |place=[[New York City|New York]] |page=90 |language=en |trans-title=Panimula sa Kasaysayan ng Medisina |lccn=61-11617 |id=}}</ref> Kilala naman ang surihanong si [[Galen]] bilang isa sa pinakamagagaling na surihano ng sinaunang mundo dahil sa pagsasagawa niya ng mga operasyong itinuturing na delikado o imposibleng magawa noong panahon niya kagaya ng [[Optalmolohiya|sa mata]] at [[Operasyon sa utak|utak]]. Naging maimpluwensiya ang medisinang Griyego sa Europa hanggang noong [[Pagbagsak ng Imperyong Romano|bumagsak]] ang [[Imperyong Romano]], bagamat napanatili ang tradisyong ito sa sumunod na [[Imperyong Bisantino]], ang silangang bahagi ng imperyo.
Karamihan sa kaalamang taglay sa kasalukuyan ukol sa [[Medisinang Hudyo|sinaunang medisina ng mga Hudyo]] ay nakabatay sa mga nakatala sa [[Torah]], na naglalaman ng samu't saring mga batas at ritwal na may kinalaman sa kalusugan.<ref>{{cite web |last1=Vaisrub |first1=Samuel |last2=A. Denman |first2=Michael |last3=Naparstek |first3=Yaakov |last4=Gilon |first4=Dan |year=2008 |title=Medicine |trans-title=Medisina |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/judaica/ejud_0002_0013_0_13493.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518071643/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/judaica/ejud_0002_0013_0_13493.html |archive-date=18 May 2015 |access-date= |website=Encyclopaedia Judaica |publisher=The Gale Group |language=en}}</ref>
=== Gitnang Kapanahunan ===
[[Talaksan:Avicenna Portrait on Silver Vase - Museum at BuAli Sina (Avicenna) Mausoleum - Hamadan - Western Iran (7423560860).jpg|thumb|Itinuturing din bilang "Ama ng Medisina" si [[Avicenna]] tulad ni [[Hipokrates]] at [[Imhotep]].]]
Bago ang [[Gitnang Kapanahunan]] sa Europa, madalas na tinitingnan ang mga ospital bilang isang lugar kung saan hinihintay na lamang ng isang pasyente ang kanyang kamatayan. Nagsimula lamang ito ituring bilang isang lugar para subukang gamutin ang mga pasyente sa Imperyong Bisantino dahil na rin sa impluwensiya ng turo ng [[Kristiyanismo]] ukol sa pag-aaruga sa mga maysakit.<ref>{{cite book |last=Lindberg |first=David |url=https://archive.org/details/beginningsofwest00lind |title=The Beginnings of Western Science |date=1992 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-48231-6 |page=[https://archive.org/details/beginningsofwest00lind/page/349 349] |language=en |trans-title=Ang Simula ng Kanluraning Agham |url-access=registration}}</ref> Bagamat alam na noon pang panahon ni Galen ang [[uroskopiya]] o ang pagsusuri sa [[ihi]] upang matukoy ang sakit ng isang tao, hindi ito nakikita noon bilang mahalaga sa pagtutukoy sa karamdaman. Nagsimula lamang ito gamitin ng mga doktor sa Imperyong Bisantino bilang pantukoy ng sakit, na kalauna'y lumaganap sa Europa.<ref>{{cite book |last=Prioreschi |first=Plinio |title=A History of Medicine: Byzantine and Islamic medicine |date=2004 |publisher=Horatius Press |page=146 |language=en |trans-title=Kasaysayan ng medisina: medisinang Bisantino at Islamiko}}</ref>
Samantala, pagsapit ng taong {{CE|750|y}}, nakarating na sa mga Muslim ang mga gawa nina Hipokrates, Galen, at Sushruta sa pamamagitan ng mga pagsasalin sa mga gawa nila sa [[wikang Arabo]]. Mula sa mga ito nagsimula ang pananaliksik ng mga Muslim sa medisina. Itinuturing ang [[Polimata|polimatang]] si [[Avicenna]] bilang "Ama ng Medisina" rin tulad nina Imhotep at Hipokrates dahil sa mga ambag niya sa medisina,<ref>{{cite journal |vauthors=Becka J |date=January 1980 |title=Otec lékarů Avicenna v nasí vĕdĕ a kulture. Abú Alí ibn Síná (980-1037) |trans-title=Ang ama ng medisina, Avicenna, sa ating agham at kultura. Abu Ali ibn Sina (980-1037) |journal=Cas Lek Cesk |language=cs |volume=119 |issue=1 |pages=17–23 |pmid=6989499}}</ref> kagaya ng pag-akda niya sa ''[[Ang Kanon ng Medisina]]'', na naging pamantayang aklat sa medisina sa maraming mga pamantasan sa Europa noon.<ref>{{cite web |title=Avicenna 980–1037 |url=http://hcs.osu.edu/hort/history/023.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007070250/http://hcs.osu.edu/hort/history/023.html |archive-date=7 October 2008 |access-date= |publisher=Hcs.osu.edu |language=en}}</ref><ref>{{cite encyclopedia |year=2008 |title=Avicenna |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/biography/Avicenna |access-date=18 Agosto 2026 |last=Flannery |first=Michael |language=en |trans-title= |archive-url= |archive-date=}}</ref> Bukod sa kanya, ilan sa mga kilalang iskolar ng medisina sa [[Mundong Islamiko|mundong Muslim]] ay sina [[Averroes]] at [[Ibn al-Nafis]].<ref>{{cite journal |vauthors=Martín-Araguz A, Bustamante-Martínez C, Fernández-Armayor Ajo V, Moreno-Martínez JM |date=1 May 2002 |title=La neurociencia en Al Andalus y su influencia en la medicina escolástica medieval |trans-title=Neurosiyensiya sa Al Andalus at ang impluwensiya nito sa medyebal na eskolastikang medisina |journal=Revista de Neurología |language=es |volume=34 |issue=9 |pages=877–892 |doi=10.33588/rn.3409.2001382 |pmid=12134355}}</ref><ref>{{cite journal |year=2004 |title=Chairman's Reflections: Traditional Medicine Among Gulf Arabs, Part II: Blood-letting |trans-title=Mga Pagninilay ng Pinuno: Tradisyonal na Medisina sa mga Arabo sa Golpo, Bahagi II: Pagpapadugo |url=https://www.scribd.com/doc/78110223/Traditional-Medicine-Among-Gulf-Arabs |journal=Heart Views |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=74–85 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130308101134/http://www.scribd.com/doc/78110223/Traditional-Medicine-Among-Gulf-Arabs |archive-date=8 March 2013}}</ref> Unang tinuligsa ng Persyanong doktor na si [[Rhazes]] ang teorya ng [[humorismo]] ng mga Griyego, bagamat nanatili pa rin itong sentro ng parehong Kanluranin at Islamikong medisina noong panahong medyebal.<ref>{{cite book |last1=Pormann |first1=Peter E. |title=Medieval Islamic medicine |url=https://archive.org/details/medievalislamicm0000porm |last2=Savage-Smith |first2=Emilie |author2-link=Emilie Savage-Smith |publisher=Georgetown University |year=2007 |location=Washington DC |pages=[https://archive.org/details/medievalislamicm0000porm/page/10 10], 43–45 |language=en |trans-title=Medyebal na medisinang Islamiko |chapter=On the dominance of the Greek humoral theory, which was the basis for the practice of bloodletting |trans-chapter=Ukol sa dominasyon ng teorya ng humorismo ng mga Griyego, na naging basehan sa pagsasagawa ng pagpapadugo |ol=12911905W}}</ref> Ginamit rin bilang mga aklat sa mga pamantasan sa Europa ang ilang mga bolyum ng kanyang gawa na ''Al-Mansuri'', partikular na yung tungkol sa pag-oopera at terapiya.<ref>{{Cite encyclopedia |year=2006 |title=Al-Rāzī |encyclopedia=Encyclopaedia of the history of science, technology, and medicine in non-western cultures |publisher=Springer |last=Iskandar |first=Albert |edition=2 |pages=155–156 |language=en}}</ref> Inilalarawan din siya bilang "doktor ng mga doktor",<ref>{{cite book |last=Ganchy |first=Sally |url=https://archive.org/details/islamsciencemedi0000ganc |title=Islam and Science, Medicine, and Technology |date=2008 |publisher=Rosen Pub. |location=New York |language=en |trans-title=Islam at Agham, Medisina, at Teknolohiya |url-access=registration}}</ref> "ama ng [[pediatrika]]", at isa sa mga tagapagtaguyod ng [[optalmolohiya]] dahil sa kanyang pagtukoy sa pagliit o paglaki ng [[balintataw]] ng [[mata]] depende sa [[liwanag]].<ref name="elgood-2010">{{cite book |last1=Elgood |first1=Cyril |title=A Medical History of Persia and The Eastern Caliphate |date=2010 |publisher=Cambridge |isbn=978-1-108-01588-2 |edition=1 |location=London |pages=202–203 |language=en |trans-title=Isang Medikal na Kasaysayan ng Persia at ang Kalipato ng Silangan |quote=}}</ref> Isa sa mga unang halimbawa naman ng [[pampublikong ospital]] ang mga ospital na [[Bimaristan]] sa Persia.<ref>{{Cite encyclopedia |title=The Scientific Institutions in the Medieval Near East |encyclopedia=Encyclopedia of the History of Arabic Science |publisher=Routledge |last=Micheau |first=Françoise |date=1996 |pages=991–992 |language=en |trans-title=Ang mga Siyentipikong Institusyon sa Medyebal na Malapit na Silangan |entry= |veditors=Rashed R, Morelon R}}</ref><ref>{{cite book |last=Barrett |first=Peter |title=Science and Theology Since Copernicus: The Search for Understanding |publisher=[[Continuum International Publishing Group]] |year=2004 |isbn=978-0-567-08969-4 |page=18 |language=en |trans-title=Agham at Teolohiya Magmula kay Copernicus: Ang Paghahanap sa Pag-unawa}}</ref>
[[Talaksan:Man dressed in Black by Calcar (Hermitage).jpg|thumb|Si [[Andreas Vesalius]], isa sa mga pinakamaimpluwensiyang iskolar ng [[anatomiya]].]]
Iniutos ni [[Carlomagno]] ang pagkakaroon ng mga ospital sa bawat [[katedral]] at [[monasteryo]]. Inihalintulad ng historyador na si [[Geoffrey Blainey]] ang [[Simbahang Katoliko at pangangalagang pangkalusugan|mga gawain]] ng [[Simbahang Katoliko]] sa [[pangangalagang pangkalusugan]] noong Gitnang Kapanahunan sa isang maagang anyo ng isang [[estadong nangangalaga]] dahil sa pagtatayo nito ng mga ospital para sa mga matatanda at [[bahay-ampunan]] para naman sa mga bata, gayundin sa mga [[hospisyo]] para sa mga maysakit mapaanuman ang edad, matutuluyang lugar para sa mga may [[ketong]], at mga bahay-pahingaan para sa mga dumadayong [[peregrino]]. Nagsusuplay sila ng pagkain tuwing [[taggutom]] at namamahagi ng pagkain sa mga mahihirap. Nagmumula ang pondo para rito mula sa mga kinokolektang buwis gayundin sa kita mula sa mga lupain at taniman na pagmamay-ari nito. Partikular na kilala ang ordeng [[Benito ng Nursia|Benediktino]] sa mga itinayo nitong mga ospital sa loob ng kanilang mga monasteryo, gayundin sa pagtatanim nila ng mga [[halamang-gamot]] at pagsisilbi nila bilang mga doktor ng kanilang lugar. Nagtayo rin ang Simbahang Katoliko ng [[Paaralang pangmedisina|mga paaralan at pamantasan para sa medisina]] kagaya ng [[Schola Medica Salernitana]] sa lungsod ng [[Salerno]] sa [[Italya]], na itinuturing bilang isa sa mga nangungunang paaralang pangmedisina sa Europa noong panahong yon.<ref>{{cite book |last=Blainey |first=Geoffrey |title=A Short History of Christianity |title-link=A Short History of Christianity |publisher=Penguin Viking |year=2011 |pages=[https://archive.org/details/shorthistoryofch0000blai/page/214 214]–215 |language=en |trans-title=Maikling Kasaysayan ng Kristiyanismo |oclc=793902685}}</ref>
Gayunpaman, winasak ng [[Itim na Salot]] noong ika-14 at ika-15 siglo ang malaking bahagi ng Europa at Gitnang Silangan.<ref>{{cite book |last=Dols |first=Michael W. |title=The Black Death in the Middle East |publisher=Princeton |year=1977 |pages=119, 285–290 |language=en |trans-title=Ang Itim na Salot sa Gitnang Silangan |oclc=2296964}}</ref> Dito nagsimulang magbago ang pananaw sa medisina ng mga iskolar, kung saan itinuturing na otoridad ang mga tradisyong minana mula sa mga doktor ng nakaraan. Nagsimulang tuligsain ng mga iskolar sa panahong ito ang mga nananaig na teorya ukol sa medisina at pangangalaga. Sinimulang suriin ng mga iskolar kagaya ni [[Andreas Vesalius]] ang mga bangkay ng tao upang mailarawan ang [[anatomiya]]; inakda niya ang aklat na ''[[De humani corporis fabrica]]'', itinuturing bilang isa sa mga mahahalagang aklat sa anatomiya ng tao. Samantala, naobserbahan sa unang pagkakataon ang mga [[bakterya]] at [[mikroorganismo]] gamit ang mga [[Mikroskopyo|mikroskopyong]] ginawa ni [[Antonie van Leeuwenhoek]] noong 1676.<ref>{{cite book |title=Brock Biology of Microorganisms |url=https://archive.org/details/brockbiologyofmi0011madi |publisher=Prentice Hall |year=2006 |isbn=978-0-13-144329-7 |veditors=Madigan M, Martinko J |edition=11 |language=en |trans-title=Biolohiya ng mga Mikroorganismo ni Brock}}</ref> Itinuturing naman bilang "ama ng modernong [[dentistriya]]" si [[Pierre Fauchard]] dahil sa pag-akda niya sa pinakaunang maagham na akda sa larangan, ang ''Le Chirurgien Dentiste'' noong 1728.<ref>{{cite journal |vauthors=Lynch CD, O'Sullivan VR, McGillycuddy CT |date=December 2006 |title=Pierre Fauchard: the 'father of modern dentistry' |url=https://archive.org/details/sim_british-dental-journal_2006-12-23_201_12/page/779 |trans-title=Pierre Fauchard: ang 'ama ng modernong dentistriya' |journal=British Dental Journal |language=en |volume=201 |issue=12 |pages=779–781 |doi=10.1038/sj.bdj.4814350 |pmid=17183395 |doi-access=free}}</ref>
=== Modernong panahon ===
[[Talaksan:Smallpox_vaccine.jpg|thumb|[[Bakuna sa bulutong|Bakuna]] kontra [[bulutong]]. Dahil sa pandaigdigang kampanya sa pagbabakuna noong ika-20 siglo, bulutong ang kauna-unahang sakit na likas na nalipol.]]
Unang itinuturing bilang hiwalay sa medisina ang [[beterinarya]] noong 1761, nang itinatag ni [[Claude Bourgelat]] ang kauna-unahang paaralang pangbeterinarya sa [[Lyon]], [[Pransiya]]. Bago ito, parehong sakop ng medisina ang panggagamot sa tao at hayop. Nagsimula rin ang maagham na pananaliksik sa medisina noong ika-16 na siglo sa Europa, kung saan unti-unti na'ng umaalis ang mga iskolar sa pananaw ng herbalismo at ang teorya ng apat na ''humor''. Gayunpaman, maituturing na nagsimula ang modernong medisina sa pagtuklas ni [[Edward Jenner]] sa [[Bakuna sa bulutong|bakuna]] kontra [[bulutong]] noong dulo ng ika-18 siglo.<ref>{{Cite web |last=Rhodes |first=Philip |last2=Thomson |first2=William Archibald Robson |last3=Underwood |first3=E. Ashworth |last4=Richardson |first4=Robert G. |last5=Guthrie |first5=Douglas James |date=2026-07-24 |title=History of medicine |trans-title=Kasaysayan ng medisina |url=https://www.britannica.com/science/history-of-medicine |access-date=2026-08-20 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Natuklasan naman ni [[Robert Koch]] ang bakterya bilang sanhi ng mga sakit noong 1880,<ref>{{Cite web |title=Robert Koch |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1905/koch/biographical/ |access-date=2026-08-20 |website=[[Nobel Prize|The Nobel Prize]] |publisher=The Nobel Foundation |language=en-US}}</ref> na humantong kalaunan sa pagtuklas ni [[Paul Ehrlich]] sa [[arsepenamina]] (salvarsan) noong 1908, ang unang [[Antibiyotiko|antibiotiko]] na natuklasan.<ref>{{Cite journal |last=Hutchings |first=Michael I. |last2=Truman |first2=Andrew W. |last3=Wilkinson |first3=Barrie |date=Oktubre 2019 |title=Antibiotics: past, present and future |trans-title=Antibiotika: nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1369527419300190 |journal=Current Opinion in Microbiology |language=en |volume=51 |pages=72-80 |doi=10.1016/j.mib.2019.10.008}}</ref> Tuluyang nalipol ang likas na bulutong noong dekada 1970s dahil sa inilunsad na pandaigdigang kampanya sa [[pagbabakuna]], ang kauna-unahang sakit na nalipol ng tao.<ref>{{Cite web |title=History of smallpox vaccination |trans-title=Kasaysayan ng pagbabakuna kontra bulutong |url=https://www.who.int/news-room/spotlight/history-of-vaccination/history-of-smallpox-vaccination |access-date=2026-08-20 |publisher=[[World Health Organization|WHO]] |language=en}}</ref>
Simula noon, naging sopistikado ang [[parmakolohiya]]. Dahil sa [[bioteknolohiya]], nagagawa na'ng gumawa ng mga gamot na nakadisenyo para sa isang partikular na proseso ng katawan upang mapababa ang mga [[masasamang epekto]] na maaaring maranasan ng tao. Partikular na umusad nang matindi ang [[henomika]] dahil sa kaalaman sa [[henetika]] ng tao at sa mga [[hene]] na sanhi ng mga [[diperensiyang henetiko]]. Gayunpaman, nananatili pa ring isyu ang pagtuklas ng mga lunas sa ilan sa mga pinakanakakamatay na sakit ng tao, lalo na ang mga [[kanser]] at sa [[Sakit na Alzheimer|sakit na Alzheimer's]].<ref>{{Cite journal |last=Arafah |first=Azher |last2=Khatoon |first2=Saima |last3=Rasool |first3=Iyman |last4=Khan |first4=Andleeb |last5=Rather |first5=Mashoque Ahmad |last6=Abujabal |first6=Khaled Abdullah |last7=Faqih |first7=Yazid Abdullilah Hassan |last8=Rashid |first8=Hina |last9=Rashid |first9=Shahzada Mudasir |last10=Bilal Ahmad |first10=Sheikh |last11=Alexiou |first11=Athanasios |date=2023-01-25 |title=The Future of Precision Medicine in the Cure of Alzheimer’s Disease |trans-title=Ang Hinaharap ng Medisinang Tumpak sa Lunas sa Sakit na Alzheimer's |url=https://www.mdpi.com/2227-9059/11/2/335 |journal=Biomedicines |language=en |volume=11 |issue=2 |pages=335 |doi=10.3390/biomedicines11020335 |issn=2227-9059 |pmc=9953731 |pmid=36830872}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Molla |first=Getnet |last2=Bitew |first2=Molalegne |date=2025-08-28 |title=The Future of Cancer Diagnosis and Treatment: Unlocking the Power of Biomarkers and Personalized Molecular-Targeted Therapies |trans-title=Ang Hinaharap ng Dayagnosis at Pagpapagaling sa Kanser: Pagbubukas sa Kapangyarihan ng mga Biomarker at Personalisadong Terapiyang Molekular |url=https://www.mdpi.com/2673-5261/6/3/20 |journal=Journal of Molecular Pathology |language=en |volume=6 |issue=3 |pages=20 |doi=10.3390/jmp6030020 |issn=2673-5261}}</ref>
== Sangay ==
Malawak na larangan ang medisina. Nagtataglay ito ng mga sangay na ginagamit din sa ibang mga larangan. May mga espesyalidad din na kinukuha ng mga propesyonal na tumututok lamang sa isang partikular na bagay kagaya ng gawain, bahagi ng katawan, o klase ng pasyente.
=== Pangunahing agham ===
Pinag-aaralan sa lahat ng mga mag-aaral ng medisina ang mga sumusunod na agham na kinokonsiderang mahalaga para sa larangan.
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Anatomiya]], pag-aaral sa estraktura ng katawan ng mga organismo.
* [[Biokimika]], pag-aaral sa mga prosesong kemikal sa loob ng mga organismo.
* [[Biolohiyang molekular]], pag-aaral sa mga gawain at proseso ng mga [[molekula]] sa katawan ng mga organismo.
* [[Biyomekanika|Biomekanika]], pag-aaral sa proseso ng paggalaw ng mga organismo.
* [[Biyopisika|Biopisika]], pag-aaral na gumagamit sa mga konsepto ng pisika sa konteksto ng biolohiya.
* [[Bioestadistika]], pag-aaral na gumagamit sa mga konsepto ng estadistika sa konteksto ng biolohiya.
* [[Embriyolohiya]], pag-aaral sa proseso ng paggawa at paglaki ng sanggol sa sinapupunan.
* [[Endokrinolohiya]], pag-aaral sa mga proseso at epekto ng hormona sa katawan.
* [[Epidemiyolohiya]], pag-aaral sa mga pagkalat ng mga nakakahawang sakit ng mga tao, lalo na sa mga epidemya at pandemya.
* [[Henetika]], pag-aaral sa mga hene at ang mga proseso ng pagkakaiba at pagmamana ng mga katangian.
* [[Hinekolohiya]], pag-aaral sa sistemang pangreproduksiyon ng mga babae.
* [[Histolohiya]], pag-aaral sa estraktura ng mga selula at tisyu ng mga organismo.
* [[Mikrobiolohiya]], pag-aaral sa mga mikroorganismo.
* [[Neurosiyensiya]], pag-aaral sa utak at ang mga proseso nito.
* [[Parmakolohiya]], pag-aaral sa mga droga at gamot at ang mga epekto nito.
* [[Patolohiya]], pag-aaral sa mga sakit at karamdaman.
* [[Pisyolohiya]], pag-aaral sa mga proseso ng katawan.
* [[Sitolohiya]], pag-aaral sa mga selula.{{Div col end}}
=== Espesyalidad ===
{{Main|Espesyalidad (medisina)}}
Dahil sa lawak ng larangan, pumipili ang mga propesyonal ng kanilang espesyalidad. Tumutukoy ito sa isang partikular na bahagi ng medisina na kanilang pinagtutuunan ng pansin. Maigugrupo ang mga ito ayon sa gawain, klase ng pasyente, bahagi ng katawan, o problema.
==== Ayon sa gawain ====
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Anestisiyolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga bago, habang, at pagkatapos ng isang operasyon.
* [[Medisinang agaran]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga sa mga pasyenteng kailangan agad matugunan ng pangangalagang medikal.
* [[Medisinang pampalakasan]], espesyalidad na nakatuon sa pagpapanatili at pagpapagaling sa katawan ng mga atleta.
* [[Medisinang pampamilya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga at pagpapagaling sa mga karaniwang karamdaman ng isang indibiduwal o pamilya.
* [[Medisinang pantrabaho]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga at pagpapagaling sa mga karaniwang pinsala o karamdaman na dulot ng trabaho.
* [[Medisinang pang-estetika]], espesyalidad na nakatuon sa pagsasaayos sa mga hindi ninanais na hitsura ng bahagi ng katawan kagaya ng peklat, kulubot, o taba.
* [[Medisinang pang-ospital]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga sa mga pasyente sa ospital, lalo na sa mga pasyenteng may mga maiikling karamdaman.
* [[Pag-oopera]], malawak na espesyalidad na nakatuon sa pagsasaayos sa mga kondisyon ng katawan, pagtama sa mga proseso ng katawan, pagsasaayos sa hitsura ng isang bahagi ng katawan, o pagtanggal sa mga bagay tulad ng nasirang tisyu ng katawan o bukol.
* [[Parmasiya]], espesyalidad na nakatuon sa pamamahagi, pagrerebyu, paghahanda, at paggawa sa mga gamot.
* [[Radyolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa pag-iimahe sa katawan ng tao tulad halimbawa ng x-ray upang makita ang mga problema sa loob ng katawan.{{Div col end}}
==== Ayon sa pasyente ====
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Androlohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga karamdaman ng mga kalalakihan.
* [[Beterinarya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga at pagpapagaling sa mga karamdaman ng mga hayop lalo na sa mga mahahalaga para sa tao kagaya ng aso, pusa, at mga hayop sa bukid.
* [[Heriyatriko]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga sa mga matatanda.
* [[Hinekolohiya]], espesyalidad at pag-aaral na nakatuon sa sistemang pangreproduksiyon ng mga kababaihan gayundin sa mga karamdaman na karaniwang nararanasan nila.
* [[Medisinang legal]], espesyalidad na nakatuon sa paggamit sa medisina sa mga usaping legal, kagaya ng pagsasagawa ng otopsiya.
* [[Neonatolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga sa mga bagong-silang na sanggol.
* [[Obstretika]], espesyalidad na nakatuon sa pagbubuntis, panganganak, at mga karamdaman pagkatapos manganak.
* [[Pedyatriya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga at pagpapagaling sa mga karamdaman na nararanasan ng mga bata.{{Div col end}}
==== Ayon sa bahagi ng katawan ====
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Angiolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang sirkulatoryo at limpatiko ng tao.
* [[Dermatolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa balat ng tao.
* [[Endokrinolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang endokrino ng tao, lalo na sa mga hormona.
* [[Estomatolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga problema sa bibig.
* [[Gastroenterolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang pangtunaw ng tao.
* [[Hematolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga problema sa dugo ng tao.
* [[Immunolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang panlaban ng tao.
* [[Kardiolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa puso ng tao at mga proseso nito.
* [[Koloproktolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa bituka at puwit ng tao.
* [[Neprolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa bato ng tao at mga problema nito.
* [[Neurolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang nerbiyos ng tao.
* [[Optalmolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga mata at paningin ng tao.
* [[Ortopedika]], espesyalidad ng pag-oopera na nakatuon sa sistema ng buto at kalamnan ng tao.
* [[Otorinolaringolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa ulo at leeg ng tao.
* [[Pagdedentista]], espesyalidad na nakatuon sa ngipin ng tao.
* [[Pulmonolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistema ng paghinga ng tao.
* [[Reumatolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga problema sa pamamaga ng buto, kasu-kasuan, at kalamnan.
* [[Urolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang pang-ihi gayundin sa sistemang pangreproduksiyon ng mga kalalakihan.{{Div col end}}
==== Ayon sa problema ====
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Adiktolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga karaniwang sanhi at epekto ng adiksiyon ng tao tulad ng alak, sigarilyo, at droga.
* [[Alerholohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga alerhiya ng tao.
* [[Benereolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga sakit na nakukuha mula sa pagtatalik.
* [[Diyabetolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa diyabetes.
* [[Impektolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga nakakahawang sakit.
* [[Onkolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa iba't ibang uri ng kanser ng tao.
* [[Sikiyatriya]], espesyalidad na nakatuon sa pag-iisip ng tao.
* [[Toksikolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa epekto ng mga nakakalasong kemikal at droga sa tao.
* [[Traumatolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga biglaang pinsala sa katawan kagaya ng saksak o bali sa buto.{{Div col end}}
== Proseso ==
Sa modernong medisina, personal na sinusuri ng mga propesyonal ang pasyente upang matukoy ang karamdaman at nang mapagaling ito sa paraang pinakamabisa. Karaniwan itong nagsisimula sa pagsusuri sa mga [[medikal na rekord]] at [[Kasaysayang medikal|kasaysayan]] ng pasyente kung meron man, na sinusundan ng isang panayam sa pasyente ukol sa mga hinaing at iniinda nito, at [[pisikal na eksaminasyon]] kung kinakailangan. Ginagamit sa puntong ito ang mga pangunahing [[kagamitang medikal]] tulad ng [[estetoskopyo]]. Matapos masuri para sa mga [[senyales]] at [[sintomas]], maaaring magpagawa ang doktor ng mga [[Test (medikal)|test]] kagaya ng [[test sa dugo]] o [[Reseta|magreseta]] ng mga paunang [[gamot]]. Madalas na kinakailangan sa maraming huridiksiyon ang pagtatala sa bawat bisita ng pasyente sa doktor sa rekord nito para magamit sa hinaharap bilang batayan. Bagamat karaniwang mabilis at kaunti ang karamihan sa mga isinasagawang konsultasyon sa maraming kaso ng mga pasyente, may ilan na nangangailangan ng mahaba-habang serye ng konsultasyon upang maisaayos ang isyu sa katawan.
Madalas na hinahanap sa mga panayam ng doktor sa pasyente ang mga sumusunod:
* [[Pangunahing reklamo]] ({{Lang|en|chief complaint}}, CC), ang dahilan kung bakit bumisita ang pasyente sa doktor. Tinatawag ito bilang mga sintomas, at karaniwang itinatala ang eksaktong paglalarawan ng pasyente sa kanyang mga iniinda.
* Kasalukuyang gawain ({{Lang|en|current activity}}), ang mga kasalukuyang ginagawa ng pasyente kagaya ng [[trabaho]] at [[libangan]] sa propesyonal at di-propesyonal na kapasidad.
* [[Kasaysayan ng pamilya (medisina)|Kasaysayan ng pamilya]] ({{Lang|en|family history}}, FH), ang paglilista sa mga sakit at karamdaman na naranasan ng mga kapamilya at kamag-anak ng pasyente, lalo na sa mga [[sakit na namamana]].
* [[Kasaysayan ng kasalukuyang sakit]] ({{Lang|en|history of present illness}}, HPI), ang kronolohikal na pagkakasunod-sunod ng mga naranasang sintomas at paglalarawan pa nang husto sa mga ito.
* [[Gamot]] ({{Lang|en|medication}}, Rx), mga iniinom na gamot ng pasyente sa kasalukuyan at para sa mga sakit noon, kabilang na ang mga [[Reseta|nireseta]] ng doktor, mga ininom na [[Gamot na over the counter|gamot na ''over the counter'']], at mga [[Tradisyonal na medisina|ginawang panlunas sa bahay]], gayundin sa mga [[alerhiya]] sa gamot kung meron man.
* [[Nakaraang karamdaman]] ({{Lang|en|past medical history}}, PMH), mga karamdaman kasalukuyang iniinda ng pasyente (bukod sa dahilan ng bisita), gayundin sa mga nakaraang [[pagpapaospital]] at [[Pag-oopera|operasyon]], [[impeksiyon]], nahawang sakit, [[bakuna]], [[pinsala sa katawan]], at alerhiya kung meron man.
* [[Rebyu sa sistema]] ({{Lang|en|review of systems}}, ROS), karagdagang mga tanong na hindi agarang nagtuturo sa kasalukuyang sakit, kagaya ng biglang [[pagpayat]], pagbabago sa kalidad ng [[tulog]], [[lagnat]], at [[bukol]], gayundin sa mga tanong na may kinalaman sa ilang partikular na bahagi ng katawan tulad ng [[Puso (anatomiya)|puso]] at [[Baga (anatomiya)|baga]].
* [[Kasaysayan ng paligid]] ({{Lang|en|social history}}, SH), ilang mga katanungan sa kapaligiran ng pasyente kagaya ng tirahan, [[katayuan sa buhay]], at mga nakagisnang gawain tulad ng [[diyeta]], [[paninigarilyo]], at pag-inom ng [[alak]].
==Sanggunian==
{{reflist}}{{Medicine}}{{authority control}}
[[Kategorya:Kalusugan]]
[[Kategorya:Panggagamot]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng panggagamot]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng sinaunang panggagamot]]
pna0icnmsl2hlkbocwrwkxbec1duvfo
2221666
2221654
2026-08-25T08:23:33Z
GinawaSaHapon
102500
tapos na sa ngayon.
2221666
wikitext
text/x-wiki
{{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa. -->
[[Talaksan:Doctor treats ICU pediatrics patient.jpg|thumb|300x300px|Paggamot ng mga [[doktor]] at [[Narsing|nars]] sa isang pasyenteng [[sanggol]] sa isang modernong [[ospital]].]]
'''Medisína''' o '''panggagamót''' ang [[agham]] at gawain na sumesentro sa pagpapanumbalik ng [[kalusugan]] at [[kagalingan]]. Kabilang rito ang pangangalaga sa mga [[Pasyente|maysakit]] at pamamahala sa [[dayagnosis]] at [[prognosis]], gayundin sa [[Pag-iiwas sa sakit|pag-iiwas]], [[pagpapagaling]], at [[Pangangalagang pampaayos ng lagay|pagsasaayos]] sa kanilang [[pinsala sa katawan]] o [[karamdaman]] upang umayos ang kanilang lagay. Isang malawak na larangan ang medisina na may samu't saring sangay na nakatuon sa isang partikular na aspeto ng kalusugan. Ginagamit sa [[kontemporaryong medisina]] ang mga [[biomedikal na agham]] at [[Biomedikal na pananaliksik|pananaliksik]], [[Henetikang pangmedisina|henetika]], at [[Teknolohiyang pangmedisina|teknolohiya]] upang makapagbigay ng dayagnosis, pagalingin, at makaiwas sa pinsala sa katawan o karamdaman, sa pamamagitan ng [[gamot]], [[Pag-oopera|operasyon]], o [[terapiya]] kagaya ng [[sikoterapiya]].
Isinasagawa na ang medisina [[Kasaysayan ng medisina|noon pa]]. Para sa malaking bahagi ng kasaysayan, itinuturing ito bilang isang [[sining]] at karaniwang ikinokonekta sa [[relihiyon]] at [[pilosopiya]]. Halimbawa, maaaring gumamit ang isang [[arbularyo]] ng mga halaman at [[Dasal|magdasal]] bilang bahagi ng pagpapagaling. Isa ring tanggap na agham noon sa maraming kultura partikular na sa Europa ang [[pagpapadugo]] upang balansehin ang sinasabing [[Humorismo|apat na ''humor'' ng katawan]]. Sa modernong panahon, itinuturing rin bilang sining ang medisina sa ilang aspeto, partikular na sa pag-oopera, kung saan isang sining ang [[Tahi (pag-oopera)|pagtatahi]] na isinasagawa ng isang [[siruhano]] tuwing operasyon.
Nananatili pa ring talamak ang paggamit sa [[tradisyonal na medisina]] sa maraming rehiyon ng mundo. Ito ang uri ng [[Alternatibong medisina|alternatibong panggagamot]] na walang kaakibat na basehan sa agham, at maaaring ituring bilang isang [[seudosiyensiya]] kagaya ng [[kiropraktika]] at [[Akupungktura|akupungtura]].
== Etimolohiya ==
Nagmula ang salitang ''medisina'' sa [[wikang Kastila]] {{Lang|es|medicina}},<ref>{{Cite web |title=medisina |url=https://diksiyonaryo.ph/search/medisina |access-date=2026-08-14 |website=Diksiyonaryo.ph}}</ref> na nagmula naman sa [[wikang Latin]] {{Lang|la|medicīna}}.<ref>{{Cite web |title=medicina |trans-title=medisina |url=https://dle.rae.es/medicina |access-date=2026-08-14 |website=«Diccionario de la lengua española» - Edición del Tricentenario |publisher=Real Academia Española |language=es}}</ref> Ito ang anyong pambabae ng [[pang-uri]] na {{Lang|la|medicīnus}}, na tumutukoy naman sa [[Pangngalan|pangngalang]] {{Lang|la|medicus}}, ang salitang Latin para sa mga [[doktor]]. <ref>{{Cite web |title=medicina |trans-title=medisina |url=https://buenospanish.com/dictionary/medicina/etymology |access-date=2026-08-14 |website=buenospanish.com |language=en}}</ref> Samantala, nagmula naman sa [[salitang-ugat]] na ''gamot'' ang ''panggagamot'', na ginagamit bilang isang [[pandiwa]] ("gumagamot ng bata") o pangngalan ("pambatang gamot"). Nagmula ito sa [[protowikang Pilipino]] {{Lang|mis|proto=yes|ʀamut}}, na tumutukoy sa mga mauugat na [[halamang-ugat]], na ginagamit noon bilang panlunas sa sakit. Nanatili ang kahulugang nitong "ugat" sa ibang [[mga wika sa Pilipinas]], partikular na sa [[wikang Sebwano]] {{Lang|ceb|gamot}} at [[Wikang Ilokano|Ilokano]] {{Lang|ilo|ramot}}.
== Kasaysayan ==
{{Main|Kasaysayan ng medisina}}
=== Sinaunang panahon ===
[[File:Imhotep-Louvre.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Imhotep-Louvre.JPG|thumb|Estatwa ni [[Imhotep]], kinikilala bilang ang unang doktor ng sinaunang panahon na natukoy na may pangalan. [[Apoteosis|Sinamba siya]] kalaunan na parang diyos sa sinaunang Ehipto makalipas ng ilang milenyo.]]
Ilan sa mga unang anyo ng [[Prehistorikong medisina|medisina noong sinaunang panahon]] ang paggamit sa [[Halamang-gamot|mga halamang nakakalunas ng mga sakit]], gayundin sa mga bahagi ng hayop at maging mga bato at mineral na pinaniniwalaan nakakatulong o nakakagaling sa mga karamdaman ng isang tao. Karaniwang pinapangunahan ito ng mga [[Tradisyonal na medisina|tradisyonal na doktor]] kagaya ng mga [[arbularyo]], na nag-aalay din ng mga dasal at seremonya bilang bahagi ng pagpapagaling sa maysakit. Naging bahagi ito ng kultura ng maraming mga lipunan sa mundo, at nananatili pa rin magpahanggang ngayon ang mga ganitong gawain, lalo na sa mga liblib na lugar na hindi agad mararating ng modernong medisina.
Nakita sa sinaunang lungsod ng [[Ebla]] sa modernong [[Siria|Sirya]] ang mga pinakamatatandang tekstong pangmedisina. Napetsahan ang mga ito bilang nagawa noong bandang {{BCE|2500|link=yes}}.<ref>{{Cite book |last1=Radner |first1=Karen |url=https://books.google.com/books?id=Nvgz3NOuo5EC&dq=oldest+medical+recipes+ebla&pg=PA690 |title=The Oxford Handbook of Cuneiform Culture |last2=Robson |first2=Eleanor |date=2011-09-22 |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-955730-1 |language=en |trans-title=Ang Handbook ng Oxford sa Kultura ng Kuniporme |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227154617/https://books.google.com/books?id=Nvgz3NOuo5EC&dq=oldest+medical+recipes+ebla&pg=PA690 |archive-date=27 February 2024 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Vogel |first1=Wolfgang H. |url=https://books.google.com/books?id=t_5pzrF1QocC&dq=oldest+medical+ebla&pg=PA16 |title=Brief History of Vision and Ocular Medicine |last2=Berke |first2=Andreas |date=2009 |publisher=Kugler Publications |isbn=978-90-6299-220-1 |language=en |trans-title=Maikling Kasaysayan ng Medisina ng Paningin at Mata |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227083815/https://books.google.com/books?id=t_5pzrF1QocC&dq=oldest+medical+ebla&pg=PA16 |archive-date=27 February 2024 |url-status=live}}</ref> Nakita rin sa iba't ibang panig ng mundo ang mga matatandang teksto sa medisina na naglalarawan sa kani-kanilang sistema ng pagpapagaling at pilosopiya ng panggagamot, kagaya ng sa [[Medisina sa sinaunang Ehipto|sinaunang Ehipto]], [[Medisina sa Babilonya|Babilonya]], at mga [[alternatibong medisina]] ng India, tinatawag na [[Ayurveda]], at Tsina, na kolektibong kilala sa tawag na [[tradisyonal na medisinang Tsino]]. Meron ding mga tekstong pangmedisina na nagawa sa [[Medisina sa sinaunang Gresya|sinaunang Gresya]] at [[Medisina sa sinaunang Roma|Roma]].
Pawang nagsisilbi rin bilang mga [[pari]] ang mga tradisyonal na doktor noon. Si [[Imhotep]] ang kinikilala bilang ang pinakaunang doktor na natukoy na may nakatalang pangalan. Namuhay siya sa sinaunang Ehipto noong {{BCE|ika-27 siglo|link=}} bilang isang pari para sa [[Mga diyos ng Sinaunang Ehipto|diyos]] ng Araw na si [[Amun|Ra]], bukod sa pagiging isang arkitekto rin. Samantala, napetsahan naman ang isang [[Papirong panghinekolohiya ng Kahun|papiro]] sa [[hinekolohiya]] noong bandang {{BCE|1825|link=}} sa kasagsagan ng ika-12 dinastiya ng sinaunang Ehipto. Napetsahan naman noong bandang {{BCE|1600|link=}} ang isang [[Papiro ni Edwin Smith|papiro]] na maagham na nagtatalakay sa pagsasagawa ng [[Pag-oopera|operasyon]] sa iba't ibang panig ng katawan bunsod ng pinsala rito, itinuturing bilang ang pinakamatandang teksto ng pag-oopera sa mundo. Maikukumpara naman sa isang aklat ng medisina ang nilalaman ng isang [[Papiro ni Ebers|papiro]] na napetsahan noong bandang {{BCE|1550|link=}} at nagtatalakay sa lagpas 800 katutubong panlunas para sa karamdaman at pinsala sa katawan.<ref>{{cite book |last=Ackerknecht |first=Erwin |url=https://archive.org/details/shorthistoryofme00acke |title=A Short History of Medicine |publisher=JHU Press |year=1982 |isbn=978-0-8018-2726-6 |page=[https://archive.org/details/shorthistoryofme00acke/page/22 22] |language=en |trans-title=Maikling Kasaysayan ng Medisina |url-access=registration}}</ref>
Sa [[Sinaunang Tsina|Tsina]], may mga arkeolohikong ebidensiya ng sinaunang medisina ng mga Tsino simula pa noong [[dinastiyang Shang]] noong [[Panahon ng Bronse]], batay sa mga binhing ginagamit bilang panlunas gayundin sa mga kagamitang ipinagpapalagay na ginamit para sa pag-oopera.<ref>{{cite journal |last=Hong |first=Francis |year=2004 |title=History of Medicine in China |trans-title=Kasaysayan ng Medisina sa Tsina |url=http://www.medicine.mcgill.ca/MJM/issues/v08n01/crossroads/hong.pdf |journal=McGill Journal of Medicine |language=en |volume=8 |issue=1 |page=7984 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131201231218/http://www.medicine.mcgill.ca/MJM/issues/v08n01/crossroads/hong.pdf |archive-date=1 December 2013}}</ref> Isinulat noong {{BCE|ikalawang siglo|link=}} ang tekstong pangmedisina na {{Lang|zh|[[Huangdi Neijing]]}}, na ipinagpapalagay naman na isang saligang teksto ng sinaunang medisina sa naturang rehiyon.<ref>{{cite book |last=Unschuld |first=Pual |url=https://books.google.com/books?id=N2ZdrPCbpNIC&pg=PR9 |title=Huang Di Nei Jing: Nature, Knowledge, Imagery in an Ancient Chinese Medical Text |publisher=University of California Press |year=2003 |isbn=978-0-520-92849-7 |page=ix |language=en |trans-title=Huang Di Nei Jing: Kalikasan, Kaalaman, Paglalarawan sa isang Sinaunang Tekstong Pangmedisinang Tsino |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20160418053843/https://books.google.com/books?id=N2ZdrPCbpNIC&pg=PR9 |archive-date=18 April 2016 |url-status=live}}</ref> Samantala, isinulat naman sa India ang {{Lang|sa|[[Sushruta Samhita]]}} ng surihanong si [[Sushruta]] at naglalarawan sa mga kaparaanang ginagamit sa pag-oopera, kabilang na ang unang paglalarawan sa [[operasyong kosmetiko]] gayundin sa [[esterilisasyon]] ng mga [[kagamitang pang-operasyon]].<ref>{{Cite journal |last1=Dave |first1=Tirth |last2=Habte |first2=Alexander |last3=Vora |first3=Vidhi |last4=Sheikh |first4=Mahin Qudeer |last5=Sanker |first5=Vivek |last6=Gopal |first6=Sri Vengadesh |date=2024-04-05 |title=Sushruta: The Father of Indian Surgical History |trans-title=Sushruta: Ang Ama ng Kasaysayan ng Pag-oopera sa India |journal=Plastic and Reconstructive Surgery - Global Open |language=en |volume=12 |issue=4 |doi=10.1097/GOX.0000000000005715 |issn=2169-7574 |pmc=11000756 |pmid=38596573 |article-number=e5715}}</ref> May mga patunay naman ng mga gusaling ginagamit bilang pagamutan sa bundok ng [[Mihintale]] sa [[Sri Lanka]].
[[Talaksan:Hippocrates sculpture in front of Mayne Medical School, Brisbane, 2021.jpg|thumb|Rebulto ni [[Hipokrates]] sa isang [[paaralang pangmedisina]] sa [[Brisbane]].]]
Sa [[sinaunang Gresya]], inilatag ng medikong si [[Hippocrates|Hipokrates]] ang isang makatuwirang pananaw sa medisina; kilala siya sa Kanluraning Mundo sa taguring "Ama ng Medisina" dahil dito.<ref>{{cite journal |vauthors=Grammaticos PC, Diamantis A |year=2008 |title=Useful known and unknown views of the father of modern medicine, Hippocrates and his teacher Democritus |trans-title=Magagamit na alam at di-alam na pananaw ng ama ng modernong medisina, si Hipokrates at ang guro niyang si Demokrito |journal=Hellenic Journal of Nuclear Medicine |language=en |volume=11 |issue=1 |pages=2–4 |pmid=18392218}}</ref> Sa kanya nagmula ang [[panunumpang Hipokratiko]] para sa mga doktor, na ginagamit pa rin hanggang sa ngayon, gayundin sa maraming mga konseptong medikal at sa pag-uuri sa mga karamdaman bilang [[Maikling karamdaman|maikli]], [[Matagalang karamdaman|matagal]], [[Endemiko (epidemiyolohiya)|endemiko]], at [[epidemya]].<ref>{{cite book |last=Garrison |first=Fielding H. |title=History of Medicine |url=https://archive.org/details/introductiontohi0000fiel |publisher=W.B. Saunders Company |year=1966 |place=[[Philadelphia]] |page=[https://archive.org/details/introductiontohi0000fiel/page/97 97] |language=en |trans-title=Kasaysayan ng Medisina}}</ref><ref>{{Cite book |last=Martí-Ibáñez |first=Félix |title=A Prelude to Medical History |publisher=MD Publications, Inc. |year=1961 |place=[[New York City|New York]] |page=90 |language=en |trans-title=Panimula sa Kasaysayan ng Medisina |lccn=61-11617 |id=}}</ref> Kilala naman ang surihanong si [[Galen]] bilang isa sa pinakamagagaling na surihano ng sinaunang mundo dahil sa pagsasagawa niya ng mga operasyong itinuturing na delikado o imposibleng magawa noong panahon niya kagaya ng [[Optalmolohiya|sa mata]] at [[Operasyon sa utak|utak]]. Naging maimpluwensiya ang medisinang Griyego sa Europa hanggang noong [[Pagbagsak ng Imperyong Romano|bumagsak]] ang [[Imperyong Romano]], bagamat napanatili ang tradisyong ito sa sumunod na [[Imperyong Bisantino]], ang silangang bahagi ng imperyo.
Karamihan sa kaalamang taglay sa kasalukuyan ukol sa [[Medisinang Hudyo|sinaunang medisina ng mga Hudyo]] ay nakabatay sa mga nakatala sa [[Torah]], na naglalaman ng samu't saring mga batas at ritwal na may kinalaman sa kalusugan.<ref>{{cite web |last1=Vaisrub |first1=Samuel |last2=A. Denman |first2=Michael |last3=Naparstek |first3=Yaakov |last4=Gilon |first4=Dan |year=2008 |title=Medicine |trans-title=Medisina |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/judaica/ejud_0002_0013_0_13493.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518071643/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/judaica/ejud_0002_0013_0_13493.html |archive-date=18 May 2015 |access-date= |website=Encyclopaedia Judaica |publisher=The Gale Group |language=en}}</ref>
=== Gitnang Kapanahunan ===
[[Talaksan:Avicenna Portrait on Silver Vase - Museum at BuAli Sina (Avicenna) Mausoleum - Hamadan - Western Iran (7423560860).jpg|thumb|Itinuturing din bilang "Ama ng Medisina" si [[Avicenna]] tulad ni [[Hipokrates]] at [[Imhotep]].]]
Bago ang [[Gitnang Kapanahunan]] sa Europa, madalas na tinitingnan ang mga ospital bilang isang lugar kung saan hinihintay na lamang ng isang pasyente ang kanyang kamatayan. Nagsimula lamang ito ituring bilang isang lugar para subukang gamutin ang mga pasyente sa Imperyong Bisantino dahil na rin sa impluwensiya ng turo ng [[Kristiyanismo]] ukol sa pag-aaruga sa mga maysakit.<ref>{{cite book |last=Lindberg |first=David |url=https://archive.org/details/beginningsofwest00lind |title=The Beginnings of Western Science |date=1992 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-48231-6 |page=[https://archive.org/details/beginningsofwest00lind/page/349 349] |language=en |trans-title=Ang Simula ng Kanluraning Agham |url-access=registration}}</ref> Bagamat alam na noon pang panahon ni Galen ang [[uroskopiya]] o ang pagsusuri sa [[ihi]] upang matukoy ang sakit ng isang tao, hindi ito nakikita noon bilang mahalaga sa pagtutukoy sa karamdaman. Nagsimula lamang ito gamitin ng mga doktor sa Imperyong Bisantino bilang pantukoy ng sakit, na kalauna'y lumaganap sa Europa.<ref>{{cite book |last=Prioreschi |first=Plinio |title=A History of Medicine: Byzantine and Islamic medicine |date=2004 |publisher=Horatius Press |page=146 |language=en |trans-title=Kasaysayan ng medisina: medisinang Bisantino at Islamiko}}</ref>
Samantala, pagsapit ng taong {{CE|750|y}}, nakarating na sa mga Muslim ang mga gawa nina Hipokrates, Galen, at Sushruta sa pamamagitan ng mga pagsasalin sa mga gawa nila sa [[wikang Arabo]]. Mula sa mga ito nagsimula ang pananaliksik ng mga Muslim sa medisina. Itinuturing ang [[Polimata|polimatang]] si [[Avicenna]] bilang "Ama ng Medisina" rin tulad nina Imhotep at Hipokrates dahil sa mga ambag niya sa medisina,<ref>{{cite journal |vauthors=Becka J |date=January 1980 |title=Otec lékarů Avicenna v nasí vĕdĕ a kulture. Abú Alí ibn Síná (980-1037) |trans-title=Ang ama ng medisina, Avicenna, sa ating agham at kultura. Abu Ali ibn Sina (980-1037) |journal=Cas Lek Cesk |language=cs |volume=119 |issue=1 |pages=17–23 |pmid=6989499}}</ref> kagaya ng pag-akda niya sa ''[[Ang Kanon ng Medisina]]'', na naging pamantayang aklat sa medisina sa maraming mga pamantasan sa Europa noon.<ref>{{cite web |title=Avicenna 980–1037 |url=http://hcs.osu.edu/hort/history/023.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007070250/http://hcs.osu.edu/hort/history/023.html |archive-date=7 October 2008 |access-date= |publisher=Hcs.osu.edu |language=en}}</ref><ref>{{cite encyclopedia |year=2008 |title=Avicenna |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/biography/Avicenna |access-date=18 Agosto 2026 |last=Flannery |first=Michael |language=en |trans-title= |archive-url= |archive-date=}}</ref> Bukod sa kanya, ilan sa mga kilalang iskolar ng medisina sa [[Mundong Islamiko|mundong Muslim]] ay sina [[Averroes]] at [[Ibn al-Nafis]].<ref>{{cite journal |vauthors=Martín-Araguz A, Bustamante-Martínez C, Fernández-Armayor Ajo V, Moreno-Martínez JM |date=1 May 2002 |title=La neurociencia en Al Andalus y su influencia en la medicina escolástica medieval |trans-title=Neurosiyensiya sa Al Andalus at ang impluwensiya nito sa medyebal na eskolastikang medisina |journal=Revista de Neurología |language=es |volume=34 |issue=9 |pages=877–892 |doi=10.33588/rn.3409.2001382 |pmid=12134355}}</ref><ref>{{cite journal |year=2004 |title=Chairman's Reflections: Traditional Medicine Among Gulf Arabs, Part II: Blood-letting |trans-title=Mga Pagninilay ng Pinuno: Tradisyonal na Medisina sa mga Arabo sa Golpo, Bahagi II: Pagpapadugo |url=https://www.scribd.com/doc/78110223/Traditional-Medicine-Among-Gulf-Arabs |journal=Heart Views |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=74–85 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130308101134/http://www.scribd.com/doc/78110223/Traditional-Medicine-Among-Gulf-Arabs |archive-date=8 March 2013}}</ref> Unang tinuligsa ng Persyanong doktor na si [[Rhazes]] ang teorya ng [[humorismo]] ng mga Griyego, bagamat nanatili pa rin itong sentro ng parehong Kanluranin at Islamikong medisina noong panahong medyebal.<ref>{{cite book |last1=Pormann |first1=Peter E. |title=Medieval Islamic medicine |url=https://archive.org/details/medievalislamicm0000porm |last2=Savage-Smith |first2=Emilie |author2-link=Emilie Savage-Smith |publisher=Georgetown University |year=2007 |location=Washington DC |pages=[https://archive.org/details/medievalislamicm0000porm/page/10 10], 43–45 |language=en |trans-title=Medyebal na medisinang Islamiko |chapter=On the dominance of the Greek humoral theory, which was the basis for the practice of bloodletting |trans-chapter=Ukol sa dominasyon ng teorya ng humorismo ng mga Griyego, na naging basehan sa pagsasagawa ng pagpapadugo |ol=12911905W}}</ref> Ginamit rin bilang mga aklat sa mga pamantasan sa Europa ang ilang mga bolyum ng kanyang gawa na ''Al-Mansuri'', partikular na yung tungkol sa pag-oopera at terapiya.<ref>{{Cite encyclopedia |year=2006 |title=Al-Rāzī |encyclopedia=Encyclopaedia of the history of science, technology, and medicine in non-western cultures |publisher=Springer |last=Iskandar |first=Albert |edition=2 |pages=155–156 |language=en}}</ref> Inilalarawan din siya bilang "doktor ng mga doktor",<ref>{{cite book |last=Ganchy |first=Sally |url=https://archive.org/details/islamsciencemedi0000ganc |title=Islam and Science, Medicine, and Technology |date=2008 |publisher=Rosen Pub. |location=New York |language=en |trans-title=Islam at Agham, Medisina, at Teknolohiya |url-access=registration}}</ref> "ama ng [[pediatrika]]", at isa sa mga tagapagtaguyod ng [[optalmolohiya]] dahil sa kanyang pagtukoy sa pagliit o paglaki ng [[balintataw]] ng [[mata]] depende sa [[liwanag]].<ref name="elgood-2010">{{cite book |last1=Elgood |first1=Cyril |title=A Medical History of Persia and The Eastern Caliphate |date=2010 |publisher=Cambridge |isbn=978-1-108-01588-2 |edition=1 |location=London |pages=202–203 |language=en |trans-title=Isang Medikal na Kasaysayan ng Persia at ang Kalipato ng Silangan |quote=}}</ref> Isa sa mga unang halimbawa naman ng [[pampublikong ospital]] ang mga ospital na [[Bimaristan]] sa Persia.<ref>{{Cite encyclopedia |title=The Scientific Institutions in the Medieval Near East |encyclopedia=Encyclopedia of the History of Arabic Science |publisher=Routledge |last=Micheau |first=Françoise |date=1996 |pages=991–992 |language=en |trans-title=Ang mga Siyentipikong Institusyon sa Medyebal na Malapit na Silangan |entry= |veditors=Rashed R, Morelon R}}</ref><ref>{{cite book |last=Barrett |first=Peter |title=Science and Theology Since Copernicus: The Search for Understanding |publisher=[[Continuum International Publishing Group]] |year=2004 |isbn=978-0-567-08969-4 |page=18 |language=en |trans-title=Agham at Teolohiya Magmula kay Copernicus: Ang Paghahanap sa Pag-unawa}}</ref>
[[Talaksan:Man dressed in Black by Calcar (Hermitage).jpg|thumb|Si [[Andreas Vesalius]], isa sa mga pinakamaimpluwensiyang iskolar ng [[anatomiya]].]]
Iniutos ni [[Carlomagno]] ang pagkakaroon ng mga ospital sa bawat [[katedral]] at [[monasteryo]]. Inihalintulad ng historyador na si [[Geoffrey Blainey]] ang [[Simbahang Katoliko at pangangalagang pangkalusugan|mga gawain]] ng [[Simbahang Katoliko]] sa [[pangangalagang pangkalusugan]] noong Gitnang Kapanahunan sa isang maagang anyo ng isang [[estadong nangangalaga]] dahil sa pagtatayo nito ng mga ospital para sa mga matatanda at [[bahay-ampunan]] para naman sa mga bata, gayundin sa mga [[hospisyo]] para sa mga maysakit mapaanuman ang edad, matutuluyang lugar para sa mga may [[ketong]], at mga bahay-pahingaan para sa mga dumadayong [[peregrino]]. Nagsusuplay sila ng pagkain tuwing [[taggutom]] at namamahagi ng pagkain sa mga mahihirap. Nagmumula ang pondo para rito mula sa mga kinokolektang buwis gayundin sa kita mula sa mga lupain at taniman na pagmamay-ari nito. Partikular na kilala ang ordeng [[Benito ng Nursia|Benediktino]] sa mga itinayo nitong mga ospital sa loob ng kanilang mga monasteryo, gayundin sa pagtatanim nila ng mga [[halamang-gamot]] at pagsisilbi nila bilang mga doktor ng kanilang lugar. Nagtayo rin ang Simbahang Katoliko ng [[Paaralang pangmedisina|mga paaralan at pamantasan para sa medisina]] kagaya ng [[Schola Medica Salernitana]] sa lungsod ng [[Salerno]] sa [[Italya]], na itinuturing bilang isa sa mga nangungunang paaralang pangmedisina sa Europa noong panahong yon.<ref>{{cite book |last=Blainey |first=Geoffrey |title=A Short History of Christianity |title-link=A Short History of Christianity |publisher=Penguin Viking |year=2011 |pages=[https://archive.org/details/shorthistoryofch0000blai/page/214 214]–215 |language=en |trans-title=Maikling Kasaysayan ng Kristiyanismo |oclc=793902685}}</ref>
Gayunpaman, winasak ng [[Itim na Salot]] noong ika-14 at ika-15 siglo ang malaking bahagi ng Europa at Gitnang Silangan.<ref>{{cite book |last=Dols |first=Michael W. |title=The Black Death in the Middle East |publisher=Princeton |year=1977 |pages=119, 285–290 |language=en |trans-title=Ang Itim na Salot sa Gitnang Silangan |oclc=2296964}}</ref> Dito nagsimulang magbago ang pananaw sa medisina ng mga iskolar, kung saan itinuturing na otoridad ang mga tradisyong minana mula sa mga doktor ng nakaraan. Nagsimulang tuligsain ng mga iskolar sa panahong ito ang mga nananaig na teorya ukol sa medisina at pangangalaga. Sinimulang suriin ng mga iskolar kagaya ni [[Andreas Vesalius]] ang mga bangkay ng tao upang mailarawan ang [[anatomiya]]; inakda niya ang aklat na ''[[De humani corporis fabrica]]'', itinuturing bilang isa sa mga mahahalagang aklat sa anatomiya ng tao. Samantala, naobserbahan sa unang pagkakataon ang mga [[bakterya]] at [[mikroorganismo]] gamit ang mga [[Mikroskopyo|mikroskopyong]] ginawa ni [[Antonie van Leeuwenhoek]] noong 1676.<ref>{{cite book |title=Brock Biology of Microorganisms |url=https://archive.org/details/brockbiologyofmi0011madi |publisher=Prentice Hall |year=2006 |isbn=978-0-13-144329-7 |veditors=Madigan M, Martinko J |edition=11 |language=en |trans-title=Biolohiya ng mga Mikroorganismo ni Brock}}</ref> Itinuturing naman bilang "ama ng modernong [[dentistriya]]" si [[Pierre Fauchard]] dahil sa pag-akda niya sa pinakaunang maagham na akda sa larangan, ang ''Le Chirurgien Dentiste'' noong 1728.<ref>{{cite journal |vauthors=Lynch CD, O'Sullivan VR, McGillycuddy CT |date=December 2006 |title=Pierre Fauchard: the 'father of modern dentistry' |url=https://archive.org/details/sim_british-dental-journal_2006-12-23_201_12/page/779 |trans-title=Pierre Fauchard: ang 'ama ng modernong dentistriya' |journal=British Dental Journal |language=en |volume=201 |issue=12 |pages=779–781 |doi=10.1038/sj.bdj.4814350 |pmid=17183395 |doi-access=free}}</ref>
=== Modernong panahon ===
[[Talaksan:Smallpox_vaccine.jpg|thumb|[[Bakuna sa bulutong|Bakuna]] kontra [[bulutong]]. Dahil sa pandaigdigang kampanya sa pagbabakuna noong ika-20 siglo, bulutong ang kauna-unahang sakit na likas na nalipol.]]
Unang itinuturing bilang hiwalay sa medisina ang [[beterinarya]] noong 1761, nang itinatag ni [[Claude Bourgelat]] ang kauna-unahang paaralang pangbeterinarya sa [[Lyon]], [[Pransiya]]. Bago ito, parehong sakop ng medisina ang panggagamot sa tao at hayop. Nagsimula rin ang maagham na pananaliksik sa medisina noong ika-16 na siglo sa Europa, kung saan unti-unti na'ng umaalis ang mga iskolar sa pananaw ng herbalismo at ang teorya ng apat na ''humor''. Gayunpaman, maituturing na nagsimula ang modernong medisina sa pagtuklas ni [[Edward Jenner]] sa [[Bakuna sa bulutong|bakuna]] kontra [[bulutong]] noong dulo ng ika-18 siglo.<ref>{{Cite web |last=Rhodes |first=Philip |last2=Thomson |first2=William Archibald Robson |last3=Underwood |first3=E. Ashworth |last4=Richardson |first4=Robert G. |last5=Guthrie |first5=Douglas James |date=2026-07-24 |title=History of medicine |trans-title=Kasaysayan ng medisina |url=https://www.britannica.com/science/history-of-medicine |access-date=2026-08-20 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Natuklasan naman ni [[Robert Koch]] ang bakterya bilang sanhi ng mga sakit noong 1880,<ref>{{Cite web |title=Robert Koch |url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1905/koch/biographical/ |access-date=2026-08-20 |website=[[Nobel Prize|The Nobel Prize]] |publisher=The Nobel Foundation |language=en-US}}</ref> na humantong kalaunan sa pagtuklas ni [[Paul Ehrlich]] sa [[arsepenamina]] (salvarsan) noong 1908, ang unang [[Antibiyotiko|antibiotiko]] na natuklasan.<ref>{{Cite journal |last=Hutchings |first=Michael I. |last2=Truman |first2=Andrew W. |last3=Wilkinson |first3=Barrie |date=Oktubre 2019 |title=Antibiotics: past, present and future |trans-title=Antibiotika: nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1369527419300190 |journal=Current Opinion in Microbiology |language=en |volume=51 |pages=72-80 |doi=10.1016/j.mib.2019.10.008}}</ref> Tuluyang nalipol ang likas na bulutong noong dekada 1970s dahil sa inilunsad na pandaigdigang kampanya sa [[pagbabakuna]], ang kauna-unahang sakit na nalipol ng tao.<ref>{{Cite web |title=History of smallpox vaccination |trans-title=Kasaysayan ng pagbabakuna kontra bulutong |url=https://www.who.int/news-room/spotlight/history-of-vaccination/history-of-smallpox-vaccination |access-date=2026-08-20 |publisher=[[World Health Organization|WHO]] |language=en}}</ref>
Simula noon, naging sopistikado ang [[parmakolohiya]]. Dahil sa [[bioteknolohiya]], nagagawa na'ng gumawa ng mga gamot na nakadisenyo para sa isang partikular na proseso ng katawan upang mapababa ang mga [[masasamang epekto]] na maaaring maranasan ng tao. Partikular na umusad nang matindi ang [[henomika]] dahil sa kaalaman sa [[henetika]] ng tao at sa mga [[hene]] na sanhi ng mga [[diperensiyang henetiko]]. Gayunpaman, nananatili pa ring isyu ang pagtuklas ng mga lunas sa ilan sa mga pinakanakakamatay na sakit ng tao, lalo na ang mga [[kanser]] at sa [[Sakit na Alzheimer|sakit na Alzheimer's]].<ref>{{Cite journal |last=Arafah |first=Azher |last2=Khatoon |first2=Saima |last3=Rasool |first3=Iyman |last4=Khan |first4=Andleeb |last5=Rather |first5=Mashoque Ahmad |last6=Abujabal |first6=Khaled Abdullah |last7=Faqih |first7=Yazid Abdullilah Hassan |last8=Rashid |first8=Hina |last9=Rashid |first9=Shahzada Mudasir |last10=Bilal Ahmad |first10=Sheikh |last11=Alexiou |first11=Athanasios |date=2023-01-25 |title=The Future of Precision Medicine in the Cure of Alzheimer’s Disease |trans-title=Ang Hinaharap ng Medisinang Tumpak sa Lunas sa Sakit na Alzheimer's |url=https://www.mdpi.com/2227-9059/11/2/335 |journal=Biomedicines |language=en |volume=11 |issue=2 |pages=335 |doi=10.3390/biomedicines11020335 |issn=2227-9059 |pmc=9953731 |pmid=36830872}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Molla |first=Getnet |last2=Bitew |first2=Molalegne |date=2025-08-28 |title=The Future of Cancer Diagnosis and Treatment: Unlocking the Power of Biomarkers and Personalized Molecular-Targeted Therapies |trans-title=Ang Hinaharap ng Dayagnosis at Pagpapagaling sa Kanser: Pagbubukas sa Kapangyarihan ng mga Biomarker at Personalisadong Terapiyang Molekular |url=https://www.mdpi.com/2673-5261/6/3/20 |journal=Journal of Molecular Pathology |language=en |volume=6 |issue=3 |pages=20 |doi=10.3390/jmp6030020 |issn=2673-5261}}</ref>
== Sangay ==
Malawak na larangan ang medisina. Nagtataglay ito ng mga sangay na ginagamit din sa ibang mga larangan. May mga espesyalidad din na kinukuha ng mga propesyonal na tumututok lamang sa isang partikular na bagay kagaya ng gawain, bahagi ng katawan, o klase ng pasyente.
=== Pangunahing agham ===
Pinag-aaralan sa lahat ng mga mag-aaral ng medisina ang mga sumusunod na agham na kinokonsiderang mahalaga para sa larangan.
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Anatomiya]], pag-aaral sa estraktura ng katawan ng mga organismo.
* [[Biokimika]], pag-aaral sa mga prosesong kemikal sa loob ng mga organismo.
* [[Biolohiyang molekular]], pag-aaral sa mga gawain at proseso ng mga [[molekula]] sa katawan ng mga organismo.
* [[Biyomekanika|Biomekanika]], pag-aaral sa proseso ng paggalaw ng mga organismo.
* [[Biyopisika|Biopisika]], pag-aaral na gumagamit sa mga konsepto ng pisika sa konteksto ng biolohiya.
* [[Bioestadistika]], pag-aaral na gumagamit sa mga konsepto ng estadistika sa konteksto ng biolohiya.
* [[Embriyolohiya]], pag-aaral sa proseso ng paggawa at paglaki ng sanggol sa sinapupunan.
* [[Endokrinolohiya]], pag-aaral sa mga proseso at epekto ng hormona sa katawan.
* [[Epidemiyolohiya]], pag-aaral sa mga pagkalat ng mga nakakahawang sakit ng mga tao, lalo na sa mga epidemya at pandemya.
* [[Henetika]], pag-aaral sa mga hene at ang mga proseso ng pagkakaiba at pagmamana ng mga katangian.
* [[Hinekolohiya]], pag-aaral sa sistemang pangreproduksiyon ng mga babae.
* [[Histolohiya]], pag-aaral sa estraktura ng mga selula at tisyu ng mga organismo.
* [[Mikrobiolohiya]], pag-aaral sa mga mikroorganismo.
* [[Neurosiyensiya]], pag-aaral sa utak at ang mga proseso nito.
* [[Parmakolohiya]], pag-aaral sa mga droga at gamot at ang mga epekto nito.
* [[Patolohiya]], pag-aaral sa mga sakit at karamdaman.
* [[Pisyolohiya]], pag-aaral sa mga proseso ng katawan.
* [[Sitolohiya]], pag-aaral sa mga selula.{{Div col end}}
=== Espesyalidad ===
{{Main|Espesyalidad (medisina)}}
Dahil sa lawak ng larangan, pumipili ang mga propesyonal ng kanilang espesyalidad. Tumutukoy ito sa isang partikular na bahagi ng medisina na kanilang pinagtutuunan ng pansin. Maigugrupo ang mga ito ayon sa gawain, klase ng pasyente, bahagi ng katawan, o problema.
==== Ayon sa gawain ====
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Anestisiyolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga bago, habang, at pagkatapos ng isang operasyon.
* [[Medisinang agaran]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga sa mga pasyenteng kailangan agad matugunan ng pangangalagang medikal.
* [[Medisinang pampalakasan]], espesyalidad na nakatuon sa pagpapanatili at pagpapagaling sa katawan ng mga atleta.
* [[Medisinang pampamilya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga at pagpapagaling sa mga karaniwang karamdaman ng isang indibiduwal o pamilya.
* [[Medisinang pantrabaho]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga at pagpapagaling sa mga karaniwang pinsala o karamdaman na dulot ng trabaho.
* [[Medisinang pang-estetika]], espesyalidad na nakatuon sa pagsasaayos sa mga hindi ninanais na hitsura ng bahagi ng katawan kagaya ng peklat, kulubot, o taba.
* [[Medisinang pang-ospital]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga sa mga pasyente sa ospital, lalo na sa mga pasyenteng may mga maiikling karamdaman.
* [[Pag-oopera]], malawak na espesyalidad na nakatuon sa pagsasaayos sa mga kondisyon ng katawan, pagtama sa mga proseso ng katawan, pagsasaayos sa hitsura ng isang bahagi ng katawan, o pagtanggal sa mga bagay tulad ng nasirang tisyu ng katawan o bukol.
* [[Parmasiya]], espesyalidad na nakatuon sa pamamahagi, pagrerebyu, paghahanda, at paggawa sa mga gamot.
* [[Radyolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa pag-iimahe sa katawan ng tao tulad halimbawa ng x-ray upang makita ang mga problema sa loob ng katawan.{{Div col end}}
==== Ayon sa pasyente ====
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Androlohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga karamdaman ng mga kalalakihan.
* [[Beterinarya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga at pagpapagaling sa mga karamdaman ng mga hayop lalo na sa mga mahahalaga para sa tao kagaya ng aso, pusa, at mga hayop sa bukid.
* [[Heriyatriko]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga sa mga matatanda.
* [[Hinekolohiya]], espesyalidad at pag-aaral na nakatuon sa sistemang pangreproduksiyon ng mga kababaihan gayundin sa mga karamdaman na karaniwang nararanasan nila.
* [[Medisinang legal]], espesyalidad na nakatuon sa paggamit sa medisina sa mga usaping legal, kagaya ng pagsasagawa ng otopsiya.
* [[Neonatolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga sa mga bagong-silang na sanggol.
* [[Obstretika]], espesyalidad na nakatuon sa pagbubuntis, panganganak, at mga karamdaman pagkatapos manganak.
* [[Pedyatriya]], espesyalidad na nakatuon sa pangangalaga at pagpapagaling sa mga karamdaman na nararanasan ng mga bata.{{Div col end}}
==== Ayon sa bahagi ng katawan ====
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Angiolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang sirkulatoryo at limpatiko ng tao.
* [[Dermatolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa balat ng tao.
* [[Endokrinolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang endokrino ng tao, lalo na sa mga hormona.
* [[Estomatolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga problema sa bibig.
* [[Gastroenterolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang pangtunaw ng tao.
* [[Hematolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga problema sa dugo ng tao.
* [[Immunolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang panlaban ng tao.
* [[Kardiolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa puso ng tao at mga proseso nito.
* [[Koloproktolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa bituka at puwit ng tao.
* [[Neprolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa bato ng tao at mga problema nito.
* [[Neurolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang nerbiyos ng tao.
* [[Optalmolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga mata at paningin ng tao.
* [[Ortopedika]], espesyalidad ng pag-oopera na nakatuon sa sistema ng buto at kalamnan ng tao.
* [[Otorinolaringolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa ulo at leeg ng tao.
* [[Pagdedentista]], espesyalidad na nakatuon sa ngipin ng tao.
* [[Pulmonolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistema ng paghinga ng tao.
* [[Reumatolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga problema sa pamamaga ng buto, kasu-kasuan, at kalamnan.
* [[Urolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa sistemang pang-ihi gayundin sa sistemang pangreproduksiyon ng mga kalalakihan.{{Div col end}}
==== Ayon sa problema ====
{{Div col|colwidth=22em}}
* [[Adiktolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga karaniwang sanhi at epekto ng adiksiyon ng tao tulad ng alak, sigarilyo, at droga.
* [[Alerholohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga alerhiya ng tao.
* [[Benereolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga sakit na nakukuha mula sa pagtatalik.
* [[Diyabetolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa diyabetes.
* [[Impektolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga nakakahawang sakit.
* [[Onkolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa iba't ibang uri ng kanser ng tao.
* [[Sikiyatriya]], espesyalidad na nakatuon sa pag-iisip ng tao.
* [[Toksikolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa epekto ng mga nakakalasong kemikal at droga sa tao.
* [[Traumatolohiya]], espesyalidad na nakatuon sa mga biglaang pinsala sa katawan kagaya ng saksak o bali sa buto.{{Div col end}}
== Proseso ==
[[Talaksan:Elderly_vietnamese_man_gets_examined.jpg|thumb|240x240px|Isa sa mga unang isinasagawang pagsusuri tuwing konsultasyon sa doktor ang paggamit sa [[estetoskopyo]] upang masuri ang [[paghinga]] ng pasyente.]]
Sa modernong medisina, personal na sinusuri ng mga propesyonal ang pasyente upang matukoy ang karamdaman at nang mapagaling ito sa paraang pinakamabisa. Karaniwan itong nagsisimula sa pagsusuri sa mga [[medikal na rekord]] at [[Kasaysayang medikal|kasaysayan]] ng pasyente kung meron man, na sinusundan ng isang panayam sa pasyente ukol sa mga hinaing at iniinda nito, at [[pisikal na eksaminasyon]] kung kinakailangan. Ginagamit sa puntong ito ang mga pangunahing [[kagamitang medikal]] tulad ng [[estetoskopyo]].<ref name="coulehan-2005">{{cite book |last1=Coulehan |first1=John L. |title=The Medical Interview: Mastering Skills for Clinical Practice |last2=Block |first2=Marian R. |publisher=F. A. Davis |year=2005 |isbn=978-0-8036-1246-4 |edition=5 |language=en |trans-title=Ang Medikal na Panayam: Pagmamaster sa mga Kasanayan para sa Gawaing Pangklinika |oclc=232304023}}</ref> Matapos masuri para sa mga [[senyales]] at [[sintomas]], maaaring magpagawa ang doktor ng mga [[Test (medikal)|test]] kagaya ng [[test sa dugo]] o [[Reseta|magreseta]] ng mga paunang [[gamot]]. Madalas na kinakailangan sa maraming huridiksiyon ang pagtatala sa bawat bisita ng pasyente sa doktor sa rekord nito para magamit sa hinaharap bilang batayan.<ref>{{cite journal |vauthors=Addison K, Braden JH, Cupp JE, Emmert D, Hall LA, Hall T, Hess B, Kohn D, Kruse MT, McLendon K, McQueary J, Musa D, Olenik KL, Quinsey CA, Reynolds R, Servais C, Watters A, Wiedemann LA, Wilkins M, Wills M, Vogt NE |date=September 2005 |title=Update: guidelines for defining the legal health record for-disclosure purposes |trans-title=Update: mga gabay sa pagtukoy sa legal na rekord ng kalusugan para sa mga kadahilanang pangpagsisiwalat |url=http://library.ahima.org/xpedio/groups/public/documents/ahima/bok1_027921.hcsp?dDocName=bok1_027921 |journal=Journal of AHIMA |language=en |volume=76 |issue=8 |pages=64A–64G |pmid=16245584 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080309002938/http://library.ahima.org/xpedio/groups/public/documents/ahima/bok1_027921.hcsp?dDocName=bok1_027921 |archive-date=9 March 2008 |first21=NE |first20=M}}</ref> Bagamat karaniwang mabilis at kaunti ang karamihan sa mga isinasagawang konsultasyon sa maraming kaso ng mga pasyente, may ilan na nangangailangan ng mahaba-habang serye ng konsultasyon upang maisaayos ang isyu sa katawan.
Madalas na hinahanap sa mga panayam ng doktor sa pasyente ang mga sumusunod:<ref name="coulehan-2005" />
* [[Pangunahing reklamo]] ({{Lang|en|chief complaint}}, CC), ang dahilan kung bakit bumisita ang pasyente sa doktor. Tinatawag ito bilang mga sintomas, at karaniwang itinatala ang eksaktong paglalarawan ng pasyente sa kanyang mga iniinda.
* Kasalukuyang gawain ({{Lang|en|current activity}}), ang mga kasalukuyang ginagawa ng pasyente kagaya ng [[trabaho]] at [[libangan]] sa propesyonal at di-propesyonal na kapasidad.
* [[Kasaysayan ng pamilya (medisina)|Kasaysayan ng pamilya]] ({{Lang|en|family history}}, FH), ang paglilista sa mga sakit at karamdaman na naranasan ng mga kapamilya at kamag-anak ng pasyente, lalo na sa mga [[sakit na namamana]].
* [[Kasaysayan ng kasalukuyang sakit]] ({{Lang|en|history of present illness}}, HPI), ang kronolohikal na pagkakasunod-sunod ng mga naranasang sintomas at paglalarawan pa nang husto sa mga ito.
* [[Gamot]] ({{Lang|en|medication}}, Rx), mga iniinom na gamot ng pasyente sa kasalukuyan at para sa mga sakit noon, kabilang na ang mga [[Reseta|nireseta]] ng doktor, mga ininom na [[Gamot na over the counter|gamot na ''over the counter'']], at mga [[Tradisyonal na medisina|ginawang panlunas sa bahay]], gayundin sa mga [[alerhiya]] sa gamot kung meron man.
* [[Nakaraang karamdaman]] ({{Lang|en|past medical history}}, PMH), mga karamdaman kasalukuyang iniinda ng pasyente (bukod sa dahilan ng bisita), gayundin sa mga nakaraang [[pagpapaospital]] at [[Pag-oopera|operasyon]], [[impeksiyon]], nahawang sakit, [[bakuna]], [[pinsala sa katawan]], at alerhiya kung meron man.
* [[Rebyu sa sistema]] ({{Lang|en|review of systems}}, ROS), karagdagang mga tanong na hindi agarang nagtuturo sa kasalukuyang sakit, kagaya ng biglang [[pagpayat]], pagbabago sa kalidad ng [[tulog]], [[lagnat]], at [[bukol]], gayundin sa mga tanong na may kinalaman sa ilang partikular na bahagi ng katawan tulad ng [[Puso (anatomiya)|puso]] at [[Baga (anatomiya)|baga]].
* [[Kasaysayan ng paligid]] ({{Lang|en|social history}}, SH), ilang mga katanungan sa kapaligiran ng pasyente kagaya ng tirahan, [[katayuan sa buhay]], at mga nakagisnang gawain tulad ng [[diyeta]], [[paninigarilyo]], at pag-inom ng [[alak]].
== Etika ==
{{Main|Etikang medikal}}
[[Etikang medikal]] ang sistema ng mga moral na prinsipyo na naglalapat sa mga pinapahalagahan ng medisina. May anim na pangunahing prinsipyong sinusunod sa larangan:
* [[kalayaan]], ang karapatan ng pasyente sa pagtanggi o pagpili sa paggamot sa kanya.
* [[benepisyo]], dapat umakto ang manggagamot sa pinakamabuting interes ng pasyente.
* [[katarungan]], ang pagsiguro na walang pinipili kung sino ang gagamutin ng manggagamot batay sa katayuan nito sa buhay
* [[kawalang-malisya]], ang pagtalima sa kasabihang, "pinakauna sa lahat, wag kang gagawa ng bagay na ikasasama ng pasyente".
* [[respeto sa dignidad]], ang karapatan ng pasyente na magamot nang may dignidad.
* [[katapatan]], ang karapatan ng pasyente na malaman ang katotohanan ukol sa lahat ng aspeto ng panggagamot sa kanya, lalo na sa mga usaping kinakailangan ang kanyang pagsang-ayon kagaya sa pagsasailalim sa kanya sa mga eksperimental na gamot o operasyon.
==Sanggunian==
{{reflist}}{{Medicine}}{{authority control}}
[[Kategorya:Kalusugan]]
[[Kategorya:Panggagamot]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng panggagamot]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng sinaunang panggagamot]]
6ynq823bvozr5lk5yzc8swdkiuq5rzx
Zambia
0
8377
2221627
2133056
2026-08-25T02:16:41Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2221627
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republika ng Zambia
| common_name = Zambia
| image_flag = Flag of Zambia.svg
| image_coat = Coat of arms of Zambia.svg
| image_map = Zambia (orthographic projection).svg
| national_motto = "''One Zambia, One Nation''" (Isang Zambia, Isang Bansa)
| national_anthem = "[[Stand and Sing of Zambia, Proud and Free]]" (Tumayo at Umawit ng Zambia, Kapuri-puri at Malaya)<br /><div style="padding-top:0.4em; text-align:center;">{{center|[[File:Zambian national anthem.oga]]}}</div>
| official_languages = Ingles
| regional_languages = {{collapsible list
|titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;
|title = Tala
|liststyle = text-align: left;border-top:1px solid #aaa;
| 28.5% Bemba
| 13.8% [[wikang Nyanja language|Nyanja]]
| 11.4% Tonga
| 10.6% [[wikang Tumbuka|Tumbuka]]
| 5.5% Lozi
| 4.5% Chewa
| 3.0% Nsenga
| 1.9% Lunda
| 1.9% Kaonde
| 1.8% Lala
| 1.8% Lamba
| 1.7% [[wikang Ingles|Ingles]]
| 1.5% Luvale
| 1.3% Mambwe
| 1.2% Lenje
| 1.2% Namwanga
| 1.0% Bisa
| 0.9% Ushi
| 0.7% Ila
| 0.7% Mbunda
| 0.7% Ngoni
| 0.7% Senga
| 0.6% Lungu
| 0.5% Toka-Leya
| 4.7% Iba pa
}}
| demonym = Zambiyano
| ethnic_groups = {{collapsible list
|titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;
|title = Tala
|liststyle = text-align: left;border-top:1px solid #aaa;
| 19.0% Bemba
| 13.6% Tonga
| 7.5% Tumbuka
| 6.0% Chewa
| 5.7% Lozi
| 5.3% Nsenga
| 3.0% Ngoni
| 3.1% Lala
| 3.9% Kaonde
| 2.8% Namwanga
| 2.6% Lunda (Hilaga)
| 2.5% Mambwe
| 2.2% Luvale
| 2.4% Lamba
| 1.9% Ushi
| 1.6% Bisa
| 1.6% Lenje
| 1.2% Mbunda
| 0.9% Lunda (Luapula)
| 0.9% Senga
| 0.8% Ila
| 0.8% Lungu
| 0.7% Tabwa
| 0.7% Soli
| 0.7% Kunda
| 0.6% Ngumbo
| 0.5% Chishinga
| 0.5% Chokwe
| 0.5% Nkoya
| 5.4% Ibang etniko
| 0.8% Pangunahing lahi
| 0.4% Di nakauri
}}
| ethnic_groups_year = 2010<ref name="ZMBCSO2016">[http://www.zamstats.gov.zm/phocadownload/2010_Census/2010%20Census%20of%20Population%20National%20Analytical%20Report.pdf Census of Population and Housing National Analytical Report 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171114001635/http://www.zamstats.gov.zm/phocadownload/2010_Census/2010%20Census%20of%20Population%20National%20Analytical%20Report.pdf |date=2017-11-14 }} Central Statistical Office, Zambia (sa Ingles)</ref>
| religion = [[Kristiyanismo]] ([[Pampamahalaang relihiyon|opisyal]])<ref name="const">{{cite web|title=Amended Constitution of Zambia|url=https://www.scribd.com/doc/3713564/Constitution-of-Zambia-1991Amended-to-1996|publisher=Government of Zambia|access-date=15 Oktubre 2016|language=en}}</ref>
| capital = [[Lusaka]]
| coordinates = {{Coord|15|25|S|28|17|E|type:city_region:ZM}}
| largest_city = kabisera
| government_type = [[Estadong unitaryo|Unitaryo]] pampanguluhang [[republika]]
| leader_title1 = Pangulo
| leader_name1 = Hakainde Hichilema
| leader_title2 = Pangalawang Pangulo
| leader_name2 = Mutale Nalumango
| legislature = Pambansang Asembliya
| area_km2 = 752,617
| area_sq_mi = 290,587
| area_rank = Ika-38
| area_footnote = <ref name="area">{{cite web |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/DYB2004/Table03.pdf |title=Population by sex, rate of population increase, surface area and density |author=United Nations Statistics Division |access-date=9 Nobyembre 2007|language=en}}</ref>
| percent_water = 1
| population_estimate = 500
| population_estimate_year = 2022
| population_estimate_rank =
| population_density_km2 = 0.00066
| GDP_PPP_year = 2019
| GDP_PPP = $75.857 bilyon<ref name=imf2>{{cite web |url=https://www.imf.org/external/datamapper/PPPGDP@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD/ZMB|title=Zambia |publisher=International Monetary Fund|language=en }}</ref>
| GDP_PPP_rank =
| GDP_PPP_per_capita = $4,148<ref name=imf2/>
| GDP_PPP_per_capita_rank =
| GDP_nominal = $23.946 bilyon<ref name=imf2/>
| GDP_nominal_year = 2019
| GDP_nominal_per_capita = $1,307<ref name=imf2/>
| Gini_year = 2015
| Gini = 57.1
| Gini_ref = <ref name="wb-gini">{{cite web |url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ |title=Gini Index |publisher=World Bank |access-date=2 Setyembre 2019|language=en}}</ref>
| HDI_year = 2019
| HDI_change = bumaba
| HDI = 0.584
| HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite book|title=Human Development Report 2020: The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 Disyembre 2020|publisher=United Nations Development Programme|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343–346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=16 Disyembre 2020|language=e}}</ref>
| HDI_rank = Ika-146
| sovereignty_type = Kalayaan
| sovereignty_note = Mula sa [[Reino Unido]]
| established_event1 = Hilagang-Kanlurang Rhodesia
| established_date1 = 27 Hunyo 1890
| established_event2 = Barotziland-Hilagang-Kanlurang Rhodesia
| established_date2 = 28 Nobyembre 1899
| established_event3 = Hilagang-Silangang Rhodesia
| established_date3 = 29 Enero 1900
| established_event4 = Pagsasama-sama ng Hilangang Rhodesia
| established_date4 = 17 Agosto 1911
| established_event5 = Pederasyon ng Rhodesia at Nyasaland
| established_date5 = 1 Agosto 1953
| established_event6 = Republika ng Zambia
| established_date6 = 24 Oktubre 1964
| established_event7 = Kasalukuyang konstitusyon
| established_date7 = 5 Enero 2016
| currency = Kwacha ng Zambia
| currency_code = ZMW
| time_zone = [[Central Africa Time|CAT]]
| utc_offset = +2
| date_format = dd/mm/yyyy
| drives_on = left
| calling_code = [[+260]]
| cctld = [[.zm]]
}}
Ang '''Zambia''' ({{IPAc-en|ˈ|z|æ|m|b|i|ə|,_|ˈ|z|ɑː|m|-}}), opisyal bilang '''Republika ng Zambia''', ay isang bansa ng walang baybayin at nasa sangang daan ng [[Gitnang Aprika|Gitna]], [[Katimugang Aprika|Timog]] at [[Silangang Aprika]],<ref>{{cite journal|last=Henderson|first=Ian|date=1970|title=The Origins of Nationalism in East and Central Africa: The Zambian Case|url=https://www.jstor.org/stable/180923|journal=The Journal of African History|volume=11|issue=4|pages=591–603|doi=10.1017/S0021853700010471|jstor=180923|s2cid=154296266 |issn=0021-8537|language=en}}</ref> bagaman tipikal na tinutukoy ito bilang nasa Timog-Gitnang Aprika.<ref>{{cite web |title=Zambia {{!}} Population, Capital, Language, Flag, & Map {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Zambia |access-date=10 March 2022 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Napapaligiran ito ng [[Demokratikong Republika ng Congo]] sa hilaga, [[Tanzania]] sa hilagang-silangan [[Malawi]] sa silangan, [[Mozambique]] sa timog-silangan, [[Zimbabwe]] at [[Botswana]] sa timog, [[Namibia]] sa timog-kanluran, at [[Angola]] sa kanluran. [[Lusaka]] ang kabisera ng bansa, na matatagpuan sa timog-gitnang bahagi ng Zambia. Tinatayang nasa mga 19.5 milyon ang [[populasyon]] ng bansa, na pangunahing natitipon sa palibot ng Lusaka sa timog at ang Lalawigan ng Copperbelt sa hilaga, ang sentro ng [[ekonomiya]] ng bansa.
Orihinal na pinanirahan ng mga Khoisan, naapektuhan ang rehiyon ng pagpapalawak ng Bantu noong [[ika-13 dantaon]]. Kasunod ng mga manggagalugad na [[Europa|Europeo]] noong [[ika-18 dantaon]], nakolonisa ng mga [[Briton]] ang rehiyon at naging mga protektoradong Briton ng Barotseland-Hilagang-Kanlurang Rhodesia at Hilagang-Silangang Rhodesia na binubo ng 73 lipi, tungo sa dulo ng [[ika-19 na dantaon]]. Nagsanib ang mga ito noong 1911 upang mabuo ang Hilagang Rhodesia. Sa panahon ng pagkolonisa, pinamahalaan ang Zambia ng isang administrasyon na hinirang mula sa [[Londres]] na pinayuhan ng ''British South Africa Company'' (Kompanyang Briton ng Timog Aprika).<ref>{{cite web|title=History {{!}} Zambian High Commission|url=https://www.zambiapretoria.net/history/|website=www.zambiapretoria.net|access-date=26 Mayo 2020|language=en}}</ref>
Noong 24 Oktubre 1964, naging malaya ang Zambia mula sa [[Reino Unido]] at ang punong ministrong Kenneth Kaunda ang naging unang pangulo. Nanatili ang partidong [[sosyalismo|sosyalista]] ni Kaunda na ''United National Independence Party'' (Nagkakaisang Pambansang Partidong Malaya, UNIP) na nanitili sa kapangyarihan mula 1964 hanggang 1991. Gumanap ng pangunahing tungkulin si Kaunda sa diplomasiyang pangrehiyon, na malapit na nakikipatulungan sa [[Estados Unidos]] sa paghahanap ng mga solusyon sa mga hidwaan sa Katimugang Rhodesia (Zimbabwe), Angola, at Namibia.<ref>Andy DeRoche, ''Kenneth Kaunda, the United States, and Southern Africa'' (London: Bloomsbury, 2016). (sa Ingles)</ref> Mula 1972 hanggang 1991, isang [[isang-partidong estado|estadong may iisang partido]] ang Zambia na tanging UNIP lamang ang legal na partidong pampolitika sa ilalim ng kasabihang "''One Zambia, One Nation''" (Isang Zambia, Isang Bansa) na isang kasabihang nilikha ni Kaunda. Humalili kay Kaunda si Frederick Chiluba ng sosyal-demokratikong ''Movement for Multi-Party Democracy'' (Kilusan para sa Maramihang Partidong Demokrasya) noong 1991, na nagsimula ng isang panahon ng kaunlarang sosyo-ekonomiko at desentralisasyon ng pamahalaan. Simula noon, naging maramihang partidong estado ang Zambia, at nakaranas ng ilang mapayapang pagpalit ng kapangyarihan.
Mayroon ang Zambia ng saganang [[likas-yaman]], kabilang ang mga [[mineral]], buhay sa ilang, gubat, tubig-tabang, at lupaing masasaka.<ref>Karlyn Eckman (FAO, 2007).GENDER MAINSTREAMING IN FORESTRY IN AFRICA ZAMBIA. (sa Ingles)</ref> Noong 2010, pinangalan ng [[Bangkong Pandaigdig]] ang Zambia bilang isa sa mga pinakamabilis na ekonomikong narepormang bansa sa mundo.<ref>Ngoma, Jumbe (18 December 2010). [http://www.worldbank.org/en/news/press-release/2010/12/18/world-bank-president-praises-reforms-zambia-underscores-need-continued-improvements-policy-governance "World Bank President Praises Reforms In Zambia, Underscores Need For Continued Improvements In Policy And Governance"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014161009/https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2010/12/18/world-bank-president-praises-reforms-zambia-underscores-need-continued-improvements-policy-governance |date=2022-10-14 }}. World Bank. (sa Ingles)</ref> Nasa Lusaka ang punong-tanggapan ng ''Common Market for Eastern and Southern Africa'' (COMESA).
Nakilala ang teritoryo ng Zambia bilang Hilagang Rhodesia mula 1911 hanggang 1964. Napalitan ito sa Zambia noong Oktubre 1964 nang lumaya ito mula sa pamamahala ng mga Briton. Hinango ang pangalang Zambia mula sa Ilog [[Zambezi]] (nangangahulugan ang Zambezi bilang "malaking ilog").<ref>{{cite book|last1=Everett-Heath|first1=John|title=The Concise Dictionary of World Place Names|url=https://books.google.com/books?id=qgJCDwAAQBAJ&pg=PT1589|publisher=Oxford University Press|date=7 Disyembre 2017|isbn=9780192556462|language=en}}</ref>
==Mga pinakamalaking lungsod==
{{Mga pinakamalaking lungsod ng Zambia}}
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
{{Africa}}
[[Kategorya:Mga bansa sa Aprika]]
{{stub|Bansa|Aprika}}
t6p6iud52ofyjv5xydq8n9pyda9c9um
Marktl
0
9667
2221610
1553380
2026-08-24T15:02:40Z
TentingZones1
122212
/* */
2221610
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox German location
|image_coa = DEU Marktl COA.svg
|image_photo = MarktlamInn b.jpg
|image_caption = Marktl am Inn
|coordinates = {{coord|48|15|N|12|51|E|format=dms|display=inline,title}}
|image_plan = Marktl in AÖ.svg
|state = Bayern
|region = Oberbayern
|district = Altötting
|Verwaltungsgemeinschaft = Marktl
|elevation = 364
|area = 27.84
|postal_code = 84533
|area_code = 08678
|licence = AÖ
|Gemeindeschlüssel = 09 1 71 123
|divisions = 63 Gemeindeteile
|website = [http://www.marktl.de/ www.marktl.de]
|mayor = Benedikt Dittmann<ref>[https://www.statistik.bayern.de/wahlen/kommunalwahlen/bgm/ Liste der ersten Bürgermeister/Oberbürgermeister in kreisangehörigen Gemeinden], [[Bayerisches Landesamt für Statistik]], accessed 19 July 2021.</ref>
|leader_term = 2020–26
|party =
}}
Ang '''Marktl''' ({{IPA|de|ˈmaʁktl̩}}), o kadalasang hindi opisyal na tinatawag na '''Marktl am Inn''', nangangahulugang “munting pamilihan sa may [[Ilog Inn]]”, ay isang nayon at makasaysayang [[Bayan ng pamilihan|munisipalidad sa pamilihan]] sa estado ng [[Baviera]], [[Alemanya]], malapit sa hangganan ng [[Austria]], sa [[distrito ng Altötting]] ng [[Itass na Baviera]]. Ang pinakakilalang kalapit na bayan ay ang [[Altötting]]. Ang Marktl ay may humigit-kumulang 2,800 naninirahan.
Ang Marktl ang pook ng kapanganakan ng kasalukuyang [[Papa Benedicto XVI]].
==Heograpiya==
Ang Marktl ay matatagpuan sa rehiyon ng pagpaplano ng Baviera sa Timog-silangang [[Itaas na Baviera]] sa [[Ilog Inn]]. Ang [[Ilog Alz]] ay dumadaloy patungo sa Inn malapit sa Marktl.
==Kasaysayan==
Itinatag ang Marktl noong ika-13 siglo bilang isang manor ng mga Konde ng Leonberg. Mula noong 1386, ang mga Wittelsbach ang humawak ng pamumuno sa bayan. Ipinagkaloob ni Dukado Henry XVI ng Baviera-Landshut ang mga pribilehiyo sa pamilihan ng bayan noong 1422. Ang Marktl ay isang balwarte at kabilang sa tanggapan ng kita ng Burghausen ng kalaunang [[Elektorado ng Baviera]].
Hanggang sa pag-aalis ng self-government noong 1808, mayroon itong korte ng pamilihan na may sariling mga karapatan sa mahistrado. Ang kasalukuyang munisipalidad na pampulitika ay itinatag sa pamamagitan ng Ikalawang Munisipal na Edikto noong 1818. Noong 1851, ang Marktl ay naging isang malayang parokya. Isang istasyon ng tren ang umiral sa linya ng riles ng Munich–Simbach mula noong 1871. Ang [[Freiwillige Feuerwehr]] Marktl ay itinatag noong Oktubre 3 ng parehong taon. Mula noong 1919, ang bayan ay protektado mula sa madalas na pagbaha ng Inn River sa pamamagitan ng pagtatayo ng isang dam para sa pagkontrol ng baha.
Hanggang sa pagpawi ng sariling pamamahala noong 1808, mayroon itong hukumang pamilihan na may sariling mga karapatan bilang mahistrado. Ang komunidad administratibo ng Marktl kasama ang Stammham ay umiral na simula noong muling pagsasaayos ng munisipyo noong Mayo 1, 1978. Ang koneksyon ng Autobahn sa A 94 ay natapos noong 1989.
Noong Hulyo 13, 1997, si Joseph Cardinal Ratzinger, ang magiging Papa Benedicto XVI, ay ginawang isang honorary citizen ng bayan. Kasunod ng kanyang pagkahalal bilang Papa noong Abril 2005 at ang pagkabunyag na ang Marktl ang kanyang lugar ng kapanganakan, ang maliit na bayan ay nakaranas ng isang uri ng kaguluhan. Maraming mamamahayag at bisita mula sa buong mundo ang dumagsa sa Marktl upang makita ang lugar ng kapanganakan ni Joseph Ratzinger, kung saan matatagpuan ang isang plake ng paggunita.[https://www.katholisch.de/artikel/25476-kleine-staedte-mit-grossen-soehnen-die-geburtsorte-der-paepste ''Kleine Städte mit großen Söhnen: Die Geburtsorte der Päpste''] In: ''[[katholisch.de]].'' 8. Juni 2020, abgerufen am 11. August 2022.</ref> Gayunpaman, nanirahan lamang si Ratzinger sa Marktl sa loob ng dalawang taon; noong Hulyo 11, 1929, lumipat ang pamilya sa Tittmoning sa Ilog Salzach. Noong Setyembre 11, 2006, sa kanyang pagbisita sa Bavaria, binisita rin ni Pope Benedict XVI ang kanyang lugar ng kapanganakan at nilagdaan ang [[Gintong Aklat]] ng bayan.
==Eskudo de armas==
Ang eskudo de armas ni Marktl ay nagtatampok ng kawit ng barko at panukat ng kaper bilang simbolo ng nabigasyon at kalakalan, sa ilalim ng asul at puting losenges ng dukado ng Baviera.<ref>[https://hdbg.eu/gemeinden/index.php/detail?rschl=9171123]</ref>
=Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bayern]]
[[Kategorya:Mga munisipalidad ng Alemanya]]
{{stub}}
gjpi5obu0eqz3l445q73cqcsolug3mn
2221647
2221610
2026-08-25T05:15:28Z
TentingZones1
122212
2221647
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox German location
|image_coa = DEU Marktl COA.svg
|image_photo = MarktlamInn b.jpg
|image_caption = Marktl am Inn
|coordinates = {{coord|48|15|N|12|51|E|format=dms|display=inline,title}}
|image_plan = Marktl in AÖ.svg
|state = Bayern
|region = Oberbayern
|district = Altötting
|Verwaltungsgemeinschaft = Marktl
|elevation = 364
|area = 27.84
|postal_code = 84533
|area_code = 08678
|licence = AÖ
|Gemeindeschlüssel = 09 1 71 123
|divisions = 63 Gemeindeteile
|website = [http://www.marktl.de/ www.marktl.de]
|mayor = Benedikt Dittmann<ref>[https://www.statistik.bayern.de/wahlen/kommunalwahlen/bgm/ Liste der ersten Bürgermeister/Oberbürgermeister in kreisangehörigen Gemeinden], [[Bayerisches Landesamt für Statistik]], accessed 19 July 2021.</ref>
|leader_term = 2020–26
|party =
}}
Ang '''Marktl''' ({{IPA|de|ˈmaʁktl̩}}), o kadalasang hindi opisyal na tinatawag na '''Marktl am Inn''', nangangahulugang “munting pamilihan sa may [[Ilog Inn]]”, ay isang nayon at makasaysayang [[Bayan ng pamilihan|munisipalidad sa pamilihan]] sa estado ng [[Baviera]], [[Alemanya]], malapit sa hangganan ng [[Austria]], sa [[distrito ng Altötting]] ng [[Itass na Baviera]]. Ang pinakakilalang kalapit na bayan ay ang [[Altötting]]. Ang Marktl ay may humigit-kumulang 2,800 naninirahan.
Ang Marktl ang pook ng kapanganakan ng kasalukuyang [[Papa Benedicto XVI]].
==Heograpiya==
Ang Marktl ay matatagpuan sa rehiyon ng pagpaplano ng Baviera sa Timog-silangang [[Itaas na Baviera]] sa [[Ilog Inn]]. Ang [[Ilog Alz]] ay dumadaloy patungo sa Inn malapit sa Marktl.
==Kasaysayan==
Itinatag ang Marktl noong ika-13 siglo bilang isang manor ng mga Konde ng Leonberg. Mula noong 1386, ang mga Wittelsbach ang humawak ng pamumuno sa bayan. Ipinagkaloob ni Dukado Henry XVI ng Baviera-Landshut ang mga pribilehiyo sa pamilihan ng bayan noong 1422. Ang Marktl ay isang balwarte at kabilang sa tanggapan ng kita ng Burghausen ng kalaunang [[Elektorado ng Baviera]].
Hanggang sa pag-aalis ng self-government noong 1808, mayroon itong korte ng pamilihan na may sariling mga karapatan sa mahistrado. Ang kasalukuyang munisipalidad na pampulitika ay itinatag sa pamamagitan ng Ikalawang Munisipal na Edikto noong 1818. Noong 1851, ang Marktl ay naging isang malayang parokya. Isang istasyon ng tren ang umiral sa linya ng riles ng Munich–Simbach mula noong 1871. Ang [[Freiwillige Feuerwehr]] Marktl ay itinatag noong Oktubre 3 ng parehong taon. Mula noong 1919, ang bayan ay protektado mula sa madalas na pagbaha ng Inn River sa pamamagitan ng pagtatayo ng isang dam para sa pagkontrol ng baha.
Hanggang sa pagpawi ng sariling pamamahala noong 1808, mayroon itong hukumang pamilihan na may sariling mga karapatan bilang mahistrado. Ang komunidad administratibo ng Marktl kasama ang Stammham ay umiral na simula noong muling pagsasaayos ng munisipyo noong Mayo 1, 1978. Ang koneksyon ng Autobahn sa A 94 ay natapos noong 1989.
Noong Hulyo 13, 1997, si Joseph Cardinal Ratzinger, ang magiging Papa Benedicto XVI, ay ginawang isang honorary citizen ng bayan. Kasunod ng kanyang pagkahalal bilang Papa noong Abril 2005 at ang pagkabunyag na ang Marktl ang kanyang lugar ng kapanganakan, ang maliit na bayan ay nakaranas ng isang uri ng kaguluhan. Maraming mamamahayag at bisita mula sa buong mundo ang dumagsa sa Marktl upang makita ang lugar ng kapanganakan ni Joseph Ratzinger, kung saan matatagpuan ang isang plake ng paggunita.<ref>[https://www.katholisch.de/artikel/25476-kleine-staedte-mit-grossen-soehnen-die-geburtsorte-der-paepste ''Kleine Städte mit großen Söhnen: Die Geburtsorte der Päpste''] In: ''[[katholisch.de]].'' 8. Juni 2020, abgerufen am 11. August 2022.</ref> Gayunpaman, nanirahan lamang si Ratzinger sa Marktl sa loob ng dalawang taon; noong Hulyo 11, 1929, lumipat ang pamilya sa Tittmoning sa Ilog Salzach. Noong Setyembre 11, 2006, sa kanyang pagbisita sa Bavaria, binisita rin ni Pope Benedict XVI ang kanyang lugar ng kapanganakan at nilagdaan ang [[Gintong Aklat]] ng bayan.
==Eskudo de armas==
Ang eskudo de armas ni Marktl ay nagtatampok ng kawit ng barko at panukat ng kaper bilang simbolo ng nabigasyon at kalakalan, sa ilalim ng asul at puting losenges ng dukado ng Baviera.<ref>[https://hdbg.eu/gemeinden/index.php/detail?rschl=9171123]</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Bayern]]
[[Kategorya:Mga munisipalidad ng Alemanya]]
{{stub}}
g7hy20w7ccotqvkz3qsq17fanlejlga
Calamba, Laguna
0
19886
2221643
2217608
2026-08-25T04:57:52Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Mga kawing anlabas */
2221643
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| infoboxtitle = Calamba City
| native_name = ᜃᜎᜋ̟ᜊ
| image_skyline = Calamba City skyline.jpg
| image_caption = Ang lungsod ng Calamba noong Oktubre 2023
| settlement_type = [[Mga lungsod ng Pilipinas|Kinukumpuning Lungsod]]
| nicknames = {{Plainlist|
* ''The Premier City of Growth, Leisure and National Pride''
* ''Hometown of Jose Rizal''
* ''Spring Resort Capital of the Philippines''
}}
| sealfile = Ph_seal_laguna_calamba.png
| locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}}
| caption = Mapa ng Laguna na nagpapakita sa lokasyon ng lungsod ng Calamba
| subdivision_type = [[Bansa]]
| subdivision_name = [[Pilipinas]]
| subdivision_type1 = [[Estado]]
| subdivision_name1 = [[Timog Luzon]]
| subdivision_type2 = [[Rehiyon]]
| subdivision_name2 = [[Calabarzon]]
| subdivision_type3 = [[Lalawigan]]
| subdivision_name3 = [[Laguna]]
| subdivision_type4 = Distrito
| subdivision_name4 = 1
| subdivision_type5 = [[Kabisera]]
| subdivision_name5 = Real (''de jure'')<br>[[Calamba Poblacion]] (''de facto'')
| subdivision_type6 = Biggest barangay
| subdivision_name6 = [[Canlubang]]
| barangays = 54
| class = Unang klase; urban
| leader_title = (Hunyo 30, 2022)<br>Mayor<br>Bise mayor
| leader_name = [[Roseller H. Rizal]]<br>Angelito S. Lazaro Jr.
| leader_title2 = Representatibo sa Kongreso
| leader_name2 = Cha Hernandez
| leader_title3 = Konsehal
| leader_name3 = {{plainlist|
* Joselito Catindig
* Saturnino Lajara
* Leeane P. Aldabe
* Dyan D. Espiridion
* Johnny Lazaro
* Pursino Oruga
* Moises Morales
* Doreen Cabrera
* Gerard Teruel
* Arvin Manguiat
* Edison Natividad
* Kathrina Silva
}}
| founded = 28 Agosto 1742
| cityhood = 21 Abril 2001
| areakm2 = 144.80
| population_as_of = 2024
| population_total = 575,046
| blank_name_sec1 = Wika
| blank_info_sec1 = [[Batangas Tagalog|Batangeño]]<br>[[Wikang Tagalog|Tagalog]]<br>[[Taglish]]
| latd = 14| latm = 13| lats = 1.2| latNS = N
| longd = 121| longm = 10| longs = 1.2| longEW = E
}}
Ang '''Lungsod ng Calamba''' o sa simpleng, '''Calamba''' ay isang unang klaseng [[mga lungsod ng Pilipinas|lungsod]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng Laguna, [[Pilipinas]]. Ito ay nasa layong 54 kilometro sa timog ng [[Maynila]], at isang oras ang layo kung sasakay ng bus. Ang Calamba ay sikat na lugar panturista dahil sa mga ''hot spring resort'', na karamihan ay nasa barangay Pansol, at sa ''Canlubang Golf and Country Club''. Isa rin ang Calamba sa mahalagang sentro ng industriya sa rehiyong CALABARZON dahil sa dami ng mga liwasang pang-industriya at pang-komersyo sa lungsod. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan.
Tanyag ang lungsod ng Calamba lalo na sa kasaysayan pagkat dito isinilang ang pambansang bayani ng Pilipinas, si Dr. [[José Rizal]].
== Kasaysayan ==
Ang pangalan ng lungsod na nagmula sa isang alamat noong mga unang panahon ng pananakop ng Espanya sa bansa. Dalawang "gwardya sibil" o sundalo ang naligaw at napadaan sa lugar na ngayon ay tinatawag na Calamba. Nakita ng mga sundalo ang isang binibini na dumating mula sa isang ilog na may dalang bangang lalagyan ng tubig at isang kalan na kahoy ang panggatong. Ang mga sundalo, sa walang anu-anong wikang [[Espanyol]] at mataas na tono, upang itago ang katotohanang sila ay naliligaw, ay nagtanong sa dalaga kung ano ang pangalan ng lugar na kanilang kinaroroonan. Ang babae, na nagsasalita lamang ng kanyang sariling wika, sa pag-aakalang siya ay tinatanong kung ano ang kanyang dala-dala ay sumagot ng "kalan-banga", na ang ibig sabihin ay "luwad na kalan" (kalan) at "banga ng tubig" (banga). Dahil hindi ito mabigkas ng tuwid ng dalawang Espanyol, tinawag na Calamba ang bayan mula noon. Ang alamat na ito ay nanatili sa pamamagitan ng konkretong tubig banga na nakatayo sa liwasang bayan ng may mga pangalan ng mga barangay sa lungsod ng nakasulat dito. Ito ay itinuturing na pinakamalaking "Claypot" sa mundo. Ang parehong dsenyo ng banga ay matatagpuan sa selyo ng pangalan ng lungsod.
==Etimolohiya==
[[Talaksan:Calamba City Skyline 2018.jpg|thumb|Ang lungsod ng Calamba noong ika Agosto 2018.]]
Ang liwasan ay iminungkahi ni Dr. Agapito Alzona, na noon ay konsehal ng bayan, upang magamit ang mga bakanteng lugar na kung saan ang lumang palengkeng bayan ay dating nakalagay. Ang resolusyon ay inaprubahan ng noo'y alkalde Romano Lazaro at idinagdag ang karagdagang ₱5, 000 para sa mga bakod sa orihinal na ₱15, 000 gastos sa pagpapagawa. Ito ay natapos noong taong 1939. Bago ito naging isang hiwalay na bayan,ang Calamba ay dating sakop ng Tabuco, ngayon ay kilala bilang Cabuyao. Ang Calamba ay naging isang malayang pueblo sa 28 Agosto 1742. Sa panahon ng pananakop ng mga Hapones noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], ang lungsod ay naging saksi sa drama ng isang walang awang pagpatay sa panahon na kung saan ang Imperial Japanese Army ay pumatay ng hindi bababa sa 2,000 sibilyan na tinawag na "Calamba Massacre". Sa pagpasa ng Republic Act No 9,024 noong 7 Abril 2001 at ang pag-apruba ng mga residente sa isang plebisito noong Abril 21, ang Calamba ay naisulong mula sa isang munisipalidad sa ikalawang Distrito ng Laguna upang maging ganap na isang lungsod pagkatapos ng [[San Pablo]]. Isang ipinahayag lungsod noong petsang 7 Abril 2001, ang Calamba ay nakilala bilang isang pangunahing sentro ng pagsulong at ito ay lubhang mabuti nakaposisyon na tulad ng kanyang mataas na ang istratehikong lokasyon, na sa isang malaking krus na daan sa Rehiyon, na may mabuting pahiwatig para sa pagpapaunlad ng mga pasilidad sa rehiyon. Ang kasalukuyang at iminungkahing mga proyekto, gaya ng kinilala sa maraming plano ng pamahalaan at pribadong sektor, ay ang higit pang palakasin ang posisyon ng mga munisipalidad bilang mga pangunahing sentro ng pamamahala, pagawaan, pangangalakal at kabuhayan. Ang sub-urbanisasyon nito ay ay higit na pinatibay ng mga iminungkahing lugar ng mga pangunahing proyektong pangtirahan sa komunidad at mahusay na itinatag na mga institusyon sa pag-aaral. Noong 28 Oktubre 2003, sa bisa ng Executive Order 246, ang Calamba City ay hinirang bilang panrehiyong sentro ng Region IV-A (CALABARZON). Ang Calamba ay nakapagmamalaki ng hindi kukulangin sa limang pambansang bayani: [[Dr Jose Rizal]], General Paciano Rizal, Teodora Alonzo, ang General Vicente Lim, at Lt. Geronimo Aclan.
== Mga Barangay ==
<!-- [[File:A Calamba Medical Center Skycraper.jpg|thumb|Ang Skycraper kuha mula noong Abril 2013 sa Barangay Lawa]] -->
Ang lungsod ng Calamba ay pampolitika na nahahati sa 54 na mga barangay kasama rito ang Canlubang isa sa pinakamalaking barangay sa Calamba.
{| border="0"
|- ----
| valign="top" |
* Bagong Kalsada
* Bañadero
* Banlic
* Barandal
* Batino
* Bubuyan
* Bucal
* Bunggo
* Burol
* Camaligan
* [[Canlubang]]
* Halang
* Hornalan
* [[Kay-Anlog]]
* Laguerta
* La Mesa
* Lawa
* Lecheria
| valign="top" |
* Lingga
* Looc
* Mabato
* Majada-Labas
* [[Makiling, Calamba|Makiling]]
* Mapagong
* Masili
* Maunong
* Mayapa
* Milagrosa
* Paciano Rizal
* Palingon
* Palo-Alto
* Pansol
*[[Parian, Calamba|Parian]]
* Barangay 1 (Pob.)
* Barangay 2 (Pob.)
* Barangay 3 (Pob.)
* Barangay 4 (Pob.)
* Barangay 5 (Pob.)
| valign="top" |
* Barangay 6 (Pob.)
* Barangay 7 (Pob.)
* Prinza
* Punta
* Puting Lupa
* Real
* Saimsim
* Sampiruhan
* San Cristobal
* San Jose
* San Juan
* Sirang Lupa
* Sucol
* Turbina
* Ulango
* Uwisan
|}
== Mga pasyalan sa Calamba ==
* [[Gusaling Panlungsod ng Calamba]]
* St. John the Baptist Church
* [[Canlubang Golf & Country Club]]
* [[Calamba Claypot]]
* [[Carmel, Canlubang]]
* Carmelray Industrial Park 1
* [[Dambanang Rizal (Calamba)]]
* iMall
* [[Isla ng Calamba]]
* [[José Rizal Coliseum]]
* [[Republ1c Wakepark]]
* [[San Jose Manggawa Parish (Canlubang)|San Jose Manggawa]]
* [[SM City Calamba]]
* [[Villa Cueba]]
===Galeriya===
<gallery widths=200 heights=150 >
Talaksan:CalambaCityjf2751 03.JPG|Calamba City Hall
Talaksan:CalambaChurchjf3075 05.JPG|Saint John Baptist Church
Talaksan:Canlubang Golf & Country Club faultline.jpg|Can Golf entrance
Talaksan:Calamba City Giant Water Pot.jpg|Calamba Claypot
Talaksan:1982Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 12.jpg|Carmel District
Talaksan:Rizal Shrine Outdoor (Calamba, Laguna).jpg|Rizal Shrine
Talaksan:1915Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 17.jpg|iMall
Talaksan:The wake park at Nuvali in Laguna.jpg|Republ1c Wakepark|Republ1c Wakepark
Talaksan:St. Joseph Parish Church in Canlubang, Calamba, Laguna.jpg|St. Joseph Church
Talaksan:546Calamba City National Highway 05.jpg|SM City Calamba
</gallery>
== Mga kilalang sikat sa Calamba ==
<!-- Alphabetically order -->
* Ariel Gevańa Vanguardia, ay isang Coach sa PBA mula year 2003 hanggang sa kasalukuyan.
* Delfina Herbosa de Natividad, ay ang pamangkin ni Dr. José Rizal
* [[Dolores Ramirez]], ay kilala sa kanyang kontribusyon ukol sa pag-aaral ng mga komposisyon
* [[Jeric Gonzales]], ay isang Aktor, at isa sa mga nanalo sa Protege.
* [[José Rizal]], ay tinaguriang pambansang bayani ng [[Pilipinas]], at nasyonalista ng Repormat.
* [[Lester Avan Andrada]], ay isang pangpelikulang aktor
* Leopoldo B. Uichanco, Ay ang ika-2 Pilipino Dean ng UP College of Agriculture, Ama ng Philippine Entomolohiya
* [[Palito]], ay isang Komedyanteng pilipinong aktor
* [[Paciano Rizal]], ay ang Militanteng Heneral at Rebolusyonaryo, siya ay panganay na kapatid ni Dr. José Rizal
* Ronnie Alcano, ay isang propesyonal sa pool na manglalaro, galing sa Calamba.
* Sam Mangubat, ay isang mang-aawit ng [[It's Showtime]].
* [[Thea Tolentino]], ay isang Aktres galing sa Laguna, at isa sa mga nanalo sa Protege
* [[Therese Malvar]], ay isang Gawad-aktres sa Pilipinas
* [[Vicente Lim]], ay ang World War II Brigadier General
==Demograpiko==
{{Populasyon}}
==Mga kilalang personalidad==
<gallery widths="140" heights="140">
File:Jose Rizal full.jpg|Dr. Jose Rizal
File:Dolores Ramirez NAST.jpg|[[Pambansang Siyentipiko ng Pilipinas|Pambansang Siyentipiko]] Dolores Ramirez
File:Vicente Podico Lim (1888–1944) at West Point in 1914.png| [[Vicente Lim]]
File:Jhoanna at Billboard K POWER 100 (2) (cropped).jpg|[[Jhoanna (singer)|Jhoanna Robles]]
File:Ronato Alcano.jpg|Ronato "Ronnie" Alcano
</gallery>
{{Div col|colwidth=30em}}
* [[José Rizal]] – pambansang bayani, nasyonalista at repormista ng Pilipinas
* [[Paciano Rizal]] – rebolusyonaryong heneral, at ang nakatatandang kapatid ni José Rizal
* [[Trinidad Rizal]] – feminist leader at co-founder ng unang feminist organization ng Pilipinas, ang Asociacion Femenista Filipina.
* [[Delfina Herbosa de Natividad]] – isa sa tatlong babae, kasama si Marcela Agoncillo at ang kanyang anak na si Lorenza, na pinagtahian ang [[Watawat ng Pilipinas]]. Pamangkin ni José Rizal.
* [[Vicente Lim]] – [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] Brigadier General
*[[Paglaban ng mga manggagawa laban sa diktadurang Marcos#Mga martir at bayaning pinarangalan sa Bantayog ng mga Bayani|Florencio Pesquesa]] – manggagawa sa bukid at pinuno ng mga manggagawa noong panahon ng [[batas militar sa Pilipinas|batas militar]] na dinukot at [[Sapilitang pagkawala|naglaho]]. Ang kanyang pangalan ay nakasulat sa [[Bantayog ng mga Bayani]]<ref>{{Cite web|last=|first=|date=July 13, 2016|title=PESQUESA, Florencio S.|url=https://www.bantayog.org/pesquesa-florencio-s/|access-date=2021-ngwebsite=2021-ngwebsite Bayani|language=en-US|archive-date=November 27, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127171720/https://www.bantayog.org/pesquesa-florencio-s/|url-status=live}}</ref>
* Leopoldo B. Uichanco – Pangalawang Pilipinong Dekano ng [[Unibersidad ng Pilipinas Los Baños Kolehiyo ng Agrikultura at Agham ng Pagkain|UP Kolehiyo ng Agrikultura]], Ama ng Entomolohiya ng Pilipinas<ref name="DOST SPHERES">{{Banggitin ang web |url=http://spheres.dost.gov.ph/sci-profile.php?i=000299 |title=Dost-Stii | Mga Sphere |access-date=Abril 20, 2021 |archive-date=Abril 20, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420113738/http://spheres.dost.gov.ph/sci-profile.php?i=000299#:~:text=Dr.,in%201918%20at%20the%20U.P.// |url-status=dead }}</ref><ref name="NAST">https://nast.ph/images/pdf%20files/Publications/NAST%20Transactions/NAST%202001%20Transactions%20Volume%2023/BSD%201%20Directions%20of%20Systematic%20Entomology%20in%20the%20Philippines,%20Acd%20Clare%20R.%20Baltazar%202001.pdf.//{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Patay na link|petsa=Pebrero 2022}}</ref>
t-second-to-none/ |url-status=live }}</ref>
* [[Jose Juliano]] – nuclear physicist at kemikong pang-nuclear
* [[José Yulo]] – Ika-5 [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]], ika-6 [[Punong Mahistrado ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]], dating senador, ika-13 at ika-35 [[Kalihim ng Hustisya (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Hustisya]]
*[[Ruth Mariano-Hernandez]] {{ndash}} dating miyembro ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] mula sa [[Ika-2 distrito ng kongreso|ika-2]] ng [[Laguna (lalawigan)|Laguna]]
* Dominador E. Chipeco, Sr. – Ika-12 [[Gobernador ng Laguna]]
* Restituto L. Luna – Ika-14 [[Gobernador ng Laguna]]
* [[Teresita S. Lazaro]] – Ika-16 [[Gobernador ng Laguna]]
* [[Ramil L. Hernandez]] – Ika-18 [[Gobernador ng Laguna]] at kasalukuyang miyembro ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] mula sa [[Ika-2 distrito ng kongreso ng Laguna|ika-2]] na distrito ng [[Laguna (lalawigan)|Laguna]]
* [[Ronato Alcano]] – propesyonal na manlalaro ng [[mga bilyar na bulsa|bilyar]]
* [[Maybelline Masuda]] – [[Brazilian Jiu-Jitsu]] practitioner
* [[John Vic De Guzman]] – manlalaro ng volleyball at artista
* [[Jerrold Tarog]] – direktor ng pelikula at tagasulat ng senaryo
* [[Palito]] – komedyante at artista
* [[Teody Belarmino]] – artista sa pelikula
* [[Aruray]] – artista at komedyante
* [[Menggie Cobarrubias]] – artista sa pelikula at telebisyon
* [[Therese Malvar]] – aktres
* [[Thea Tolentino]] – aktres, nagwagi sa [[Protégé: The Battle For The Big Artista Break]]
* [[Jeric Gonzales]] – aktor, nagwagi sa [[Protégé: The Battle For The Big Artista Break]]
* [[Sam Mangubat]] – mangaawit, 2nd placer of [[Tawag ng Tanghalan]]
* [[Jhoanna (mangaawit)|Jhoanna Robles]] – miyembro ng [[Pinoy pop]] group [[Bini (grupo)|Bini]]<ref>{{cite news |title=LEADER OF THE PACK: 8 STARTER-FACTS ABOUT BINI MEMBER JHOANNA |url=https://zeenmag.com/leader-of-the-pack-8-starter-facts-about-bini-member-jhoanna/ |access-date=Hulyo 26, 2024 |publisher=Zeen Magazine |date=Hunyo 25, 2024 |archive-date=Hunyo 26, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240626124432/https://zeenmag.com/leader-of-the-pack-8-starter-facts-about-bini-member-jhoanna/ |url-status=live }}</ref>
{{div col end}}
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
== Mga kawing anlabas ==
* [http://www.msc.net.ph/calamba/ Town of Calamba information site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061113140914/http://www.msc.net.ph/calamba/ |date=2006-11-13 }}
* [http://www.laguna.gov.ph/Articles/05_05_Calamba.htm Calamba web page sa Opisyal na Website ng Laguna]
* [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
* [http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html 2010 Philippine Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120625153211/http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html |date=2012-06-25 }}
* [[:en:Image:Banga.JPG#Summary|Picture of Calamba Town Plaza "Banga"]]
{{Calamba}}
{{Laguna}}
{{Mga Lungsod sa Pilipinas}}
[[Kategorya:Mga bayan ng Laguna]]
di4px5oqdp1q9iv3j1p855dtaqs95v9
Scotland
0
37627
2221601
2217032
2026-08-24T11:59:13Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2221601
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Eskosya
| native_name = ''Alba''
| common_name = Eskosya
| image_flag = Flag of Scotland.svg
| flag_width = 127px
| image_coat = Royal Standard of Scotland.svg{{!}}border
| symbol_width = 125px
| national_motto =<br/>In My Defens God Me Defend <br/>{{smaller|"Diyos ang aking tanggulan"}}
| national_anthem = <br/>Iba't iba <br>Malimit na Flower of Scotland
| image_map = Scotland in the UK and Europe.svg
| map_width = 250px
| | map_caption = {{map caption |location_color=madilim na lunti|country={{nobold|Eskosya}} |subregion= [[Nagkakaisang Kaharian]] |subregion_color=lunti |region=Europa|region_color=madilim na abo}}
| status = bansa
| capital = [[Edinburgh]]<br />{{smaller|{{coord|55|57|11|N|3|11|20|W|display=inline}}}}
| largest_city = [[Glasgow]]
| languages_type = Mga Wika
| languages = [[Ingles|Ingles (English)]]
| languages2_type = Mga kinikilalang wika
| languages2 =
{{unbulleted list |style=white-space:nowrap;
| [[Scots Gaelic]]
| [[Wikang Eskoses|Scots]]
| [[Britanikong Wikang Pakumpas|British Sign Language]]
}}
| ethnic_groups =
{{unbulleted list |style=white-space:nowrap;
| 96.0% Puti (White)
| 2.7% Asyano (Asian)
| 0.7% Itim (Black)
| 0.4% Nalahian
| 0.2% Arabo (Arab)
| 0.1% iba pa
}}
| ethnic_groups_year = 2011
| demonym = Eskoses (Scots/Scottish)
| government_type = Pamahalaan ng Eskosya sa loob ng Pamamahala ng United Kingdom
| legislature = [[Batasang Eskoses]]
| sovereignty_type = Pagkakabuo
| established_event1 = Itinatag
| established_date1 = ika-9 na siglo<br/>{{smaller|noong 843|}}
| established_event2 = Pagkakaisa sa Inglatera
| established_date2 = 1 Mayo 1707
| established_event3 = Pagkakaatang
| established_date3 = 19 Nobyembre 1998
| area_rank =
| area_km2 = 77933
| area_footnote = <ref name=ONSCOUNTRYPROFILES>[http://www.ons.gov.uk/ons/publications/re-reference-tables.html?edition=tcm%3A77-325257 Region and Country Profiles, Key Statistics and Profiles, October 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924095611/http://www.ons.gov.uk/ons/publications/re-reference-tables.html?edition=tcm%3A77-325257 |date=2015-09-24 }}, ONS. Retrieved 9 August 2015.</ref>
| area_label = Lupa
| percent_water =
|| population_rank =
| population_estimate ={{increase}} 5,424,800<ref name="ONS-pop-ests-June2018"/>
| population_estimate_year = 2017
| population_census = 5,313,600<ref name=autogenerated3>{{cite web|url=http://www.gro-gov.scot/statistics/theme/population/estimates/mid-year/2012/index.html|title= Population estimates by sex, age and administrative area, Scotland, 2011 and 2012 |date=8 August 2013 |publisher=National Records of Scotland |accessdate=8 August 2013}}</ref>
| population_census_year = 2011
| population_density_km2 = 67.5
| population_density_sq_mi = 174.1
| population_density_rank =
| GDP_PPP = |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP_year = |GDP_PPP_per_capita = |GDP_PPP_per_capita_rank =
| GDP_nominal = $245.267 gatos<ref name="GDP">{{cite web |title=Key Economy Statistics |author=Scottish Government |url=http://www.gov.scot/Topics/Statistics/Browse/Economy |accessdate=22 August 2014}}</ref>
| GDP_nominal_rank =
| GDP_nominal_year = 2013
| GDP_nominal_per_capita = $45,904<ref name="GDP"/><br /> {{smaller|Tala: Kasama sa mga bilang na ito ang mga kinita mula sa langis at gas ng Dagat Hilaga.}}
| GDP_nominal_per_capita_rank =
| GVA_rank =
| Gini_year = | Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> | Gini = <!--number only--> | Gini_ref = | Gini_rank =
| HDI_year = | HDI_change = <!--increase/decrease/steady--> | HDI = <!--number only--> | HDI_ref = | HDI_rank =
| official_website = {{URL|http://www.scotland.org/}}
}}Ang '''Scotland''' o '''Eskosya''' (Scottish Gaelic: Alba) ay isang bansang administratibo ng [[United Kingdom]] na sumasakop sa hilagang katlo ng pulo ng [[Gran Britanya|Kalakhang Britanya]].<ref name="Stats 1">{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/guide-method/geography/beginner-s-guide/administrative/the-countries-of-the-uk/index.html|title=The Countries of the UK|publisher=[[Office for National Statistics]]|accessdate=24 June 2012|archive-date=11 Mayo 2015|archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20150511003245/http://www.ons.gov.uk/ons/guide-method/geography/beginner-s-guide/administrative/the-countries-of-the-uk/index.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Country">{{cite web |url=http://www.number10.gov.uk/Page823 |title=Countries within a country |accessdate=24 August 2008 |work=10 Downing Street |quote=The United Kingdom is made up of four countries: England, Scotland, Wales and Northern Ireland|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100416083521/http://www.number10.gov.uk/Page823|archivedate=16 April 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.iso.org/iso/newsletter_i-9.pdf |format=PDF |title=ISO 3166-2 Newsletter Date: 28 November 2007 No I-9. "Changes in the list of subdivision names and code elements" (Page 11) |accessdate=31 May 2008 |work=[[International Organization for Standardization]] codes for the representation of names of countries and their subdivisions – Part 2: Country subdivision codes |quote=SCT Scotland ''country''}}</ref> Matatagpuan ang [[Inglatera]] sa [[Hangganang Inglatera-Eskosya|hangganang timog]] nito at napapalibutan na ito ng [[Karagatang Atlantiko]] kung saan ang [[Dagat Hilaga]] ay nasa silangan at ang [[Bangbang Hilaga]] at [[Dagat Irlandes]] ay nasa timog kanlurang bahagi. May 790 mga pulo ang Eskosya na kinabibilangan ng [[Kapuluang Kahilagaan]] at ng [[Hebrides]].
Ang kabisera nito ay ang [[Edinburgh]]. Ito ang pangalawang pinakamalaking lungsod at pusod ng [[Scottish Enlightenment]] noong ika-18 siglo, na nagbigay-raan upang magíng isá sa mga sentrong komersiyal, intelektuwal, at industriyal ang Eskosya sa [[Europa]]. [[Glasgow]] ang pinakamalaking lungsod ng Eskosya<ref>{{cite web|title=A quick guide to glasgow|url=http://glasgowcitycentre.co.uk/places-to-go/shops/a-quick-guide-to-glasgow/|publisher=Glasgow City Centre|accessdate=20 June 2012|archive-date=23 Hunyo 2013|archive-url=https://www.webcitation.org/6HaILbP3w?url=http://glasgowcitycentre.co.uk/guides/a-quick-guide-to-glasgow/|url-status=dead}}</ref> at isa sa dating nangungunang industriyal na lungsod sa buong mundo at ngayon nasa sentro ng [[Kalakhang Glasgow]].
Malaking bahagi ng Hilagang Atlantiko at North Sea ang nasasakupan ng karagatan ng Eskosya,<ref>{{cite book |title=The Scottish Adjacent Waters Boundaries Order |year=1999 |publisher=The Stationery Office Limited |url=http://www.opsi.gov.uk/si/si1999/19991126.htm |location=London |isbn=0-11-059052-X| accessdate=20 September 2007 }}</ref> kung saan matatagpuan ang pinakamalaking reserba sa langis sa [[European Union]]. Bunsod nito, tinagurian ang [[Aberdeen]], ay ang ikatlong pinakamalaking lungsod ng Eskosya at ang kabisera ng langis ng Europa.<ref>{{cite web|url=http://www.aberdeencity.gov.uk/equalitydiversity/eqd_ourcity.asp|publisher= Aberdeen City Council|title=Our City|quote=Aberdeen's buoyant modern economy – is fuelled by the oil industry, earning the city its epithet as 'Oil Capital of Europe'|accessdate=1 December 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100922092924/http://www.aberdeencity.gov.uk/EqualityDiversity/eqd_OurCity.asp|archivedate=22 September 2010}}</ref>
Ang [[Kaharian ng Scotland|Kaharian ng Eskosya]] ay naging isang malayang estado noong Simula ng [[Gitnang Panahon]] at nagpatuloy hanggang 1707. Ito'y pumasok sa isang [[unyong personal]] kasama ang mga kaharian ng [[Kaharian ng Inglaterra|Inglaterra]] at [[Kaharian ng Ireland|Irlanda]], kasunod ng pagmana ni [[James VI]] ng trono ng Inglaterra at Irlanda noong 1603, kalaunan pumasok sa [[unyong politikal]] ang Eskosya sa Ingletarra noong 1 Mayo 1707 upang lumikha ng isang [[Kaharian ng Gran Britanya|Kaharian ng Kalakhang Britanya]].<ref>Keay, J. & Keay, J. (1994) ''Collins Encyclopaedia of Scotland''. London. HarperCollins. Pages 734 and 930.</ref><ref name="Mackie">Mackie, J.D. (1969) ''A History of Scotland''. London. Penguin.</ref> Ang unyong ito ay bunsod ng [[Treaty of Union]] na pinagkasunduan noong 1706 at pinagtibay ng kambal na Acts of Union na ipinasa ng mga Parlamento ng dalawang bansa, sa kabila ng malawakang oposisyon dito at kaguluhan na kontra-unyon sa Edimburgo, Glasgow at kung saan-saan pa.<ref name="1707 protests">{{cite book|last=Devine|first=T. M.|year=1999|title=The Scottish Nation 1700–2000|url=https://archive.org/details/scottishnation170000devi_j2z7|publisher=Penguin Books|page=[https://archive.org/details/scottishnation170000devi_j2z7/page/8 9]|isbn=0-14-023004-1|quote=From that point on anti-union demonstrations were common in the capital. In November rioting spread to the south west, that stronghold of strict Calvinism and covenanting tradition. The Glasgow mob rose against union sympathisers in disturbances that lasted intermittently for over a month}}</ref><ref>{{cite web |title=Act of Union 1707 Mob unrest and disorder|year=2007 |publisher=The House of Lords|url=http://www.parliament.uk/actofunion/06_03_mob.html |location=London |accessdate=23 December 2007 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080101193416/http://www.parliament.uk/actofunion/06_03_mob.html |archivedate = 1 January 2008}}</ref> Ang Kalakhang Britanya naman ay pumasok sa unyong politikal kasama ang Irlanda noong 1 Enero 1801 upang likhain ang [[United Kingdom of Great Britain and Ireland]].
Nananatiling hiwalay sa England at [[Wales]] at [[Northern Ireland]] ang sistemang legal ng Eskosya, at ang Eskosya din ay may natatanging hurisdiksiyon sa pampubliko at pampribadong batas.<ref>Collier, J. G. (2001) [http://assets.cambridge.org/052178/2600/sample/0521782600ws.pdf ''Conflict of Laws (Third edition)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927011924/http://assets.cambridge.org/052178/2600/sample/0521782600ws.pdf |date=2011-09-27 }}(pdf) [[Cambridge University Press]]. "For the purposes of the English [[conflict of laws]], every country in the world which is not part of [[England and Wales]] is a foreign country and its foreign laws. This means that not only totally foreign independent countries such as France or Russia ... are foreign countries but also [[British Colonies]] such as the [[Falkland Islands]]. Moreover, the other parts of the United Kingdom{{spaced ndash}}Scotland and Northern Ireland{{spaced ndash}}are foreign countries for present purposes, as are the other [[British Islands]], the [[Isle of Man]], [[Jersey]] and [[Guernsey]]."</ref> Ang patuloy na pagpapanatili ng mga institusyong legal, edukasyonal, at relihiyoso, na hiwalay sa ibang bahagi ng NK, ay nakatulong sa pagpapatuloy ng kultura at pambansang pagkakakilanlan ng mga Scottish, mula noong pagsasanib ng 1707.<ref name="administrative control">Devine, T. M. (1999), ''The Scottish Nation 1700–2000'', P.288–289, ISBN 0-14-023004-1 ''"created a new and powerful ''local state'' run by the Scottish bourgeoisie and reflecting their political and religious values. It was this local state, rather than a distant and usually indifferent Westminster authority, that in effect routinely governed Scotland"''</ref> Noong 1999, matapos ang referendum noong 1997, ibinalik at nagpulong-muli ang [[Parlamento ng Scotland|Parlamento ng Eskosya]], na may malawak na kapangyarihan sa pagpapasiya ng mga domestikong paksa at usapin. Noong Mayo 2011, nanalo ng pangkalahatang mayorya ang [[Scottish National Party]] sa Parlamento ng Eskosya. Dulot nito, isang referendum tungkol sa [[kasarinlan]] ng Eskosya ang gaganapin sa 18 Setyembre 2014.<ref>{{cite web|url=http://news.sky.com/story/1067962/scotland-names-the-day-for-independence-vote |title=Scotland: Independence Referendum Date Set |publisher=BSkyB |date=21 March 2013 |accessdate=4 May 2013}}</ref><ref>{{cite news|last=Gardham|first=Magnus|title=Holyrood election 2011: Alex Salmond: Referendum on Scottish independence by 2015|url=http://www.dailyrecord.co.uk/news/politics-news/2011/05/02/alex-salmond-referendum-on-scottish-independence-by-2015-86908-23102061/|accessdate=14 October 2011|newspaper=Daily Record|location=Scotland|date=2 May 2011}}</ref>
Ang Eskosya ay kasaping bansa ng [[British–Irish Council]],<ref>{{cite web|url=http://www.britishirishcouncil.org/member-administrations/scotland-alba |title=Scotland / Alba |publisher=British-Irish Council |accessdate=4 May 2013}}</ref> at ng [[British–Irish Parliamentary Assembly]]. Kinakatawan ang Eskosya ng anim na MEP sa Samahang Europeo at sa [[European Parliament]].<ref name="ScotMEPs">{{cite web |url=http://www.europarl.org.uk/en/office_edinburgh/scottish_meps.html |title=Scottish MEPs |publisher=Europarl.org.uk |accessdate=26 May 2014 |archive-date=1 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140501002116/http://www.europarl.org.uk/en/office_edinburgh/scottish_meps.html |url-status=dead }}</ref>
==Pangalan==
Ang pangalang Scotland ay nangaling mula sa ''Scoti'', ang pangalang Latin para sa mga Gaels. Nagbakasakali sa Philip Freeman na posibleng ginamit ng grupo ng mananalakay ang isang pangalan na naguugat mula sa pamilya ng wika na Indo-European, ito ay ang ''skot'' na maaaring maihambing sa salitang Griyego na ''skotos'' na ang ibig sabihin ay "kadiliman o pagluluksa". Ang salitang Latin na Scotia (lupain ng mga Gaels), ay dating tinutukoy ang [[Republika ng Irlanda|Irlanda]]. Noong ika-11 na siglo, ang tinutukoy ng ''Scotia'' ay ang Eskosya na nasa hilaga ng Ilog Forth, sa tabi ng ''Albania'' o ''Albany'', na parehas na nagmula sa salitang Alba. Ang mga salitang ''Scots'' at ''Scotland'' ay tinutukoy ang buong lupain ng Eskosya, ito ay naging karaniwan noong ''Late Middle Ages''.
==Kasaysayan==
===Sinaunang Eskosya===
[[File:Skara Brae house 1 5.jpg|thumb|left|Isang bahay sa Skara Brae]]
Noong [[panahon ng Ice Age]] wala pang naninirahan sa Eskosya. Ngunit noong natunaw ang yelo at kumalat ang mga puno upang bumuo ng mga kagubatan sa buong Eskosya tumira dito ang mga mangangaso. Noong 6,000 BC, isang grupo ng tao ang naninirahan sa Eskosya, at nangangaso ng mga pulang usa, dugong, at ng mga prutas upang makakain.
Noong 4,500 BC ang pagsasaka ay ipinakilala sa Eskosya. Ang mga sinaunang magsasaka ay nagpatuloy na gumamit ng mga kagamitan at mga sandata na gawa sa bato ang panahon na ito ay tinatawag na Panahong Neolitiko. Ang mga tao noong Panahong Neolitiko ay gumamit ng palakol na gawa sa bato o kaingin upang tangalin ang kagubatan upang gamitin sa pagsasaka, nagtanim sila ng trigo, sebada, at senteno. Nag-aalaga rin sila ng mga baka at mga tupa. Tumira sila sa mga bahay na gawa sa bato na may bubong na gawa sa damo. Isa sa mga halimbawa ng mga nayon noong Panahong Neolitiko ay natagpuan sa Orkney pagkatapos ng isang bagyo noong 1850. Ang mga bahay ay mayroon ring batong salansanan at mga upuan. Mayroon rin silang mga higaang gawa sa bato na may nakapatong na dayami. Ang mga tao ng Skara Brae, na nasa Orkney ay gumamit ng pasong sisidlan at mga daanang may talukbong. Ang Maes Howe na nasa Orkney rin ay nagdisenyo ng mauseleo upang ang araw ay maliwanagan ang pasilyo sa taglamig
Noong 1,800 BC, ang mga tao ng Eskosya ay natutunan gumawa ng tanso. Ang mga tao noong [[Panahon ng Tanso]] ay patuloy na nanirahan sa maliliit na bahay, ngunit sikat sila sa kanilang batong monumento. Inayos nila ang mga bato sa pabilog na ayos.<ref>https://www.scotland.org/features/ancient-history-of-scotland|Ancient{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} History of Scotland</ref>
===Mga Picts at ang Panahong Romano===
Ang mga Picts ay nakatira sa pabilog na mga bahay na gawa sa bato at kahoy. Ang ilang Picts ay nakatira sa mga crannogs, ito ay mga kubo na itinayo sa mga lawa. Ang mga pinunong ng Picts ay nagtayo ng mga [[portipikasyon|kuta]] na gawa sa bato, kahoy at lupa. Ang mga magsasakang Pict ay nag-aalaga rin ng baka, baboy at tupa. Nangisda din at nangaso ng mga usa, dugong at mga ibon. Nagtanim rin sila ng trigo, sebada, at senteno. Nangolekta rin sila ng mga prutas tulad ng crab-apples, sloes, raspberries, blackberries at mga damsons.
Bagama't ang karamihan ng mga Picts ay magsasaka, ilan ay nagtrabaho bilang manggagawa tulad ng panday, panday-tanso, panday-ginto at magpapalayok. Ang mga Picts ay mahusay sa paggawa ng mga alahas. Nagukit rin sila ng mga larawan sa bato. Ang mga Picts ng mataas na posisyon ay ginastos ang kanilang panahon sa pagangaso sa kabayo at pangangaso gamit ang falcon. Sa gabi sila ay nagiinuman at nagpipista.
Ang mga Romano ay sinakop ang Eskosya noong 80 AD na pinamumunuan ni Agricola. Nagtungo sila timog Eskosya at tumungo pahilaga. Noong 84 AD natalo ng mga Romano ang mga Picts sa isang lugar na may pangalang Mons Grampius. Gayunpaman, ilang taon pagkatapos ng digmaan, umalis ang mga Romano, at noong 123 AD si Emperor Hadrian ay nagtayo ng pader upang palabasin ang mga Picts.
Noong ika-2 na siglo ang mga Romano ay ulit na sumulong, at noong 140 AD itinayo nila ang Antonine Wall mula Clyde patungong Forth. Gayunpaman, iniwanan ng mga Romano ang Antonine Wall noong 196 AD. Pagkatapos, ang Hadrians Wall ay naging huling hangganan. Ang mga Romano ay muling sumulong tungong Eskosya noong 209 AD, ngunit pansamantala lamang. Noong 367-368, ang mga Picts ay nakisama sa isang pagsalakay sa [[Romanong Britanya]].
Noong ika-6 na siglo isang grupo ng tao galing sa [[Irlandes]] na tawag na Scots ay sinakop ang Eskosya. Nanirahan sila sa [[Argyll and Bute]] at itinatag ang Kaharian ng Dal Riata.
Samantala ang mga Kristiyanong misyonaryo ay ikinonberta ang mga Picts bilang mga Kristiyano. Ilang Picts sa timog-silangang Eskosya ay tinangap ang Kristiyanismo noong ika-5 siglo. Si Columba na pumunta doon noong 563 ay ikinonberta ang timog-kanlurang Eskosya bilang mga Kristiyano. Itinayo niya ang isang monasteriyo sa Iona, na naging importante sa kasaysayan ng Kristiyanismo sa Britanya. Noong ika-6 at ika-7. Kumalat ang Kristiyanismo, at noong huling bahagi ng ika-7 siglo, ang buong Eskosya ay Kristiyano.
Noong ika-6 na siglo ang Hilagang-Silangang Inglatera ay isinakop ng mga Angles, at itinatag nila ang Kaharian ng Northumbria. Noong maagang bahagi ng ika-7 na siglo, pinalawak ng mga Northumbrians ang kanilang teritoryo patungong timog-silangang Eskosya at nakaabot sa Dunbar at [[Edinburgh]]. Noong 843 AD, si Kenneth MacAlpin na hari ng Kaharian ng Dal Riata, na naging hari rin ng mga Picts ng hilaga at sentral na bahagi ng Eskosya. Kaya ang mga Scots at Picts ay nagsama upang bumuo ng isang kaharian. Ngunit ang sakop ng kaharian na ito ay sa hilaga ng Clyde at Forth lamang. Pinamumunuan ng [[mga Ingles]] ang timog-silangang Eskosya hanggang 1018, noong sinakop ito ng mga Scots. Ang timog-kanlurang Eskosya at ang Cumbria ay bumuo ng hiwalay na kaharian na may pangalan na Strathclyde. Ngunit noong 1018, ito ay naging bahagi ng Eskosya.
Samantala hinarap ng mga Eskoses ang isa nanamang banta, ang mga Vikings. Sinalakay nila ang isang monasteriyo sa Iona noong 795 AD. Noong maagang bahagi ng ika-9 na siglo, ang mga Vikings ay nanirahan sa Shetland at Kapuluan ng Orkney. Nanatili rin sila sa Hebrides, Caithness at Sutherland noong ika-9 na siglo.
Noong 1034, si Duncan ay naging hari ng Eskosya. Ngunit pinalitan siya ni Macbeth
===Mga Gitnang Panahon===
[[File:Early Medieval Scotland areas.png|thumb|left|Mga kaharian sa Eskosya noong Gitnang Panahon|link=Special:FilePath/Early_Medival_Scotland_areas.png]]
Noong 1066, [[Normanong Pagsakop ng Inglatera|sinakop ng mga Normando]] mula sa hilagang Pransya, ang Inglaterra. Naramdaman rin ang kulturang Normando sa Eskosya. Noong 1069, si haring Malcolm ay pinakasalan ang babaeng Ingles na si Margaret, na nagtaguyod ng mga paraang Normando sa mga hukumang Eskoses. Si haring Malcolm ay pinatay sa isang digmaan laban sa Ingles noong 1093 sa Alnwick.
Sa mga administrasyon ng kaniyang tatlong anak na si Edgar (1097-1107), Alexander (1107-1124), at David I (1124-1153) ang impluwensiyang Normando ay tumaas. Sa pamumuno ni David I, maraming Normando ang tumira sa Eskosya. Ang pamahalaan ay nireporma. At noong ika-12 na siglo maraming mga bayan at nayon ang itinatag sa Eskosya, at lumaganap ang kalakalan. Si David I, ang unang hari na nagpaggawa ng mga barya.
Ngunit ang mga haring Eskoses ay may kaunting kapangyarihan. Sa hilaga at sa kanluran ang mga pinuno ng mga katutubo ay palaging nagrerebelde noong ika-12 at 13 na siglo. Noong 1265 nasakop ng Eskosya ang Western Island na dating pinamumunuan ng Norway. Dahil sa Kasunduan ng Perth noong 1266 isinuko ng mga Norwegians ang kanilang mga teritoryo sa Eskosya maliban sa Shetlands at sa Orkney.
Noong 1286, ang kabayo ni Alexander III ay nahulog sa kadiliman at siya'y napatay. Ang kaniyang tagapagmana na si Margaret na nakatira sa Norway ay namatay sa biyahe papuntang Eskosya noong 1290. Ngayon marami nang nag-aangkin sa trono. Ang obispo ng St. Andrew ay kinahilingan na magpasya si [[Edward I]]. Si Edward ay masaya makitulong at pinili si John Balliol na kinorohanan noong 1292. Si Edward ay inangkin ang pagkapanginoon(overlord) ng Eskosya, at ipinaliwanag na gusto nya lang maging manika si Balliol. Noong 1295 sinubukan ni Edward I isama ang Eskosya sa digmaan laban sa Pransya. Si Balliol ay nagrebelde at bumuo ng alyansa kasama ang Pransya. Ngunit sinalakay ni Edward ang Eskosya sa 1296. Si Balliol ay nahuli at pinwersa na sumuko. Sinubukan ni Edward na pamunuan ang Eskosya na walang manika. Pinwersa niya ang maraming maharlika at may-ari ng lupa at magpasakop sa kaniya sa Berwick. Pagkatapos naglagay siya ng opisyal na Ingles upang pamunuan ang Eskosya, at siya ay umalis.
Ngunit ang mga Eskoses ay hindi nagpailalim nang ganun kadali. Maraming nagmamayari ng lupa ang sumama sa rebelyon na pinamumunuan ni William Wallace. Noong 1297, natalo ni Wallace ang mga Ingles sa Tulay ng Stirling. Ngunit ang mga Ingles ay nanalo sa digmaan sa Falkirk noong Hulyo 1298. Ngunit ang mga Eskoses ay patuloy na lumaban sa mga Ingles na nasakop lamang ang timog-silangan ng Eskosya. Si Wallace ay nahuli noong 1305 at pinatay.
Mula 1306 si Robert the Bruce, na kinorohanang hari ng Eskosya, ay namuno sa isang resistance. Ang numero ng tao sa Scottish Resistance ay tumaas at si Edward I ay namatay noong 1307. Noong 1314, ang mga Ingles ay natalo sa Digmaan ng Bannockburn. Ang kalayaan ng Eskosya ay kinilala ng mga Ingles dahil sa Kasunduan ng Nothampton noong 1328. Ngunit ang kasunduan ay hindi nagbigay ng kapayapaan. Si Robert the Bruce ay namatay noong 1329 at ang kaniyang anak na limang taong gulang ay naging [[David II]]. Ngunit sa Inglatera may mga maharlikang Eskoses na binawian ng mga lupa sa Eskosya dahil sa pagsuporta sa Ingles. Sinusubukan na nilang gawing hari ng Eskosya ang anak ni John Balliol na si Edward. Sinakop nila ang Eskosya sa dagat at tinalo ang isang hukbo na kanilang sinalubong. Nagtungo sila papuntang Scone kung saan kinorohanan si Edward Balliol. Sinubukan nilang panalunin ang suporta ng Ingles at pinangako ang Berwick. Ngunit pinaalis si Balliol sa Eskosya.
Ang mga Ingles ay sinakop ang Berwick at ang Timog Eskosya. Si Haring David ay idinala sa Pransya para sa kaniyang kaligtasan. Ngunit noong 1338, ang mga Ingles ay nakikipag digmaan sa Pransya kung saan pinuwersa sila na umalis sa Eskosya. Tapos noong 1346, ang Hari ng Pransya ay humingi ng tulong sa mga Eskoses. Sinakop ni David ang Inglatera ngunit siya ay natalo at nahuli sa Neville's Cross. Pinakawalan si David noong 1357, dahil ito'y itinubos siya ng mga Eskoses. Namatay siya noong 1371.
Sa huling bahagi ng Gitnang Panahon ang mga haring Eskoses ay mayroong kaunting kapangyarihan at ang mga baron ay minsan umaakto bilang malayang pinuno. Ang Eskosya ay nagdusa sa kawalan ng mga batas. Ngunit ang mga burgh ay lumaganap, at ang unang unibersidad ng Eskosya ang St. Andrew's University ay itinatag noong 1413. Noong huling bahagi ng ika-14 at ika-15 na siglo minsanang pagdidigmaan ng Eskosya at Inglatera ay natuloy
===Ika-16 na siglo===
Si Haring [[James IV]] (1488-1513) ay nagbalik ng kaayusan. Ang kaniyang administrasyon ay isang mahalagang panahon para sa panitikan, at ang unang printing press ay itinayo sa [[Edinburgh]] noong 1507. Ang Unibersidad ng Aberdeen ay itinatag noong 1495 at noong 1496 isang batas ay ipinasa na nagsasabing lahat ng taong nagmamayari ng lupa na ipadala ang kanila pinakamatandang anak sa paaralan.
Noong 1503, pinakasalan ni James si Margaret, anak ni Haring [[Henry VII ng Inglatera]]. Noong 1511, nagtayo siya ng malaking barko na may pangalan na Great Michael. Sinalakay niya ang Inglatera noong 1513. Ang mga Eskoses ay natalo sa Digmaan ng Flooden at namatay si James. Ang kaniyang tagapagmana na si James V at hindi nagsimulang pamunuan ang Eskosya hanggang 1528. Sinakop ng Eskosya ang Inglatera noong 1542, ngunit natalo sa Digmaan ng Solway Moss noong Nobyembre. Ang hari ay namatay noong Disyembre 1542 habang bata palang.
Ang trono ay ipinasa kay [[Mary, Queen of Scots]], kung saan isa paring sanggol. Si Henry VII gusto ang kaniyang anak na pakasalan si Mary. Ang Regent ng Eskosya, ang Earl of Arran ay pinirmahan ang Kasunduan ng Greenwich noong 1543, na sumasang-ayon sa kasunduan. Ngunit noong Nobyembre ng 1543, ang Parlyamento ng Eskosya ay itinakwil ang kasunduan. Kaya noong 1544 at 1545, sinalakay ng mga Ingles ang Timog Eskosya at sinira ito. Ang Eskosya ay sinalakay ulit ng mga Ingles, at natalo ang mga Eskoses sa digmaan sa Pinkie. Sinakop ulit ng mga Ingles and Eskosya noong 1548, kaya idinala si Mary sa Pransya kung saan pinakasalan niya ang isang prinsipeng Pranses.
Noong ika-16 na siglo ang Eskosya, maraming kaisipang Protestante ang pumasok sa Eskosya. Noong 1557, isang grupo ng maharlikang Eskoses ay nagkitakita at pinirmahan ang isang covenant upang itangkilik ang mga turong Protestante. Ngunit ang pinaka importanteng tao sa Repormasyon ay si John Knox (1502-1572). Noong 1559, nagbalik siya mula sa [[Geneva]] kung saan nagaral siya ng mga turo ni [[John Calvin]]. Ang kaniyang mga turo ay nanalo at maraming mga Eskoses ay naging Protestante.<ref>http://www.localhistories.org/scotland.html</ref>
===Ika-18 na siglo===
Noong 22 Hulyo 1706. Ang Tratado ng Union ay pinag- ng Parlyamentong Eskoses at Parlyamento ng Inglatera. Sa susunod na taon, ang kakambal na Acts of Union ay ipinasa ng parehong parlyamento upang maibuo ang Kaharian ng Great Britain na umepekto noong 1 Mayo 1707 na may mga pag-aalsa para sa oposisyon sa Edinburgh, Glasgow at kung saan-saan.
Kasama sa pag-alis ng mga tariffs, umunlad ang kalakalan, sa America. Ang mga ''clippers'' na pagaari ng mga Glasgow Tobacco Lords ay ang pinakamabibilis na mga barko na bumabiyahe papuntang Virginia. Ang pagkakahati ng kayamanan sa gitna ng mga ''Scottish Lowlanders'' at ''Scottish Highlanders'' ay tumaas.
==Heograpiya==
[[File:Scotland from space.png|thumb|left|Ang satelite map ng Eskosya]]
Ang Eskosya ay binubuo ng hilagang bahagi ng pulo ng Great Britain, na nasa baybayin ng Hilagang-Kanlurang bahagi ng Europa. Ang total na sukat ng Eskosya ay 77,933 km^2 (30,414 sq mi), maihahambing ito sa Czech Republic. Ang iisang land border nito ay sa Inglatera, at tumatakbo ng 96 km (60 mi), na nasa palanggana sa gitna ng Ilog Tweed sa silangang baybayin at Solway Firth sa kanlurang baybayin. Ito ay pinapaligiran ng Dagat Atlantiko sa kanluran at Dagat Hilaga sa silangan. Ang pulo ng Irlandes ay 21 km (13 mi) mula sa timog-kanlurang tangway ng Kintyre. Ang Norway ay 305 km (190 mi) sa silangan at ang Kapuluan ng Faroe ay 270 km (168 mi) sa hilaga.
===Hiyolohiya===
Ang heograpiya ng Eskosya ay binubuo ng mararaming bundok. Ang hilagang bahagi ang pinakamabundok na bahagi ng Eskosya. Ang kabundukan ng Grampian ay umaabot mula hilagang silangan hanggang sa timog kanluran ng Eskosya. Ang Eskosya ay mayroong 800 mga pulo, ang mga malalaking kapuluan dito ay ang Inner at Outer Herbrides at Shetlands. Ang Gitnang Eskosya naman ay ginagawa ng malalawak na patag. Ang timog na bahagi naman ay maburol at may mga luntiang lambak. Ang Ilog Clyde at Ilog Tweed ang pinakamahahabang mga ilog sa Eskosya.<ref>https://www.worldatlas.com/webimage/countrys/europe/scotland/uksland.htm</ref>
===Klima===
[[File:Scots Scotland Köppen.svg|thumb|right]]
Ang klima ng Eskosya ay temperate at oceanic at laging nag-iiba.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Scotland#Climate</ref> Ang mataas na pangkaraniwang temperatura sa mga buwan ng Marso, Abril at Mayo ay umaabot sa 7 °C hanggang 13 °C. Ang mga buwan ng Hunyo, Hulyo at Agosto naman ay ang pinakamaiinit na mga buwan sa buong taon at umaabot sa 15°°C hanggang sa 17 °C. Sa Setyembre, Oktubre at Nobyembre naman ay 8 °C hanggang 14 °C. Sa Disyembre, Enero at Pebrero ang pinakamalamig na mga buwan sa buong taon ang pinakamataas na pangkaraniwang temperatura ay umaabot sa 5 °C.<ref>https://www.visitscotland.com/about/practical-information/weather/</ref> Ito ay may parehong latitud tulad ng Labrador sa Canada, timog na bahagi ng Scandinavia, ang rehiyon ng Moscow, at ang Tangway ng Kamchatka parehas na nasa Russia.
==Demograpiko==
Ang populasyon ng Eskosya noong konsenso ng 2001 ay 5,062,011. Ito ay tumaas at umabot sa pinakamataas na bilang na 5,295,400 noong konsenso ng 2011. Ang pinakabagong pagtatanya ng ONS para sa gitnang bahagi ng 2017 ay 5,424,800.
Noong konsenso ng 2011, 62% ng Eskosya ang nagsasabi na sila ay Eskoses lamang, 18% ay nagsasabing sila ay Eskoses at British, 8% ang British lamang, at 4% ang ibang lahi.
Bagaman ang Edinburgh ang kaniyang kabisera ng Eskosya, ang pinakamalaking lungsod ay Glasgow, na mayroong 584,000 na naninirahan. Ang Kalakhang Glasgow, na may 1.2 milyon na naninirahan ay isinasaloob ang sangkapat ng buong populasyon ng Eskosya. Ang Central Belt ay kung saan napapaloob ang mga malalaking lungsod ng Eskosya tulad ng: [[Edinburgh]], [[Glasgow]] at [[Dundee]]. Ang pinakamalaking lungsod sa Scotland na wala sa Central Belt ay ang Lungsod ng Aberdeen. Ang Scottish Lowlands ay naglalaman ng 80% ng buong populasyon ng Eskosya, kung saan ang Central Belt ay naglalaman ng 3.5 milyong katauhan.
Ang mga lupaing may namamahayan ay ang mga lugar na maaaring mapuntahan at mga malalaking pulo. Sa kasalukuyan mas kaunti sa 90 mga pulo ang pinamamahayan. Ang Southern Uplands ay rural at ang mga industriya ng agrikultura at pangangahoy ay nangingibabaw. Dahil sa problema sa mga bahay sa Edinburgh at Glasgow, limang bagong bahay ang itinatag mula noong 1947 hanggang 1966. Ito ay ang: East Kilbride, Glenrothes, Cumbernauld, Livingston, at Irvine.
Ang imigrasyon papuntang Eskosya mula noong World War II, ay nagbigay sa Glasgow, Edinburgh, at Dundee ng malalaking komunidad ng mga taong galing South Asia. Noong 2011, may tinatayang 49,000 na Pakistani na nakatira sa Eskosya, at ginagawa silang pinakamalaking grupo ng tao na hindi puti. Magmula noong paglaki ng European Union maraming tao mula Sentral at Silangan Europa ay lumipat papuntang Eskosya, at ang konsenso ng 2011, ang nagsasabing 61,000 [[mga Polaka]] (mamamayan ng Poland) ang nakatira dito.
==Pamahalaan==
Ang pinuno ng estado ng [[United Kingdom]] ay ang isang monarkiya, kasalukuyang si Queen Elizabeth II (mula noong 1952). Ang pagnunumero sa monarkiya ay nagdulot ng kontrobersiya sa Eskosya, dahil wala pang naging Elizabeth I sa Scotland.
Ang Pamahalaan ng Eskosya ay pinamumunuan ng First Minister, na pumipili ng mga ministro ng gabinete, na dumadalo sa gabinete, at mga ministro na may pagpapayag ng parlyamento<ref>{{Cite web |url=https://firstminister.gov.scot/ |title=Archive copy |access-date=2019-12-25 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402193042/https://firstminister.gov.scot/ |url-status=dead }}</ref>. Lahat ng mga ministro ng pamahalaan ay nakaupo sa parlyamento at may pananagutan dito. Ang pamahalaan ay nakasalalay sa parlyamento upang makapagpasa ng pangunahing batas.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Scottish_Government</ref>
===Mga Subdibisyon ng Eskosya===
[[File:Scotland Administrative Map 2009.png|thumb|right]]Ang Eskosya ay binubuo ng 32 na council areas
*[[Aberdeenshire]]
*Angus
*[[Argyll and Bute]]
*Clackmannanshire
*[[Dumfries and Galloway]]
*East Ayeshire
*East Dunbartonshire
*East Lothian
*East Renfrewshire
*Falkirk
*[[Fife]]
*[[Highland (council area)|Highland]]
*Inverclyde
*[[Aberdeen|Lungsod ng Aberdeen]]
*[[Dundee|Lungsod ng Dundee]]
*[[Edinburgh|Lungsod ng Edinburgh]]
*[[Glasgow|Lungsod ng Glasgow]]
*[[Stirling|Lungsod ng Stirling]]
*[[Midlothian]]
*[[Moray]]
*[[Na h-Eileanan Siar]]
*North Ayeshire
*North Lanarkshire
*[[Orkney Islands]]
*[[Perth and Kinross]]
*Renfrewshire
*[[Scottish Borders]]
*Shetland Islands
*South Ayeshire
*South Lanarkshire
*West Dunbartonshire
*West Lothian
==Ekonomiya==
[[File:Bank_of_Scotland_Headquarters.jpg|thumb|right| Ang banko ng Eskosya]]
Ang Eskosya ay mayroong Western-style Open Mixed Economy na magkaugnay sa [[Reino Unido]] at sa buong mundo. Ang ekonomiya ng Eskosya ay binubuo ng heavy industries tulad ng paggawa ng barko, paggawa ng metal at pagmimina ng coal. Ang pagkatuklas ng petrolyo sa [[Hilagang Dagat]] ay ang pinakamalaking at pinakaimportanteng employer sa Eskosya. Noong Dekada '70 at 80's lumipat ang focus ng ekonomiya mula sa pagmamanupaktura tungo sa ekonomiyang nakasalalay sa serbisyo. Ang gross domestic product ng Eskosya, kasama ang langis at gasolina na nangaling sa katubigan ng Eskosya, ay tinatansyang £150 bilyon sa taong 2012. Noong 2014 ang per capita GDP ng Eskosya ay isa sa pinakamataas sa EU.<ref>https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/11084406/The-Scottish-economy-in-ten-essential-charts.html</ref> Noong Abril ng 2019 ang bilang ng walang trabaho sa Eskosya ay 3.3% sa ibaba ng bilang sa buong UK na 3.8%, at ang bilang ng may trabaho ay 75.9%.<ref>https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-4859402</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Scotland#Economy</ref>
==Kultura==
''Tignan din:[[Kultura ng Scotland]]''
===Musika===
[[File:Scottish piper.jpg|thumb|left|Isang Scottish Bagpiper]]
Ang Eskosya ay kilala sa kanyang tradisyunal na musika. Ito ay naimpluwensiyahan ng tradisyunal na musika ng mga Ingles at ng mga Irlandes. Kahit na sa paglaki ng bilang ng mga tao na pumupunta sa Eskosya mula sa iba't ibang bansa at mga rehiyon sa mundo, maraming aspeto ng Musika ng Eskosya ang nanatili. Maraming tao ang nag-uugnay ang [[supot na pipa]] sa tradisyunal na musika ng Eskosya.<ref>{{Cite web |url=http://www.music-folk.com/scottish-folk-music/ |title=Archive copy |access-date=2019-12-25 |archive-date=2020-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200707134252/http://www.music-folk.com/scottish-folk-music/ |url-status=dead }}</ref> Ang ibang instrumento sa musika ng Eskosya ay ang clàrsach, fiddle at ang accordion. Mayroong maraming mga banda at mga indibidwal na artista na Eskoses na mayroong iba't ibang istilo ng musika tulad nina: Annie Lennox, Amy Mcdonald, Runrig, Belle and Sebastian, Boards of Canada, Camera Obscura, Cocteau Twins, Deacon Blue, Franz Ferdinand, Susan Boyle, Emeli Sandé, Texas, The View, The Fratellis, Twin Atlantic at Biffy Clyro. Ang ibang musikero ay sina: Shirley Manson, Paolo Nutini, Andy Stewart, at Calvin Harris.<ref>https://www.list.co.uk/article/2658-belle-and-sebastian-revealed-as-best-scottish-band-of-all-time/</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Scotland#Culture</ref>
===Panitikan===
[[File:PG 1063Burns Naysmithcrop.jpg|thumb|right|Sikat na manunulat na si John Burns]]
Ang panitikan ng Eskosya ay mga sulatin na isinulat ng mga naninirahan sa Eskosya sa Wikang Eskoses o sa Gelikong Eskoses. Ang mga sikat na kontemporaryong manunulat sa Eskosya ay sina: James Kelman, AL Kennedy, Ali Smith, Jackie Kay, Kate Atkinson, Iain Banks, Janice Galloway, Liz Lochhead, Alasdair Gray, Gregory Burke, Irvine Welsh, Andrew O'Hagan, James Robertson, Don Paterson, Kathleen Jamie, Douglas Dunn, Edwin Morgan, John Burnside at marami pang iba.<ref>https://www.scotland.org/about-scotland/culture/literature</ref>
===Pananamit===
Ang Highland Dress ang tradisyunal na pananamit ng Highland at mga Isla ng Eskosya ito ay ginagawa ng; [[kilt]] o trews, belt, sporran, sgian-dubh, knee socks, garter, clan badges at kilt pins.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Highland_dress</ref> Ang pangunahing desenyo ng kilt ay isang [[tartan]]. Ang isneyo ng tartan ay depende kung saan pamilya o Scottish clan nangaling ang manunuot/
==Imprastraktura==
===Enerhiya===
Ang pangunahing pinagmumulan ng enerhiya ng Eskosya ay mula sa renewable energy(42%), nuclear(35%) at, fossil fuel(22%).<ref>{{Cite web |url=https://www2.gov.scot/Topics/Statistics/Browse/Business/TrendElectricity |title=Archive copy |access-date=2019-12-26 |archive-date=2020-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200114021129/https://www2.gov.scot/Topics/Statistics/Browse/Business/TrendElectricity |url-status=dead }}</ref>.
===Transportasyon===
Ang pangunahing transportasyon sa Eskosya ay ang Panghimpapawid, Daanan, Riles at sa Tubig.
===Panghimpapawid===
Ang Eskosya ay may limang paliparang pang-internasyonal, na lumilipad sa [[Europa]], [[Hilagang Amerika]], [[Asya]] at sa [[Wales]], [[England]] at [[Northern Ireland]].
* Paliparan ng Aberdeen
* Paliparan ng Edinburgh
* Paliparan ng Glasgow
* Paliparan ng Glasgow Prestwick
* Paliparan ng Inverness
Ang Highlands and Islands Airport company ay ang nagpapatakbo ng labing isang paliparan sa Highlands, Orkney, Shetland at Western Isles na ginagamit sa maikling distansya at serbisyong pampubliko, bagaman ang Paliparan ng Inverness ay lumilipad sa mga destinasyon sa UK at sa Europa.
Ang Paliparan ng Edinburgh ang pinaka-abala o pinaka-busy na paliparan sa Eskosya, at ika-6 sa buong United Kingdom.
===Daanan===
Ang mga highways at mga malalaking daanan sa Eskosya ay pinamamahalaan ng Transport Scotland.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Scotland#Infrastructure</ref> Ang natitirang mga daanan ay pinamamahalaan ng lokal na awtoridad sa bawat lugar.
==Tignan din==
*[[England]]
*[[Wales]]
*[[Hilagang Irlanda]]
*[[Irlanda (bansa)|Republika ng Irlanda]]
==Mga sanggunian==
{{reflist|2}}
[[Kategorya:United Kingdom]]
[[Kategorya:Scotland]]
<!--Interwikis-->
n0z6rtr5jf5x6oxwk1jsk5bwbk43ik5
Mga wikang Austronesyo
0
71104
2221625
2221313
2026-08-25T01:55:14Z
~2026-46305-40
165688
2221625
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language family
|name=Austronesian
|region=[[Maritimong Timog-Silangang Asya]], [[Oceania|Oseanya]], [[Madagaskar]], [[Taiwan]], [[Sri Lanka]], [[Andaman Islands|Lanka archipelago]]
|familycolor=Austronesian
|family=Isa sa mga pangunahing pamilya ng mga wika ng mundo
|protoname=[[Proto-Austronesian language|Proto-Awstronesyo]]
|child1 = [[Rukai language|Rukai]] ([[Formosan languages|Pormosyano]])
|child2 = [[Tsou language|Tsou]] ([[Formosan languages|Pormosyano]])
|child3 = [[Puyuma language|Puyuma]] ([[Formosan languages|Pormosyano]])
|child4 = Nuclear Austronesian<br /> Iba pang [[Formosan languages|mga wikang Pormosyano]] <br /> (higit pang mga pangunahing sanga)<br /> [[Malayo-Polynesian languages|Malayopolinesyo]]
|iso2=map
|iso5=map
|glotto=aust1307
|glottorefname=Austronesian
|map=Austroneske jazyky.jpg
|mapcaption=Distribusyon ng mga wikang Awstronesyo
}}
Rene Baterbonia: Ang mga '''wikang Austronesyo'''<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Journal_of_Northern_Luzon/VY27AAAAIAAJ |title=Journal of Northern Luzon |date=1977 |publisher=Saint Mary's College |pages=56, 77 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Masaklaw_na_Filipino/5LwaRWiFNM8C |title=Masaklaw na Filipino |date=1990 |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-0527-6 |pages=4 |language=tl}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Kasaysayan_at_pag_unlad_ng_Wikang_Pamban/5k10vA7aBcAC |title=Kasaysayan at pag-unlad ng Wikang Pambansa ng Pilipinas |date=2008 |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-3321-7 |pages=2 |language=tl}}</ref> ([[Wikang Espanyol]]: ''len·guas aus·tro·ne·sias''; [[Ingles]]: ''Austronesian languages'') ay isang [[pamilyang wika]] na malayang nakakalat sa mga kapuluan ng [[Timog-Silangang Asya]] at ng [[Pasipiko]], na may ibang kasapi ginagamit sa mismong kontinente ng [[Asya]]. Katulad siya ng mga mag-anak na wikang [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeo]], [[Mga wikang Apro-Asyatiko|Apro-Asyatiko]], at [[Mga wikang Uraliko|Uraliko]] bilang isa sa mga tanging establisadong mga sinaunang pamilyang wika. Ang pangalang '''Austronesyo''' ay nagmula sa [[Wikang Latin|Lating]] ''auster'' (hangin mula sa timog), at ng [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''nêsos'' (pulo). Ang naturang pamilya ay pinangalanan bilang sa pangmadlang ng mga wikang Awstronesyo na ginagamit sa mga kapuluan: ngunit may mga wika tulad ng [[Wikang Malay|Malay]] at mga [[Wikang Tsamiko]], na katutubo sa mismong kontinente ng Asya. Karamihan sa mga wikang Awstronesyo ay kaunting katutubong tagapagsalita, ngunit ang mga [[Tala ng mga wikang Awstronesyo|pangunahing wikang Awstronesyo]] ay ginagamit ng milyun-milyong katao. Si [[Otto Dempwolff]], isang Alemang iskolar, ay ang unang tagapagsaliksik na malayong nassaliksik ang Awstronesyo ayon sa tradisyonal na [[paraang paghahambing]].
Iba't ibang pinagmumulan ng mga wika ang naiiba, ngunit ang Austronesyo at Niger-Congo ay ang dalawang pinakamalaking pamilya ng wika sa mundo sa bilang ng mga wika na naglalaman ng mga ito, bawat isa ay may halos isang-ikalima sa kabuuang wika na binibilang sa mundo. Ang heograpikong pagkakalat ng mga lupain ng mga wika ay isa sa mga pinakamalawak, na nagsisimula sa [[Madagaskar]] hanggang sa [[Pulo ng Paskuwa]]. Ang mga wikang [[Wikang Hawayano|Hawayano]], [[Wikang Rapanui|Rapanui]] at [[Wikang Malgatse|Malgatse]] (ginagamit sa [[Madagaskar]] ay ang mga hangganang heograpiko ng pamilyang Awstronesyo.
Ang pamilyang Awstronesyo ay may maraming pangunahing sanga, maliban sa isa na matatagpuan lamang sa [[Taywan]]. Ang [[mga wikang Pormosyano]] ng Taiwan ay ipinangkat bilang kasingdami ng siyam na unang subgrupo ng Awstronesyo. Ang lahat ng wikang Awstronesyo na ginagamit sa labas ng Taiwan (kasama ang [[Wikang Yami]]) ay nabibilang sa sangang [[Mga wikang Malayo-Polinesyo|Malayo-Polinesyo]], na minsan ding tinatawag na ''Extrapormosyano''.
Marami sa mga wikang Awstronesyo ang nagungulang ng mahabang kasaysayan ng nakasulat na atestasyon (patotoo ng pag-iral). Ang pinakalumang inskripsyon sa [[wikang Tsam]], ang [[Inskripsyong Dong Yen Chau|Inskripsyong Đông Yên Châu]], na tinatayang naisagawa noong ika-6 na siglo sa pinakahuli nito, ay ang unang patotoo rin ng isang wikang Awstronesyo.
==Kabalangkasan==
[[Talaksan:Malayo-Polynesian.svg|300px|thumb|right|Mga bansang Malayo-Polinesyo]]
[[Talaksan:Oceanic languages.svg|300px|thumb|right|Mga bansang Oseaniko]]
Sadyang mahirap ang pagbigay ng tuntuning panlahat ng tungkol sa wika na ganap na diberso katulad ng Awstronesyo. Sa pangakalahatan, mahahati ang Awstronesyo sa tatlong pangkat ng mga wika: Pilipino (''Philippine type''), Indonesyo at Post-Indonesyo.
:* Nabibilang sa unang pangkat, bukod sa mga wika ng [[Pilipinas]], ang mga wikang Awstronesyo ng Taiwan, Sabah, hilagang Sulawesi at Madagaskar. Pangunahing mayroong katangian ang mga iyon ng pagpapanatili ng orihinal na sistemang ''[[Awstronesyong pagkakahanay|Philippine-type voice alternations]]'' kung saan karaniwang binibigyang-tiyak ng mga tatlo o apat na tinig kung aling semantiko ang binibigyang-papel ang "paksa" na binibigyang-pahayag (maaaring bigyang-pahayag ang tagagawa, ang binibigyang-gawa, ang kinaroroonan at ang benepisyaryo, o iba pang mga pangkalagayang ganap katulad ng mga instrumento o kaugnay).Bukod dito, ang pagpili ng boses ay naiimpluwensyahan ng pagiging tiyak ng mga kalahok. Ang utos ng salita ay may matinding pagkahilig na maging paunang salita.
:* Sa kabaligtaran, ang mas makabagong mga lengguwahe ng Indonesian na uri, na partikular na kinakatawan sa Malaysia at kanlurang Indonesya, ay binawasan ang sistema ng boses sa pagkakaiba sa pagitan ng dalawa lamang na boses (voice actor at "undergoer" na boses), ngunit ang mga ito ay suplementado ng [ [pang-aplikadong boses | applicative]] mga morpolohiya na aparato (orihinal na dalawa: mas direktang * '' - i '' at mas pahilig * '' - isang / - [a] kən ''), na nagsisilbi upang baguhin ang semantiko na papel ng "undergoer". Ang mga ito ay din nailalarawan sa pamamagitan ng pagkakaroon ng mga nahahalina clitic pronouns. Hindi tulad ng uri ng Pilipinas, karamihan sa mga wikang ito ay may posibilidad na maging verb-second word-order. Ang ilang mga wika, tulad ng [[Wikang Batak]], [[Lumang Habanes]], [[Wikang Balines| Balinese]], [[Wikang Sasak| Sasak]] at ilang mga wika ng Sulawesi ay mukhang kumakatawan sa isang intermediate na yugto sa pagitan ang dalawang uri na ito.<ref>Adelaar, K. Alexander and Nikolaus Limmelmann. 2005. The Austronesian Languages of Asia and Madagascar. P.6-7</ref><ref>Croft, William. 2012 Verbs: Aspect and Causal Structure. P.261
</ref>
* Sa wakas, sa ilang mga wika, kung saan tinatawag ni Ross ang "post-Indonesian", ang orihinal na sistema ng boses ay ganap na nasira at ang mga affixes ng voice-mark ay hindi na panatilihin ang kanilang mga function.
Nagagamit din sa mga wikang Awstronesyo ang tinatawag na "reduplikasyon" (pag-uulit ng lahat o bahagi ng isang salita, katulad ng ''wiki-wiki'' o ''[[Agar|agar-agar]]'', o dahan-dahan), at, katulad ng karamihan sa mga wika ng [[Silangang Asya|Silangan]] at [[Timog-silangang Asya]], karamihan ay mayroong mahigpit na mataas na [[ponotaktiko]], na kalimitang mayroong munting bilang ng mga [[ponema]] at nakakaraming mga pantig na katinig-patinig. Matatag o estable naman ang ilan sa mga kognado.
==Leksiko==
Naitatag ang pamilya ng wikang Awstronesyo ng mga pamamaraang paghahambing na linggwistiko batay sa mga kognado, pangkat ng mga salitang magkakawangis sa tunog at kahulugan na nagpapahiwatig na nagmula ang mga iyon mula sa parehong salitang ansestral sa [[Wikang Proto-Awstronesyo|Proto-Awstronesyo]] ayon sa pagkalahatang alituntunin. Ang salita para sa ''mata'' sa mga wikang Awstronesyo ay '''mata''' rin (karamihan sa mga wikang Awstronesyo sa bandang hilaga, mga [[Mga wikang Pormosyano|wikang Pormosyano]] katulad ng [[Wikang Bunan|Bunun]] at [[Wikang Amis|Amis]] at papunta na sa katimugan na [[Wikang Maori|Maori]]). Mahirap din namang isagawa ang rekonstruksyon (pagmuling-tatag) ng ibang mga salita. Estable rin ang salita para sa ''dalawa'', na siyang nalitaw sa halos kabuuan ng pamilyang Awstronesyo, ngunit ang ilan sa mga anyo (hal. [[Wikang Bunun|Bunun]] '''rusya''', '''lusha'''; [[Wikang Amis|Amis]] '''tusa'''; [[Wikang Māori|Maori]] '''tahi''', '''rua''') ay nangangailangan ng kadalubhasaang pang-aghamwika upang mabigyang-kilanlan.
==Klasipikasyon==
Masikot at mahirap unawain ang panloobang kaanyuan ng mga wikang Awstronesyo. Binubuo ang pamilyang ito ng pare-pareho at magkakalapit na magkakaugnay na mga wika na may mga malalaking bilang ng tinatawag na ''[[diyalektong kontinyuwum]]'', na nagpapahirap sa hangganan ng mga pagitan ng mga sanga ng pamilya. Ganoon pa man, malinaw na ang pinakamalaking dibersidad na pang-akan (henealohiko) ay makikita sa [[mga wikang Pormosyano]] ng Taiwan, at ang pinakamunting dibersidad naman sa mga kapuluan sa Pasipiko, na nagbibigay-batid ng pagkaka-kalat ng pamilya na mula sa Tsina o Taiwan.
==Pagkakahambing==
Nasa bandang ibaba ang tsart ng komparasyon ng mga wika Awstronesyo.
{|class="wikitable"
|-
! style="background:#efefef;" | [[Wikang Tagalog|Tagalog]] ([[Wikang Pilipino|Pilipino]])
! style="background:#efefef;" | isa
! style="background:#efefef;" | dalawa
! style="background:#efefef;" | tatlo
! style="background:#efefef;" | apat
! style="background:#efefef;" | tao
! style="background:#efefef;" | bahay
! style="background:#efefef;" | aso
! style="background:#efefef;" | daan
! style="background:#efefef;" | araw
! style="background:#efefef;" | bago
! style="background:#efefef;" | tayo (kata)
! style="background:#efefef;" | ano
! style="background:#efefef;" | apoy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Tetum|Tetum]]'''
|ida
|rua
|tolu
|haat
|ema
|uma
|asu
|dalan
|loron
|foun
|ita
|saida
|ahi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Amis|Amis]]'''
|cecay
|tosa
|tolo
|sepat
|tamdaw
|luma
|wacu
|lalan
|cidal
|faroh
|kita
|uman
|namal
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Puyuma|Puyuma]]'''
|sa
|dua
|telu
|pat
|taw
|rumah
|soan
|dalan
|wari
|vekar
|mi
|amanai
|apue,<br />asi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Bikol Rinconada|Rinconada Bikol]]'''
|əsad
|darwā
|tolō
|əpat
|tawō
|baləy
|ayam
|raran
|aldəw
|bāgo
|kitā
|onō
|kalayō
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Cebuano|Cebuano]]'''
|usa,<br />isa
|duha
|tulo
|upat
|tawo
|balay
|iro
|dalan
|adlaw
|bag-o
|kita
|unsa
|kalayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Waray|Waray]]'''
|usa
|duha
|tulo
|upat
|tawo
|balay
|ayam,<br />ido
|dalan
|adlaw
|bag-o
|kita
|anu
|kalayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]]'''
|isa
|duha
|tatlo
|apat
|tawo
|balay
|ido
|dalan
|adlaw
|bag-o
|kita
|ano
|kalayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Aklanon|Aklanon]]'''
|isaea,<br />sambilog
|daywa
|tatlo
|ap-at
|tawo
|baeay
|ayam
|dayan
|adlaw
|bag-o
|kita
|ano
|kaeayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Kinaray-a|Kinaray-a]]'''
|sara
|darwa
|tatlo
|apat
|tawo
|balay
|ayam
|aragyan
|adlaw
|bag-o
|kita
|ano
|kalayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Tausug|Tausug]]'''
|hambuuk
|duwa
|tu
|upat
|tau
|bay
|iru'
|dan
|adlaw
|ba-gu
|kitaniyu
|unu
|kayu
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Maranao|Maranao]]'''
|isa
|dowa
|t'lo
|phat
|taw
|walay
|aso
|lalan
|gawi'e
|bago
|tano
|tonaa
|apoy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Kapampangan|Kapampangan]]'''
|metung
|adwa
|atlu
|apat
|tau
|bale
|asu
|dalan
|aldo
|bayu
|ikatamu
|nanu
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Pangasinan|Pangasinense]]'''
|sakey
|dua,<br />duara
|talo,<br />talora
|apat,<br />apatira
|too
|abong
|aso
|dalan
|ageo
|balo
|sikatayo
|anto
|pool
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Ilokano|Ilokano]]'''
|maysa
|dua
|tallo
|uppat
|tao
|balay
|aso
|dalan
|aldaw
|baro
|datayo
|ania
|apoy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Ivatan|Ivatan]]'''
|asa
|dadowa
|tatdo
|apat
|tao
|vahay
|chito
|rarahan
|araw
|va-yo
|yaten
|ango
|apoy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Ibanag|Ibanag]]'''
|tadday
|dua
|tallu
|appa'
|tolay
|balay
|kitu
|dalan
|aggaw
|bagu
|sittam
|anni
|afi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Yogad|Yogad]]'''
|tata
|addu
|tallu
|appat
|tolay
|binalay
|atu
|daddaman
|agaw
|bagu
|sikitam
|gani
|afuy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Gaddang|Gaddang]]'''
|antet
|addwa
|tallo
|appat
|tolay
|balay
|atu
|dallan
|aw
|bawu
|ikkanetam
|sanenay
|afuy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Tboli|Tboli]]'''
|sotu
|lewu
|tlu
|fat
|tau
|gunu
|ohu
|lan
|kdaw
|lomi
|tekuy
|tedu
|ofih
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Malay|Malay]]'''
|satu
|dua
|tiga<ref>In Kedukan Bukit inscription appears the numeral Tlu ratus as Three hundred, Tlu as Three, in http://www.wordsense.eu/telu/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160401172144/http://www.wordsense.eu/telu/ |date=2016-04-01 }} the word Telu is referred as Three in Malay and Indonesian Language although the use of Telu is very rare.</ref>
|empat
|orang
|rumah,<br />balai
|anjing
|jalan
|hari
|baru
|kita
|apa,<br />anu
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Lumang Habanes|Lumang Habanes]]'''
|esa,<br />tunggal
|rwa,<br />kalih
|tĕlu,<br />tiga
|pat,<br />sakawan<ref>s.v. kawan, ''Old Javanese-English Dictionary'', P.J. Zoetmulder and Stuart Robson, 1982</ref>
|wwang
|umah
|asu
|dalan
|dina
|hañar, añar<ref>s.v. hañar, ''Old Javanese-English Dictionary'', P.J. Zoetmulder and Stuart Robson, 1982</ref>
|kami<ref>s.v. kami, this could mean both first person singular and plural, ''Old Javanese-English Dictionary'', P.J. Zoetmulder and Stuart Robson, 1982</ref>
|apa,<br />aparan
|apuy,<br />agni
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Habanes|Habanes]]'''
|siji,<br />setunggal
|loro,<br />kalih
|tĕlu,<br />tiga<ref name="ReferenceA">''Javanese English Dictionary'', Stuart Robson and Singgih Wibisono, 2002</ref>
|papat,<br />sekawan
|uwong,<br />tiyang,<br />priyantun<ref name="ReferenceA"/>
|omah,<br />griya,<br />dalem<ref name="ReferenceA"/>
|asu,<br />sĕgawon
|dalan,<br />gili<ref name="ReferenceA"/>
|dina,<br />dinten<ref name="ReferenceA"/>
|anyar,<br />énggal<ref name="ReferenceA"/>
|awaké dhéwé,<br />kula panjenengan<ref name="ReferenceA"/>
|apa,<br />punapa<ref name="ReferenceA"/>
|gĕni,<br />latu,<br />brama<ref name="ReferenceA"/>
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Sundanes|Sundanes]]'''
|hiji
|dua
|tilu
|opat
|urang
|imah
|anjing
|jalan
|poe
|anyar,<br />enggal
|arurang
|naon
|seuneu
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Acehnes|Acehnes]]'''
|sa
|duwa
|lhèë
|peuët
|ureuëng
|rumoh,<br />balèë
|asèë
|ret
|uroë
|barô
|(geu)tanyoë
|peuë
|apuy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Minangkabau|Minangkabau]]'''
|ciek
|duo
|tigo
|ampek
|urang
|rumah
|anjiang
|labuah,<br />jalan
|hari
|baru
|awak
|apo
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Lampung|Lampung]]'''
|sai
|khua
|telu
|pak
|jelema
|lamban
|kaci
|ranlaya
|khani
|baru
|kham
|api
|apui
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Bugines language|Bugines]]'''
|sedi
|dua
|tellu
|eppa
|tau
|bola
|asu
|lalen
|esso
|baru
|idi
|aga
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Temuano|Temuano]]'''
|satuk
|duak
|tigak
|empat
|uwang,<br />eang
|gumah,<br />umah
|anying,<br />koyok
|jalan
|aik,<br />haik
|bahauk
|kitak
|apak
|apik
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Toba Batak language|Bataknese]]'''
|sada
|dua
|tolu
|opat
|halak
|jabu
|biang
|dalan
|ari
|baru
|hita
|aha
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Kelantan-Pattani Malay|Kelantan-Pattani]]'''
|so
|duwo
|tigo
|pak
|oghe
|ghumoh,<br />dumoh
|anjing
|jale
|aghi
|baghu
|kito
|gapo
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Chamorro|Chamorro]]'''
|håcha,<br />maisa
|hugua
|tulu
|fatfat
|taotao
|guma
|ga'lågu<ref>From [[Wikang Espanyol|Espanyol]] "[[:es:Galgo|galgo]]"</ref>
|chålan
|ha'åni
|nuebu<ref>From [[Wikang Espanyol|Espanyol]] "[[:es:Nuevo|nuevo]]"</ref>
|hita
|håfa
|guafi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Motu|Motu]]'''
|ta,<br />tamona
|rua
|toi
|hani
|tau
|ruma
|sisia
|dala
|dina
|matamata
|ita,<br />ai
|dahaka
|lahi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Maori|Maori]]'''
|tahi
|rua
|toru
|wha
|tangata
|whare
|kuri
|ara
|ra
|hou
|taua
|aha
|ahi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Tubaluano|Tubaluano]]'''
|tasi
|lua
|tolu
|fá
|toko
|fale
|kuli
|ala,<br />tuu
|aso
|fou
|tāua
|a
|afi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Hawayano|Hawayano]]'''
|kahi
|lua
|kolu
|hā
|kanaka
|hale
|'īlio
|ala
|ao
|hou
|kākou
|aha
|ahi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Banjar|Banjar]]'''
| asa
| duwa
| talu
| ampat
| urang
| rūmah
| hadupan
| heko
| hǎri
| hanyar
| kami
| apa
| api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Malgatse|Malgatse]]'''
|isa
|roa
|telo
|efatra
|olona
|trano
|alika
|lalana
|andro
|vaovao
|isika
|inona
|afo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Gitnang Dusun|Dusun]]'''
| iso
| duo
| tolu
| apat
| tulun
| walai,<br />lamin
| tasu
| ralan
| tadau
| wagu
| tokou
| onu/nu
| tapui
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Kadazan|Kadazan]]'''
| iso
| duvo
| tohu
| apat
| tuhun
| hamin
| tasu
| lahan
| tadau
| vagu
| tokou
| onu,<br />nunu
| tapui
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Rungus|Rungus]]'''
| iso
| duvo
| tolu,<br />tolzu
| apat
| tulun,<br />tulzun
| valai,<br />valzai
| tasu
| dalan
| tadau
| vagu
| tokou
| nunu
| tapui,<br />apui
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Tambanuo|Sungai/Tambanuo]]'''
| ido
| duo
| tolu
| opat
| lobuw
| waloi
| asu
| ralan
| runat
| wagu
| toko
| onu
| apui
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Iban|Iban]]'''
| satu, sa,<br />siti, sigi
| dua
| tiga
| empat
| orang,<br />urang
| rumah
| ukui,<br />uduk
| jalai
| hari
| baru
| kitai
| nama
| api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Sarawak Malay]]'''
| satu,<br />sigek
| dua
| tiga
| empat
| orang
| rumah
| asuk
| jalan
| ari
| baru
| kita
| apa
| api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Terengganu Malay|Terengganu]]
| se
| duwe
| tige
| pak
| oghang
| ghumoh,<br />dumoh
| anjing
| jalang
| aghi
| baghu
| kite
| mende, ape,<br />gape, nape
| api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Kanayatn Language|Kanayatn]]'''
| sa
| dua
| talu
| ampat
| urakng
| rumah
| asu'
| jalatn
| ari
| baru
| kami',<br />diri'
| ahe
| api
|-
|}
==Tingnan din==
*[[Mga taong Austronesyo]]
==Sanggunian==
{{refbegin}}
* {{cite journal
| title = The Austronesian Dispersal and the Origin of Languages
| url = https://archive.org/details/sim_scientific-american_1991-07_265_1/page/88
| last = Bellwood
| first = Peter
| date = July 1991
| journal = Scientific American
| volume = 265
| pages = 88–93
| doi = 10.1038/scientificamerican0791-88
| ref = harv
| issue = 1
}}
* {{cite book
| title = Prehistory of the Indo-Malaysian archipelago
| url = https://archive.org/details/prehistoryofindo0000bell
| last = Bellwood
| first = Peter
| year = 1997
| publisher = University of Hawai'i Press
| place = Honolulu
| ref = harv
}}
* {{cite journal | title = Taiwan and the Prehistory of the Austronesians-speaking Peoples
| last = Bellwood | first=Peter
| year = 1998
| journal = Review of Archaeology | volume = 18 | pages = 39–48
| ref=harv
}}
* {{cite book | title = The Austronesians: Historical and comparative perspectives
| last = Bellwood | first=Peter| last2 = Fox | first2 = James | last3 = Tryon | first3 = Darrell
| publisher=Department of Anthropology, Australian National University
| year=1995
| isbn=0-7315-2132-3
| ref=harv
}}
* {{cite journal
|title = Human Migrations in Continental East Asia and Taiwan: Genetic, Linguistic, and Archaeological Evidence
|url = https://archive.org/details/sim_current-anthropology_2005-06_46_3/page/480
|author = Bellwood, Peter & Alicia Sanchez-Mazas
|journal = Current Anthropology
|date = June 2005
|volume = 46
|pages = 480–484
|ref = harv
|issue = 3
|doi = 10.1086/430018
}}
* {{cite conference
|title = Stratification in the peopling of China: how far does the linguistic evidence match genetics and archaeology?
|last = Blench
|first = Roger
|year = 2004
|url = http://www.rogerblench.info/Language/China/Geneva%20paper%202004%20submit.pdf
|format = PDF
|accessdate =
|conference = Human migrations in continental East Asia and Taiwan: genetic, linguistic and archaeological evidence
|place = Geneva
|date = June 10–13, 2004
|ref = harv
|archive-date = 2019-12-27
|archive-url = https://web.archive.org/web/20191227212426/http://www.rogerblench.info/Language/China/Geneva%20paper%202004%20submit.pdf
|url-status = dead
}}
* {{cite journal
|title = A Long Lost Sister of Proto-Austronesian? Proto-Ongan, Mother of Jarawa and Onge of the Andaman Islands
|last = Blevins
|first = Juliette
|year = 2007
|journal = Oceanic Linguistics
|volume = 46
|issue = 1
|pages = 154–198
|url = http://email.eva.mpg.de/~blevins/pdf/webpub2007a.pdf
|doi = 10.1353/ol.2007.0015
|ref = harv
|access-date = 2015-12-08
|archive-date = 2011-01-11
|archive-url = https://web.archive.org/web/20110111172242/http://email.eva.mpg.de/~blevins/pdf/webpub2007a.pdf
|url-status = dead
}}
* {{cite journal | title=Austronesian Dispersal
| author=Blundell, David
| journal=Newsletter of Chinese Ethnology | year= | volume=35 | pages=1–26
| ref=harv
}}
* {{cite journal | title = The Austronesian Homeland: A Linguistic Perspective
| last = Blust | first = Robert
| journal=Asian Perspectives | year=1985 | volume=26 | pages=46–67
| ref=harv
}}
* {{cite book | chapter = Subgrouping, circularity and extinction: some issues in Austronesian comparative | last=Blust|first=Robert | year = 1999 | editor1-first=E.|editor1-last=Zeitoun |editor2-first=P.J.K |editor2-last=Li | title=Selected papers from the Eighth International Conference on Austronesian Linguistics | pages=31–94 | publisher=Academia Sinica | place=Taipei | ref=harv }}
* {{cite book | contribution=Languages of the world
| last = Comrie | first=Bernard
| year = 2001
| title = The Handbook of LinguisticsLanguages of the world | pages = 19–42
| editor1-first = Mark | editor1-last = Aronoff | editor2-first = Janie |editor2-last = Rees-Miller,
| publisher = Blackwell | place = Oxford
| ref = harv
}}
* {{cite journal
|title = Taiwan's gift to the world
|last = Diamond
|first = Jared M
|authorlink = Jared Diamond
|year = 2000
|url = http://faculty.washington.edu/plape/pacificarchwin06/readings/Diamond%20nature%202000.pdf
|format = PDF
|journal = Nature
|volume = 403
|pages = 709–10
|ref = harv
|doi = 10.1038/35001685
|pmid = 10693781
|issue = 6771
|access-date = 2015-12-08
|archive-date = 2006-09-16
|archive-url = https://web.archive.org/web/20060916193454/http://faculty.washington.edu/plape/pacificarchwin06/readings/Diamond%20nature%202000.pdf
|url-status = dead
}}
* {{cite journal | title=A Lexicostatistical classification of the Austronesian languages
| last=Dyen | first=Isidore | author-link=Isidore Dyen
| year=1965
| journal=International Journal of American Linguistics | issue=Memoir 19
| ref=harv
}}
* {{cite conference | title = Current Developments in Comparative Austronesian Studies | last = Fox | first = James J. | url = http://dspace.anu.edu.au/bitstream/1885/43158/1/Comparative_Austronesian_Studies.pdf | format = PDF | conference = Symposium Austronesia Pascasarjana Linguististik dan Kajian Budaya | place = Universitas Udayana, Bali | date = 19–20 August 2004 | ref = harv | access-date = 8 Disyembre 2015 | archive-date = 12 Oktubre 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061012145718/http://dspace.anu.edu.au/bitstream/1885/43158/1/Comparative_Austronesian_Studies.pdf | url-status = dead }}
* {{cite web
| title=Reading the Full Picture
| author=Fuller, Peter
| publisher=Canberra, Australia: Research School of Pacific and Asian Studies
| year=2002
| work=Asia Pacific Research
| url=http://rspas.anu.edu.au/qb/articleFile.php?searchterm=3-4-3
| accessdate=July 28, 2005
| archive-date=Septiyembre 27, 2011
| archive-url=https://web.archive.org/web/20110927085103/http://rspas.anu.edu.au/qb/articleFile.php?searchterm=3-4-3
| url-status=dead
}}
* {{cite journal | title = The Austronesian Basic Vocabulary Database: From Bioinformatics to Lexomics | last1 = Greenhill | first = S.J. | last2 = Blust | first2 = R. | last3 = Gray | first3 = R.D | year = 2008 | url = http://language.psy.auckland.ac.nz/publications/index.php?pub=Greenhill_et_al2008 | journal = Evolutionary Bioinformatics | volume = 4 | pages = 271–283 | ref = harv | access-date = 2015-12-08 | archive-date = 2017-04-21 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170421162644/http://language.psy.auckland.ac.nz/publications/index.php?pub=Greenhill_et_al2008 | url-status = dead }}.
* {{cite web
| title=Homepage of linguist Dr. Lawrence Reid
| url=http://www2.hawaii.edu/~reid/
| accessdate=July 28, 2005
| ref=harv
}}
* {{cite journal | title = Origins of the East Formosans:Basay, Kavalan, Amis, and Siraya
| year = 2004
| last1 = Li | first = Paul Jen-kuei
| journal=Language and Linguistics | volume=5 | pages=363–376
| ref=harv | issue=2
}}
* {{cite conference | title=The Internal Relationships of Formosan Languages | last=Li | first=Paul Jen-kuei | url=http://www.sil.org/asia/philippines/ical/papers/Li-internal%20relationships%20formosan | format=PDF | accessdate= | conference=Tenth International Conference on Austronesian Linguistics (ICAL) | date=17–20 January 2006 | place=Puerto Princesa City, Palawan, Philippines | ref=harv }}
* {{cite book | title = The Oceanic languages
| place = Richmond, Surrey | publisher = Curzon Press
| year = 2002
| author = [[John Lynch (linguist)|Lynch, John]], [[Malcolm Ross (linguist)|Malcolm Ross]] and [[Terry Crowley (linguist)|Terry Crowley]]
}}
* {{cite journal | title=Genetic evidence for the proto-Austronesian homeland in Asia: mtDNA and nuclear DNA variation in Taiwanese aboriginal tribes
| url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-human-genetics_1998-12_63_6/page/1807
| year = 1998
| accessdate=
| journal = American Journal of Human Genetics | volume=63 | pages=1807–23
| ref = {{harvid|Melton et al.|1998}} | pmc=1377653 | pmid=9837834
| author=Melton T., Clifford S., Martinson J., Batzer M., & Stoneking M. | doi=10.1086/302131 | issue=6
}}
* {{cite book | contribution = Kra–Dai and Austronesian: Notes on phonological correspondences and vocabulary distribution
| last = Ostapirat | first = Weera
| year = 2005
| editors = Laurent Sagart, Roger Blench & Alicia Sanchez-Mazas
| title = The Peopling of East Asia: Putting Together Archaeology, Linguistics and Genetics | pages = 107–131
| place = London | publisher = Routledge Curzon
| ref = harv
}}
* {{cite conference | title= Austronesian: What linguists know and what they believe they know
| last=Peiros| first=Ilia
| year = 2004
| conference = the workshop on Human migrations in continental East Asia and Taiwan
| place= Geneva | date = June 10–13, 2004
| ref=harv
}}
* {{cite book | chapter= Proto Austronesian verbal morphology: a reappraisal
| year= 2009
| last= Ross | first= Malcolm
| title= Austronesian Historical Linguistics and Culture History: A Festschrift for Robert Blust
| editor1-last= Adelaar | editor1-first= K. Alexander
| editor2-last= Pawley | editor2-first= Andrew
| location= Canberra
| publisher= Pacific Linguistics
| pp= 295–326
| ref= harv
}}
* {{cite journal
|title = Austronesian historical linguistics and culture history
|url = https://archive.org/details/sim_annual-review-of-anthropology_1993_22/page/425
|author = [[Malcolm Ross (linguist)|Ross, Malcolm]] & Andrew Pawley
|journal = Annual Review of Anthropology
|year = 1993
|volume = 22
|pages = 425–459
|doi = 10.1146/annurev.an.22.100193.002233
|ref = harv
|oclc = 1783647
}}
* {{cite book | chapter=Final words: research themes in the history and typology of western Austronesian languages
| last=Ross | first=John
| editor1-last=Wouk|editor1-first=Fay|editor2-first=Malcolm|editor2-last=Ross|year=2002
| title=The history and typology of Western Austronesian voice systems | pages=451–474
| place=Canberra | publisher=Pacific Linguistics
| ref=harv
}}
* {{cite conference
| title = Sino-Tibeto-Austronesian: An updated and improved argument
| last = Sagart
| first = Laurent
| date = 8–11 January 2002
| url = http://halshs.ccsd.cnrs.fr/docs/00/08/50/59/PDF/canberra.pdf
| format = PDF
| accessdate =
| conference = Ninth International Conference on Austronesian Linguistics (ICAL9)
| place = Canberra, Australia
| ref = harv
}}
* {{cite journal | title = The higher phylogeny of Austronesian and the position of Tai–Kadai
| last = Sagart | first = Laurent
| year = 2004
| journal = Oceanic Linguistics | volume=43 | pages = 411–440
| ref = harv | doi=10.1353/ol.2005.0012
}}
* {{cite book
| contribution = Sino-Tibeto-Austronesian: An updated and improved argument
| last = Sagart
| first = Laurent
| year = 2005
| editor-first = Roger
| editor-last = Blench
| editor2-first = Alicia
| editor2-last = Sanchez-Mazas
| title = The Peopling of East Asia: Putting Together Archaeology, Linguistics and Genetics
| url = https://archive.org/details/peoplingofeastas0000unse
| pages = [https://archive.org/details/peoplingofeastas0000unse/page/n192 161]–176
| publisher = Routledge Curzon
| place = London
| ref = harv
}}
* {{cite book
| contribution = Time perspective in aboriginal American culture: a study in method
| last = Sapir
| first = Edward
| year = 1968
| title = Selected writings of Edward Sapir in language, culture and personality
| url = https://archive.org/details/selectedwritings0000unse_t1d1
| pages = [https://archive.org/details/selectedwritings0000unse_t1d1/page/389 389]–467
| editor-first = D.G.
| editor-last = Mandelbaum
| place = Berkeley
| publisher = University of California Press
| ref = harv
}}
* {{cite journal | title=A ramble through southern Formosa
| last1=Taylor | first=G.
| year=1888
| journal=The China Review | volume=16 | pages=137–161
| ref=harv
}}
* {{cite journal | title=Introduction: 'Austronesia' and the great Austronesian migration
| last=Terrell | first=John Edward
| journal=World Archaeology |date=December 2004 | volume=36 | pages=586–590
| ref=harv | issue =4 | doi=10.1080/0043824042000303764
}}
* {{Cite journal | title=From Ancient Cham to Modern Dialects. Two Thousand Years of Language Contact and Change. Oceanic Linguistics Special Publications No. 28
| last1=Thurgood | first=Graham
| publisher=University of Hawai'i Press| place=Honolulu
| year=1999 | ref=harv
}}
* {{cite journal | title = Traces of archaic mitochondrial lineages persist in Austronesian-speaking Formosan populations | year = 2005 | url = http://biology.plosjournals.org/perlserv?request=get-pdf&file=10.1371_journal.pbio.0030247-p-S.pdf | format = PDF | accessdate = | journal = PLoS Biol | volume = 3 | page = e247 | ref = {{harvid|Trejaut et al.|2005}} | author2 = Kivisild T | author3 = Loo JH | author4 = Lee CL | author5 = He CL | author = Trejaut JA | issue = 8 | doi = 10.1371/journal.pbio.0030247 | pmid = 15984912 | pmc = 1166350 }}
* Wouk, Fay and [[Malcolm Ross (linguist)|Malcolm Ross]], eds. (2002), ''The history and typology of western Austronesian voice systems.'' Pacific Linguistics. Canberra: Australian National University.
{{refend}}
== Mga kawing panlabas ==
* [http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=89851 Ethnologue report for Austronesian.]
* [http://language.psy.auckland.ac.nz/austronesian/ Basic vocabulary database for over 450 Austronesian Languages.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170503020518/http://language.psy.auckland.ac.nz/austronesian/ |date=2017-05-03 }}
* [http://www.sil.org/pacific/png Summer Institute of Linguistics site showing languages (Austronesian and Papuan) of Papua New Guinea.]
* [http://www-personal.umich.edu/~rustyb/112/austronesian.htm Austronesian Language Resources] (''defunct?'' ''moved?'') ([http://web.archive.org/web/20041122214717/http://www-personal.umich.edu/~rustyb/112/austronesian.htm @ ''archive.org''])
* [http://coconutstudio.com/Austro%20Nos%20Mar2008%2011-3.xls Spreadsheet of 1600+ Austronesian and Papuan number names and systems - ongoing study to determine their relationships and distribution]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.nvtc.gov/lotw/months/june/austronesianLanguageFamily.html Languages of the World: The Austronesian (Malayo-Polynesian) Language Family] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090117213110/http://www.nvtc.gov/lotw/months/june/austronesianLanguageFamily.html |date=2009-01-17 }}
[[Kategorya:Pamilya ng mga wikang Awstronesyo| ]]
8vnyo7qsgdlx44sa7vorxwf0qq0qhmr
2221626
2221625
2026-08-25T01:57:11Z
GinawaSaHapon
102500
Kinansela ang pagbabagong 2221625 ni [[Special:Contributions/~2026-46305-40|~2026-46305-40]] ([[User talk:~2026-46305-40|Usapan]])
2221626
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language family
|name=Austronesian
|region=[[Maritimong Timog-Silangang Asya]], [[Oceania|Oseanya]], [[Madagaskar]], [[Taiwan]], [[Sri Lanka]], [[Andaman Islands|Lanka archipelago]]
|familycolor=Austronesian
|family=Isa sa mga pangunahing pamilya ng mga wika ng mundo
|protoname=[[Proto-Austronesian language|Proto-Awstronesyo]]
|child1 = [[Rukai language|Rukai]] ([[Formosan languages|Pormosyano]])
|child2 = [[Tsou language|Tsou]] ([[Formosan languages|Pormosyano]])
|child3 = [[Puyuma language|Puyuma]] ([[Formosan languages|Pormosyano]])
|child4 = Nuclear Austronesian<br /> Iba pang [[Formosan languages|mga wikang Pormosyano]] <br /> (higit pang mga pangunahing sanga)<br /> [[Malayo-Polynesian languages|Malayopolinesyo]]
|iso2=map
|iso5=map
|glotto=aust1307
|glottorefname=Austronesian
|map=Austroneske jazyky.jpg
|mapcaption=Distribusyon ng mga wikang Awstronesyo
}}
Ang mga '''wikang Austronesyo'''<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Journal_of_Northern_Luzon/VY27AAAAIAAJ |title=Journal of Northern Luzon |date=1977 |publisher=Saint Mary's College |pages=56, 77 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Masaklaw_na_Filipino/5LwaRWiFNM8C |title=Masaklaw na Filipino |date=1990 |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-0527-6 |pages=4 |language=tl}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Kasaysayan_at_pag_unlad_ng_Wikang_Pamban/5k10vA7aBcAC |title=Kasaysayan at pag-unlad ng Wikang Pambansa ng Pilipinas |date=2008 |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-3321-7 |pages=2 |language=tl}}</ref> ([[Wikang Espanyol]]: ''len·guas aus·tro·ne·sias''; [[Ingles]]: ''Austronesian languages'') ay isang [[pamilyang wika]] na malayang nakakalat sa mga kapuluan ng [[Timog-Silangang Asya]] at ng [[Pasipiko]], na may ibang kasapi ginagamit sa mismong kontinente ng [[Asya]]. Katulad siya ng mga mag-anak na wikang [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeo]], [[Mga wikang Apro-Asyatiko|Apro-Asyatiko]], at [[Mga wikang Uraliko|Uraliko]] bilang isa sa mga tanging establisadong mga sinaunang pamilyang wika. Ang pangalang '''Austronesyo''' ay nagmula sa [[Wikang Latin|Lating]] ''auster'' (hangin mula sa timog), at ng [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''nêsos'' (pulo). Ang naturang pamilya ay pinangalanan bilang sa pangmadlang ng mga wikang Awstronesyo na ginagamit sa mga kapuluan: ngunit may mga wika tulad ng [[Wikang Malay|Malay]] at mga [[Wikang Tsamiko]], na katutubo sa mismong kontinente ng Asya. Karamihan sa mga wikang Awstronesyo ay kaunting katutubong tagapagsalita, ngunit ang mga [[Tala ng mga wikang Awstronesyo|pangunahing wikang Awstronesyo]] ay ginagamit ng milyun-milyong katao. Si [[Otto Dempwolff]], isang Alemang iskolar, ay ang unang tagapagsaliksik na malayong nassaliksik ang Awstronesyo ayon sa tradisyonal na [[paraang paghahambing]].
Iba't ibang pinagmumulan ng mga wika ang naiiba, ngunit ang Austronesyo at Niger-Congo ay ang dalawang pinakamalaking pamilya ng wika sa mundo sa bilang ng mga wika na naglalaman ng mga ito, bawat isa ay may halos isang-ikalima sa kabuuang wika na binibilang sa mundo. Ang heograpikong pagkakalat ng mga lupain ng mga wika ay isa sa mga pinakamalawak, na nagsisimula sa [[Madagaskar]] hanggang sa [[Pulo ng Paskuwa]]. Ang mga wikang [[Wikang Hawayano|Hawayano]], [[Wikang Rapanui|Rapanui]] at [[Wikang Malgatse|Malgatse]] (ginagamit sa [[Madagaskar]] ay ang mga hangganang heograpiko ng pamilyang Awstronesyo.
Ang pamilyang Awstronesyo ay may maraming pangunahing sanga, maliban sa isa na matatagpuan lamang sa [[Taywan]]. Ang [[mga wikang Pormosyano]] ng Taiwan ay ipinangkat bilang kasingdami ng siyam na unang subgrupo ng Awstronesyo. Ang lahat ng wikang Awstronesyo na ginagamit sa labas ng Taiwan (kasama ang [[Wikang Yami]]) ay nabibilang sa sangang [[Mga wikang Malayo-Polinesyo|Malayo-Polinesyo]], na minsan ding tinatawag na ''Extrapormosyano''.
Marami sa mga wikang Awstronesyo ang nagungulang ng mahabang kasaysayan ng nakasulat na atestasyon (patotoo ng pag-iral). Ang pinakalumang inskripsyon sa [[wikang Tsam]], ang [[Inskripsyong Dong Yen Chau|Inskripsyong Đông Yên Châu]], na tinatayang naisagawa noong ika-6 na siglo sa pinakahuli nito, ay ang unang patotoo rin ng isang wikang Awstronesyo.
==Kabalangkasan==
[[Talaksan:Malayo-Polynesian.svg|300px|thumb|right|Mga bansang Malayo-Polinesyo]]
[[Talaksan:Oceanic languages.svg|300px|thumb|right|Mga bansang Oseaniko]]
Sadyang mahirap ang pagbigay ng tuntuning panlahat ng tungkol sa wika na ganap na diberso katulad ng Awstronesyo. Sa pangakalahatan, mahahati ang Awstronesyo sa tatlong pangkat ng mga wika: Pilipino (''Philippine type''), Indonesyo at Post-Indonesyo.
:* Nabibilang sa unang pangkat, bukod sa mga wika ng [[Pilipinas]], ang mga wikang Awstronesyo ng Taiwan, Sabah, hilagang Sulawesi at Madagaskar. Pangunahing mayroong katangian ang mga iyon ng pagpapanatili ng orihinal na sistemang ''[[Awstronesyong pagkakahanay|Philippine-type voice alternations]]'' kung saan karaniwang binibigyang-tiyak ng mga tatlo o apat na tinig kung aling semantiko ang binibigyang-papel ang "paksa" na binibigyang-pahayag (maaaring bigyang-pahayag ang tagagawa, ang binibigyang-gawa, ang kinaroroonan at ang benepisyaryo, o iba pang mga pangkalagayang ganap katulad ng mga instrumento o kaugnay).Bukod dito, ang pagpili ng boses ay naiimpluwensyahan ng pagiging tiyak ng mga kalahok. Ang utos ng salita ay may matinding pagkahilig na maging paunang salita.
:* Sa kabaligtaran, ang mas makabagong mga lengguwahe ng Indonesian na uri, na partikular na kinakatawan sa Malaysia at kanlurang Indonesya, ay binawasan ang sistema ng boses sa pagkakaiba sa pagitan ng dalawa lamang na boses (voice actor at "undergoer" na boses), ngunit ang mga ito ay suplementado ng [ [pang-aplikadong boses | applicative]] mga morpolohiya na aparato (orihinal na dalawa: mas direktang * '' - i '' at mas pahilig * '' - isang / - [a] kən ''), na nagsisilbi upang baguhin ang semantiko na papel ng "undergoer". Ang mga ito ay din nailalarawan sa pamamagitan ng pagkakaroon ng mga nahahalina clitic pronouns. Hindi tulad ng uri ng Pilipinas, karamihan sa mga wikang ito ay may posibilidad na maging verb-second word-order. Ang ilang mga wika, tulad ng [[Wikang Batak]], [[Lumang Habanes]], [[Wikang Balines| Balinese]], [[Wikang Sasak| Sasak]] at ilang mga wika ng Sulawesi ay mukhang kumakatawan sa isang intermediate na yugto sa pagitan ang dalawang uri na ito.<ref>Adelaar, K. Alexander and Nikolaus Limmelmann. 2005. The Austronesian Languages of Asia and Madagascar. P.6-7</ref><ref>Croft, William. 2012 Verbs: Aspect and Causal Structure. P.261
</ref>
* Sa wakas, sa ilang mga wika, kung saan tinatawag ni Ross ang "post-Indonesian", ang orihinal na sistema ng boses ay ganap na nasira at ang mga affixes ng voice-mark ay hindi na panatilihin ang kanilang mga function.
Nagagamit din sa mga wikang Awstronesyo ang tinatawag na "reduplikasyon" (pag-uulit ng lahat o bahagi ng isang salita, katulad ng ''wiki-wiki'' o ''[[Agar|agar-agar]]'', o dahan-dahan), at, katulad ng karamihan sa mga wika ng [[Silangang Asya|Silangan]] at [[Timog-silangang Asya]], karamihan ay mayroong mahigpit na mataas na [[ponotaktiko]], na kalimitang mayroong munting bilang ng mga [[ponema]] at nakakaraming mga pantig na katinig-patinig. Matatag o estable naman ang ilan sa mga kognado.
==Leksiko==
Naitatag ang pamilya ng wikang Awstronesyo ng mga pamamaraang paghahambing na linggwistiko batay sa mga kognado, pangkat ng mga salitang magkakawangis sa tunog at kahulugan na nagpapahiwatig na nagmula ang mga iyon mula sa parehong salitang ansestral sa [[Wikang Proto-Awstronesyo|Proto-Awstronesyo]] ayon sa pagkalahatang alituntunin. Ang salita para sa ''mata'' sa mga wikang Awstronesyo ay '''mata''' rin (karamihan sa mga wikang Awstronesyo sa bandang hilaga, mga [[Mga wikang Pormosyano|wikang Pormosyano]] katulad ng [[Wikang Bunan|Bunun]] at [[Wikang Amis|Amis]] at papunta na sa katimugan na [[Wikang Maori|Maori]]). Mahirap din namang isagawa ang rekonstruksyon (pagmuling-tatag) ng ibang mga salita. Estable rin ang salita para sa ''dalawa'', na siyang nalitaw sa halos kabuuan ng pamilyang Awstronesyo, ngunit ang ilan sa mga anyo (hal. [[Wikang Bunun|Bunun]] '''rusya''', '''lusha'''; [[Wikang Amis|Amis]] '''tusa'''; [[Wikang Māori|Maori]] '''tahi''', '''rua''') ay nangangailangan ng kadalubhasaang pang-aghamwika upang mabigyang-kilanlan.
==Klasipikasyon==
Masikot at mahirap unawain ang panloobang kaanyuan ng mga wikang Awstronesyo. Binubuo ang pamilyang ito ng pare-pareho at magkakalapit na magkakaugnay na mga wika na may mga malalaking bilang ng tinatawag na ''[[diyalektong kontinyuwum]]'', na nagpapahirap sa hangganan ng mga pagitan ng mga sanga ng pamilya. Ganoon pa man, malinaw na ang pinakamalaking dibersidad na pang-akan (henealohiko) ay makikita sa [[mga wikang Pormosyano]] ng Taiwan, at ang pinakamunting dibersidad naman sa mga kapuluan sa Pasipiko, na nagbibigay-batid ng pagkaka-kalat ng pamilya na mula sa Tsina o Taiwan.
==Pagkakahambing==
Nasa bandang ibaba ang tsart ng komparasyon ng mga wika Awstronesyo.
{|class="wikitable"
|-
! style="background:#efefef;" | [[Wikang Tagalog|Tagalog]] ([[Wikang Pilipino|Pilipino]])
! style="background:#efefef;" | isa
! style="background:#efefef;" | dalawa
! style="background:#efefef;" | tatlo
! style="background:#efefef;" | apat
! style="background:#efefef;" | tao
! style="background:#efefef;" | bahay
! style="background:#efefef;" | aso
! style="background:#efefef;" | daan
! style="background:#efefef;" | araw
! style="background:#efefef;" | bago
! style="background:#efefef;" | tayo (kata)
! style="background:#efefef;" | ano
! style="background:#efefef;" | apoy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Tetum|Tetum]]'''
|ida
|rua
|tolu
|haat
|ema
|uma
|asu
|dalan
|loron
|foun
|ita
|saida
|ahi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Amis|Amis]]'''
|cecay
|tosa
|tolo
|sepat
|tamdaw
|luma
|wacu
|lalan
|cidal
|faroh
|kita
|uman
|namal
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Puyuma|Puyuma]]'''
|sa
|dua
|telu
|pat
|taw
|rumah
|soan
|dalan
|wari
|vekar
|mi
|amanai
|apue,<br />asi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Bikol Rinconada|Rinconada Bikol]]'''
|əsad
|darwā
|tolō
|əpat
|tawō
|baləy
|ayam
|raran
|aldəw
|bāgo
|kitā
|onō
|kalayō
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Cebuano|Cebuano]]'''
|usa,<br />isa
|duha
|tulo
|upat
|tawo
|balay
|iro
|dalan
|adlaw
|bag-o
|kita
|unsa
|kalayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Waray|Waray]]'''
|usa
|duha
|tulo
|upat
|tawo
|balay
|ayam,<br />ido
|dalan
|adlaw
|bag-o
|kita
|anu
|kalayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]]'''
|isa
|duha
|tatlo
|apat
|tawo
|balay
|ido
|dalan
|adlaw
|bag-o
|kita
|ano
|kalayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Aklanon|Aklanon]]'''
|isaea,<br />sambilog
|daywa
|tatlo
|ap-at
|tawo
|baeay
|ayam
|dayan
|adlaw
|bag-o
|kita
|ano
|kaeayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Kinaray-a|Kinaray-a]]'''
|sara
|darwa
|tatlo
|apat
|tawo
|balay
|ayam
|aragyan
|adlaw
|bag-o
|kita
|ano
|kalayo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Tausug|Tausug]]'''
|hambuuk
|duwa
|tu
|upat
|tau
|bay
|iru'
|dan
|adlaw
|ba-gu
|kitaniyu
|unu
|kayu
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Maranao|Maranao]]'''
|isa
|dowa
|t'lo
|phat
|taw
|walay
|aso
|lalan
|gawi'e
|bago
|tano
|tonaa
|apoy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Kapampangan|Kapampangan]]'''
|metung
|adwa
|atlu
|apat
|tau
|bale
|asu
|dalan
|aldo
|bayu
|ikatamu
|nanu
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Pangasinan|Pangasinense]]'''
|sakey
|dua,<br />duara
|talo,<br />talora
|apat,<br />apatira
|too
|abong
|aso
|dalan
|ageo
|balo
|sikatayo
|anto
|pool
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Ilokano|Ilokano]]'''
|maysa
|dua
|tallo
|uppat
|tao
|balay
|aso
|dalan
|aldaw
|baro
|datayo
|ania
|apoy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Ivatan|Ivatan]]'''
|asa
|dadowa
|tatdo
|apat
|tao
|vahay
|chito
|rarahan
|araw
|va-yo
|yaten
|ango
|apoy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Ibanag|Ibanag]]'''
|tadday
|dua
|tallu
|appa'
|tolay
|balay
|kitu
|dalan
|aggaw
|bagu
|sittam
|anni
|afi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Yogad|Yogad]]'''
|tata
|addu
|tallu
|appat
|tolay
|binalay
|atu
|daddaman
|agaw
|bagu
|sikitam
|gani
|afuy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Gaddang|Gaddang]]'''
|antet
|addwa
|tallo
|appat
|tolay
|balay
|atu
|dallan
|aw
|bawu
|ikkanetam
|sanenay
|afuy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Tboli|Tboli]]'''
|sotu
|lewu
|tlu
|fat
|tau
|gunu
|ohu
|lan
|kdaw
|lomi
|tekuy
|tedu
|ofih
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Malay|Malay]]'''
|satu
|dua
|tiga<ref>In Kedukan Bukit inscription appears the numeral Tlu ratus as Three hundred, Tlu as Three, in http://www.wordsense.eu/telu/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160401172144/http://www.wordsense.eu/telu/ |date=2016-04-01 }} the word Telu is referred as Three in Malay and Indonesian Language although the use of Telu is very rare.</ref>
|empat
|orang
|rumah,<br />balai
|anjing
|jalan
|hari
|baru
|kita
|apa,<br />anu
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Lumang Habanes|Lumang Habanes]]'''
|esa,<br />tunggal
|rwa,<br />kalih
|tĕlu,<br />tiga
|pat,<br />sakawan<ref>s.v. kawan, ''Old Javanese-English Dictionary'', P.J. Zoetmulder and Stuart Robson, 1982</ref>
|wwang
|umah
|asu
|dalan
|dina
|hañar, añar<ref>s.v. hañar, ''Old Javanese-English Dictionary'', P.J. Zoetmulder and Stuart Robson, 1982</ref>
|kami<ref>s.v. kami, this could mean both first person singular and plural, ''Old Javanese-English Dictionary'', P.J. Zoetmulder and Stuart Robson, 1982</ref>
|apa,<br />aparan
|apuy,<br />agni
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Habanes|Habanes]]'''
|siji,<br />setunggal
|loro,<br />kalih
|tĕlu,<br />tiga<ref name="ReferenceA">''Javanese English Dictionary'', Stuart Robson and Singgih Wibisono, 2002</ref>
|papat,<br />sekawan
|uwong,<br />tiyang,<br />priyantun<ref name="ReferenceA"/>
|omah,<br />griya,<br />dalem<ref name="ReferenceA"/>
|asu,<br />sĕgawon
|dalan,<br />gili<ref name="ReferenceA"/>
|dina,<br />dinten<ref name="ReferenceA"/>
|anyar,<br />énggal<ref name="ReferenceA"/>
|awaké dhéwé,<br />kula panjenengan<ref name="ReferenceA"/>
|apa,<br />punapa<ref name="ReferenceA"/>
|gĕni,<br />latu,<br />brama<ref name="ReferenceA"/>
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Sundanes|Sundanes]]'''
|hiji
|dua
|tilu
|opat
|urang
|imah
|anjing
|jalan
|poe
|anyar,<br />enggal
|arurang
|naon
|seuneu
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Acehnes|Acehnes]]'''
|sa
|duwa
|lhèë
|peuët
|ureuëng
|rumoh,<br />balèë
|asèë
|ret
|uroë
|barô
|(geu)tanyoë
|peuë
|apuy
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Minangkabau|Minangkabau]]'''
|ciek
|duo
|tigo
|ampek
|urang
|rumah
|anjiang
|labuah,<br />jalan
|hari
|baru
|awak
|apo
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Lampung|Lampung]]'''
|sai
|khua
|telu
|pak
|jelema
|lamban
|kaci
|ranlaya
|khani
|baru
|kham
|api
|apui
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Bugines language|Bugines]]'''
|sedi
|dua
|tellu
|eppa
|tau
|bola
|asu
|lalen
|esso
|baru
|idi
|aga
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Temuano|Temuano]]'''
|satuk
|duak
|tigak
|empat
|uwang,<br />eang
|gumah,<br />umah
|anying,<br />koyok
|jalan
|aik,<br />haik
|bahauk
|kitak
|apak
|apik
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Toba Batak language|Bataknese]]'''
|sada
|dua
|tolu
|opat
|halak
|jabu
|biang
|dalan
|ari
|baru
|hita
|aha
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Kelantan-Pattani Malay|Kelantan-Pattani]]'''
|so
|duwo
|tigo
|pak
|oghe
|ghumoh,<br />dumoh
|anjing
|jale
|aghi
|baghu
|kito
|gapo
|api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Chamorro|Chamorro]]'''
|håcha,<br />maisa
|hugua
|tulu
|fatfat
|taotao
|guma
|ga'lågu<ref>From [[Wikang Espanyol|Espanyol]] "[[:es:Galgo|galgo]]"</ref>
|chålan
|ha'åni
|nuebu<ref>From [[Wikang Espanyol|Espanyol]] "[[:es:Nuevo|nuevo]]"</ref>
|hita
|håfa
|guafi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Motu|Motu]]'''
|ta,<br />tamona
|rua
|toi
|hani
|tau
|ruma
|sisia
|dala
|dina
|matamata
|ita,<br />ai
|dahaka
|lahi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Maori|Maori]]'''
|tahi
|rua
|toru
|wha
|tangata
|whare
|kuri
|ara
|ra
|hou
|taua
|aha
|ahi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Tubaluano|Tubaluano]]'''
|tasi
|lua
|tolu
|fá
|toko
|fale
|kuli
|ala,<br />tuu
|aso
|fou
|tāua
|a
|afi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Hawayano|Hawayano]]'''
|kahi
|lua
|kolu
|hā
|kanaka
|hale
|'īlio
|ala
|ao
|hou
|kākou
|aha
|ahi
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Banjar|Banjar]]'''
| asa
| duwa
| talu
| ampat
| urang
| rūmah
| hadupan
| heko
| hǎri
| hanyar
| kami
| apa
| api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Malgatse|Malgatse]]'''
|isa
|roa
|telo
|efatra
|olona
|trano
|alika
|lalana
|andro
|vaovao
|isika
|inona
|afo
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Gitnang Dusun|Dusun]]'''
| iso
| duo
| tolu
| apat
| tulun
| walai,<br />lamin
| tasu
| ralan
| tadau
| wagu
| tokou
| onu/nu
| tapui
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Kadazan|Kadazan]]'''
| iso
| duvo
| tohu
| apat
| tuhun
| hamin
| tasu
| lahan
| tadau
| vagu
| tokou
| onu,<br />nunu
| tapui
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Rungus|Rungus]]'''
| iso
| duvo
| tolu,<br />tolzu
| apat
| tulun,<br />tulzun
| valai,<br />valzai
| tasu
| dalan
| tadau
| vagu
| tokou
| nunu
| tapui,<br />apui
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Tambanuo|Sungai/Tambanuo]]'''
| ido
| duo
| tolu
| opat
| lobuw
| waloi
| asu
| ralan
| runat
| wagu
| toko
| onu
| apui
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Iban|Iban]]'''
| satu, sa,<br />siti, sigi
| dua
| tiga
| empat
| orang,<br />urang
| rumah
| ukui,<br />uduk
| jalai
| hari
| baru
| kitai
| nama
| api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Sarawak Malay]]'''
| satu,<br />sigek
| dua
| tiga
| empat
| orang
| rumah
| asuk
| jalan
| ari
| baru
| kita
| apa
| api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Terengganu Malay|Terengganu]]
| se
| duwe
| tige
| pak
| oghang
| ghumoh,<br />dumoh
| anjing
| jalang
| aghi
| baghu
| kite
| mende, ape,<br />gape, nape
| api
|-
! style="background:#efefef;" | '''[[Wikang Kanayatn Language|Kanayatn]]'''
| sa
| dua
| talu
| ampat
| urakng
| rumah
| asu'
| jalatn
| ari
| baru
| kami',<br />diri'
| ahe
| api
|-
|}
==Tingnan din==
*[[Mga taong Austronesyo]]
==Sanggunian==
{{refbegin}}
* {{cite journal
| title = The Austronesian Dispersal and the Origin of Languages
| url = https://archive.org/details/sim_scientific-american_1991-07_265_1/page/88
| last = Bellwood
| first = Peter
| date = July 1991
| journal = Scientific American
| volume = 265
| pages = 88–93
| doi = 10.1038/scientificamerican0791-88
| ref = harv
| issue = 1
}}
* {{cite book
| title = Prehistory of the Indo-Malaysian archipelago
| url = https://archive.org/details/prehistoryofindo0000bell
| last = Bellwood
| first = Peter
| year = 1997
| publisher = University of Hawai'i Press
| place = Honolulu
| ref = harv
}}
* {{cite journal | title = Taiwan and the Prehistory of the Austronesians-speaking Peoples
| last = Bellwood | first=Peter
| year = 1998
| journal = Review of Archaeology | volume = 18 | pages = 39–48
| ref=harv
}}
* {{cite book | title = The Austronesians: Historical and comparative perspectives
| last = Bellwood | first=Peter| last2 = Fox | first2 = James | last3 = Tryon | first3 = Darrell
| publisher=Department of Anthropology, Australian National University
| year=1995
| isbn=0-7315-2132-3
| ref=harv
}}
* {{cite journal
|title = Human Migrations in Continental East Asia and Taiwan: Genetic, Linguistic, and Archaeological Evidence
|url = https://archive.org/details/sim_current-anthropology_2005-06_46_3/page/480
|author = Bellwood, Peter & Alicia Sanchez-Mazas
|journal = Current Anthropology
|date = June 2005
|volume = 46
|pages = 480–484
|ref = harv
|issue = 3
|doi = 10.1086/430018
}}
* {{cite conference
|title = Stratification in the peopling of China: how far does the linguistic evidence match genetics and archaeology?
|last = Blench
|first = Roger
|year = 2004
|url = http://www.rogerblench.info/Language/China/Geneva%20paper%202004%20submit.pdf
|format = PDF
|accessdate =
|conference = Human migrations in continental East Asia and Taiwan: genetic, linguistic and archaeological evidence
|place = Geneva
|date = June 10–13, 2004
|ref = harv
|archive-date = 2019-12-27
|archive-url = https://web.archive.org/web/20191227212426/http://www.rogerblench.info/Language/China/Geneva%20paper%202004%20submit.pdf
|url-status = dead
}}
* {{cite journal
|title = A Long Lost Sister of Proto-Austronesian? Proto-Ongan, Mother of Jarawa and Onge of the Andaman Islands
|last = Blevins
|first = Juliette
|year = 2007
|journal = Oceanic Linguistics
|volume = 46
|issue = 1
|pages = 154–198
|url = http://email.eva.mpg.de/~blevins/pdf/webpub2007a.pdf
|doi = 10.1353/ol.2007.0015
|ref = harv
|access-date = 2015-12-08
|archive-date = 2011-01-11
|archive-url = https://web.archive.org/web/20110111172242/http://email.eva.mpg.de/~blevins/pdf/webpub2007a.pdf
|url-status = dead
}}
* {{cite journal | title=Austronesian Dispersal
| author=Blundell, David
| journal=Newsletter of Chinese Ethnology | year= | volume=35 | pages=1–26
| ref=harv
}}
* {{cite journal | title = The Austronesian Homeland: A Linguistic Perspective
| last = Blust | first = Robert
| journal=Asian Perspectives | year=1985 | volume=26 | pages=46–67
| ref=harv
}}
* {{cite book | chapter = Subgrouping, circularity and extinction: some issues in Austronesian comparative | last=Blust|first=Robert | year = 1999 | editor1-first=E.|editor1-last=Zeitoun |editor2-first=P.J.K |editor2-last=Li | title=Selected papers from the Eighth International Conference on Austronesian Linguistics | pages=31–94 | publisher=Academia Sinica | place=Taipei | ref=harv }}
* {{cite book | contribution=Languages of the world
| last = Comrie | first=Bernard
| year = 2001
| title = The Handbook of LinguisticsLanguages of the world | pages = 19–42
| editor1-first = Mark | editor1-last = Aronoff | editor2-first = Janie |editor2-last = Rees-Miller,
| publisher = Blackwell | place = Oxford
| ref = harv
}}
* {{cite journal
|title = Taiwan's gift to the world
|last = Diamond
|first = Jared M
|authorlink = Jared Diamond
|year = 2000
|url = http://faculty.washington.edu/plape/pacificarchwin06/readings/Diamond%20nature%202000.pdf
|format = PDF
|journal = Nature
|volume = 403
|pages = 709–10
|ref = harv
|doi = 10.1038/35001685
|pmid = 10693781
|issue = 6771
|access-date = 2015-12-08
|archive-date = 2006-09-16
|archive-url = https://web.archive.org/web/20060916193454/http://faculty.washington.edu/plape/pacificarchwin06/readings/Diamond%20nature%202000.pdf
|url-status = dead
}}
* {{cite journal | title=A Lexicostatistical classification of the Austronesian languages
| last=Dyen | first=Isidore | author-link=Isidore Dyen
| year=1965
| journal=International Journal of American Linguistics | issue=Memoir 19
| ref=harv
}}
* {{cite conference | title = Current Developments in Comparative Austronesian Studies | last = Fox | first = James J. | url = http://dspace.anu.edu.au/bitstream/1885/43158/1/Comparative_Austronesian_Studies.pdf | format = PDF | conference = Symposium Austronesia Pascasarjana Linguististik dan Kajian Budaya | place = Universitas Udayana, Bali | date = 19–20 August 2004 | ref = harv | access-date = 8 Disyembre 2015 | archive-date = 12 Oktubre 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061012145718/http://dspace.anu.edu.au/bitstream/1885/43158/1/Comparative_Austronesian_Studies.pdf | url-status = dead }}
* {{cite web
| title=Reading the Full Picture
| author=Fuller, Peter
| publisher=Canberra, Australia: Research School of Pacific and Asian Studies
| year=2002
| work=Asia Pacific Research
| url=http://rspas.anu.edu.au/qb/articleFile.php?searchterm=3-4-3
| accessdate=July 28, 2005
| archive-date=Septiyembre 27, 2011
| archive-url=https://web.archive.org/web/20110927085103/http://rspas.anu.edu.au/qb/articleFile.php?searchterm=3-4-3
| url-status=dead
}}
* {{cite journal | title = The Austronesian Basic Vocabulary Database: From Bioinformatics to Lexomics | last1 = Greenhill | first = S.J. | last2 = Blust | first2 = R. | last3 = Gray | first3 = R.D | year = 2008 | url = http://language.psy.auckland.ac.nz/publications/index.php?pub=Greenhill_et_al2008 | journal = Evolutionary Bioinformatics | volume = 4 | pages = 271–283 | ref = harv | access-date = 2015-12-08 | archive-date = 2017-04-21 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170421162644/http://language.psy.auckland.ac.nz/publications/index.php?pub=Greenhill_et_al2008 | url-status = dead }}.
* {{cite web
| title=Homepage of linguist Dr. Lawrence Reid
| url=http://www2.hawaii.edu/~reid/
| accessdate=July 28, 2005
| ref=harv
}}
* {{cite journal | title = Origins of the East Formosans:Basay, Kavalan, Amis, and Siraya
| year = 2004
| last1 = Li | first = Paul Jen-kuei
| journal=Language and Linguistics | volume=5 | pages=363–376
| ref=harv | issue=2
}}
* {{cite conference | title=The Internal Relationships of Formosan Languages | last=Li | first=Paul Jen-kuei | url=http://www.sil.org/asia/philippines/ical/papers/Li-internal%20relationships%20formosan | format=PDF | accessdate= | conference=Tenth International Conference on Austronesian Linguistics (ICAL) | date=17–20 January 2006 | place=Puerto Princesa City, Palawan, Philippines | ref=harv }}
* {{cite book | title = The Oceanic languages
| place = Richmond, Surrey | publisher = Curzon Press
| year = 2002
| author = [[John Lynch (linguist)|Lynch, John]], [[Malcolm Ross (linguist)|Malcolm Ross]] and [[Terry Crowley (linguist)|Terry Crowley]]
}}
* {{cite journal | title=Genetic evidence for the proto-Austronesian homeland in Asia: mtDNA and nuclear DNA variation in Taiwanese aboriginal tribes
| url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-human-genetics_1998-12_63_6/page/1807
| year = 1998
| accessdate=
| journal = American Journal of Human Genetics | volume=63 | pages=1807–23
| ref = {{harvid|Melton et al.|1998}} | pmc=1377653 | pmid=9837834
| author=Melton T., Clifford S., Martinson J., Batzer M., & Stoneking M. | doi=10.1086/302131 | issue=6
}}
* {{cite book | contribution = Kra–Dai and Austronesian: Notes on phonological correspondences and vocabulary distribution
| last = Ostapirat | first = Weera
| year = 2005
| editors = Laurent Sagart, Roger Blench & Alicia Sanchez-Mazas
| title = The Peopling of East Asia: Putting Together Archaeology, Linguistics and Genetics | pages = 107–131
| place = London | publisher = Routledge Curzon
| ref = harv
}}
* {{cite conference | title= Austronesian: What linguists know and what they believe they know
| last=Peiros| first=Ilia
| year = 2004
| conference = the workshop on Human migrations in continental East Asia and Taiwan
| place= Geneva | date = June 10–13, 2004
| ref=harv
}}
* {{cite book | chapter= Proto Austronesian verbal morphology: a reappraisal
| year= 2009
| last= Ross | first= Malcolm
| title= Austronesian Historical Linguistics and Culture History: A Festschrift for Robert Blust
| editor1-last= Adelaar | editor1-first= K. Alexander
| editor2-last= Pawley | editor2-first= Andrew
| location= Canberra
| publisher= Pacific Linguistics
| pp= 295–326
| ref= harv
}}
* {{cite journal
|title = Austronesian historical linguistics and culture history
|url = https://archive.org/details/sim_annual-review-of-anthropology_1993_22/page/425
|author = [[Malcolm Ross (linguist)|Ross, Malcolm]] & Andrew Pawley
|journal = Annual Review of Anthropology
|year = 1993
|volume = 22
|pages = 425–459
|doi = 10.1146/annurev.an.22.100193.002233
|ref = harv
|oclc = 1783647
}}
* {{cite book | chapter=Final words: research themes in the history and typology of western Austronesian languages
| last=Ross | first=John
| editor1-last=Wouk|editor1-first=Fay|editor2-first=Malcolm|editor2-last=Ross|year=2002
| title=The history and typology of Western Austronesian voice systems | pages=451–474
| place=Canberra | publisher=Pacific Linguistics
| ref=harv
}}
* {{cite conference
| title = Sino-Tibeto-Austronesian: An updated and improved argument
| last = Sagart
| first = Laurent
| date = 8–11 January 2002
| url = http://halshs.ccsd.cnrs.fr/docs/00/08/50/59/PDF/canberra.pdf
| format = PDF
| accessdate =
| conference = Ninth International Conference on Austronesian Linguistics (ICAL9)
| place = Canberra, Australia
| ref = harv
}}
* {{cite journal | title = The higher phylogeny of Austronesian and the position of Tai–Kadai
| last = Sagart | first = Laurent
| year = 2004
| journal = Oceanic Linguistics | volume=43 | pages = 411–440
| ref = harv | doi=10.1353/ol.2005.0012
}}
* {{cite book
| contribution = Sino-Tibeto-Austronesian: An updated and improved argument
| last = Sagart
| first = Laurent
| year = 2005
| editor-first = Roger
| editor-last = Blench
| editor2-first = Alicia
| editor2-last = Sanchez-Mazas
| title = The Peopling of East Asia: Putting Together Archaeology, Linguistics and Genetics
| url = https://archive.org/details/peoplingofeastas0000unse
| pages = [https://archive.org/details/peoplingofeastas0000unse/page/n192 161]–176
| publisher = Routledge Curzon
| place = London
| ref = harv
}}
* {{cite book
| contribution = Time perspective in aboriginal American culture: a study in method
| last = Sapir
| first = Edward
| year = 1968
| title = Selected writings of Edward Sapir in language, culture and personality
| url = https://archive.org/details/selectedwritings0000unse_t1d1
| pages = [https://archive.org/details/selectedwritings0000unse_t1d1/page/389 389]–467
| editor-first = D.G.
| editor-last = Mandelbaum
| place = Berkeley
| publisher = University of California Press
| ref = harv
}}
* {{cite journal | title=A ramble through southern Formosa
| last1=Taylor | first=G.
| year=1888
| journal=The China Review | volume=16 | pages=137–161
| ref=harv
}}
* {{cite journal | title=Introduction: 'Austronesia' and the great Austronesian migration
| last=Terrell | first=John Edward
| journal=World Archaeology |date=December 2004 | volume=36 | pages=586–590
| ref=harv | issue =4 | doi=10.1080/0043824042000303764
}}
* {{Cite journal | title=From Ancient Cham to Modern Dialects. Two Thousand Years of Language Contact and Change. Oceanic Linguistics Special Publications No. 28
| last1=Thurgood | first=Graham
| publisher=University of Hawai'i Press| place=Honolulu
| year=1999 | ref=harv
}}
* {{cite journal | title = Traces of archaic mitochondrial lineages persist in Austronesian-speaking Formosan populations | year = 2005 | url = http://biology.plosjournals.org/perlserv?request=get-pdf&file=10.1371_journal.pbio.0030247-p-S.pdf | format = PDF | accessdate = | journal = PLoS Biol | volume = 3 | page = e247 | ref = {{harvid|Trejaut et al.|2005}} | author2 = Kivisild T | author3 = Loo JH | author4 = Lee CL | author5 = He CL | author = Trejaut JA | issue = 8 | doi = 10.1371/journal.pbio.0030247 | pmid = 15984912 | pmc = 1166350 }}
* Wouk, Fay and [[Malcolm Ross (linguist)|Malcolm Ross]], eds. (2002), ''The history and typology of western Austronesian voice systems.'' Pacific Linguistics. Canberra: Australian National University.
{{refend}}
== Mga kawing panlabas ==
* [http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=89851 Ethnologue report for Austronesian.]
* [http://language.psy.auckland.ac.nz/austronesian/ Basic vocabulary database for over 450 Austronesian Languages.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170503020518/http://language.psy.auckland.ac.nz/austronesian/ |date=2017-05-03 }}
* [http://www.sil.org/pacific/png Summer Institute of Linguistics site showing languages (Austronesian and Papuan) of Papua New Guinea.]
* [http://www-personal.umich.edu/~rustyb/112/austronesian.htm Austronesian Language Resources] (''defunct?'' ''moved?'') ([http://web.archive.org/web/20041122214717/http://www-personal.umich.edu/~rustyb/112/austronesian.htm @ ''archive.org''])
* [http://coconutstudio.com/Austro%20Nos%20Mar2008%2011-3.xls Spreadsheet of 1600+ Austronesian and Papuan number names and systems - ongoing study to determine their relationships and distribution]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.nvtc.gov/lotw/months/june/austronesianLanguageFamily.html Languages of the World: The Austronesian (Malayo-Polynesian) Language Family] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090117213110/http://www.nvtc.gov/lotw/months/june/austronesianLanguageFamily.html |date=2009-01-17 }}
[[Kategorya:Pamilya ng mga wikang Awstronesyo| ]]
89ng3uj11wjtc694gfkloya23lc5hwy
Somaglia
0
140782
2221604
2111490
2026-08-24T13:19:44Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2221604
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Somaglia|official_name=Comune di Somaglia|native_name={{native name|lmo|Sumaia}}|image_skyline=Somaglia-Italy-Church-Ext.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=Simbahang parokya|image_shield=|shield_alt=|image_map=Map - IT - Lodi - Somaglia.png|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|9|N|9|38|E|type:city(3,384)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Lombardia]]|province=[[Lalawigan ng Lodi|Lodi]] (LO)|frazioni=San Martino Pizzolano|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=20.9|population_footnotes=|population_demonym=Somagliesi|elevation_footnotes=|elevation_m=57|saint=|day=|postal_code=26867|area_code=0377|website={{official website|http://www.comune.somaglia.lo.it/}}|footnotes=}}Ang '''Somaglia''' ([[Mga diyalektong Kanlurang Lombardo|Lodigiano]]: {{Lang|lmo|Sumaia}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Lodi]], rehiyon ng [[Lombardia]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} timog-silangan ng [[Milan]] at mga {{Convert|20|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Lodi, Lombardia|Lodi]].
[[Talaksan:Somaglia-Italy-Castle-Cavazzi.JPG|left|thumb|310x310px| ''Castello Cavazzi'']]
Noong Disyembre 31, 2004, mayroon itong populasyon na 3,384 at may lawak na {{Convert|20.9|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>
Ang munisipalidad ng Somaglia ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (subdibisyon) ng San Martino Pizzolano.
May hangganan ang Somaglia sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Casalpusterlengo]], [[Codogno]], [[Ospedaletto Lodigiano]], [[Senna Lodigiana]], [[Fombio]], [[Calendasco]], at [[Guardamiglio]].
== Simbolo ==
Ang eskudo de armas at ang watawat ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng utos ng Pangulo ng Republika ng Oktubre 20, 1953.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?2828|titolo=Somaglia|sito=Archivio Centrale dello Stato}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302072539/http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?2828 |date=2023-03-02 }}</ref>
== Ebolusyong demograpiko ==
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.8)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1861 text:1861
bar:1871 text:1871
bar:1881 text:1881
bar:1901 text:1901
bar:1911 text:1911
bar:1921 text:1921
bar:1931 text:1931
bar:1936 text:1936
bar:1951 text:1951
bar:1961 text:1961
bar:1971 text:1971
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
PlotData=
color:barra width:20 align:left
bar:1861 from: 0 till:2840
bar:1871 from: 0 till:3015
bar:1881 from: 0 till:3079
bar:1901 from: 0 till:3350
bar:1911 from: 0 till:3158
bar:1921 from: 0 till:3182
bar:1931 from: 0 till:3073
bar:1936 from: 0 till:3141
bar:1951 from: 0 till:3154
bar:1961 from: 0 till:3021
bar:1971 from: 0 till:2885
bar:1981 from: 0 till:2884
bar:1991 from: 0 till:2979
bar:2001 from: 0 till:3202
PlotData=
bar:1861 at:2840 fontsize:XS text: 2840 shift:(-8,5)
bar:1871 at:3015 fontsize:XS text: 3015 shift:(-8,5)
bar:1881 at:3079 fontsize:XS text: 3079 shift:(-8,5)
bar:1901 at:3350 fontsize:XS text: 3350 shift:(-8,5)
bar:1911 at:3158 fontsize:XS text: 3158 shift:(-8,5)
bar:1921 at:3182 fontsize:XS text: 3182 shift:(-8,5)
bar:1931 at:3073 fontsize:XS text: 3073 shift:(-8,5)
bar:1936 at:3141 fontsize:XS text: 3141 shift:(-8,5)
bar:1951 at:3154 fontsize:XS text: 3154 shift:(-8,5)
bar:1961 at:3021 fontsize:XS text: 3021 shift:(-8,5)
bar:1971 at:2885 fontsize:XS text: 2885 shift:(-8,5)
bar:1981 at:2884 fontsize:XS text: 2884 shift:(-8,5)
bar:1991 at:2979 fontsize:XS text: 2979 shift:(-8,5)
bar:2001 at:3202 fontsize:XS text: 3202 shift:(-8,5)
TextData=
fontsize:S pos:(20,20)
text:Datos mula sa ISTAT
</timeline>
== Mga sanggunian ==
<references />
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.comune.somaglia.lo.it/ www.comune.somaglia.lo.it/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110101123941/http://www.comune.somaglia.lo.it/ |date=2011-01-01 }}
{{Clear}}{{Lalawigan ng Lodi}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Lombardy]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
j5a2sdcn5w3v1eycv0cdltt481n9d3v
Lukoyanov
0
160489
2221649
1805857
2026-08-25T06:40:34Z
TentingZones1
122212
Removed redirect to [[Talaan ng mga lungsod at bayan sa Rusya]]
2221649
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Russian inhabited locality
|en_name=Lukoyanov
|ru_name=Лукоянов
|image_skyline=Lukoyanov. Bridge across Khvoshchovka River.jpg
|image_caption=Bridge across the [[Khvoshchyovka River]] in Lukoyanov
|coordinates = {{coord|55|02|N|44|29|E|display=inline,title}}
|map_label_position=top
|image_coa=Coats of arms of Lukoyanov.svg
|coa_caption=
|image_flag=
|flag_caption=
|anthem=
|anthem_ref=
|holiday=
|holiday_ref=
|federal_subject=[[Nizhny Novgorod Oblast]]
|federal_subject_ref=<ref name="NizhnyNovgorodO_admlist" />
|adm_district_jur=[[Lukoyanovsky District]]
|adm_district_jur_ref=<ref name="NizhnyNovgorodO_admlist" />
|adm_selsoviet_jur=Lukoyanov
|adm_selsoviet_type=[[Town of district significance]]
|adm_selsoviet_jur_ref=<ref name="NizhnyNovgorodO_admlist" />
|adm_ctr_of1=Lukoyanovsky District
|adm_ctr_of1_ref=<ref name="NizhnyNovgorodO_admlist" />
|adm_ctr_of2=town of district significance of Lukoyanov
|adm_ctr_of2_ref=<ref name="NizhnyNovgorodO_admlist" />
|inhabloc_cat=Town
|inhabloc_cat_ref=<ref name="NizhnyNovgorodO_admlist" />
|inhabloc_type=
|inhabloc_type_ref=
|mun_district_jur=Lukoyanovsky Municipal District
|mun_district_jur_ref=<ref name="NizhnyNovgorodOLukoyanovskyD_mun" />
|urban_settlement_jur=Lukoyanov Urban Settlement
|urban_settlement_jur_ref=<ref name="NizhnyNovgorodOLukoyanovskyD_mun" />
|mun_admctr_of1=Lukoyanovsky Municipal District
|mun_admctr_of1_ref=<ref name="NizhnyNovgorodOLukoyanovskyD_mun" />
|mun_admctr_of2=Lukoyanov Urban Settlement
|mun_admctr_of2_ref=<ref name="NizhnyNovgorodOLukoyanovskyD_mun" />
|leader_title=
|leader_title_ref=
|leader_name=
|leader_name_ref=
|representative_body=
|representative_body_ref=
|area_of_what=
|area_as_of=
|area_km2=
|area_km2_ref=
|pop_2010census=14951
|pop_2010census_ref=<ref name="2010Census">{{ru-pop-ref|2010Census}}</ref>
|pop_density=
|pop_density_as_of=
|pop_density_ref=
|pop_latest=
|pop_latest_date=
|pop_latest_ref=
|established_date=16th century
|established_title=
|established_date_ref=
|current_cat_date=1779
|current_cat_date_ref=
|prev_name1=
|prev_name1_date=
|prev_name1_ref=
|postal_codes=607800, 607802, 607849
|dialing_codes=
|dialing_codes_ref=
|website=http://www.luk-of.ru/
}}
Ang '''Lukoyanov''' ({{langx|ru|Лукоя́нов}}) ay isang bayan at sentrong administratibo ng [[Distrito ng Lukoyanovsky]] sa [[Oblast ng Nizhny Novgorod]], [[Rusya]], na matatagpuan sa [[Ilog Tyosha]], 173 kilometro (107 mi) sa timog ng [[Nizhny Novgorod]], ang sentrong pang-administratibo ng oblast. Populasyon: {{ru-census|p2010=14,951|p2002=12,856|p1989=12,276}}
==Kasaysayan==
Ito ay nagmula noong ika-16 na siglo bilang isang nayon na itinayo sa paligid ng gilingan ng tubig ng isang nagngangalang Ivashka Lukoyanov. Mula noong kalagitnaan ng ika-17 siglo, ang Lukoyanov ay naging isang nayon na pangkalakalan.
Noong taglamig ng 2009, natapos ang pagtatayo ng Simbahang bato ng ''Intercession''.<ref>[http://www.nne.ru/news.php?id=339579 В Покровском храме города Лукоянова впервые отметили престольный праздник], [[Нижегородская епархия]], 15 октября 2009 года</ref> Noong Nobyembre 1, 2009, isang tatlong-antas na ikonostasis ang na-install dito.<ref>[http://www.nne.ru/news.php?id=339689 В Покровском храме города Лукоянова установлен трехъярусный иконостас], [[Нижегородская епархия]], 2 ноября 2009 года</ref>
==Heograpiya==
Ang bayan ay matatagpuan sa [[Ilog Tyosha]], 173 kilometro (107 mi) timog ng Nizhny Novgorod, ang sentro ng administrasyon ng oblast.
===Klima===
Ang klima ay katamtamang kontinental.
{{Weather box|width=auto
|location=Lukoyanov (extremes 1886-present)
|metric first=yes
|single line=yes
|Jan record high C = 5.7
|Feb record high C = 7.8
|Mar record high C = 17.2
|Apr record high C = 28.6
|May record high C = 33.0
|Jun record high C = 36.5
|Jul record high C = 39.0
|Aug record high C = 39.0
|Sep record high C = 31.5
|Oct record high C = 25.2
|Nov record high C = 17.0
|Dec record high C = 6.7
|Jan high C = -6.4
|Feb high C = -5.5
|Mar high C = 0.6
|Apr high C = 10.9
|May high C = 19.6
|Jun high C = 22.9
|Jul high C = 25.1
|Aug high C = 23.2
|Sep high C = 16.6
|Oct high C = 8.5
|Nov high C = 0.0
|Dec high C = -4.8
|Jan mean C = -9.2
|Feb mean C = -8.8
|Mar mean C = -3.2
|Apr mean C = 5.8
|May mean C = 13.4
|Jun mean C = 17.1
|Jul mean C = 19.4
|Aug mean C = 17.4
|Sep mean C = 11.6
|Oct mean C = 4.9
|Nov mean C = -2.4
|Dec mean C = -7.3
|Jan low C = -11.9
|Feb low C = -11.7
|Mar low C = -6.3
|Apr low C = 1.6
|May low C = 8.2
|Jun low C = 12.1
|Jul low C = 14.5
|Aug low C = 12.6
|Sep low C = 7.8
|Oct low C = 2.1
|Nov low C = -4.5
|Dec low C = -9.7
|Jan record low C = -42.1
|Feb record low C = -39.1
|Mar record low C = -31.0
|Apr record low C = -22.4
|May record low C = -4.6
|Jun record low C = -1.6
|Jul record low C = 4.3
|Aug record low C = 0.7
|Sep record low C = -6.8
|Oct record low C = -17.4
|Nov record low C = -30.8
|Dec record low C = -43.2
|Jan precipitation mm = 40.8
|Feb precipitation mm = 31.6
|Mar precipitation mm = 30.7
|Apr precipitation mm = 35.1
|May precipitation mm = 39.8
|Jun precipitation mm = 65.8
|Jul precipitation mm = 72.0
|Aug precipitation mm = 64.6
|Sep precipitation mm = 54.7
|Oct precipitation mm = 51.2
|Nov precipitation mm = 43.2
|Dec precipitation mm = 46.1
|source 1 = pogoda.ru.net<ref>{{cite web|title=Климат Лукоянова|url=http://pogoda.ru.net/climate/27665.htm|accessdate=December 28, 2022|language=Russian}}</ref>
}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Lukoyanov]]
iwg1kvxoqpw9shq1swaqejf71v9w1ga
2221650
2221649
2026-08-25T06:42:13Z
TentingZones1
122212
/* */
2221650
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Russian inhabited locality
|en_name=Lukoyanov
|ru_name=Лукоянов
|image_skyline=Lukoyanov. Bridge across Khvoshchovka River.jpg
|image_caption=Tulay sa [[Ilog Khvoshchyovka]] sa Lukoyanov
|coordinates = {{coord|55|02|N|44|29|E|display=inline,title}}
|map_label_position=top
|image_coa=Coats of arms of Lukoyanov.svg
|coa_caption=
|image_flag=
|flag_caption=
|anthem=
|anthem_ref=
|holiday=
|holiday_ref=
|federal_subject=[[Nizhny Novgorod Oblast]]
|federal_subject_ref=<ref name="NizhnyNovgorodO_admlist" />
|adm_district_jur=[[Lukoyanovsky District]]
|adm_district_jur_ref=<ref name="NizhnyNovgorodO_admlist" />
|adm_selsoviet_jur=Lukoyanov
|adm_selsoviet_type=[[Town of district significance]]
|adm_selsoviet_jur_ref=<ref name="NizhnyNovgorodO_admlist" />
|adm_ctr_of1=Lukoyanovsky District
|adm_ctr_of1_ref=<ref name="NizhnyNovgorodO_admlist" />
|adm_ctr_of2=town of district significance of Lukoyanov
|adm_ctr_of2_ref=<ref name="NizhnyNovgorodO_admlist" />
|inhabloc_cat=Town
|inhabloc_cat_ref=<ref name="NizhnyNovgorodO_admlist" />
|inhabloc_type=
|inhabloc_type_ref=
|mun_district_jur=Lukoyanovsky Municipal District
|mun_district_jur_ref=<ref name="NizhnyNovgorodOLukoyanovskyD_mun" />
|urban_settlement_jur=Lukoyanov Urban Settlement
|urban_settlement_jur_ref=<ref name="NizhnyNovgorodOLukoyanovskyD_mun" />
|mun_admctr_of1=Lukoyanovsky Municipal District
|mun_admctr_of1_ref=<ref name="NizhnyNovgorodOLukoyanovskyD_mun" />
|mun_admctr_of2=Lukoyanov Urban Settlement
|mun_admctr_of2_ref=<ref name="NizhnyNovgorodOLukoyanovskyD_mun" />
|leader_title=
|leader_title_ref=
|leader_name=
|leader_name_ref=
|representative_body=
|representative_body_ref=
|area_of_what=
|area_as_of=
|area_km2=
|area_km2_ref=
|pop_2010census=14951
|pop_2010census_ref=<ref name="2010Census">{{ru-pop-ref|2010Census}}</ref>
|pop_density=
|pop_density_as_of=
|pop_density_ref=
|pop_latest=
|pop_latest_date=
|pop_latest_ref=
|established_date=16th century
|established_title=
|established_date_ref=
|current_cat_date=1779
|current_cat_date_ref=
|prev_name1=
|prev_name1_date=
|prev_name1_ref=
|postal_codes=607800, 607802, 607849
|dialing_codes=
|dialing_codes_ref=
|website=http://www.luk-of.ru/
}}
Ang '''Lukoyanov''' ({{langx|ru|Лукоя́нов}}) ay isang bayan at sentrong administratibo ng [[Distrito ng Lukoyanovsky]] sa [[Oblast ng Nizhny Novgorod]], [[Rusya]], na matatagpuan sa [[Ilog Tyosha]], 173 kilometro (107 mi) sa timog ng [[Nizhny Novgorod]], ang sentrong pang-administratibo ng oblast. Populasyon: {{ru-census|p2010=14,951|p2002=12,856|p1989=12,276}}
==Kasaysayan==
Ito ay nagmula noong ika-16 na siglo bilang isang nayon na itinayo sa paligid ng gilingan ng tubig ng isang nagngangalang Ivashka Lukoyanov. Mula noong kalagitnaan ng ika-17 siglo, ang Lukoyanov ay naging isang nayon na pangkalakalan.
Noong taglamig ng 2009, natapos ang pagtatayo ng Simbahang bato ng ''Intercession''.<ref>[http://www.nne.ru/news.php?id=339579 В Покровском храме города Лукоянова впервые отметили престольный праздник], [[Нижегородская епархия]], 15 октября 2009 года</ref> Noong Nobyembre 1, 2009, isang tatlong-antas na ikonostasis ang na-install dito.<ref>[http://www.nne.ru/news.php?id=339689 В Покровском храме города Лукоянова установлен трехъярусный иконостас], [[Нижегородская епархия]], 2 ноября 2009 года</ref>
==Heograpiya==
Ang bayan ay matatagpuan sa [[Ilog Tyosha]], 173 kilometro (107 mi) timog ng Nizhny Novgorod, ang sentro ng administrasyon ng oblast.
===Klima===
Ang klima ay katamtamang kontinental.
{{Weather box|width=auto
|location=Lukoyanov (extremes 1886-present)
|metric first=yes
|single line=yes
|Jan record high C = 5.7
|Feb record high C = 7.8
|Mar record high C = 17.2
|Apr record high C = 28.6
|May record high C = 33.0
|Jun record high C = 36.5
|Jul record high C = 39.0
|Aug record high C = 39.0
|Sep record high C = 31.5
|Oct record high C = 25.2
|Nov record high C = 17.0
|Dec record high C = 6.7
|Jan high C = -6.4
|Feb high C = -5.5
|Mar high C = 0.6
|Apr high C = 10.9
|May high C = 19.6
|Jun high C = 22.9
|Jul high C = 25.1
|Aug high C = 23.2
|Sep high C = 16.6
|Oct high C = 8.5
|Nov high C = 0.0
|Dec high C = -4.8
|Jan mean C = -9.2
|Feb mean C = -8.8
|Mar mean C = -3.2
|Apr mean C = 5.8
|May mean C = 13.4
|Jun mean C = 17.1
|Jul mean C = 19.4
|Aug mean C = 17.4
|Sep mean C = 11.6
|Oct mean C = 4.9
|Nov mean C = -2.4
|Dec mean C = -7.3
|Jan low C = -11.9
|Feb low C = -11.7
|Mar low C = -6.3
|Apr low C = 1.6
|May low C = 8.2
|Jun low C = 12.1
|Jul low C = 14.5
|Aug low C = 12.6
|Sep low C = 7.8
|Oct low C = 2.1
|Nov low C = -4.5
|Dec low C = -9.7
|Jan record low C = -42.1
|Feb record low C = -39.1
|Mar record low C = -31.0
|Apr record low C = -22.4
|May record low C = -4.6
|Jun record low C = -1.6
|Jul record low C = 4.3
|Aug record low C = 0.7
|Sep record low C = -6.8
|Oct record low C = -17.4
|Nov record low C = -30.8
|Dec record low C = -43.2
|Jan precipitation mm = 40.8
|Feb precipitation mm = 31.6
|Mar precipitation mm = 30.7
|Apr precipitation mm = 35.1
|May precipitation mm = 39.8
|Jun precipitation mm = 65.8
|Jul precipitation mm = 72.0
|Aug precipitation mm = 64.6
|Sep precipitation mm = 54.7
|Oct precipitation mm = 51.2
|Nov precipitation mm = 43.2
|Dec precipitation mm = 46.1
|source 1 = pogoda.ru.net<ref>{{cite web|title=Климат Лукоянова|url=http://pogoda.ru.net/climate/27665.htm|accessdate=December 28, 2022|language=Russian}}</ref>
}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Lukoyanov]]
h87n9p7etxokoea5kv71h91tr974zt5
Vicky Morales
0
212718
2221623
2119836
2026-08-25T00:14:51Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2221623
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Vicky Morales
| birth_name = Victoria Morales
| birth_date = {{Birth date and age|1969|7|10}}
| birth_place = [[Maynila]]
| nationality = [[Mga Pilipino|Pilipino]]
| education = [[Pamantasang Ateneo de Manila]]
| occupation = [[Mamamahayag]]
| employer = [[GMA Network|GMA Network Inc.]]
| television = ''[[24 Oras]]'' (kasamang-tagapagbalita simula pa noong 2014) <br /> ''[[Wish Ko Lang!]]'' (''host'') <br /> ''Good News'' (''host'')
| spouse = {{marriage|Alfonso "King" Reyno|2001}}<ref name="marriage" />
| children = 3
| years active = 1990–kasalukuyan
}}
Si '''Victoria "Vicky" Morales-Reyno'''<ref name="pressreader">{{cite news |last=Cruz |first=Josephine |title=VICKY MORALES PROMOTING POSITIVITY ON TELEVISION |url=https://www.pressreader.com/philippines/manila-times/20150322/281505044708067
|newspaper=[[The Manila Times]] |location=Philippines |publisher=The Manila Times Publishing Corp. |via=[[PressReader]]|access-date=June 16, 2021| date=March 22, 2015}}</ref> (ipinanganak Hulyo 10, 1969{{efn|name=fn1}}) ay isang [[mamamahayag]] mula sa [[Pilipinas]]. Kilala siya bilang isa sa mga tagapagbalita ng ''[[24 Oras]]'' na pinapalabas ng [[GMA Network]] sa maagang gabi at kasama niya dito sina [[Mike Enriquez]] at [[Mel Tiangco]]<ref name=":0" /> gayon din kilala din siya bilang ''host'' ng ''[[Wish Ko Lang!]]'', isang programang dokumentaryo-drama tuwing Sabado ng hapon.<ref name=":1">{{Cite news|last=|first=|date=2015-03-21|title=Promoting positivity on television|url=https://www.manilatimes.net/2015/03/21/weekly/the-sunday-times/promoting-positivity-on-television/171016|url-status=dead|access-date=2021-06-16|newspaper=The Manila Times|language=en|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195500/https://www.manilatimes.net/2015/03/21/weekly/the-sunday-times/promoting-positivity-on-television/171016}}</ref> Sa pag-''host'' ng''Wish Ko Lang!'', nakamit ang parangal bilang "Pinakamahusay na Host ng Programang Serbisyo Publiko" noong ika-29 nga ''PMPC Star Awards'' para sa Telebisyon ng 2015 na binagay ng ''Philippine Movie Press Club''.<ref>{{Cite web|last=Jimenez|first=Joyce|date=2015-12-03|title=Alden Richards, Maja Salvador lead winners of 29th Star Awards for TV|url=https://www.philstar.com/entertainment/2015/12/03/1528872/alden-richards-maja-salvador-lead-winners-29th-star-awards-tv|url-status=live|access-date=2021-06-17|website=Philstar.com}}</ref> Dati siya tagapagbalita ng ''[[Saksi]]'', isang gabi-gabing programang pambalita ng GMA Network, mula 1999<ref name="pressreader" /> hanggang 2014.<ref name=":0">{{cite news|last=Santiago|first=Ervin|date=2014-11-10|title=Vicky Morales tinanggal sa Saksi, pinalitan ni Pia Arcangel|url=https://bandera.inquirer.net/76681/vicky-morales-tinanggal-sa-saksi-pinalitan-ni-pia-arcangel|url-status=live|access-date=2021-06-16|publisher=INQUIRER.net|language=tl|newspaper=Bandera}}</ref> Sa [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]], nagho-''host'' siya ng isang programang magasin na pambalita na pinamagatang ''Good News Kasama si Vicky Morales'',<ref name=":4">{{Cite web|last=Cua|first=Aric John Sy|date=2021-02-19|title=GMA News TV to rebrand to GTV|url=https://www.manilatimes.net/2021/02/19/latest-stories/breakingnews/gma-news-tv-to-rebrand-to-gtv/843012|access-date=2021-06-16|website=The Manila Times|language=en|archive-date=2021-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622010752/https://www.manilatimes.net/2021/02/19/latest-stories/breakingnews/gma-news-tv-to-rebrand-to-gtv/843012|url-status=dead}}</ref> na nagsimula noong 2011 nang kilala pa ang GTV bilang [[GMA News TV]].<ref>{{Cite web|date=2011-02-12|title=GMA launches shows for News TV|url=https://www.philstar.com/entertainment/2011/02/12/656373/gma-launches-shows-news-tv|url-status=live|access-date=2021-06-16|website=Philstar.com|publisher=[[The Philippine Star]]}}</ref><ref>{{Cite web|date=2016-10-29|title=GMA News TV continues to keep viewers hooked|url=https://www.gmanetwork.com/news/story/586880/cbb/gma-news-tv-continues-to-keep-viewers-hooked/|url-status=live|access-date=2021-06-16|website=GMA News Online|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2011-07-14|title=GMA Network launches third international channel called GMA News TV International|url=https://www.pep.ph/guide/tv/8492/gma-network-launches-third-international-channel-called-gma-news-tv-international|url-status=dead|access-date=2021-06-16|website=PEP.ph|language=en|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195814/https://www.pep.ph/guide/tv/8492/gma-network-launches-third-international-channel-called-gma-news-tv-international}}</ref>
Maliban sa pagtanggap ng parangal mula sa PMPC, nakatanggap siya ng iba't ibang papuri mula sa ibang lokal na parangal kabilang ang ''Catholic Mass Media Awards'', [[Unibersidad ng Pilipinas|UP]] Gandingan, ''[[Unibersidad ng Santo Tomas|USTv]] Awards'', Gawad Tanglaw, ''Northwest Samar State University'' Student Choice Awards, at ''Anak TV Seal''.<ref name="pressreader" /> Nagkaroon din siya ng pagkilala sa kanyang kahusayan sa pamamahayag sa mga internasyunal na parangal tulad ng ''Asian TV Awards'', ''New York Festival'', ''US International Film and Video Awards'', at ang ''George Foster Peabody Awards''.<ref name=":1" />
==Karera==
===Taon noong nasa kolehiyo at sa ABS-CBN===
Nang pumasok si Vicky Morales sa entered [[Pamantasang Ateneo de Manila]], ang unang kurso na kinuha niya ay Batsilyer sa Agham sa Pamamahala ngunit nagpalit siya sa isang kurso sa komunikasyon upang maging isang mamamahayag.<ref name="pressreader" /> Sa mga taon na nag-aaral siya sa kolehiyo, ipinakilala siya ng kanyang propesor sa ehekutibo ng [[ABS-CBN]] na si [[Charo Santos-Concio]]<ref name="Vicky51">{{Cite web|last=Vitug|first=Jerome|date=2020-07-11|title=Young at 51: Kapuso journalist Vicky Morales reveals that she was initially offered to be an actress|url=https://okay-nowwhat.com/2020/07/11/vicky-morales-age/|access-date=2021-06-16|website=NOW|language=en-US|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201059/https://okay-nowwhat.com/2020/07/11/vicky-morales-age/|url-status=dead}}</ref><ref name=":2">{{Cite AV media|title=Panoorin! Vicky Morales, Kapamilya bago naging Kapuso.|url=https://www.youtube.com/watch?v=y-gqW-HP928|language=tl|access-date=2021-06-16|date=2019-11-17}}</ref> at pagkatapos noon, nag-awdisyon siya upang mapabilang sa ABS-CBN Network.<ref name=":3">{{Cite web|last=Barrameda|first=Joe|date=2019-10-09|title=Vicky inalok noong mag-artista ni Charo Santos|url=https://www.philstar.com/pang-masa/pang-movies/2019/10/09/1958640/vicky-inalok-noong-mag-artista-ni-charo-santos|url-status=live|access-date=2021-06-16|website=Philstar.com|publisher=The Philippine Star}}</ref> Nais ni Charo na maging artista si Vicky subalit mas ginusto ni Vicky na maging tagapag-ulat ng balita.<ref name=":2" /> Nakapasa siya sa awdisyon at pagkatapos, pumasok siya sa isang [[pagsasanay]] upang pagbutihin pa ang kanyang talento.<ref name=":2" /> Sa isang punto ng kanyang pagsasanay, nakipagtrabaho siya kay [[Korina Sanchez]] sa isang maikling panahon.<ref>{{Cite web|last=Green|first=Jhen|date=2019-10-15|title=Korina Sanchez Recalls GMA’s Vicky Morales’ Training Days In ABS-CBN|url=https://philnews.ph/2019/10/15/korina-sanchez-recalls-gmas-vicky-morales-training-days-in-abs-cbn/|url-status=live|access-date=2021-06-16|website=Philippine News|language=en-US}}</ref><ref name=":2" />
Pagkatapos ng tatlong buwan, hindi nalugod ang mga ehekutibo ng ABS-CBN sa kanyang nagawa, kaya, inalis siya mula sa pagsasanay.<ref name=":3" /> Bagaman, hindi ito ang huling pagkakataon na lumitaw siya ABS-CBN. Sa kalaunan, pinasok siya ni Dong Puno bilang kanyang trabahador sa produksyon at ng naglao, naging kasamang ''host'' sa kanyang programang pang-negosyo sa ABS-CBN.<ref name=":3" /> Maraming natutunan si Vicky kay Dong at tinuring niya itong bilang kanyang tagapayo dahil.<ref name=":3" />
Sa isang punto ng kanyang kabataan, lumabas si Vicky sa isang patalastas ng [[Coca-Cola|Coke]] kasama sina [[Gary Valenciano]] at [[Sharon Cuneta]].<ref name=":3" /><ref>{{cite AV media|title=80's Coke TV Ad with Sharon Cuneta & Gary V.|url=https://www.youtube.com/watch?v=6RxghKAmWW0|language=en|access-date=2021-06-16|date=2010-03-26}}</ref>
===Mamamahayag sa GMA Network===
Noong 1990, nang matapos sa kolehiyo, palihim na nagsumite si Vicky ng aplikasyon<ref name=":2" /> para sa pagiging tagapagbalit sa ''[[GMA Headline News]]'' (ang wala na ngayong gabi-gabing pambalitang programa ng GMA Network na nasa [[wikang Ingles]]) na makakasama ang mga tagapagbalita nito na sina [[Tina Monzon-Palma]] at [[Jose Mari Velez]].<ref name="pressreader" /> Pagkatapos na matawagan siya ng noo'y AVP para sa Balita ng GMA na si Dan de Padua, natanggap siya bilang ang bagong tagapagbalita para sa ''GMA Headline News'' at tinalo ang 500 iba pang aplikante.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Naging tagapagbalita siya ng isang bahagi ng programa na may pamagat na "Good News," na siya rin magiging pamagat ng kanyang sariling programa sa taong 2011.<ref name="pressreader" />
Nang matapos na ang kanyang pagiging tagapagbalita sa ''GMA Headling News'', hiniling ng noo'y ehekutibo ng GMA na si Tony Seva kay Vicky na muling sumama kay Dong Puno sa kanyang pang-umagang progamang pambalita na pinamagatang ''Business Today''.<ref name=":1" /> Pagkatapos ng dalawang taon, nagbalik siya sa panggabing balita at naging tagapagbalit ng ''[[GMA Network News]]'', na nagsimula sa Ingles at sa kalaunan ay napalitan noong 1998 sa [[wikang Filipino]].<ref name="pressreader" />
Noong 1999, nagsimula si Vicky bilang tagpagbalita ng gabing-gabi na programang pambalita na nasa wikang Filipino, ang ''[[Saksi]]''.<ref name=":1" /> Tinampok noong 1999-2004 na edisyon ng ''Saksi'' ang kanyang dating kasama at ''host'' ng ''[[Imbestigador]]'' na si [[Mike Enriquez]], na naging kasama niyang tagapagbalita sa 1998-1999 na edisyong Filipino ng ''GMA Network News''.<ref>{{Cite web|title=GMA News Online|url=https://www.loc.gov/item/lcwaN0027505/|url-status=live|access-date=2021-06-16|website=Library of Congress, [[Washington, D.C.]] 20540 USA}}</ref> Noong 2004, pinalitan ni Vicky si [[Bernadette Sembrano]] bilang ''host'' ng ''[[Wish Ko Lang!]]'' <ref>{{Cite web|last=Gabinete|first=Jojo|date=2020-02-14|title=Wish Ko Lang! ng GMA-7, magpapaalam na pagkatapos ng 18 years|url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/149389/wish-ko-lang-gma-7-bids-goodbye-after-18-years-a734-20200214|url-status=live|access-date=2021-06-16|website=PEP.ph|language=tl}}</ref> Bahagi na si Vicky ng ''[[I-Witness]]'' bago pumasok ng ''Wish Ko Lang!''<ref name=":1" />
Nang nagbukas ang himpilang GMA News TV noong 2011, nagkaroon siya ng programa na pinamagatangshe wa ''Good News Kasama si Vicky Morales''.<ref name=":4" /> Napalitan ang pangalan ng himpilan sa GTV at nagpatuloy ang palabas ni Vicky sa GTV.<ref name=":4" /> Noong Nobyembre 10, 2014, naging kasamang tagapagbalita si Vicky ng ''[[24 Oras]]'', ang maagang gabing programang pambalita ng GMA Network, pagkatapos maging isang tagapagbalita ng ''Saksi'' sa loob ng 15 taon at pumalit si [[Pia Arcangel]] bilang tagapagbalita ng ''Saksi''.<ref name=":0" />
==Pansariling buhay==
Sina Dante Morales at Ma. Luisa Torres Morales ang magulang ni Vicky.<ref name=":5">{{Cite web|last=Perez|first=Emeterio SD|date=2013-04-06|title=If Reyno 3rd is king, then Vicky must be queen|url=https://www.manilatimes.net/2013/04/06/business/columnists-business/if-reyno-3rd-is-king-then-vicky-must-be-queen/813046|access-date=2021-06-17|website=The Manila Times|language=en|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624200306/https://www.manilatimes.net/2013/04/06/business/columnists-business/if-reyno-3rd-is-king-then-vicky-must-be-queen/813046|url-status=dead}}</ref> Ang ama ni Vicky na si Dante ay isang [[manggagamot]] at isa sa mga direktor ng ''Manila Jockey Club'', na humalili mula sa kanyang asawa na si Ma. Luisa, na naging kasapi ng lupon ng klab.<ref name=":5" />
Kasal si Vicky Morales sa abogadong si Alfonso "King" Reyno simula pa noong Hunyo 2, 2001.<ref name="marriage">{{Cite web|date=2001-05-16|title=Vicky Morales: Here comes the bride|url=https://www.philstar.com/entertainment/2001/05/16/99728/vicky-morales-here-comes-bride|url-status=live|access-date=2021-06-16|website=Philstar.com}}</ref> Kaugnay nito, bahagi din si King ng ''Manila Jockey Club'' tulad ng mga magulang ni Vicky habang si King naman ang ''Chief Operating Officer'' (COO) o Punong Opisyal ng Operasyon ng klab.<ref name=":5" /> Noong Marso 19, 2008, sa unang pagkakataon, ipinanganak ni Vicky ang kambal, sa pamamagitan ng Caesarean operation.<ref>{{Cite web|last=Mark|first=Ryan|date=2012-03-31|title=A closer look at Vicky Morales (1st of 2 parts)|url=https://www.philstar.com/cebu-entertainment/2012/03/31/792583/closer-look-vicky-morales-1st-2-parts|url-status=live|access-date=2021-06-16|website=Philstar.com}}</ref> Noong Okutbre 9, 2010, ipinanganak ang kanilang ikatlong anak.<ref>{{Cite web|last=Navarro|first=Mell T.|date=2010-10-23|title=Vicky Morales was working until she gave birth to baby Daniela|url=https://www.pep.ph/lifestyle/23652/vicky-morales-was-working-until-she-gave-birth-to-baby-daniela|url-status=dead|access-date=2021-06-16|website=PEP.ph|language=tl|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195235/https://www.pep.ph/lifestyle/23652/vicky-morales-was-working-until-she-gave-birth-to-baby-daniela}}</ref><ref>{{Cite web|last=Cruz|first=Marinel R.|date=2011-06-04|title=Fate and Vicky Morales|url=https://entertainment.inquirer.net/2766/fate-and-vicky-morales|url-status=live|access-date=2021-06-16|website=INQUIRER.net|publisher=[[Philippine Daily Inquirer]]|language=en}}</ref>
==Publikong imahe==
Bilang isang mamamahayag sa kanyang mga programa sa telebisyon, nakita ni Vicky ang sarili bilang isang hindi intelektuwal o diretso, komprontatibo subalit ipagtatanggol niya ang isang posisyon na malapit sa kanya.<ref name=":1" /> Karagadagan pa nito, ihahatid niya ang balita kung ano siya, alalaong baga, bilang isang maawain.<ref name=":1" /> Nilikha niya ang isang positibong publikong katauhan na nagbibigay ng pag-asa at payak na kasiyahan sa kanyang manonood na sumasalamin sa kanyang programang ''Wish Ko Lang!'' at ''Good News''.<ref name=":1" /> Nasubok ang kanyang ugali na ipagtanggol ang kanyang posisyon noong 2020 nang kinapanayam niya si Dr. Bong Javier, ang direktor ng '''Makati Medical Center'', tungkol sa paglabag ng protokol ng [[pandemya ng COVID-19 sa Pilipinas|COVID-19]] ni [[Senado ng Pilipinas|Senador]] [[Koko Pimentel]] sa ospital.<ref>{{Cite web|last=Ching|first=Mark Angelo|date=2020-04-09|title=Remember when these newscasters became the news themselves?|url=https://www.pep.ph/guide/tv/150709/remember-when-these-newscasters-became-the-news-themselves-a738-20200409-lfrm|url-status=live|access-date=2021-06-17|website=PEP.ph|language=en}}</ref> Ang publiko, partikular ang nga [[netizen]], ay pinuri si Vicky at sinalarawan siya bilang hindi nasiyhan kay Pimentel ngunit kalmado sa panayam.<ref>{{Cite web|last=Bigtas|first=Jannielyn|date=2020-03-20|title=Jessica Soho, Vicky Morales go viral for professionalism while reporting on Koko Pimentel's COVID-19 gaffe|url=https://www.gmanetwork.com/news/hashtag/content/731399/jessica-soho-vicky-morales-go-viral-for-professionalism-while-reporting-on-koko-pimentel-s-covid-19-gaffe/story/|url-status=live|access-date=2021-06-17|website=GMA News Online|language=en}}</ref>
Sa kabila ng pagiging kilala bilang isang sanay na mamamahayag, nagkaroon ng iang pagkakamali si Vicky sa ''live'' na telebisyon. Isa dito ang nangyari noong Oktubre 12, 2020 sa ''24 Oras'' kung saan nakikita siya na hawak ang isang ''cue card'' na may tekstong nakaharap sa kamera.<ref name=":7">{{Cite web|last=Severo|first=Jan Milo|date=2020-10-16|title=Oops! Glitches spotted in '24 Oras'|url=https://www.philstar.com/entertainment/2020/10/16/2050209/oops-glitches-spotted-24-oras|url-status=live|access-date=2021-06-17|website=Philstar.com}}</ref> Naglaman ang teksto ng isang [[Taglish]] na parirala na nagsasabing "''PA-REVIEW NG SCRIPT PLEASE''".<ref>{{Cite web|last=Ichimura|first=Anri|date=2020-10-14|title=Vicky Morales’ Script Accident is Our 2020 Mood|url=https://www.esquiremag.ph/politics/news/vicky-morales-script-slip-is-our-2020-mood-a00304-20201014|url-status=live|access-date=2021-06-17|website=Esquiremag.ph}}</ref> Isa pa uling insidente ang nangyari noong on May 20, 2021 (sa ''24 Oras'' din), nang iba ang nasabi niyang huling pananalita.<ref name=":6">{{Cite web|last=Anarcon|first=James Patrick|date=2021-05-21|title=VIRAL: Vicky Morales almost says "hindi natutuli ang balita" in 24 Oras wrap-up|url=https://www.pep.ph/guide/tv/158465/vicky-morales-24-oras-a724-20210521|url-status=live|access-date=2021-06-17|website=PEP.ph|language=en}}</ref> Sinabi niya ang pananalitang "''At dahil hindi [[Pagtutuli|natutuli]]…ay natutulog ang balita!''" imbis na "''At dahil hindi natutulog ang balita!''".<ref name=":6" /> Bagaman, mukhang sinabi ni Vicky ito bilang isang patawa dahil sinabi niya ang kanyang huling pananalita bago ang isang ulat tungkol sa pagtutuli sa panahon ng [[pandemya ng COVID-19]] at ang pagtatalog sa pagitan nina Mel Tiangco and Mike Enriquez, ang kanyang mga kapwa tagapagbalita, tungkol sa paksa.<ref name=":6" /><ref>{{Cite web|last=Nelz|first=Jay|date=2021-05-21|title=Vicky Morales Says “Hindi natutuli ang balita” During Live Broadcast|url=https://philnews.ph/2021/05/21/vicky-morales-hindi-natutuli-ang-balita-during-live-broadcast/|url-status=live|access-date=2021-06-17|website=Philippine News|language=en-US}}</ref> Sa isang panayam, ipinaliwanag ni Vicky na hindi siya nagkamali at sinadya niyang sabihin linya at dinagdag pa niya na "hindi natutuli ang balita, ibig sabihin, hindi sinesensura o pinuputol ang balita upang paboran ang sinuman."<ref>{{Cite web|last=Pinoy|first=Pol|date=2021-05-21|title=GMA7: Our News Is Not Circumcised!|url=https://adobochronicles.com/2021/05/21/gma7-our-news-is-not-circumcised/|url-status=dead|access-date=2021-06-17|website=The Adobo Chronicles|language=en|archive-date=2021-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210615071001/https://adobochronicles.com/2021/05/21/gma7-our-news-is-not-circumcised/}}</ref>
==Mga pananda==
{{notelist|refs=
{{efn|name=fn1|Batay sa sinulat sa opisyal na pahinang [[Facebook]] ng GMA Network, ang kanyang kaarawan ay Hulyo 10<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/GMANetwork/posts/happy-birthday-ms-vicky-morales/2727132663979780/|title=Happy Birthday, Ms. Vicky Morales|date=2018-07-10|access-date=2021-06-16|publisher=Facebook}}</ref> habang may isang sanggunian ang nagsasabing ipinagdiwang niya ang kanyang ika-51 kaarawan noong 2020,<ref name="Vicky51" /> sa gayont, ipinanganak siya sa taong 1969.}}
}}
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Morales, Vicky}}
[[Kategorya:Ipinanganak noong 1969]]
[[Kategorya:Mga Pilipino]]
[[Kategorya:Mga tagapagbalita mula sa GMA News and Public Affairs]]
[[Kategorya:Mga tagapagbalita mula sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga mamamahayag mula sa Pilipinas]]
[[Kategorya:GMA Network]]
5ge5pw3tlz4tsje5qb9qy52wddpgdyv
Negros
0
227507
2221605
2221497
2026-08-24T14:39:45Z
PhantomFunds
164914
Kinansela ang pagbabagong 2221497 ni [[Special:Contributions/PhantomFunds|PhantomFunds]] ([[User talk:PhantomFunds|Usapan]])
2221605
wikitext
text/x-wiki
{{about|pulo|rehiyon|Rehiyon ng Pulo ng Negros}}
{{Infobox islands
| name = Negros
| location = [[Timog Silangang Asya]]
| coordinates= {{Coord|10|00|N|123|00|E|scale:1250000|display=title,inline}}
| archipelago = [[Kabisayaan]]
| area_km2 = 13,328.4
| rank = 62nd
| elevation_m = 2435
| country = Pilipinas
| population = 4,194,525<ref name=NSO>{{cite web|url=http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/PHILS_summary_pop_n_PGR_1990to2010.pdf|title=Population and Annual Growth Rates for The Philippines and Its Regions, Provinces, and Highly Urbanized Cities|publisher=National Statistics Office of the Republic of the Philippines|accessdate=11 May 2012|archive-date=26 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226130911/http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/PHILS_summary_pop_n_PGR_1990to2010.pdf|url-status=dead}}</ref>
| density_km2 = 315
}}
Ang '''Negros''' ay isang pulo sa [[Pilipinas]] na matatagpuan sa kanlurang bahagi ng [[Kabisayaan]]. Ikatlong pinakamalaking pulo sa Pilipinas ang Negros na may sukat na {{convert|13328|sqkm|sqmi}}. Tinatawag na mga ''Negrenses'' ang mga naninirahan dito.
==Heograpiya==
Nahahati ang pulo ng Negros sa dalawang [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]]: ang [[Negros Oriental]] at [[Negros Occidental]], na bahagi ng [[Rehiyon ng Pulo ng Negros]]. Sinusundan ng pagkakahating ito ang bulubundukin sa gitna ng pulo, na humahati rin sa dalawang pangkat etno-lingwistiko. Ang kanlurang bahagi (Occidental) ay [[Mga Ilonggo]] o mga Negrenseng nagsasalita ng Hiligaynon, at ang silangang bahagi (Oriental) ay tirahan ng mga Negrenseng nagsasalita ng Cebuano.
Kilala ang pulo ng Negros bilang pangunahing prodyuser ng [[asukal]]. Maraming mga pagawaan ng tubo sa mga pook agrikultural ng pulo. Nakakagawa rin ang pulo ng mga bulak.
Ang [[Bulkang Kanlaon]] sa hilagang bahagi ng pulo ay isa sa pinaaktibong bulkan sa Pilipinas. Ito rin ang pinakamataas na bahagi ng lupa sa pulo at sa Kabisayaan.
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
==Mga kawing na panlabas==
{{Commons category|Negros Island}}
* [http://www.negor.gov.ph/ Opisyal na Websayt ng Pamahalaang Panlalawigan ng Negros Oriental]
* [http://www.negros-occ.gov.ph/ Opisyal na Websayt ng Pamahalaang Panlalawigan ng Negros Occidental].
[[Kaurian:Kabisayaan]]
[[Kaurian:Mga pulo ng Kabisayaan]]
eanav3xn4s0avl2nz0rwpdwlfjluw64
Nuvali Driving Range
0
244172
2221664
2195380
2026-08-25T08:13:06Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Sanggunian */
2221664
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox park
| name = Nuvali Driving Range
| alt_name = ''Republ1c Wakepark''
| photo =
| photo_width = 270
| photo_alt =
| photo_caption =
| location = {{flagicon|Philippines}} West Diversity Ave, [[Nuvali]], [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna|Calamba]], [[Laguna]]
| type = Golf club
| map_image =
| map_caption =
| created = 2010–2021 (sarado)
| open = 2024 (bukas)
| operator = Ayala Land
| status = Republ1c Wakepark (defunct)<br>Nuvali Driving Range (operate)
}}
Ang '''Nuvali Driving Range''' ay isang palatandaan at turismo na matatapuan sa [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna|Calamba]], [[Laguna]], [[Pilipinas]] mahigit 6 (anim) na kilometro (km) ang layo sa bayan nang Calamba (Poblacion) ito ay nasasakupan nang Sityo Mangumit-1 (Vesta Plains), Ay isang palaruan ng golpo na noon ay Wakeboarding park.
===Republ1c Wakepark===
Ang dating tinuguriang ''Wakeboard City'' ng Pilipinas ay isa sa mga makasaysayang pasyalan sa Canlubang at tinagurian ring "most innovative" wakepark in the world ang Canlubang.<ref>https://news.abs-cbn.com/life/04/21/21/republic-wakepark-in-nuvali-to-close-permanently-as-pandemic-continues</ref>
== Pagaari ng Nuvali==
[[Talaksan:9782Barangays Santa Rosa Laguna Landmarks 11.jpg|thumb|Ang Nuvali sa Santa Rosa, Laguna.]]
May kamahalan ang pag wakeboard na aabot sa mahigit tatlong libo (cash) ang buong trip sa Republ1c Wakepark, Dinarayo ito nang mga turista galing pang ibang bansa at ang mga aktor dito sa Pilipinas.<ref>https://www.gmanetwork.com/entertainment/celebritylife/news/76209/republic-wakepark-in-nuvali-closes-permanently/story</ref>
Ito ay matatagpuan sa timog silangan nang ''The Mills Country Club'' at sa bahaging kanluran nang [[Carmelray Industrial Park 1]].
== Lokasyon ==
* West Diversity Ave, [[Nuvali]], Calamba, Laguna
==Tingnan rin==
* [[Canlubang Golf & Country Club]]
==Sanggunian==
{{reflist}}
{{Calamba}}
[[Kategorya:Canlubang]]
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Laguna]]
q0i3lgie6jxgfhj4dwhk3u0rmrt2iju
Wikipediang Indones
0
251924
2221624
2221358
2026-08-25T01:22:29Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2221624
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website
| name = {{Wiki favicon}} Wikipediang Indones
| screenshot = Indonesian Wikipedia screenshot.png
| screenshot_size =
| collapsible = yes
| logo = File:Wikipedia-logo-v2-id.svg
| logo_size = 200px
| caption = Pangunahing pahina ng Wikipediang Indones
| url = {{URL|https://id.wikipedia.org}}
| commercial = Hindi
| num_users = {{Format price|{{NUMBEROF|USERS|id}}}} (magmula noong {{Date}})
| location = [[Miami]], [[Florida]], Estados Unidos <br/> [[Jakarta]], Indonesya
| launched = {{start date and age|df=yes|2003|5|30}}
| type = [[proyektong pang-ensiklopedya sa Internet]]
| language = [[Wikang Indones|Indones]]
| registration = Hindi sapilitan
| owner = [[Pundasyong Wikimedia]]
| author =
| content_license = {{nobr|[[Mga lisensiya ng Creative Commons|Creative Commons Attribution/<br/>Share-Alike]] 4.0}} (nakalisensiya din sa [[GFDL]] ang karamihan sa mga teksto nito)<br/>Naiiba ang paglilisensiya sa midya
}}
Ang '''Wikipediang Indones''' ({{langx|id|Wikipedia bahasa Indonesia}}, dinaglat na '''WBI''') ay ang edisyon ng [[Wikipedia]] sa [[wikang Indones]]. Nasa [[m:Wikipedia article depth|ikadalawampu't anim na ranggo ito batay sa lalim ng nilalaman]] sa mga edisyon ng Wikipedia. Isinulat ang unang artikulo nito noong ika-30 ng Mayo 2003,<ref>{{in lang|id}} [https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Elektron&limit=500&action=history Electron History Page in Bahasa Indonesia]</ref><ref>{{in lang|id}} [http://www.tokohindonesia.com/ensiklopedi/r/revo-ag-soekatno/index.shtml Tokoh Indonesia: Revo AGS: Indonesian Wikipedia Contributor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071010053713/http://www.tokohindonesia.com/ensiklopedi/r/revo-ag-soekatno/index.shtml |date=October 10, 2007 }}</ref> ngunit nilikha ang pangunahing pahina nito noong ika-29 ng Nobyembre 2003, anim na buwan ang nakalipas.<ref>{{in lang|id}} [https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Halaman_Utama&action=history Wikipedia Bahasa Indonesia Main Page history]</ref> Isa ang edisyong Indones sa mga Wikipediang hindi ipinahihintulutan ang mga pagbabagong gawa ng mga tagagamit na hindi nakarehistro. Ipinagbawal nila ang mga pagbabago mula sa mga gumagamit ng IP noong 2009.
Mayroong {{NUMBEROF|ARTICLES|id|N}} mga artikulo sa Wikipediang Indones. Noong Abril 2016, may 462 mga tagagamit na nakapag-''edit'' na hindi bababa sa limang pagbabago sa nasabing buwan.
==Kaligirang pangkasaysayan==
Bagama't katulad ng [[wikang Malay]] ang wikang Indones, nananatiling magkabukod ang Wikipediang Indones sa [[Wikipediang Malay]],<ref name=Lihp136>[[Andrew Lih|Lih]], p. 136.</ref> na sinimulan noong Oktubre 2002.<ref>
{{cite web|url=https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Laman_Utama&dir=prev&action=history|title=Malay Wikipedia History}}</ref> Ito ay dahil magkahiwalay na sinimulan ng dalawang magkaibang mga pangkat ng mga tagagamit ang dalawang mga edisyon sa pagitan ng anim na buwan. Noong 2009, nagsulat si [[Andrew Lih]] na "Dahil nakahanay ang dalawang mga pangkat na ito sa mga hangganang pambansa, malabong mangyayari ang pagsasanib ng dalawa sa lalong madaling panahon."<ref name=Lihp136/>
Isang normatibong anyo ng wikang Malay ang Indones, na isang [[Mga wikang Austronesyo|wikang Austronesyo]] na ginagamit nang [[lingguwa prangka]] sa kapuluan ng Indonesya sa maraming mga dantaon. Naging opisyal na wika ito noong 1945 nang inihayag nila ang kanilang kasarinlan, at kinuha nilang inspirasyon ang kaganapang ''Sumpah Pemuda'' (Panata ng Kabataan) noong 1928. Bagama't magkatulad ito sa opisyal na anyong Malay ng wika, naiiba naman ito sa ilang paraan. Isa na rito ang pagkakaiba sa pagbigkas at bokabularyo, pangunahing salik ang taglay na mga salitang [[Wikang Olandes|Olandes]] sa bokabularyong Indones. Sinasalita ito bilang katutubong wika ng humigit-kumulang 7% lamang ng populasyon ng Indonesya, subalit sa kabuoan ay mahigit 200 milyong katao ang gumagamit nito.<ref>{{Cite web |url=http://www.axistranslations.com/language-resources/indonesian-language.html |title=Axis translations: Indonesian language |access-date=Marso 9, 2009 |archive-date=Marso 3, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303181020/http://www.axistranslations.com/language-resources/indonesian-language.html |url-status=dead }}</ref> Ginagamit ang wikang Malay ng mga katutubo na nakatira sa [[Tangway ng Malaya]], katimugang [[Thailand]], ilang bahagi ng [[Pilipinas]], at [[Singapura]]. Itinuturing ding isa sa mga diyalekto ng wikang Indones ang Malay ng mga Indones na nakatira sa gitnang-silangang Sumatra, Kapuluang Riau, at ilang bahagi ng mga baybayin ng Borneo.<ref>[http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=NL Ethnologue report for Netherlands]</ref>
== Pagharang ng pamahalaan ng Indonesya sa Wikipedia noong 2026 ==
[[Talaksan:Indonesian Wikipedia against blocking of Wikimedia access (2026-04-14).png|thumb|Unang pahina ng Wikipediang Indones noong ika-14 ng Abril 2026 na may banner na nagpapahayag ng pagtutol sa pagharang]]
Noong ika-25 ng Pebrero 2026, hinarang ng [[Ministeryo ng Komunikasyon at Ugnayang Dihital]] ng Indonesya o Komdigi ang akses sa ''domain'' na auth.wikimedia.org at tinuring itong "restriksiyon." Hindi makapag-''log in'' ang mga tagagamit dahil dito.<ref>{{Cite web|date=Pebrero 28, 2026|title=Komdigi Buka Suara Sebab Wikipedia Indonesia Tak Bisa Diakses|url=https://www.cnnindonesia.com/nasional/20260228035644-20-1332669/komdigi-buka-suara-sebab-wikipedia-indonesia-tak-bisa-diakses|website=[[CNN Indonesia]]|language=id-ID|access-date=Marso 25, 2026}}</ref> Tugon nila ito sa hindi pagpaparehistro ng Pundasyong Wikimedia bilang "Tagapaglaan ng Sistemang Elektroniko" (''Penyelenggara Sistem Elektronik'' o ''PSE'' sa wikang Indones) alinsunod sa Regulasyon ng Ministro ng Komunikasyon at Impormatika Blg. 5 ng 2020. Sinabi ni [[Alexander Saber]], ang Direktor Heneral ng Superbisyon sa Espasyong Dihital ng ministeryo, na nagpadala sila ng pabatid hinggil sa rekisito ng rehistrasyon mula pa noong Nobyembre 2025. Ayon sa kaniya, dalawang beses pang pinalawig ang dedlayn hanggang Enero 2026. Iginiit ni Alexander na hindi tumugon ang Wikipedia sa rehistrasyon.<ref>{{Cite news|last=Nistanto|first=Reska K.|date=Pebrero 28, 2026|title=Komdigi Batasi Fitur Login Wikipedia Indonesia, Ini Sebabnya|url=https://tekno.kompas.com/read/2026/02/28/08010027/komdigi-batasi-fitur-login-wikipedia-indonesia-ini-sebabnya|newspaper=[[Kompas.com]]|language=id|access-date=Marso 25, 2026}}</ref> Agad na tumugon ang Wikimedia Indonesia (WMID) sa pamamagitan ng pag-asikaso sa pagpaparehistro. Bago matapos ng WMID ang pagpaparehistro, noong ika-25 ng Marso 2026, hinarang ng ministeryo ang Wikimedia Commons dahil din sa parehong dahilan,<ref>{{Cite web|last=Khaeron|first=Rizla Adam|date=Marso 25, 2026|title=Belum Daftar PSE, Situs Wikimedia Commons Diblokir Kemkomdigi|url=https://www.metrotvnews.com/read/NG9Czw3M-belum-daftar-pse-situs-wikimedia-commons-diblokir-kemkomdigi|website=MetroTV|language=id|access-date=Marso 25, 2026}}</ref> ngunit ibinalik ang akses nito kalaunan.
Mariing binatikos ng 83 mga organisasyon sa lipunang sibil ang pagharang ng Wikipediang Indones. Sumali ang mga samahan na ito sa "''Koalisi Damai''" ("Koalisyong Pangkapayapaan") kalaunan. Sinabi ng koalisyon na lubhang makaaapekto sa pampublikong interes ang pagharang sa Wikipedia at makahahadlang sa mabuting mga kontribusyon.<ref>{{Cite web|last=Dewi|first=Santi|date=Pebrero 28, 2026|title=Kemkomdigi Akui Batasi Akses ke Wikipedia karena Belum Daftar PSE Privat|url=https://www.idntimes.com/news/indonesia/kemkomdigi-akui-batasi-akses-ke-wikipedia-karena-belum-daftar-pse-00-bbwlv-7pq2gx|website=IDN Times|language=id|access-date=Marso 25, 2026}}</ref> Sinabi rin ng koalisyon na isang uri ng "awtoritaryanismong dihital" ang ginawa ng pamahalaan at isa rin itong ebidensiya ng mga suliranin hinggil sa proporsyonalidad ng patakarang dihital ng bansa. Hinikayat ng koalisyon na bawiin ng pamahalaan ang Regulasyong Ministeryal Blg. 5 ng 2020 at Regulasyong Ministeryal Blg. 10 ng 2021, na ayon sa kanila ay nagiging mga kasangkapan sa pagsensura at sa "paniniktik na lumalabag sa privacy at karapatang pantao."<ref>{{Cite web |date=Marso 6, 2026 |title=Koalisi Minta Pemerintah Segera Buka Blokir Akses Login Wikipedia|url=https://www.tempo.co/politik/koalisi-minta-pemerintah-segera-buka-blokir-akses-login-wikipedia-2120014|website=Tempo|language=id|access-date=Marso 25, 2026}}</ref> Binatikos din ang pagharang sa Wikimedia Commons. Ikinalungkot ng mga kritiko na hinarang ang Wikimedia subalit hindi siniyasat ang maraming mga website sa [[onlayn na sugal]]. Ikinabahala ng mga Wikipedista ang pagharang na ayon sa kanila ay hinahadlang ang pagpapalaganap ng "malayang kaalaman."<ref>{{Cite web|last=Asri|date=Marso 25, 2026|title=Akses Wikimedia Commons Diblokir Kemkomdigi, Editor Wikipedia Indonesia Terganggu, Netizen Bereaksi|url=https://sulsel.fajar.co.id/2026/03/25/akses-wikimedia-commons-diblokir-kemkomdigi-editor-wikipedia-indonesia-terganggu-netizen-bereaksi/|website=Fajar|language=id|access-date=Marso 25, 2026}}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Mga pangyayaring makahulugan ==
* 1,000 mga artikulo: ika-16 ng Marso 2004
* 10,000 mga artikulo: ika-31 ng Mayo 2005
* 50,000 mga artikulo: ika-1 ng Pebrero 2007
* 100,000 mga artikulo: ika-21 ng Pebrero 2009
* 180,000 mga artikulo: ika-26 ng Disyembre 2011
* 200,000 mga artikulo: ika-27 ng Marso 2012
* 300,000 mga artikulo: Oktubre 2013
* 400,000 mga artikulo: ika-27 ng Abril 2017
* 500,000 mga artikulo: ika-15 ng Agosto 2019<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/idwiki/status/1161901392274972673|title=Apakah tidak ada yang mau mengucapkan:"Selamat untuk Wikipedia bahasa Indonesia karena telah mencapai artikel ke-500.000!" kepada wikimin beserta seluruh kontributor Wikipedia? Hmph. pic.twitter.com/2wgeuRM5AR|publisher=Wikipedia bahasa Indonesia|date=Agosto 15, 2019|language=id|access-date=Oktubre 15, 2019}}</ref>
* 600,000 mga artikulo: ika-18 ng Oktubre 2021
* 700,000 mga artikulo: ika-2 ng Agosto 2024
== Estadistika ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;margin: auto;"
|+ Estadistika ng Wikipediang Indones
|-
! Bilang ng mga tagagamit na may akawnt !! Bilang ng mga artikulo !! Bilang ng mga talaksang midya !! Bilang ng mga tagapangasiwa
|-
| {{NUMBEROF|USERS|id}} || {{NUMBEROF|ARTICLES|id}} || {{NUMBEROF|FILES|id}} || {{NUMBEROF|ADMINS|id}}
|}
== Mga sanggunian ==
* [[Andrew Lih|Lih, Andrew]]. ''[[The Wikipedia Revolution: How a Bunch of Nobodies Created the World's Greatest Encyclopedia]]''. [[Hachette Books#Hyperion Books|Hyperion]], [[New York City]]. 2009. Unang Edisyon. {{ISBN|978-1-4013-0371-6}} (alkaline paper).
== Mga talababa ==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Mga Wikipedia ayon sa wika|Indones]]
e6vaz0tir5psdafby2b9iyuz2xibgdx
Teejay Marquez
0
277211
2221619
2203225
2026-08-24T21:32:02Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2221619
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Teejay Marquez
| image=
| caption = Si Marqiez noong 2023
| birth_name = Teejay Marquez
| birth_date = {{birth date and age|1993|9|29}}
| birth_place = [[Quezon City]], [[Pilipinas]]
| nationality = [[Pilipino]]
| occupation = [[Aktor]], [[modelo]], punong-abala
| years_active = 2011–kasalukuyan
| known_for=
| awards =
| website =
}}
Si '''Teejay Marquez''', ay (ipinanganak noong Setyembre 29, 1993) ay isang Filipinong aktor, mananayaw, personalidad sa telebisyon at modelo. Mula noong 2015, siya ay kasalukuyang nasa pamamahala ng ABS CBN.
==Pelikula==
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taon
! Pamagat
! Papel
|-
|2009 || Ang Tanging Pamilya: A Marry Go Round || Gerald Sicat
|-
|2014 || Basement || Ryan
|-
| 2016 || [[Dubsmash (film 2016)|Dubsmash]] || Teejay
|}
===Telebisyon===
{| class="wikitable"
|-
! Taon !! Pamagat !! Papel !! Himpilan
|-
| 2010 || ''[[Reel Love]]'' || Teejay || rowspan="8"|[[GMA Network]]
|-
| 2011–2014 || ''[[Walang Tulugan with the Master Showman]]'' || Himself/Co-Host
|-
| 2011–2012 || ''[[Ikaw Lang ang Mamahalin (2011 TV series)|Ikaw Lang Ang Mamahalin]]'' || Victor
|-
| 2011 || ''[[Time of My Life (2011 TV series)|Time Of My Life]]'' || Chicho
|-
| 2011–2012 || ''[[Tween Hearts]]'' || Nathan
|-
| 2012–2013 || ''[[Party Pilipinas]]'' || Himself/Performer
|-
|rowspan="3" | 2013 || ''[[Pyra: Ang Babaeng Apoy]]'' || Beto
|-
|''[[Anna Karenina (2013 TV series)|Anna Karenina]]'' || Benjie
|-
| ''[[Home Sweet Home (2013 TV series)|Home Sweet Home]]'' || Coco Buena || [[ABS-CBN]]
|-
| rowspan=3| 2015 || ''[[Maynila (TV series)|Maynila: Moments In Time]]'' || N/A || [[GMA Network]]
|-
|''[[Dream Dad]]'' || Jake Sta. Maria || [[ABS-CBN]]
|-
|'' [[Lola Basyang-Ang Kudyaping Enkantado]]''|| Pabling || [[TV5 (Philippines)|TV5]]
|-
| rowspan="8"| 2016 || ''[[The Greatest Love (Philippine TV series)|The Greatest Love]]'' ||Teenage Andrei Alegre || rowspan="2"| [[ABS-CBN]]
|-
| '' [[ASAP (variety show)|ASAP]]'' || Himself / Guest performer
|-
| ''[[Rumpi]]'' || Bintang Tamu || [[Trans TV]]
|-
| ''[[Gen Z]]'' || Bintang Tamu || rowspan="2"|[[Trans 7]]
|-
| ''[[Hitam Putih]]'' || Bintang Tamu
|-
| ''[[Ini Talkshow]]'' || Bintang Tamu || [[NET.]]
|-
| ''[[Girls Night Out]]'' || Bintang Tamu || rowspan="2"|[[Trans TV]]
|-
| ''Katakan Putus'' || Bintang Tamu
|-
| 2017–2018 || ''[[Siapa Takut Jatuh Cinta]]''<ref>{{Cite web |url=https://m.tabloidbintang.com/film-tv-musik/kabar/read/87491/siapa-takut-jatuh-cinta-hadirkan-teejay-marquez-gantikan-aliando |title=Siapa Takut Jatuh Cinta Hadirkan Teejay Marquez, Gantikan Aliando? |access-date=2018-02-14 |archive-date=2021-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210522091115/https://m.tabloidbintang.com/film-tv-musik/kabar/read/87491/siapa-takut-jatuh-cinta-hadirkan-teejay-marquez-gantikan-aliando |url-status=dead }}</ref> || Sean Adijaya || [[SCTV]]
|}
==Talababa==
* {{IMDb name|4498653}}
{{DEFAULTSORT:Marquez, Teejay}}
[[Kategorya:Ipinanganak noong 1993]]
[[Kategorya:Mga Pilipino]]
[[Kategorya:Mga Tagalog]]
[[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga lalaking modelo sa Pilipinas]]
radv0ymjezz8n3kvy4mcw76tbpcoawx
Usapang kategorya:Mga Pilipino
15
280863
2221616
2221503
2026-08-24T18:22:37Z
ListeriaBot
79921
Wikidata list updated [V2]
2221616
wikitext
text/x-wiki
== Wala pang artikulo sa wikang Tagalog ==
'''Ang sumusunod ay talaan ng mga mamamayan ng Pilipinas na mayroon nang artikulo sa ibang bersiyon ng Wikipedia ngunit hindi pa nagagawan ng artikulo sa Tagalog Wikipedia:'''
{{Wikidata list|sparql=
SELECT DISTINCT ?item ?article_en ?linkcount WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q5.
?item wdt:P27 wd:Q928.
?item wikibase:sitelinks ?linkcount .
?article_en schema:about ?item .
?article_en schema:inLanguage "en" .
?article_en schema:isPartOf <https://en.wikipedia.org/>
FILTER (?linkcount >= 1) . # only include items with 1 or more sitelinks
FILTER NOT EXISTS {
?article schema:about ?item .
?article schema:inLanguage "tl" .
?article schema:isPartOf <https://tl.wikipedia.org/>
}
}
GROUP BY ?item ?linkcount ?article_en
ORDER BY DESC(?linkcount)
LIMIT 100
|columns=P18,label:Article,P106,P793,P800,P39,?article_en
|section=
|min_section=
|sort=?linkcount
|links=red
|thumb=128
|autolist=
|references=all
}}
{| class='wikitable sortable'
! larawan
! Article
! hanapbuhay
! significant event
! magnum opus
! nahawakang pwesto
! ?article_en
|-
| [[Talaksan:Alodia Gosiengfiao 2013-07-04 (2) a.jpg|center|128px]]
| [[Alodia Gosiengfiao]]
| [[modelo]]<br/>[[cosplayer]]
|
|
|
| [[:en:Alodia_Gosiengfiao|Alodia Gosiengfiao]]
|-
| [[Talaksan:Lav Diaz at 81st Venice International Film Festival.jpg|center|128px]]
| [[Lav Diaz]]
| [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[editor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[artista]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_9dcd9960024412bee88cb9de0f5ddf9229d4c663ed2ba8b4910cc05c78097c3a">https://cs.isabart.org/person/122314</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[musiko]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[kritiko ng sine]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Lav_Diaz|Lav Diaz]]
|-
| [[Talaksan:Paul Mulders.jpg|center|128px]]
| [[Paul Mulders]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Paul_Mulders|Paul Mulders]]
|-
| [[Talaksan:1960 Neile Adams.jpg|center|128px]]
| [[Neile Adams]]
| [[artista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[mang-aawit]]<br/>[[artista sa telebisyon]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[artista sa teatro]]
|
|
|
| [[:en:Neile_Adams|Neile Adams]]
|-
| [[Talaksan:Angel Guirado azkals 2011.jpg|center|128px]]
| [[Ángel Guirado]]
| [[futbolista]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:%C3%81ngel_Guirado|%C3%81ngel Guirado]]
|-
|
| [[Junrey Balawing]]
|
|
|
|
| [[:en:Junrey_Balawing|Junrey Balawing]]
|-
| [[Talaksan:James Younghusband Oct 2013.jpg|center|128px]]
| [[James Younghusband]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:James_Younghusband|James Younghusband]]
|-
| [[Talaksan:Chris Greatwich.JPG|center|128px]]
| [[Chris Greatwich]]
| [[futbolista]]<br/>[[association football manager]]
|
|
|
| [[:en:Chris_Greatwich|Chris Greatwich]]
|-
| [[Talaksan:Adolfo Tito Yllana, September 2021 (GPOABF 0882) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Adolfo Tito Yllana]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]
|
|
| [[titular archbishop]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Papua New Guinea]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Solomon Islands]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Pakistan]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Democratic Republic of the Congo]]<br/>[[apostolic nuncio to Israel]]<br/>[[Apostolic Delegate to Jerusalem and Palestine]]<br/>[[apostolic nuncio to Cyprus]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Australia]]
| [[:en:Adolfo_Tito_Yllana|Adolfo Tito Yllana]]
|-
| [[Talaksan:Donnie Nietes.png|center|128px]]
| [[Donnie Nietes]]
| [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Donnie_Nietes|Donnie Nietes]]
|-
|
| [[Dioscoro S. Rabor]]
| [[soologo]]<ref name="ref_c5b160c8d062942dc63fae4cd18b5000d2e4309511b37a3761c11480d808103a">''[[:d:Q56114183|In Memoriam: Dioscoro S. Rabor, 1911-1996]]''</ref><br/>[[scientific collector]]<ref name="ref_96103d1bdc4401a014da17bd3b27b7311f90c94b2d4009870bb4218001e27e27">''[[:d:Q64446405|Bionomia]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Dioscoro_S._Rabor|Dioscoro S. Rabor]]
|-
|
| [[Rachel Grant]]
| [[artista]]<ref name="ref_829d37a31568b8478bf0c63a9a244a4d1f5285e71d8377ba0f75a6d875322f65">''[[:d:Q1204237|Deutsche Synchronkartei]]''</ref><br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[scuba diver]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]
|
|
|
| [[:en:Rachel_Grant|Rachel Grant]]
|-
| [[Talaksan:Andray Blatche.jpg|center|128px]]
| [[Andray Blatche]]
| [[basketbolista]]<ref name="ref_b316776bfd4d19b22b05d403d20bf7aa69dcd18a806d586c89f9100926aeab05">''[[:d:Q7300810|RealGM]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Andray_Blatche|Andray Blatche]]
|-
|
| [[Oscar Cruz]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Oscar_Cruz|Oscar Cruz]]
|-
| [[Talaksan:Angelo Reyes.jpg|center|128px]]
| [[Angelo Reyes]]
| [[politiko]]<br/>[[military personnel]]
|
|
| [[Kalihim ng Tanggulang Pambansa]]<br/>[[Kalihim ng Kapaligiran at Likas na Yaman]]<br/>[[Kalihim ng Enerhiya]]<br/>[[Kalihim ng Interyor at Pamahalaang Lokal]]
| [[:en:Angelo_Reyes|Angelo Reyes]]
|-
| [[Talaksan:Archbishop Angel Lagdameo.jpg|center|128px]]
| [[Angel Lagdameo]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[archbishop of Jaro]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Angel_Lagdameo|Angel Lagdameo]]
|-
| [[Talaksan:JfAniceto0456Pacianofvf 06.JPG|center|128px]]
| [[Paciano Aniceto]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic archbishop]]
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]
| [[:en:Paciano_Aniceto|Paciano Aniceto]]
|-
| [[Talaksan:Cardinal Ricardo Vidal.jpg|center|128px]]
| [[Ricardo Tito Jamin Vidal]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Ricardo_Vidal|Ricardo Vidal]]
|-
| [[Talaksan:Orlando Quevedo 2016.jpg|center|128px]]
| [[Orlando Beltran Quevedo]]
| [[manunulat]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Orlando_Quevedo|Orlando Quevedo]]
|-
|
| [[Angelito Lampon]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[vicar apostolic]]<br/>[[apostolic administrator]]
| [[:en:Angelito_Lampon|Angelito Lampon]]
|-
| [[Talaksan:Romulo Valles Balangiga bell turnover (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Romulo Valles]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Romulo_Valles|Romulo Valles]]
|-
|
| [[Antonio Ledesma]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<br/>[[Arsobispo]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Catholic theologian]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[coadjutor bishop]]<br/>[[bishop prelate]]<br/>[[apostolic administrator]]
| [[:en:Antonio_Ledesma|Antonio Ledesma]]
|-
| [[Talaksan:JfTobias0431Bishopfvf 02.JPG|center|128px]]
| [[Antonio Realubin Tobias]]
| [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]
| [[:en:Antonio_Tobias|Antonio Tobias]]
|-
| [[Talaksan:Albert del Rosario.jpg|center|128px]]
| [[Albert del Rosario]]
| [[diplomata]]<br/>[[politiko]]<br/>[[negosyante]]
|
|
| [[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<br/>[[ambassador of the Philippines to the United States]]
| [[:en:Albert_del_Rosario|Albert del Rosario]]
|-
| [[Talaksan:Arnel Pineda by Phey Palma.jpg|center|128px]]
| [[Arnel Pineda]]
| [[mang-aawit]]<br/>[[manunulat ng awitin]]
|
|
|
| [[:en:Arnel_Pineda|Arnel Pineda]]
|-
| [[Talaksan:Chadhugo (300dpi).jpg|center|128px]]
| [[Chad Hugo]]
| [[record producer]]<br/>[[manunulat ng awitin]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Chad_Hugo|Chad Hugo]]
|-
| [[Talaksan:Bishop.Arturo.Bastes.jpg|center|128px]]
| [[Arturo M. Bastes]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[coadjutor bishop]]
| [[:en:Arturo_Bastes|Arturo Bastes]]
|-
| [[Talaksan:Ernie Chan at Super-Con 2009.JPG|center|128px]]
| [[Ernie Chan]]
| [[comics artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[ilustrador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[disenyador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[alagad ng sining biswal]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Ernie_Chan|Ernie Chan]]
|-
| [[Talaksan:Venus Raj.jpg|center|128px]]
| [[Venus Raj]]
| [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]
|
|
|
| [[:en:Venus_Raj|Venus Raj]]
|-
| [[Talaksan:Brian Yuzna (2007 crop).jpg|center|128px]]
| [[Brian Yuzna]]
| [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[artista]]
|
|
|
| [[:en:Brian_Yuzna|Brian Yuzna]]
|-
|
| [[Leonardo Legaspi]]
| [[propesor ng unibersidad]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Roman Catholic Archbishop of Caceres]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Leonardo_Legaspi|Leonardo Legaspi]]
|-
| [[Talaksan:Brillante Mendoza at the 69th Venice International Film Festival, September 2012.jpg|center|128px]]
| [[Brillante Mendoza]]
| [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[cinematographer]]<ref name="ref_833b0ecf39cfd9c634b88c55346640b8ff53e5ec78e177b604b7a78346be027c">http://asianwiki.com/Brillante_Mendoza</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_89d32ec69eda3ae30901972a23ca4c45d7f2c401e64244cc1c33b72d8976e7fa">https://lilokpelikula.wordpress.com/2009/10/21/lola-brillante-mendoza-2009/</ref><ref name="ref_df976a5955ea21883692f260e6765daa529da60de09340ac0bd712c56bd8c1ba">http://www.timeout.com/london/film/captive-2012</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_b2d7a45e5d3180f042276aa6e9408760514212ca319bc04a9eaae19b89f7c331">http://www.nytimes.com/movies/movie/457936/Kinatay/details</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><br/>[[production designer]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Brillante_Mendoza|Brillante Mendoza]]
|-
| [[Talaksan:Pancho Villa BNF.jpeg|center|128px]]
| [[Pancho Villa]]
| [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Pancho_Villa_(boxer)|Pancho Villa (boxer)]]
|-
| [[Talaksan:Bishop Broderick Pabillo at the Manila Cathedral 2023-10-29.jpg|center|128px]]
| [[Broderick Soncuaco Pabillo]]
| [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]
| [[:en:Broderick_Pabillo|Broderick Pabillo]]
|-
| [[Talaksan:Simeon Toribio.jpg|center|128px]]
| [[Simeón Toribio]]
| [[politiko]]<br/>[[atleta]]
|
|
| [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]
| [[:en:Simeon_Toribio|Simeon Toribio]]
|-
| [[Talaksan:Julio Rosales.jpg|center|128px]]
| [[Julio Rosales]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Julio_Rosales|Julio Rosales]]
|-
| [[Talaksan:Jerry Lucena.jpg|center|128px]]
| [[Jerry Lucena]]
| [[futbolista]]<br/>[[association football manager]]
|
|
|
| [[:en:Jerry_Lucena|Jerry Lucena]]
|-
|
| [[David William Valencia Antonio]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]]
| [[:en:David_William_Antonio|David William Antonio]]
|-
|
| [[Miguel White]]
| [[atleta]]
|
|
|
| [[:en:Miguel_White|Miguel White]]
|-
| [[Talaksan:Fernando Capalla.jpg|center|128px]]
| [[Fernando Capalla]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[coadjutor archbishop]]<br/>[[territorial prelate]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Fernando_Capalla|Fernando Capalla]]
|-
| [[Talaksan:Rolando Santos CM.jpg|center|128px]]
| [[Rolando Crisostomo Santos]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]
| [[:en:Rolando_Santos|Rolando Santos]]
|-
| [[Talaksan:Archbishop Gilbert Garcera 2024-06-29.jpg|center|128px]]
| [[Gilbert Garcera]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[Archbishop of Lipa]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Gilbert_Garcera|Gilbert Garcera]]
|-
|
| [[Meiling Melançon]]
| [[artista]]<br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]
|
|
|
| [[:en:Mei_Melan%C3%A7on|Mei Melan%C3%A7on]]
|-
| [[Talaksan:Archbishop John F. Du.png|center|128px]]
| [[John F. Du]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]
| [[:en:John_F._Du|John F. Du]]
|-
| [[Talaksan:Bishop Jose Romeo O. Lazo (2).jpg|center|128px]]
| [[Jose Romeo Lazo]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Bishop of San Jose de Antique]]<br/>[[archbishop of Jaro]]
| [[:en:Jose_Romeo_Lazo|Jose Romeo Lazo]]
|-
|
| [[Jose S. Palma]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Bishop of Calbayog]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Jos%C3%A9_S._Palma|Jos%C3%A9 S. Palma]]
|-
| [[Talaksan:D LIM.jpg|center|128px]]
| [[Danilo Lim]]
| [[politiko]]<br/>[[military personnel]]
|
|
|
| [[:en:Danilo_Lim|Danilo Lim]]
|-
|
| [[Osvaldo Padilla]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[apostolic nuncio to Panama]]<br/>[[apostolic nuncio to Sri Lanka]]<br/>[[apostolic nuncio to Nigeria]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Costa Rica]]<br/>[[apostolic nuncio to South Korea]]<br/>[[apostolic nuncio to Mongolia]]
| [[:en:Osvaldo_Padilla|Osvaldo Padilla]]
|-
| [[Talaksan:Pablo Virgilio David in 2014 (Retouched).jpg|center|128px]]
| [[Pablo Virgilio Siongco David]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]<br/>[[cardinal priest]]
| [[:en:Pablo_Virgilio_David|Pablo Virgilio David]]
|-
|
| [[Rodolfo Tan Cardoso]]
| [[ahedresista]]
|
|
|
| [[:en:Rodolfo_Tan_Cardoso|Rodolfo Tan Cardoso]]
|-
|
| [[Leopoldo Serantes]]
| [[boksingero]]
|
|
|
| [[:en:Leopoldo_Serantes|Leopoldo Serantes]]
|-
| [[Talaksan:Archbishop Ramon Argüelles.jpg|center|128px]]
| [[Ramon Arguelles]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Archbishop of Lipa]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]
| [[:en:Ramon_Arguelles|Ramon Arguelles]]
|-
| [[Talaksan:Bishop Reynaldo G. Evangelista.jpg|center|128px]]
| [[Reynaldo Evangelista]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[bishop of Imus]]
| [[:en:Reynaldo_Evangelista|Reynaldo Evangelista]]
|-
| [[Talaksan:Dr Honoria Acosta-Sison.jpg|center|128px]]
| [[Honoria Acosta-Sison]]
| [[gynecologist]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[propesor ng unibersidad]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[obstetrician]]
|
|
|
| [[:en:Honoria_Acosta-Sison|Honoria Acosta-Sison]]
|-
|
| [[Sergio Utleg]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]
| [[:en:Sergio_Utleg|Sergio Utleg]]
|-
| [[Talaksan:Teófilo Yldefonso 1928.jpg|center|128px]]
| [[Teófilo Yldefonso]]
| [[manlalangoy]]<br/>[[military personnel]]
|
|
|
| [[:en:Te%C3%B3filo_Yldefonso|Te%C3%B3filo Yldefonso]]
|-
|
| [[Gabriel Reyes]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[Arsobispo ng Maynila]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[bishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Gabriel_Reyes|Gabriel Reyes]]
|-
|
| [[Wenceslao Selga Padilla]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[titular bishop]]<br/>[[apostolic prefect]]<br/>[[superior]]
| [[:en:Wenceslao_Padilla|Wenceslao Padilla]]
|-
| [[Talaksan:Melissa de la Cruz at LA Time Festival of Books 2013-cropped.jpg|center|128px]]
| [[Melissa de la Cruz]]
| [[manunulat]]<br/>[[children's writer]]<br/>[[nobelista]]<br/>[[editor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[young adult author]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[Blue Bloods]]
|
| [[:en:Melissa_de_la_Cruz|Melissa de la Cruz]]
|-
| [[Talaksan:Shamcey Supsup on September 18, 2011.jpg|center|128px]]
| [[Shamcey Supsup]]
| [[modelo]]<br/>[[arkitekto]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]
|
|
|
| [[:en:Shamcey_Supsup-Lee|Shamcey Supsup-Lee]]
|-
| [[Talaksan:Anthony Villanueva 2017 stamp of the Philippines.jpg|center|128px]]
| [[Anthony Villanueva]]
| [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref><br/>[[artista]]
|
|
|
| [[:en:Anthony_Villanueva|Anthony Villanueva]]
|-
|
| [[Roel Velasco]]
| [[boksingero]]
|
|
|
| [[:en:Roel_Velasco|Roel Velasco]]
|-
| [[Talaksan:2013 AVN Awards - Mimi Miyagi (8396773441) (crop).jpg|center|128px]]
| [[Mimi Miyagi]]
| [[artistang pornograpiko]]<br/>[[modelo]]<br/>[[erotic photography model]]<br/>[[politiko]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]
|
|
|
| [[:en:Mimi_Miyagi|Mimi Miyagi]]
|-
|
| [[José Villanueva]]
| [[boksingero]]
|
|
|
| [[:en:Jos%C3%A9_Villanueva_(boxer)|Jos%C3%A9 Villanueva (boxer)]]
|-
| [[Talaksan:Amin Nazari 20191102.jpg|center|128px]]
| [[Amin Nazari]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Amin_Nazari|Amin Nazari]]
|-
|
| [[Isnilon Hapilon]]
| [[militant]]<ref name="ref_3a050fe4a1b5cdc123941a4d809de3e4cbdf86aca7a47d00e70fc73396c7692f">http://www.reuters.com/article/us-philippines-militants-idUSBRE93F09K20130416</ref><br/>[[military personnel]]
|
|
| [[Emir]]
| [[:en:Isnilon_Hapilon|Isnilon Hapilon]]
|-
|
| [[Satoshi Otomo]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Satoshi_%C5%8Ctomo|Satoshi %C5%8Ctomo]]
|-
| [[Talaksan:Pedro Abad Santos.jpg|center|128px]]
| [[Pedro Abad Santos]]
| [[politiko]]
|
|
| [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]
| [[:en:Pedro_Abad_Santos|Pedro Abad Santos]]
|-
| [[Talaksan:Van Partible by Gage Skidmore.jpg|center|128px]]
| [[Van Partible]]
| [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[direktor sa telebisyon]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Van_Partible|Van Partible]]
|-
| [[Talaksan:Satine Phoenix Porn Star Karaoke 2007-05-01 1.jpg|center|128px]]
| [[Satine Phoenix]]
| [[artista]]<br/>[[artistang pornograpiko]]<br/>[[pintor]]<br/>[[modelo]]<br/>[[online streamer]]
|
|
|
| [[:en:Satine_Phoenix|Satine Phoenix]]
|-
| [[Talaksan:Aubrey Miles.jpg|center|128px]]
| [[Aubrey Miles]]
| [[modelo]]<br/>[[mang-aawit]]
|
|
|
| [[:en:Aubrey_Miles|Aubrey Miles]]
|-
| [[Talaksan:Portrait of Rosalina Abejo.jpg|center|128px]]
| [[Rosalina Abejo]]
| [[Konduktor ng musika|konduktor]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_115bb190520bffe7d3b11a69f9df49b7ce90dc74fcae0be2a25876d6fbd480ac">http://www.musicsack.com/personfmt_itempk.cfm?itempk=7</ref><ref name="ref_78ef1b4c4bfd98c1b57835278aa68bfb7a82f895c16dd08902a7241396b8dd66">http://philippinemusicregistry.com.ph/main/artist/view/8</ref>
|
|
|
| [[:en:Rosalina_Abejo|Rosalina Abejo]]
|-
| [[Talaksan:Carli de Murga 20191101 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Carlie de Murga]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Carli_de_Murga|Carli de Murga]]
|-
|
| [[Gurdev Khush]]
| [[henetista]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[agronomo]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Gurdev_Khush|Gurdev Khush]]
|-
| [[Talaksan:MisaghBahadoranGlobal.jpg|center|128px]]
| [[Misagh Bahadoran]]
| [[dentist]]<br/>[[futsal player]]<br/>[[modelo]]<br/>[[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Misagh_Bahadoran|Misagh Bahadoran]]
|-
| [[Talaksan:Philippines Foreign Secretary Yasay Addresses Reporters at a News Conference (28502880421) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Perfecto R. Yasay, Jr.]]
| [[negosyante]]<br/>[[abogado]]<ref name="ref_5d9f0275a9a10a2540c3b54d54876fcc3ca330edb427fb3d32e3b7d6b2c4ce30">https://cairope.dfa.gov.ph/site-administrator/embassy-news/150-perfecto-r-yasay-jr-secretary-of-foreign-affairs</ref><br/>[[politiko]]
|
|
| [[chairperson]]<ref name="ref_a95020c6c926990cc42cba9158f1ffa3651c92e7a72951390e120a8a21ca0969">https://news.mb.com.ph/2020/06/12/former-dfa-sec-yasay-dies-73/</ref><br/>[[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<ref name="ref_7911ff1da716d452199d6d0b838df2f94f6168b660ff4836baf6ac4a4d662d24">https://newsinfo.inquirer.net/878680/ca-rejects-appointment-of-yasay</ref>
| [[:en:Perfecto_Yasay_Jr.|Perfecto Yasay Jr.]]
|-
| [[Talaksan:Ronnie del Carmen.jpg|center|128px]]
| [[Ronnie del Carmen]]
| [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[ilustrador]]<br/>[[comics artist]]<br/>[[artista]]<br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[alagad ng sining]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Ronnie_del_Carmen|Ronnie del Carmen]]
|-
| [[Talaksan:Álvaro Silva 20191101 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Álvaro Silva]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:%C3%81lvaro_Silva_(footballer)|%C3%81lvaro Silva (footballer)]]
|-
| [[Talaksan:Kevin Ray Mendoza 20120329.jpg|center|128px]]
| [[Kevin Ray Mendoza Hansen]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Kevin_Ray_Mendoza|Kevin Ray Mendoza]]
|-
|
| [[Natividad Almeda López]]
| [[abogado]]<br/>[[hukom]]
|
|
|
| [[:en:Natividad_Almeda-L%C3%B3pez|Natividad Almeda-L%C3%B3pez]]
|-
| [[Talaksan:Geena Rocero for Chromat.jpg|center|128px]]
| [[Geena Rocero]]
| [[modelo]]<br/>[[LGBTQ rights activist]]<br/>[[Playmate]]
|
|
|
| [[:en:Geena_Rocero|Geena Rocero]]
|-
| [[Talaksan:Vicky Tauli-Corpuz in Kuala-Lumpur.jpg|center|128px]]
| [[Victoria Tauli-Corpuz]]
| [[indigenous rights activist]]
|
|
| [[United Nations Special Rapporteur]]
| [[:en:Victoria_Tauli-Corpuz|Victoria Tauli-Corpuz]]
|-
| [[Talaksan:Daisuke Sato After the Game - PHI vs AFG, September 12, 2023.png|center|128px]]
| [[Daisuke Sato]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Daisuke_Sato_(footballer)|Daisuke Sato (footballer)]]
|-
| [[Talaksan:Kevin Ingresso.jpg|center|128px]]
| [[Kevin Ingreso]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Kevin_Ingreso|Kevin Ingreso]]
|-
|
| [[Oscar Jaime Llaneta Florencio]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]
|
|
| [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]
| [[:en:Oscar_Jaime_Florencio|Oscar Jaime Florencio]]
|-
| [[Talaksan:Rep. Geraldine Roman (19th Congress).jpg|center|128px]]
| [[Geraldine Roman]]
| [[mamamahayag]]<br/>[[estadista]]<br/>[[politiko]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref>
|
|
| [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]
| [[:en:Geraldine_Roman|Geraldine Roman]]
|-
| [[Talaksan:Kylie Verzosa 2022 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Kylie Verzosa]]
| [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[artista]]
|
|
|
| [[:en:Kylie_Verzosa|Kylie Verzosa]]
|-
|
| [[Tabinas Jefferson]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Jefferson_Tabinas|Jefferson Tabinas]]
|-
| [[Talaksan:Eumir felix marcial KL 2017.jpg|center|128px]]
| [[Eumir Marcial]]
| [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Eumir_Marcial|Eumir Marcial]]
|-
| [[Talaksan:Manny Jacinto at the 2018 Comic-Con International (42913094245) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Manny Jacinto]]
| [[artista sa telebisyon]]<br/>[[mananayaw]]<br/>[[artista]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Manny_Jacinto|Manny Jacinto]]
|-
| [[Talaksan:New Clark City Visit of Kayla Sanchez (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Kayla Sanchez]]
| [[manlalangoy]]<ref name="ref_71088fd3015a897b4edb05c490dbd362f030de19fdf8997617b2579e42df444f">''[[:d:Q23439984|swimrankings.net]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Kayla_Sanchez|Kayla Sanchez]]
|-
| [[Talaksan:Karen Ibasco Joins the UN Youth Climate Summit (2019) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Karen Ibasco]]
| [[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[pisiko]]
|
|
|
| [[:en:Karen_Ibasco|Karen Ibasco]]
|-
| [[Talaksan:Sarina Bolden.png|center|128px]]
| [[Sarina Bolden]]
| [[futbolista]]<ref name="ref_a4daea7bcee446c1cbd0b6a142d0b95aeef218a10a1d147d8d274272a911d962">https://www.chicagotribune.com/sports/soccer/ct-world-cup-sarina-bolden-philippines-20230725-kihxntol2zb3nhmqhvhlgmqqci-story.html</ref>
|
|
|
| [[:en:Sarina_Bolden|Sarina Bolden]]
|-
| [[Talaksan:Margielyn Didal (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Margielyn Didal]]
| [[skateboarder]]
|
|
|
| [[:en:Margielyn_Didal|Margielyn Didal]]
|-
|
| [[Rex Andrew Clement Alarcon]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic deacon]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Caceres]]
| [[:en:Rex_Andrew_Alarcon|Rex Andrew Alarcon]]
|-
| [[Talaksan:Louise Mabulo UN Young Champion of the Earth Award Ceremony Speech 3 (50750541351).jpg|center|128px]]
| [[Louise Emmanuelle Mabulo]]
| [[cook]]<br/>[[environmentalist]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[entrepreneur]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref>
|
|
|
| [[:en:Louise_Mabulo|Louise Mabulo]]
|-
| [[Talaksan:MitskiAPE180824 (13 of 116) (53941099308) (cropped 2).jpg|center|128px]]
| [[Beabadoobe]]
| [[mang-aawit-manunulat]]<ref name="ref_7f185c0ce88ceaf3e120d7aa46e91399685a365ee5391ffd639c3a94965f31df">https://www.theguardian.com/music/2024/nov/13/beabadoobee-review-02-academy-glasgow</ref><ref name="ref_bafb9b83290b96566f3ea036dee83e3d41462a1b08fd9520933aec511b33c32c">https://www.nme.com/news/music/beabadoobee-brits-interview-sabrina-carpenter-embracing-imperfection-3843092</ref>
|
|
|
| [[:en:Beabadoobee|Beabadoobee]]
|-
|
| [[Marinel Sumook Ubaldo]]
| [[climate activist]]
|
|
|
| [[:en:Marinel_Sumook_Ubaldo|Marinel Sumook Ubaldo]]
|-
| [[Talaksan:Bianca Bustamante 2024.jpg|center|128px]]
| [[Bianca Bustamante]]
| [[racing driver]]<br/>[[racecar driver]]
|
|
|
| [[:en:Bianca_Bustamante|Bianca Bustamante]]
|-
| [[Talaksan:PIA Leyte - Aira Villegas interview (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Aira Villegas]]
| [[boksingero]]
|
|
|
| [[:en:Aira_Villegas|Aira Villegas]]
|}
{{Wikidata list end}}
3fuwee1u10cbihbbn05x9bsk5p2eqrk
Dalian University of Technology
0
283716
2221621
2171223
2026-08-25T00:01:37Z
Aubreyjanev
159817
Nagdagdag ng impormasyon na may sanggunian
2221621
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Dalian_University_of_Technology.jpg|thumb|200x200px|Pangunahing gusali]]
[[Talaksan:Lingxi_Library.JPG|thumb|200x200px|Lìngxī Library]]
<span>Ang</span>''' Dalian University of Technology''' ('''DUT''')<span data-segmentid="10" class="cx-segment"> ay isang pampublikong unibersidad sa pananaliksik na matatagpuan sa [[Dalian]] (pangunahing kampus) at Panjin sa lalawigan ng [[Liaoning]], Tsina. Ang </span><span data-segmentid="17" class="cx-segment">DUT, kilala bilang isa sa Big Four Institutes of Technology ng bansa, ay kabilang sa nangungunang mga unibersidad para sa inhenyeriya at teknolohiya. </span><span data-segmentid="19" class="cx-segment">Ito ay isang Chinese Ministry of Education Class A Double First Class University.<ref name="Chinese Department of Education">{{Cite web|url=http://www.moe.gov.cn/srcsite/A22/moe_843/201709/t20170921_314942.html|title=教育部 财政部 国家发展改革委 关于公布世界一流大学和一流学科建设高校及建设 学科名单的通知 (Notice from the Ministry of Education and other national governmental departments announcing the list of double first class universities and disciplines)|access-date=2018-11-12|archive-date=2019-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327090945/http://www.moe.gov.cn/srcsite/A22/moe_843/201709/t20170921_314942.html|url-status=dead}}</ref></span> Ang lupain ng unibersidad ay may lawak na 3.57 milyong metro kuwadrado<ref>{{Cite web |title=Facts and Figures-DALIAN UNIVERSITY OF TECHNOLOGY |url=https://en.dlut.edu.cn/About/Facts_and_Figures.htm |access-date=2026-08-25 |website=en.dlut.edu.cn}}</ref>.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{coord|format=dms|display=title}}
{{Stub|Edukasyon}}
[[Kategorya:Mga pamantasan sa Tsina]]
[[Kategorya:Liaoning]]
11rqq2swkaiktn8y7h7gl40fmxlynfh
KIS–SR Senior High School
0
288959
2221660
2219498
2026-08-25T08:11:05Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Sanggunian */
2221660
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox University
|name = Kapayapaan Integrated School
|image = Kapayapaan Integrated School 2023.jpg
|caption = Ang paaralan ng Kapayapaan Sekondarya sa Canlubang.
|image_size = 300px
|established = 1996 – Kapayapaan National High School<br>2015 – Kapayapaan Integrated School
|type = Publiko-Main
|head_label = Directress-Principal
|head = Mrs. Bernardita Salazar
|head_label2 =Spokesperson
|head_2=Christian Obo
|city = Snake Rd., Manfil, Kapayapaan Village, [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna|Calamba]]
|state = [[Laguna]]
|country = [[Pilipinas]]
|campus = Parte ng DepEd ng Calamba
|free_label = Coordinates
|free = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E}}
|colors = Berde at Puti {{color box|green}} {{color box|#FFFFFF}}
|colours =
|mascot = ''The Dove''
|nickname = '''KIS'''
|affiliations =
|website =
}}
Ang '''Kapayapaan Integrated School, Main''' o '''KIS''' sa dating pangalan, '''Kapayapaan National High School, KNHS''' ay isang pam-publikong paaralan sa sityo [[Manfil]] sa Kapayapaan Village, [[Canlubang]]; ito ay saklaw ng isang malaking pam-publikong paaralang elementarya ang "San Ramon Elementary School" (1992). Ang '''KIS''' ay may kuwadrado na nasa 500+ hanggang 600+ na ektarya at sa bilang ng estudyante ay 665 bawat mag-aaral. Ito ay suportado nang DepEd Calamba, Pagkatapos ng "Canlubang Integrated School", pumapangalawa ang KIS sa buong barangay sa Canlubang na isa sa pangunahing sekondarya, ngunit ang KIS ang maraming bilang ng estudyante, pagpatak ng taon ng taong 2015 hanggang sa kasalukuyan ng mag simulang ipatupad ang Senior High kurikulum.<ref>https://ph.linkedin.com/in/arcel-quinto-50b28916a{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.<ref>{{Cite web |url=http://www.pinoycode.com/secondary-public-school/301521-kapayapaan-national-high-school |title=Archive copy |access-date=2022-07-10 |archive-date=2022-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220710154201/http://www.pinoycode.com/secondary-public-school/301521-kapayapaan-national-high-school |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.schoolandcollegelistings.com/PH/Calamba/620432461432538/DepEd-Tayo-Kapayapaan-Integrated-School---Calamba-City</ref>
==Interyor==
===Grado at silid===
Ang Kapayapaan Integrated School (KIS) ay may bilang na aabot sa labinganim (13) sa bawat seksyon simula Grade 7 hanggang Grade 10 ng "Junior High School", Ang mga baitang 11 at 12 ay may mga nakalaang akademikong strands; STEM (Science, Technology, Engineering, and Mathematics), ABM (Accountancy, Business, at Management), HUMSS (Humanities and Social Sciences), at TVL (Technical Vocational Livelihood).
====Mga seksyon====
"''Tingnan ang bawat 15 seksyons sa kahon na ito''".
{|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60%
|-
!Grado
!Seksyon
!Guro/Tagapayo
|-
! colspan="3" | '''''Junior High'''''
|-
| '''Ika-8 Baitang''' || 1. [[Calla Lily]]<br>2. Camia<br>3. Carnation<br>4. [[Daffodil]]<br>5. [[Dahlia]]<br>6. [[Daisy]]<br>7. Gladiola<br>8. Ilang-Ilang<br>9. [[Asebo|Ilex]]<br>10. [[Rosal]]<br>11. [[Rose]]<br>12. [[Sampaguita]]<br>13. [[Tulipan|Tulip]]<br>14. Viola || 1. Felicitas Cruz<br>2. Irene Soliman<br>3. Cheryl Solleza<br>4. Lissa Subito<br>5. Rogelio Banua, Jr.<br>6. Hyacinth Canlubo<br>7.
Joyce Elazegui<br>8. Maritess Adriano<br>9. Liza Manzanero<br>10. Elizabeth Malutao<br>11. Christopher Dean Ponce<br>12. Oihmee Alvarez<br>13. Rose Vilma Garcia<br>14. Menchie Andaya
|-
| '''Ika-9 Baitang''' || 1. [[Acacia]]<br>2. [[Agoho]]<br>3. [[Apitong]]<br>4. [[Dao]]<br>5. Dungon<br>6. [[Giho|Guijo]]<br>7. [[Alangilan|Ipil-Ipil]]<br>8. [[Shorea|Lawaan]]<br>9. [[Mahogany]]<br>10.[[Molave]]<br>11. [[Asana|Narra]]<br>12. [[Tindalo]]<br>13. [[Yakal]] || 1. Rajeta Quinto<br>2. Sarah Necio<br>3. Michelle Vargas<br>4. Jan Renz Palma<br>5. Ella Mae Matias<br>6. Cynthia Addatu<br>7. Cheene Cervantes<br>8. Ivy De Villa<br>9. Maria Clarita Domino<br>10. Maricris Jay Algire<br>11. Christian Marion Obo<br>12. Irish Masangkay<br>13. Alberto "Toby" Remoroza
|-
| '''Ika-10 Baitang''' || 1. Iraya<br>2. Daraitan<br>3. [[Bulkang Kanlaon|Kanlaon]]<br>4. [[Bundok Arayat|Arayat]]<br>5. [[Bundok Makiling|Makiling]]<br>6. [[Bulkang Mayon|Mayon]]<br>7. [[Bundok Banahaw|Banahaw]]<br>8. Batulao<br>9. [[Bundok Apo|Apo]]<br>10. [[Bundok Isarog|Isarog]]<br>11. [[Bundok Halcon|Halcon]]<br>12. Kitanglad<br>13. [[Bulkang Taal|Taal]]<br>14. [[Bulkang Bulusan|Bulusan]] || 1. Doris Querido<br>2. Sandy Liguit<br>3. Dennis Fernandez<br>4. Christine Mamalayan<br>5. Jonalyn Potot<br>6. Miriam Mabborang<br>7. Randolph Roxas<br>8. Naiza Cadapan<br>9. Sylvia Pua<br>10. Mariz L. Llagas<br>11. Daimler Tuason<br>12. Shiela Mae Colegio<br>13. Vernadeth Resplandor<br>14. Gilbert Cablan
|-
! colspan="3" | '''''Senior High'''''
|-
| '''Ika-11 Baitang''' || 1. [[Bughaw]]<br>2. Dagtum<br>3. [[Ginto]]<br>4. [[Kahel]]<br>5. [[Kayumanggi]]<br>6. [[Lila]]<br>7. [[Lunti|Luntian]]<br>8. Mabaya<br>9. Malamaya<br>10. [[Pilak]]<br>11. [[Rosas]] || Pangalawang Palapag
|-
| '''Ika-12 Baitang''' || 1. Adhika<br>2. Busilak<br>3. Garing<br>4. Gunita<br>5. Hinahon<br>6. Hiraya<br>7. Kalimbahin<br>8. Mahilom<br>9. Marangal<br>10. Marilag<br>11. Masikhay<br>12. Matahom<br>13. Paham<br>14. Puhon<br>15. Tadhana || Pangatlong Palapag
|}
== Mga opisyal ng Kapayapaan Integrated School ==
; DepEd Tayo KIS, Calamba City (SSLG, 2026-2027)
{|class="wikitable sortable" style="text-align:center;
! Estado !! Pangalan
|-
| Presidente ||
|-
| Bise Presidente ||
|-
| Sekretarya ||
|-
| Ingat yaman ||
|-
| Awditor ||
|-
| P.I.O ||
|-
| Protocol Officer ||
|-
| G8 Chairperson/Representative ||
|-
| G9 Chairperson/Representative ||
|-
| G10 Chairperson/Representative ||
|-
| G11 Chairperson/Representative ||
|-
| G12 Chairperson/Representative ||
|}
== Mga datihang opisyal ng KIS (KNHS) ==
; KIS Former (SSG/SSLG)
{|class="collapsible collapsed wikitable toccolours" width=60%
|-
!style="background: white" colspan=4 align="center" | KIS Former Officers (SSG/SSLG)
|-
! Estado !! Pangalan
|-
| Presidente
| {{small|Dhax Almazan<br>Julia Marie Aquino<br>Ma. Salveangeline Capistrano<br>Xyron Homo}}
|-
| Bise presidente
| {{small|Angelo Rapada<br>Charice Mae Vallarta<br>Natalie Lomongo}}
|-
| Sekretarya
| {{small|Diane Lachica<br>Rachelle Joyce Parra<br>Aimee Sabanpan}}
|-
| Ingat yaman
| {{small|Bianca Maligalig<br>Juliana Kei Pino<br>Jurish Keanne Pino<br>Elyssa Jocille Braga}}
|-
| Awditor
| {{small|Cielo Dela Cruz<br>Nichole Basalan<br>Ren Fancubilla<br>Alyssa Faye Pascua}}
|-
| Protocol Incharge Office
| {{small|Julieth Montilla<br>Lhiane Grace Quiza<br>Niña Lavarez<br>Marc Andrei Pagaduan}}
|-
| Protocol Officer
| {{small|Donna Escala<br>Michaella Embestro<br>Sharlyn Laguardia<br>Stephanie Arpon<br>Amery Jane Severa<br>Benjie Tarlac<br>Allen Fernandez}}
|-
| Grade 7 Representative
| {{small|Charmille Manarin<br>John Chris Dalisay<br>Michael Angelo Reyes<br>Zandra Arpon}}
|-
| G8 Chairperson/Reresentative
| {{small|Gabriel Evanglista<br>Prince Darylle Solasco<br>Loraine Llosa<br>Nizza Janessa Mandanas<br>''John Louis Deguilla''<br>''Chen Justin Ore''<br>''Julia Teriapel''}}
|-
| G9 Chairperson/Representative
| {{small|Alexandra Bonifacio<br>Avril Paul Badillo<br>Rachelle Anne Manjares<br>''Danica Lachica''<br>''Nancy Limbaga''}}
|-
| G10 Chairperson/Representative
| {{small|Angel Venice Montilla<br>Javelyn Faye Tuscano<br>Joymae Anjcao<br>Kim Ashley Nieves<br>Kristel Mamaril<br>Leanne Legaspi<br>Devine Baguisi<br>''Jennilyn Bayeta''<br>''Kian Justin Macuha''}}
|-
| G11 Chairperson/Representative
| {{small|Khim Ashley Nonoso<br>Khyla Kristine Agullana<br>Patricia Buenaobra<br>Sean Earl Encarnacion<br>Angel Dave Ancheta<br>''Jillian Adriano''}}
|-
| G12 Chairperson/Representative
| {{small|Cedric Maico Garcia<br>Juliana Marie Usa<br>Majorielle De Guzman<br>Mark Joseph Bayani<br>Kyla Villanueva<br>Ma. Juliana Grace Villalobos<br>''Jack Guillmer Peñaverde''<br>''Rein Kyla Marie Gabayan''<br>''Samantha Galado''}}
|}
==Mga programa==
; KIS, Team Building 2023
Naglungsad ang KIS ng Team Building na ginananap tuwing buwan ng ika Oktubre.
; [[Buhayani Festival|Calamba Festival]]
Ang Kapayapaan Integrated School ay isa sa mga paaralan na kalahok sa patimpalak ng pestibal ng Buhayani, sa ika 158 anibersaryo ng pambansang bayani na si Dr. gat [[Jose Rizal]], na ginaganap sa ikalawang linggo ng Hunyo, at ilan pang nga introduksyon tulad ng Street dance at dance showdown sa "The Plaza Calamba" sa Monumento ni Rizal at kapitolyo nito, ang dating nirerepresenta nito ay ang dating miyembro ng "Indak Canlubang noong taong 2017, 2018 at 2019.
==San Ramon Senior High School==
{{Infobox University
|name = San Ramon Senior High School
|other_name = MNHS - San Ramon, Annex
|image = Kapayapaan Integrated School, Extension.jpg
|image_size = 300px
|caption = Ang dating paaralan ng KIS Extension
|motto = No To Bullying, Progress
|logo =
|established = 2007–2010 (KNHS, Annex)<br>2010–2019 kasalukuyan (MNHS San Ramon, Annex)<br/>2021–26 (KIS, Annex)<br>2026-kasalaukyan<br>(San Ramon Senior High School)
|type = Publiko-Extension (Annex)
|head_label = Directress- Principal
|head = Mariliza T. Espada ({{small|2011- 2014}})<br>Arnaldo F. Forteza ({{small|2015- 2018}})
|city = [[Asia-1]], [[Kapayapaan Village]], [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna|Calamba]]
|state = [[Laguna]]
|country = [[Pilipinas]]
|campus = Parte ng Mabato National High School - Main (Calamba) - ''dissolved'' (2010-2019)<br>Parte ng Kapayapaan Integrated School, Main ''unite'' (2020-kasalukuyan)
|free_label = Coordinates
|free = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E}}
|colors = Asul at Dilaw {{color box|blue}} {{color box|yellow}}
|colours =
|mascot = ''Torch''
|nickname = KIS Annex, MNHS
|affiliations =
|website =
}}
Ang '''SRSH School''', '''KIS Extension''' o '''#MNHS, Annex''' ay ang sanga ng '''''Kapayapaan Integrated School''''' (2007-2022) na isang pam-publikong paaralan sa Kapayapaan Village, Canlubang ng sityo Asia-1, Ang KIS-Annex ay umaabot sa 100+ hanggang 300+ na ektrayang lupa, at bilang ng mga estudyante ay umaabot sa 665+ bawat seksyon pataas, Ito ay suportado nang DepEd Calamba, sangay ng "Mabato National High School, Main" sa Barangay Mabato, Lungsod ng Calamba. taong 2020 bunsod ng [[COVID-19]] ang "MNHS-Annex" ay muling ibinalik sa "KNHS" o "KIS" sa kasalukuyan.<ref>https://ph.locale.online/mabato-national-high-school-san-ramon-annex-1324869451.html</ref><ref>https://heyplaces.ph/01364602/Mabato_National_High_School_San_Ramon_Annex</ref>
===Kasaysayan===
Ang '''MNHS''', '''KIS''' at '''SRSHS''' ay saklaw ng eskuwelahan noong 2007 hanggang 2010 pinag buklod sa sapilitang pagbili ng Mabato National High School, Main ng Brgy. Mabato, Calamba; noong 2010 ng DepEd Calamba, at inatasan na rin ng Directress-Principal ang MNHS-Annex matapos na buklodin ito.
====KIS Extension====
Taong 2021, bunsod ng pandemyang [[COVID-19]] ang mga guro mula sa Mabato National High School (MNHS, Annex) ay inilipat sa Kapayapaan Integrated School (Main), ay muling ibinalik ng Mabato National High School (Main) sa KIS ang paaralan matapos ang labing isang (11) taon.
====SRSH School====
Ang dating Kapayapaan Integrated School, Extension (2021-26) ay pinalitan ng San Ramon Senior High School.
==Sanggunian==
{{reflist}}
{{Calamba}}
[[Kategorya:Mga paaralan sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga paaralan sa Lungsod ng Calamba]]
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
j5cfbthjzla40gw90024kwdoigkd77n
European University Institute
0
292984
2221622
1731632
2026-08-25T00:09:23Z
Aubreyjanev
159817
Nagdagdag ng impormasyon na may sanggunian
2221622
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Campanile4.JPG|thumb| Badia Bell Tower sa kampus ]]
Ang '''European University Institute''' ('''EUI''') sa [[Italya]], ay isang internasyonal sentro ng pag-aaral at pananaliksik na postgrado at post-doktoral na itinatag ng mga estado ng [[Unyong Europeo|Unyong Europeo (EU)]] upang magbigay ng kontribusyon sa kaunlarang pangkultura at pang-agham sa mga agham panlipunan, na may Europeong pananaw. Matatagpuan ito sa maliit na lungsod ng Fiesole, isang suburb ng [[Lungsod ng Florencia|Florence]]. Itinatag noong 1972 ng mga bansang nagtatag ng European Union, binuksan ng EUI ang mga pintuan nito para sa mga mananaliksik noong 1976<ref>{{Cite web |title=About the EUI |url=https://www.eui.eu/en/public/about |access-date=2026-08-25 |website=European University Institute |language=en-GB}}</ref>.
Ang mga miyembrong estado ng EUI ay: {{Div col}}
* Alemanya
* Austria
* Belgium
* Bulgaria
* Cyprus
* Denmark
* España
* Estonia
* Finland
* Fransya
* Gresya
* Ireland
* Italya
* Latvia
* Luxembourg
* Malta
* Netherlands
* Poland
* Portugal
* Romania
* Slovenia
* Sweden
* United Kingdom
{{Div col end}}
{{coord|format=dms|display=title}}
{{Stub|Edukasyon}}
[[Kategorya:Mga internasyonal na sanayan ng pagsasaliksik]]
[[Kategorya:Mga pamantasan sa Italya]]
5jbwdrhi67mur5dqna6yks3ejjf13z9
SM City Calamba
0
293050
2221662
2129793
2026-08-25T08:12:04Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Galeriya */
2221662
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox shopping mall
| shopping_mall_name = SM City Calamba
| image = 9790Calamba City Roads Barangays Landmarks 23.jpg
| image_width = 250px
| caption = Ang harap sa SM Calamba
| location = Real Road
| coordinates =
| address = [[Calamba, Laguna|Calamba]], [[Laguna]]
| opening_date = {{Start date and age|2010|10|15}}
| closing_date = Wala
| developer = SM Prime Holdings
| manager =
| owner = SM Prime Holdings
| architect =
| number_of_stores = 40 (mahigit)
| number_of_anchors = 2
| land_area = {{convert|55,000|m2|sqft|abbr=on}}
| floor_area = {{convert|73,632|m2|sqft|abbr=on}}
| parking = 1, 400
| floors = 3
| website = [http://smsupermalls.com/smcitycalamba SM City Calamba]
| belowstyle =
| footnotes =
}}
Ang '''SM City Calamba''' o mas popular bilang '''SM Calamba''' ay isang shopping mall sa National Road-Real, Calamba, Laguna ay pang 39 na hawak ng SM Prime Holdings sa buong Pilipinas sa loob ng 21st-siglo, bansag rin ito bilang Calamba Commerical Center ng lungsod . Binuksan ito noong Oktubre 15, 2010 para sa pam-publiko, sinimulan itong itayo noong mid 2008-2009 hanggang 2010.
Noong 2013 ito ay dinagsa ng mga karatig lungsod mula sa San Pedro, Binan, Cabuyao, Los Banos, Santo Tomas, Batangas at Tagaytay maliban sa SM City Santa Rosa na tinayo noong Pebrero 17, 2006 sa nasabing lungsod.
==Internal==
* Department Store
* Supermarket
* Food Court, SM Calamba
* Fast Food Chain, 2nd floor
==Galeriya==
<gallery>
Talaksan:SantaCruzLagunajf9621 14.JPG|Interyor
</gallery>
{{Calamba}}
[[Kategorya:Liwasan]]
[[Kategorya:Mga gusali at estruktura]]
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Pasyalan]]
8vy4bscb29fkstlfpapiyfppovkrd4p
1996 sa Pilipinas
0
297344
2221669
2220277
2026-08-25T11:40:01Z
~2026-43982-52
165113
/* Kamatayan */
2221669
wikitext
text/x-wiki
Ang '''1996 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari sa tala na nangyari sa Pilipinas noong taong ''[[1996]]''.
== Mga Nanunungkulan ==
* '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]])
* '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]])
* [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Neptali Gonzales]] (hanggang Oktubre 10), [[Ernesto Maceda]] (simula Oktubre 10)
* '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]]
* '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]]
* '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-10 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-10 na Kongreso]]
==Kaganapan==
===Enero===
* [[Enero 22]] – Isang gunboat ng [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] ang nakipaglaban sa tatlong sasakyang-dagat ng [[Hukbong Dagat ng Tsina|Hukbong Dagat ng Tsina]] malapit sa [[Bahura ng Panganiban]] sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], na siyang unang marahas na komprontasyong militar na kinasasangkutan ng dalawang bansa at lalong nagdulot ng patuloy na krisis sa [[ugnayan ng Tsina at Pilipinas|diplomatikong]].<ref>—''[https://www.csmonitor.com/1996/0202/02071.html "Tinatapakan ng Maynila ang mga itlog sa Tsina dahil sa pagbagsak ng barko"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230202222055/https://www.csmonitor.com/1996/0202/02071.html|date=Pebrero 2, 2023}}'' [[The Christian Science Monitor]]. 02-02-1996.<br />—''[https://www.cfr.org/timeline/chinas-maritime-disputes "Timeline: Mga Alitan sa Maritima ng Tsina (1895–2020)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220727042932/https://www.cfr.org/timeline/chinas-maritime-disputes|date=Hulyo 27, 2022}}'' [[Konseho sa Ugnayang Panlabas]].<br />Lahat ay nakuha noong 01-31-2022.</ref>
===Pebrero===
* [[Pebrero 14]] – Sumiklab ang marahas na sagupaan sa pagitan ng mga sundalong Pilipino at [[Mga Vietnamese na taga-bangka]], habang tinatangka ng gobyerno ng Pilipinas na sapilitang pauwiin ang daan-daang Vietnamese na naghahanap ng asylum.
* [[Pebrero 18]] – Ang siksikang barkong ''ML Gretchen I'', na naglalakbay mula sa [[Cebu]], ay tumaob at lumubog sa pasukan ng daungan ng [[Cadiz, Negros Occidental|Cadiz]], [[Negros Occidental]]; sa pagtatapos ng buwan, limampu't isang tao ang naiulat na namatay. Nangyayari ito kapag ang mga pasahero ay lumipat sa isang gilid upang maiwasan ang matataas na alon.<ref name=":0">{{Banggitin ang aklat|pamagat = 1997 INTERNATIONAL YEAR BOOK (Sumasaklaw sa Taon 1996)|publisher = COLLIER NEWFIELD, INC.|taon = 1997|lokasyon = New York, NY}}</ref><ref>Mga Pagsipi:
* {{cite news |date=Marso 1, 1996 |title=Ferry of Disgrace |url=http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0517/newsmap/philippi.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240714020530/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0517/newsmap/philippi.html |url-status=dead |archive-date=Hulyo 14, 2024 |work=[[Asiaweek]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}
* {{cite news |date=Pebrero 19, 1996 |title=Mga Maikling Balita sa Mundo: Halos 50 Pinaniniwalaang Patay Nang Lumubog ang Ferry ng Pilipinas |url=https://www.nytimes.com/1996/02/19/world/world-news-briefs-nearly-50-believed-dead-as-philippine-ferry-sinks.html |agency=[[Reuters]] |via=[[The New York Times]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}</ref>
===Marso===
* [[Marso 18]] – [[Sunog sa Ozone Disco Club|Sinunog ang Ozone Disco]] sa [[Lungsod ng Quezon]], na ikinamatay ng 162 bisita kabilang ang mga mag-aaral na nagtapos sa kolehiyo at 95 iba pa ang nasugatan. Ang insidente ay opisyal na kinilala bilang ang pinakamalalang sunog sa kasaysayan ng Pilipinas, at kabilang sa 10 pinakamalalang sunog sa nightclub sa mundo.<ref name="Ryr96">{{Cite web|url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/112462-biggest-news-events-apec-1996-philippines|title=Pagbabalik-tanaw: Pinakamalalaking balita noong 1996 nang unang mag-host ang PH ng APEC|last=Punzalan|first=Ronnie|date=Nobyembre 12, 2015|website=[[Rappler]]|access-date=Hunyo 4, 2018|archive-date=Mayo 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180502214058/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/112462-biggest-news-events-apec-1996-philippines|url-status=live}}</ref><ref>{{Banggitin ang web|url=https://businessmirror.com.ph/2018/03/21/tragedy-of-fires-death-and-destruction-in-the-philippines/|title=Trahedya ng sunog: Pagkamatay at pagkawasak sa Pilipinas|last=Mayuga|first=Jonathan|date=Marso 21, 2018|website=[[BusinessMirror]]|access-date=Setyembre 11, 2019|archive-date=Marso 24, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200324230533/https://businessmirror.com.ph/2018/03/21/tragedy-of-fires-death-and-destruction-in-the-philippines/|url-status=live}}</ref><ref>''[https://www.nytimes.com/1996/03/19/world/at-least-150-are-killed-in-disco-fire-in-manila.html "Hindi bababa sa 150 ang namatay sa sunog sa disco sa Maynila"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010172559/http://www.nytimes.com/1996/03/19/world/at-least-150-are-killed-in-disco-fire-in-manila.html|date=Oktubre 10, 2017}}'' [[The New York Times]]. Marso 19, 1996. Nakuha noong Abril 25, 2021.</ref>{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}}
* [[Marso 24]] – Isang [[sakuna sa pagmimina ng Marcopper|sakuna sa pagmimina]] ang naganap sa islang probinsya ng [[Marinduque]] nang ang mga natitirang dumi ng minahan mula sa drainage ng Marcopper Mining Corporation ay tumagas sa ilog at natapon sa dagat.<ref name="Ryr96" />{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}}
===Hunyo===
* [[Hunyo 13]] – Si Retiradong P/Col. [[Rolando Abadilla]], [[Grupo ng Intelihensiya at Seguridad ng Metrocom|opisyal ng paniktik]] noong panahon ng [[Panguluhan ni Ferdinand Marcos|administrasyong Marcos]], ay pinaslang sa [[Lungsod ng Quezon]]. Inako ng Komunistang [[Alex Boncayao Brigade]] ang responsibilidad. Lima sa pitong akusado ay nahatulan noong 1999.<ref name="dRA">—''[https://newsinfo.inquirer.net/813468/timeline-abadilla-5 "TIMELINE: Abadilla 5"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220404182820/https://newsinfo.inquirer.net/813468/timeline-abadilla-5|date=Abril 4, 2022}}'' [[Inquirer.net]]. 09-07-2016.<br />—''[http://www.humanrights.asia/news/forwarded-news/AHRC-FAT-034-2016/ "Pilipinas: Ang pangmatagalang legal na pamana ni Lenido Lumanog"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220307162157/http://www.humanrights.asia/news/forwarded-news/AHRC-FAT-034-2016/|date=Marso 7, 2022}}'' [[Komisyon sa Karapatang Pantao ng Asya]]. 10-09-2016.<br />Lahat ay nakuha noong 04-04-2022.</ref><ref>''[http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/ "Apendise: Pagsusuri ng kaso: Magkasalungat ang mga desisyon ng Korte Suprema sa mga kaso nina Vizconde at Abadilla"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405171050/http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/|petsa=Abril 5, 2023}}'' [[Komisyon sa Karapatang Pantao ng Asya]]. Disyembre 21, 2010. Nakuha noong Oktubre 8, 2021.</ref>
===Hulyo===
* [[Hulyo 24]]–[[Hulyo 25|25]] – Bumuhos ang ulan at pagbaha kay [[Bagyong Gloria (1996)|Bagyong Gloria]] na ikinamatay ng halos 60 katao sa [[Luzon]] at [[Mindoro]] Islands.<ref name=":0" />
* [[Hulyo 31]] – Si [[Sarah Balabagan]], isang [[Manggagawang Pilipino sa Ibang Bansa|migrante]] na sinentensiyahan at ikinulong sa [[United Arab Emirates]] nang halos dalawang taon dahil sa pagpatay sa kanyang amo sa pagtatanggol sa sarili, ay pinalaya; Babalik siya sa bansa kinabukasan.<ref name="Ryr96" /><ref>Paglaya mula sa bilangguan at pagbabalik ni S. Balabagan sa Pilipinas:<br />—''[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/b0af3b24f1bad802a63fd050b07f01a4 "Pilipinas: Bumalik sa bahay ang isang Pilipina matapos mapalaya mula sa kulungan ng UAE"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803182905/http://www.aparchive.com/metadata/youtube/b0af3b24f1bad802a63fd050b07f01a4|date=Agosto 3, 2022}}'' [[Associated Press|AP Archive]]. Agosto 1, 1996.<br />—''[https://www.spokesman.com/stories/1996/aug/02/maid-returns-spared-from-death-sentence-17-year/ "Bumalik ang Kasambahay, Nakaligtas sa Sentensyang Kamatayan. Pinatay ng 17-Taong-gulang ang Kanyang Arabong Amo Habang Tinatangkang Panggagahasa"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803182905/https://www.spokesman.com/stories/1996/aug/02/maid-returns-spared-from-death-sentence-17-year/|date=Agosto 3, 2022}}'' [[Associated Press|AP News]] sa pamamagitan ng [[The Spokesman-Review]]. Agosto 2, 1996.<br />—''[https://migration.ucdavis.edu/mn/more.php?id=1037 "Bumalik sa Bahay ang Isang Kasambahay sa Pilipinas"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803182907/https://migration.ucdavis.edu/mn/more.php?id=1037|date=Agosto 3, 2022}}'' Balita sa Migrasyon (Tomo 3, Blg. 9), [[Unibersidad ng California, Davis]]. Setyembre 1996.<br /><br />Tungkol kay S. Balabagan:<br />—''[https://opinion.inquirer.net/133484/the-story-of-sarah-balabagan/ (Opinyon) "The story of Sarah Balabagan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120082606/https://opinion.inquirer.net/133484/the-story-of-sarah-balabagan|date=Enero 20, 2022}}'' [[Inquirer.net]]. Set. 11, 2020.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hulyo 2, 2022.</ref>
===Agosto===
* [[Agosto 1]] – Mabuhay, lumipat sa bago nitong orbital slot. Ang Mabuhay satellite, na dating pinangalanang [[Palapa satellite|Palapa B-2P]], ay nakuha ng [[Mabuhay Korporasyon ng Satelit|Mabuhay Korporasyon ng Satelit ng Pilipinas]] noong mas maagang petsa ngayong taon. Ang Mabuhay ay naging isa sa mga nilalang na pagmamay-ari ng isang Pilipinong entidad.<!---Ang Mabuhay ay naiiba sa Agila-2 o Mabuhay 1, na inilunsad noong nakaraang taon (1997) at ang unang Pilipinong satellite na inilunsad sa kalawakan---><ref>{{cite news|title=Mabuhay acquires Indon satellite;set new orbit|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1370&dat=19960725&id=9mUVAAAAAIBAJ&sjid=0goEAAAAIBAJ&pg=6158,3894648|work=Manila Standard|date=Hulyo 25, 1996|access-date=Setyembre 20, 2016|archive-date=Abril 29, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160429204851/https://news.google.com/newspapers?nid=1370&dat=19960725&id=9mUVAAAAIBAJ&sjid=0goEAAAAIBAJ&pg=6158,3894648|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Nakuha ng Mabuhay ang Pasifik Satellite|url=http://www.telecompaper.com/news/mabuhay-acquires-pasifik-satellite--87089|website=Telecompaper|access-date=Hunyo 30, 2014|date=Agosto 6, 1996|archive-date=Setyembre 24, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125527/http://www.telecompaper.com/news/mabuhay-acquires-pasifik-satellite--87089|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Palapa B-2P|url=http://weebau.com/satellite/P/palapa%20b2p.htm|website=Weebau Space Encyclopedia|access-date=Hunyo 30, 2014|archive-date=Pebrero 22, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150222162650/http://weebau.com/satellite/P/palapa%20b2p.htm|url-status=live}}</ref>
* [[Agosto 10]] – Ang [[Sagay, Negros Occidental|Sagay]] ay nagiging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Negros Occidental]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8192''.
===Setyembre===
* [[Setyembre 2]] – [[1996 Pangwakas na Kasunduan sa Kapayapaan|Isang permanenteng kasunduan sa kapayapaan ang nilagdaan]] sa [[Palasyo ng Malacañang]] sa pagitan ng [[pamahalaan ng Pilipinas]] at ng [[Moro National Liberation Front]].<ref name="Ryr96" /><ref>''[https://peaceaccords.nd.edu/accord/mindanao-final-agreement "Pangwakas na Kasunduan sa Mindanao"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221010153054/https://peaceaccords.nd.edu/accord/mindanao-final-agreement |date=Oktubre 10, 2022 }}'' Matrix ng Kasunduan sa Kapayapaan, [[University of Notre Dame]]. 2015. Nakuha noong Oktubre 4, 2021.</ref>
===Oktubre===
* [[Oktubre 3]] – Pinawalang-sala ng hukuman si [[San Ildefonso, Bulacan]], alkalde Honorato Galvez kaugnay ng [[pagpatay]] kay Alvin Vinculado at pananakit sa kanyang kapatid.<ref>Mga Pagbanggit:
* {{cite news |date=Enero 3, 1997 |title=Transcript — Walang komento si Alkalde Galvez sa hakbang ng DOJ |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/tvpjan03.html |work=[[TV Patrol]]; [[ABS-CBN News]] |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024 |language=fil}}
* {{cite news |date=Enero 3, 1997 |title=Transcript — Walang imik si Galvez sa petisyon ng DOJ |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtjan03.html |work=[[The World Tonight (programa sa TV sa Pilipinas)|The World Tonight]]; [[ABS-CBN News]] |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref>
===Nobyembre===
* Ipinagbabawal ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pambansang pamahalaan]] kay [[José Ramos-Horta]] ng [[Indonesia]], isang pinuno ng [[Kalayaan ng Timor-Leste|Kalayaan ng Timor]] at nagwagi ng [[Nobel Peace Prize]], na makapasok sa bansa. Ito ang pangalawang pagkakataon na siya ay pinagbawalan simula noong 1994.<ref>{{cite news |date=Enero 8, 1997 |title=Transcript — Hindi Na Pumasok sa RP ang Nobel Laureate na si Ramos-Horta |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1997/twtjan08.html |work=[[The World Tonight (Philippine TV program)|The World Tonight]]; [[ABS-CBN News]] |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref>
* [[Nobyembre 24]]–[[Nobyembre 25|25]] – [[APEC Pilipinas 1996|ika-8]] Ang [[Asia-Pacific Economic Cooperation]] (APEC) Summit ay ginanap sa [[Subic, Zambales]]; ang unang pagkakataon na nag-host ang bansa ng kaganapan.<ref name="Ryr96" />{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}}
===Disyembre===
* [[Disyembre 7]] – Ang [[Marikina]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8223'' na inaprubahan noong Nobyembre 6.<ref>{{Banggitin ang web|title=Ang Kabisera ng Sapatos ng Pilipinas|url=https://marikina.gov.ph/webmarikina/Our-City.html|url-status=live|access-date=Pebrero 15, 2022|website=Lungsod ng Marikina - Kabisera ng Sapatos ng Pilipinas|archive-url=https://web.archive.org/web/20211211131149/https://marikina.gov.ph/webmarikina/Our-City.html |archive-date=Disyembre 11, 2021 }}</ref>
* [[Disyembre 10]] – Tinanggihan ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ang isang petisyon mula sa [[Komisyon ng Pangulo para sa Mabuting Pamahalaan]] na panatilihin ang limang indibidwal na itinalaga sa 15-miyembrong lupon ng mga direktor ng [[San Miguel Corporation]], na nagpapahintulot sa dating kroni ni Marcos na si [[Danding Cojuangco]] na mabawi ang kanyang mga bahagi, kabilang ang kumpanya, na kinuha ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|gobyerno]] pagkatapos ng [[Rebolusyong People Power|ang pagpapatalsik kay Pangulong Ferdinand Marcos noong 1986]].<ref>{{cite news |date=Disyembre 10, 1996 |title=Transcript — Pinayagan siya ng Korte Suprema na mabawi ang SMC |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec10.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref>
* [[Disyembre 13]] – Inaresto ng pulisya si Arnold Salazar, umano'y pinuno ng [[Alex Boncayao Brigade]], sa isang drug bust sa [[Cubao, Quezon City]]. Si Salazar ay pinaghihinalaang pumatay kay Rey dela Cruz, kapitan ng barangay ng [[Quiapo, Maynila]], at sa dating koronel ng pulisya na si Reynaldo Dino noong 1990.<ref>Mga Pagsipi:
* {{cite news |date=Disyembre 13, 1996 |title=Transcript — Natumba ang ulo / Jueteng |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/tvpdec13.html |work=TV Patrol; Balita ng ABS-CBN |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024 |language=fil}}
* {{cite news |date=Disyembre 13, 1996 |title=Transcript — Ipapasa ang Senado / Inaresto ang ABB |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec13.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref>
* [[Disyembre 20]]:
** Ang Korte Suprema, na kumikilos batay sa isang petisyong inihain ni senador [[Miriam Santiago]], ay naglabas ng [[temporary restraining order]] sa PIRMA, na nagsususpinde sa signature campaign para sa susog sa konstitusyon at pag-aalis ng mga limitasyon sa termino ng mga halal na opisyal.<ref>Mga Pagsipi:
* {{cite news |date=Disyembre 20, 1996 |title=Transcript — Pinigil ng Korte Suprema |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/tvpdec20.html |work=TV Patrol; Balita ng ABS-CBN |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024 |language=fil}}
* {{cite news |date=Disyembre 20, 1996 |title=Transcript — Dumanas ng balakid dahil sa TRO |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec20.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref>
** Humigit-kumulang 300 empleyado mula sa [[Germany|Aleman]] na kumpanyang [[Telefunken]] Microelectronics, sa pangunguna ng kaliwang lider ng mga manggagawa na si [[Filemon Lagman]], ang pumasok nang walang ingat sa establisyimento ng [[Kagawaran ng Paggawa at Empleo]] at kinuha ang [[Kalihim ng Paggawa at Employment (Philippines)|tanggapan ng kalihim]] upang hilingin ang paglutas ng kanilang isang taong hindi pagkakaunawaan sa kanilang employer at ang kanilang pagbabalik sa trabaho,<ref name="twt1220">{{cite news |date=Disyembre 20, 1996 |title=Transcript — Pagtaas ng sahod / Pagkuha ng DOLE? |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec20.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref><ref>{{cite news |date=Disyembre 24, 1996 |title=Transcript — Mga kakaibang manggagawa |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec24.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref> na sumasakop dito nang halos isang linggo.<ref>{{cite news |date=Disyembre 26, 1996 |title=Transcript — Mga manggagawa sa Telefunken |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec26.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref>
* [[Disyembre 30]] – Nilagdaan ni Pangulong Ramos ang apat na panukalang batas, kabilang ang huling yugto ng ''Batas sa Istandardisasyon ng Salary'', ang pagtaas ng mga alokasyon ng internal revenue para sa mga lokal na yunit ng pamahalaan, ang pagpapalawak ng [[Hukuman ng Pag-aapela]], at ang pagpapalawig ng ''Alien Social Integration Act'' sa loob ng isang taon.<ref>{{cite news |date=Disyembre 30, 1996 |title=Transcript — Emergency meet / Mga panukalang batas na nilagdaan |url=https://www.ph.net/htdocs/news/1996/twtdec30.html |work=The World Tonight; ABS-CBN News |via=Philippine Network Foundation, Inc. |access-date=Hulyo 27, 2024}}</ref>
==Palakasan==
* [[Mayo 26]] – Tinalo ng [[Philippine Basketball Association|Mga Maggagatas ng Alaska]] ang [[Philippine Basketball Association|Purefoods TJ Hotdogs]], 93-92 sa overtime upang manalo sa [[1996 PBA All-Filipino Cup finals]].
* [[Hulyo 19]]–[[Agosto 4]] – Kalahok ang Pilipinas sa [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1996]] sa [[Atlanta]], Georgia, Estados Unidos at nasa ika-61 pwesto. Natanggap ng atletang si [[Mansueto Velasco]] ang kanyang medalyang pilak at pumangalawa sa [[boksing]].<ref name="Ryr96" />{{Verify source|date=Hunyo 2018}}
* [[Setyembre 10]] – Nanalo ang [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Milkmen]] laban sa [[Philippine Basketball Association|Mga Masters ng Zoom ng Formula Shell]], at nakuha ang kanilang pangalawang kampeonato para sa season.<ref>[https://news.google.com/newspapers?id=YpQVAAAAIBAJ&sjid=iwsEAAAAIBAJ&pg=6105%2C1638364 Nanalo ang Alaska ng korona sa PBA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405171143/https://news.google.com/newspapers?id=YpQVAAAAIBAJ&sjid=iwsEAAAAIBAJ&pg=6105,1638364 |date=Abril 5, 2023 }}, Jimbo Gulle, Manila Standard, Setyembre 11, 1996</ref>
* [[Disyembre 17]] – Nanalo ang [[Philippine Basketball Association|Mga Maggagatas ng Alaska]] sa inaasam na grandslam,<ref name="Ryr96" /> na nagwagi sa serye laban sa [[Ginebra San Miguel]], 4-1.{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}}
==Konsiyerto==
* [[Disyembre 8]]–[[Disyembre 10|10]] – [[Michael Jackson]] HIStory World Tour: Asiaworld City, ay ginanap sa [[Parañaque]]<ref>{{Banggitin ang web |url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/06/27/09/michael-jackson-was-manila |title=Si Michael Jackson ay nasa Maynila noong '96 |date=Hunyo 26, 2009 |website=ABS-CBN News |access-date=Marso 16, 2022 |archive-date=Abril 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405171144/https://news.abs-cbn.com/entertainment/06/27/09/michael-jackson-was-manila |url-status=dead }}</ref>
==Kapanganakan==
====Enero====
* [[Enero 3]] – Calvin Oftana, basketball player
* [[Enero 6]] – [[Elisse Joson]], actress and model
* [[Enero 9]] – Robb Guinto, model, actress, and social media influencer
* [[Enero 10]] – Joshua Pacio, mixed martial artist at kasalukuyang MMA World Champion
* [[Enero 15]] – Julian Estrada, aktor
* [[Enero 17]] – Carl "Paps Chui" Chuidian, food vlogger
* [[Enero 21]] – Hannah Arnold, beauty queen
* [[Enero 22]] – [[Khalil Ramos]], actor and singer
====Pebrero====
* [[Pebrero 15]] – Skusta Clee, rapper, miyembro ng Ex Battalion
* [[Pebrero 18]] – Elle Villanueva, actress and model
* [[Pebrero 23]] – Mark Alcala, politiko, basketbolista
* [[Pebrero 27]];
** Eris Aragoza, mang-aawit, punong abala
** Jiad Arroyo, indi aktor, modelo
====Marso====
* [[Marso 16]] - Kaila Estrada, aktres
* [[Marso 26]] – [[Kathryn Bernardo]], aktres
====Abril====
* [[Abril 2]] – Kib Montalbo, manlalaro ng basketbol
* [[Abril 3]] – DJ Loonyo, disc jockey
* [[Abril 12]] – Charlie Dizon, aktres
* [[Abril 16]] – [[Vitto Marquez]], mananayaw at aktor
* [[Abril 20]] – [[Miggy Tolentino]], aktor at kontestant ng That's My Bae
====Mayo====
* [[Mayo 6]] – Maria Luisa Varela, beauty queen
* [[Mayo 8]] – Trina Candaza, content creator
* [[Mayo 10]] – [[Anjo Damiles]], aktor
* [[Mayo 13]] – [[Bruno Gabriel]], aktor, punong-abala
* [[Mayo 14]] – Jessica Villarubin
* [[Mayo 21]] – [[Jay Arcilla]], aktor
* [[Mayo 22]] – [[Andrei King]], modelo
* [[Mayo 28]] – [[Maru Delgado]], mananayaw
====Hunyo====
* [[Hunyo 1]];
** Dawn Macandili, volleyball player
** [[Nikki Co]], aktor at mananayaw
* [[Hunyo 2]] – [[Morissette]], aktres at mang-aawit
* [[Hunyo 3]] – Prince de Guzman, cosplayer at bloger
* [[Hunyo 9]] – Marvelous Alejo, aktres at mang-aawit
* [[Hunyo 18]] – Jupheter Franco, modelo
* [[Hunyo 24]] – Jan Echavarria, mang -aawit
* [[Hunyo 30]] – Sarina Bolden, footballer
** [[Ali Asistio]], Indie aktor at punong-abala
====Hulyo====
* [[Hulyo 4]] – [[Gab Bayan]], Politiko, mananayaw, aktor at modelo
* [[Hulyo 20]] – [[Sue Ramirez]], aktres
* [[Hulyo 22]] – [[Jane Oineza]], aktres
* [[Hulyo 23]] – Viy Cortez, vlogger
* [[Hulyo 28]] – [[Yasser Marta]], aktor
====Agosto====
* [[Agosto 2]] – Benz Sangalang, indie aktor
* [[Agosto 9]] – [[Sanya Lopez]], aktres
* [[Agosto 13]] – [[Thea Tolentino]], aktres
* [[Agosto 15]]:
** [[Analyn Barro]], aktres
** [[Chienna Filomeno]], aktres
** Flow G, rapper
* [[Agosto 17]] – [[Ella Cruz]], aktres
* [[Agosto 26]] – [[Faye Lorenzo]], aktres
* [[Agosto 30]];
**Ryan Boyce, modelo
**Kenneth Cruz, modelo
====Setyembre====
* [[Setyembre 4]] – Sisi Rondina, volleyball player
* [[Setyembre 6]] – [[Royce Cabrera]], aktor
* [[Setyembre 8]] – [[Krystal Reyes]], aktres at bloger
* [[Setyembre 13]] – CJ Navato, aktor
* [[Setyembre 15]] – [[Jachin Manere]], modelo
* [[Setyembre 20]] – Drei Arias, modelo
* [[Setyembre 24]] – [[Jovani Manansala]], aktor
* [[Setyembre 27]] - Remedy Rule, manlalangoy
====Oktubre====
* [[Oktubre 17]] – [[Karen Reyes]], aktres at mananayaw
* [[Oktubre 24]] – Bernald Vaflor, modelo
* [[Oktubre 26]] – [[Ronnie Alonte]], aktor at mananayaw
====Nobyembre====
* [[Nobyembre 4]] – [[Michael Christian Martinez]], figure skater
* [[Nobyembre 7]] – Luke Gebbie, swimmer
* [[Nobyembre 11]] – Mimiyuuuh, vlogger
* [[Nobyembre 14]] – [[Rabiya Mateo]], aktres, modelo at beauty pageant titleholder
* [[Nobyembre 28]] – Tom Doromal, actor and dancer
====Disyembre====
* [[Disyembre 7]] – Kamille Filoteo, Aktres at mananayaw
* [[Disyembre 13]] – Jenelyn Olsim, mixed martial artist
* [[Disyembre 17]] – Thirdy Ravena, basketball player
* [[Disyembre 11]] – Kelley Day, modelo at mananayaw
* [[Disyembre 22]]:
** [[Makisig Morales]], aktor
** Joao Constancia, aktor at miyembro ng BoybandPH
** Christian Mae Sajulan, guro at social media influencer
* [[Disyembre 25]] – [[Ivana Alawi]], aktres at bloger
==Kamatayan==
* [[Enero 7]] – [[Bienvenido Santos]], Pilipino-Amerikanong manunulat ng kathang-isip, tula, at di-kathang-isip. (ipinanganak noong 1911)
* [[Marso 17]] – [[Rey Cuenco]], manlalaro ng basketball (ipinanganak noong 1960)
* [[Mayo 24]] – Joseph Cipcon, Bokalista ng Banda (Pryzm) (ipinanganak noong 1961)
* [[Hunyo 2]] – [[Ishmael Bernal]], direktor ng pelikula, entablado at telebisyon, aktor at screenwriter ng Pilipino (ipinanganak noong 1938)
* [[Hunyo 13]] – Rolando Abadilla, [[Grupo ng Intelihensiya at Seguridad ng Metrocom|opisyal ng paniktik]] noong panahon ng [[Panguluhan ni Ferdinand Marcos|rehimeng Marcos]]<ref name="dRA" /> (ipinanganak noong 1942)
* [[Agosto 11]] – [[Ambrosio Padilla]], manlalaro ng basketball at senador (ipinanganak noong 1910)
* [[Setyembre 18]] – [[Tomás Cloma]], abogado at negosyante (ipinanganak 1904)
* [[Oktubre 17]] – Richie Fernando, S.J., [[Mga Pilipino|Pilipino]] [[Heswita]] [[kleriko]] at [[misyonero]] (ipinanganak noong 1970)
* [[Oktubre 28]] – [[Irene R. Cortes]], Pilipinong hukom (ipinanganak noong 1921)
* [[Nobyembre 2]] – [[Arnie Tuadles]], manlalaro ng basketball (ipinanganak noong 1956)
* [[Nobyembre 27]] – [[Balot (artista)|Balot]], komedyante, aktor sa pelikula, telebisyon at entablado (ipinanganak noong 1926)
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
{{Taon sa Pilipinas}}
{{Taon sa Asya|1996}}
[[Kategorya:1996 sa Pilipinas]]
7bwsba3txq513at63568iitqd3lgw9n
Gusaling Panlungsod ng Calamba
0
298945
2221659
2088655
2026-08-25T08:10:20Z
Ivan P. Clarin
84769
2221659
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox building
|name = Gusaling Panlungsod ng Calamba
| native_name = Calamba City Hall
|image = CalambaCityjf2751 03.JPG
|image_size =
|caption = Ang ''Gusaling Panlungsod ng Calamba'' ay kita mula sa harapan ng The Plaza
|location = New City Hall Complex. Chipeco Avenue Extra, Brgy. Real, Calamba, [[Laguna]], [[Pilipinas]]
|coordinates =
|status = Kompleto
|start_date =
|completion_date = Abril 2, 2004
|opening = 2010
|building_type = Gusali ng gobyerno
|antenna_spire =
|roof = Hugis Oktagon
|top_floor =
|floor_count = 3
|elevator_count = 4
|cost =
|floor_area =
|architect = <!-- optional -->
|structural_engineer=
|main_contractor =
|developer = City of Calamba
|owner = City of Calamba
|management = City of Calamba
| mayor = Roseller H. Rizal
|references =
|title =
}}
Ang '''Gusaling Panlungsod ng Calamba''', ({{lang-en|Calamba City Hall}}) ay isang gusaling pang-gobyerno ng lungsod ng [[Calamba, Laguna|Calamba]] ito ay matatagpuan sa harapan ng ''The Plaza Calamba'', na ipinalit sa puwesto ng dating Lumang Munisipyo malapit sa ''Bahay ni Rizal''. Ay orihinal na kapanganakan ng bayaning Pilipino na si Dr. [[José Rizal]].
==Etimolohiya==
{{Infobox official post
| post = City Mayor
| body = Calamba, Laguna
| insigniacaption = Ang 22nd Mayor ng Calamba
| image = Mayor Ross Rizal.jpg
| incumbent = Roseller H. Rizal
| incumbentsince = Hunyo 30, 2022
| residence = New Calamba City Hall Building, Real, Calamba, Laguna
| appointer = Elected
| termlenght = 3 taon
| formation = 1901
| inaugural = Mateo Elojorde
}}
Ang ''Calamba City Hall'' ay itinayo noong Abril 2, 2004, noong naka puwesto pa ang Mayor ng Calamba na si Severino J. Lajara, Ito ay hango sa hugis oktagon paikot mula sa likod at harap, Dinisenyo ang kakaibang City hall sa Pilipinas sa loob ng 21 siglo, Na nirerepresnta ng Calamba ang bagong kapitolyong Rehiyon ng [[Calabarzon]] noong 2003 na ipinalit sa lungsod ng [[Lucena]] sa [[Quezon]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://lga.gov.ph/site/lgu/calamba-city |access-date=2020-07-14 |archive-date=2018-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180922173346/https://lga.gov.ph/site/lgu/calamba-city |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.calamba-online.com/uncategorized/calamba-city-hall |access-date=2020-07-14 |archive-date=2018-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180310104441/http://www.calamba-online.com/uncategorized/calamba-city-hall/ |url-status=dead }}</ref>
Ito ay matatagpuan sa New City Hall Complex. Chipeco Avenue Extra sa Baryo Real, Calamba sa harapan ng José Rizal Coliseum.
==Exteryor==
===Christmas Village===
Ang Christmas Village ng Calamba City Hall ay idinadaos sa buwan ng Disyembre tuwing sasapit ang araw ng [[Pasko]] sa Paskohan sa Calamba, sa gawing gilid nito.
===The Plaza Calamba===
Kasama ang [[José Rizal Coliseum]] na nasasakupan ng The Plaza Calamba ay matatagpuan sa harapan ng Gusaling Panlungsod.
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
{{Calamba}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
{{usbong}}
9qpxyshlgpbta160ey2d9t0ohngtzcn
Talaan ng mga dihital na himpilang pantelebisyon sa Pilipinas
0
299026
2221613
2221471
2026-08-24T17:43:08Z
Jake Mendoza
97820
2221613
wikitext
text/x-wiki
{{For|talaan ng mga analog na himpilang pangtelebisyon|Talaan ng mga analogong himpilang pangtelebisyon sa Pilipinas}}
{{Multiple issues|{{primary sources|date=Oktubre 2020}}
{{Unreliable sources|date=Abril 2025}}
{{more citations needed|date=Oktubre 2020}}
{{update|date=Abril 2023}}
}}
[[File:Digital broadcast standards.svg|thumb|400x400px|Pamantayan ng [[dihital na telebisyon]] sa buong mundo.]]
Ito ang isang '''talaan ng mga himpilang pantelebisyon na [[dihital na telebisyon sa Pilipinas|naka-dihital sa Pilipinas]]'''.<ref>{{cite web |title=NTC List of DTTB Stations via FOI website |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/3qwepDblYFlFpRIAxnpr8DeBq7m2qrvCyUDjZHDqcWYLHU55YohnTf2QwdWk8xHnErMQ6iIXPAiLJZM2qJGi32oxvPDGCessrNvB/NTC%20FOI%20223511250758.pdf |website=foi.gov.ph |date=September 6, 2019}}</ref> Mapapanood ang mga tsanel sa nakasaad na lugar. Pinagtibay ng[[National Telecommunication Commission|Pambansang Komisyon sa Telekomunikasyon (NTC)]] ang pamantayang [[ISDB-T]] para sa mga telebisyon sa Pilipinas.
==Paunang impormasyon==
[[File:ISDB-T CH Seg Prog allocation.svg|thumb|Mga bahagi (''segment'') ng ISDB-T]]
Huling isinapanahon noong Nobyembre 2025.<ref>{{cite web |url=http://www.dtvpilipinas.org/ |title=DTV Pilipinas official website |access-date=2020-07-15 |archive-date=2020-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716060054/https://www.dtvpilipinas.org/ |url-status=dead }} {{cite web |url=https://dtvpilipinas.blogspot.com |title=DTV Pilipinas official blogsite }}</ref> Nasa ''test broadcast'' pa rin ang karamihan sa mga nakalistang himpilan. Inaasahang permanenteng magsasara ang lahat ng mga naka-analog na serbisyo pagdating ng taong 2026.<ref name=ntcph>{{cite news |title=Gov't wants analog TV switched off by 2023 |url=https://www.gmanetwork.com/news/story/599484/money/companies/gov-t-wants-analog-tv-switched-off-by-2023 |work=GMA News Online |date=February 14, 2017 |author=Cabuenas, Jon Viktor D.}}</ref>
''Galing sa ibang pahina ng wiking ito pati na rin sa mga sanggunian ang datos na ipinapakita sa talaang ito. Maaaring iba ang masagap na tsanel depende sa lugar o di kaya sa lakas ng signal ng himpilan. Karamihan rin ng mga nakalagay na tsanel rito ay naka-test broadcast, kaya naman maaaring hindi masagap ng ilang lugar ang ilang himpilan dahil sa mahinang signal (o dead spot) o di kaya'y mahina ang lakas ng pagta-transmit ng mga himpilan. May ilan ding mga tsanel na naka-encrypt at maaaring mapanood lamang sa piling mga tagagawang (manufacturer) ng set-top box o mobile dongle.''
{{clear}}
==National Capital Region==
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
|-
! Callsign
! class="unsortable"| [[Ultra high frequency|UHF]] Channel
! class="unsortable"| [[Dalas]]
! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
! Broadcaster
! Maikling pangalan
! class="unsortable"| Pagprograma
! class="unsortable"| Format ng Larawan
! Mga Oras ng Pag-broadcast
! Mga Tala
|-
| rowspan="4" | [[DWGT-TV]]
| rowspan="4" | '''14'''
| rowspan="4" | '''473.143 MHz'''
| '''4.01'''
| rowspan="4" | [[People's Television Network]]
| '''PTV HD1'''
| [[People's Television Network|PTV]]
| 16:9 [[1080i]] [[High-Definition Television|HDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - hatinggabi Weekends: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
| Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''4.02'''
| '''PTV SD1'''
| [[Congress TV]]
| rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="2" | 9 a.m. - 9 p.m.
| rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast
|-
| '''4.03'''
| '''PTV SD2'''
| [[DZRB-AM|Radyo Pilipinas 1]]
|-
| '''4.04'''
| '''PTV 1SEG'''
| [[People's Television Network|PTV]]
| [[16:9]] [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - hatinggabi Weekends: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="9" | [[DZBB-TV]]
| rowspan="9" | '''15'''
| rowspan="9" | '''479.143 MHz'''
| '''7.01'''
| rowspan="9" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]]
| '''GMA'''
| [[GMA Network]]
| rowspan="8" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
| rowspan="7" | Komersyal na broadcast (15 kW TPO; 100 kW ERP)
|-
| '''7.02'''
| '''GTV'''
| [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]]
| Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi
|-
| '''7.03'''
| '''HEART OF ASIA'''
| [[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]]
| rowspan="4" | 6 a.m. - hatinggabi
|-
| '''7.06'''
| '''HALLYPOP'''
| [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]]
|-
| '''7.07'''
| '''I HEART MOVES'''
| [[I Heart Movies]]
|-
| '''7.08'''
| '''PINOY HITS'''
| [[GMA Network (kompanya)#Pinoy Hits|Pinoy Hits]]
|-
| '''7.11'''
| {{n/a|'''(UNNAMED)'''}}
| {{n/a|Black Screen}}
| {{n/a|TBA}}
|-
| rowspan="2" | '''7.21'''
| rowspan="2" | '''GMA 1Seg'''
| rowspan="2" | [[GMA Network]]
| rowspan="2" | Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
| rowspan="2" | [[1seg]]
|-
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
|-
| [[DZMV-TV]]
| '''16'''
| '''485.143 MHz'''
| '''2.01'''
| [[Advanced Media Broadcasting System]]
| '''All TV HD'''
| [[All TV]]
| 16:9 [[1080p]] [[HDTV]]
| Lunes - Biyernes: 12 n.n. - 9:30 p.m. Sabado - Linggo: 11:30 a.m. - 9:30 p.m.
| Pagsubok na broadcast (10 kW)
|-
| rowspan="2" | [[DZTV-TV]]
| rowspan="2" | '''17'''
| rowspan="2" | '''491.143 MHz'''
| '''13.01'''
| rowspan="2" | [[Intercontinental Broadcasting Corporation]]
|'''IBC HD'''
| [[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC 13]]
| [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]]
| rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 11:00 p.m. Sabado - Linggo: 7:00 a.m. - 10:00 p.m.
| rowspan="2" | Pagsubok na broadcast (3 kW)
|-
| '''13.02'''
| '''DWAN HD'''
| [[DWAN-AM|DWAN 1206]]
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| rowspan="4" | [[DWET-TV]]
| rowspan="4" | '''18'''
| rowspan="4" | '''497.143 MHz'''
| '''5.01'''
| rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] at [[Cignal TV]]
| '''TV5'''
| [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]
| rowspan="3" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''5.02'''
| '''RPTV'''
| [[RPTV (TV channel)|RPTV]]
|-
| '''5.03'''
| '''One Sports'''
| [[One Sports (TV channel)|One Sports]]
| 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''5.35'''
| '''One Seg S1 '''
| [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]
| 16:9 [[144p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="2" | [[DZKB-TV]]
| rowspan="2" | '''19'''
| rowspan="2" | '''503.143 MHz'''
| '''19.02'''
| rowspan="2" | [[Radio Philippines Network]], [[Nine Media Corporation]] at [[Cignal TV]] (pinamamahalaan sa ilalim ng [[local marketing agreement|blocktime agreement]] kasama ng [[TV5 Network, Inc.]])
| '''RPTV HD'''
| rowspan="2" | [[RPTV (TV channel)|RPTV]]
| 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]]
| rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi
| Komersyal na broadcast (3 kW)
|-
| '''19.06'''
| '''RPTV HD 1Seg'''
| 16:9 [[240p]] [[LDTV]]
| [[1seg]]
|-
| rowspan="3" | [[DZOE-TV]]
| rowspan="3" | '''20'''
| rowspan="3" | '''509.143 MHz'''
| '''20.21'''
| rowspan="3" | [[ZOE Broadcasting Network]] (pinamamahalaan sa ilalim ng [[local marketing agreement|blocktime agreement]] kasama ng [[ABS-CBN Corporation]])
| '''A2Z'''
| [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]]
| rowspan="2" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes, Martes, Huwebes: 5 a.m. - 12:15 a.m. (the next day) Miyerkules, Biyernes: 5 a.m. - midnight (the next day) Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 6 a.m. - 12:45 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="2" | Komersyal na broadcast (10 kW TPO; 30 kW ERP)
|-
| '''20.24'''
| '''Light TV'''
| [[DZOZ-DTV|Light TV]]
| Lunes - Sabado: 8 a.m. - 8 p.m. Linggo: 7 a.m. - 8 p.m.
|-
| '''20.31'''
| '''A2Z Oneseg'''
| [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes 5 a.m. - hatinggabi Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:30 p.m. (kinabukasan)
| rowspan="1" |[[1Seg]]
|-
| rowspan="5" | [[DWCP-DTV]]
| rowspan="5" | '''21'''
| rowspan="5" | '''515.143 MHz'''
| '''21.02'''
| rowspan="5" | [[Southern Broadcasting Network]] at [[Solar Entertainment Corporation]]
| '''SolarFlix'''
| [[SolarFlix]]
| rowspan="5" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="2" | 8 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
| Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital sa komersyal na broadcast (3 kW)
|-
| '''21.03'''
| '''Shop TV'''
| [[Shop TV]]
| Komersyal na broadcast (3 kW)
|-
| '''21.04'''
| '''DepEd ALS'''
| [[Solar Learning]]/[[DepEd TV|DepEd TV ALS]]
| Maaaring mag-iba ang mga oras
| rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast
|-
| '''21.06'''
| '''DepEd NCR PRIME'''
| [[Solar Learning]]/[[DepEd TV|DepEd TV NCR Prime]]
| 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''21.07'''
| '''DepEd Central'''
| [[Solar Learning]]/[[DepEd TV|DepEd TV Central]]
| 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes - Sabado)
|-
| rowspan="2" {{n/a|PA}}
| rowspan="2" | '''23'''
| rowspan="2" | '''527.143 MHz'''
| '''23.01'''
| rowspan="2" | [[Aliw Broadcasting Corporation]]
| '''ALIW CHANNEL 23'''
| rowspan="2" | [[DWIZ]]
| 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]]
| rowspan="2" | Maaaring mag-iba ang mga oras
| rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast / Pagsubok sa Configuration (1 kW)
|-
| '''23.02'''
| '''DWIZ NEWS TV'''
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| rowspan="5" | [[DZEC-DTV]]
| rowspan="5" | '''28'''
| rowspan="5" | '''557.143 MHz'''
| '''28.01'''
| rowspan="5" | [[Eagle Broadcasting Corporation]]
| '''NET 25 HD'''
| rowspan="2" | [[Net 25]]
| 16:9 [[1080i]] [[HDTV]]
| rowspan="5" | 5 a.m. – hatinggabi (kinabukasan)
| rowspan="5" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''28.02'''
| '''NET 25 SD'''
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| '''28.03'''
| '''INCTV HD'''
| rowspan="2" | [[INC TV]]
| 16:9 [[1080i]] [[HDTV]]
|-
| '''28.04'''
| '''INCTV SD'''
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| '''28.05'''
| '''EBC RESERVED'''
| [[Net 25]]
| 16:9 [[1080i]] [[HDTV]]
|-
| rowspan="5" | [[DZRJ-DTV]]
| rowspan="5" | '''29'''
| rowspan="5" | '''563.143 MHz'''
| '''29.21'''
| rowspan="5" | [[Rajah Broadcasting Network]]
| '''RJ DigiTV'''
| [[DZRJ-DTV|RJ DigiTV]]
| rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[Standard-definition television|SDTV]]
| 5 a.m. - 2 a.m. (kinabukasan)
| Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital (Nasa ilalim pa rin ng pagsubok na broadcast) (2.5kW)
|-
| '''29.22'''
| '''Timeless TV'''
| Timeless TV
| 24 Oras
| rowspan="4" | Pagsubok na broadcast
|-
| '''29.23'''
| '''Radyo Bandido TV'''
| [[DZRJ-AM|Radyo Bandido]]
| 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| 5 a.m. - hatinggabi
|-
| '''29.24'''
| '''Rock of Manila TV'''
| Rock MNL
| rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[Standard-definition television|SDTV]]
| 5 a.m. - 2 a.m. (kinabukasan)
|-
| '''29.25'''
| '''TV Maria'''
| [[TV Maria]]
| 24 Oras
|-
| rowspan="7" | [[DWKC-DTV]]
| rowspan="7" | '''31'''
| rowspan="7" | '''575.143 MHz'''
| '''31.01'''
| rowspan="7" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]]
| '''PRTV PRIME'''
| [[PRTV Prime Media]]
| [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]]
| 6 a.m. - hatinggabi
| rowspan="7" | Ganap na inilipat mula analog patungo sa dihital sa Commercial broadcast (5kW)
|-
| '''31.02'''
| '''BLAST SPORTS'''
| Blast Sports
| [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]]
| 6 a.m. - hatinggabi
|-
| '''31.03'''
| '''KNOWLEDGE CHANNEL'''
| [[Knowledge Channel]]
| rowspan="3" | [[4:3]] [[480i]] [[SDTV]]
| 6 a.m. - 11 p.m.
|-
| '''31.04'''
| '''RESERVED'''
| Test card
| Lunes - Biyernes: 6 a.m. - hatinggabi Sabado - Linggo: 6 a.m. - hatinggabi
|-
|'''31.05'''
| '''BILYONARYO NEWS CHANNEL'''
| [[Bilyonaryo News Channel]]
| rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi
|-
|'''31.06'''
| '''LIFE TV'''
| [[Life TV]]
|-
| '''31.07'''
| '''PILIPINAS HD'''
| [[Pilipinas HD]]
| [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]]
|-
| rowspan="3" | [[DZOZ-DTV]]
| rowspan="3" | '''33'''
| rowspan="3" | '''587.143 MHz'''
|'''33.01'''
| rowspan="3" | [[ZOE Broadcasting Network]]
| '''Light TV HD'''
| [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]]
| rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="3" | Lunes - Sabado: 8 a.m. - 8 p.m. Linggo: 7 a.m. - 8 p.m.
| rowspan="2" | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital (Nasa ilalim pa rin ng pagsubok na broadcast) (5 kW TPO; 25 kW ERP)
|-
| '''33.02'''
| '''Light TV SD1'''
| Light TV Promotional channel
|-
| '''33.31'''
| '''Light TV 1seg'''
| [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| [[1seg]]
|-
| rowspan="5" | [[DWAO-TV]]
| rowspan="5" | '''38'''
| rowspan="5" | '''617.143 MHz'''
| '''55.01'''
| rowspan="5" | [[Progressive Broadcasting Corporation]]
| '''UNTV'''
| [[UNTV]]
| 16:9 [[1080i]] [[HDTV]]
| rowspan="5" | 24 na oras
| rowspan="3" | Pagsubok na broadcast (1 kW)
|-
| '''55.02'''
| '''STV'''
| [[STV (Pilipinas)|STV]] / kasalukuyang mirror feed mula sa [[UNTV]]
| rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition television|HDTV]]
|-
| '''55.03'''
| '''TRUTH CHANNEL'''
| [[Truth Channel]]
|-
| '''55.04'''
| '''UNTV Reserve'''
| {{n/a|Blank feed}}
| rowspan="2" | 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| {{n/a|Itim na screen}}
|-
| '''55.31'''
| '''UNTV 1SEG'''
| [[UNTV]]
| [[1seg]]
|-
| rowspan="4" | [[DWVN-DTV]]
| rowspan="4" | '''45'''
| rowspan="4" | '''659.143 MHz'''
| '''45.01'''
| rowspan="3" | [[Gateway UHF Television Broadcasting]]
| '''Hope Phil'''
| [[Hope Channel Philippines]]
| 16:9 [[1080i]] [[HDTV]]
| rowspan="4" | 24 na oras
| rowspan="4" | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital (Mahina ang paghahatid ng signal, Nasa ilalim pa rin ng pagsubok na broadcast) (3.5kW)
|-
| '''45.02'''
| '''Hope Intl'''
| [[Hope International (Seventh-day Adventist)|Hope International]]
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| '''45.03'''
| '''Hope Live'''
| [[Hope Channel Philippines|Hope Channel Philippines]]
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| '''45.04'''
| [[Global Satellite Technology Services]]
| '''One Media'''
| [[One Media Network]]
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| rowspan="3" | [[DZCE-TV]]
| rowspan="3" | '''49'''
| rowspan="3" | '''683.143 MHz'''
| '''01.01'''
| rowspan="3" | [[Christian Era Broadcasting Service International]]
| '''INC TV HD'''
| rowspan="3" | [[DZCE-TV|INC TV]]
| rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]]
| rowspan="3" | 4 a.m. – hatinggabi
| rowspan="3" | Pagsubok na broadcast (10 kW)
|-
| '''01.02'''
| '''INC TV HD1'''
|-
| '''01.03'''
| '''INC TV SD'''
| 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| rowspan="4" {{n/a|PA}}
| rowspan="4" | '''51'''
| rowspan="4" | '''695.143 MHz'''
| '''5.01'''
| rowspan="4" | [[Cignal TV|Mediascape Inc.]] at [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]]
| '''TV5'''
| [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]
| rowspan="3" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3" | Komersyal na broadcast (Mirror feed mula sa DTT-18)
|-
| '''5.02'''
| '''RPTV'''
| [[RPTV (TV channel)|RPTV]]
|-
| '''5.03'''
| '''One Sports'''
| [[One Sports (TV channel)|One Sports]]
| 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''5.35'''
| '''One Seg S1 '''
| [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]
| 16:9 [[144p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|}
</div>
==Rehiyon I (Rehiyon ng Ilocos)==
===Ilocos Norte===
===Ilocos Sur===
<div style="overflow: auto">
{| class="wikitable sortable"
|-
!Callsign
!class="unsortable"|[[Ultra high frequency|UHF]] Channel
!class="unsortable"|[[Dalas]]
!width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
!Broadcaster
!Maikling pangalan
!class="unsortable"|Pagprograma
!class="unsortable"|Format ng Larawan
!Mga Oras ng Pag-broadcast
!Mga Tala
|-
| rowspan="8" |[[DWBC-TV]]
| rowspan="8" |'''15'''
| rowspan="8" |'''479.143 MHz''' (Metro Vigan at Northern Luzon)
|'''48.01'''
| rowspan="8" |[[GMA Network (company)|GMA Network, Inc.]]
| '''GMA'''
|[[DWBC-TV|GMA Ilocos]]
| rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
| rowspan="5" |Komersyal na broadcast (5 kW)
|-
|'''48.02'''
| '''GTV'''
|[[GTV (Philippine TV network)|GTV]]
| rowspan="1" |5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
|'''48.03'''
| '''Heart of Asia'''
|[[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]]
| rowspan="3" |6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
|'''48.06'''
|'''HALLYPOP'''
|[[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]]
|-
|'''48.07'''
|'''I HEART MOVES'''
|[[I Heart Movies]]
|-
|'''48.08'''
|'''(HINDI PANGALAN)'''
|{{n/a|Itim na screen}}
| TBA
|rowspan="2" |Subok na broadcast
|-
|'''7.11'''
| '''DepEd TV'''
| [[DepEd TV]]
| rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado)
|-
|'''48.31'''
|'''GMA 1SEG'''
|[[DWBC-TV|GMA Ilocos relay]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
|[[1seg]]
|}
</div>
==Cordillera Administrative Region (CAR)==
===Benguet===
<div style="overflow: auto">
{| class="wikitable sortable"
!Callsign
![[Ultra high frequency|UHF]]
![[Dalas]]
![[Virtual channel|LCN]]
!Broadcaster
!Maikling pangalan
!Pagprograma
!Format ng Larawan
!Mga Oras ng Pag-broadcast
!Mga Tala
|-
| rowspan="8" | [[DWHB-TV]]
| rowspan="3" | '''26'''
| rowspan="3" | '''545.143 MHz'''
(Metro Baguio Northern at Central Luzon)
|'''26.01'''
| rowspan="8" | [[Broadcast Enterprises at Affiliated Media]]
|'''PIE'''
| rowspan="1" | [[PIE (TV channel)|PIE Channel]]
| rowspan="2" |16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="1" | 5 a.m. - 2 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="2"|Komersyal na broadcast (5kW)
|-
| '''26.03'''
| ''' KNOWLEDGE CHANNEL'''
| [[Knowledge Channel]]
| rowspan="1" | 6 a.m. - 11 p.m.
|-
| '''26.31'''
| '''PIE oneseg'''
| rowspan="1" | [[PIE (TV channel)|PIE Channel]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| rowspan="1" | 5 a.m. - 2 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="5" | '''27'''
| rowspan="5" | '''551.143 MHz'''
(Metro Baguio)
| '''27.01'''
| '''DEPED TV'''
| [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media|BEAM TV]] promotional channel / [[DepEd TV]]
| rowspan="4" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m.
| rowspan="4" | Pagsubok sa broadcast (Mahina ang Transmission ng signal) (1kW)
|-
| '''27.02'''
| '''TV SHOP'''
| TV Shop Philippines
| rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''27.03'''
| '''PILIPINAS HD'''
| [[Pilipinas HD]]
|-
| '''27.04'''
| '''LIFE TV'''
| [[Life TV (Philippines)|Life TV]]
|-
| '''27.31'''
| '''BEAM TV 1Seg'''
| [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media|BEAM TV]] promotional channel / [[DepEd TV]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m.
| [[1seg]]
|-
| rowspan="8" | [[DZEA-TV]]
| rowspan="8" | '''38'''
| rowspan="8" | '''617.143 MHz'''
(Metro Baguio at Northern at Central Luzon)
| '''10.01'''
| rowspan="8" |[[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]]
| ''GMA'''
| [[DZEA-TV|GMA Dagupan/Baguio]]
| rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
| rowspan="5" | Komersyal na broadcast (15kW)
|-
| '''10.02'''
| '''GTV'''
| [[GTV (Philippine TV network)|GTV]]
| rowspan="1" | 5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''10.03'''
| '''HEART OF ASIA'''
| [[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]]
| rowspan="3" | 6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''10.06'''
| '''HALLYPOP'''
| [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]]
|-
| '''10.07'''
| '''I HEART MOVES'''
| [[I Heart Movies]]
|-
| '''10.08'''
| {{n/a|'''(UNNAMED)'''}}
| {{n/a|Itim na screen}}
| {{n/a|TBA}}
| rowspan="1" | Itim na screen
|-
| '''10.11'''
| '''DepEd TV'''
| [[DepEd TV]]
| rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado)
| rowspan="1" | Pagsubok sa broadcast
|-
| '''10.31'''
| '''GMA 1Seg'''
| [[DZEA-TV|GMA Dagupan/Baguio Relay]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
|[[1seg]]
|-
| rowspan="4" | [[D-8-XM-TV]]
| rowspan="4" | '''42'''
| rowspan="4" | '''641.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon)
|'''4.01'''
| rowspan="4" |[[People's Television Network]]
| '''PTV SD1'''
| [[D-8-XM-TV|PTV Cordillera]]
| rowspan="1" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] (minsan [[1080i]] [[HDTV]])
| rowspan="1" | Linggo: 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Sabado 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Linggo: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
| rowspan="1" | Pagsubok sa broadcast
|-
| '''4.02'''
| '''PTV SD2'''
| {{n/a|Black Screen}}
| rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| {{n/a|TBA}}
| rowspan="2" | Blangkong screen
|-
| '''4.03'''
| '''PTV SD3'''
| {{n/a|Black Screen}}
| {{n/a|TBA}}
|-
| '''4.04'''
| '''PTV 1seg'''
| [[People's Television Network|PTV]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| rowspan="1" | Linggo: 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Sabado 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Linggo: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="4" | [[DWFB-DTV]]
| rowspan="4" |'''44'''
| rowspan="4" |'''653.143 MHz'''
(Metro Baguio at Northern at Central Luzon)
| '''44.01'''
| rowspan="3" |[[Global Satellite Technology Services]]
| '''GNN North Luzon'''
| [[GNN North Luzon]]
| rowspan="4" | 16:9 [[480p]] [[SDTV]] (minsan [[720p]] [[HDTV]])
| rowspan="4" | Lunes-Linggo 5:00 a.m. - 11:00p.m.
| rowspan="4" | Ganap na lumipat mula sa analog <br /> patungo sa dihital / Pagsubok sa Broadcast / Pagsubok sa Configuration
|-
| '''44.02'''
| '''Highland TV'''
| Highland TV / RNG Luzon
|-
| '''44.03'''
| '''GNN'''
| [[Golden Nation Network|GNN]]
|-
| '''44.04'''
| rowspan="1"|[[Global Satellite Technology Services]] at [[Gateway UHF Television Broadcasting]]
| '''Hope Phil HD'''
| [[Hope Channel Philippines]]
|-
| rowspan"1" {{n/a|PA}}
| rowspan"1" | '''45'''
| rowspan"1" | '''659.143 MHz'''
(Metro Baguio at Northern at Central Luzon)
| '''45.01'''
| rowspan"1" | [[DZTP|Tirad Pass Network]]
| rowspan"1" | ''TPN'''
| rowspan"1" | [[DZTP|TPN]]
| rowspan"1" | 16:9 [[1080p]] [[HDTV]]
| rowspan"1" | 5:00 a.m. - hatinggabi
| rowspan"1" | Pagsubok sa broadcast / Pagsubok sa Configuration
|-
| rowspan="4" | [[DZET-TV]]
| rowspan="4" | '''51'''
| rowspan="4" | '''695.143 MHz'''
(Metro Baguio at Northern at Central Luzon)
| '''5.01'''
| rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]]
| '''TV5'''
| [[DZET-TV|TV5 Baguio]]
| 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. (kinabukasan) / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (ang susunod na araw) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3"|Komersyal na broadcast (5kW)
|-
| '''5.02'''
| ''ONE PH'''
| [[One PH]]
| rowspan="1" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| 24 na oras
|-
| '''5.03'''
| ''One Sports'''
| [[One Sports (TV channel)|One Sports]]
| 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes - Sabado 8:00 a.m. - hatinggabi (sa susunod na araw) / Linggo 6:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan)
|-
| '''5.35'''
| '''One Seg S1'''
| [[DZET-TV|TV5 Baguio Relay]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (kinabukasan) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
|}
</div>
==Rehiyon II (Cagayan Valley)==
==Rehiyon III (Central Luzon)==
===Pampanga===
{| class="wikitable sortable"
! Callsign
! [[Ultra high frequency|UHF]]
! [[Dalas]]
! [[Virtual channel|LCN]]
! Broadcaster
! Maikling pangalan
! Pagprograma
! Format ng Larawan
! Mga Oras ng Pag-broadcast
! Mga Tala
|-
| [[DWRW-TV]]
| '''36'''
| '''605.143 MHz'''
| '''36.01'''
| [[RadioWorld Broadcasting Corporation]]
| '''CLTV36'''
| [[Central Luzon Television|CLTV36]]
| 16:9 [[1080i]] [[HDTV]]
| 9 a.m. - 10 p.m.
| {{n/a|Ganap na inilipat mula sa analog/<br/>sa dihital/Test Broadcast/Configuration Testing}}
|-
| rowspan="3" | [[DWFU-DTV]]
| rowspan="3" | '''44'''
| rowspan="3" | '''653.143 MHz'''
| '''44.01'''
| rowspan="3" | [[First United Broadcasting Corporation]]
| '''GNN Pampanga'''
| GNN Pampanga [[DWFU-DTV]]
| rowspan="3" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="3" {{n/a|TBA}}
| rowspan="3" {{n/a|Ganap na inilipat mula sa analog/<br/>sa dihital/Test Broadcast/Configuration Testing}}
|-
| '''44.02'''
| '''GNN Central Luzon'''
| {{n/a|–}}
|-
| '''44.03'''
| '''GNN'''
| [[Golden Nation Network|GNN]]
|-
|}
==Rehiyon IV-A (CALABARZON)==
===Batangas===
<div style="overflow: auto">
{| class="wikitable sortable"
!Callsign
![[Ultra high frequency|UHF]]
![[Dalas]]
![[Virtual channel|LCN]]
!Broadcaster
!Maikling pangalan
!Pagprograma
!Format ng Larawan
!Mga Oras ng Pag-broadcast
!Mga Tala
|-
| rowspan="4" |[[DWBD-TV]]
| rowspan="4" |'''18'''
| rowspan="4" |'''497.143 MHz'''
(Batangas at Calabarzon)
|'''5.01'''
| rowspan="4" |[[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] at [[Cignal TV|Mediascape Inc.]]
| '''TV5'''
| TV5 Batangas
| 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. (kinabukasan) / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (ang susunod na araw) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan)
| rownspan="4"|Komersyal na broadcast
|-
|'''5.02'''
| '''ONE PH'''
| [[ONE PH]]
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| 24 na oras
|-
|'''5.03'''
| ''One Sports'''
| [[One Sports (TV channel)|One Sports]]
| 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes - Sabado 8:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) / Linggo 6:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan)
| Komersyal na broadcast
|-
|'''5.35'''
| '''One Seg S1'''
| TV5 Batangas Relay
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (kinabukasan) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="8" |[[D-12-ZB-TV]]
| rowspan="8" |'''32'''
| rowspan="8" |'''581.143 MHz'''
(Batangas at Calabarzon)
|'''12.01'''
| rowspan="8" |[[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]]
| ''GMA'''
|[[D-12-ZB-TV|GMA Batangas]]
| rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
| rowspan="5" |Komersyal na broadcast (10kW)
|-
|'''12.02'''
| '''GTV'''
|[[GTV (Philippine TV network)|GTV]]
| rowspan="1" |5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
|'''12.03'''
| '''HEART OF ASIA'''
|[[Heart of Asia (TV channel)|Puso ng Asya]]
| rowspan="3" |6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
|'''12.06'''
|'''HALLYPOP'''
|[[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]]
|-
|'''12.07'''
|'''I HEART MOVES'''
| [[I Heart Movies]]
|-
|'''12.08'''
|'''(RESERVED)'''
|{{n/a|Itim na screen}}
| TBA
|rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast
|-
|'''12.11'''
| '''DEPED TV'''
| [[DepEd TV]]
| rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado)
|-
|'''12.31'''
|'''GMA 1-Seg'''
|GMA Batangas Relay
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
|[[1seg]]
|}
</div>
==Rehiyon IV-B (MIMAROPA)==
==Rehiyon V (Rehiyon ng Bicol)==
===Camarines Sur===
<div style="overflow: auto">
{| class="wikitable sortable"
!Callsign
![[Ultra high frequency|UHF]]
![[Dalas]]
![[Virtual channel|LCN]]
!Broadcaster
!Maikling pangalan
!Pagprograma
!Format ng Larawan
!Mga Oras ng Pag-broadcast
!Mga Tala
|-
| rowspan="6" {{n/a|PA}}
| rowspan="6" |'''19'''
| rowspan="6" |'''503.143 MHz''' <br/>([[Nabua, Camarines Sur]])
|'''19.01'''
| rowspan="6" |[[ Polytechnic State University of Bicol| PSUB]] <br>at<br>[[Philippine Collective Media Corporation|PCMC]]
| '''PSUBTv'''
| PSUB TV
| rowspan="6" |[[4:3]] [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="6" |9 a.m. - 8 p.m.
| rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast
|-
|'''19.02'''
| '''PSUB COHS'''
| Ang TLC Channel
|-
|'''19.03'''
| '''PSUB COBM'''
| Kolehiyo ng Pamamahala ng Negosyo
|-
|'''19.04'''
| '''PSUB COEAS'''
| BigCAS Channel
| rowspan="3" {{n/a|Pagsubok sa Configuration}}
|-
|'''19.05'''
| '''PSUB Graduate School'''
| Ang Grad-Ed Channel
|-
|'''19.06'''
| '''PSUB COE'''
| Kolehiyo ng Inhinyero
|-
| rowspan="8" |[[DWHC-TV]]
|rowspan="3"| '''32'''
|rowspan="3"|'''581.143 MHz'''
(Metro Naga at Camarines Sur)
|'''32.01'''
|rowspan="3"|[[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]]
|'''PIE'''
|rowspan="1"|[[PIE (TV channel)|PIE Channel]]
|rowspan="2"|16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|rowspan="1"|5:00 a.m. - 2:00 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="2"|Komersyal na Broadcast
|-
|'''32.03'''
|''' KNOWLEDGE CHANNEL'''
|[[Knowledge Channel]]
|6:00 a.m. - 11:00 p.m.
|-
|'''32.31'''
|'''PIE oneseg'''
|rowspan="1"|[[PIE (TV channel)|PIE Channel]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
|rowspan="1"|5:00 a.m. - 2:00 a.m. (kinabukasan)
|[[1seg]]
|-
| rowspan="5" |'''35'''
| rowspan="5" |'''599.143 MHz''' <br /> (Metro Naga)
|'''35.01'''
| rowspan="5" |[[Broadcast Enterprises at Affiliated Media]]
|'''DEPED TV'''
|[[Broadcast Enterprises and Affiliated Media|DEPED TV]]
| rowspan="4" |4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m.
| rowspan="4" |Subok na broadcast
|-
|'''35.02'''
|'''RESERVED'''
|RESERVED
| 6 a.m. - hatinggabi
|-
|'''35.03'''
|'''PILIPINAS HD'''
|[[Pilipinas HD]]
| rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi
|-
|'''35.04'''
|'''LIFE TV'''
|[[Life TV (Philippines)|Life TV]]
|-
|'''35.31'''
|'''BEAM TV 1Seg'''
|[[Broadcast Enterprises and Affiliated Media|BEAM TV]] promotional channel
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m.
|[[1seg]]
|-
| rowspan="8" |[[DWAI-TV]]
| rowspan="8" |'''38'''
| rowspan="8" |'''617.143 MHz'''
(Metro Naga at Camarines Sur)
|'''07.01'''
| rowspan="8" |[[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]]
| ''GMA'''
|[[DWAI-TV|GMA Naga]]
| rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
| rowspan="5" |Komersyal na broadcast (10kW)
|-
|'''07.02'''
| '''GTV'''
|[[GTV (Philippine TV network)|GTV]]
| rowspan="1" |5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
|'''07.03'''
| '''HEART OF ASIA'''
|[[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]]
| rowspan="3" |6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
|'''07.06'''
|'''HALLYPOP'''
|[[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]]
|-
|'''07.07'''
|'''I HEART MOVES'''
| [[I Heart Movies]]
|-
|'''07.08'''
|'''(UNNAMED)'''
|{{n/a|Itim na screen}}
|rowspan="1" |TBA
|rowspan="2" |Pagsubok sa brodkast
|-
|'''7.11'''
| '''DepEd TV'''
| [[DepEd TV]]
| rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado)
|-
|'''07.35'''
|'''GMA1SEG'''
|[[DWAI-TV|GMA Naga Relay]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
|[[1seg]]
|-
| rowspan="4" |[[DWMA-TV]]
| rowspan="4" |'''46'''
| rowspan="4" |'''665.143 MHz''' <br/>(Metro Naga)
|'''8.01'''
| rowspan="4" |[[People's Television Network]]
| '''PTV HD1'''
|rowspan="2'|[[DWMA-TV|PTV Naga]]
| rowspan="3" |16:9 [[720p]] [[HDTV]](minsan 4:3 up-scaled [[480i]] [[SDTV]])
| rowspan="4" |Mga Araw ng Linggo: <br /> 6 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Sabado at Linggo: <br /> 7 a.m. – hatinggabi (sa susunod na araw)
| rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast
|-
|'''8.02'''
| '''PTV HD2'''
|-
|'''8.03'''
| '''PTV HD3'''
|{{n/a|Black Screen}}
|-
|'''8.04'''
| '''PTV 1seg'''
|[[People's Television Network|PTV]]
|4:3 [[240p]] [[LDTV]]
|[[1seg]]
|-
| rowspan="5" |[[DWIL-TV]]
| rowspan="5" |'''48'''
| rowspan="5" |'''677.143 MHz''' <br/>(Metro Naga)
|'''48.01'''
| rowspan="5" |[[Global Satellite Technology Services]]
| '''GNN'''
| rowspan="1" |[[Golden Nation Network]] Mga Lokal na Programa
| rowspan="5" |4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="2" |6 a.m. - hatinggabi
| rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast
|-
|'''48.02'''
| '''DepEd TV - Telearalan'''
| rowspan="1" | [[DepEd TV]] Mga Lokal na Programa
|-
|'''48.03'''
| '''LGU Naga'''
| {{n/a|Black Screen}}
| rowspan="1" {{n/a|Black Screen}}
| rowspan="1" {{n/a|Pagsubok sa Configuration}}
|-
|'''48.04'''
| '''TV Maria'''
| [[TV Maria]]
| 24 na oras
| Pagsubok sa Broadcast
|-
|'''48.05'''
| '''Reserved Channel GNN Naga TV48'''
| rowspan="1" | [[Golden Nation Network]]
| rowspan="1" {{n/a|Black Screen}}
| rowspan="1" {{n/a|Pagsubok sa Configuration}}
|}
</div>
== Rehiyon VI (Kanlurang Visayas) ==
=== Aklan ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Callsign
! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
! class="unsortable"|[[Dalasan]]
! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
! Taga-ere
(''broadcaster'')
! Maiksing pangalang [[PSIP]]
! class="unsortable"|Programa
! class="unsortable"|Anyo ng larawan
! Oras ng pag-ere
! Karagdagan
|-
| rowspan="4" | {{n/a|PA}}
| rowspan="4" | '''18'''
| rowspan="4" | '''497.143 MHz'''
| '''5.01'''
| rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]]
| '''TV5'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Kalibo]]
| rowspan="3" | 16:9 480i SDTV
| rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''5.02'''
| '''RPTV'''
| [[RPTV (TV channel)|RPTV]]
|-
| '''5.03'''
| '''One Sports'''
| [[One Sports (TV channel)|One Sports]]
| 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''5.04'''
| '''One Seg S1'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Kalibo]]
| 16:9 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|}
=== Capiz ===
=== Iloilo ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Callsign
! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
! class="unsortable"|[[Dalasan]]
! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
! Taga-ere
(''broadcaster'')
! Maiksing pangalang [[PSIP]]
! class="unsortable"|Programa
! class="unsortable"|Anyo ng larawan
! Oras ng pag-ere
! Karagdagan
|-
| [[DYJB-TV]]
| '''17'''
| '''491.143 MHz'''
(Guimaras)
| '''17.01'''
| [[Intercontinental Broadcasting Corporation]]
| '''IBC HD'''
| [[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC 13]]
| rowspan="3" | 16:9 1080i HDTV
| rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 6:00 a.m. - 11:00 p.m. (kinabukasan) Sabado at Linggo: 6:00 a.m. - 11 p.m. (kinabukasan)
| Pagsubok sa brodkast (5 kW)
|}
== Isla ng Negros ==
=== Negros Occidental ===
=== Negros Oriental ===
== Region VII (Gitnang Visayas) ==
=== Cebu ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Callsign
! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
! class="unsortable"|[[Dalasan]]
! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
! Taga-ere
(''broadcaster'')
! Maiksing pangalang [[PSIP]]
! class="unsortable"|Programa
! class="unsortable"|Anyo ng larawan
! Oras ng pag-ere
! Karagdagan
|-
| rowspan="4" | [[DYET-TV]]
| rowspan="4" | '''18'''
| rowspan="4" | '''497.143 MHz'''
(Metro Cebu)
| '''5.01'''
| rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]]
| '''TV5'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Cebu]]
| rowspan="3" | 16:9 480i SDTV
| rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''5.02'''
| '''RPTV'''
| [[RPTV (TV channel)|RPTV]]
|-
| '''5.03'''
| '''One Sports'''
| [[One Sports (TV channel)|One Sports]]
| 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''5.04'''
| '''One Seg S1'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Cebu]]
| 16:9 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|}
=== Bohol ===
==Rehiyon VIII (Silangang Visayas)==
=== Leyte ===
=== Samar ===
==Rehiyon IX (Tangway ng Zamboanga)==
=== Zamboanga del Norte ===
=== Zamboanga del Sur ===
{| class="wikitable sortable"
|-
!Callsign
!class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
!class="unsortable"|[[Dalasan]]
!width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
!Taga-ere
(''broadcaster'')
!Maiksing pangalang [[PSIP]]
!class="unsortable"|Programa
!class="unsortable"|Anyo ng larawan
!Oras ng pag-ere
!Karagdagan
|-
| rowspan="5" |[[DXAX-DTV]]
| rowspan="5" |'''40'''
| rowspan="5" |'''629.143 MHz'''
|'''0.01'''
| rowspan="5" | Westwind Broadcasting Corporation & eMedia Production Network
| '''eMedia Digital TV'''
|[[eMedia]]
| rowspan="5" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| 4:45 n.u. – 9:30 n.g.
| Tuluyang lumipat mula analog papuntang dihital
|-
|'''0.02'''
| '''GPC'''
| Global Pinoy Cinema
| '''Buong araw'''
|{{n/a|TBA}}
|-
|'''0.03'''
| '''PTV'''
|[[People's Television Network|PTV]]
| rowspan="3" | '''Mula Maynila'''
| rowspan="3" | ''Mula Maynila''
|-
|'''0.04'''
|'''5'''
|[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]]
|-
|'''0.05'''
|'''One Sports'''
|[[One Sports]]
|}
==Rehiyon X (Hilagang Mindanao)==
===Bukidnon===
===Lanao del Norte===
===Misamis Oriental===
==Rehiyon XI (Davao)==
===Lungsod ng Davao===
{| class="wikitable sortable"
|-
!Callsign
!class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
!class="unsortable"|[[Dalasan]]
!width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
!Taga-ere
(''broadcaster'')
!Maiksing pangalang [[PSIP]]
!class="unsortable"|Programa
!class="unsortable"|Anyo ng larawan
!Oras ng pag-ere
!Karagdagan
|-
| rowspan="4" |[[DXET-TV]]
| rowspan="4" |'''18'''
| rowspan="4" |'''497.143 MHz'''
(Metro Davao and Davao Region)
|'''5.01'''
| rowspan="4" |[[TV5 Network|TV5 Network Inc.]]
|'''TV5'''
|[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Davao]]
| rowspan="3" |16:9 480i SDTV
| rowspan="2" |Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3" |Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
|'''5.02'''
|'''OnePH'''
|[[One PH]]
|-
|'''5.03'''
| '''One Sports'''
|[[TV5 Network|One Sports]]
| 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
|'''5.04'''
| '''One Seg S1'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Davao]]
|16:9 [[240p]] [[LDTV]]
|Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
|[[1seg]]
|-
| rowspan="2" |[[DXAQ-TV]]
| rowspan="2" |'''19'''
| rowspan="2" |'''503.143 MHz'''
(Metro Davao)
|'''39.01'''
| rowspan="2" |[[Sonshine Media Network International]]
|'''SMNI'''
|[[Sonshine Media Network International|SMNI Davao]]
| rowspan="2" |4:3 upscaled sa 16:9 480i SDTV
| rowspan="2" |24 na oras
| rowspan="2" |Pagsubok sa broadcast
|-
|'''39.02'''
|'''SMNI UPLINK'''
|[[SMNI News Channel]]
|-
| rowspan="3" |[[DXEX-DTV]]
| rowspan="3" |'''20'''
| rowspan="3" |'''509.143 MHz''' (Metro Davao and Davao Region)
|'''20.01'''
| rowspan="3" |[[ZOE Broadcasting Network]] (pinamamahalaan sa ilalim ng [[local marketing agreement|blocktime agreement]] kasama ng [[ABS-CBN Corporation]])
|'''A2Z'''
|[[A2Z|A2Z Davao]]
| rowspan="2" |4:3 [[480i]] [[SDTV]]
|Lunes, Martes, Huwebes: 5 a.m. - 12:15 a.m. (the next day) Miyerkules, Biyernes: 5 a.m. - midnight (the next day) Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 6 a.m. - 12:45 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="2" |Komersyal na broadcast (5.5 kW)
|-
|'''20.02'''
|'''Light TV'''
|[[ZOE Broadcasting Network|Light TV]]
|Lunes - Sabado: 8 a.m. - 8 p.m. Linggo: 7 a.m. - 8 p.m.
|-
|'''20.22'''
|'''A2Z 1Seg'''
|[[A2Z|A2Z Davao]]
|4:3 [[240p]] [[LDTV]]
|Lunes, Martes, Huwebes: 5 a.m. - 12:15 a.m. (the next day) Miyerkules, Biyernes: 5 a.m. - midnight (the next day) Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 6 a.m. - 12:45 a.m. (kinabukasan)
|''[[1seg]]''
|-
|[[DXSQ-TV]]
|'''38'''
|'''617.143 MHz'''
(Digos City)
|'''38.01'''
|[[Sagay Broadcasting Corporation]]
| '''Kapampi TV'''
| Kakampi TV
| 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
|24 na oras
| Pagsubok sa broadcast (500 watts)
|-
| rowspan="4" | [[DXNP-TV]]
| rowspan="4" | '''45'''
| rowspan="4" | '''659.143 MHz'''
|'''11.01'''
| rowspan="4" | [[People's Television Network]]
| '''PTV HD1'''
| PTV Davao
| rowspan="2" | 16:9 (sometimes 4:3 up-scaled) [[1080i]] [[High-definition television|HDTV]]
| rowspan="4" | '''Lunes''': <br /> 5 n.u. - 1 n.u. <br /> '''Martes-Biyernes''': <br /> 6 n.u. - 1 n.u. <br /> '''unang Biyernes ng buwan''': <br /> 4 n.u. - 1 n.u. <br /> '''Sabado''': <br /> 6 n.u. - hatinggabi <br /> '''Linggo''': <br /> 7 n.u. - hatinggabi (kinabukasan)
| rowspan="2" | ''Test broadcast''
|-
|'''11.02'''
| '''PTV HD2'''
| PTV Manila Feed
|-
|'''11.03'''
| '''PTV SD2'''
| rowspan="2" {{n/a|Gray screen}}
| ''Nakaitim na iskrin''
| Gray screen
|-
|'''11.04'''
| '''PTV 1seg'''
| 16:9 (sometimes 4:3 up-scaled) [[240p]] [[LDTV]]
| [[1seg]]
|}
== Region XII (SOCCSKSARGEN) ==
=== South Cotabato ===
{| class="wikitable sortable"
|-
!Callsign
! class="unsortable" |Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
! class="unsortable" |[[Dalasan]]
! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
!Taga-ere
(''broadcaster'')
!Maiksing pangalang [[PSIP]]
! class="unsortable" |Programa
! class="unsortable" |Anyo ng larawan
!Oras ng pag-ere
!Karagdagan
|-
| rowspan="4" |DXER-TV
| rowspan="4" |'''18'''
| rowspan="4" |'''497.143 MHz'''
(General Santos City and Soccsksargen)
|'''5.01'''
| rowspan="4" |[[TV5 Network|TV5 Network Inc.]]
|'''TV5'''
|[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 General Santos]]
| rowspan="3" |16:9 480i SDTV
| rowspan="2" |Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3" |Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
|'''5.02'''
|'''OnePH'''
|[[One PH]]
|-
|'''5.03'''
|'''One Sports'''
|[[TV5 Network|One Sports]]
|6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
|'''5.04'''
|'''One Seg S1'''
|[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 General Santos]]
|16:9 [[240p]] [[LDTV]]
|Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
|[[1seg]]
|-
| rowspan="8" |DXBG-TV
| rowspan="8" |'''34'''
| rowspan="8" |'''593.143 MHz'''
(General Santos City and Soccsksargen)
|'''8.01'''
| rowspan="8" |[[GMA Network|GMA Network Inc.]]
|'''GMA'''
|[[GMA Network|GMA General Santos]]
| rowspan="7" |16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
| rowspan="7" |Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
|'''8.02'''
|'''GTV'''
|[[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]]
| rowspan="1" |Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi
|-
|'''8.03'''
|'''HEART OF ASIA'''
|[[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]]
| rowspan="4" |6 a.m. - hatinggabi
|-
|'''8.06'''
|'''HALLYPOP'''
|[[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]]
|-
|'''8.07'''
|'''I HEART MOVIES'''
|[[I Heart Movies]]
|-
|'''8.08'''
|'''PINOY HITS'''
|[[GMA Network|Pinoy Hits]]
|-
|'''8.11'''
!'''''(UNNAME)'''''
!Black Screen
!TBA
|-
|'''8.31'''
|'''GMA 1Seg'''
|[[GMA Network|GMA General Santos]]
|4:3 [[240p]] [[LDTV]]
|Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
|''[[1seg]]''
|-
| rowspan="2" |DXBC-TV
| rowspan="2" |'''37'''
| rowspan="2" |'''611.143 MHz'''
(General Santos City)
|'''37.01'''
| rowspan="2" |[[Brigada Mass Media Corporation]] at [[Baycomms Broadcasting Corporation]]
|'''Brigada News TV'''
| rowspan="2" |Brigada TV
| rowspan="2" |16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]]
| rowspan="2" |4:30 a.m. - 10:00 p.m.
|Pagsubok sa broadcast (500 watts)
|-
|'''37.31'''
|'''Brigada News TV 1seg'''
|''[[1seg]]''
|}
== Region XIII (Caraga Region) ==
=== Agusan del Norte ===
{| class="wikitable sortable"
|-
!Callsign
! class="unsortable" |Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
! class="unsortable" |[[Dalasan]]
! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
!Taga-ere
(''broadcaster'')
!Maiksing pangalang [[PSIP]]
! class="unsortable" |Programa
! class="unsortable" |Anyo ng larawan
!Oras ng pag-ere
!Karagdagan
|-
| rowspan="8" | DXBM-TV
| rowspan="8" | '''15'''
| rowspan="8" | '''479.143 MHz'''
(Butuan City and Caraga)
|'''26.01'''
| rowspan="8" | [[GMA Network|GMA Network Inc.]]
| '''GMA'''
|[[GMA Network|GMA Butuan City]]
| rowspan="7" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
| rowspan="7" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
|'''26.02'''
| '''GTV'''
| [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]]
| rowspan="1" |Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi
|-
|'''26.03'''
| '''HEART OF ASIA'''
|[[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]]
| rowspan="4" |6 a.m. - hatinggabi
|-
|'''26.06'''
| '''HALLYPOP'''
|[[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]]
|-
|'''26.07'''
|'''I HEART MOVIES'''
|[[I Heart Movies]]
|-
|'''26.08'''
|'''PINOY HITS'''
|[[GMA Network|Pinoy Hits]]
|-
|'''26.11'''
!'''''(UNNAMED)'''''
!Black Screen
!TBA
|-
|'''26.31'''
|'''GMA 1Seg'''
|[[GMA Network|GMA Butuan City]]
|4:3 [[240p]] [[LDTV]]
|Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
|''[[1seg]]''
|}
== Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM) ==
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Dihital na telebisyon na mga himpilan sa Pilipinas}}
[[Kategorya:Mga dihital na himpilang pantelebisyon sa Pilipinas| ]]
[[Kategorya:Lists of television channels by country|Philippines]]
[[Kategorya:Telebisyon sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Philippine television-related lists]]
[[Kategorya:Mga talaan ng dihital na telebisyon|Pilipinas, Himpilan]]
sk5jgrhj80cgcigvzn0q55osoln2r7n
Villa Cueba
0
299294
2221663
2195364
2026-08-25T08:12:35Z
Ivan P. Clarin
84769
2221663
wikitext
text/x-wiki
{{For|yungib|Matang Tubig}}
{{cleanup|date=Hulyo 2020|reason=Ang Villa Cueba ay kadugsong mula sa Matang Tubig sa bahaging kanluran ng Canlubang}}
{{Infobox waterfall
| name = Villa Cueba, Canlubang
| alt_name =
| photo =
| location = Happy Valley, [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna|Calamba]], [[Laguna]], [[Pilipinas]]
| elevation = sea level
| status =
| coords = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E|region:PH|display=inline,title}}
| type = Kuweba, Bukal (sarado)
| height_longest = {{convert|50|m|ft}}
| number_drops = 2 (one is hidden)
| watercourse = [[Matang Tubig]] & [[Tagaytay]] (''Cavite'')
}}
Ang '''Villa Cueba''' ay isang (tourist spot) ito ay ma hahagilap sa sityo (Happy Valley) harapan nang Laguna ''[[Canlubang Sugar Estate]]''. Ito ay dugtong pusod mula sa Matang Tubig na dumadaloy sa kahabaan sa baryo sa Canlubang na nag mula pa sa Lungsod ng Tagaytay sa Cavite, at ito ay tatagos mula sa tulay ng Casmicejos at mag tatapos sa [[Lawa ng Laguna]].
''An Public advisory, This tourist attraction is an permanently closed and does not exist''.
==Heograpiya==
Lokasyon:
* Happy Valley, Canlubang
Bungad:
* Hilaga- [[Canlubang Sugar Estate]]
* Kanluran- Locomotive
* Silangan- [[San Jose Manggawa Parish (Canlubang)|St. Joseph the Parish Church]]
* Timog- Ceris I-Village
Herritage:
Kuweba, Ilog, Bukal
==Tingnan rin==
* [[Ilat Canlubang]]
{{Calamba}}
[[Kategorya:Canlubang]]
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
{{usbong}}
owhejifp2yrxbm4q29ccm12wtntj6ef
San Jose Manggawa Parish (Canlubang)
0
299333
2221661
2192220
2026-08-25T08:11:40Z
Ivan P. Clarin
84769
2221661
wikitext
text/x-wiki
{{BLP sources|date=Hulyo 2020}}
{{Infobox church
| name = Simbahan ng Canlubang (Pilipinas)
| fullname = St. Joseph the Worker Parish
| image = St. Joseph Parish Church in Canlubang, Calamba, Laguna.jpg
| imagesize = 240
| imagelink =
| imagealt =
| caption = Ang labas sa simbahan ng San Jose Manggawa sa Canlubang
| pushpin map =
| pushpin label position =
| pushpin map alt =
| pushpin mapsize =
| map caption = [[Republika ng Pilipinas]]
| coordinates =
| osgridref =
| location = Casmicejos, [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna|Calamba]], [[Laguna]], [[Pilipinas]]
| country = [[Philippines]]
| denomination = [[Roman Catholic]]
| previous denomination =
| churchmanship =
| membership =
| attendance =
| website =
| former name =
| bull date =
| founded date = F-1948
| founder =
| dedication = Dona Cecilia Araneta Yulo
| dedicated date =
| consecrated date =
| cult =
| relics =
| events = Sabado de Glorya, Linggo ng pagka-buhay, Pista ng San Jose Manggawa
| past bishop =
| capacity = 1, 000+ kapasidad
| status = Parish church
| functional status = Aktibo (''open'')
| heritage designation = Kasaysayang Nasyonal
| designated date =
| architect =
| architectural type = Gusaling simbahan
| style = Iglo
| groundbreaking =
| completed date =
| construction cost =
| closed date = Hindi
| demolished date = Hindi
| length =
| width =
| width nave =
| height =
| materials = Sand, gravel, cement, and bricks
| parish =
| deanery =
| archdeaconry =
| episcopalarea =
| archdiocese =
| metropolis =
| diocese = Diocese of San Pablo
| province = Laguna
| archbishop =
| bishop =
| priest = Fr. Danilo A. Fernandez
| asstpriest =
}}
Ang '''San Jose Manggawa Parish''' o '''Saint Joseph the Worker Parish (Canlubang)''' ay isang simbahan ng romanong katoliko sa baryo ng Canlubang, Calamba sa Laguna, Itinayo ito noong F-1948 at dedikasyon kay Dona Cecilia Araneta Yulo. <ref>https://memoriesofcanlubang.wordpress.com/conclusion</ref><ref>{{Cite web |url=https://philippines.worldplaces.me/view-place/54424505-st-joseph-the-worker-parish-canlubang-laguna.html |title=Archive copy |access-date=2022-07-17 |archive-date=2022-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220717105253/https://philippines.worldplaces.me/view-place/54424505-st-joseph-the-worker-parish-canlubang-laguna.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://ph.locale.online/canlubang-st-joseph-parish-church-2132927343.html</ref>
==Heograpiya==
[[Talaksan:Altar of Saint Joseph the Worker Parish Church, Canlubang 2.jpg|thumb|Ang interyor na Altar sa loob ng San Jose Manggawa Parish (Canlubang)]]
Lokasyon:
* Casmicejos, Canlubang
Bungad:
* Hilaga- Canlubang Sugar Estate Golf Course
* Kanluran- Villa Cueba
* Silangan- Sta Cecilia Catholic Church
* Carmel Mall
==Sanggunian==
{{reflist}}
{{Calamba}}
[[Kategorya:Mga simbahan sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
{{usbong|Pilipinas}}
1senks2l8zh8pe3ek2gsedn40sx92pm
Talaan ng mga munisipalidad ng Lalawigan ng Ancona
0
301938
2221611
2221255
2026-08-24T15:28:40Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2221611
wikitext
text/x-wiki
Ang sumusunod ay talaan ng mga [[comune]] ng Lalawigan ng [[Lalawigan ng Ancona|Ancona]], [[Marche]], sa [[Italya]].
{{Wikidata list|sparql=
SELECT ?item
WHERE
{
?item wdt:P31 wd:Q747074 .
?item wdt:P131 wd:Q16114 .
}
|columns=P635:ISTAT,label/it:Comune,P2046:Lawak,P1082:Populasyon
|section=
|min_section=
|sort=P635
|links=text
|thumb=
|autolist=
|references=all
|summary=itemnumber
}}
{| class='wikitable sortable'
! ISTAT
! Comune
! Lawak
! Populasyon
|-
| 042001
| Agugliano
| 21.89 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 4799<ref name="ref_204c1ab4d1a0f46b14b968d13f576127fa86a9e41d1d0ba263037aad950e7ebb">{{Cite web |url=http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |title=Archive copy |access-date=2020-10-03 |archive-date=2019-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630220127/http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |url-status=dead }}</ref>
|-
| 042002
| Ancona
| 124.84 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 98356<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042003
| Arcevia
| 128.33 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 4231<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042004
| Barbara
| 11.04 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1271<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042005
| Belvedere Ostrense
| 29.45 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 2093<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042006
| Camerano
| 20 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 7084<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042007
| Camerata Picena
| 11.89 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 2486<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042008
| Castelbellino
| 6.05 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 4919<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042010
| Castelfidardo
| 33.39 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 18419<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042011
| Castelleone di Suasa
| 15.92 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1542<ref name="ref_bec4adcf2cd30585ec09316adfc23e7d8417379dd3598c38143d1f74b8522776">https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=it</ref>
|-
| 042012
| Castelplanio
| 15.32 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 3531<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042013
| Cerreto d'Esi
| 16.91 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 3374<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042014
| Chiaravalle
| 17.6 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 14289<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042015
| Corinaldo
| 49.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 4767<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042016
| Cupramontana
| 27.4 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 4364<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042017
| Fabriano
| 272.08 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 28918<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042018
| Falconara Marittima
| 25.82 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 25530<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042019
| Filottrano
| 71.2 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 8917<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042020
| Genga
| 73.16 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1682<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042021
| Jesi
| 108.9 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 39137<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042022
| Loreto
| 17.9 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 12899<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042023
| Maiolati Spontini
| 21.49 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 5986<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042024
| Mergo
| 7.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 996<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042025
| Monsano
| 14.66 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 3289<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042026
| Montecarotto
| 24.39 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1836<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042027
| Montemarciano
| 22.31 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 9762<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042029
| Monte Roberto
| 13.51 kilometro kuwadrado<br/>13.57 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 3027<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042030
| Monte San Vito
| 21.81 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 6704<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042031
| Morro d'Alba
| 19.46 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1798<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042032
| Numana
| 10.94 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 3741<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042033
| Offagna
| 10.63 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 2047<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042034
| Osimo
| 106.74 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 34687<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042035
| Ostra
| 47.25 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 6282<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042036
| Ostra Vetere
| 30.02 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 3110<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042037
| Poggio San Marcello
| 13.36 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 672<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042038
| Polverigi
| 24.98 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 4582<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042040
| Rosora
| 9.41 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1818<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042041
| San Marcello
| 25.78 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1996<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042042
| San Paolo di Jesi
| 10.11 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 894<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042043
| Santa Maria Nuova
| 18.29 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 3942<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042044
| Sassoferrato
| 137.23 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 6841<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042045
| Senigallia
| 117.77 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 43863<ref name="ref_aa8afab87dbbab39c6dd94127b193dec575be4ca25f33708513d65a8dc0489b5">https://demo.istat.it/app/?i=P02&l=it</ref>
|-
| 042046
| Serra de' Conti
| 24.54 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 3559<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042047
| Serra San Quirico
| 49.33 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 2540<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042048
| Sirolo
| 16.68 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 4097<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 042049
| Staffolo
| 27.5 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 2087<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042050
| Trecastelli
| 38.66 kilometro kuwadrado
| 7500<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|}
----
∑ 47 items.
{{Wikidata list end}}
== Sanggunian ==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya|Ancona]]
ka5bk4txhszm2ays8hcu4328h7jahp4
Talaan ng mga munisipalidad ng Lalawigan ng Catanzaro
0
302249
2221612
2221487
2026-08-24T15:28:46Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2221612
wikitext
text/x-wiki
Ang sumusunod ay talaan ng mga [[comune]] ng Lalawigan ng [[Lalawigan ng Catanzaro|Catanzaro]], [[Calabria]], sa [[Italya]].
{{Wikidata list|sparql=
SELECT ?item
WHERE
{
?item wdt:P31 wd:Q747074 .
?item wdt:P131 wd:Q16159 .
}
|columns=P635:ISTAT,label/it:Comune,P2046:Lawak,P1082:Populasyon
|section=
|min_section=
|sort=P635
|links=text
|thumb=
|autolist=
|references=all
|summary=itemnumber
}}
{| class='wikitable sortable'
! ISTAT
! Comune
! Lawak
! Populasyon
|-
| 079002
| Albi
| 29.64 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 790<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079003
| Amaroni
| 9.88 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1660<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079004
| Amato
| 20.93 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 793<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079005
| Andali
| 17.87 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 637<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079007
| Argusto
| 6.88 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 444<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079008
| Badolato
| 37.07 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 2843<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079009
| Belcastro
| 53.56 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1231<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079011
| Borgia
| 42.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 7158<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079012
| Botricello
| 15.48 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 4993<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079017
| Caraffa di Catanzaro
| 24 kilometro kuwadrado<br/>25.05 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1743<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079018
| Cardinale
| 30.12 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1829<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079020
| Carlopoli
| 16.41 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1385<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079023
| Catanzaro
| 112.72 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 84670<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079024
| Cenadi
| 11.92 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 510<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079025
| Centrache
| 7.96 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 342<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079027
| Cerva
| 21.37 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1086<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079029
| Chiaravalle Centrale
| 23.83 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 5098<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079030
| Cicala
| 9.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 887<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079033
| Conflenti
| 29.34 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1282<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079034
| Cortale
| 30.01 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1866<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079036
| Cropani
| 44.81 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 4674<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079039
| Curinga
| 52.53 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 6501<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079042
| Davoli
| 25.03 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 5546<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079043
| Decollatura
| 50.83 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 2855<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079047
| Falerna
| 24.04 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 3786<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079048
| Feroleto Antico
| 22.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1955<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079052
| Fossato Serralta
| 11.85 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 558<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079055
| Gagliato
| 7.04 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 432<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079056
| Gasperina
| 6.78 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1884<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079058
| Gimigliano
| 33.55 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 2985<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079059
| Girifalco
| 43.1 kilometro kuwadrado<br/>43.08 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 5495<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079060
| Gizzeria
| 37.19 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 5065<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079061
| Guardavalle
| 60.27 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 4117<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079063
| Isca sullo Ionio
| 23.56 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1441<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079065
| Jacurso
| 21 kilometro kuwadrado<br/>21.2 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 549<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079068
| Magisano
| 31.94 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1106<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079069
| Maida
| 58.34 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 4396<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079071
| Marcedusa
| 15.68 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 380<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079072
| Marcellinara
| 20.91 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 2146<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079073
| Martirano
| 14.9 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 840<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079074
| Martirano Lombardo
| 19.84 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 952<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079077
| Miglierina
| 13.94 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 722<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079080
| Montauro
| 11.74 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1773<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079081
| Montepaone
| 16.85 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 5656<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079083
| Motta Santa Lucia
| 26.3 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 798<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079087
| Nocera Terinese
| 46.58 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 4715<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079088
| Olivadi
| 7.17 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 488<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079089
| Palermiti
| 18.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1057<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079092
| Pentone
| 12.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1887<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079094
| Petrizzi
| 21.9 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1010<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079095
| Petronà
| 45.79 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 2365<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 079096
| Pianopoli
| 24.65 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 2484<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079099
| Platania
| 26.84 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1973<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079108
| San Floro
| 18.32 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 670<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079110
| San Mango d'Aquino
| 6.89 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1442<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079114
| San Pietro a Maida
| 16.45 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 3772<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079115
| San Pietro Apostolo
| 11.72 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1520<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079116
| San Sostene
| 32.49 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1401<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079117
| Santa Caterina dello Ionio
| 40.69 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1923<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079118
| Sant'Andrea Apostolo dello Ionio
| 21.43 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1900<ref name="ref_4101d67916181d7a61079c5a0a35c3ac045efad5d96c3748f8b41a6437aa90b9">''[[:d:Q214195|Istat]]''</ref><br/>1872<ref name="ref_204c1ab4d1a0f46b14b968d13f576127fa86a9e41d1d0ba263037aad950e7ebb">{{Cite web |url=http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |title=Archive copy |access-date=2020-10-14 |archive-date=2019-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630220127/http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |url-status=dead }}</ref><br/>1701<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/><br/>1691<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>1759<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>1809<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836">https://www.citypopulation.de/en/italy/calabria/079__catanzaro/</ref><br/>2072<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>2329<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>2836<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>3085<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>3324<br/>4016<br/>4912<br/>5170<br/>5497<br/>4868<br/>4594<br/>4011<br/>3360<br/>3539<br/>3211
|-
| 079122
| San Vito sullo Ionio
| 17.17 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1613<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079123
| Satriano
| 21.16 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 3364<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079126
| Sellia
| 12.81 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 476<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079127
| Sellia Marina
| 41.46 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 7615<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079129
| Serrastretta
| 41.65 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 2923<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079130
| Sersale
| 53.3 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 4250<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079131
| Settingiano
| 14.35 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 3260<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079133
| Simeri Crichi
| 46.74 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 4722<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079134
| Sorbo San Basile
| 59.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 754<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079137
| Soverato
| 7.79 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 8618<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079138
| Soveria Mannelli
| 20.5 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 2835<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079139
| Soveria Simeri
| 22.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1439<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079142
| Squillace
| 34.33 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 3511<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079143
| Stalettì
| 12.11 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 2353<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079146
| Taverna
| 132.31 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 2522<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079147
| Tiriolo
| 29.26 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 3581<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079148
| Torre di Ruggiero
| 25.37 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 951<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079151
| Vallefiorita
| 13.88 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1503<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079157
| Zagarise
| 49.33 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 1425<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|-
| 079160
| Lamezia Terme
| 162.43 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/>
| 67026<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/>
|}
----
∑ 80 items.
{{Wikidata list end}}
== Sanggunian ==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya|Catanzaro]]
g3hf12movad4ebv5fk5v892w38fbrqr
Isla ng Calamba
0
311570
2221665
2080797
2026-08-25T08:13:24Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Sanggunian */
2221665
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox park
| name = Isla ng Calamba
| image_skyline = Calamba City Lakeside.jpg
| image_caption = Ang lawa ng Laguna sa isla ng Calamba
| alt_name = ''Wonder Island Calamba''<ref>{{Cite web |url=http://wonderislandresort.com/rates.html |title=Archive copy |access-date=2021-08-07 |archive-date=2020-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223141218/http://wonderislandresort.com/rates.html |url-status=dead }}</ref>
| photo =
| photo_width = 270
| photo_alt =
| photo_caption = Wonder Island Resort facade
| location = {{flagicon|Philippines}} Aplaya-Brgy. Lingga, [[Calamba, Laguna]], [[Pilipinas]]
| type = [[Island]], Water park
| map_image =
| map_caption =
| created = 2004 (kompleto)
| operator = Gobyerno ng [[Laguna]]
| status = kompleto
}}
Ang '''Calamba Island''' o '''Wonder Island''' ay isang sa Calamba ito ay barangay pisngi ng baryo Palingon na nasa paligid ng [[Lawa ng Laguna]], ito ay isang turismo na dinarayo sa lungsod mahigit 5 hanggang 10 minuto ang biyahe mula sa Aplaya brgy. Palingon at Lingga, ito ay may layong 54 kilometro mula sa [[Kalakhang Maynila]] (NCR).<ref>{{Cite web |url=https://malate.wordpress.com/2010/03/20/wonder-island-paradise-amid-the-filthy-laguna-de-bay-2 |title=Archive copy |access-date=2021-08-07 |archive-date=2018-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180714125854/https://malate.wordpress.com/2010/03/20/wonder-island-paradise-amid-the-filthy-laguna-de-bay-2/ |url-status=dead }}</ref>
==Sanggunian==
{{reflist}}
{{Calamba}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
t762zjoxql42dyvn9lnra25l09ft55g
Sikaran
0
313445
2221602
2098640
2026-08-24T12:40:37Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2221602
wikitext
text/x-wiki
Ang '''Sikaran''' ay isang [[Sining panlaban ng Pilipinas]] na nagsasangkot ng pakikipaglaban gamit ang kamay at paa. Dahil ang Sikaran ay isang pangkalahatang termino para sa ''pagsipa'' na ginagamit din bilang pangalan ng mga aspeto ng pagsipa ng iba pang Filipino Martial arts, tinatalakay ng artikulong ito ang natatanging sining na partikular na ginagawa sa [[Rizal|lalawigan ng Rizal]] na halos eksklusibong nakatuon sa pagsipa.
== Kahulugan ==
Ang Sikaran ay nagmula sa salitang-ugat na ''sikad'' na ang ibig sabihin ay ''sipa'' sa [[Wikang Tagalog|Tagalog]], [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] (hal. ''sikaran daka'' - "Sisipain kita"), gayundin sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] (eg "sikaran tika"). <ref name="FilipinoFootFighting">[http://www.fmapulse.com/content/fma-corner-filipino-foot-fighting Filipino Foot Fighting] Mallari, Perry Gil S., FMA Pulse, September 21, 2010</ref>
== Kasaysayan ==
Ang Sikaran ay isang simple ngunit matinding martial art game na nagmula sa bayan ng Baras, sa lalawigan ng [[Rizal]] . Ayon sa mga ninuno ng Baras, matagal na itong ginagawa bago pa dumating ang mga Kastila sa Pilipinas noong ika-16 na siglo.{{Fact|date=July 2010}}
Nabanggit na tulad ng karamihan sa mga [[Sining panlaban ng Pilipinas]], ang Sikaran ay walang [[Nakatalang kasaysayan|nakasulat na kasaysayan]] dahil ang tradisyonal na kaalamang Filipino ay ipinapasa nang pasalita mula sa unang henerasyon.
Tulad ng maraming [[Sining panlaban ng Pilipinas|mga estilo ng martial arts ng Filipino]], ito ay nanganganib dahil wala itong kasing daming gumagamit kaysa sa mas mainstream na martial arts. Tulad ng [[Arnis|Modern Arnis]], noong kalagitnaan ng ika-20 siglo, kinailangan nitong iakma ang ilang mga istrukturang aspeto ng mas kilalang sining ng [[Karatedo|karate]] tulad ng belting system, mga koreograpong porma o katas at uniporme para maging mas kaakit-akit ang ibang mga Pilipino at maging mas katanggap-tanggap sa buong mundo.
== Estilo ng Paglalaban ==
Ang Sikaran ay may sariling natatanging istilo ng pagsipa. Ang kilala na ''Biakid'' kick ay isinasagawa sa pamamagitan ng pag-ikot sa likod sa isang kumpletong pagliko, katulad ng isang spinning hook kick o isang reverse round house sa iba pang istilo ng martial arts at tinatarget ang tagiliran o likod ng ulo habang ang practitioner ay nasa kalagitnaan ng punching range .
Ang antas ng pagiging epektibo ay sumasailalim sa dalawang klasipikasyon: "panghilo" (paralyzing blow) at "pamatay" o lethal kick. Malinaw, ang una ay naglalayon sa hindi gaanong mahahalagang bahagi ng katawan, habang ang target ng pangalawa ay kinabibilangan ng puso, leeg, ulo, singit, at gulugod, lahat ng mga bahaging lubhang mahina.
[https://www.youtube.com/watch?v=IwBgqJ2eRS8 Ang footage] mula sa episode ng Last Man Standing UK TV series sa Sikaran (YouTube link, na-upload ng grupong Sikaran na itinatampok) ay nagpapakita kung paano ang istilong ginagawa sa probinsya ay naiiba sa paggawa ng Korean [[Taekwondo]] at Japanese [[Karatedo|Karate]] . Nagkaroon ng mga katanungan sa sining ng Sikaran bilang katutubo sa Pilipinas o hiniram mula sa Karate at Tae Kwon Do, ngunit tulad ng makikita sa footage ng Last Man Standing, sa mga magsasaka na nanonood ng isport at nagyaya sa gilid, ito ay isang ordinaryong tanawin na karaniwan sa kanilang partikular na nayon, katulad ng [[Sabong]] sa ibang bahagi ng Pilipinas.
== Palakasan ==
Sa palakasan, ang Sikaran ay gumagamit lamang ng mga paa bilang isang panuntunan para sa isport, at ang mga kamay ay ginagamit lamang para sa pagharang, pagwawagayway ng mga binti at paghagis ng isang kalaban ay bahagi rin ng martial art. Ginagamit ng manlalaro ang kanyang mga binti nang 90% at ang kanyang mga kamay ay 10%, at para lamang sa pagharang o pagpigil sa mga suntok. Ang paglabag sa utos na ito, lalo na sa mga paligsahan, ay batayan para sa diskwalipikasyon.
Ang pagpasok ng Sikaran sa mga paligsahan, lalo na ang mga internasyonal na kalibre, ay naghahanda ng ilang mga pagbabago, kung ang mga pagbabago, ng mga orihinal nitong tuntunin, tulad ng pagtatakda ng limitasyon sa oras at pagpapalawak ng lugar ng labanan sa dalawang beses ang laki na kinakailangan ng orihinal na arena, at ang pagsusuot ng baluti para sa mga kadahilanang pangkaligtasan dahil ito ay nilalaro ng full contact at hubad ang dibdib na walang armor o groinguard sa orihinal na lalawigan.
== Pandaigdigang Pagpapalawak ==
Nagsimulang lumago ang Sikaran sa buong mundo pagkatapos ng paglahok sa mga pandaigdigang Martial Arts tournaments noong kalagitnaan hanggang huling bahagi ng 1960s, bilang resulta kung saan apat na senior practitioner, kabilang ang Martial Law era aktibistang bayani na si Nestor Principe, ay na-recruit para magturo ng sining sa Malaysia.
Sa mga nakalipas na ilang dekada ay kumalat ang Sikaran sa buong daigdig kung saan ang mga Filipino na gumagamit nito ay nagtatag ng mga paaralan. Kabilang ang mga bansang ang [[Estados Unidos]], [[Australia]], [[Saudi Arabia]] at [[Canada]].
Isa sa mga pinakakilalang organisasyon au ang ''World Sikaran Arnis Brotherhood, Global Sikaran Federation''.
Itinatag ni Melton C. Geronimo na dating Lt. COL ng Philippine Air Force at Alkalde ng Baras ang World Sikaran Arnis Brotherhood. Natanggap niya ang kanyang Grand Master ship mula sa Asian Karate Association (binubuo ng Japan, Korea, China at Pilipinas) noong 1966. Siya ay madalas na nabigyan ng kredito para sa paggawa ng pagbabago ng kurikulum upang isama ang karate inspired belting system at mga form.
Ang Global Sikaran Federation ay itinatag naman ni Hari Osias Banaag, isang diplomat para sa Tradisyunal na laro. Si Hari Osias Bannag ay kilala sa kanyang pagpapalawak ng istilo sa buong mundo at mga pagsisikap na maiba ito mula sa iba pang mga estilo ng martial art. Siya ay dumalo kamakailan at mainit na tinanggap sa UNESCO Collective Consultation Meeting on the Preservation and the Promotion of Traditional Sports and Game (TSG) at isang hinirang na miyembro ng Ad hoc Advisory Committee Traditional Sports and Games, UNESCO(TSG) [http://unesdoc.unesco.org/images/0026/002610/261062e.pdf Ref]
Ang Sikaran at ang mga hybrid na istilo nito (Sikaran Kickboxing at ang Australian na variant na Saboong Kickboxing) ay hindi dapat ipagkamali sa Kali-Sikaran na isang modernong Filipino Martial art, na hindi nauugnay sa istilong nagmula kay Rizal. Ang Kali-Sikaran ay mas malapit na nauugnay sa iba pang mga variant na nakabatay sa armas ng Filipino Martial Arts.
Habang ang mga kalahok sa Sikaran ay nagpakita ng magagandang resulta sa mga kumpetisyon sa Tae Kwon Do, ang Sikaran at kickboxing sa nakaraan, sa mga nakalipas na taon ilang practitioner ang nakipagsapalaran sa MMA at pinaghalo ang istilo sa iba pang martial arts at isang kapana-panabik na ebolusyon ng sport.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Karagdagang pagbabasa ==
* [https://books.google.com/books?id=dc4DAAAAMBAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=true ''A Dying Art – Sikaran, Art of Philippines Foot Fighting'', Emmanuel del Espiritu Santo Querubin] - Black Belt Magazine, Abril 1966
* ''[https://books.google.com/books?id=Pc4DAAAAMBAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=true Nagsimula Ang Lahat 800 Taon Nakaraan]'', Emmanuel del Espiritu Santo Querubin - Black Belt Magazine, Hunyo 1966
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.sikaranbrotherhood.tk/ Website ng World Sikaran Brotherhood of the Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211122045847/https://sikaranbrotherhood.tk/ |date=2021-11-22 }}
* [http://unesdoc.unesco.org/images/0026/002610/261062e.pdf/ Ad hoc Advisory Committee Traditional Sports and Games, UNESCO(TSG)]
* [International Council of Traditional Sports and Games, [http://www.traditionalsportsgames.org (ICTSG)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211122045854/https://www.traditionalsportsgames.org/ |date=2021-11-22 }} ]
[[Kategorya:Mga sining panlaban ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
0th6ik5rq4emih6kwehw5tljwzygx65
Calamba City Hospital
0
316750
2221628
2220733
2026-08-25T03:24:02Z
Ivan P. Clarin
84769
Nilipat ni Ivan P. Clarin ang pahinang [[Ospital ng Lungsod Calamba]] sa [[Calamba City Hospital]] mula sa redirect: Misspelled title: Inilipat sa tamang titulo (ingles).
2220733
wikitext
text/x-wiki
{{For|ospital|Global Care Medical Center of Canlubang}}
{{Infobox hospital
| name = Calamba City Hospital <!-- See in Google -->
| image = Asia-1, Canlubang 2023.jpg
| image_size = 300px
| caption = Ang ospital ng Calamba sa sityo ng Asia-1
| location = Kapayapaan Ave, Asia-1, [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14.20600|N|121.15166|E|format=dms|dim:30_region:PH_type:landmark|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Publiko
| standards = ISO 9001: 2019 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds = 100
| coordinates = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map =
| key_people = Calamba City Government
| clinics = more than 70
| office = more than 30
| begin = 2021
| complete = 2024 (patapos)
| open = Oktubre 2026-kasalukuyan
| website =
| wiki-Links =
}}
Ang '''Calamba City Hospital''' ay isang pam-publikong ospital sa sityo Asia-1 sa Canlubang, ito ay matatagpuan sa loob ng "Kapayapaan" subdibisyon, katuwang ang ''Global Care Medical Center of Canlubang'' ng barangay sa Canlubang''.<ref>https://www.projectlupad.com/calamba-city-hospital-latest-aerial-update-as-of-2021</ref><ref>https://www.waze.com/live-map/directions/ph/calabarzon/calamba/calamba-city-hospital?to=place.ChIJbdp7N4pjvTMRUi499TXbcRo</ref>
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay mayroong higit na 4 na palapag at inihahandang mga klinik, opisina at kama, ito ay inumpisahang itayo taong 2019.
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
j3b8z2k3bqbrhq1jjan0rwvewv18l67
2221638
2221628
2026-08-25T04:17:37Z
Ivan P. Clarin
84769
2221638
wikitext
text/x-wiki
{{For|ospital|Global Care Medical Center of Canlubang}}
{{Infobox hospital
| name = Calamba City Hospital <!-- See in Google -->
| image = Asia-1, Canlubang 2023.jpg
| image_size = 300px
| caption = Ang ospital ng Calamba sa sityo ng Asia-1
| location = Kapayapaan Ave, Asia-1, [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14.20600|N|121.15166|E|format=dms|dim:30_region:PH_type:landmark|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Publiko
| standards = ISO 9001: 2019 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds = 100
| coordinates = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map =
| key_people = Calamba City Government
| clinics = more than 70
| office = more than 30
| begin = 2021
| complete = 2024 (patapos)
| open = Oktubre 2026-kasalukuyan
| website =
| wiki-Links =
}}
Ang '''Calamba City Hospital''' o ang '''CCH''', ay isang pam-publikong ospital sa sityo Asia-1 sa Canlubang, ito ay matatagpuan sa loob ng "Kapayapaan" subdibisyon, katuwang ang ''Global Care Medical Center of Canlubang'' ng barangay sa Canlubang''.<ref>https://www.projectlupad.com/calamba-city-hospital-latest-aerial-update-as-of-2021</ref><ref>https://www.waze.com/live-map/directions/ph/calabarzon/calamba/calamba-city-hospital?to=place.ChIJbdp7N4pjvTMRUi499TXbcRo</ref>
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay mayroong higit na 4 na palapag at inihahandang mga klinik, opisina at kama, ito ay inumpisahang itayo taong 2019.
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
2b893uthng0gmc44jvpgf628ui58hff
2221655
2221638
2026-08-25T08:08:33Z
Ivan P. Clarin
84769
2221655
wikitext
text/x-wiki
{{For|ospital|Global Care Medical Center of Canlubang}}
{{Infobox hospital
| name = Calamba City Hospital <!-- See in Google -->
| image = Asia-1, Canlubang 2023.jpg
| image_size = 300px
| caption = Ang ospital ng Calamba sa sityo ng Asia-1
| location = Kapayapaan Ave, Asia-1, [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14.20600|N|121.15166|E|format=dms|dim:30_region:PH_type:landmark|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Publiko
| standards = ISO 9001: 2019 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds = 100
| coordinates = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map =
| key_people = Calamba City Government
| clinics = more than 70
| office = more than 30
| begin = 2021
| complete = 2024 (patapos)
| open = Oktubre 2026-kasalukuyan
| website =
| wiki-Links =
}}
Ang '''Calamba City Hospital''' o ang '''CCH''', ay isang pam-publikong ospital sa sityo Asia-1 sa Canlubang, ito ay matatagpuan sa loob ng "Kapayapaan" subdibisyon, katuwang ang ''Global Care Medical Center of Canlubang'' ng barangay sa Canlubang''.<ref>https://www.projectlupad.com/calamba-city-hospital-latest-aerial-update-as-of-2021</ref><ref>https://www.waze.com/live-map/directions/ph/calabarzon/calamba/calamba-city-hospital?to=place.ChIJbdp7N4pjvTMRUi499TXbcRo</ref>
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay mayroong higit na 4 na palapag at inihahandang mga klinik, opisina at kama, ito ay inumpisahang itayo taong 2019.
==Sanggunian==
{{reflist}}
{{Calamba}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
q0cvz1mglhd21mvetnxm4ht0ofv7ghk
Tagagamit:Allyriana000
2
317584
2221607
2221461
2026-08-24T14:49:05Z
Allyriana000
119761
2221607
wikitext
text/x-wiki
{{userboxtop|align=right|backgroundcolor=#cedff2|bordercolor=#4E78A0 solid 5px;|extra-css=border-radius: 8px; padding-bottom:3px; padding-top:5px;|textcolor=black|toptext='''Allyriana000'''}}
{{User en}}
{{User Wikipedian For|year=2022|month=05|day=13}}
{{User contrib|17,480}}
{{Userboxbottom}}Magandang araw Pilipinas! Ako si Allyriana, at ako ay mahilig sa pagsubaybay sa mga patimapalak pagandahan tulad ng Miss Universe, Miss World, Miss Earth, at Miss International. Nagsimula akong mag-edit sa English Wikipedia noong Abril 4, 2021, subalit nagsimula lamang ako sa Wikipedia Tagalog noong Mayo 13, 2022.
Ako ay ipinanganak sa [[Lungsod Quezon]], kung saan ako lumaki. Ang aking mga hilig ay gumuhit ng mga ''portrait'' ng mga tao at ng mga estruktura, manood ng mga ''series'' tulad ng RuPaul's Drag Race, The Crown, Money Heist, Jujutsu Kaisen, Demon Slayer at Grey's Anatomy, at kumanta.
== Mga nagawang artikulo ==
=== Talaan ng mga artikulo ===
Ang mga artikulong naka-'''''bold''''' ay ang mga artikulong '''tapos nang ilikha''' o may mga '''sapat na sanggunian''' na para sa mga nilalaman ng artikulo. Ang mga artikulong hindi naka-''bold'' ay ang mga artikulo kinakailangan pang dagdagan ng sapat na impormasyon at sanggunian. Lahat na ng mga artikulo mula sa Cycle 1 ang naka-''bold''. 219 sa 379 na artikulo ang tapos na. Ang mga artikulong may asterisk ay mga artikulong naka-arkibo na ang mga sanggunian.
==== Cycle 1: 21 Abril 2021 - 31 Disyembre 2022 <small>(53 artikulo + 10 artikulong Ingles)</small> ====
{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center
|title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 1 (619 na araw)}}
{{col-begin}}
{{col-2}}
{|
! Abril 2021
|-
|
* '''Binibining Pilipinas 1997''' (21; sa Ingles)
|-
! Hunyo 2021
|-
|
* '''Binibining Pilipinas 1996''' (2; sa Ingles)
* '''Binibining Pilipinas 1995''' (6; sa Ingles)
* '''Binibining Pilipinas 1994''' (8; sa Ingles)
* '''Binibining Pilipinas 1993''' (28; sa Ingles)
|-
! Setyembre 2021
|-
|
* '''Binibining Pilipinas 1964''' (20; sa Ingles)
|-
! Oktubre 2021
|-
|
* '''Binibining Pilipinas 1992''' (18; sa Ingles)
|-
! Nobyembre 2021
|-
|
* '''The Miss Globe 2021''' (6; sa Ingles)
|-
! Disyembre 2021
|-
|
* '''Señorita Colombia 2021''' (28; sa Ingles)
|-
! Abril 2022
|-
|
* '''Binibining Pilipinas 1991''' (23; sa Ingles)
|-
! Hunyo 2022
|-
|
*'''[[Nadia Ferreira]]''' (10)*
*'''[[Miss Universe Philippines]]''' (11)*
|-
! Agosto 2022
|-
|
*'''[[Miss World 2023]]''' (2)*
*'''[[Miss World 2018]]''' (3)
*'''[[Miss World 2019]]''' (5)
|-
! Setyembre 2022
|-
|
*'''[[Francisco Mañosa]]''' (1)
*'''[[Andrea Meza]]''' (19)
|-
! Oktubre 2022
|-
|
*'''[[Miss Universe 1952]]''' (4)*
*'''[[Miss Universe 1953]]''' (6)*
*'''[[Miss Universe 1954]]''' (7)*
*'''[[Miss Universe 1955]]''' (10)*
*'''[[Miss Universe 1956]]''' (10)*
*'''[[Miss Universe 1957]]''' (11)*
*'''[[Miss Universe 1958]]''' (12)*
*'''[[Miss Universe 1959]]''' (24)*
|-
|}
{{col-2}}
{|
|-
! Nobyembre 2022
|-
|
*'''[[Miss Universe 1960]]''' (5)*
*'''[[Miss Universe 1961]]''' (6)*
*'''[[Miss Universe 1962]]''' (7)*
*'''[[Miss Universe 1963]]''' (8)*
*'''[[Miss World 1951]]''' (8)
*'''[[Miss Universe 1964]]''' (9)*
*'''[[Miss Universe 1965]]''' (21)*
*'''[[Miss Universe 1966]]''' (25)*
*'''[[Miss Universe 1967]]''' (29)
|-
! Disyembre 2022
|-
|
*'''[[Miss Universe 1968]]''' (5)*
*'''[[Miss Universe 1969]]''' (8)*
*'''[[Miss World 1952]]''' (8)
*'''[[Miss World 1953]]''' (10)
*'''[[Miss Universe 1970]]''' (11)*
*'''[[Miss Universe 1971]]''' (11)
*'''[[Miss Universe 1972]]''' (12)
*'''[[Miss Universe 1973]]''' (12)
*'''[[Miss Universe 1974]]''' (13)
*'''[[Miss World 1954]]''' (22)
*'''[[Miss World 1955]]''' (23)
*'''[[Miss Universe 1975]]''' (23)
*'''[[Miss Universe 1976]]''' (23)
*'''[[Miss Universe 1977]]''' (24)
*'''[[Miss Universe 2012]]''' (24)
*'''[[Miss Universe 1978]]''' (25)
*'''[[Miss Universe 1979]]''' (25)
*'''[[Miss Universe 1980]]''' (27)
*'''[[Miss Universe 1981]]''' (27)
*'''[[Miss Universe 1982]]''' (28)
*'''[[Miss Universe 1983]]''' (28)
*'''[[Miss Universe 1984]]''' (28)
*'''[[Miss Universe 1985]]''' (30)
*'''[[Miss Universe 1986]]''' (30)
*'''[[Miss Universe 1987]]''' (30)
*'''[[Miss Universe 1988]]''' (30)
*'''[[Miss Universe 1989]]''' (30)
*'''[[Miss Universe 2011]]''' (30)
*'''[[Miss Universe 1990]]''' (31)
|}
{{col-end}}
{{hidden end}}
==== Cycle 2: 3 Enero 2023 - 12 Disyembre 2023 <small>(86 artikulo)</small> ====
{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center
|title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 2 (316 na araw)}}
{{col-begin}}
{{col-2}}
{|
|-
! Enero
|-
|
*'''[[Miss Universe 1991]]''' (3)
*'''[[Miss World 1956]]''' (4)
*'''[[Marisol Malaret]]''' (4)
*'''[[Miss Universe 2023]]''' (5)
*'''[[Miss World 2003]]''' (5)
*'''[[Fenty Beauty]]''' (5)
*'''[[Miss Universe 1992]]''' (8)
*'''[[Miss Universe 2010]]''' (8)
*'''[[Miss World 2005]]''' (8)
*'''[[Miss Universe 1993]]''' (9)
*'''[[Miss Universe 1999]]''' (9)
*'''[[Miss Universe 1994]]''' (12)
*'''[[Miss Universe 1995]]''' (12)
*'''[[Miss Universe 1996]]''' (12)
*'''[[Miss Universe 2000]]''' (12)
*'''[[Miss Universe 2001]]''' (12)
*'''[[Miss Universe 1997]]''' (13)
*'''[[Miss Universe 1998]]''' (13)
*'''[[Miss Universe 2002]]''' (13)
*'''[[Miss Universe 2003]]''' (13)
*'''[[Miss Universe 2004]]''' (13)
*'''[[Miss Universe 2005]]''' (13)
*'''[[Miss Universe 2006]]''' (13)
*'''[[Miss Universe 2007]]''' (13)
*'''[[R'Bonney Gabriel]]''' (15)
*'''[[Mariam Habach]]''' (18)
*'''[[Binibining Pilipinas 1964]]''' (23)
*'''[[Binibining Pilipinas 1965]]''' (25)
*'''[[Miss Universe 2008]]''' (25)
*'''[[Miss World 1971]]''' (31)
*'''[[Miss International 2023]]''' (31)
|-
! Pebrero
|-
|
*'''[[Binibining Pilipinas 1966]]''' (2)
*'''[[Binibining Pilipinas 1967]]''' (2)
*'''[[Anna Sueangam-iam]]''' (3)
*'''[[Miss USA 1952]]''' (4)
*'''[[Binibining Pilipinas 2023]]''' (6)
*'''[[Miss World 1960]]''' (7)
*'''[[Miss Universe Philippines 2023]]''' (18)
*'''[[Julia Gama]]''' (22)
*'''[[Binibining Pilipinas 1968]]''' (24)
|-
! Marso
|-
|
*'''[[Binibining Pilipinas 1969]]''' (4)
*'''[[Miss World 1961]]''' (7)
*'''[[Miss World 1962]]''' (22)
*'''[[Miss World 1963]]''' (26)
*'''[[Miss World 1967]]''' (30)
|-
! Abril
|-
|
*[[Miss World 2011]] (12)
|}
{{col-2}}
*[[Miss World 2012]] (14)
*[[Miss World 2013]] (14)
*[[Miss World 2014]] (18)
*[[Miss World 2015]] (20)
*'''[[Binibining Pilipinas 2021]]''' (20)
{|
|-
! Mayo
|-
|
*'''[[Kapuluang Mamanuca]]''' (1)
*'''[[Miss World 1964]]''' (8)
*'''[[Miss World 1976]]''' (10)
*'''[[Miss World 1977]]''' (12)
*'''[[Miss World 1978]]''' (12)
|-
! Hunyo
|-
|
*'''[[Miss Universe 2009]]''' (1)
*'''[[Miss World 1965]]''' (1)
*'''[[Miss World 1979]]''' (1)
*'''[[Miss World 1966]]''' (3)
*'''[[Miss World 1968]]''' (3)
*'''[[Miss World 1969]]''' (3)
*'''[[Miss World 1970]]''' (3)
*'''[[Miss World 1972]]''' (3)
*'''[[Miss World 1980]]''' (5)
*'''[[Miss World 1973]]''' (6)
*'''[[Miss World 1974]]''' (6)
*'''[[Miss World 1981]]''' (6)
*'''[[Miss World 1982]]''' (6)
*'''[[Miss World 1983]]''' (7)
*'''[[Miss World 1984]]''' (7)
*'''[[Miss Universe Philippines 2024]]''' (10)
*'''[[Miss World 1985]]''' (13)
*[[Auckland]] (17)
*'''[[Miss World 1986]]''' (26)
|-
! Hulyo
|-
|
*'''[[Zozibini Tunzi]]''' (6)*
*'''[[Miss World 1987]]''' (16)
*'''[[Miss World 1988]]''' (31)
|-
! Agosto
|-
|
*'''[[Miss World 1989]]''' (1)
*'''[[Miss World 2017]]''' (10)
*'''[[Miss International 1960]]''' (10)*
|-
! Setyembre
|-
|
*[[Lalela Mswane]] (7)
*'''[[Miss World 1990]]''' (19)
|-
! Nobyembre
|-
|
*'''[[Sheynnis Palacios]]''' (19)
*'''[[Miss Universe 2024]]''' (19)
|-
! Disyembre
|-
|
*[[Miss International 2019]] (1)
*'''[[Miss International 2024]]''' (12)
|}
{{col-end}}
{{hidden end}}
'''Cycle 3: 8 Enero 2024 - 30 Disyembre 2024 <small>(95 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center
|title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 3 (357 araw)}}
{{col-begin}}
{{col-2}}
{|
|-
! Enero
|-
|
*'''[[Miss World 1991]]''' (8)
*'''[[Miss World 1992]]''' (13)
*'''[[Miss World 1993]]''' (14)
*'''[[Miss World 1975]]''' (14)
*[[Demi-Leigh Tebow]] (17)
*''[[Iris Mittenaere]]'' (17)
*[[Charlie Puth]] (18)
*[[Gabriela Isler]] (18)
*'''[[Miss World 1994]]''' (27)
*'''[[Miss World 1995]]''' (27)
*'''[[Miss World 1996]]''' (28)
|-
! Pebrero
|-
|
*'''[[Miss World 1997]]''' (10)
|-
! Marso
|-
|
*'''[[Miss World 1998]]''' (2)*
*'''[[Miss World 1999]]''' (3)
*'''[[Miss World 2000]]''' (3)
*[[Miss Earth 2024]] (3)
*[[Arkitekturang bernakular]] (4)
*'''[[Miss World 2025]]''' (6)
*'''[[Miss World 2001]]''' (8)
*[[Karolina Bielawska]] (10)
*[[Krystyna Pyszková]] (13)
*'''[[Miss World 2002]]''' (15)
*[[Nguyễn Huỳnh Kim Duyên]] (17)
*[[Talaan ng mga bansa sa Miss Universe]] (17)
*[[Shopee]] (21)
|-
! Abril
|-
|
*[[Ella Mai]] (3)
*'''[[Binibining Pilipinas 2024]]''' (5)
*'''[[Miss World 2004]]''' (8)
*'''[[Miss World 2006]]''' (9)
*[[Miss World 2007]] (10)
*[[Miss World 2008]] (13)
*[[Miss World 2016]] (20)
*[[Tahanang Pilipino]] (24)
|-
! Mayo
|-
|
*[[Lacoste]] (6)
*[[Adrastea (buwan)|Adrastea]] (6)
*[[66391 Moshup]] (6)
*[[3015 Candy]] (7)
*[[3031 Houston]] (7)
*[[Loewe (tatak ng moda)|Loewe]] (8)
*[[Drita Ziri]] (9)
*[[Bretman Rock]] (9)
*[[Miss International 2018]] (10)
*[[Chelsea Anne Manalo]] (23)
*[[Miss Universe Philippines 2025]] (23)
*[[Kim Kardashian]] (23)
|-
! Hunyo
|-
|
*'''Miss World Philippines 2024''' (4; sa Ingles)
*[[Noelia Voigt]] (17)
*'''Miss Universe Thailand 2024''' (19; sa Ingles)
|}
{{col-2}}
{|
*[[Binibining Pilipinas 2009]] (26)
*[[Binibining Pilipinas 2019]] (27)
*[[Angelica Lopez]] (30)
|-
! Hulyo
|-
|
*[[Miss Earth 2003]] (5)
*[[Miss Supranational 2024]] (6)
*[[Myrna Esguerra]] (8)
*[[Alice Guo]] (16)
*[[Krishnah Gravidez]] (20)
*[[Pinoy Big Brother: Gen 11]] (21)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 10001–11000]]''' (21)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 11001–12000]]''' (21)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 12001–13000]]''' (21)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 13001–14000]]''' (22)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 14001–15000]]''' (23)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 15001–16000]]''' (23)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 16001–17000]]''' (24)
*[[EJ Obiena]] (26)
|-
! Agosto
|-
|
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 17001–18000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 18001–19000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 19001–20000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 20001–21000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 21001–22000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 22001–23000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 23001–24000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 24001–25000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 25001–26000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 26001–27000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 27001–28000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 28001–29000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 29001–30000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 30001–31000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 31001–32000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 32001–33000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 33001–34000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 34001–35000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 35001–36000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 36001–37000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 37001–38000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 38001–39000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 39001–40000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 40001–41000]]''' (22)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 41001–42000]]''' (22)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 42001–43000]]''' (22)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 43001–44000]]''' (22)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 44001–45000]]''' (22)
|-
! Oktubre
|-
|
*'''[[Miss International 1961]]''' (15)
|-
! Nobyembre
|-
|
*[[Miss Universe 2025]] (21)
*[[Victoria Kjær Theilvig]] (21)
|-
! Disyembre
|-
|
*[[Miss International 1962]] (30)
|}{{col-end}}
{{hidden end}}'''Cycle 4: 8 Enero 2025 - 21 Nobyembre 2025 <small>(119 artikulo + 5 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center
|title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 4 (317 araw)}}
{{col-begin}}
{{col-2}}
{|
|-
! Enero 2025
|-
|
*'''Miss USA 2025''' (8; sa Ingles)
*[[Miss Universe Philippines 2021]] (27)
*[[Miss Universe Thailand]] (31)
|-
! Pebrero 2025
|-
|
*[[Yllana Aduana]] (3)
*[[Maison Schiaparelli]] (8)
*[[Miss Grand International 2024]] (14)
*[[CJ Opiaza]] (14)
*[[Miss International 2025]] (21)
*'''Miss Universe 2026''' (28; sa Ingles)
|-
! Marso 2025
|-
|
*'''[[Miss Supranational 2025]]''' (3)
*[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition]] (9)
*[[Sabrina Carpenter]] (21)
*'''[[Aiah]]''' (23)
*'''[[Colet (mang-aawit)|Colet]]''' (23)
*'''Binibining Pilipinas 2025''' (24; sa Ingles)
|-
! Abril 2025
|-
|
*[[Miss International 1963]] (11)
*[[Miss International 1964]] (11)
*[[Miss International 1965]] (12)
*[[Miss International 1967]] (13)
*[[Miss International 1968]] (14)
*[[Miss International 1969]] (14)
*[[Miss International 1970]] (16)
*[[Miss International 1971]] (17)
*[[Miss International 1979]] (17)
*[[Aurora Pijuan]] (17)
*[[Miss International 1972]] (18)
*[[Miss International 1973]] (21)
*[[Miss International 1974]] (29)
*[[Miss International 1975]] (29)
*[[Miss International 1976]] (29)
*[[Miss International 1977]] (29)
*[[Miss International 1978]] (29)
*[[Miss International 1980]] (30)
|-
! Mayo 2025
|-
|
*[[Binibining Pilipinas 2025]] (1)
*[[Miss International 1981]] (1)
*[[Miss International 1982]] (2)
*[[Miss International 1983]] (5)
*[[Miss International 1984]] (5)
*[[Miss International 1985]] (5)
*[[Miss International 1986]] (5)
*[[Papa Leon XIV]] (9)
*Miss World 2026 (9; sa Ingles)
*[[Miss International 1987]] (11)
*[[Miss International 1988]] (12)
*[[Miss International 1989]] (12)
*[[Miss International 1990]] (19)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 45001–46000]]''' (23)
*[[Miss International 1991]] (26)
*[[Miss International 1992]] (28)
*[[Miss International 1993]] (29)
*[[Miss International 1994]] (29)
*[[Miss International 1995]] (29)
*[[Miss International 1996]] (29)
*[[Miss International 1997]] (29)
*[[Miss International 1998]] (29)
*[[Miss International 1999]] (29)
*[[Miss International 2000]] (31)
*[[Miss International 2001]] (31)
|-
! Hunyo 2025
|-
|
*[[Miss International 2002]] (3)
*[[Miss International 2003]] (4)
*[[Miss International 2004]] (7)
*[[Miss International 2005]] (7)
*[[Miss International 2006]] (7)
*[[Miss International 2007]] (7)
*[[Miss International 2008]] (7)
*[[Miss International 2009]] (8)
|}
{{col-2}}
{|
*[[Miss International 2010]] (8)
*[[Miss International 2011]] (9)
*[[Miss International 2012]] (9)
*[[Miss International 2013]] (10)
*[[Miss International 2014]] (11)
*[[Miss International 2015]] (11)
*[[Miss International 2016]] (11)
*[[Miss International 2017]] (11)
*[[Miss Earth 2004]] (11)
*[[Miss Earth 2005]] (11)
*[[Miss Earth 2025]] (11)
*[[Miss Earth 2006]] (16)
*[[Miss Earth 2007]] (16)
*[[Katrina Johnson]] (16)
*[[Miss Earth 2008]] (18)
*[[Miss Earth 2009]] (18)
*[[Miss Earth 2010]] (19)
*[[Miss Earth 2011]] (22)
*[[Miss Earth 2012]] (22)
*[[Miss Earth 2013]] (22)
*[[Miss Earth 2014]] (22)
*[[Miss Earth 2015]] (22)
*[[Miss Earth 2016]] (23)
*[[Miss Earth 2017]] (23)
*[[Miss Earth 2018]] (23)
*[[Miss Earth 2019]] (23)
*[[Miss Earth 2020]] (23)
*[[Miss Earth 2021]] (23)
*[[Miss Supranational 2013]] (23)
*[[Miss Supranational 2022]] (27)
|-
! Hulyo 2025
|-
|
*''[[This Is For]]'' (8)
*[[Miss World 2026]] (10)
*[[3034 Climenhaga]] (31)
|-
! Agosto 2025
|-
|
*[[Miss Universe Thailand 2025]] (23)
*[[Praveenar Singh]] (23)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 46001–47000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 47001–48000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 48001–49000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 49001–50000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 50001–51000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 51001–52000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 52001–53000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 53001–54000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 54001–55000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 55001–56000]]''' (31)
|-
! Setyembre 2025
|-
|
*[[Pagpatay kay Iryna Zarutska]] (9)
*Kirk Bondad (25; sa Ingles)
*[[Curlee at Sarah Discaya]] (27)
*[[Miss Universe Philippines 2026]] (27)
|-
! Oktubre 2025
|-
|
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 56001–57000]]''' (6)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 57001–58000]]''' (6)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 58001–59000]]''' (6)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 59001–60000]]''' (6)
*'''[[Miss Grand International 2025]]''' (12)
*[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0]] (17)
*[[Emma Tiglao]] (18)
*[[Sirikit]] (26)
|-
! Nobyembre 2025
|-
|
*[[Fátima Bosch]] (21)
|-
|}
{{col-end}}
{{hidden end}}'''Cycle 5: 21 Pebrero 2026 - kasalukuyan <small>(23 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center
|title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 5}}
{{col-begin}}
{{col-2}}
{|
|-
! Pebrero
|-
|
*The Miss Globe 2022 (21; sa Ingles)
|-
! Marso
|-
|
*[[Binibining Pilipinas 1970]] (9)
*[[Binibining Pilipinas 1971]] (13)
*'''Binibining Pilipinas 2026''' (23; sa Ingles)
|-
! Hulyo
|-
|
*[[Miss Universe 2026]] (21)
*'''[[Pop Mart]]''' (22)
*'''[[Miss Supranational 2026]]''' (26)
*[[Miss World 2027]] (28)
*'''[[Emilio Daez]]''' (28)
|-
! Agosto
|-
|
*[[Katrina Llegado]] (1)
*'''[[Bo's Coffee]]''' (6)
*[[Mingyu]] (9)
*[[Bea Millan-Windorski]] (10)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 60001–61000]]''' (10)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 61001–62000]]''' (10)
*[[Asia Rose Simpson]] (12)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 62001–63000]]''' (16)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 63001–64000]]''' (16)
*[[Lindol sa Kumamoto ng 2026]] (16)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 64001–65000]]''' (17)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 65001–66000]]''' (19)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 66001–67000]]''' (20)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 67001–68000]]''' (20)
*[[Miss Grand International 2026]] (22)
*'''[[Ralph de Leon]]''' (23)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 68001–69000]]''' (24)
|-
|}
{{col-2}}{{col-end}}
{{hidden end}}
5qwhiu13tz80kdsx0i2hc4vo4pavs15
Global Care Medical Center of Canlubang
0
320281
2221632
2168008
2026-08-25T03:26:23Z
Ivan P. Clarin
84769
2221632
wikitext
text/x-wiki
{{For|ospital|Calamba City Hospital}}
{{Infobox hospital
| name = Global Care Medical Center of Canlubang <!-- See in Google -->
| image = 2094Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 31.jpg
| caption = Ang ospital ng Global sa Canlubang
| location = [[Ceris Village|Jose Yulo Sr Avenue]], [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14.20600|N|121.15166|E|format=dms|dim:30_region:PH_type:landmark|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Pribadong-Serbisyo
| standards = ISO 9001: 2015 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds =
| coordinates = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map =
| key_people = Global Care Medical Center (GCMC)
| clinics =
| office =
| begin = 2015
| complete = 2017 (natapos)
| opened = 2017
| website = https://canlubang.globalcarehospitals.com
| wiki-Links =
}}
Ang '''Global Care Medical Center of Canlubang''' ay ang pribadong ospital sa loob ng baryo sa Canlubang na itinayo noong taong 2015.<ref>https://bay.globalcarehospitals.com</ref>Ang ospital na ito ay nagbibigay serbisyong mapabilis ang aksyon sa mga pasyenteng dinadala sa Emergency Room.<ref>https://nowserving.ph/global-care-medical-center-of-canlubang</ref>
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay mayroong higit na 5 na palapag , Ito ang huling naitayong ospital na nasasakupan sa lalawigan ng [[Laguna]].<ref>https://ph.locale.online/global-care-medical-center-of-canlubang-inc-210024742.html</ref>
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
h3o9ojb4aqj9w760ie20fbudg8fk5dn
2221657
2221632
2026-08-25T08:09:25Z
Ivan P. Clarin
84769
2221657
wikitext
text/x-wiki
{{For|ospital|Calamba City Hospital}}
{{Infobox hospital
| name = Global Care Medical Center of Canlubang <!-- See in Google -->
| image = 2094Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 31.jpg
| caption = Ang ospital ng Global sa Canlubang
| location = [[Ceris Village|Jose Yulo Sr Avenue]], [[Canlubang]], [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14.20600|N|121.15166|E|format=dms|dim:30_region:PH_type:landmark|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Pribadong-Serbisyo
| standards = ISO 9001: 2015 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds =
| coordinates = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map =
| key_people = Global Care Medical Center (GCMC)
| clinics =
| office =
| begin = 2015
| complete = 2017 (natapos)
| opened = 2017
| website = https://canlubang.globalcarehospitals.com
| wiki-Links =
}}
Ang '''Global Care Medical Center of Canlubang''' ay ang pribadong ospital sa loob ng baryo sa Canlubang na itinayo noong taong 2015.<ref>https://bay.globalcarehospitals.com</ref>Ang ospital na ito ay nagbibigay serbisyong mapabilis ang aksyon sa mga pasyenteng dinadala sa Emergency Room.<ref>https://nowserving.ph/global-care-medical-center-of-canlubang</ref>
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay mayroong higit na 5 na palapag , Ito ang huling naitayong ospital na nasasakupan sa lalawigan ng [[Laguna]].<ref>https://ph.locale.online/global-care-medical-center-of-canlubang-inc-210024742.html</ref>
==Sanggunian==
{{reflist}}
{{Calamba}}
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
0cgrgyiu64t1llxldfbnhiokx3z6862
Miss World 2026
0
335023
2221617
2221548
2026-08-24T19:02:29Z
Allyriana000
119761
2221617
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox beauty pageant|name=Miss World 2026|image=|caption=|venue=[[Nha Trang]], Biyetnam|date=5 Setyembre 2026|broadcaster=|presenters=|entrants=111|placements=40|debuts={{Hlist|Eritreya|French Guiana|Maldibas|Mosambik|Pakistan}}|withdrawals={{Hlist|Armenya|Ekwador|Honduras|Madagaskar|Moldabya|Rumanya|Suriname|Tunisya}}|returns={{hlist|Bahamas|Guinea-Bissau|Kapuluang Cook|Kosobo|Laos|Malawi|Maruekos|Noruwega|Tansaniya|Timog Korea}}|before=[[Miss World 2025|2025]]|next=[[Miss World 2027|2027]]}}
Ang '''Miss World 2026''' ang magiging ika-73 edisyon ng [[Miss World]] pageant, na gaganapin sa [[Nha Trang]], Biyetnam sa 5 Setyembre 2026.<ref name=":0">{{cite news |date=26 Marso 2026 |title=Vietnam to host Miss World 2026 for the first time |language=en |website=Voice of Vietnam |url=https://english.vov.vn/en/culture/vietnam-to-host-miss-world-2026-for-the-first-time-post1278752.vov |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260326224111/https://english.vov.vn/en/culture/vietnam-to-host-miss-world-2026-for-the-first-time-post1278752.vov |archive-date=26 Marso 2026}}</ref> Kokoronahan ni [[Suchata Chuangsri]] ng Taylandiya ang kaniyang kahalili sa pagtatapos ng kompetisyon.
== Kaligiran ==
=== Lokasyon at petsa ng kompetisyon ===
Noong 25 Marso 2026, inihayag ng Miss World Organization sa kanilang ''account'' sa ''[[Instagram]]'' na magaganap ang edisyong ito sa Biyetnam.<ref name=":0" /><ref name=":3">{{cite news |date=26 Marso 2026 |title=Miss World 2026 pageant to be held in Vietnam |language=en |website=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2026/3/26/miss-world-2026-pageant-to-be-held-in-vietnam-1205 |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260326222537/https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2026/3/26/miss-world-2026-pageant-to-be-held-in-vietnam-1205 |archive-date=26 Marso 2026}}</ref> Kinumpirma rin ni Hoàng Nhật Nam, direktor ng Miss World Vietnam, na mangunguna ang Biyetnam sa edisyong ito.<ref name=":4">{{cite news |last=Tieu |first=Tan |date=26 Marso 2026 |title=Vietnam to host Miss World pageant for the first time |language=en |website=Sài Gòn Giải Phóng |url=https://en.sggp.org.vn/vietnam-to-host-miss-world-pageant-for-the-first-time-post124913.html |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260326225920/https://en.sggp.org.vn/vietnam-to-host-miss-world-pageant-for-the-first-time-post124913.html |archive-date=26 Marso 2026}}</ref> Noong 29 Marso, inanunsyo ng tagapangulo at CEO ng Miss World Organization na si Julia Morley kasama si Miss World 2025 [[Suchata Chuangsri]] sa kasagsagan ng Miss World Vietnam 2025 sa [[Lungsod Ho Chi Minh]],<ref>{{cite news|last=Tan|first=Cao|date=25 Marso 2026|title=Vietnam set to host Miss World for the first time|url=https://e.vnexpress.net/news/life/arts/vietnam-set-to-host-miss-world-for-the-first-time-5055039.html|url-status=live|website=VnExpress|access-date=23 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260326223051/https://e.vnexpress.net/news/life/arts/vietnam-set-to-host-miss-world-for-the-first-time-5055039.html|archive-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref><ref>{{cite news|last=Hoai|first=Phương|date=26 Marso 2026|title=Vietnam to host Miss World 2026 for first time|url=https://news.tuoitre.vn/vietnam-to-host-miss-world-2026-for-first-time-103260326154217121.htm|url-status=live|website=Tuổi Trẻ|access-date=23 Hulyo 2026|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260326093320/https://news.tuoitre.vn/vietnam-to-host-miss-world-2026-for-first-time-103260326154217121.htm|archive-date=26 Marso 2026}}</ref> na magaganap ang kompetisyon mula 9 Agosto hanggang 5 Setyembre 2026.<ref>{{cite web|title=Miss World Celebrates its 75th Anniversary in Vietnam from August 9 to September 5|url=https://www.missworld.com/news/miss-world-celebrates-its-75th-anniversary-in-vietnam-from-august-9-to-september-5|url-status=live|website=Miss World|date=29 March 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260330000858/https://www.missworld.com/news/miss-world-celebrates-its-75th-anniversary-in-vietnam-from-august-9-to-september-5|archivedate=30 March 2026|accessdate=30 March 2026}}</ref><ref>{{cite news|date=30 March 2026 |title=Miss World Vietnam 2025 Final: Phan Phuong Oanh crowned the winner |website=Vietnam.vn |url=https://www.vietnam.vn/en/chung-ket-miss-world-vietnam-2025-nguoi-dep-phan-phuong-oanh-dang-quang |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260330000611/https://www.vietnam.vn/en/chung-ket-miss-world-vietnam-2025-nguoi-dep-phan-phuong-oanh-dang-quang|archivedate=30 March 2026|accessdate=30 March 2026}}</ref>
Noong 14 Mayo 2026, nilagdaan ang kasunduan sa pangunguna kasama ang mga unang lokasyon ng kompetisyon sa Biyetnam, kabilang ang [[Haiphong]] at [[Vũng Tàu]].<ref>{{cite news|date=14 Mayo 2026 |title=Over 130 contestants will participate in Miss World 2026 in Vietnam |language=en |website=Vietnam.vn |url=https://www.vietnam.vn/en/hon-130-nguoi-dep-se-tham-gia-hoa-hau-the-gioi-2026-tai-viet-nam |access-date=28 Hulyo 2026|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260515013521/https://www.vietnam.vn/en/hon-130-nguoi-dep-se-tham-gia-hoa-hau-the-gioi-2026-tai-viet-nam|archive-date=15 Mayo 2026}}</ref> Nakatakdang manguna ang Nha Trang para sa huling linggo ng mga gawain at sa pinal na kompetisyon mula 23 Agosto hanggang 5 Setyembre 2026.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=4 Agosto 2026 |title=Miss World 2026 begins Vietnam journey across three host cities |url=https://vietnamnet.vn/en/miss-world-2026-begins-vietnam-journey-across-three-host-cities-2541792.html |access-date=4 Agosto 2026 |website=VietNamNet |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260810023622/https://vietnamnet.vn/en/miss-world-2026-begins-vietnam-journey-across-three-host-cities-2541792.html|archive-date=10 Agosto 2026}}</ref>
=== Pagpili ng mga kandidata ===
==== Mga pagpalit ====
Pinalitan ni Miss World Nepal 2025 Luna Luitel si Miss World Nepal Ashma Kumari KC bilang kandidata ng Nepal dahil sa lumagpas na sa panunungkulan ni Kumari ang petsa ng kompetisyon.<ref>{{cite news|last=Dhakal|first=Rishika|date=3 Agosto 2024|title=Ashma Kumari KC crowned Miss Nepal 2024|url=https://kathmandupost.com/national/2024/08/03/ashma-kumari-crowned-miss-nepal-2024|url-status=live|website=The Kathmandu Post|access-date=4 Agosto 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20240803162852/https://kathmandupost.com/national/2024/08/03/ashma-kumari-crowned-miss-nepal-2024|archive-date=3 Agosto 2024|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 Agosto 2025 |title=Who is Luna Luitel, the winner of Miss Nepal World 2025? |url=https://english.nepalnews.com/s/entertainment-lifestyle/who-is-luna-luitel-the-winner-of-miss-nepal-world-2025/ |access-date=4 Agosto 2026 |website=Nepal News |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260212155621/https://english.nepalnews.com/s/entertainment-lifestyle/who-is-luna-luitel-the-winner-of-miss-nepal-world-2025/|archive-date=12 Pebrero 2026}}</ref> Pinalitan ni Yifei Dong si Rongfei Gan bilang kinatawan ng Tsina dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |last= |date=30 Disyembre 2024 |title=第73届世界小姐中国区总冠军诞生 中国地质大学研究生:网友称美的有气质! |trans-title=The champion of the 73rd Miss World China was born. A graduate student from China University of Geosciences: Netizens said she is beautiful and has great temperament! |url=https://finance.sina.com.cn/tech/roll/2024-12-30/doc-ineceyfc1498477.shtml |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Sina|archive-url=https://web.archive.org/web/20260625015803/https://finance.sina.com.cn/tech/roll/2024-12-30/doc-ineceyfc1498477.shtml|archive-date=25 Hunyo 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=1 Hulyo 2026 |title=Dong Yifei Set to Represent China at the 75th Anniversary edition of Miss World |language=en |website=Fermina India |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/dong-yifei-set-to-represent-china-at-the-75th-anniversary-edition-of-miss-world/amp_articleshow/154823989.cms |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702061123/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/dong-yifei-set-to-represent-china-at-the-75th-anniversary-edition-of-miss-world/amp_articleshow/154823989.cms |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref> Pinalitan ni Annaëlle Ibo si Lauryane Nestor Dilo bilang kinatawan ng Guadalupe sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{cite news|title=Lauryane Nestor Dilo, candidate à Miss Monde|trans-title=Lauryane Nestor Dilo, Miss World candidate|url=https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/lauryane-nestor-dilo-candidate-a-miss-monde-1060616.php|url-status=live|website=France-Antilles|language=fr|date=8 Disyembre 2025|access-date=22 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20251230090617/https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/lauryane-nestor-dilo-candidate-a-miss-monde-1060616.php|archive-date=30 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Miss World Guadeloupe 2026 Crowned|url=https://www.missworld.com/news/miss-world-guadeloupe-2026-crowned|url-status=live|website=Miss World|date=20 May 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260625015746/https://www.missworld.com/news/miss-world-guadeloupe-2026-crowned|archivedate=25 June 2026|accessdate=21 May 2026}}</ref> Pinalitan ni Leakena In si Miss World Cambodia 2026 Soriya Khorn bilang kinatawan ng Kambodya sa personal na kadahilanan.<ref>{{cite news|last=Sotheavy|first=Chan|date=20 Oktubre 2025|title=ស្ងាត់ៗ តារាស្ពតពាណិជ្ជកម្ម ខន សូរិយា ក្លាយជាម្ចាស់មកុដ Miss World Cambodia 2026|trans-title=Quietly, commercial star Khon Soriya becomes the winner of the Miss World Cambodia 2026 crown|url=https://www.kampucheathmey.com/entertainment/1007111|url-status=live|website=Kampuchea Thmey Daily|language=km|archive-url=https://web.archive.org/web/20251020113838/https://www.kampucheathmey.com/entertainment/1007111|archive-date=20 Oktubre 2025}}</ref><ref>{{cite news|last=Sotheavy|first=Chan|date=21 Enero 2026|title=វិតកម្សាន្ដខន សូរិយា ត្រូវដើរចេញពីតំណែងតំណាងជាតិ នៃកម្មវិធី Miss World 2026 (មានវីដេអូ)|trans-title=Vitakhamsankon Soriya to step down from her position as the national representative of Miss World 2026 (with video)|url=https://www.kampucheathmey.com/entertainment/1055240|url-status=live|website=Kampuchea Thmey Daily|language=km|access-date=22 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260121112254/https://www.kampucheathmey.com/entertainment/1055240|archive-date=21 Enero 2026}}</ref>
Iniluklok ang ''first runner-up'' ng Miss World America 2026 na si Mary Sickler upang kumatawan sa Estados Unidos, matapos mapagdesisyunan ni Miss World America 2026 Jade Glab na ipagliban ang edisyong ito at lumahok na lamang sa Miss World 2027 dahil sa personal na dahilan.<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=14 Hulyo 2026 |title=Jade Glab Wins Miss World America 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/jade-glab-wins-miss-world-america-2026/articleshow/155090865.cms |access-date=19 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260808205632/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/jade-glab-wins-miss-world-america-2026/articleshow/155090865.cms|archive-date=8 Agosto 2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=23 Hulyo 2026 |title=Mary Sickler to Represent the United States at the 75th Anniversary Edition of Miss World in Vietnam |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/mary-sickler-to-represent-the-united-states-at-the-75th-anniversary-edition-of-miss-world-in-vietnam/articleshow/155158082.cms |access-date=23 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260730153747/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/mary-sickler-to-represent-the-united-states-at-the-75th-anniversary-edition-of-miss-world-in-vietnam/articleshow/155158082.cms|archive-date=30 Hulyo 2026}}</ref> Pinalitan ni Amelie Moore si Carly Wilson bilang kinatawan ng Hilagang Irlanda dahil sa suliraning pangkalusugan.<ref>{{Cite web |last=McLaughlin |first=Sophie |date=3 Hunyo 2025 |title=Carly Wilson crowned as Miss Northern Ireland 2025 |url=https://www.belfastlive.co.uk/whats-on/be/gallery/miss-northern-ireland-2025-named-31771078 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Belfast Live |language=en}}</ref><ref>{{cite news|last=Doyle|first=Louise|date=1 Agosto 2026|title='I must prioritise my health': Miss Northern Ireland withdraws from Miss World|url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/area/down/i-must-prioritise-my-health-miss-northern-ireland-withdraws-from-miss-world/a/159494486.html|website=Belfast Telegraph|access-date=4 Agosto 2026|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260802070809/https://www.belfasttelegraph.co.uk/area/down/i-must-prioritise-my-health-miss-northern-ireland-withdraws-from-miss-world/a/159494486.html?__cf_chl_rt_tk=rQTW07NExfMnyzW6QjABBtFjoE116wXa6eveyC3RmSc-1785654489-1.0.1.1-EVYFl0V9GcwvWJ9Qx5JfpOn9NiQtATPFNGTbTwMbZJU|archive-date=2 Agosto 2026}}</ref><ref /> Pinalitan ni Blair Isufi si Marigona Musshabani bilang kinatawan ng Kosobo dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=28 Hulyo 2026 |title=Marigona Musshabani Crowned Miss World Kosovo 2026, Set to Represent Kosovo in Vietnam |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/marigona-musshabani-crowned-miss-world-kosovo-2026-set-to-represent-kosovo-in-vietnam/articleshow/155192764.cms |access-date=4 Agosto 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260810072918/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/marigona-musshabani-crowned-miss-world-kosovo-2026-set-to-represent-kosovo-in-vietnam/articleshow/155192764.cms|archive-date=10 Agosto 2026}}</ref>
==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ====
Lalahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Eritreya, French Guiana, Maldibas, Mosambik, at Pakistan.<ref name=":5">{{Cite web |last=Aden |first=Nuri |date=6 Agosto 2026 |title=Snit Tewoldemedhin: The woman taking Eritrea to Miss World for the first time |url=https://www.trtafrika.com/english/article/3bd3979e2c3c |access-date=10 Agosto 2026 |website=TRT Afrika |language=en}}</ref><ref>{{cite news|last=Prima|first=Berkat|date=10 Hunyo 2026|editor=Muhammad Tarmizi Murdianto|title=Guyana Prancis Bakal Kirimkan Wakil Perdana di Miss World 2026|trans-title=French Guiana Will Send Its First Vice-President to Miss World 2026|url=https://www.idntimes.com/men/ladies/guyana-prancis-siap-kirimkan-wakil-perdana-di-miss-world-2026-c1c2-01-l8vsm-tk2v60|url-status=live|website=IDN Times|language=id|access-date=22 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260610180222/https://www.idntimes.com/men/ladies/guyana-prancis-siap-kirimkan-wakil-perdana-di-miss-world-2026-c1c2-01-l8vsm-tk2v60|archive-date=10 Hunyo 2026}}</ref> Babalik sa edisyong ito ang mga bansang Kapuluang Turkss at Caicos na huling sumali noong [[Miss World 2004|2004]]; Malawi na huling sumali noong [[Miss World 2012|2012]];<ref>{{cite news|last=Akeyo|first=Millicent|date=30 Hulyo 2026|title=Miss World 2026: Malawi replaces beauty queen Chisi with minister's daughter|url=https://www.trtafrika.com/english/article/8360625f5cc4|url-status=live|website=TRT Afrika|access-date=10 Agosto 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260806053457/https://www.trtafrika.com/english/article/8360625f5cc4|archive-date=6 Agosto 2026|language=en}}</ref> Kosobo na huling sumali noong [[Miss World 2014|2014]]; Kapuluang Cook at Laos na huling sumali noong [[Miss World 2019|2019]];<ref name="HACMCI">{{cite news |last=Etches |first=Melina |date=4 Nobyembre 2025 |title=Henry-Anguna crowned Miss Cook Islands 2025 |website=Radio New Zealand |url=https://www.rnz.co.nz/news/pacific/577773/henry-anguna-crowned-miss-cook-islands-2025 |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219065209/https://www.rnz.co.nz/news/pacific/577773/henry-anguna-crowned-miss-cook-islands-2025 |archive-date=19 Disyembre 2025 |accessdate=}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2026 |title=Miss World Cook Islands 2026 Tiarē Henry-Anguna Empowers Young Women Through the Ei Katu Project |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-cook-islands-2026-tiar-henry-anguna-empowers-young-women-through-the-ei-katu-project/articleshow/154958937.cms |access-date=4 Agosto 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260810041040/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-cook-islands-2026-tiar-henry-anguna-empowers-young-women-through-the-ei-katu-project/articleshow/154958937.cms|archive-date=10 Agosto 2026}}</ref> Bahamas na huling sumali noong [[Miss World 2021|2021]];<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |date=9 Hulyo 2026 |title=Miss World Bahamas 2026 Marechan Burrows Inspires Young Minds Through Her Beauty With a Purpose Initiative |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-the-bahamas-2026-marechan-burrows-inspires-young-minds-through-her-beauty-with-a-purpose-initiative/articleshow/155021634.cms |access-date=4 Agosto 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> at Guniya-Bissaw, Maruekos, Noruwega, Tansaniya, at Timog Korea na huling sumali noong [[Miss World 2023|2023]].<ref>{{Cite web |date=2 Mayo 2026 |title=From Dar es Salaam to the runway: Latricia Ian's journey as Miss World Tanzania |url=https://weekendargus.co.za/entertainment/2026-05-02-from-dar-es-salaam-to-the-runway-latricia-ians-journey-as-miss-world-tanzania/ |access-date=4 Agosto 2026 |website=Weekend Argus |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260810042554/https://weekendargus.co.za/entertainment/2026-05-02-from-dar-es-salaam-to-the-runway-latricia-ians-journey-as-miss-world-tanzania/|archive-date=10 Agosto 2026}}</ref>
Bumitiw si Monika Harutjunjan ng Armenya dahil sa malubhang kondisyon sa kalusugan ng kaniyang ina.<ref>{{cite news |date=9 Pebrero 2026 |title=Չեխահայ Մոնիկա Հարությունյանը «Հայաստանի գեղեցկուհի» 2026 ազգային մրցույթի հաղթող |language=hy |trans-title=Czech-Armenian Monika Harutjunjanova is the winner of the "Miss Armenia 2026" national contest |website=Orer |url=https://orer.eu/hy/2026/02/09/monika-harutuinian-2026-miss-armenia/ |url-status=live |access-date=6 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209183755/https://orer.eu/hy/2026/02/09/monika-harutuinian-2026-miss-armenia/ |archive-date=9 Pebrero 2026 |accessdate=}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 Agosto 2026 |title=The reigning Miss World and a group of beauties arrive in Quang Ninh. |url=https://www.vietnam.vn/en/duong-kim-hoa-hau-the-gioi-va-dan-nguoi-dep-toi-quang-ninh |archive-url=https://web.archive.org/web/20260810042839/https://www.vietnam.vn/en/duong-kim-hoa-hau-the-gioi-va-dan-nguoi-dep-toi-quang-ninh |archive-date=10 Agosto 2026 |access-date=10 Agosto 2026 |website=Tiền Phong |language=en |via=Vietnam.vn}}</ref> Bumitiw si Samantha Quenedit ng Ekwador dahil sa suliraning pangkalusugan. Iniluklok ang ''first runner-up'' ng Miss World Estonia 2025 na si Henel Vare upang kumatawan sa kaniyang bansa matapos bumitiw ang orihinal na nagwagi na si Mari-Ann Rõuk upang pagtuunan-pansin ang kaniyang pag-aaral.<ref>{{Cite news |author=Külm |first=Ülo |date=17 Agosto 2025 |title=FOTOD: tema ongi uus Miss World Estonia 2025! |language=Estonian |trans-title=PHOTOS: She is the new Miss World Estonia 2025! |website=Nelli Teataja |url=https://www.nelli.ee/fotod-tema-ongi-uus-miss-world-estonia-2025 |url-status=live |access-date=10 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250817173439/https://www.nelli.ee/fotod-tema-ongi-uus-miss-world-estonia-2025 |archive-date=17 Agosto 2025}}</ref><ref>{{cite web |date=16 Pebrero 2026 |title=Henel Vare Confirmed as Miss World Estonia 2025 |url=https://www.missworld.com/news/henel-vare-confirmed-as-miss-world-estonia-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301193803/https://www.missworld.com/news/henel-vare-confirmed-as-miss-world-estonia-2025 |archive-date=1 Marso 2026 |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Miss World |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tiisler |first=Eliise |date=5 Hulyo 2026 |title=VIDEO {{!}} Missid Õllesummeril: Carolina vallutas Egiptuse lava, Henelit ootab ees Vietnam |trans-title=VIDEO {{!}} Misses at the Beer Festival: Carolina conquered the Egyptian stage, Henel awaits Vietnam (3) |url=https://www.ohtuleht.ee/melu/1161637/video-missid-ollesummeril-carolina-vallutas-egiptuse-lava-henelit-ootab-ees-vietnam |archive-url=https://web.archive.org/web/20260714213513/https://www.ohtuleht.ee/melu/1161637/video-missid-ollesummeril-carolina-vallutas-egiptuse-lava-henelit-ootab-ees-vietnam |archive-date=14 Hulyo 2026 |access-date=10 Agosto 2026 |website=Õhtuleht |language=Estonian}}</ref> Gayunpaman, bumitiw rin si Vare sa kompetisyon dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Bumitiw rin si Nadiratou Afolabi ng Togo dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |last=A. |first=Jean |date=15 Disyembre 2024 |title=Miss Togo 2025 Afolabi Nadiratou : "Ce qui a fait la différence entre moi et les autres candidates, c'était le …" |trans-title=Miss Togo 2025 Afolabi Nadiratou: "What made the difference between me and the other candidates was the…" |url=https://yop.l-frii.com/miss-togo-2025-afolabi-nadiratou-ce-qui-a-fait-la-difference-entre-moi-et-les-autres-candidates-cetait-le |archive-url=https://web.archive.org/web/20260810031624/https://yop.l-frii.com/miss-togo-2025-afolabi-nadiratou-ce-qui-a-fait-la-difference-entre-moi-et-les-autres-candidates-cetait-le |archive-date=10 Agosto 2026 |access-date=10 Agosto 2026 |website=YOP L-FRII |language=fr}}</ref> Bumitiw ang mga bansang Honduras, Madagaskar, Moldabya, Rumanya, Suriname, at Tunisya matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kandidata.<ref>{{Cite web |date=31 Hulyo 2026 |title=Miss World: Madagascar Committee Skips 2026 Edition |url=https://livemada.com/news/1353/ |access-date=10 Agosto 2026 |website=L'Express de Madagascar |language=en |via=LiveMada}}</ref>
Dapat sanang lalahok sa unang pagkakataon ang Butan sa edisyong ito, ngunit hindi ito natuloy matapos ang pagpapaliban ng Miss Bhutan 2026.<ref>{{cite news|title=Miss Bhutan returns, winner to represent Bhutan in Miss World|url=https://www.bbs.bt/235857/|url-status=live|website=Bhutan Broadcasting Service|date=27 Nobyembre 2025|access-date=4 Agosto 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20251130140643/https://www.bbs.bt/235857/|archive-date=30 Nobyembre 2025|language=en}}</ref>
== Mga resulta ==
=== Mga pagkakalagay ===
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
!Pagkakalagay
!Kandidata
|-
|'''Miss World 2026'''
|
|-
|1st runner-up
|
|-
|2nd runner-up
|
|-
|3rd runner-up
|
|-
|Top 6
|
|-
|Top 12
|
|-
|Top 20
|
|-
|Top 40
|
* {{flagicon|PUR}} Porto Riko – Suil Anyelina Pagán<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=20 Agosto 2026 |title=Miss World Sports Challenge: Suil Anyelina Pagán Secures Top 40 Spot |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-sports-challenge-suil-anyelina-pagn-secures-top-40-spot/articleshow/155790573.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20260820012936/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-sports-challenge-suil-anyelina-pagn-secures-top-40-spot/articleshow/155790573.cms |archive-date=20 Agosto 2026 |access-date=20 Agosto 2026 |website=Femina |language=en}}</ref>
|}
== Mga ''Challenge Event'' ==
=== Hamon sa Palakasan ===
Naganap ang ''pangwakas'' ng Hamon sa Palakasan noong 19 Agosto 2026 sa [[Haiphong]] kung saan ang dalawampu't-apat na kandidata ang napili mula sa karerang 1.25 km para lumahok sa huling ''round''.<ref name="TT1408">{{cite news|title=Over 100 Miss World 2026 contestants begin week-long journey in Vietnam|url=https://news.tuoitre.vn/over-100-miss-world-2026-contestants-begin-week-long-journey-in-vietnam-103260814114720526.htm|url-status=live|website=Tuổi Trẻ|date=14 Agosto 2026|access-date=18 Agosto 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260814143926/https://news.tuoitre.vn/over-100-miss-world-2026-contestants-begin-week-long-journey-in-vietnam-103260814114720526.htm|archive-date=14 Agosto 2026|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=19 Agosto 2026 |title=[PRNewswire] Miss World 2026 at Dragon Ocean Do Son Elevates Vietnam |url=https://en.yna.co.kr/view/RPR20260819008200353?section=press-release/index |access-date=19 Agosto 2026 |website=Yonhap News Agency |language=en}}</ref> Ang kandidatang magwawagi ay pakusang makakapasok sa Top 40. Nagwagi si Suil Anyelina Pagán ng Porto Riko sa hamong ito.<ref name=":02">{{Cite web |last=Ngan|first=Kim|date=19 Agosto 2026|title=Lộ diện mỹ nhân đầu tiên vào Top 40 Miss World 2026|trans-title=The first beauty queen to make it into the Top 40 of Miss World 2026 has been revealed|url=https://phunuvietnam.vn/lo-dien-my-nhan-dau-tien-vao-top-40-miss-world-2026-238260819202534137.htm|access-date=19 Agosto 2026|website=Báo Phụ nữ Việt Nam|language=vi}}</ref>
* {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 40 sa pamamagitan ng Hamon sa Palakasan.
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
!Pagkakalagay
!Kandidata
|- style="background:gold;"
|'''Nagwagi'''
|
* {{flagicon|PUR}} '''Porto Riko''' – '''Suil Anyelina Pagán<ref name=":02" />'''
|-
|1st runner-up
|
* {{flagdeco|NIR}} Hilagang Irlanda – Amelie Moore<ref name=":02" />
|-
|2nd runner-up
|
* {{flagicon|AUS}} Australya – Olivija Spanovskis<ref name=":02" />
|-
|Top 24<ref name=":02" />
|
* {{flagicon|ALB}} Albanya – Alba Tirtja
* {{flagicon|GER}} Alemanya – Julia Kühnle
* {{flagicon|BEL}} Belhika – Olga Lombardo
* {{flagicon|BOT}} Botswana – Ruth Thomas
* {{flagicon|CUR}} Curaçao – Lishantely Jennie
* {{flagdeco|ESA}} El Salvador – Andrea Rivas
* {{flagicon|SLO}} Eslobenya – Amadea Zupan
* {{flagicon|SPA}} Espanya – Elisabeth Reynés
* {{flagdeco|GNQ}} Gineang Ekwatoriyal – María de los Ángeles Ndong
* {{flagicon|MKD}} Hilagang Masedonya – Eva Velichkovska
* {{flagicon|ENG}} Inglatera – Grace Richardson
* {{flagicon|IRL}} Irlanda – Caoimhe Kenny
* {{Flagicon|KEN}} Kenya – Trizah Muhenje Akala
* {{flagicon|MEX}} Mehiko – Cassandra García
* {{flagicon|NED}} Olanda – Charlotte Boonstra
* {{flagicon|PAN}} Panama – Madeline Miller
* {{flagicon|PAR}} Paragway – Ayelén Pérez
* {{flagicon|PHI}} Pilipinas – [[Asia Rose Simpson]]
* {{flagicon|FIN}} Pinlandiya – Kiia Huutoniemi
* {{flagicon|POR}} Portugal – Vitória Babinetchi
* {{flagicon|SRI}} Sri Lanka – Prathibha Liyanarachchi
|}
=== Hamong ''Top Model'' ===
Ginanap ang unang bahagi ng hamong Top Model noong 18 Agosto 2026 sa Dragon Beach Square, [[Haiphong]], kasabay ng ''Vietnam Beauty Fashion Fest XVI'' kung saan nirampa ng lahat ng 111 kandidata ang mga disenyo na gawa ng mga taga-disenyong Biyetnames.<ref name="TT1408" /><ref>{{Cite web |last=Tribune |first=Daily |date=17 Agosto 2026 |title=Miss World 2026 queens take runway for ‘The Green World’ |url=https://tribune.net.ph/2026/08/17/miss-world-2026-queens-take-runway-for-the-green-world |access-date=18 Agosto 2026 |website=Daily Tribune |language=en-PH}}</ref><ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=19 Agosto 2026 |title=PH’s Miss World bet walks with broken shoe at ‘Top Model’ event |url=https://entertainment.inquirer.net/680991/phs-miss-world-bet-walks-with-broken-shoe-at-top-model-event |archive-url=https://web.archive.org/web/20260819093720/https://entertainment.inquirer.net/680991/phs-miss-world-bet-walks-with-broken-shoe-at-top-model-event |archive-date=19 Agosto 2026 |access-date=19 Agosto 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Mula sa unang bahagi ng hamon, animnapung pinalista ang lalahok sa ikalawang bahagi ng hamong Top Model na magaganap sa 28 Agosto 2026 sa Nha Trang kung saan irarampa ng animnapung pinalista ang mga disenyo mula sa mga lokal na taga-disenyo ng kanilang bansang kinakatawan.<ref>{{cite news|title=PH's Asia Rose Simpson advances to finals of Miss World's Top Model competition|url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2026/8/21/ph-s-asia-rose-simpson-advances-to-finals-of-miss-world-s-top-model-competition-1422|url-status=live|website=[[ABS-CBN]]|date=21 Agosto 2026|access-date=24 Agosto 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260821124643/https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2026/8/21/ph-s-asia-rose-simpson-advances-to-finals-of-miss-world-s-top-model-competition-1422|archive-date=21 Agosto 2026|language=en}}</ref>
* {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 40 sa pamamagitan ng Hamong ''Top Model''.
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
! colspan="2" |Pagkakalagay
!Kandidata
|- style="background:gold;"
| rowspan="4" |'''Mga nagwagi'''
|Aprika
|
|- style="background:gold;"
|Asya at Oseaniya
|
|- style="background:gold;"
|Europa
|
|- style="background:gold;"
|Kaamerikahan at Karibe
|
|-
| rowspan="4" |Top 60<ref>{{cite news|last=Fernando|first=Jefferson|date=21 Agosto 2026|title=Asia Rose Simpson advances to Miss World Top Model Top 60|url=https://tribune.net.ph/2026/08/21/asia-rose-simpson-advances-to-miss-world-top-model-top-60|url-status=live|website=Daily Tribune|access-date=24 Agosto 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260821123546/https://tribune.net.ph/2026/08/21/asia-rose-simpson-advances-to-miss-world-top-model-top-60|archive-date=21 Agosto 2026|language=en}}</ref>
|Aprika
|
* {{flagicon|CIV}} Baybaying Garing – Fatima Koné
* {{flagicon|BOT}} Botswana – Ruth Thomas<ref>{{Cite news |last=Gaoswediwe |first=Ndingililo |date=20 Agosto 2026 |title=Botswana: Thomas Makes Winning Team |language=en |work=Botswana Daily News |url=https://allafrica.com/stories/202608200346.html |access-date=24 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260824025514/https://allafrica.com/stories/202608200346.html |archive-date=24 Agosto 2026 |via=AllAfrica}}</ref>
* {{flagdeco|GHA}} Gana – Rumzia Sule
* {{flagdeco|GNQ}} Gineang Ekwatoriyal – María de los Ángeles Ndong
* {{flagicon|GUI}} Guniya – Saran Keita
* {{flagdeco|CMR}} Kamerun – Noura Njikam
* {{Flagicon|KEN}} Kenya – Trizah Muhenje Akala
* {{flagicon|MRI}} Mawrisyo – Shreeya Bokhoree
* {{flagicon|MOZ}} Mosambik – Arcenia Quehá
* {{flagicon|NGR}} Niherya – Tamunosoye Karibi-George
* {{flagicon|SEN}} Senegal – Fatima Diop<ref>{{Cite web |last=Kassa Bouassa |first=Yann Russe |date=21 Agosto 2026 |title=Miss Monde 2026 : le Sénégal qualifié pour la finale du Top model challenge |trans-title=Miss World 2026: Senegal qualifies for the Top Model Challenge final |url=https://www.quoideneuf.info/article/20260821120500-miss-monde-2026-le-senegal-qualifie-pour-la-finale-du-top-model-challenge |access-date=24 Agosto 2026 |website=Quoideneuf |language=fr}}</ref>
* {{Flagicon|Zimbabwe}} Simbabwe – Brunette Makanyiso
* {{flagicon|SOM}} Somalya – Foziya Abdullahi Garad
* {{flagicon|TZA}} Tansaniya – Latricia Ian Sawe
* {{flagicon|ZAF}} Timog Aprika – Romanda Hombir
|-
|Asya at Oseaniya
|
* {{flagicon|AUS}} Australya – Olivija Spanovskis
* {{flagicon|VIE}} Biyetnam – Bảo Ngọc Nguyễn
* {{flagdeco|JPN}} Hapon – Yui Kawana
* {{flagicon|IND}} Indiya – Nikita Porwal
* {{flagicon|INA}} Indonesya – Audrey Bianca Callista
* {{flagicon|CAM}} Kambodya – Leakena In
* {{Flagicon|Laos}} Laos – Mongkoutphet Harnsana
* {{flagdeco|MYS}} Malaysia – Taanusiya Chetty
* {{flagicon|MYA}} Myanmar – Han Theint Theint Aung
* {{flagicon|PHI}} Pilipinas – [[Asia Rose Simpson]]<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=21 Agosto 2026 |title=PH’s Asia Rose Simpson advances to Miss World 2026 ‘Top Model’ finals |url=https://entertainment.inquirer.net/681173/phs-asia-rose-simpson-advances-to-miss-world-2026-top-model-finals |access-date=21 Agosto 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref>
* {{flagicon|SRI}} Sri Lanka – Prathibha Liyanarachchi
* {{flagicon|THA}} Taylandiya – Kanteera Techaphattanakul
* {{flagicon|CHN}} Tsina – Yifei Dong
* {{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] – Sıla Saraydemir
|-
|Europa
|
* {{flagicon|BEL}} Belhika – Olga Lombardo
* {{flagicon|DEN}} Dinamarka – Josephine Bøttger
* {{flagicon|SPA}} Espanya – Elisabeth Reynés
* {{flagdeco|GIB}} Hibraltar – Julia Horne
* {{flagicon|ITA}} Italya – Lucrezia Mangilli
* {{flagdeco|KOS}} Kosobo – Blair Isufi
* {{flagdeco|MLT}} Malta – Nicole Spiteri
* {{flagicon|Montenegro}} Montenegro – Maša Vukićević
* {{flagicon|NED}} Olanda – Charlotte Boonstra
* {{flagicon|POL}} Polonya – Maja Todd
* {{flagicon|POR}} Portugal – Vitória Babinetchi
* {{flagicon|FRA}} Pransiya – Indira Ampiot
* {{flagicon|CZE}} Republikang Tseko – Linda Górecká
* {{flagicon|UKR}} Ukranya – Valeriia Lisovska
|-
|Kaamerikahan at Karibe
|
* {{Flagicon|ARG}} Arhentina – Alina Akselrad
* {{flagicon|BAH}} Bahamas – Marechan Burrows
* {{flagicon|VEN}} Beneswela – Mística Núñez
* {{flagicon|BRA}} Brasil – Gabriela Botelho
* {{flagicon|BOL}} Bulibya – Vanessa Kraljevic
* {{flagicon|CUR}} Curaçao – Lishantely Jennie
* {{flagicon|USA}} Estados Unidos – Mary Sickler
* {{Flagicon image|Flag of French Guiana.svg}} French Guiana – Audrey Ho-Wen-Tsaï
* {{flagicon|CAN}} Kanada – Angelina Fan
* {{flagicon|CAY}} Kapuluang Cayman – Kristianna Gordon
* {{flagicon|COL}} Kolombya – Andrea Romero
* {{Flagicon image|Flag-of-Martinique.svg}} Martinika – Laurence Fibleuil
* {{flagicon|PAN}} Panama – Madeline Miller
* {{flagicon|PER}} Peru – Josiane Sciotti
* {{flagicon|DOM}} Republikang Dominikano – Joheirry Mola
* {{flagicon|TTO}} Trinidad at Tobago – Georgia-Lee Gill
* {{flagicon|CHI}} Tsile – Ignacia Fernández
|}
== Mga kandidata ==
Ang mga sumusunod ay mga kumpirmadong kalahok:<ref>{{cite news|last=Solis|first=Velnera|date=14 Mayo 2026|title=Miss World 2026: Date, Venue, Contestants and Everything Yoo Need to Know|url=https://zambianface.com/fashion-beauty/miss-world-2026/|url-status=live|website=Zambian Face|access-date=4 Agosto 2026|archive-date=15 Mayo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260515012239/https://zambianface.com/fashion-beauty/miss-world-2026/|language=en}}</ref>
{| class="sortable wikitable" style="font-size:95%"
!Bansa/Teritoryo
!Kandidata
!Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}}
!Bayan
|-
|{{flagicon|ALB}} [[Albanya]]
|{{sortname|Alba|Tirtja|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Lam |first=Duy |date=8 Hunyo 2026 |title=Lộ diện nhiều đối thủ của Bảo Ngọc ở Hoa hậu Thế giới |language=vi |trans-title=Many of Bảo Ngọc's rivals at Miss World have emerged |website=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/lo-dien-nhieu-doi-thu-cua-bao-ngoc-o-hoa-hau-the-gioi-post1849660.tpo |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260608082221/https://tienphong.vn/vu-tau-hoa-dam-xe-tai-o-ha-noi-cuc-csgt-de-nghi-xem-xet-trach-nhiem-cua-tai-xe-o-to-post1849670.tpo |archive-date=8 Hunyo 2026}}</ref>
|25
|[[Tirana]]
|-
|{{flagicon|GER}} [[Alemanya]]
|{{sortname|Julia |Kühnle|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=16 Hulyo 2026 |title=Julia Kühnle Crowned Miss World Germany 2026 Ahead of Miss World in Vietnam |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/julia-khnle-crowned-miss-world-germany-2026-ahead-of-miss-world-in-vietnam/articleshow/155112134.cms |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260730220414/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/julia-khnle-crowned-miss-world-germany-2026-ahead-of-miss-world-in-vietnam/articleshow/155112134.cms|archive-date=30 Hulyo 2026}}</ref>
|26
|[[Berlin]]
|-
|{{Flagicon|ARG}} [[Arhentina]]
|{{sortname|Alina|Akselrad|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=27 Disyembre 2025 |title=Alina Akselrad representará a Argentina en la competencia de Miss Mundo 2026 |language=es |trans-title=Alina Akselrad will represent Argentina in the Miss World 2026 competition |website=Córdoba Interior Informa |url=https://cordobainteriorinforma.com/2025/12/27/alina-akselrad-representara-a-argentina-en-la-competencia-de-miss-mundo-2026/ |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260513041450/https://cordobainteriorinforma.com/2025/12/27/alina-akselrad-representara-a-argentina-en-la-competencia-de-miss-mundo-2026/ |archive-date=13 May 2026}}</ref>
|27
|Córdoba
|-
|{{flagicon|AUS}} [[Australya]]
|{{sortname|Olivija|Spanovskis|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rifai |date=12 Enero 2026 |title=7 Potret Miss World Australia 2026 Olivija Spanovskis, Curi Atensi! |language=id |trans-title=7 Portraits of Miss World Australia 2026 Olivija Spanovskis, Stealing Attention! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-world-australia-2026-olivija-spanovskis-curi-atensi-c1c2-01-9mwsv-xsplqs |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260206192814/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-world-australia-2026-olivija-spanovskis-curi-atensi-c1c2-01-9mwsv-xsplqs |archive-date=6 Pebrero 2026 |accessdate=}}</ref>
|25
|[[Adelaide]]
|-
|{{flagicon|BAH}} [[Bahamas]]
|{{sortname|Marechan|Burrows|nolink=1}}<ref name=":2">{{cite news |date=26 Marso 2025 |title=Miss World The Bahamas introduced |language=en |website=The Nassau Guardian |url=https://www.thenassauguardian.com/multimedia/video_gallery/miss-world-the-bahamas-introduced/video_5913ce5c-ff42-54b4-94f1-7784588cc06d.html |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260328023048/https://www.thenassauguardian.com/multimedia/video_gallery/miss-world-the-bahamas-introduced/video_5913ce5c-ff42-54b4-94f1-7784588cc06d.html |archive-date=28 Marso 2026 |accessdate=}}</ref>
|27
|[[Nassau]]
|-
|{{flagicon|BAN}} [[Bangladesh|Bangglades]]
|{{sortname|Samanzar|Sayeed|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=|date=11 Hulyo 2026|title=কে হলেন এবারের মিস ওয়ার্ল্ড বাংলাদেশ|trans-title=Who is this year's Miss World Bangladesh?|url=https://www.channel24bd.tv/entertainment/article/336770/%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%8F%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%B8-%E0%A6%93%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%A1-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6|access-date=12 Hulyo 2026|website=Channel 24|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260715051056/https://www.channel24bd.tv/entertainment/article/336770/%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%8F%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%B8-%E0%A6%93%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%A1-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6|archive-date=15 Hulyo 2026}}</ref>
|26
|[[Dhaka]]
|-
|{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]]
|{{sortname|Fatima|Koné|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=29 Hunyo 2025 |title=Beauté: Koné Fatima élue Miss Côte d’Ivoire 2025 |trans-title=Beauty: Koné Fatima elected Miss Côte d’Ivoire 2025 |url=https://www.linfodrome.com/culture/110869-beaute-kone-fatima-elue-miss-cote-d-ivoire-2025 |access-date=29 Hunyo 2025 |website=Linfodrome |language=fr|archive-url=https://web.archive.org/web/20250807032018/https://www.linfodrome.com/culture/110869-beaute-kone-fatima-elue-miss-cote-d-ivoire-2025|archive-date=7 Agosto 2025}}</ref>
|23
|Azaguié
|-
|{{flagicon|BEL}} [[Belhika]]
|{{sortname|Olga|Lombardo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Clapson |first=Colin |date=23 Pebrero 2026 |title=22-year-old student Olga Lombardo is new Miss Belgium |url=https://www.vrt.be/vrtnws/en/2026/02/23/22-year-old-student-olga-lombardo-is-new-miss-belgium/ |access-date=5 Hulyo 2026 |website=VRT NWS |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260705031545/https://www.vrt.be/vrtnws/en/2026/02/23/22-year-old-student-olga-lombardo-is-new-miss-belgium/|archive-date=5 Hulyo 2026}}</ref>
|22
|Leuven
|-
|{{flagicon|BIZ}} [[Belize|Belis]]
|{{sortname|Faith|Edgar|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Keme-Palacio |first=Benita |date=17 Hunyo 2025 |title=Faith Edgar Crowned Miss World Belize 2025 |url=https://www.greaterbelize.com/faith-edgar-crowned-miss-world-belize-2025/ |access-date=9 Hulyo 2025 |website=Greater Belize Media |language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20260414122317/https://www.greaterbelize.com/faith-edgar-crowned-miss-world-belize-2025/|archive-date=14 Abril 2026}}</ref>
|24
|San Pedro
|-
|{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]]
|{{sortname|Mística|Núñez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Nobyembre 2025 |title=Miss Falcón gana el Miss World Venezuela 2025 |url=https://primicia.com.ve/placeres/miss-falcon-gana-el-miss-world-venezuela-2025/|access-date=13 Nobyembre 2025 |website=Primicia|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20251206111351/https://primicia.com.ve/placeres/miss-falcon-gana-el-miss-world-venezuela-2025/|archive-date=6 Disyembre 2025|trans-title=Miss Falcón wins Miss World Venezuela 2025.}}</ref>
|24
|Punto Fijo
|-
|{{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]]
|{{sortname|Bảo Ngọc|Nguyễn|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Agosto 2025 |title=Hoa hậu Bảo Ngọc thi Miss World |language=vi |trans-title=Miss Bảo Ngọc competes in Miss World |website=VnExpress |url=https://vnexpress.net/hoa-hau-bao-ngoc-thi-miss-world-4924166.html |access-date=10 Setyembre 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20260620055023/https://vnexpress.net/hoa-hau-bao-ngoc-thi-miss-world-4924166.html|archive-date=20 Hunyo 2026}}</ref>
|24
|Cần Thơ
|-
|{{flagicon|BIH}} [[Bosniya at Herzegovina|Bosnya at Hersegobina]]
|{{sortname|Lana|Jahić|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=27 Hunyo 2026 |title=Tuzlanka Lana Jahić je nova Miss Bosne i Hercegovine |trans-title=Lana Jahić from Tuzla is the new Miss Bosnia and Herzegovina |url=https://radiosarajevo.ba/magazin/showbiz/tuzlanka-lana-jahic-nova-miss-bosne-i-hercegovine/642737 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628051312/https://radiosarajevo.ba/magazin/showbiz/tuzlanka-lana-jahic-nova-miss-bosne-i-hercegovine/642737 |archive-date=28 Hunyo 2026 |access-date=5 Hulyo 2026 |website=Radio Sarajavo |language=bs}}</ref>
|18
|Tuzla
|-
|{{flagicon|BOT}} [[Botswana]]
|{{sortname|Ruth|Thomas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kgamanyane |first=Nnasaretha |date=25 March 2025 |title=Thomas prophecy on winning Miss Botswana comes to pass |url=https://www.mmegi.bw/lifestyle/thomas-prophecy-on-winning-miss-botswana-comes-to-pass/news |access-date=9 May 2025 |website=Mmegi Online |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260731084436/https://www.mmegi.bw/lifestyle/thomas-prophecy-on-winning-miss-botswana-comes-to-pass/news|archive-date=31 Hulyo 2026}}</ref>
|24
|Masunga
|-
|{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]
|{{sortname|Gabriela|Botelho|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Nicolau |first=André |date=1 Pebrero 2026 |title=Gabriela Botelho, representante de Sergipe, é eleita Miss Brasil Mundo 2026 |language=pt-BR |trans-title=Gabriela Botelho, representing Sergipe, is elected Miss Brazil World 2026 |website=CNN Brasil |url=https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/gabriela-botelho-representante-de-sergipe-e-eleita-miss-brasil-mundo-2026/ |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260202040947/https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/gabriela-botelho-representante-de-sergipe-e-eleita-miss-brasil-mundo-2026/ |archive-date=2 Pebrero 2026}}</ref>
|25
|Belo Horizonte
|-
|{{flagicon|BGR}} [[Bulgarya]]
|{{sortname|Tsevetelina |Lozanova|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=21 Hulyo 2026 |title=Цветелина Лозанова е новата "Мис Свят България 2026" |trans-title=Tsvetelina Lozanova is the new Miss World Bulgaria 2026 |url=https://www.bgdnes.bg/shou/article/23254058 |access-date=27 Hulyo 2026 |website=Bulgaria Dnes |language=bg|archive-url=https://web.archive.org/web/20260722034637/https://www.bgdnes.bg/shou/article/23254058|archive-date=22 Hulyo 2026}}</ref>
|26
|[[Sofia]]
|-
|{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]]
|{{sortname|Vanessa|Kraljevic|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Melvy |date=28 Hunyo 2025 |title=La cruceña Vanessa Kraljevic es la nueva Miss Bolivia Mundo 2025 |trans-title=Vanessa Kraljevic from Santa Cruz is the new Miss Bolivia World 2025 |url=https://eju.tv/2025/06/la-crucena-vanessa-kraljevic-es-la-nueva-miss-bolivia-mundo-2025/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Eju.tv |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260418220844/https://eju.tv/2025/06/la-crucena-vanessa-kraljevic-es-la-nueva-miss-bolivia-mundo-2025/|archive-date=18 Abril 2026}}</ref>
|23
|[[Santa Cruz de la Sierra]]
|-
|{{flagicon|CUR}} [[Curaçao]]
|{{sortname|Lishantely|Jennie|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=16 Disyembre 2025 |title=Lishantely Jennie koroná komo Miss World Curaçao |language=pap |trans-title=Lishantely Jennie was crowned as Miss World Curaçao |website=extra.cw |url=https://extra.cw/lishantely-jennie-korona-komo-miss-world-curacao/ |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125094420/https://extra.cw/lishantely-jennie-korona-komo-miss-world-curacao/ |archive-date=25 Enero 2026}}</ref>
|18
|Willemstad
|-
|{{flagicon|DEN}} [[Dinamarka]]
|{{sortname|Josephine|Bøttger|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Lam |first=Duy |date=26 Abril 2026 |title=Lộ diện thêm nhiều người đẹp đến Việt Nam thi Hoa hậu Thế giới |language=vi |trans-title=More beauties revealed to be coming to Vietnam to compete in Miss World |website=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/lo-dien-them-nhieu-nguoi-dep-den-viet-nam-thi-hoa-hau-the-gioi-post1838810.tpo |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260427012148/https://tienphong.vn/lo-dien-them-nhieu-nguoi-dep-den-viet-nam-thi-hoa-hau-the-gioi-post1838810.tpo |archive-date=27 Abril 2026}}</ref>
|24
|Hillerød
|-
|{{flagdeco|ESA}} [[:en:Miss_El_Salvador|El Salvador]]
|{{sortname|Andrea|Rivas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Palacios |first=Marcella |date=1 Oktubre 2025 |title=Adriana Rivas, Miss Usulután, es la nueva Miss World El Salvador 2025/26 |trans-title=Adriana Rivas, Miss Usulután, is the new Miss World El Salvador 2025/26 |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/miss-mundo-2025-usulutan/1244878/2025/ |access-date=16 Oktubre 2025 |website=El Diario de Hoy|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419025255/https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/miss-mundo-2025-usulutan/1244878/2025/|archive-date=19 Abril 2026}}</ref>
|23
|[[:en:Usulután|Usulután]]
|-
|{{flagicon|ERI}} [[Eritrea|Eritreya]]
|{{sortname|Snit |Tewoldemedhin|nolink=1}}<ref name=":5" />
|26
|[[Asmara]]
|-
|{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]]
|{{sortname|Eilidh|MacDonald|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Peddi |first=Sarah |date=24 Nobyembre 2025 |title=Miss Scotland 2025 winner revealed as stunning Glasgow beauty takes crown just before age cut-off |language=en |website=The Scottish Sun |url=https://www.thescottishsun.co.uk/tvandshowbiz/15606953/miss-scotland-winner-eilidh-macdonald-glasgow-crown/ |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260810060845/https://www.thescottishsun.co.uk/tvandshowbiz/15606953/miss-scotland-winner-eilidh-macdonald-glasgow-crown/|archive-date=10 Agosto 2026}}</ref>
|27
|[[Glasgow]]
|-
|{{flagicon|SLO}} [[Eslobenya]]
|{{sortname|Amadea|Zupan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=13 Enero 2025 |title=Nova Miss Slovenije je postala Amadea Zupan iz Sežane |trans-title=Amadea Zupan from Sežana became the new Miss Slovenia |url=https://svet24.si/novice/kultura/miss-slovenije-2025-zmagovalka-1393630 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Novice Svet24 |language=sl|archive-url=https://web.archive.org/web/20260114132027/https://svet24.si/novice/kultura/miss-slovenije-2025-zmagovalka-1393630|archive-date=14 Enero 2026}}</ref>
|26
|Sežana
|-
|{{flagicon|SPA}} [[Espanya]]
|{{sortname|Elisabeth|Reynés|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Abril 2026 |title=Elisabeth Reynés, proclamada Miss World Spain 2026, será la representante de España en Miss Mundo |language=es |trans-title=Elisabeth Reynés, proclaimed Miss World Spain 2026, will be Spain's representative at Miss World |website=El Mundo |url=https://www.elmundo.es/loc/famosos/2026/04/19/69e4ca01e9cf4a6f358b4579.html |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260713210732/https://www.elmundo.es/loc/famosos/2026/04/19/69e4ca01e9cf4a6f358b4579.html|archive-date=13 Hulyo 2026}}</ref>
|22
|[[Mallorca]]
|-
|{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]
|{{sortname|Mary|Sickler|nolink=1}}<ref name=":1" />
|23
|[[Las Vegas]]
|-
|{{Flagicon|Ethiopia}} [[Ethiopia|Etiyopiya]]
|{{sortname|Ruth|Yirgalem|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=23 Abril 2026 |title=The Enduring Legacy of Miss World from London to Vietnam |language=en |website=Pulse of Africa |url=https://pulseofafrica.info/entertainment/216?lang=en |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628062603/https://pulseofafrica.info/entertainment/216?lang=en |archive-date=28 Hunyo 2026}}</ref>
|21
|[[Adis Abeba]]
|-
|{{Flagicon image|Flag of French Guiana.svg}} [[French Guiana]]
|{{sortname|Audrey|Ho-Wen-Tsaï|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=10 Hunyo 2026 |title=Audrey Ho Wen Tsai représentera la Guyane au concours Miss World, une « première historique » pour le territoire |language=fr |trans-title=Audrey Ho Wen Tsai will represent French Guiana at the Miss World competition, a "historic first" for the territory |work=Outremers360 |url=https://outremers360.com/bassin-atlantique-appli/audrey-ho-wen-tsai-representera-la-guyane-au-concours-miss-world-une-premiere-historique-pour-le-territoire |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260610084647/https://outremers360.com/bassin-atlantique-appli/audrey-ho-wen-tsai-representera-la-guyane-au-concours-miss-world-une-premiere-historique-pour-le-territoire|archive-date=10 Hunyo 2026}}</ref>
|20
|[[:en:Kourou|Kourou]]
|-
|{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]]
|{{sortname|Helena|Hawke|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Owens |first=David |date=5 Mayo 2025 |title=Student nurse is crowned Miss Wales 2025 |url=https://nation.cymru/culture/student-nurse-is-crowned-miss-wales-2025/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Nation Cymru |language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20260511205741/https://nation.cymru/culture/student-nurse-is-crowned-miss-wales-2025/|archive-date=11 Mayo 2026}}</ref>
|20
|Caerleon
|-
|{{flagdeco|GHA}} [[Ghana|Gana]]
|{{sortname|Rumzia |Sule|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Hulyo 2026 |title=Rumzia Sule Wins Miss World Ghana 2026, Set to Represent Her Country at the 75th Miss World Festival |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/rumzia-sule-wins-miss-ghana-2026-set-to-represent-ghana-at-the-75th-miss-world-festival/articleshow/155141182.cms |access-date=27 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260728125432/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/rumzia-sule-wins-miss-ghana-2026-set-to-represent-ghana-at-the-75th-miss-world-festival/articleshow/155141182.cms|archive-date=28 Hulyo 2026}}</ref>
|22
|[[Accra]]
|-
|{{flagdeco|GNQ}} [[Gineang Ekwatoriyal]]
|{{sortname|María de los Ángeles|Ndong|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Nkene |first=Gabriel Ebang Oyono |date=9 Setyembre 2025 |title=Conozca a todas las ganadoras del certamen Miss Guinea Ecuatorial 2024 |language=es |trans-title=Meet all the winners of the Miss Equatorial Guinea 2024 pageant |website=Ahora Equatorial Guinea |url=https://ahoraeg.com/cultura/2024/09/09/conozca-a-todas-las-ganadoras-del-certamen-miss-guinea-ecuatorial-2024/ |url-status=live |access-date=1 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250804214509/https://ahoraeg.com/cultura/2024/09/09/conozca-a-todas-las-ganadoras-del-certamen-miss-guinea-ecuatorial-2024/ |archive-date=4 Agosto 2025}}</ref>
|25
|[[Malabo]]
|-
|{{Flagicon|GRC}} [[Gresya]]
|{{sortname|Mikaela|Kasari|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=27 Disyembre 2025 |title=73ος Διαγωνισμός Ομορφιάς: Star Hellas 2025 η Μικαέλα Κάσαρι – Λάμψη στο Fantasia Live |language=el |trans-title=73rd Beauty Contest: Star Hellas 2025 Mikaela Kasari – Shine at Fantasia Live |website=Showbiz TV |url=https://showbiz-tv.gr/lifestyle/81884/73os-diagonismos-omorfias-star-hellas-2025-i/ |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260720225030/https://showbiz-tv.gr/lifestyle/81884/73os-diagonismos-omorfias-star-hellas-2025-i/|archive-date=20 Hulyo 2026}}</ref>
|19
|[[Atenas]]
|-
|{{flagicon|GLP|local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]]
|{{sortname|Annaëlle|Ibo|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=28 Mayo 2026 |title=Annaelle Ibo représentera la Guadeloupe à Miss Monde 2026 |language=fr |trans-title=Annaelle Ibo will represent Guadeloupe at Miss World 2026 |website=France-Antilles |url=https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/annaelle-ibo-representera-la-guadeloupe-a-miss-monde-2026-1080445.php |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260529111751/https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/annaelle-ibo-representera-la-guadeloupe-a-miss-monde-2026-1080445.php |archive-date=29 Mayo 2026}}</ref>
|24
|Metz
|-
|{{flagicon|GUI}} [[Guinea|Guniya]]
|{{sortname|Saran|Keita|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=6 Hulyo 2026 |title=Miss World Guinea 2026: Saran Keita selected |url=https://www.radioguinee.com/article/arts-heritage/miss-world-guinea-2026-saran-keita-selected |access-date=24 Hulyo 2026 |website=Radio Guinée |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260723163044/https://www.radioguinee.com/fr/article/arts-heritage/miss-world-guinea-2026-saran-keita-selected|archive-date=23 Hulyo 2026}}</ref>
|26
|Kankan
|-
|{{flagicon|GBS}} [[Guinea-Bissau|Guniya-Bissaw]]
|{{sortname|Hernânia |Nantote|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=31 Hulyo 2026 |title=Hernânia Nantote Crowned Miss World Guinea-Bissau 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/hernnia-nantote-crowned-miss-world-guinea-bissau-2026/articleshow/155224200.cms |access-date=4 Agosto 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260810071343/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/hernnia-nantote-crowned-miss-world-guinea-bissau-2026/articleshow/155224200.cms|archive-date=10 Agosto 2026}}</ref>
|26
|[[Bissau|Bissaw]]
|-
|{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]]
|{{sortname|Andrea|Ortíz|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Guzmán |first=María Alejandra |date=1 Hunyo 2025 |title=Miss Guatemala Contest 2025: ¿Quiénes son las seis ganadoras que representarán a Guatemala en certámenes internacionales? |trans-title=Miss Guatemala Contest 2025: Who are the six winners who will represent Guatemala in international pageants? |url=https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-guatemala-contest-2025-quienes-son-las-seis-ganadoras-que-representaran-a-guatemala-en-certamenes-internacionales/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Prensa Libre |language=es-GT|archive-url=https://web.archive.org/web/20260807000359/https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-guatemala-contest-2025-quienes-son-las-seis-ganadoras-que-representaran-a-guatemala-en-certamenes-internacionales/|archive-date=7 Agosto 2026}}</ref>
|20
|Chiquimula
|-
|{{Flagicon|Guyana}} [[Guyana]]
|{{sortname|Kelcia|Nelson|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Mayo 2026 |title=Kelcia Nelson crowned Miss World Guyana 2026 |language=en |website=Newsroom Guyana |url=https://newsroom.gy/2026/05/26/kelcia-nelson-crowned-miss-world-guyana-2026/ |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260605063709/https://newsroom.gy/2026/05/26/kelcia-nelson-crowned-miss-world-guyana-2026/|archive-date=5 Hunyo 2026}}</ref>
|27
|Linden
|-
|{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]]
|{{sortname|Nevaeh|Allen|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Enero 2026 |title=Nevaeh Allen is the new Miss Jamaica World |language=en |website=The Gleaner |url=https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20260126/nevaeh-allen-new-miss-jamaica-world |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260709130123/https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20260126/nevaeh-allen-new-miss-jamaica-world|archive-date=9 Hulyo 2026}}</ref>
|19
|Linstead
|-
|{{flagdeco|JPN}} [[Hapon]]
|{{sortname|Yui|Kawana|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=22 Oktubre 2025 |title=『ミス・ワールド』日本代表に川名祐衣さん、憧れの存在は上戸彩 「刑事ものに出たい」 |trans-title=Yui Kawana is Japan's representative for Miss World, and her idol is Aya Ueto: "I want to be in a detective show" |url=https://www.oricon.co.jp/news/2414030/full/ |access-date=14 Nobyembre 2025 |website=Oricon News |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20251022110750/https://www.oricon.co.jp/news/2414030/full/|archive-date=22 Oktubre 2025}}</ref>
|24
|[[Tokyo]]
|-
|{{flagicon|HAI}} [[Haiti|Hayti]]
|{{sortname|Marie Kemlyne|Félix|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Cerisier |first=Angella Laurancya |date=9 Hunyo 2026 |title=« ZOOMONS » sur Miss World Haïti 2026 : « Beauty with a Purpose »… ou « j’ai pas de connexion en fait » ! |trans-title="ZOOMONS" on Miss World Haiti 2026: "Beauty with a Purpose"... or "I don't actually have a connection!" |url=https://belidemag.net/culture/zoomons-sur-miss-world-haiti-2026-beauty-with-a-purpose-ou-jai-pas-de-connexion-en-fait/ |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Belinde Magzaine |language=fr|archive-url=https://web.archive.org/web/20260724182958/https://belidemag.net/culture/zoomons-sur-miss-world-haiti-2026-beauty-with-a-purpose-ou-jai-pas-de-connexion-en-fait/|archive-date=24 Hulyo 2026}}</ref>
|25
|Jérémie
|-
|{{flagdeco|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]]
|{{sortname|Julia|Horne|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=18 Agosto 2025 |title=New Miss Gibraltar looks ahead to a busy year |url=https://www.gbc.gi/news/julia-horne-wins-miss-gibraltar-2025 |access-date=10 Setyembre 2025 |website=Gibraltar Broadcasting Corporation |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260423195748/https://www.gbc.gi/news/julia-horne-wins-miss-gibraltar-2025|archive-date=23 Abril 2026}}</ref>
|26
|[[Gibraltar|Hibraltar]]
|-
|{{flagdeco|NIR}} [[Hilagang Irlanda]]
|{{sortname|Amelie|Moore|nolink=1}}<ref />
|18
|[[:en:Ballyclare|Ballyclare]]
|-
|{{flagicon|MKD}} [[Hilagang Masedonya]]
|{{sortname|Eva |Velickovska|nolink=1}}<ref>{{cite news|title=Eva Velichkovska Crowned Miss World North Macedonia 2026|url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/eva-velichkovska-crowned-miss-world-north-macedonia-2026/articleshow/155219258.cms|website=Fermina|date=30 Hulyo 2026|access-date=10 Agosto 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260806154746/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/eva-velichkovska-crowned-miss-world-north-macedonia-2026/articleshow/155219258.cms|archive-date=6 Agosto 2026|language=en}}</ref>
|20
|[[Skopje]]
|-
|{{flagicon|IND}} [[Indiya]]
|{{sortname|Nikita|Porwal|nolink=1}}<ref>{{cite news|title=Nikita Porwal crowned Femina Miss India World 2024|url=https://www.prameyanews.com/nikita-porwal-crowned-femina-miss-india-world-2024|website=Prameya|date=8 Oktubre 2025|access-date=10 Agosto 2026|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260411191656/https://www.prameyanews.com/nikita-porwal-crowned-femina-miss-india-world-2024|archive-date=11 Abril 2026}}</ref>
|24
|Ujjain
|-
|{{flagicon|INA}} [[Indonesia|Indonesya]]
|{{sortname|Audrey Bianca|Callista|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Sukardi |first=Muhammad |date=9 Hulyo 2025 |title=Profil Audrey Bianca, Pemenang Miss Indonesia 2025 |trans-title=Profile of Audrey Bianca, Winner of Miss Indonesia 2025 |url=https://www.inews.id/lifestyle/seleb/profil-audrey-bianca-pemenang-miss-indonesia-2025 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=iNews |language=id|archive-url=https://web.archive.org/web/20260105212939/https://www.inews.id/lifestyle/seleb/profil-audrey-bianca-pemenang-miss-indonesia-2025|archive-date=5 Enero 2026}}</ref>
|22
|[[Jakarta]]
|-
|{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]]
|{{sortname|Grace|Richardson|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Billson |first=Chantelle |date=24 Nobyembre 2025 |title='Powerful and proud' student makes history as first out gay Miss England |language=en |website=PinkNews |url=https://www.thepinknews.com/2025/11/24/powerful-and-proud-student-makes-history-as-first-out-gay-miss-england/ |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251124113009/https://www.thepinknews.com/2025/11/24/powerful-and-proud-student-makes-history-as-first-out-gay-miss-england/ |archive-date=24 Nobyembre 2025}}</ref>
|19
|[[Leicester]]
|-
|{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]]
|{{sortname|Caoimhe|Kenny|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Barr |first=Caoimhinn |date=16 Hunyo 2025 |title=Former Inishowen schoolgirl crowned Miss Ireland 2025 |language=en |website=Donegal Live |url=https://www.donegallive.ie/news/home/1826756/former-inishowen-schoolgirl-crowned-miss-ireland-2025.html |url-status=live |access-date=10 Hulyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616160846/https://www.donegallive.ie/news/home/1826756/former-inishowen-schoolgirl-crowned-miss-ireland-2025.html |archive-date=16 Hunyo 2025}}</ref>
|25
|[[Dublin]]
|-
|{{flagicon|ITA}} [[Italya]]
|{{sortname|Lucrezia|Mangilli|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=18 Hunyo 2024 |title=Chi è Lucrezia Mangilli, la nuova Miss Mondo Italia 2024 |trans-title=Who is Lucrezia Mangilli, the new Miss World Italy 2024 |url=https://www.ilgiornale.it/news/personaggi/chi-lucrezia-mangilli-nuova-miss-mondo-italia-2024-2335831.html |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Il Giornale |language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20260423204325/https://www.ilgiornale.it/news/personaggi/chi-lucrezia-mangilli-nuova-miss-mondo-italia-2024-2335831.html|archive-date=23 Abril 2026}}</ref>
|26
|[[Udine]]
|-
|{{flagicon|CAM}} [[Kambodya]]
|{{sortname|Leakena|In|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=29 Hulyo 2026 |title=Miss World Cambodia 2026 Leakena In Empowers Vulnerable Children and Young Women Through Beauty With a Purpose |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-cambodia-2026-leakena-in-empowers-vulnerable-children-and-young-women-through-beauty-with-a-purpose/articleshow/155212758.cms |access-date=4 Agosto 2026 |website=Femina |language=en}}</ref>
|24
|[[Nom Pen]]
|-
|{{flagdeco|CMR}} [[Cameroon|Kamerun]]
|{{sortname|Noura|Njikam|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Mbassi |first=Jean |date=28 Hunyo 2024 |title=Miss Cameroun 2024 : Noura Raïssa Njikam remporte la couronne |trans-title=Miss Cameroon 2024: Noura Raïssa Njikam wins the crown |url=https://www.lebledparle.com/miss-cameroun-2024-noura-raissa-njikam-sur-le-toit-du-cameroun/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108231921/https://www.lebledparle.com/miss-cameroun-2024-noura-raissa-njikam-sur-le-toit-du-cameroun/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=29 Hunyo 2024 |website=Le Bled Parle |language=fr-FR}}</ref>
|25
|[[Yaoundé]]
|-
|{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]]
|{{sortname|Angelina|Fan|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Agosto 2024 |title=2024年第三届加拿大中国高校校友网球公开赛成功举办 |language=zh-Hans |trans-title=The 3rd Canada Chinese University Alumni Tennis Open 2024 was successfully held |website=Easyca.ca |url=https://easyca.ca/archives/409461 |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250807031614/https://easyca.ca/archives/409461 |archive-date=7 Agosto 2025}}</ref>
| 24
| [[Toronto]]
|-
|{{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]]
|{{sortname|Kristianna|Gordon|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Khôi |first=Minh |date=28 Marso 2026 |title=Điều đặc biệt của mỹ nhân Cayman thi Miss World 2026 |language=vi |trans-title=The Special Features of the Cayman Beauty Queen Competing in Miss World 2026 |website=Saostar |url=https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/dieu-dac-biet-cua-my-nhan-cayman-thi-miss-world-2026-202603281126245696.html |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260329091136/https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/dieu-dac-biet-cua-my-nhan-cayman-thi-miss-world-2026-202603281126245696.html |archive-date=29 Marso 2026}}</ref>
|21
|West Bay
|-
|{{flagdeco|COK}} [[Kapuluang Cook]]
|{{sortname|Tiarē|Henry-Anguna|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Tairi |first=Teitimoana |date=10 Agosto 2026 |title=Miss Cook Islands Tiare Henry-Anguna heads to Miss World in Vietnam |url=https://www.rnz.co.nz/news/pacific/950594/miss-cook-islands-tiare-henry-anguna-heads-to-miss-world-in-vietnam |archive-url=https://web.archive.org/web/20260810082558/https://www.rnz.co.nz/news/pacific/950594/miss-cook-islands-tiare-henry-anguna-heads-to-miss-world-in-vietnam |archive-date=10 Agosto 2026 |access-date=10 Agosto 2026 |website=Radio New Zealand |language=en-nz}}</ref>
|23
|Titikaveka
|-
|{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]]
|{{sortname|Bagym|Baltabaeva|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Disyembre 2024 |title="Қазақстан аруы - 2024" байқауының жеңімпазы анықталды (фото) |trans-title=The winner of the "Miss Kazakhstan - 2024" contest has been announced |url=https://kaz.nur.kz/lady/2196852-qazaqstan-aruy-2024-baiqauynyng-zhengimpazy-anyqtaldy/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207013424/https://kaz.nur.kz/lady/2196852-qazaqstan-aruy-2024-baiqauynyng-zhengimpazy-anyqtaldy/ |archive-date=7 Disyembre 2024 |access-date=14 Pebrero 2025 |website=Nur.kz |language=kk}}</ref>
|23
|Oskemen
|-
|{{Flagicon|KEN}} [[Kenya]]
|{{sortname|Trizah Muhenje|Akala|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Wangu |first=Mariam |date=20 Disyembre 2025 |title=Ivy Trizah Muhenje crowned Miss World Kenya 2026: A new Queen, A new era |language=en |website=TV47 Digital |url=https://www.tv47.digital/ivy-trizah-muhenje-crowned-miss-world-kenya-2026-a-new-queen-a-new-era-130331/ |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118163138/https://www.tv47.digital/ivy-trizah-muhenje-crowned-miss-world-kenya-2026-a-new-queen-a-new-era-130331/ |archive-date=18 Enero 2026}}</ref>
|24
|[[Nairobi]]
|-
|{{Flagicon|KGZ}} [[Kyrgyzstan|Kirgistan]]
|{{sortname|Saadat |Asylbekova|nolink=1}}<ref>{{cite news|last=Musalieva|first=Aidana|date=5 Agosto 2026|title=25-year-old Saadat Asylbekova to represent Kyrgyzstan at Miss World 2026|url=https://24.kg/english/384162_25-year-old_Saadat_Asylbekova_to_represent_Kyrgyzstan_at_Miss_World_2026/|url-status=live|website=24.KG|access-date=10 Agosto 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260806153816/https://24.kg/english/384162_25-year-old_Saadat_Asylbekova_to_represent_Kyrgyzstan_at_Miss_World_2026/|archive-date=6 Agosto 2026|language=en}}</ref>
|26
|[[Biskek]]
|-
|{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]]
|{{sortname|Andrea|Romero|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Morales |first=Carolina |date=6 Agosto 2024 |title=Quién es Andrea Romero, la nueva Miss Mundo Colombia 2024: tiene una anécdota con Iván Duque |trans-title=Who is Andrea Romero, the new Miss World Colombia 2024? She has an anecdote with Iván Duque |url=https://colombia.as.com/actualidad/quien-es-andrea-romero-la-nueva-miss-mundo-colombia-2024-tiene-una-anecdota-con-ivan-duque-n/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Diario AS |language=es-co|archive-url=https://web.archive.org/web/20260510053152/https://colombia.as.com/actualidad/quien-es-andrea-romero-la-nueva-miss-mundo-colombia-2024-tiene-una-anecdota-con-ivan-duque-n/|archive-date=10 Mayo 2026}}</ref>
|19
|[[Atlántico (Colombia)|Atlántico]]
|-
|{{flagdeco|KOS}} [[Kosovo|Kosobo]]
|{{sortname|Blair|Isufi|nolink=1}}
|27
|Fier
|-
|{{Flagicon|Croatia}} [[Croatia|Kroasya]]
|{{sortname|Ema Helena|Vičar|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=29 Oktubre 2025 |title=Ema Helena (23) je nova Miss Hrvatske |language=hr |trans-title=Ema Helena (23) is the new Miss Croatia |website=Index.hr |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2725361 |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251029205303/https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2725361 |archive-date=29 Oktubre 2025}}</ref>
|23
|[[Zagreb]]
|-
|{{Flagicon|Laos}} [[Laos]]
|{{sortname|Mongkoutphet|Harnsana|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=3 Hulyo 2026 |title=Miss World Laos Is Preserving Traditional Weaving Through Her Beauty With a Purpose Project |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-laos-is-preserving-traditional-weaving-through-her-beauty-with-a-purpose-project/articleshow/154913211.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260713230054/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-laos-is-preserving-traditional-weaving-through-her-beauty-with-a-purpose-project/articleshow/154913211.cms|archive-date=13 Hulyo 2026}}</ref>
|24
|Salavan
|-
|{{flagicon|LAT}} [[Letonya]]
|{{sortname|Milana |Smolara|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=28 Hulyo 2026 |title=Milana Smolara Crowned Miss World Latvia 2026, Set to Represent Latvia in Vietnam |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/milana-smolara-crowned-miss-world-latvia-2026-set-to-represent-latvia-in-vietnam/articleshow/155192791.cms |access-date=4 Agosto 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260806154806/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/milana-smolara-crowned-miss-world-latvia-2026-set-to-represent-latvia-in-vietnam/articleshow/155192791.cms|archive-date=6 Agosto 2026}}</ref>
|27
|[[Riga]]
|-
|{{Flagicon|Lebanon}} [[Lebanon|Libano]]
|{{sortname|Perla|Harb|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Oktubre 2025 |title=Perla Harb wins Miss Lebanon 2025 crown in star-studded ceremony |url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/882325/perla-harb-wins-miss-lebanon-2025-crown-in-star-studded-ceremony/en |access-date=21 Oktubre 2025 |website=Lebanese Broadcasting Corporation International |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20251118012117/https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/882325/perla-harb-wins-miss-lebanon-2025-crown-in-star-studded-ceremony/en|archive-date=18 Nobyembre 2025}}</ref>
|22
|Al-Maamriyah
|-
|{{flagdeco|MWI}} [[Malawi]]
|{{sortname|Ireen |Navicha|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Hulyo 2026 |title=Ireen Navicha to Represent Malawi at Miss World 2026 in Vietnam |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/ireen-navicha-to-represent-malawi-at-miss-world-2026-in-vietnam/articleshow/155151785.cms |access-date=28 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260806232001/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/ireen-navicha-to-represent-malawi-at-miss-world-2026-in-vietnam/articleshow/155151785.cms|archive-date=6 Agosto 2026}}</ref>
|20
|[[Lilongwe]]
|-
|{{flagdeco|MYS}} [[Malaysia]]
|{{sortname|Taanusiya|Chetty|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Sokial |first=Sandra |date=4 Disyembre 2024 |title=Taanusiya Chetty wins Miss World Malaysia 2024 |url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2024/12/04/taanusiya-chetty-wins-miss-world-malaysia-2024#goog_rewarded |access-date=10 Hulyo 2025 |website=The Star |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260426124239/https://www.thestar.com.my/news/nation/2024/12/04/taanusiya-chetty-wins-miss-world-malaysia-2024#goog_rewarded|archive-date=26 Abril 2026}}</ref>
|24
|[[Kuala Lumpur]]
|-
|{{flagicon|MDV}} [[Maldives|Maldibas]]
|{{sortname|Mariyam |Mohamed|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=6 Agosto 2026 |title=Miss World Maldives 2026 Mariyam Eema Mohamed Makes History as the First-Ever Miss World Maldives |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-maldives-2026-mariyam-eema-mohamed-makes-history-as-the-first-ever-miss-world-maldives/articleshow/155324622.cms |access-date=10 Agosto 2026 |website=Femina |language=en}}</ref>
|23
|[[Malé]]
|-
|{{flagdeco|MLT}} [[Malta]]
|{{sortname|Nicole|Spiteri|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=4 Hulyo 2024 |title=Nicole Spiteri wins Miss World Malta contest |url=https://tvmnews.mt/en/news/nicole-spiteri-wins-miss-world-malta-contest/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=TVM News |language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20260411012515/https://tvmnews.mt/en/news/nicole-spiteri-wins-miss-world-malta-contest/|archive-date=11 Abril 2026}}</ref>
|23
|Marsa
|-
|{{Flagicon image|Flag-of-Martinique.svg}} [[Martinika]]
|{{sortname|Laurence|Fibleuil|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Pinel-Fereol |first=Peggy |date=14 Hunyo 2026 |title=Miss Martinique 2026 : Maureen-Alycia Lucea-Merlin représentera la Martinique à Miss France 2027 |language=fr |trans-title=Miss Martinique 2026: Maureen-Alycia Lucea-Merlin will represent Martinique at Miss France 2027 |website=Outre-mer La 1ère |url=https://la1ere.franceinfo.fr/martinique/miss-martinique-2026-maureen-alycia-lucea-merlin-representera-la-martinique-a-miss-france-2027-1710355.html |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614055134/https://la1ere.franceinfo.fr/martinique/miss-martinique-2026-maureen-alycia-lucea-merlin-representera-la-martinique-a-miss-france-2027-1710355.html |archive-date=14 Hunyo 2026}}</ref>
|24
|Le Robert
|-
|{{flagicon|MAR}} [[Maruekos]]
|{{sortname|Chirihan|Chergui|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kharroubi |first=Hajar |date=9 Agosto 2026 |title=Moroccan Miss World 2026 candidate Chirihan Chergui on her preparations, Moroccan heritage and Doors Open project |url=https://en.le360.ma/lifestyle/moroccan-miss-world-2026-candidate-chirihan-chergui-on-her-preparations-moroccan-heritage-and-doors_5YVP2HGC3VERHKNGUAAGFF7XFM/ |access-date=10 Agosto 2026 |website=Le 360 Anglais |language=en}}</ref>
|20
|[[Casablanca]]
|-
|{{flagicon|MRI}} [[Mauritius|Mawrisyo]]
|{{sortname|Shreeya|Bokhoree|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Mungur |first=Nathalie Marion |date=25 Abril 2025 |title=Shreeya Bokhoree élue Miss World Mauritius 2026 |language=fr |trans-title=Shreeya Bokhoree elected Miss World Mauritius 2026 |website=Le Défi Media Group |url=https://defimedia.info/shreeya-bokhoree-elue-miss-world-mauritius-2026 |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260712064320/https://defimedia.info/shreeya-bokhoree-elue-miss-world-mauritius-2026|archive-date=12 Hulyo 2026}}</ref>
|23
|Grand Port
|-
|{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]]
|{{sortname|Cassandra|García|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Naranjo López |first=Itzel |date=30 Nobyembre 2025 |title=¿Quién es Cassandra García Olea, Miss México 2025? Competirá en Miss Mundo 2026 |language=es |trans-title=Who is Cassandra García Olea, Miss Mexico 2025? She will compete in Miss World 2026 |website=SDP Noticias |url=https://www.sdpnoticias.com/espectaculos/famosos/quien-es-cassandra-garcia-olea-miss-mexico-2025-competira-en-miss-mundo-2026/ |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260714050133/https://www.sdpnoticias.com/espectaculos/famosos/quien-es-cassandra-garcia-olea-miss-mexico-2025-competira-en-miss-mundo-2026/|archive-date=14 Hulyo 2026}}</ref>
|23
|Emiliano Zapata
|-
|{{flagicon|MGL}} [[Mongolya]]
|{{sortname|Enkhtuul|Bayarsaikhan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=24 Setyembre 2025 |title=“Miss World Mongolia-2026” фестивалийн үндэсний ялагчаар Б.Энхтуул шалгарлаа |url=https://ikon.mn/n/3i1p |access-date=25 Setyembre 2025 |website=Ikon.mn |language=mn|archive-url=https://web.archive.org/web/20260429042457/https://ikon.mn/n/3i1p|archive-date=29 Abril 2026}}</ref>
|26
|[[Ulan Bator]]
|-
|{{flagicon|Montenegro}} [[Montenegro]]
|{{sortname|Maša|Vukićević|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=29 Abril 2026 |title=Maša Vukićević sa Cetinja predstavlja Crnu Goru na Izboru za miss svijeta |language=bs |trans-title=Maša Vukićević from Cetinje represents Montenegro at the Miss World Pageant |website=Cafe del Montenegro |url=https://www.cdm.me/zabava/showbiz/masa-vukicevic-sa-cetinja-predstavlja-crnu-goru-na-izboru-za-miss-svijeta/ |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260802094630/https://www.cdm.me/zabava/showbiz/masa-vukicevic-sa-cetinja-predstavlja-crnu-goru-na-izboru-za-miss-svijeta/|archive-date=2 Agosto 2026}}</ref>
|21
|Cetinje
|-
|{{flagicon|MOZ}} [[Mosambik]]
|{{sortname|Arcenia |Quehá|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Agosto 2026 |title=24 African women, 24 stories: Meet Ghana’s Rumzia and the queens taking Africa to Miss World 2026 |url=https://www.pulse.com.gh/story/miss-world-2026-ghana-rumzia-sule-2026082215273299779 |access-date=24 Agosto 2026 |website=Pulse Ghana |language=en}}</ref>
|–
|Sofala
|-
|{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]]
|{{sortname|Han Theint Theint |Aung|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=13 Hulyo 2026 |title=Han Theint Theint Aung Wins Miss World Myanmar 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/han-theint-theint-aung-wins-miss-world-myanmar-2026/articleshow/155090800.cms |access-date=28 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260731161503/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/han-theint-theint-aung-wins-miss-world-myanmar-2026/articleshow/155090800.cms|archive-date=31 Hulyo 2026}}</ref>
|20
|[[Yangon]]
|-
|{{flagicon|Namibia}} [[Namibia|Namibya]]
|{{sortname|Elly|Aron|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Nghifindaka |first=Lucia |date=2 Pebrero 2026 |title=Elly Aron crowned Miss NGO Namibia 2026 |language=en |website=Namibian Broadcasting Corporation |url=https://nbcnews.na/node/114863 |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260713174853/https://nbcnews.na/node/114863|archive-date=13 Hulyo 2026}}</ref>
|20
|Ohangwena
|-
|{{NPL}}
|{{sortname|Luna|Luitel|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Sanskriti Pokharel |date=31 Agosto 2025 |title=Luna Luitel crowned Miss Nepal World 2025 |language=en |website=The Kathmandu Post |url=https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/31/luna-luitel-crowned-miss-nepal-world-2025 |url-status=live |access-date=21 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250902041014/https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/31/luna-luitel-crowned-miss-nepal-world-2025 |archive-date=2 Setyembre 2025}}</ref>
|26
|[[Katmandu]]
|-
|{{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]]
|{{sortname|Tamunosoye|Karibi-George|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=6 Hunyo 2026 |title=Miss Bayelsa Crowned Miss World Nigeria 2026 |language=en |website=Silverbird Group |url=https://silverbirdtv.com/miss-bayelsa-crowned-miss-world-nigeria-2026/ |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607061949/https://silverbirdtv.com/miss-bayelsa-crowned-miss-world-nigeria-2026/ |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref>
|26
|Port Harcourt
|-
|{{Flagicon|Nicaragua}} [[Nikaragwa]]
|{{sortname|Belén|Cáceres|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=25 Hunyo 2026 |title=Miss World Nicaragua Belen Cáceres Launches Her Beauty With A Purpose Project, One Smile at a Time |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-nicaragua-belen-cceres-launches-her-beauty-with-a-purpose-project-one-smile-at-a-time/articleshow/154759256.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260714030908/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-nicaragua-belen-cceres-launches-her-beauty-with-a-purpose-project-one-smile-at-a-time/articleshow/154759256.cms|archive-date=14 Hulyo 2026}}</ref>
|26
|Matagalpa
|-
|{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]]
|{{sortname|Chloe|Robinson|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=8 Hunyo 2026 |title=Lộ diện nhiều đối thủ của Bảo Ngọc ở Hoa hậu Thế giới |language=vi |trans-title=Many of Bao Ngoc's rivals at Miss World have emerged |website=24h |url=https://www.24h.com.vn/dep/lo-dien-nhieu-doi-thu-cua-bao-ngoc-o-hoa-hau-the-gioi-c78a1768414.html |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260608191438/https://www.24h.com.vn/dep/lo-dien-nhieu-doi-thu-cua-bao-ngoc-o-hoa-hau-the-gioi-c78a1768414.html |archive-date=8 Hunyo 2026}}</ref>
|19
|[[Auckland]]
|-
|{{flagicon|NED}} [[Holland|Olanda]]
|{{sortname|Charlotte|Boonstra|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Reitsma |first=Martin |date=7 Oktubre 2025 |title=Miss World Nederland, Beauty with A Purpose op Kasteel de Wittenburg |language=nl |website=Delft op Zondag |url=https://www.delftopzondag.nl/nieuws/algemeen/108121/miss-world-nederland-beauty-with-a-purpose-op-kasteel-de-witt |url-status=live |access-date=16 Oktubre 2025|trans-title=Miss World Netherlands, Beauty with a Purpose at Castle de Wittenburg|archive-url=https://web.archive.org/web/20260415085704/https://www.delftopzondag.nl/nieuws/algemeen/108121/miss-world-nederland-beauty-with-a-purpose-op-kasteel-de-witt|archive-date=15 Abril 2026}}</ref>
|26
|[[Ang Haya]]
|-
|{{flagicon|PAK}} [[Pakistan]]
|{{sortname|Aneeqa Jamal|Iqbal|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=15 Hulyo 2026 |title=73 سال بعد عالمی مقابلہ حسن میں پاکستان کی پہلی نمائندگی، انیقہ جمال حصہ لیں گی |language=ur |trans-title=Aniqa Jamal, Pakistan's first representation in a world beauty pageant after 73 years, will participate |website=Express News |url=https://www.express.pk/story/2822316/aniqa-jamal-iqbal-pakistan-first-representation-at-miss-world-2822316 |url-status=live |access-date=4 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260716041304/https://www.express.pk/story/2822316/aniqa-jamal-iqbal-pakistan-first-representation-at-miss-world-2822316 |archive-date=16 Hulyo 2026}}</ref>
|24
|Lahore
|-
|{{flagicon|PAN}} [[Panama]]
|{{sortname|Madeline|Miller|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Fernández |first=Diana |date=16 Hunyo 2026 |title=La modelo Madeline Elena Miller Vergara es la nueva Miss Mundo Panamá 2026 |language=es |trans-title=Model Madeline Elena Miller Vergara is the new Miss World Panama 2026 |website=Ellas |url=https://www.ellas.pa/belleza/la-modelo-madeline-elena-miller-vergara-es-la-nueva-miss-mundo-panama-2026/ |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617155346/https://www.ellas.pa/belleza/la-modelo-madeline-elena-miller-vergara-es-la-nueva-miss-mundo-panama-2026/|archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref>
|23
|[[Lungsod ng Panama]]
|-
|{{flagicon|PAR}} [[Paraguay|Paragway]]
|{{sortname|Ayelén |Pérez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=9 Agosto 2026 |title=Ayelén Pérez viajó a Vietnam para representarnos en el Miss Mundo 2026 |trans-title=Ayelén Pérez viajó a Vietnam para representarnos en el Miss Mundo 2026 |url=https://www.abc.com.py/gente/2026/08/09/ayelen-perez-viajo-a-vietnam-para-representarnos-en-el-miss-mundo-2026/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260809174539/https://www.abc.com.py/gente/2026/08/09/ayelen-perez-viajo-a-vietnam-para-representarnos-en-el-miss-mundo-2026/ |archive-date=9 Agosto 2026 |access-date=10 Agosto 2026 |website=ABC Color |language=es}}</ref>
|26
|[[Asuncion]]
|-
|{{flagicon|PER}} [[Peru]]
|{{sortname|Josiane|Sciotti|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=1 Hulyo 2026 |title=Josiane Sciotti Wins Miss World Peru 2026 |language=en |website=Fermina |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/josiane-sciotti-wins-miss-world-peru-2026/articleshow/154823736.cms |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702061836/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/josiane-sciotti-wins-miss-world-peru-2026/articleshow/154823736.cms |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref>
|20
|[[Lungsod ng Lima|Lima]]
|-
|{{flagicon|PHI}} [[Miss World Philippines|Pilipinas]]
|{{Sortname|Asia Rose|Simpson}}<ref>{{Cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=4 Pebrero 2026 |title=Asia Rose Simpson of Quezon City crowned Miss World Philippines 2026 |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/651535/asia-rose-simpson-of-quezon-city-crowned-miss-world-philippines-2026 |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260709162953/https://entertainment.inquirer.net/651535/asia-rose-simpson-of-quezon-city-crowned-miss-world-philippines-2026|archive-date=9 Hulyo 2026}}</ref>
|18
|[[Lungsod Quezon]]
|-
|{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]]
|{{sortname|Kiia|Huutoniemi|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=25 Nobyembre 2025 |title=Huutoniemi Miss World Finland voittoon |language=fi |trans-title=Huutoniemi wins Miss World Finland |website=Ähtärijärven Uutisnuotta |url=https://www.ahtarinjarvenuutisnuotta.net/teemat/huutoniemi-miss-world-finland-voittoon-6.177.47503.6e114f7653 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260101071417/https://www.ahtarinjarvenuutisnuotta.net/teemat/huutoniemi-miss-world-finland-voittoon-6.177.47503.6e114f7653 |archive-date=1 Enero 2026}}</ref>
|21
|Jyväskylä
|-
|{{flagicon|POL}} [[Polonya]]
|{{sortname|Maja|Todd|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Hunyo 2025 |title=Maja Todd została Miss Polonia 2025! Co wiemy o laureatce? |trans-title=Maja Todd is Miss Polonia 2025! What do we know about the winner? |url=https://wloclawek.naszemiasto.pl/maja-todd-zostala-miss-polonia-2025-co-wiemy-o-laureatce/ar/c6p2-27711799 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Włocławek Nasze Miasto |language=pl-PL|archive-url=https://web.archive.org/web/20260810091333/https://wloclawek.naszemiasto.pl/maja-todd-zostala-miss-polonia-2025-co-wiemy-o-laureatce/ar/c6p2-27711799|archive-date=10 Agosto 2026}}</ref>
|21
|Katowice
|-
|{{flagicon|PUR}} [[Puerto Rico|Porto Riko]]
|{{sortname|Suil Anyelina|Pagán|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sepúlveda Núñez |first=Bárbara |date=30 Hunyo 2026 |title=Conoce a la nueva Miss Mundo de Puerto Rico 2026: Así comienza el camino de Suil Anyelina Pagán |language=es |trans-title=Meet the new Miss World Puerto Rico 2026: This is how Suil Anyelina Pagán's journey begins |website=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/magacin/inspiracion-liderazgo/fotogalerias/conoce-a-la-nueva-miss-mundo-de-puerto-rico-2026-asi-comienza-el-camino-de-suil-anyelina-pagan/ |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260805020155/https://www.elnuevodia.com/magacin/inspiracion-liderazgo/fotogalerias/conoce-a-la-nueva-miss-mundo-de-puerto-rico-2026-asi-comienza-el-camino-de-suil-anyelina-pagan/|archive-date=5 Agosto 2026}}</ref>
|21
|San Juan
|-
|{{flagicon|POR}} [[Portugal]]
|{{sortname|Vitória|Babinetchi|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Antunes |first=Sandra Catarina |date=30 Hunyo 2026 |title=Jovem de Guimarães é a nova Miss World Portugal e vai representar o país no Vietname |language=pt |trans-title=A young woman from Guimarães is the new Miss World Portugal and will represent the country in Vietnam |website=Braga TV |url=https://bragatv.pt/jovem-de-guimaraes-e-a-nova-miss-world-portugal-e-vai-representar-o-pais-no-vietname/ |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260704113917/https://bragatv.pt/jovem-de-guimaraes-e-a-nova-miss-world-portugal-e-vai-representar-o-pais-no-vietname/|archive-date=4 Hulyo 2026}}</ref>
|22
|Guimarães
|-
|{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]]
|{{sortname|Indira|Ampiot|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Litaud |first=Emmanuelle |date=18 Mayo 2026 |title=«Déterminée à porter haut les couleurs de notre pays» : Indira Ampiot représentera la France à Miss Monde |language=fr |trans-title="Determined to proudly represent our country": Indira Ampiot will represent France at Miss World |website=TV Magazine |url=https://tvmag.lefigaro.fr/programme-tv/miss-france/determinee-a-porter-haut-les-couleurs-de-notre-pays-indira-ampiot-representera-la-france-a-miss-monde-20260518 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260518100201/https://tvmag.lefigaro.fr/programme-tv/miss-france/determinee-a-porter-haut-les-couleurs-de-notre-pays-indira-ampiot-representera-la-france-a-miss-monde-20260518 |archive-date=18 Mayo 2026}}</ref>
|21
|Basse-Terre
|-
|{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]]
|{{sortname|Joheirry|Mola|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Albuez |first=Maholi |date=12 Oktubre 2025 |title=Joheirry Mola es coronada Miss Mundo Dominicana 2025 |trans-title=Joheirry Mola is crowned Miss Mundo Dominicana 2025 |url=https://elnacional.com.do/joheirry-mola-es-coronada-miss-mundo-dominicana/ |access-date=16 Oktubre 2025 |website=El Nacional |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260420172236/https://elnacional.com.do/joheirry-mola-es-coronada-miss-mundo-dominicana/|archive-date=20 Abril 2026}}</ref>
|24
|[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]]
|-
|{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]]
|{{sortname|Linda|Górecká|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Soukup |first=Jaroslav |date=3 Mayo 2025 |title=Vítězkou Miss Czech Republic se stala Linda Górecká |trans-title=Linda Górecká was crowned Miss Czech Republic |url=https://www.novinky.cz/clanek/koktejl-vitezkou-miss-czech-republic-2025-se-stala-linda-gorecka-40519702 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Novinky |language=cs|archive-url=https://web.archive.org/web/20260408113311/https://www.novinky.cz/clanek/koktejl-vitezkou-miss-czech-republic-2025-se-stala-linda-gorecka-40519702|archive-date=8 Abril 2026}}</ref>
|22
|[[Praga]]
|-
|{{flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]]
|{{sortname|Adah|Mushibi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=12 Mayo 2026 |title=Dr. Adah Mushibi Was Crowned Miss World Zambia 2026 |url=https://www.missworld.com/news/dr-adah-mushibi-was-crowned-miss-world-zambia-2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260514130042/https://www.missworld.com/news/dr-adah-mushibi-was-crowned-miss-world-zambia-2026 |archive-date=14 Mayo 2026 |access-date=19 Agosto 2026 |website=Miss World |language=en}}</ref>
|26
|[[Lusaka]]
|-
|{{flagicon|SEN}} [[Senegal]]
|{{sortname|Fatima |Diop|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=8 Hulyo 2026 |title=Fatoumata Diop portera les couleurs du Sénégal |language=fr |trans-title=Fatoumata Diop will represent Senegal |website=Le Soleil |url=https://lesoleil.sn/actualites/arts-et-culture/fatoumata-diop-portera-les-couleurs-du-senegal/ |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260708134715/https://lesoleil.sn/actualites/arts-et-culture/fatoumata-diop-portera-les-couleurs-du-senegal/ |archive-date=8 Hulyo 2026}}</ref>
|26
|[[Dakar]]
|-
|{{flagicon|SRB}} [[Serbia|Serbiya]]
|{{sortname|Simona|Manojlović|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Pebrero 2026 |title=One je ponela titulu najlepše! Simona Manojlović je nova mis Srbije! |language=bs |trans-title=She took home the title of most beautiful! Simona Manojlović is the new Miss Serbia! |website=Republika |url=https://www.republika.rs/zabava/estrada/729287/mis-srbije-2026 |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260715045033/https://www.republika.rs/zabava/estrada/729287/mis-srbije-2026|archive-date=15 Hulyo 2026}}</ref>
|21
|Novi Sad
|-
|{{flagicon|Sierra Leone}} [[Sierra Leone]]
|{{sortname|Mariyam |Konneh|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=21 Hulyo 2026 |title=Mariyam Lorba Konneh to Represent Sierra Leone at Miss World 2026 |url=https://sierraloaded.sl/lifestyle/mariyam-lorba-konneh-competing-at-miss-world/ |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Sierraloaded |language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20260722070003/https://sierraloaded.sl/lifestyle/mariyam-lorba-konneh-competing-at-miss-world/|archive-date=22 Hulyo 2026}}</ref>
|21
|[[Freetown]]
|-
|{{Flagicon|Zimbabwe}} [[Zimbabwe|Simbabwe]]
|{{sortname|Brunette|Makanyiso|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=While tension fills History was made in Harare as Miss Universe Zimbabwe crowned seven beauty queens to represent the country at some of the world's biggest pageants |language=en |website=Zimbo Live News |url=https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |url-status=live |access-date=10 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607055812/https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref>
|26
|Chitungwiza
|-
|{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]]
|{{sortname|Aishwarya Nicole|Tan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kannan |first=Yugesh |date=16 Hulyo 2026 |title=Miss World Singapore: Aishwarya Nicole Tan's journey |url=https://www.tabla.com.sg/community/people/aishwarya-nicole-tan-selfie-girl-miss-world-singapore |access-date=28 Hulyo 2026 |website=Tabla |language=en}}</ref>
|22
|[[Singapura]]
|-
|{{flagicon|SOM}} [[Somalia|Somalya]]
|{{sortname|Foziya Abdullahi|Garad|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=29 Hunyo 2026 |title=Foziya Abdullahi Garad Wins Miss World Somalia 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/foziya-abdullahi-garad-wins-miss-world-somalia-2026/articleshow/154797612.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260702061955/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/foziya-abdullahi-garad-wins-miss-world-somalia-2026/articleshow/154797612.cms|archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref>
|21
|[[Mogadishu]]
|-
|{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]]
|{{sortname|Prathibha|Liyanarachchi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=21 Hunyo 2026 |title=In conversation with Miss World Sri Lanka 2026 Prathibha Liyanaarachchi |url=https://themorning.lk//articles/51TZkbRARIpVJTf9YxNj |access-date=9 Hulyo 2026 |website=The Morning |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260713152046/https://www.themorning.lk/articles/51TZkbRARIpVJTf9YxNj|archive-date=13 Hulyo 2026}}</ref>
|27
|[[Colombo]]
|-
|{{flagicon|SWE}} [[Sweden|Suwesya]]
|{{sortname|Bianca|Lindström|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=25 Hunyo 2026 |title=Maria Berit Bianca Santos Lindström Wins Miss World Sweden 2026 Crown |language=en |website=Fermina |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/maria-berit-bianca-santos-lindstrm-wins-miss-world-sweden-2026-crown/articleshow/154759399.cms |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628064744/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/maria-berit-bianca-santos-lindstrm-wins-miss-world-sweden-2026-crown/articleshow/154759399.cms |archive-date=28 Hunyo 2026}}</ref>
|22
|[[Estokolmo]]
|-
|{{flagicon|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]]
|{{sortname|Latricia Ian|Sawe|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Maricha |first=Julius |date=1 Mayo 2026 |title=Latricia Sawe: The girl who dreamt of flying, then ruled the runway |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/magazines/latricia-sawe-the-girl-who-dreamt-of-flying-then-ruled-the-runway-5442892 |access-date=9 Hulyo 2026 |website=The Citizen |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260714065515/https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/magazines/latricia-sawe-the-girl-who-dreamt-of-flying-then-ruled-the-runway-5442892|archive-date=14 Hulyo 2026}}</ref>
|24
|[[Dar es Salaam]]
|-
|{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]]
|{{sortname|Kanteera|Techaphattanakul|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=10 Mayo 2026 |title=งดงามทรงพลัง น้ำผึ้ง กานต์ธีรา คว้ามงมิสเวิลด์-ไทยแลนด์ 2026 พร้อมชิงมงฟ้าที่เวียดนาม ก.ย. นี้ |language=th |trans-title=Beautiful and powerful, Namphueng Kanteera wins the Miss World-Thailand 2026 crown and will compete for the Miss World title in Vietnam this September |website=Thairath |url=https://www.thairath.co.th/entertain/beauty-pageant/2931854 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260510185219/https://www.thairath.co.th/entertain/beauty-pageant/2931854#goog_rewarded |archive-date=10 Mayo 2026}}</ref>
|25
|Mae Yao
|-
|{{flagicon|ZAF}} [[Timog Aprika]]
|{{sortname|Romanda |Hombir|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Selisho |first=Kaunda |date=21 Hulyo 2026 |title=Romanda Hombir: Meet SA's Miss World 2026 rep, proud Swati-Zulu-German heritage icon from Mpumalanga |url=https://www.citizen.co.za/lifestyle/romanda-hombir-meet-sas-miss-world-2026-rep-proud-swati-zulu-german-heritage-icon-from-mpumalanga/ |access-date=22 Hulyo 2026 |website=The Citizen |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260722152500/https://www.citizen.co.za/lifestyle/romanda-hombir-meet-sas-miss-world-2026-rep-proud-swati-zulu-german-heritage-icon-from-mpumalanga/|archive-date=22 Hulyo 2026}}</ref>
|27
|Mpumalanga
|-
|{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]]
|{{sortname|Min-seo|Cha|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Nam |first=Duy |date=9 Marso 2026 |title=Nhan sắc đối thủ của Bảo Ngọc gây tranh cãi |trans-title=The beauty of Bao Ngoc's rival sparks controversy |url=https://tienphong.vn/nhan-sac-doi-thu-cua-bao-ngoc-gay-tranh-cai-post1825522.tpo |archive-url=https://web.archive.org/web/20260421104231/https://tienphong.vn/nhan-sac-doi-thu-cua-bao-ngoc-gay-tranh-cai-post1825522.tpo |archive-date=21 Abril 2026 |access-date=10 Agosto 2026 |website=Tiền Phong |language=vi}}</ref>
|20
|[[Seoul]]
|-
|{{flagicon|South Sudan}} [[Timog Sudan]]
|{{sortname|Nyandeng Kerubino|Kuanyin Bol|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=14 Hulyo 2026 |title=Nyandeng Kerubino Kuanyin Bol Officially Announced as Miss World South Sudan 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/nyandeng-kerubino-kuanyin-bol-officially-announced-as-miss-world-south-sudan-2026/articleshow/155091040.cms |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260810095539/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/nyandeng-kerubino-kuanyin-bol-officially-announced-as-miss-world-south-sudan-2026/articleshow/155091040.cms|archive-date=10 Agosto 2026}}</ref>
|–
|[[Juba]]
|-
|{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]]
|{{sortname|Georgia-Lee|Gill|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=9 Disyembre 2025 |title=Georgia-Lee is Miss World T&T |language=en |website=Trinidad Express Newspapers |url=https://trinidadexpress.com/news/local/georgia-lee-is-miss-world-t-t/article_6dc15b78-2e2c-452d-88d9-27c8121a4d3f.html |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260716034956/https://trinidadexpress.com/news/local/georgia-lee-is-miss-world-t-t/article_6dc15b78-2e2c-452d-88d9-27c8121a4d3f.html|archive-date=16 Hulyo 2026}}</ref>
|24
|Arima
|-
|{{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]]
|{{sortname|Ignacia|Fernández|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Valdez |first=Cynthia |date=10 Nobyembre 2025 |title=Ignacia Fernández, la nueva Miss Mundo Chile que ganó la corona a ritmo de death metal |language=es |trans-title=Ignacia Fernández, the new Miss World Chile who won the crown to the rhythm of death metal |website=¡Hola! |url=https://www.hola.com/us-es/celebrities/20251110866743/miss-mundo-chile-ganadora-corona-heavy-metal |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112193727/https://www.hola.com/us-es/celebrities/20251110866743/miss-mundo-chile-ganadora-corona-heavy-metal/ |archive-date=12 Nobyembre 2025}}</ref>
|27
|Las Condes
|-
|{{flagicon|CHN}} [[Tsina]]
|{{sortname|Yifei|Dong|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Hulyo 2026 |title=Miss World China Dong Yifei Empowers Children in Remote Communities Through Arts Education |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-china-dong-yifei-empowers-children-in-remote-communities-through-arts-education/articleshow/154947645.cms |access-date=4 Agosto 2026 |website=Femina |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260810100223/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-china-dong-yifei-empowers-children-in-remote-communities-through-arts-education/articleshow/154947645.cms|archive-date=10 Agosto 2026}}</ref>
|26
|[[Qiqihar]]
|-
|{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]]
|{{sortname|Sıla|Saraydemir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Disyembre 2025 |title=New Azra Akın! Who is Sıla Saraydemir, the 2025 Miss Turkey? |language=en |website=Haberler |url=https://en.haberler.com/new-azra-akin-who-is-sila-saraydemir-the-2025-miss-19374446/ |access-date=9 Hulyo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260720231227/https://en.haberler.com/new-azra-akin-who-is-sila-saraydemir-the-2025-miss-19374446/|archive-date=20 Hulyo 2026}}</ref>
|22
|[[Istanbul]]
|-
|{{flagicon|UGA}} [[Uganda]]
|{{sortname|Elle|Muhoza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Setyembre 2025 |title=Who is Miss Uganda 2025, Elle Trivia Muhoza? |url=https://www.newtimes.co.rw/article/29907/entertainment/who-is-miss-uganda-2025-elle-trivia-muhoza |access-date=25 Setyembre 2025 |website=The New Times |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260810100837/https://www.newtimes.co.rw/article/29907/entertainment/who-is-miss-uganda-2025-elle-trivia-muhoza|archive-date=10 Agosto 2026}}</ref>
|22
|Bukomansimbi
|-
|{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]]
|{{sortname|Valeriia|Lisovska|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Zelenetska |first=Vita |date=14 Disyembre 2025 |title=18-year-old Odesa resident Valeriia Lisovska received the crown of "Miss Ukraine - 2025" |language=en |website=Ukrainian National News |url=https://unn.ua/en/news/18-year-old-odesa-resident-valeriia-lisovska-received-the-crown-of-miss-ukraine-2025 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251214143950/https://unn.ua/en/news/18-year-old-odesa-resident-valeriia-lisovska-received-the-crown-of-miss-ukraine-2025 |archive-date=14 Disyembre 2025}}</ref>
|18
|[[Odessa]]
|-
|{{flagicon|HUN}} [[Unggriya]]
|{{sortname|Janka|Végvári|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Hunyo 2025 |title=Végvári Janka lett a Miss World Hungary győztese |trans-title=Here is the beautiful winner! Janka Végvári became the winner of Miss World Hungary |url=https://www.blikk.hu/galeria/miss-world-hungary-gyoztes/w2pggc7 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Blikk |language=hu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260430093750/https://www.blikk.hu/galeria/miss-world-hungary-gyoztes/w2pggc7|archive-date=30 Abril 2026}}</ref>
|18
|Mosonmagyaróvár
|}
== Mga tala ==
{{Notelist}}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Panlabas na kawing ==
* {{Official website|https://www.missworld.com/}}
{{Miss World}}
[[Kategorya:Miss World]]
6tff5uddl5fh4vcecldelty252u0myn
Umbriel (buwan)
0
335609
2221620
2220372
2026-08-24T23:21:16Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2221620
wikitext
text/x-wiki
[[File:Umbriel (moon).jpg|thumb|Isang larawan ng Umbriel ikinuha ng [[Voyager 2]] habang dumaraan ito.]]
Ang '''Umbriel''' ay isang [[likas na satelayt]] ng [[Urano]] at ang pangatlong pinakamalaking buwan nito. Mayroon itong laki ng 1169.4 na kilometro, [[densidad]] tig cubic cm ng 1.523 grams, may layo sa planetang Urano ng 265986 km, at may peryod ng 4.144 na araw. Ang ligiran ay nakatagilid ng 0.1 digri at may eksentrisidad ng 0.004.<ref>{{Citeweb |title=Planetary Satellite Mean Elements |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/elem/sep.html#:~:text=Umbriel&text=265986,0.004&text=0.1,4.144177 |access-date=2026-08-14 |website=ssd.jpl.nasa.gov |language=en}}</ref><ref>{{Citeweb |Title=Planetary Satellite Physical Parameters |url=https://sdd.jpl.nasa.gov/sats/phys_par/sep.html#:~:text=Umbriel&text=583.7,0.041 |access-date=2026-08-14 |website=ssd.jpl.nasa.gov |language=en }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Natuklasan ito noong Oktubre ng 1851 ni [[William Lassell]] gamit ang ''20-foot reflector telescope'' niya, kasama niyang natuklasan ang [[Ariel (buwan)|Ariel]]; isang likas na satelayt ng Urano, kung saan ito'y magkasing laki ng Umbriel.<ref>{{Cite web |last=June 18 |last2=2019 |title=William Lassell |url=https://www.lindahall.org/about/news/scientist-of-the-day/william-lassell/ |access-date=2026-01-15 |website=The Linda Hall Library |language=en-US}}</ref> Siya rin ang tumuklas sa [[Triton (buwan)|Triton]] at [[Hyperion (buwan)|Hyperion]] noong ika-10 ng Oktubre ng 1846 at ika-16 ng Setyembre ng 1846.
== Mga Sanggunian ==
{{reflist}}
{{Stub|Astronomiya}}
[[Kategorya:Urano]]
[[Kategorya:Likas na satelayt]]
rq85oypnnick8ukcyvwz04kkxbzt9re
Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0
0
336105
2221652
2205435
2026-08-25T07:53:03Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Mga housemate */
2221652
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television season|num_seasons=4|first_aired={{start date|2025|10|25}}|last_aired=|preceded_by=''[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition|Collab]]''|presenter={{Plainlist|
* [[Bianca Gonzalez]]
* [[Robi Domingo]]
* [[Kim Chiu]]
* [[Melai Cantiveros]]
* [[Enchong Dee]]
* [[Alexa Ilacad]]
* [[Gabbi Garcia]]
* Mavy Legaspi
}}|followed_by=|num_episodes=}}
Ang '''ikaapat kabanata''' ng ''[[Pinoy Big Brother]]:'' ''Celebrity Edition'', na may pangalang '''''Celebrity Collab Edition''''', ay ipapalabas sa [[GMA Network|GMA]] mula 25 Oktubre 2025. Ito rin ang ikalabing-siyam na kabanata ng Pinoy Big Brother sa pangkalahatan.<ref name="Inquirer 1">{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=30 Setyembre 2025 |title=Teen stars to take over in ‘Pinoy Big Brother’ Celebrity Collab edition 2.0 |url=https://entertainment.inquirer.net/631401/teen-stars-to-take-over-in-pinoy-big-brother-celebrity-collab-edition-2-0 |access-date=17 Oktubre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=13 Oktubre 2025 |title=‘Pinoy Big Brother: Celebrity Collab 2.0’ to air on Oct. 25 |url=https://entertainment.inquirer.net/633190/pinoy-big-brother-celebrity-collab-2-0-to-air-on-oct-25 |access-date=17 Oktubre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref>
Papangunahan nina [[Bianca Gonzalez]], [[Luis Manzano]], [[Robi Domingo]], [[Kim Chiu]], [[Melai Cantiveros]], [[Enchong Dee]], [[Alexa Ilacad]], [[Gabbi Garcia]], at Mavy Legaspi ang palabas.<ref>{{Cite news |date=6 Oktubre 2025 |title=Gabbi Garcia, Mavy Legaspi happy to be back as hosts of ‘Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0’ |language=en |website=[[GMA News]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/961484/gabbi-garcia-mavy-legaspi-happy-to-be-back-as-hosts-of-pinoy-big-brother-celebrity-collab-edition-2-0/story/ |access-date=17 Oktubre 2025}}</ref>
== Pagbuo ==
Sa kasagsagan ng ''Big Night'' ng ''Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition'', opisyal na inihayag na magpapatuloy ang kolaborasyon ng [[GMA Network]] at [[ABS-CBN]] sa ''duo format'' ng palabas para sa ikalawang kabanata.<ref>{{Cite news |date=5 Hulyo 2025 |title='Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition' is getting a second season! |language=en |website=[[GMA Integrated News]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/951652/pinoy-big-brother-celebrity-collab-edition-is-getting-a-second-season/story/ |access-date=25 Oktubre 2025}}</ref> Kasunod ng pangwakas, nagsimulang lumabas ang mga tagapagpukaw para sa kasunod na kabanata sa opisyal na ''Facebook page'' ng palabas noong huling bahagi ng Setyembre 2025, na nagtatampok ng teksto na "2.0". Ang bagong kabanata ay opisyal na inihayag noong 29 Setyembre 2025 sa pamamagitan ng ''[[24 Oras]]'', na nagkukumpirma sa pagpapatuloy ng kolaborasyon ng GMA Network at ABS-CBN. Itinatampok ng kabanatang ito ang isang bagong grupo ng mga kabataang artista mula sa [[Star Magic]] at [[Sparkle]].<ref>{{Cite web |date=29 Setyembre 2025 |title='Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0' to feature Gen Z rising stars |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/960674/pinoy-big-brother-celebrity-collab-edition-2-0-to-feature-gen-z-rising-stars/story/ |access-date=25 Oktubre 2025 |website=[[GMA Integrated News]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Llemit |first=Kathleen A. |title=PBB Teens 2.0: Gen Zs for ‘Pinoy Big Brother Celebrity Collab Edition’ 2nd edition |url=https://www.philstar.com/entertainment/2025/10/01/2476518/pbb-teens-20-gen-zs-pinoy-big-brother-celebrity-collab-edition2nd-edition |access-date=25 Oktubre 2025 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref>
=== Mga mangunguna ===
Muling ginampanan nina [[Bianca Gonzalez]], [[Robi Domingo]], [[Kim Chiu]], [[Melai Cantiveros]], [[Enchong Dee]], [[Alexa Ilacad]], [[Gabbi Garcia]], at Mavy Legaspi ang kanilang papel bilang mga mangunguna sa kabanatang ito.<ref>{{Cite web |date=4 Oktubre 2025 |title=Gabbi Garcia, Mavy Legaspi to return as hosts for 'Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0' |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/961292/gabbi-garcia-mavy-legaspi-to-return-as-hosts-for-pinoy-big-brother-celebrity-collab-edition-2-0/story/ |access-date=14 Marso 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref>
Noong 20 Oktubre, isang tagpagpukaw ang inilabas na nagsasaad na mayroong isang ''exclusive comeback'' mula sa isa sa ''Pamilya ni Kuya''. Sa kasagsagan ng ''premiere night'', ipinahayag na si [[Luis Manzano]] ang magbabalik na mangunguna para sa kabanata. Ito ang pagbabalik ni Manzano bilang mangunguna ng palabas mula noong ''Teen Edition Plus'' noong 2008.<ref>{{Cite web |date=25 Oktubre 2025 |title=Luis Manzano returns to join host lineup of ‘Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0’ |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/963722/luis-manzano-returns-to-join-host-lineup-of-pinoy-big-brother-celebrity-collab-edition-2-0/story/ |access-date=25 Oktubre 2025 |website=GMA News Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bernardo |first=Jaehwa |date=25 Oktubre 2025 |title='PBB Celebrity Collab 2.0': Luis Manzano back as host, new housemates introduced |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2025/10/25/luis-manzano-returns-as-pbb-host-for-celebrity-collab-2-0-1848 |access-date=25 Oktubre 2025 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref>
=== Pagpapalabas ===
Mapapanood ang serye sa libreng telebisyon sa pamamagitan ng GMA Network sa hanay na Prime nito sa ganap na 9:40 n.g., 6:15 n.g. tuwing Sabado, at 10:05 n.g. tuwing Linggo, habang mapapanood din para sa mga manonood ''online'' at internasyonal na manonood ang palabas sa pamamagitan ng iba't-ibang mga ''digital platform'' ng ABS-CBN at GMA. Ipapalabas din ito nang ''live'' at ''on-demand'' sa pamamagitan ng Kapamilya Online Live (sa YouTube at Facebook), iWant, at The Filipino Channel (TFC) para sa mga manonood ng ABS-CBN. Kasabay nito, mapapanood din ito sa pamamagitan ng Kapuso Stream (sa YouTube at Facebook ) at GMA Pinoy TV para sa mga manonood ng GMA sa loob at labas ng bansa.<ref>{{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=13 Oktubre 2025 |title=‘Pinoy Big Brother: Celebrity Collab 2.0’ to air on Oct. 25 |url=https://entertainment.inquirer.net/633190/pinoy-big-brother-celebrity-collab-2-0-to-air-on-oct-25 |access-date=24 Oktubre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Valdez |first=Jasper |date=22 Oktubre 2025 |title=‘Pinoy Big Brother’ house reopensfor Celebrity Collab Edition 2.0 |url=https://manilastandard.net/showbiz/314658532/pinoy-big-brother-house-reopensfor-celebrity-collab-edition-2-0.html |access-date=25 Oktubre 2025 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref>
Bukod sa telebisyon at sabay-sabay na ''streaming'' ng mga yugto ng palabas, mayroon ding ''PBB All-Access Livestream'' na mapapanood sa pamamagitan ng iWant at Kapuso Stream, na nag-aalok sa mga manonood ng ''live coverage'' at eksklusibong ''online content''.
=== Mga ''theme song'' ===
Ginamit ng kabanatang ito ang isang bagong bersyon ng "Kabataang Pinoy," ang ''theme song'' ng palabas na ginagamit para sa mga ''teen edition'', bilang pangunahing tema nito. Inawit ito ng mga P-pop boy group na [[BGYO]] at Cloud7'''.'''<ref>{{Cite web |date=25 Oktubre 2025 |title=Day 1: BGYO, CLOUD 7 open the season with “Kabataang Pinoy” {{!}} PBB Collab 2.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2025/10/25/day-1-bgyo-cloud-7-open-the-season-with-kabataang-pinoy-pbb-collab-2-0-2005 |access-date=14 Marso 2026 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref>
== Pormat ==
Ang kabanata ay ang ikalawang takbo ng Celebrity Collab Edition, kung saan makikipagkumpitensya ang mga artista ng [[Sparkle]] kasama ang mga artista ng [[Star Magic]] sa isang kabanata.<ref>{{Cite web |last=Manalo |first=Ro |date=26 Oktubre 2025 |title=PBB Celebrity Collab Edition 2.0: Meet the 20 housemates |url=https://www.pep.ph/peptionary/189332/pbb-celebrity-collab-edition-2-0-housemates-a987-20251026-lfrm3 |access-date=14 Marso 2026 |website=PEP.ph |language=en}}</ref>
=== Pormat na ''Collab'' 2.0 ===
Noong Araw 8 (2 Nobyembre), inihayag ni ''Big Brother'' ang "2.0" na pormat. Bago ang yugto ng mga ''duo'', naglaban-laban ang mga ''housemate'' bilang bahagi ng iba't ibang grupo na may pantay na miyembro ng mga housemate na Kapuso at Kapamilya.<ref name=":1">{{Cite web |date=3 Nobyembre 2025 |title=‘PBB: Celebrity Collab Edition 2.0’ housemates to form groups of four; team leaders announced |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/964663/pbb-celebrity-collab-edition-2-0-housemates-to-form-groups-of-four-team-leaders-announced/story/ |access-date=14 Marso 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref> Bago ang mga nominasyon, makikipaglaban ang mga grupo sa isa't isa para sa kaligtasan sa mga hamong ''Ligtask''.<ref name=":1" /> Pagkatapos, magaganap ang mga nominasyon, kung saan ang bawat grupo ay magmumungkahi ng isa pang grupo para sa pagpapaalis.<ref name=":1" />
== Mga ''housemate'' ==
Bago magsimula ang palabas, dalawang mga ''housemate'' ang ipinakilala araw-araw mula 21 Oktubre hanggang 24 Oktubre 2025, sa pamamagitan ng ''24 Oras''. Ang bawat isiniwalat na ''housemate'' ay itinampok din sa isang eksklusibong na panayam.<ref name="Joaquin and Sofia">Mga pagsipi para kina Joaquin at Sofia:
* {{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=21 Oktubre 2025 |title=Sofia Pablo, Joaquin Arce revealed as first Kapuso, Kapamilya housemates |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/963166/pinoy-big-brother-sofia-pablo-joaquin-arce/story/ |access-date=25 Oktubre 2025 |website=[[GMA Integrated News]] |language=en}}
* {{Cite web |last=Mallorca |first=Hannah |date=22 Oktubre 2025 |title=Joaquin Arce, Sofia Pablo announced as first ‘PBB Collab 2.0’ housemates |url=https://entertainment.inquirer.net/634681/joaquin-arce-sofia-pablo-announced-as-first-pbb-collab-2-0-housemates |access-date=25 Oktubre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Noong Araw 1 (25 Oktubre), dalawampung ''housemate'' ang pumasok sa loob ng bahay.<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=25 Oktubre 2025 |title=Meet the 20 housemates of 'Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0' |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/963726/meet-the-20-housemates-of-pinoy-big-brother-celebrity-collab-edition-2-0/story/ |access-date=25 Oktubre 2025 |website=[[GMA News Online]] |publisher=GMA Integrated News |language=en}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto; font-size:100%; line-height:18px; text-align:center"
|+Listahan ng mga ''housemate'' sa ''Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition'' ''2.0''
!Kalahok
!Edad
!Bayan
!Ahensiya
!Trabaho
!Araw ng pagpasok
!Araw ng paglabas
!Estado
!Sang.
|-
!{{sortname|Lella|Ford|nolink=1}}
|18
| align="left" |[[Tacloban]]
| style="background:#BD0E1A" |''{{fontcolor|white|Star Magic}}''
| align="left" |Aktres
|Araw 1
|Araw 127
|'''Big Winner'''
|<ref name=":0" />
|-
!{{sortname|Caprice|Cayetano|nolink=1}}
|16
| align="left" |[[Lungsod Quezon]]
| style="background:#004680" |''{{fontcolor|white|Sparkle}}''
| align="left" |Aktres
|Araw 1
|Araw 127
|'''Big Winner'''
|<ref name=":0" />
|-
!{{sortname|Krystal|Mejes|nolink=1}}
|17
| align="left" |[[Samar (lalawigan)|Samar]]
| style="background:#BD0E1A" |''{{fontcolor|white|Star Magic}}''
| align="left" |Aktres
|Araw 1
|Araw 127
|2nd Big Placer
|<ref name="Heath and Krystal" />
|-
!{{sortname|Heath|Jornales|nolink=1}}
|16
| align="left" |[[Taguig]]
| style="background:#004680" |''{{fontcolor|white|Sparkle}}''
| align="left" |Aktor at ''martial artist''
|Araw 1
|Araw 127
|2nd Big Placer
|<ref name="Heath and Krystal">Mga pagsipi para kina Heath at Krystal:
* {{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=23 Oktubre 2025 |title=Heath Jornales, Krystal Mejes join 'Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0' |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/963475/heath-jornales-krystal-mejes-join-pinoy-big-brother-celebrity-collab-edition-2-0/story/ |access-date=25 Oktubre 2025 |website=[[GMA Integrated News]] |language=en}}
* {{Cite news |last=Baylon |first=Khryzztine Joy |date=23 Oktubre 2025 |title=Krystal Mejes, Heath Jornales join PBB Celebrity Collab 2.0 |language=en |work=Philippine Entertainment Portal |url=https://www.pep.ph/news/local/189294/krystal-mejes-heath-jornales-pbb-celebrity-collab-2-0-a5132-20251023 |access-date=25 Oktubre 2025}}</ref>
|-
!{{sortname|Joaquin|Arce|nolink=1}}
|18
| align="left" |[[Muntinlupa]]
| style="background:#BD0E1A" |''{{fontcolor|white|Star Magic}}''
| align="left" |Aktor
|Araw 1
|Araw 127
|3rd Big Placer
|<ref>{{Cite web |last=Divina |first=Thea |date=22 Oktubre 2025 |title=New Faces, New Twists: PBB Collab 2.0 reveals first two housemates |url=https://dzrh.com.ph/post/new-faces-new-twists-pbb-collab-20-reveals-first-two-housemates |access-date=25 Oktubre 2025 |website=DZRH News |language=en}}</ref>
|-
!{{sortname|Ashley|Sarmiento|nolink=1}}
|18
| align="left" |[[Las Piñas]]
| style="background:#004680" |''{{fontcolor|white|Sparkle}}''
| align="left" |Aktres at ''content creator''
|Araw 1
|Araw 127
|3rd Big Placer
|<ref name=":0" />
|-
!{{sortname|Miguel|Vergara|nolink=1}}
|18
| align="left" |[[Rizal]]
| style="background:#BD0E1A" |''{{fontcolor|white|Star Magic}}''
| align="left" |Aktor
|Araw 1
|Araw 127
|4th Big Placer
|<ref name="Miguel and Princess">Mga pagsipi para kina Miguel at Princess:
*{{Cite web |date=22 Oktubre 2025 |title=Miguel Vergara, Princess Aliyah introduced as 'PBB Celebrity Collab 2.0' housemates |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2025/10/22/miguel-vergara-princess-aliyah-introduced-as-pbb-celebrity-collab-2-0-housemates-2024 |access-date=25 Oktubre 2025 |website=[[ABS-CBN]] |language=en}}
*{{Cite web |last=Siazon |first=Rachelle |date=23 Oktubre 2025 |title=Princess Aliyah, Miguel Vergara join PBB Celebrity Collab 2.0 |url=https://www.pep.ph/news/local/189276/princess-aliyah-miguel-vergara-join-pbb-celebrity-collab-2-0-a716-20251022 |access-date=25 Oktubre 2025 |website=Philippine Entertainment Portal |language=en}}</ref>
|-
!{{sortname|Princess|Aliyah|nolink=1}}
|17
| align="left" |[[Bulacan]]
| style="background:#004680" |''{{fontcolor|white|Sparkle}}''
| align="left" |Aktres at mang-aawit
|Araw 1
|Araw 127
|4th Big Placer
|<ref name=":0" />
|-
!{{sortname|Carmelle|Collado|nolink=1}}
|18
| align="left" |[[Camarines Sur]]
| style="background:#BD0E1A" |''{{fontcolor|white|Star Magic}}''
| align="left" |Mang-aawit
|Araw 1
|Araw 120
|Napaalis
|<ref name="Carmelle and Marco">{{Cite web |last=Basina |first=Carby Rose |date=24 Oktubre 2025 |title=Marco Masa, Carmelle Collado join 'Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0' |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/963610/marco-masa-carmelle-collado-join-pinoy-big-brother-celebrity-collab-edition-2-0/story/ |access-date=25 Oktubre 2025 |website=[[GMA Integrated News]] |language=en}}</ref>
|-
! rowspan="2" |{{sortname|Marco|Masa}}
| rowspan="2" |18
| rowspan="2" align="left" |[[Rizal]]
| rowspan="2" style="background:#004680" |''{{fontcolor|white|Sparkle}}''
| rowspan="2" align="left" |Aktor
|Araw 1
|Araw 36
| rowspan="2" |Napaalis
|<ref name="Carmelle and Marco" />
|-
|Araw 79
|Araw 120
|
|-
! rowspan="2" |{{sortname|Eliza|Borromeo|nolink=1}}
| rowspan="2" |18
| rowspan="2" align="left" |[[Kabite]]
| rowspan="2" style="background:#BD0E1A" |''{{fontcolor|white|Star Magic}}''
| align="left" |Aktres
|Araw 1
|Araw 36
| rowspan="2" |Napaalis
| rowspan="2" |<ref name=":0" />
|-
|
|Araw 79
|Araw 99
|-
!{{sortname|Sofia|Pablo}}
|19
| align="left" |[[Lungsod Quezon]]
| style="background:#004680" |''{{fontcolor|white|Sparkle}}''
| align="left" |Aktres
|Araw 1
|Araw 99
|Napaalis
|<ref name=":0" />
|-
!{{sortname|Fred|Moser}}
|18
| align="left" |[[Albay]]
| style="background:#BD0E1A" |''{{fontcolor|white|Star Magic}}''
| align="left" |Aktor
|Araw 1
|Araw 85
|Napaalis
|<ref name=":0" />
|-
!{{sortname|John|Clifford|nolink=1}}
|19
| align="left" |[[Lungsod ng Cebu]]
| style="background:#004680" |''{{fontcolor|white|Sparkle}}''
| align="left" |Aktor
|Araw 1
|Araw 85
|Napaalis
|<ref name=":0" />
|-
!{{sortname|Rave|Victoria|nolink=1}}
|18
| align="left" |[[Tarlac]]
| style="background:#BD0E1A" |''{{fontcolor|white|Star Magic}}''
| align="left" |Aktor
|Araw 1
|Araw 71
|Napaalis
|<ref name=":0" />
|-
!{{sortname|Anton|Vinzon|nolink=1}}
|17
| align="left" |[[Baguio]]
| style="background:#004680" |''{{fontcolor|white|Sparkle}}''
| align="left" |Aktor
| Araw 1 | Araw 1
|Araw 71
|Napaalis
|<ref name=":0" />
|-
!{{sortname|Iñigo|Jose|nolink=1}}
|20
| align="left" |[[Parañaque]]
| style="background:#BD0E1A" |''{{fontcolor|white|Star Magic}}''
| align="left" |Aktor
|Araw 1
|Araw 50
|Napaalis
|<ref name=":0" />
|-
!{{sortname|Lee|Victor|nolink=1}}
|16
| align="left" |[[Kabite]]
| style="background:#004680" |''{{fontcolor|white|Sparkle}}''
| align="left" |Aktor at mang-aawit
|Araw 1
|Araw 50
|Napaalis
|<ref name=":0" />
|-
!{{sortname|Reich|Alim|nolink=1}}
|20
| align="left" |[[Makati]]
| style="background:#BD0E1A" |''{{fontcolor|white|Star Magic}}''
| align="left" |Aktres
|Araw 1
|Araw 22
|Napaalis
|<ref name=":0" />
|-
!{{sortname|Waynona|Collings|nolink=1}}
|18
| align="left" |[[Lungsod Quezon]]
| style="background:#004680" |''{{fontcolor|white|Sparkle}}''
| align="left" |Aktres
|Araw 1
|Araw 22
|Napaalis
|<ref name=":0" />
|}
== Mga yugto ==
=== Linggo 1 ===
{{Episode table|background=gray|overall=3|title=''Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition''|airdate=|aux1=|aux1T=Episode Timeline|aux2=|aux2T=Oras na nakalaan|aux3=|aux3T=Sanggunian|episodes=
{{Episode list
| EpisodeNumber = 1
| Title = #PBBCollab2point0
| Aux1 = Araw 1
| Aux2 = Sabado; 6:15 n.g. <small>(PHT)</small>
| Aux3 = <ref>{{Cite web |date=25 Oktubre 2025 |title=Day 1: Luis Manzano, nagbabalik sa pamilya ni Kuya! {{!}} PBB Collab 2.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2025/10/25/day-1-luis-manzano-nagbabalik-sa-pamilya-ni-kuya-pbb-collab-2-0-2007 |access-date=25 Oktubre 2025 |website=[[ABS-CBN]] |publisher=ABS-CBN Studios |language=en}}</ref>
| OriginalAirDate = 25 Oktubre 2025
| ShortSummary = Sa pagsisimula ng yugto, inihayag na si [[Luis Manzano]] ang magbabalik bilang isang mangunguna para sa kabanatang ito.<ref>{{Cite web |last=Siazon |first=Rachelle |date=25 Oktubre 2025 |title=Luis Manzano back as host; 20 PBB teen housemates revealed |url=https://www.pep.ph/news/local/189328/luis-manzano-20-housemates-new-pbb-a716-20251025 |access-date=25 Oktubre 2025 |website=Philippine Entertainment Portal |language=en}}</ref> Kasunod nito, pumasok na sa loob ng bahay ang dalawampung ''housemate'' sa grupo ng apat; dalawa mula sa Sparkle, at dalawa mula sa Star Magic, at pinagtipon-tipon ang lahat sa sala.<ref>{{Cite web |date=25 Oktubre 2025 |title=Day 1: Unang batch ng housemates, pumasok na sa bahay ni Kuya! {{!}} PBB Collab 2.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2025/10/25/day-1-unang-batch-ng-housemates-pumasok-na-sa-bahay-ni-kuya-pbb-collab-2-0-2009 |access-date=25 Oktubre 2025 |website=[[ABS-CBN]] |publisher=ABS-CBN Studios |language=en}}</ref> Si Carmelle, na may bitbit na liham ng gawain na ibinigay ni Kuya, ay inutusang basahin ang kaniyang hawak na sulat tungkol sa gawain.
* '''Ibinigay na gawain:''' Kinakailangan ng mga ''housemate'' na bumuo ng isang kadena ng taong tuloy-tuloy na umaabot mula sa sala hanggang sa isang plataporma na matatagpuan sa palanguyan, kung saan kailangang mailagay ang ''birthday cake''. Ang mga patakaran ay nagpapahintulot sa kanila na gamitin ang kanilang mga damit at katawan upang mapanatili ang koneksyon, ngunit ang kadena ay kailangang manatiling hindi putol sa lahat ng oras; kailangang ulitin ng grupo ang buong proseso sa sandaling magkaroon ng isang pagputol. May partikular na papel si Fred na siya lang ang pinahihintulutang ilagay ang ''cake'' sa plataporma sa dulo ng palanguyan. Isang ''welcome'' at ''birthday dinner'' ang magiging gantimpala para sa mga ''housemate'' sa oras na mapagtagumpayan nila ang hamong ito.
}}
{{Episode list
| EpisodeNumber = 2
| Title = #PbbCollab20FirstNight
| Aux1 = Araw 1
| Aux2 = Linggo; 10:05 n.g. <small>(PHT)</small>
| Aux3 =
| OriginalAirDate = 26 Oktubre 2025
| ShortSummary = Nagsimula ang yugto sa isan paglalagom ng pagdating mga ''housemate'', na ipinakita ang kanilang pagpasok sa Bahay sa mga pangkat ng apat sa kanilang unang gabi. Pagkatapos ay itinampok nito ang kanilang unang opisyal na gawain, kung saan napagtagumpayan ito ng mga ''housemate'' para sa isang gantimpala. Bilang bahagi ng gantimpala sa pagkapanalo sa gawain, nakatanggap si Fred ng liham para sa kaniyang kaarawan mula sa kaniyang mga magulang. Pagkatapos, sunod-sunod na tinawag ang mga ''housemate'' at tinanggap nang isa-isa ni Kuya sa ''confession room''.<ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=27 Oktubre 2025 |title=First night feels! “PBB Collab 2.0” housemates vibe and unlock teamwork in their special task for Fred’s birthday |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2025/10/27/day-2-lella-inalala-noong-unang-nakausap-si-kuya-pbb-collab-2-0-0035 |access-date=28 Oktubre 2025 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref>
* '''Resulta ng gawain:''' Matagumpay na nailipat ng mga ''housemate'' ang ''birthday cake'' mula sa sala patungo sa plataporma sa palanguyan sa kanilang unang pagtatangka. Bilang gantimpala, binigyan sila ni Kuya ng ''welcome dinner'' at isang pagdiriwang para kay Fred.
}}
{{Episode list
| EpisodeNumber = 3
| Title = #PBBCollab20Takutan
| Aux1 = Araw 2
| Aux2 = Lunes; 9:40 n.g. <small>(PHT)</small>
| Aux3 =
| OriginalAirDate = 27 Oktubre 2025
| ShortSummary = Nagsimula ang yugto sa isang paglalagom ng pagtatapos ng 'Araw 1 sa loob ng Bahay. Kinabukasan, natanggap ng mga ''housemate'' ang kanilang unang ''wake-up call''. Paglaon sa umaga, nagpasiya silang magtatag ng mga grupo upang mas mapadali ang pagtatalaga ng mga tiyak na gawaing-bahay. Bukod pa rito, binigyan ang mga ''housemate'' ng isang gawaing may temang Halloween.
* '''Ibinigay na gawain:''' Kinakailangang pumasok ang mga ''housemate'' sa Bahay nang naka-grupo ng dalawa, tatlo, o apat. Gagamit ng isang payaso upang gabayan sila patungo sa isang libingan. Sa loob ng libingan, kailangan nilang kunin at kolektahin ang isang balumbon (scroll) sa loob ng isang puno.
}}
{{Episode list
| EpisodeNumber = 4
| Title = #PBBCollab20MultoNgBuhay
| Aux1 = Araw 2
| Aux2 = Martes; 9:40 n.g. <small>(PHT)</small>
| Aux3 =
| OriginalAirDate = 28 Oktubre 2025
| ShortSummary = Patuloy na pumasok ang mga ''housemate'' nang naka-grupo sa loob ng Bahay at sa libingan upang kunin ang mga balumbon. Kalaunan, nagkaroon ng malaking papel ang mga balumbon para sa kanilang susunod na gawain.<ref>{{Cite web |date=28 Oktubre 2025 |title=Day 4: Housemates, nakumpleto ang scrolls sa Halloween task {{!}} PBB Collab 2.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2025/10/28/day-4-housemates-nakumpleto-ang-scrolls-sa-halloween-task-pbb-collab-2-0-2327 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251101120225/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2025/10/28/day-4-housemates-nakumpleto-ang-scrolls-sa-halloween-task-pbb-collab-2-0-2327 |archive-date=1 Nobyembre 2025 |access-date=1 Nobyembre 2025 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref>
* '''Ibinigay na gawain:''' Kinailangang ibahagi ng mga ''housemate'' ang tungkol sa kanilang multo ng buhay na ibinunyag ng basang mga balumbon. Ang mga ito ay maaaring sinuman, anuman, anumang kaganapan, o anumang napalampas na pagkakataon na nakaapekto sa kanilang nakaraan.
}}
{{Episode list
| EpisodeNumber = 5
| Title = #PBBCollab20FaceUrMulto
| Aux1 = Araw 2-3
| Aux2 = Miyerkules; 9:40 n.g. <small>(PHT)</small>
| Aux3 =
| OriginalAirDate = 29 Oktubre 2025
| ShortSummary = Nagsimula ang yugto sa isang maliit na patimpalak ng pagandahan na kinabibilangan nina Anton, Joaquin, Clifford, at Rave, na nilagyan ng kolorete nina Carmelle, Krystal, Ashley, at Lella, ayon sa pagkakasunod-sunod. Sa huli, sina Anton at Rave ang idineklara bilang mga nagwagi. Natapos din sa yugtong ito ang pagbabahagi tungkol sa kanilang mga multo.
}}
}}
== Mga sanggunian ==
<references responsive="1"></references>
{{Pinoy Big Brother}}
joesd3qai7s79g9sh0syd2jngsgzjgk
Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2026
0
336328
2221609
2221594
2026-08-24T15:02:04Z
Ivan P. Clarin
84769
/* 21. Super Bagyong Obet (Saudel) */
2221609
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox hurricane season
| Track = 2026 Pacific typhoon season summary.png
| Basin = WPac
| Year = 2026
| First storm formed = Enero 13, 2026
| Last storm dissipated = Nagaganap
| Strongest storm name = Sinlaku
| Strongest storm winds = 115
| Strongest storm pressure = 905
| Average wind speed = 10
| Total depressions = 8
| Total storms = 6
| Total hurricanes = 1
| Total super = 1 total
| Fatalities = 31 total
| Damages = 483
| five seasons = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2024|2024]], [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025|2025]], '''2026''', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2027|2027]]'', ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2028|2028]]''
| Atlantic season = Panahon ng bagyo sa Atlantiko ng 2026
| East Pacific season = Panahon ng bagyo sa Silangang Pasipiko ng 2026
| North Indian season = Panahon ng bagyo sa Hilagang India ng 2026
}}
Ang '''Panahon ng bagyo sa pasipiko ng 2026''' ay isang paparating na kaganapan taunang siklo ng bagyong pagbubuo sa kanlurang Karagatang Pasipiko. Ang yugto ay tatakbo sa buong 2026, kahit na ang karamihan sa mga tropikal na bagyo ay karaniwang nagkakaroon sa pagitan ng Mayo at Oktubre.
Ang saklaw ng akdang ito ay may-hanggan sa Karagatang Pasipiko sa hilaga ng ekwador sa pagitan ng 100°E at ika-180 meridian. Sa loob ng hilagang-kanlurang Karagatang Pasipiko, mayroong dalawang magkahiwalay na ahensya na nagtatalaga ng mga pangalan sa mga tropikal na bagyo na kadalasang maaring humantong sa isang bagyo na may dalawang pangalan. Pangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA) ang isang bagyo kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko o sa Ingles pa ay Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas , kilala rin sa Ingles bilang Philippine Area of Responsibility (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA
==Pangalan sa mga bagyo==
Pangalanan ng Japan Meteorological Agency (JMA) ang isang bagyo kung mayroon itong 10 minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 km/h (40 mph) saanman sa basin. Ang Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko o sa Ingles pa ay Philippine Atmospheric, Geophysical, Astronomical Services Administration (PAGASA), ay nagtatalaga ng mga pangalan sa mga bagyo na lumilipat o nabubuo bilang isang tropikal depresyon sa Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas , kilala rin sa Ingles bilang Philippine Area of Responsibility (PAR), na matatagpuan sa pagitan ng 135°E at 115°E at sa pagitan ng 5°N–25°N, hindi alintana kung ang isang tropical cyclone ay nabigyan na o hindi ng JMA. Ang mga tropikal na depresyon na sinusubaybayan ng United States' Joint Typhoon Warning Center (JTWC) ay binibigyan ng numerong may "W" na suffix; W ibig sabihin kanluran, isang sanggunian sa kanlurang rehiyon ng Pasipiko.
{{clear}}
==Mga sistema==
===Nasa loob ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
====1. Bagyong Ada (''Nokaen'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Enero 13
| Dissipated = Enero 22
| image = Nokaen 2026-01-17 0635Z.jpg
| track = Nokaen 2026 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 50
| Pressure = 996
}}
{{clear}}
====2. Bagyong Basyang (''Penha'')====
{{See also|Bagyong Basyang (2026)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Pebrero 3
| Dissipated = Pebrero 7
| image = Penha 2026-02-05 0441Z.jpg
| track = Penha 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 40
| Pressure = 1000
}}
{{clear}}
====5. Bagyong Caloy (''Hagupit'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Mayo 5
| Dissipated = Mayo 15
| image = Hagupit 2026-05-08 0015Z.jpg
| track = Hagupit 2026 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 40
| Pressure = 998
}}
{{clear}}
====6. Bagyong Domeng (''Jangmi'')====
{{See also|Bagyong Domeng (2026)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Mayo 26
| Dissipated = Hunyo 3
| image = JMA TD 08 2026-05-26 0428Z.jpg
| track = Jangmi 2026 path.png
| 10-min winds = 60
| 1-min winds = 70
| Pressure = 975
}}
{{clear}}
====7. Tropikal Depresyon Ester====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 3
| Dissipated = Hunyo 6
| image = JMA TD 09 06-03-2026.jpg
| track = Ester 2026 path.png
| 10-min winds = 30
| 1-min winds =
| Pressure = 1002
}}
{{clear}}
====8. Bagyong Francisco (''Mekkhala'')====
{{See also|Bagyong Francisco (2026)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 18
| Dissipated = Hunyo 27
| image = Mekkhala 2026-06-22 0250Z.png
| track = JMA TD 11 path.png
| 10-min winds = 100
| 1-min winds = 125
| Pressure = 925
}}
{{clear}}
====9. Bagyong Gardo (''Higos'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 22
| Dissipated = Hunyo 27
| image = Higos 2026-06-25 0615Z.jpg
| track = Higos 2026 path.png
| 10-min winds = 45
| 1-min winds = 50
| Pressure = 998
}}
{{clear}}
====10. Super Bagyong Inday (''Bavi'')====
{{See also|Super Bagyong Inday}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 30
| Dissipated = Hulyo 15
| image = BAVI H9RGB 2026-07-04 0320z cropped.png
| track = Bavi 2026 path.png
| 10-min winds = 100
| 1-min winds = 140
| Pressure = 925
}}
{{clear}}
====11. Bagyong Henry (''Maysak'')====
{{See also|Bagyong Henry (2026)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hunyo 30
| Dissipated = Hulyo 7
| image = Maysak 2026-07-03 0040Z.png
| track = Maysak 2026 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 35
| Pressure = 996
}}
{{clear}}
====12. Bagyong Josie (''Haishen'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 12
| Dissipated = Hulyo 14
| image = Haishen 2026-07-13 0430Z.jpg
| track = Haishen 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds =
| Pressure = 1002
}}
{{clear}}
====13. Bagyong Kiyapo (''Noul'')====
{{See also|Bagyong Kiyapo (2026)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 22
| Dissipated = Hulyo 27
| image = Noul 2026-07-24 0230Z.png
| track = Noul 2026 path.png
| 10-min winds = 75
| 1-min winds = 85
| Pressure = 960
}}
{{clear}}
====15. Bagyong Luis–Maymay (''Kujira'')====
{{See also|Bagyong Luis–Maymay}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 31
| Dissipated = kasalukuyan
| image = Kujira 2026-08-05 0200Z.jpg
| track = Kujira 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 30
| Pressure = 998
}}
{{clear}}
====19. Bagyong Neneng (''Gaenari'')====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 18
| Dissipated = kasalukuyan
| image = Neneng 2026-08-19 0440Z.jpg
| track = Gaenari 2026 path.png
| Prewinds = <
| 10-min winds = 30
| 1-min winds =
| Pressure = 1002
}}
{{clear}}
====21. Super Bagyong Obet (''Saudel'')====
{{See also|Bagyong Obet (2026)}}
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 15
| Dissipated = kasalukuyan
| image = Saudel 2026-08-22 2252Z.jpg
| track = Saudel 2026 path.png
| 10-min winds = 80
| 1-min winds = 120
| Pressure = 950
}}
{{clear}}
====22. Bagyong Atsani====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 22
| Dissipated = kasalukuyan
| image = [[Talaksan:Temporary cyclone north.svg|150px]]
| track = 19W 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 30
| Pressure = 998
}}
{{clear}}
=====Mga bagyo sa bawat buwan ng 2026=====
{| class="wikitable sortable"
|-
| '''[[Buwan (panahon)|Buwan]]'''
| {{center|'''[[Bagyo sa Pilipinas|Bagyo]]'''}}
|-
| Enero || Ada
|-
| Pebrero || Basyang
|-
| Marso || rowspan="2"| <center>{{grey|N/A}}</center>
|-
| Abril
|-
| Mayo || Caloy, Domeng
|-
| Hunyo || Ester, Francisco, Gardo
|-
| Hulyo || Henry, Inday, Josie, Kiyapo
|-
| Agosto || Luis-Maymay, Neneng, Obet, Pilandok
|-
| Setyembre || rowspan="4"| <center>{{grey|N/A}}</center>
|-
| Oktubre
|-
| Nobyembre
|-
| Disyembre
|}
===Nasa labas ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas===
====3. Bagyong Nuri====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Marso 10
| Dissipated = Marso 13
| image = Nuri 2026-03-11 0404Z.jpg
| track = Nuri 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 30
| Pressure = 998
}}
{{clear}}
====4. Bagyong Sinlaku====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Abril 8
| Dissipated = Abril 20
| image = Sinlaku 2026-04-12 1547Z.jpg
| track = Sinlaku 2026 path.png
| 10-min winds = 115
| 1-min winds = 160
| Pressure = 905
}}
{{clear}}
====14. Super Bagyong Dolphin====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Hulyo 26
| Dissipated = kasalukuyan
| image = Dolphin 2026-07-29 1920Z.jpg
| track = Dolphin 2026 path.png
| 10-min winds = 110
| 1-min winds = 150
| Pressure = 910
}}
{{clear}}
====16. Bagyong Chan-hom====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 5
| Dissipated = Agosto 15
| image = Chan-hom 2026-08-11 0350Z.jpg
| track = Chan-hom 2026 path.png
| 10-min winds = 50
| 1-min winds = 50
| Pressure = 980
}}
{{clear}}
====17. Bagyong Peilou====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 8{{refn|The JTWC recognises this system as a regeneration of Kujira, therefore it also has the same designation as Kujira.|group="nb"}}
| Dissipated = Agosto 13
| image = Peilou 2026-08-10 0320Z.jpg
| track = Peilou 2026 path.png
| 10-min winds = 45
| 1-min winds = 40
| Pressure = 992
}}
{{clear}}
====18. Bagyong Nangka====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 11
| Dissipated = Agosto 16
| image = Nangka 2026-08-13 0310Z.jpg
| track = Nangka 2026 path.png
| 10-min winds = 40
| 1-min winds = 35
| Pressure = 990
}}
{{clear}}
====20. Bagyong Narra====
{{Infobox hurricane
| Basin = WPac
| Formed = Agosto 17
| Dissipated = kasalukuyan
| image = Narra 2026-08-22 0835Z.jpg
| track = Narra 2026 path.png
| 10-min winds = 35
| 1-min winds = 35
| Pressure = 994
}}
{{clear}}
==Pangalan ng mga bagyo==
===Internasyonal===
Ang mga pangalan ng mga internasyonal (daigdig) na bagyo ay ipinapangalan ng mga bansang [[Hapon]] (JMA) at [[Estados Unidos]] (JTCW) sa Kanlurang [[Karagatang Pasipiko]] kung ang iba rito ay pumasok sa Philippine Area of Responsibility (PAR) ay bibigyan ng pangalan na lokal ng PAGASA na nakahanay sa alpabeto.
{| style="width:100%;"
|
* Nokaen (2601)
* [[Bagyong Basyang (2026)|Penha]] (2602)
* Nuri (2603)
* Sinlaku (2604)
* Hagupit (2605)
* [[Bagyong Domeng (2026)|Jangmi]] (2606)
* [[Bagyong Francisco (2026)|Mekkhala]] (2607)
* Higos (2608)
|
* [[Super Bagyong Inday|Bavi]] (2609)
* [[Bagyong Henry (2026)|Maysak]] (2610)
* Haishen (2611)
* [[Bagyong Kiyapo (2026)|Noul]] (2612)
* Dolphin (2613)
* [[Bagyong Luis–Maymay|Kujira]] (2614)
* Chan-hom (2615)
* [[Bagyong Luis–Maymay|Peilou]] (2616)
|
* Nangka (2617)
* {{tcname active|[[Super Bagyong Obet|Saudel (2618)]]}}
* {{tcname active|Narra (2619)}}
* {{tcname active|Gaenari (2620)}}
* {{tcname active|Atsani (2621)}}
* {{tcname unused|Etau}}
* {{tcname unused|Bang-Lang}}
* {{tcname unused|Krovanh}}
|
* {{tcname unused|Dujuan}}
* {{tcname unused|Surigae}}
* {{tcname unused|Choi-wan}}
* {{tcname unused|Koguma}}
* {{tcname unused|Champi}}
* {{tcname unused|In-fa}}
* {{tcname unused|Cempaka}}
* {{tcname unused|Nepartak}}
|}
===Pilipinas===
{{See also|Talaan ng mga rinetirong pangalan bagyo sa Pilipinas}}
Ngayong panahon, gagamit ang [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko at Astronomiko|PAGASA]] ng sarili nitong pamamaraan ng pagbibigay ng pangalan para sa mga bagyong bubuo sa o papasok sa kanilang tinukoy sa sariling [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|sakop na responsibilidad]]. Sa panahon na ito, ginagamit ng PAGASA ang sumusunod na listahan ng mga pangalan, na huling ginamit noong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022|2022]] at muling gagamitin noong 2030, na na-update na may mga pagpapalit ng mga retiradong pangalan, kung mayroon man. Ang lahat ng mga pangalan ay pareho noong 2022 maliban kay ''Ada'', ''Francisco'', ''Kiyapo'' at ''Pilandok'', na pinalitan ang mga pangalang ''[[Bagyong Agaton|Agaton]]'', ''[[Bagyong Florita (2022)|Florita]]'', ''[[Bagyong Karding|Karding]]'' at ''[[Bagyong Paeng|Paeng]]'' pagkatapos nilang magretiro. Lahat ng tatlong bagong pangalan ay ginamit sa unang pagkakataon ngayon ng panahon.
{| style="width:100%;"
|
* Ada (2601)
* [[Bagyong Basyang (2026)|Basyang]] (2602)
* Caloy (2605)
* [[Bagyong Domeng (2026)|Domeng]] (2606)
* Ester
|
* [[Bagyong Francisco (2026)|Francisco]] (2607)
* Gardo (2608)
* [[Bagyong Henry (2026)|Henry]] (2610)
* [[Super Bagyong Inday|Inday]] (2609)
* Josie (2611)
|
* [[Bagyong Kiyapo (2026)|Kiyapo]] (2612)
* [[Bagyong Luis–Maymay|Luis]] (2614)
* [[Bagyong Luis–Maymay|Maymay]] (2614)
* {{tcname active|Neneng (2620)}}
* {{tcname active|Obet (2618)}}
|
* {{tcname unused|Pilandok}}
* {{tcname unused|Queenie}}
* {{tcname unused|Rosal}}
* {{tcname unused|Samuel}}
* {{tcname unused|Tomas}}
|
* {{tcname unused|Umberto}}
* {{tcname unused|Venus}}
* {{tcname unused|Waldo}}
* {{tcname unused|Yayang}}
* {{tcname unused|Zeny}}
|}
<div style="text-align:center">'''Auxiliary list'''</div>
{| style="width:90%;"
|
* {{tcname unused|Agila}}
* {{tcname unused|Bagwis}}
|
* {{tcname unused|Chito}}
* {{tcname unused|Diego}}
|
* {{tcname unused|Elena}}
* {{tcname unused|Felino}}
|
* {{tcname unused|Gunding}}
* {{tcname unused|Harriet}}
|
* {{tcname unused|Indang}}
* {{tcname unused|Jessa}}
|}
{{clear}}
==Mga sanggunian==
[[Kategorya:Bagyo sa Pasipiko]]
df59y80ejhihyaxs28p29gazp3n8hsz
Kategorya:Peminismo at Alamat sa Kamaynilaan
14
337177
2221671
2210732
2026-08-25T11:46:32Z
RCJourn
148405
2221671
wikitext
text/x-wiki
<gallery mode=packed heights=100px>
File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|thumb|<center>[https://wikilovesfolklore.org/ <center>'''Mahal ng Wiki ang Alamat'''</center> ]
File:Pilipinas-Panorama-LuntianAtPula.svg|thumb|<center>'''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026 in Manila|Mahal ng Wiki ang Alamat 2026 sa Maynila]]'''
File:Wiki Loves folklore logo.svg|thumb|<center>'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Peminismo at Alamat 2026]]'''
</gallery>
<center>[https://doodles.google/doodle/international-womens-day-2026/ '''Pandaigdigang Araw ng Kababaihan 2026''' ]</center>
[[Kategorya:Kababaihan]]
[[Kategorya:Peminismo]]
[[Kategorya:Pilipinas Panorama]]
7xv4wwgcifogpmfyb5ceqieag6j2z5d
Usapan:Calamba City Hospital
1
337481
2221630
2199781
2026-08-25T03:24:02Z
Ivan P. Clarin
84769
Inilipat ni Ivan P. Clarin ang pahinang [[Usapan:Ospital ng Lungsod Calamba]] sa [[Usapan:Calamba City Hospital]]: Misspelled title: Inilipat sa tamang titulo (ingles).
2199781
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Padron:Calamba
10
338129
2221644
2206283
2026-08-25T05:05:59Z
Ivan P. Clarin
84769
2221644
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Calamba
|title = Lungsod ng '''[[Calamba, Laguna|Calamba]]'''
|state = {{{state|autocollapse}}}
|above = '''[[Real, Calamba|Real]]''' (Kabisera)
|listclass = hlist
|image = [[Talaksan:Calamba, Laguna Seal.svg|100px]]
|group1 = Mga turismo sa Calamba
|list1 =
* [[Buhayani Festival]]
* [[Calamba Bayside]]
* [[Canlubang Golf & Country Club]]
* [[Canlubang Sugar Estate]]
* [[Carmel, Canlubang|Carmel District]]
* [[Ilog ng Bunggo]]
* [[Ilog San Cristobal]]
* [[Isla ng Calamba]]
* [[Nuvali Driving Range]]
* [[Villa Cueba]]
|group2 = Mga ospital ng Calamba
|list2=
* [[AMSI Doctors' Medical Center]]
* [[Calamba City Hospital]]
* [[Calamba Doctors' Hospital]]
* Calamba Medical Center
* Dr. Annaliz Fonte
* Dr. Jose Rizal Memorial District Hospital
* Gamez Hospital
* [[Global Care Medical Center of Canlubang]]
* [[Pamana Medical Center]]
* St. John the Baptist Medical Center, Inc.
|group3 = Mga gusali ng Calamba
|list3 =
* [[Gusaling Panlungsod ng Calamba]]
* [[José Rizal Coliseum]]
* [[Kapayapaan Integrated School]]
* [[San Jose Manggawa Parish (Canlubang)|San Jose Manggawa]]
* [[SM City Calamba]]
|group4 = Mga barangay sa Calamba
|list4 =
* [[Calamba Poblacion]]
* [[Canlubang]]
* [[Halang, Calamba|Halang]]
* [[Kay-Anlog]]
* [[Parian, Calamba|Parian]]
* [[Real, Calamba|Real]]
* [[Major Homes, Sirang Lupa|Sirang Lupa]]
}}<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Kaurian:Mga padron ng mga barangay sa Pilipinas]]
[[Kaurian:Mga barangay ng Laguna|^]]
</noinclude>
73xlrnw5p03wf30n4ju84sl5f99kx02
2221645
2221644
2026-08-25T05:08:04Z
Ivan P. Clarin
84769
2221645
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Calamba
|title = Lungsod ng '''[[Calamba, Laguna|Calamba]]'''
|state = {{{state|autocollapse}}}
|above = '''[[Real, Calamba|Real]]''' (Kabisera)
|listclass = hlist
|image = [[Talaksan:Calamba, Laguna Seal.svg|100px]]
|group1 = Mga turismo sa Calamba
|list1 =
* [[Buhayani Festival]]
* [[Calamba Bayside]]
* [[Canlubang Golf & Country Club]]
* [[Canlubang Sugar Estate]]
* [[Carmel, Canlubang|Carmel District]]
* [[Ilog ng Bunggo]]
* [[Ilog San Cristobal]]
* [[Isla ng Calamba]]
* [[Nuvali Driving Range]]
* [[Villa Cueba]]
|group2 = Mga ospital ng Calamba
|list2=
* [[AMSI Doctors' Medical Center]]
* [[Calamba City Hospital]]
* [[Calamba Doctors' Hospital]]
* Calamba Medical Center
* Dr. Annaluz Fonte
* Dr. Jose Rizal Memorial District Hospital
* Gamez Hospital
* [[Global Care Medical Center of Canlubang]]
* [[Pamana Medical Center]]
* St. John the Baptist Medical Center, Inc.
|group3 = Mga gusali ng Calamba
|list3 =
* [[Gusaling Panlungsod ng Calamba]]
* [[José Rizal Coliseum]]
* [[Kapayapaan Integrated School]]
* [[San Jose Manggawa Parish (Canlubang)|San Jose Manggawa]]
* [[SM City Calamba]]
|group4 = Mga barangay sa Calamba
|list4 =
* [[Calamba Poblacion]]
* [[Canlubang]]
* [[Halang, Calamba|Halang]]
* [[Kay-Anlog]]
* [[Parian, Calamba|Parian]]
* [[Real, Calamba|Real]]
* [[Major Homes, Sirang Lupa|Sirang Lupa]]
}}<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Kaurian:Mga padron ng mga barangay sa Pilipinas]]
[[Kaurian:Mga barangay ng Laguna|^]]
</noinclude>
cjqt8t0u49h8dnzc82yjz0wrk6k66nn
2221646
2221645
2026-08-25T05:12:15Z
Ivan P. Clarin
84769
2221646
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = Calamba
|title = Lungsod ng '''[[Calamba, Laguna|Calamba]]'''
|state = {{{state|autocollapse}}}
|above = '''[[Real, Calamba|Real]]''' (Kabisera)
|listclass = hlist
|image = [[Talaksan:Calamba, Laguna Seal.svg|100px]]
|group1 = Mga turismo sa Calamba
|list1 =
* [[Buhayani Festival]]
* [[Calamba Bayside]]
* [[Canlubang Golf & Country Club]]
* [[Canlubang Sugar Estate]]
* [[Carmel, Canlubang|Carmel District]]
* [[Ilog ng Bunggo]]
* [[Ilog San Cristobal]]
* [[Isla ng Calamba]]
* [[Nuvali Driving Range]]
* [[Villa Cueba]]
|group2 = Mga ospital ng Calamba
|list2=
* [[AMSI Doctors' Medical Center]]
* [[Calamba City Hospital]]
* [[Calamba Doctors' Hospital]]
* Calamba Medical Center
* Dr. Annaluz Fonte
* Dr. Jose Rizal Memorial District Hospital
* Gamez Hospital
* [[Global Care Medical Center of Canlubang]]
* [[Pamana Medical Center]]
* St. John the Baptist Medical Center, Inc.
|group3 = Mga gusali ng Calamba
|list3 =
* [[Gusaling Panlungsod ng Calamba]]
* [[José Rizal Coliseum]]
* [[KIS–SR Senior High School]]
* [[San Jose Manggawa Parish (Canlubang)|San Jose Manggawa]]
* [[SM City Calamba]]
|group4 = Mga barangay sa Calamba
|list4 =
* [[Calamba Poblacion]]
* [[Canlubang]]
* [[Halang, Calamba|Halang]]
* [[Kay-Anlog]]
* [[Parian, Calamba|Parian]]
* [[Real, Calamba|Real]]
* [[Major Homes, Sirang Lupa|Sirang Lupa]]
}}<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Kaurian:Mga padron ng mga barangay sa Pilipinas]]
[[Kaurian:Mga barangay ng Laguna|^]]
</noinclude>
sbfglq183s5mn87la6l41armapudwvz
Usapang tagagamit:Gambo7
3
338597
2221618
2221599
2026-08-24T20:15:54Z
Gambo7
44392
/* Correction requests */
2221618
wikitext
text/x-wiki
*[[Usapang tagagamit:Gambo7/Archive1]]
== Correction requests ==
Hi @[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]], when possible, can you look at the following incorrect titles: [[it:Richard Johnson (XVI secolo)]] ; [[it:Anna Stuart (1637-1640)]] ; [[it:Alice FitzAlan (1378-1415)]] ; [[it:James Stuart (1741-1815)]] and [[it:James Stuart (m. 1793)]]? Thanks. [[Natatangi:Mga ambag/~2026-36448-27|~2026-36448-27]] ([[Usapang tagagamit:~2026-36448-27|talk]]) 14:22, 22 Hunyo 2026 (UTC)
:Hi @[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]], could you please fix the incorrect titles for the subjects in [[it:Angelo Rizzoli]], [[it:Achille Majeroni]], and [[it:Giuseppe Rossi]]? [[Natatangi:Mga ambag/~2026-37708-36|~2026-37708-36]] ([[Usapang tagagamit:~2026-37708-36|talk]]) 12:10, 2 Hulyo 2026 (UTC)
::Hi @[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]] we'd like to point out this useful list: [[it:Utente:ValterVB/Sandbox/Disambigue_di_Cognomi_da_creare]]. By going through it, you'll find many articles with inconsistent or incorrect disambiguators (for example, some use only the birth year, while others use both birth and death years). When possible, these should be standardized in accordance with Wikipedia's disambiguation guidelines. [[Natatangi:Mga ambag/~2026-38274-34|~2026-38274-34]] ([[Usapang tagagamit:~2026-38274-34|talk]]) 09:17, 5 Hulyo 2026 (UTC)
:::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]] You can make the list easier to review by using the browser's "Find in page" function to search for common incorrect date-based disambiguators, such as "(19", "(18", "(17", "(14", "secolo)", etc. Moreover, the article titles listed at <del>[[it:Francesco Angelini]] and [[it:Elisabetta Querini]]</del> are incorrect. [[Natatangi:Mga ambag/~2026-38427-29|~2026-38427-29]] ([[Usapang tagagamit:~2026-38427-29|talk]]) 19:12, 5 Hulyo 2026 (UTC)
::::
@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]] Wrong disambiguators from the list:
<del>[[it:Mala (Svezia)]], ambiguous with [[it:Malå]]/[[it:Malå (comune)]];</del>
the basketball players: <del>[[it:Mike Dunleavy]], [[it:Steve Burtt (1984)]], [[it:Matt Guokas]], [[it:Glen Rice (1991)]], [[it:Tim Hardaway (1992)]];</del>
the politicians: <del>[[it:Francesco D'Alessio]];</del>
the footballers: <del>[[it:Kees Krijgh]], [[it:Bojan Krkić (1965)]], [[it:Josef Novák]], [[it:Michal Pančík]], [[it:Igors Stepanovs (1966)]], [[it:Sándor Szűcs (1961)]], [[it:Alexander Vencel]];</del>
Others: <del>[[it:Roman Kreuziger (1965)]] ; [[it:Francesco Cantuti Castelvetri (1726-1777)]] ; [[it:Rafał Leszczyński (1650-1703)]] ; [[it:Gonzalo Fernández de Córdoba (1585-1635)]] ; [[it:Raimondo del Balzo (XIV secolo)]] ; [[it:Pagano della Torre (XIII secolo)]] ; [[it:Verde della Scala (XIV secolo)]] ; [[it:Henri Padou (1898)]] ; [[it:Alfonso d'Aviz (1509-1540)]] ; [[it:Ermanno di Hohenzollern-Hechingen (1777-1827)]] ; [[it:Augusta di Sassonia-Gotha-Altenburg (1752-1805)]] ; [[it:Luisa di Sassonia-Gotha-Altenburg (1756-1808)]] ; [[it:Maria Anna di Braganza (1899-1971)]] ; [[it:Carlo Canera di Salasco (1823-1891)]] ; [[it:Carl August Ehrensvärd (1892-1974)]] ; [[it:Luigi Fecia di Cossato (1800-1882)]] ; [[it:Luigi Fecia di Cossato (1841-1921)]] ; [[it:Francesco Innamorati (1853-1923)]] ; [[it:Adelaide di Sassonia-Meiningen (1891-1971)]] ; [[it:Feodora di Sassonia-Meiningen (1890-1972)]] ; [[it:Franz Pfyffer von Altishofen (XVII secolo)]] ; [[it:Paolo Thaon di Revel (1888-1973)]] ; [[it:Giovanni d'Arborea (1320-1376)]] ; [[it:Eleonora di Trastámara (1362-1415)]] ; [[it:Osman Pascià (ammiraglio)]], ambiguous with [[it:Osman Emin Ahmed Pascià]] ; [[it:Alboino della Scala (?-1354)]];</del>
Remaining incorrect titles: <del>[[it:Giovanni Antonio Caldora (XV secolo)]] ; [[it:Raimondo Caldora (XIV secolo)]] ; the subjects in [[it:Francesco Santurini]] ; [[it:Muzio Attendolo (XIII secolo)]] ; [[it:Paul Makler (senior)]] ; [[it:Pietro Fregoso (1412-1459)]] ; [[it:Pietro Fregoso (1330-1404)]] ; [[it:Elisabetta di Hohenzollern (1474-1507)]] ; [[it:Margherita di Brandeburgo (1410-1465)]].</del>
[[Natatangi:Mga ambag/~2026-39074-97|~2026-39074-97]] ([[Usapang tagagamit:~2026-39074-97|talk]]) 10:19, 9 Hulyo 2026 (UTC)
:Hi @[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]] we've noticed that the Italian Wiki is inconsistent with other language editions. <del>Since there is also the well-known [[it:Komatsu (azienda)]] and several other notable topics with interwiki articles, [[it:Komatsu (disambigua)]] should be moved to [[it:Komatsu]], with the city moved to [[it:Komatsu (Ishikawa)]], so that the base title becomes a disambiguation page, as on [[en:Komatsu]], [[de:Komatsu]], [[es:Komatsu]], [[nl:Komatsu]], etc. Could you please help align the Italian Wikipedia with the other language editions? Additional wrong title: [[it:Saint-Gobain (gruppo)]] (it is a multinational company, so it should be moved to the standard disambiguator "(azienda)").</del> [[Natatangi:Mga ambag/~2026-40990-58|~2026-40990-58]] ([[Usapang tagagamit:~2026-40990-58|talk]]) 16:25, 21 Hulyo 2026 (UTC)
::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]] Other incorrect titles to assess: [[it:Giovanni Antonio Caldora (XV secolo)]] ; [[it:Raimondo Caldora (XIV secolo)]] ; [[it:Muzio Attendolo (XIII secolo)]]. [[Natatangi:Mga ambag/~2026-41223-03|~2026-41223-03]] ([[Usapang tagagamit:~2026-41223-03|talk]]) 23:53, 22 Hulyo 2026 (UTC)
:::@[[Tagagamit:Gambo7|Gambo7]] wrong titles to fix: <del>[[it:Enrico di Brunswick-Lüneburg (1468-1532)]] ; [[it:Margherita di Sassonia (1469-1528)]] ; [[it:Margherita di Sassonia (1449-1501)]] ; [[it:Lisicle (IV secolo a.C.)]] ; [[it:Lisicle (V secolo a.C.)]]; [[it:Margherita di Borbone-Clermont (1344-1416)]] ; [[it:Margherita di Borbone-Clermont (1438-1483)]]</del> . [[Natatangi:Mga ambag/~2026-46057-71|~2026-46057-71]] ([[Usapang tagagamit:~2026-46057-71|talk]]) 18:50, 23 Agosto 2026 (UTC)
eyv9lmze4sxkywp8qbo94cv2n5kg3jq
Asia Rose Simpson
0
339083
2221603
2221396
2026-08-24T12:48:44Z
~2026-45994-95
165669
2221603
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox pageant titleholder
|name=Asia Rose Simpson
|image=Asia Rose Simpson in 03032026.jpg
|image_size=
|caption=si Simpson noong 2026
|birth_name=Asia Rose Simpson
|title={{Ubl|Miss New Mexico Teen USA 2023|[[Miss World Philippines 2026]]}}
|competitions={{ubl|Miss New Mexico Teen USA 2023<br>(Nagwagi)|[[Miss Teen USA 2023]]<br>(Walang pagkakalagay)|(Miss Congeniality)|[[Miss World Philippines 2026]]<br>(Nagwagi)|(Beauty With A Purpose)|[[Miss World 2026]]<br>({{abbr|TBD|To be determined}})}}
|birth_date={{birth date and age|mf=yes|2008|10|04}}
<!-- Age 18 as of 2026/02/04 per Manila Bulletin. Reliable source needed for exact birthdate-->
|education=<!-- Reliable source needed -->
|birth_place=[[Hobbs, New Mexico]], Estados Unidos
|occupation={{Hlist|Beauty queen}}
|height=<!-- Reliable source needed -->
|eye_color=<!-- Reliable source needed -->
|hair_color=Kayumanggi
}}
Si '''Asia Rose Simpson''' (ipinanganak noong Oktubre 4, 2008) ay isang Pilipino-Amerikanong modelo, mananayaw at beauty pageant titleholder na kinoronahan bilang [[Miss World Philippines 2026]]. Siya ang kakatawan sa Pilipinas sa [[Miss World 2026]].
Si Simpson ay nakoronahan din bilang Mss New Mexico Teen USA noong 2023, at naging hinirang bilang Miss Congeniality sa Miss Teen USA 2023.
== Maagang buhay at karera ==
Ipinanganak si Simpson sa Hobbs, New Mexico, Estados Unidos, sa isang pamilya ng mga mananayaw at misyonerong Kristiyano.<ref name=":4">{{Cite web |last=Jusay |first=Annalyn S. |date=4 Pebrero 2026 |title=Christian missionary Asia Rose Simpson crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://mb.com.ph//2026/02/04/christian-missionary-asia-rose-simpson-crowned-miss-world-philippines-2026 |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en |archive-date=4 Pebrero 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260204162738/https://mb.com.ph/2026/02/04/christian-missionary-asia-rose-simpson-crowned-miss-world-philippines-2026 |url-status=dead }}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last=Tunac |first=Hermes Joy |date=4 Pebrero 2026 |title=Who is Asia Rose Simpson? 5 things about the new Miss World Philippines |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/975286/who-is-asia-rose-simpson-5-things-about-the-new-miss-world-philippines/story/ |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=4 Pebrero 2026 |title=Get to know Miss World Philippines 2026 Asia Rose Simpson |url=https://entertainment.inquirer.net/651610/get-to-know-miss-world-philippines-2026-asia-rose-simpson |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Ang kanyang ama ay si Joseph Simpson, na isang Pilipino, at ang kaniyang ina ay si Brittany Banks, na isang Amerikano. Bilang mga misyonero, madalas maglakbay ang kaniyang pamilya noong bata pa siya.<ref name=":4" /> Dumating siya sa Pilipinas noong siya ay anim na buwan sa [[Roxas, Capiz|Roxas]], [[Capiz]], kung saan siya lumaki.'''<ref name=":0">{{Cite web |last=Roque |first=Nika |date=4 Pebrero 2026 |title=Quezon City's Asia Rose Simpson is Miss World Philippines 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/975221/quezon-city-s-asia-rose-simpson-is-miss-world-philippines-2026/story/ |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref>''' Kalaunan ay nanirahan ang kaniyang pamilya sa [[Maynila]] at pagkatapos ay [[Lungsod Quezon|sa Lungsod Quezon]].<ref name=":4" />
Si Simpson ay nag-aral sa bahay.<ref>{{Cite news |last=Martinez |first=Lance Joseph |date=5 Pebrero 2026 |title=10 Things About the Miss World Philippines 2026 Asia Rose Simpson |language=en |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://metro.style/people/2026/2/5/10-things-about-the-miss-world-philippines-2026-asia-rose-simpson-0715 |access-date=12 Agosto 2026}}</ref> Sa edad na tatlo, sinimulan siyang turuan ng kanyang ama kung paano sumayaw. <ref name=":3"/> Noong 2016, lumabas siya sa [[Pilipinas Got Talent (season 5)|ikalimang season]] ng ''[[Pilipinas Got Talent]]'' kasama ang kanyang ama at mga kapatid bilang bahagi ng akrobatika na The Simpson Tribe, na kwalipikado para sa pagpapatalsik ng mga hurado ngunit hindi na nakapasok pa. <ref name=":2">{{Cite web |last=Uson |first=Melanie |title=Get to know Asia Rose Simpson, the newly crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://philstarlife.com/celebrity/685455-get-to-know-asia-rose-simpson-the-newly-crowned-miss-world-philippines-2026?page=4 |access-date=2026-02-03 |website=Philstar Life}}</ref>
== Mga paligsahan ng kagandahan ==
=== Miss Teen USA 2023 ===
Bilang kinatawan ng Hobbs, nanalo si Simpson bilang Miss New Mexico Teen USA 2023, na nagbigay-daan sa kanya upang lumahok sa Miss Teen USA 2023. <ref>{{Cite web |date=2023-06-07 |title=Hobbs native named 2023 Miss New Mexico Teen USA |url=https://www.newswest9.com/article/news/community/hobbs-native-named-2023-miss-new-mexico-teen-usa/513-7f34987e-4f52-42a0-a044-2ea6ac8856b2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230608000537/https://www.newswest9.com/article/news/community/hobbs-native-named-2023-miss-new-mexico-teen-usa/513-7f34987e-4f52-42a0-a044-2ea6ac8856b2 |archive-date=2023-06-08 |access-date=2026-02-03 |website=newswest9.com |language=en-US}}</ref> Sa kompetsiyon, napanalunan niya ang Miss Congeniality award ngunit hindi nakapasok sa semifinals. Ang nagwagi ay si UmaSofia Srivastava ng [[New Jersey]], na kalaunan ay bumitiw sa kaniyang pwesto.<ref name=":3"/> <ref>{{Cite web |date=2023-10-06 |title=UmaSofia Srivastava crowned Miss Teen USA |url=https://americanbazaaronline.com/2023/10/06/umasofia-srivastava-crowned-miss-teen-usa-455191/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928230352/https://americanbazaaronline.com/2023/10/06/umasofia-srivastava-crowned-miss-teen-usa-455191/ |archive-date=2025-09-28 |access-date=2026-02-03 |website=The American Bazaar |language=en-US}}</ref>
=== Miss World Philippines 2026 ===
Noong Abril 6, 2025, nagwagi si Simpson sa lokal na patimpalak sa Lungsod Quezon para sa Miss World Philippines 2026, na nagbigay-daan sa kaniya upang kumatawan sa lokalidad sa pambansang patimpalak.<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=2025-04-06 |title=Miss Teen USA alum is Quezon City’s bet for Miss World Philippines 2025 |url=https://entertainment.inquirer.net/604343/miss-teen-usa-alum-is-quezon-citys-bet-for-miss-world-philippines-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907142147/https://entertainment.inquirer.net/604343/miss-teen-usa-alum-is-quezon-citys-bet-for-miss-world-philippines-2025 |archive-date=2025-09-07 |access-date=2026-02-03 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Sa edad na 18, siya ang pinakabatang kandidata sa edisyong iyon. <ref name=":4"/> <ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=2026-02-04 |title=Asia Rose Simpson of Quezon City crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://entertainment.inquirer.net/651535/asia-rose-simpson-of-quezon-city-crowned-miss-world-philippines-2026 |access-date=2026-02-03 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Bago ang kompetisyon, si Simpson ay naging semi-finalist para sa pito sa sampung fast-track challenges at nagwagi sa dalawa—Beauty with a Purpose at Miss Talent—na nagbigay-daan sa kaniya upang makapasok sa finals. <ref name=":1"/>
Sa pinal na kompetisyon, siya ang itinanghal na Best in Swimsuit, kasama si Valerie West ng Ifugao.<ref>{{Cite web |last=Lim |first=Ron |date=2026-02-04 |title=Check out the looks of newly crowned Miss World PH Asia Rose Simpson |url=https://www.gmanetwork.com/lifestyle/fashion-beauty/26142/check-out-the-looks-of-newly-crowned-miss-world-ph-asia-rose-simpson/photo |access-date=2026-02-04 |website=www.gmanetwork.com |language=en}}</ref> Nagpatuloy siya sa huling ''question-and-answer round'' kung saan tinanong siya kung ang social media ay nakatulong o nakapinsala sa lipunan. Sa kanyang sagot, binigyang-diin niya ang kalusugang pangkaisipan at binanggit ang datos mula sa [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan|World Health Organization]] tungkol sa pagtaas ng mga kabataang laging nakaupo upang ipaliwanag ang kahalagahan ng kanyang inisyatibo. Kinilala niya ang mga benepisyo ng social media at tinapos ang kanyang sagot sa pamamagitan ng panawagan para sa responsableng paggamit nito. <ref>{{Cite web |last=Tunac |first=Hermes Joy |date=2026-02-04 |title=Asia Rose Simpson highlights mental health in winning answer at Miss World Philippines 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/healthandwellness/975282/asia-rose-simpson-highlights-mental-health-in-winning-answer-at-miss-world-philippines-2026/story/ |access-date=2026-02-04 |website=GMA News Online |language=en}}</ref>
Sa pagtatapos ng kaganapan, inanunsyo siya bilang nagwagi, kinoronahan ng kanyang hinalinhan, [[Krishnah Gravidez|si Krishnah Gravidez]] ng [[Baguio]], at naging pinakabatang may hawak ng titulo sa kasaysayan ng patimpalak. <ref>{{Cite web |last=Iglesias |first=Iza |date=2026-02-04 |title=Asia Rose Simpson crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://www.manilatimes.net/2026/02/04/entertainment-lifestyle/show-times/asia-rose-simpson-crowned-miss-world-philippines-2026/2271233 |access-date=2026-02-04 |website=The Manila Times |language=en}}</ref>
=== Miss World 2026 ===
{{Pangunahin|Miss World 2026}}
Si Simpson ang kakatawan sa Pilipinas sa [[Miss World 2026]] pageant sa Vietnam. <ref name=":0"/>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{BD|2008|LIVING|Simpson, Asia Rose}}
[[Kategorya:Mga Amerikanong liping-Pilipino]]
[[Kategorya:Mga Pilipinong liping-Amerikano]]
[[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]]
[[Kategorya:Articles with hCards]]
e30vtkcrn8to5ipzh9fnyay5tx0mii4
2221608
2221603
2026-08-24T14:51:13Z
Allyriana000
119761
Kinansela ang pagbabagong 2221603 ni [[Special:Contributions/~2026-45994-95|~2026-45994-95]] ([[User talk:~2026-45994-95|Usapan]]) Walang ibinigay na sanggunian upang patunayan ang katotohanan ng petsang ibinigay para sa kapanganakan ni Simpson
2221608
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox pageant titleholder|name=Asia Rose Simpson|image=Asia Rose Simpson in 03032026.jpg|image_size=|caption=si Simpson noong 2026|birth_name=Asia Rose Simpson|title={{Ubl|Miss New Mexico Teen USA 2023|[[Miss World Philippines 2026]]}}|competitions={{ubl|Miss New Mexico Teen USA 2023<br>(Nagwagi)|[[Miss Teen USA 2023]]<br>(Walang pagkakalagay)|(Miss Congeniality)|[[Miss World Philippines 2026]]<br>(Nagwagi)|(Beauty With A Purpose)|[[Miss World 2026]]<br>({{abbr|TBD|To be determined}})}}|birth_date={{birth based on age as of date|18|2026|02|04}}
<!-- Age 18 as of 2026/02/04 per Manila Bulletin. Reliable source needed for exact birthdate-->|education=<!-- Reliable source needed -->|birth_place=[[Hobbs, New Mexico]], Estados Unidos|occupation={{Hlist|Beauty queen}}|height=<!-- Reliable source needed -->|eye_color=<!-- Reliable source needed -->|hair_color=Kayumanggi}}
Si '''Asia Rose Simpson''' (ipinanganak noong 2007 o 2008) ay isang Pilipino-Amerikanong modelo, mananayaw at beauty pageant titleholder na kinoronahan bilang [[Miss World Philippines 2026]]. Siya ang kakatawan sa Pilipinas sa [[Miss World 2026]].
Si Simpson ay nakoronahan din bilang Mss New Mexico Teen USA noong 2023, at naging hinirang bilang Miss Congeniality sa Miss Teen USA 2023.
== Maagang buhay at karera ==
Ipinanganak si Simpson sa Hobbs, New Mexico, Estados Unidos, sa isang pamilya ng mga mananayaw at misyonerong Kristiyano.<ref name=":4">{{Cite web |last=Jusay |first=Annalyn S. |date=4 Pebrero 2026 |title=Christian missionary Asia Rose Simpson crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://mb.com.ph//2026/02/04/christian-missionary-asia-rose-simpson-crowned-miss-world-philippines-2026 |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en |archive-date=4 Pebrero 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260204162738/https://mb.com.ph/2026/02/04/christian-missionary-asia-rose-simpson-crowned-miss-world-philippines-2026 |url-status=dead }}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last=Tunac |first=Hermes Joy |date=4 Pebrero 2026 |title=Who is Asia Rose Simpson? 5 things about the new Miss World Philippines |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/975286/who-is-asia-rose-simpson-5-things-about-the-new-miss-world-philippines/story/ |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=4 Pebrero 2026 |title=Get to know Miss World Philippines 2026 Asia Rose Simpson |url=https://entertainment.inquirer.net/651610/get-to-know-miss-world-philippines-2026-asia-rose-simpson |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Ang kanyang ama ay si Joseph Simpson, na isang Pilipino, at ang kaniyang ina ay si Brittany Banks, na isang Amerikano. Bilang mga misyonero, madalas maglakbay ang kaniyang pamilya noong bata pa siya.<ref name=":4" /> Dumating siya sa Pilipinas noong siya ay anim na buwan sa [[Roxas, Capiz|Roxas]], [[Capiz]], kung saan siya lumaki.'''<ref name=":0">{{Cite web |last=Roque |first=Nika |date=4 Pebrero 2026 |title=Quezon City's Asia Rose Simpson is Miss World Philippines 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/975221/quezon-city-s-asia-rose-simpson-is-miss-world-philippines-2026/story/ |access-date=12 Agosto 2026 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref>''' Kalaunan ay nanirahan ang kaniyang pamilya sa [[Maynila]] at pagkatapos ay [[Lungsod Quezon|sa Lungsod Quezon]].<ref name=":4" />
Si Simpson ay nag-aral sa bahay.<ref>{{Cite news |last=Martinez |first=Lance Joseph |date=5 Pebrero 2026 |title=10 Things About the Miss World Philippines 2026 Asia Rose Simpson |language=en |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://metro.style/people/2026/2/5/10-things-about-the-miss-world-philippines-2026-asia-rose-simpson-0715 |access-date=12 Agosto 2026}}</ref> Sa edad na tatlo, sinimulan siyang turuan ng kanyang ama kung paano sumayaw. <ref name=":3"/> Noong 2016, lumabas siya sa [[Pilipinas Got Talent (season 5)|ikalimang season]] ng ''[[Pilipinas Got Talent]]'' kasama ang kanyang ama at mga kapatid bilang bahagi ng akrobatika na The Simpson Tribe, na kwalipikado para sa pagpapatalsik ng mga hurado ngunit hindi na nakapasok pa. <ref name=":2">{{Cite web |last=Uson |first=Melanie |title=Get to know Asia Rose Simpson, the newly crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://philstarlife.com/celebrity/685455-get-to-know-asia-rose-simpson-the-newly-crowned-miss-world-philippines-2026?page=4 |access-date=2026-02-03 |website=Philstar Life}}</ref>
== Mga paligsahan ng kagandahan ==
=== Miss Teen USA 2023 ===
Bilang kinatawan ng Hobbs, nanalo si Simpson bilang Miss New Mexico Teen USA 2023, na nagbigay-daan sa kanya upang lumahok sa Miss Teen USA 2023. <ref>{{Cite web |date=2023-06-07 |title=Hobbs native named 2023 Miss New Mexico Teen USA |url=https://www.newswest9.com/article/news/community/hobbs-native-named-2023-miss-new-mexico-teen-usa/513-7f34987e-4f52-42a0-a044-2ea6ac8856b2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230608000537/https://www.newswest9.com/article/news/community/hobbs-native-named-2023-miss-new-mexico-teen-usa/513-7f34987e-4f52-42a0-a044-2ea6ac8856b2 |archive-date=2023-06-08 |access-date=2026-02-03 |website=newswest9.com |language=en-US}}</ref> Sa kompetsiyon, napanalunan niya ang Miss Congeniality award ngunit hindi nakapasok sa semifinals. Ang nagwagi ay si UmaSofia Srivastava ng [[New Jersey]], na kalaunan ay bumitiw sa kaniyang pwesto.<ref name=":3"/> <ref>{{Cite web |date=2023-10-06 |title=UmaSofia Srivastava crowned Miss Teen USA |url=https://americanbazaaronline.com/2023/10/06/umasofia-srivastava-crowned-miss-teen-usa-455191/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928230352/https://americanbazaaronline.com/2023/10/06/umasofia-srivastava-crowned-miss-teen-usa-455191/ |archive-date=2025-09-28 |access-date=2026-02-03 |website=The American Bazaar |language=en-US}}</ref>
=== Miss World Philippines 2026 ===
Noong Abril 6, 2025, nagwagi si Simpson sa lokal na patimpalak sa Lungsod Quezon para sa Miss World Philippines 2026, na nagbigay-daan sa kaniya upang kumatawan sa lokalidad sa pambansang patimpalak.<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=2025-04-06 |title=Miss Teen USA alum is Quezon City’s bet for Miss World Philippines 2025 |url=https://entertainment.inquirer.net/604343/miss-teen-usa-alum-is-quezon-citys-bet-for-miss-world-philippines-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907142147/https://entertainment.inquirer.net/604343/miss-teen-usa-alum-is-quezon-citys-bet-for-miss-world-philippines-2025 |archive-date=2025-09-07 |access-date=2026-02-03 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Sa edad na 18, siya ang pinakabatang kandidata sa edisyong iyon. <ref name=":4"/> <ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=2026-02-04 |title=Asia Rose Simpson of Quezon City crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://entertainment.inquirer.net/651535/asia-rose-simpson-of-quezon-city-crowned-miss-world-philippines-2026 |access-date=2026-02-03 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Bago ang kompetisyon, si Simpson ay naging semi-finalist para sa pito sa sampung fast-track challenges at nagwagi sa dalawa—Beauty with a Purpose at Miss Talent—na nagbigay-daan sa kaniya upang makapasok sa finals. <ref name=":1"/>
Sa pinal na kompetisyon, siya ang itinanghal na Best in Swimsuit, kasama si Valerie West ng Ifugao.<ref>{{Cite web |last=Lim |first=Ron |date=2026-02-04 |title=Check out the looks of newly crowned Miss World PH Asia Rose Simpson |url=https://www.gmanetwork.com/lifestyle/fashion-beauty/26142/check-out-the-looks-of-newly-crowned-miss-world-ph-asia-rose-simpson/photo |access-date=2026-02-04 |website=www.gmanetwork.com |language=en}}</ref> Nagpatuloy siya sa huling ''question-and-answer round'' kung saan tinanong siya kung ang social media ay nakatulong o nakapinsala sa lipunan. Sa kanyang sagot, binigyang-diin niya ang kalusugang pangkaisipan at binanggit ang datos mula sa [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan|World Health Organization]] tungkol sa pagtaas ng mga kabataang laging nakaupo upang ipaliwanag ang kahalagahan ng kanyang inisyatibo. Kinilala niya ang mga benepisyo ng social media at tinapos ang kanyang sagot sa pamamagitan ng panawagan para sa responsableng paggamit nito. <ref>{{Cite web |last=Tunac |first=Hermes Joy |date=2026-02-04 |title=Asia Rose Simpson highlights mental health in winning answer at Miss World Philippines 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/healthandwellness/975282/asia-rose-simpson-highlights-mental-health-in-winning-answer-at-miss-world-philippines-2026/story/ |access-date=2026-02-04 |website=GMA News Online |language=en}}</ref>
Sa pagtatapos ng kaganapan, inanunsyo siya bilang nagwagi, kinoronahan ng kanyang hinalinhan, [[Krishnah Gravidez|si Krishnah Gravidez]] ng [[Baguio]], at naging pinakabatang may hawak ng titulo sa kasaysayan ng patimpalak. <ref>{{Cite web |last=Iglesias |first=Iza |date=2026-02-04 |title=Asia Rose Simpson crowned Miss World Philippines 2026 |url=https://www.manilatimes.net/2026/02/04/entertainment-lifestyle/show-times/asia-rose-simpson-crowned-miss-world-philippines-2026/2271233 |access-date=2026-02-04 |website=The Manila Times |language=en}}</ref>
=== Miss World 2026 ===
{{Pangunahin|Miss World 2026}}
Si Simpson ang kakatawan sa Pilipinas sa [[Miss World 2026]] pageant sa Vietnam. <ref name=":0"/>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Mga Amerikanong liping-Pilipino]]
[[Kategorya:Mga Pilipinong liping-Amerikano]]
[[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]]
[[Kategorya:Articles with hCards]]
oz8am5l9mdw0ze6dkhzh1bcchk3v01u
Event:Mga Bituin ng Pelikulang Pilipino Editathon
1728
339217
2221668
2221253
2026-08-25T11:38:25Z
RCJourn
148405
/* Mga kalahok */
2221668
wikitext
text/x-wiki
Ang '''Mga Bituin ng Pelikulang Pilipino''' ay isang editathon na gaganapin mula 00:00, ika-21 ng Agosto 2026, hanggang 23:59, ika-30 ng Setyembre 2026 (UTC+8), na nakatuon sa pagpapalawig ng mga impormasyon sa Wikipediang Tagalog tungkol sa pinilakang-tabing o industriya ng pelikulang Pilipino.
== Mga artikulo ==
Ang mga sumusunod ay mga artikulong nakaukol sa paksang industriya ng pelikulang Pilipino na maaaring likhain o palawigin. Maaari ring magsumite ng artikulo na hindi nakalista.
== Mga kalahok ==
* [[User:PhiliptheNumber1|PhiliptheNumber1]] ([[User talk:PhiliptheNumber1|kausapin]])
* [[Tagagamit:Ralffralff|Ralffralff]] ([[Usapang tagagamit:Ralffralff|kausapin]])
*[[Tagagamit:GerryYabes|GerryYabes]] ([[Usapang tagagamit:GerryYabes|kausapin]])
*[[Tagagamit:Buszmail|Buszmail]] ([[Usapang tagagamit:Buszmail|kausapin]])
*[[Tagagamit:RCJourn|RCJourn]] ([[Usapang tagagamit:RCJourn|kausapin]])
== Mga resulta ==
[[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]]
1b74v77jxls04z4yi5hgu5z99amw83v
2221670
2221668
2026-08-25T11:45:03Z
RCJourn
148405
2221670
wikitext
text/x-wiki
Ang '''Mga Bituin ng Pelikulang Pilipino''' ay isang editathon na gaganapin mula 00:00, ika-21 ng Agosto 2026, hanggang 23:59, ika-30 ng Setyembre 2026 (UTC+8), na nakatuon sa pagpapalawig ng mga impormasyon sa Wikipediang Tagalog tungkol sa pinilakang-tabing o industriya ng pelikulang Pilipino.
== Mga artikulo ==
Ang mga sumusunod ay mga artikulong nakaukol sa paksang industriya ng pelikulang Pilipino na maaaring likhain o palawigin. Maaari ring magsumite ng artikulo na hindi nakalista.
== Mga kalahok ==
* [[User:PhiliptheNumber1|PhiliptheNumber1]] ([[User talk:PhiliptheNumber1|kausapin]])
* [[Tagagamit:Ralffralff|Ralffralff]] ([[Usapang tagagamit:Ralffralff|kausapin]])
*[[Tagagamit:GerryYabes|GerryYabes]] ([[Usapang tagagamit:GerryYabes|kausapin]])
*[[Tagagamit:Buszmail|Buszmail]] ([[Usapang tagagamit:Buszmail|kausapin]])
*[[Tagagamit:RCJourn|RCJourn]] ([[Usapang tagagamit:RCJourn|kausapin]])
== Mga resulta ==
[[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pilipinas Panorama]]
6v4cg0od7q2igntumlk5s3pj809ycuq
Born to Shine
0
339248
2221653
2221348
2026-08-25T07:55:26Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Tauhan */
2221653
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television
| title = Born to Shine
| image =
| alt = An image with a red background. The series title is displayed on the center of the image. The logo of GMA Network is displayed on the upper right side of the image.
| caption = Title card
| genre = {{Plainlist|
* [[Drama (film and television)|Drama]]
* [[Musical film|Musical]]}}
| director = Rod Marmol<ref>{{cite web|url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/new-show-alert-zephanie-michael-sager-bibida-sa-isang-drama-at-musical-series-ng-gma/128099/ |title=New Show Alert: Zephanie, Michael Sager, bibida sa isang drama at musical series ng GMA |author=Javier, Kristian Eric |date=November 24, 2025 |website=[[GMA Network Inc.]] |access-date=April 5, 2026}}</ref>
| starring = {{Plainlist|
* Zephanie Dimaranan
* Michael Sager
* Olive May}}
| country = Pilipinas
| language = Tagalog
| num_episodes = 126
| runtime = 25–30 minuto
| company = [[GMA Entertainment Group]]
| network = [[GMA Network]]
| first_aired = {{Start date|2026|3|23}}
| last_aired = kasalukuyan
}}
Ang '''Born to Shine''' ay isang teleserye sa Pilipinas, noong Marso 23, 2026 sa ilalim ng palatutunang GMA Network na inilathala ng direktor na Rod Marmol na pinagbibidahan nina Zephanie Dimaranan bilang Jeni, Michael Sager bilang Nate Lim at Olive May bilang Megan.
==Tauhan==
===Pangunahing tauhan===
* Zephanie Dimaranan bilang Jennie "Jeni" Sicat (Yumi)
* Michael Sager bilang Nathaniel "Nate" Pascual-Lim
* Olive May bilang Megan Halari (Nixi, Yumi)
===Supportadong tauhan===
* [[Manilyn Reynes]] bilang Minchie Reyes-Sicat
* [[Smokey Manaloto]] bilang Perry Sicat
* [[Vina Morales]] bilang Ysadara "Dara" Halari
* Tessie Tomas bilang Amelia Halari
* [[Sheryl Cruz]] bilang Vanna Grande (former Manager of Yumi)
* [[Tina Paner]] bilang Charice Alonso
* [[Kobie Brown]] bilang JC
* Alvaro Oyteza bilang Lolong
* [[Miggs Cuaderno]] bilang Basha
* Mitzi Josh bilang Yuna Mercado (Yumi)
* Gaea Mischa bilang Nancy Sebastian (Yumi)
* Naya Ambi bilang Alfea Torres (Yumi)
* Roselle Nava bilang Monica Pascual (current Manager of Yumi)
* [[Jade Lopez]] bilang Anya Bravo (Yumi, Assistant)
* Muriel Lomadilla bilang Ging (Yumi, Assistant)
* [[Nikki Co]] bilang Oliver
===Bisitang tauhan===
* [[Rayver Cruz]] bilang Dio Halari
* [[Julie Ann San Jose]] bilang batang Dara Halari
* [[Mikee Quintos]] bilang batang Minchie
* Kristoffer Martin bilang batang Perry Sicat
* [[Jeric Gonzales]] bilang batang George
* [[Gwen Zamora]] bilang Calie
* Gab Pangilinan bilang batang Charice Alonzo
* [[Sharmaine Arnaiz]] bilang Viring
* Maey Bautista bilang Belen
* Dang Cruz bilang Sally
* Don Umali bilang George
* Sue Prado bilang Dolor
* Sean Lucas bilang Reyster Constantino
===Recurring tauhan===
* [[Geneva Cruz]] bilang Sugar Halari
* [[Christian Vasquez]] bilang Freddie Grande
* Gelo Rivera (BGYO)
* Akira Morishita (BGYO)
* Mikki Claver (BGYO)
* Nate Porcalla (BGYO)
* JL Toreliza (BGYO)
* Chloe Redondo bilang Gabby Rosales (Nixi)
* Angelica Santiago bilang Rami Chavez (Nixi)
* Aaliyah De Gracia bilang Tiffany Santos (Nixi)
* Golden Caledonia bilang Lexi Hipolito (Nixi)
* AC Bonifacio bilang Kendall Domingo (Nixi)
* Sharmaine Santiago bilang (Manager ng Nixi)
* Inah Evans bilang Chikanene
* Pepita Curtis bilang Chikatita
* Divine Aucina bilang Allona
* Gerlald Madrid bilang Gener
* Don Umali bilang George
* Charm Aranton bilang Fan ni Meghan
* Marnie Lapus bilang Emmy
* Baninay Baustista bilang punong abala sa event
===Cameo tauhan===
* Cecil Paz bilang Ivy
* Marx Topacio bilang Sam
* John Philip Koch bilang Pulis
* Geleen Eugenio bilang Conci
* Neomi Gonzales bilang Esther
* Hannah Prescillas bilang Marie Sarsuela
* Gilleth Sandico bilang Karina
* Mel Kimura bilang kapatid ni Karina
* Twinkie Dy bilang Twinkie
* Kaloy Tingcungco bilang Kaloy
* Patricia Tumulak bilang punong abala ng PinaSaya
* Brent Valdez bilang punong abala ng PinaSaya
* Anton Vinzon bilang Makmak Batumbakal
* [[Therese Malvar]] bilang Jolly
==Talababa==
* {{IMDb title|39013843}}
[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]
40peg11lbhdtk1jocrllkou3ucr3o7s
2221667
2221653
2026-08-25T08:24:56Z
Ivan P. Clarin
84769
/* Cameo tauhan */
2221667
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television
| title = Born to Shine
| image =
| alt = An image with a red background. The series title is displayed on the center of the image. The logo of GMA Network is displayed on the upper right side of the image.
| caption = Title card
| genre = {{Plainlist|
* [[Drama (film and television)|Drama]]
* [[Musical film|Musical]]}}
| director = Rod Marmol<ref>{{cite web|url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/new-show-alert-zephanie-michael-sager-bibida-sa-isang-drama-at-musical-series-ng-gma/128099/ |title=New Show Alert: Zephanie, Michael Sager, bibida sa isang drama at musical series ng GMA |author=Javier, Kristian Eric |date=November 24, 2025 |website=[[GMA Network Inc.]] |access-date=April 5, 2026}}</ref>
| starring = {{Plainlist|
* Zephanie Dimaranan
* Michael Sager
* Olive May}}
| country = Pilipinas
| language = Tagalog
| num_episodes = 126
| runtime = 25–30 minuto
| company = [[GMA Entertainment Group]]
| network = [[GMA Network]]
| first_aired = {{Start date|2026|3|23}}
| last_aired = kasalukuyan
}}
Ang '''Born to Shine''' ay isang teleserye sa Pilipinas, noong Marso 23, 2026 sa ilalim ng palatutunang GMA Network na inilathala ng direktor na Rod Marmol na pinagbibidahan nina Zephanie Dimaranan bilang Jeni, Michael Sager bilang Nate Lim at Olive May bilang Megan.
==Tauhan==
===Pangunahing tauhan===
* Zephanie Dimaranan bilang Jennie "Jeni" Sicat (Yumi)
* Michael Sager bilang Nathaniel "Nate" Pascual-Lim
* Olive May bilang Megan Halari (Nixi, Yumi)
===Supportadong tauhan===
* [[Manilyn Reynes]] bilang Minchie Reyes-Sicat
* [[Smokey Manaloto]] bilang Perry Sicat
* [[Vina Morales]] bilang Ysadara "Dara" Halari
* Tessie Tomas bilang Amelia Halari
* [[Sheryl Cruz]] bilang Vanna Grande (former Manager of Yumi)
* [[Tina Paner]] bilang Charice Alonso
* [[Kobie Brown]] bilang JC
* Alvaro Oyteza bilang Lolong
* [[Miggs Cuaderno]] bilang Basha
* Mitzi Josh bilang Yuna Mercado (Yumi)
* Gaea Mischa bilang Nancy Sebastian (Yumi)
* Naya Ambi bilang Alfea Torres (Yumi)
* Roselle Nava bilang Monica Pascual (current Manager of Yumi)
* [[Jade Lopez]] bilang Anya Bravo (Yumi, Assistant)
* Muriel Lomadilla bilang Ging (Yumi, Assistant)
* [[Nikki Co]] bilang Oliver
===Bisitang tauhan===
* [[Rayver Cruz]] bilang Dio Halari
* [[Julie Ann San Jose]] bilang batang Dara Halari
* [[Mikee Quintos]] bilang batang Minchie
* Kristoffer Martin bilang batang Perry Sicat
* [[Jeric Gonzales]] bilang batang George
* [[Gwen Zamora]] bilang Calie
* Gab Pangilinan bilang batang Charice Alonzo
* [[Sharmaine Arnaiz]] bilang Viring
* Maey Bautista bilang Belen
* Dang Cruz bilang Sally
* Don Umali bilang George
* Sue Prado bilang Dolor
* Sean Lucas bilang Reyster Constantino
===Recurring tauhan===
* [[Geneva Cruz]] bilang Sugar Halari
* [[Christian Vasquez]] bilang Freddie Grande
* Gelo Rivera (BGYO)
* Akira Morishita (BGYO)
* Mikki Claver (BGYO)
* Nate Porcalla (BGYO)
* JL Toreliza (BGYO)
* Chloe Redondo bilang Gabby Rosales (Nixi)
* Angelica Santiago bilang Rami Chavez (Nixi)
* Aaliyah De Gracia bilang Tiffany Santos (Nixi)
* Golden Caledonia bilang Lexi Hipolito (Nixi)
* AC Bonifacio bilang Kendall Domingo (Nixi)
* Sharmaine Santiago bilang (Manager ng Nixi)
* Inah Evans bilang Chikanene
* Pepita Curtis bilang Chikatita
* Divine Aucina bilang Allona
* Gerlald Madrid bilang Gener
* Don Umali bilang George
* Charm Aranton bilang Fan ni Meghan
* Marnie Lapus bilang Emmy
* Baninay Baustista bilang punong abala sa event
===Cameo tauhan===
* Cecil Paz bilang Ivy
* Marx Topacio bilang Sam
* John Philip Koch bilang Pulis
* Geleen Eugenio bilang Conci
* Neomi Gonzales bilang Esther
* Hannah Prescillas bilang Marie Sarsuela
* Gilleth Sandico bilang Karina
* Mel Kimura bilang kapatid ni Karina
* Twinkie Dy bilang Twinkie
* Kaloy Tingcungco bilang Kaloy
* Patricia Tumulak bilang punong abala ng PinaSaya
* [[Brent Valdez]] bilang punong abala ng PinaSaya
* [[Anton Vinzon]] bilang Makmak Batumbakal
* [[Therese Malvar]] bilang Jolly
==Talababa==
* {{IMDb title|39013843}}
[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]
0m6v9qcy5w5ylzmi5m8aoef4il4w9ck
Talaan ng mga planetang menor: 68001–69000
0
339272
2221606
2026-08-24T14:47:11Z
Allyriana000
119761
Bagong pahina: {{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=68001}}{{TOC001|prefix=68}} == 68001–68100 == {{Anchor|001}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}} |-bgcolor=#fefefe | 68001 || {{mp|2000 XS|33}} || — || Disyembre 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|68001}} |-id=002 bgcolor=#d6d6d6 | 68002 || {{mp|2000 XK|34}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR ||...
2221606
wikitext
text/x-wiki
{{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=68001}}{{TOC001|prefix=68}}
== 68001–68100 ==
{{Anchor|001}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}}
|-bgcolor=#fefefe
| 68001 || {{mp|2000 XS|33}} || — || Disyembre 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|68001}}
|-id=002 bgcolor=#d6d6d6
| 68002 || {{mp|2000 XK|34}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''9.8 km'' || {{M+J|68002}}
|-id=003 bgcolor=#e9e9e9
| 68003 || {{mp|2000 XJ|35}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|68003}}
|-id=004 bgcolor=#fefefe
| 68004 || {{mp|2000 XD|38}} || — || Disyembre 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68004}}
|-id=005 bgcolor=#fefefe
| 68005 || {{mp|2000 XQ|47}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|68005}}
|-id=006 bgcolor=#fefefe
| 68006 || {{mp|2000 XR|48}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68006}}
|-id=007 bgcolor=#fefefe
| 68007 || {{mp|2000 XD|52}} || — || Disyembre 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|68007}}
|-id=008 bgcolor=#fefefe
| 68008 || {{mp|2000 XB|54}} || — || Disyembre 5, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|68008}}
|-id=009 bgcolor=#fefefe
| 68009 || {{mp|2000 YD|4}} || — || Disyembre 21, 2000 || [[Zeno Observatory|Zeno]] || [[Tom Stafford (astronomer)|T. Stafford]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68009}}
|-id=010 bgcolor=#fefefe
| 68010 || {{mp|2000 YL|6}} || — || Disyembre 20, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|68010}}
|-id=011 bgcolor=#fefefe
| 68011 || {{mp|2000 YK|7}} || — || Disyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|68011}}
|-id=012 bgcolor=#e9e9e9
| 68012 || {{mp|2000 YQ|7}} || — || Disyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|68012}}
|-id=013 bgcolor=#e9e9e9
| 68013 || {{mp|2000 YT|7}} || — || Disyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|68013}}
|-id=014 bgcolor=#d6d6d6
| 68014 || {{mp|2000 YF|10}} || — || Disyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''10 km'' || {{M+J|68014}}
|-id=015 bgcolor=#fefefe
| 68015 || {{mp|2000 YR|10}} || — || Disyembre 22, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68015}}
|-id=016 bgcolor=#e9e9e9
| 68016 || {{mp|2000 YW|10}} || — || Disyembre 22, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|68016}}
|-id=017 bgcolor=#e9e9e9
| 68017 || {{mp|2000 YX|10}} || — || Disyembre 22, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68017}}
|-id=018 bgcolor=#fefefe
| 68018 || {{mp|2000 YQ|12}} || — || Disyembre 25, 2000 || [[Oaxaca Observatory|Oaxaca]] || Roe, J. M. || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68018}}
|-id=019 bgcolor=#fefefe
| 68019 || {{mp|2000 YS|15}} || — || Disyembre 22, 2000 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|68019}}
|-id=020 bgcolor=#fefefe
| 68020 || {{mp|2000 YJ|17}} || — || Disyembre 28, 2000 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68020}}
|-id=021 bgcolor=#fefefe
| 68021 Taiki || {{mp|2000 YU|17}} || {{MoMP|68021|Taiki}} || Disyembre 29, 2000 || [[Bisei Spaceguard Center|Bisei SG Center]] || [[Bisei Asteroid Tracking Telescope for Rapid Survey|BATTeRS]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68021}}
|-id=022 bgcolor=#e9e9e9
| 68022 || {{mp|2000 YP|18}} || — || Disyembre 21, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|68022}}
|-id=023 bgcolor=#d6d6d6
| 68023 || {{mp|2000 YW|18}} || — || Disyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|68023}}
|-id=024 bgcolor=#fefefe
| 68024 || {{mp|2000 YY|19}} || — || Disyembre 22, 2000 || [[George Observatory|Needville]] || Needville || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|68024}}
|-id=025 bgcolor=#fefefe
| 68025 || {{mp|2000 YV|21}} || — || Disyembre 29, 2000 || [[Desert Beaver Observatory|Desert Beaver]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|68025}}
|-id=026 bgcolor=#d6d6d6
| 68026 || {{mp|2000 YU|24}} || — || Disyembre 28, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 7.8 km || {{M+J|68026}}
|-id=027 bgcolor=#e9e9e9
| 68027 || {{mp|2000 YN|26}} || — || Disyembre 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|68027}}
|-id=028 bgcolor=#e9e9e9
| 68028 || {{mp|2000 YD|28}} || — || Disyembre 26, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68028}}
|-id=029 bgcolor=#d6d6d6
| 68029 || {{mp|2000 YG|28}} || — || Disyembre 26, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''5.9 km'' || {{M+J|68029}}
|-id=030 bgcolor=#e9e9e9
| 68030 || {{mp|2000 YL|28}} || — || Disyembre 29, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 8.3 km || {{M+J|68030}}
|-id=031 bgcolor=#ffc2e0
| 68031 || {{mp|2000 YK|29}} || — || Disyembre 24, 2000 || Haleakala || NEAT || [[Amor asteroid|AMO]] <small>[[+1 km NEO|+1km]]</small> || align=right data-sort-value="0.84" | ''840 m'' || {{M+J|68031}}
|-id=032 bgcolor=#d6d6d6
| 68032 || {{mp|2000 YV|30}} || — || Disyembre 26, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[FIN tbl#608|BRA]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|68032}}
|-id=033 bgcolor=#fefefe
| 68033 || {{mp|2000 YQ|32}} || — || Disyembre 30, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|68033}}
|-id=034 bgcolor=#fefefe
| 68034 || {{mp|2000 YV|33}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|68034}}
|-id=035 bgcolor=#e9e9e9
| 68035 || {{mp|2000 YB|34}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|68035}}
|-id=036 bgcolor=#e9e9e9
| 68036 || {{mp|2000 YH|35}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|68036}}
|-id=037 bgcolor=#fefefe
| 68037 || {{mp|2000 YU|35}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|68037}}
|-id=038 bgcolor=#e9e9e9
| 68038 || {{mp|2000 YP|39}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|68038}}
|-id=039 bgcolor=#e9e9e9
| 68039 || {{mp|2000 YQ|39}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|68039}}
|-id=040 bgcolor=#fefefe
| 68040 || {{mp|2000 YW|41}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|68040}}
|-id=041 bgcolor=#fefefe
| 68041 || {{mp|2000 YE|42}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|68041}}
|-id=042 bgcolor=#fefefe
| 68042 || {{mp|2000 YR|42}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|68042}}
|-id=043 bgcolor=#fefefe
| 68043 || {{mp|2000 YT|42}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|68043}}
|-id=044 bgcolor=#fefefe
| 68044 || {{mp|2000 YX|42}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|68044}}
|-id=045 bgcolor=#e9e9e9
| 68045 || {{mp|2000 YN|44}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|68045}}
|-id=046 bgcolor=#fefefe
| 68046 || {{mp|2000 YP|45}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|68046}}
|-id=047 bgcolor=#fefefe
| 68047 || {{mp|2000 YK|47}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|68047}}
|-id=048 bgcolor=#fefefe
| 68048 || {{mp|2000 YE|48}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68048}}
|-id=049 bgcolor=#fefefe
| 68049 || {{mp|2000 YK|49}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|68049}}
|-id=050 bgcolor=#fefefe
| 68050 || {{mp|2000 YR|50}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|68050}}
|-id=051 bgcolor=#fefefe
| 68051 || {{mp|2000 YU|51}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|68051}}
|-id=052 bgcolor=#fefefe
| 68052 || {{mp|2000 YD|52}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|68052}}
|-id=053 bgcolor=#fefefe
| 68053 || {{mp|2000 YJ|53}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68053}}
|-id=054 bgcolor=#fefefe
| 68054 || {{mp|2000 YQ|54}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|68054}}
|-id=055 bgcolor=#fefefe
| 68055 || {{mp|2000 YF|56}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|68055}}
|-id=056 bgcolor=#fefefe
| 68056 || {{mp|2000 YM|56}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68056}}
|-id=057 bgcolor=#d6d6d6
| 68057 || {{mp|2000 YL|60}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''8.2 km'' || {{M+J|68057}}
|-id=058 bgcolor=#fefefe
| 68058 || {{mp|2000 YY|60}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|68058}}
|-id=059 bgcolor=#d6d6d6
| 68059 || {{mp|2000 YC|61}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''8.4 km'' || {{M+J|68059}}
|-id=060 bgcolor=#d6d6d6
| 68060 || {{mp|2000 YT|62}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.3 km || {{M+J|68060}}
|-id=061 bgcolor=#fefefe
| 68061 || {{mp|2000 YF|63}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|68061}}
|-id=062 bgcolor=#e9e9e9
| 68062 || {{mp|2000 YT|64}} || — || Disyembre 28, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|68062}}
|-id=063 bgcolor=#ffc2e0
| 68063 || {{mp|2000 YJ|66}} || — || Disyembre 30, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Amor asteroid|AMO]] <small>[[+1 km NEO|+1km]]</small>{{·}}[[Minor-planet moon#68063|moon]] || align=right | 2.3 km || {{M+J|68063}}
|-id=064 bgcolor=#fefefe
| 68064 || {{mp|2000 YU|67}} || — || Disyembre 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|68064}}
|-id=065 bgcolor=#e9e9e9
| 68065 || {{mp|2000 YG|68}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|68065}}
|-id=066 bgcolor=#fefefe
| 68066 || {{mp|2000 YE|71}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68066}}
|-id=067 bgcolor=#e9e9e9
| 68067 || {{mp|2000 YM|72}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.7 km || {{M+J|68067}}
|-id=068 bgcolor=#fefefe
| 68068 || {{mp|2000 YF|73}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|68068}}
|-id=069 bgcolor=#fefefe
| 68069 || {{mp|2000 YN|73}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|68069}}
|-id=070 bgcolor=#d6d6d6
| 68070 || {{mp|2000 YR|73}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|68070}}
|-id=071 bgcolor=#fefefe
| 68071 || {{mp|2000 YV|80}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|68071}}
|-id=072 bgcolor=#fefefe
| 68072 || {{mp|2000 YV|84}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68072}}
|-id=073 bgcolor=#fefefe
| 68073 || {{mp|2000 YZ|84}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|68073}}
|-id=074 bgcolor=#fefefe
| 68074 || {{mp|2000 YH|85}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|68074}}
|-id=075 bgcolor=#fefefe
| 68075 || {{mp|2000 YN|86}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 6.4 km || {{M+J|68075}}
|-id=076 bgcolor=#fefefe
| 68076 || {{mp|2000 YT|87}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|68076}}
|-id=077 bgcolor=#e9e9e9
| 68077 || {{mp|2000 YM|90}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|68077}}
|-id=078 bgcolor=#d6d6d6
| 68078 || {{mp|2000 YV|93}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|68078}}
|-id=079 bgcolor=#e9e9e9
| 68079 || {{mp|2000 YM|95}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68079}}
|-id=080 bgcolor=#e9e9e9
| 68080 || {{mp|2000 YO|96}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68080}}
|-id=081 bgcolor=#e9e9e9
| 68081 || {{mp|2000 YQ|97}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68081}}
|-id=082 bgcolor=#fefefe
| 68082 || {{mp|2000 YF|101}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|68082}}
|-id=083 bgcolor=#fefefe
| 68083 || {{mp|2000 YH|101}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|68083}}
|-id=084 bgcolor=#e9e9e9
| 68084 || {{mp|2000 YY|102}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|68084}}
|-id=085 bgcolor=#d6d6d6
| 68085 || {{mp|2000 YH|104}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#901|EUP]] || align=right | 15 km || {{M+J|68085}}
|-id=086 bgcolor=#e9e9e9
| 68086 || {{mp|2000 YX|104}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|68086}}
|-id=087 bgcolor=#e9e9e9
| 68087 || {{mp|2000 YP|105}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|68087}}
|-id=088 bgcolor=#fefefe
| 68088 || {{mp|2000 YC|107}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68088}}
|-id=089 bgcolor=#fefefe
| 68089 || {{mp|2000 YS|108}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|68089}}
|-id=090 bgcolor=#e9e9e9
| 68090 || {{mp|2000 YN|109}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#518|RAF]] || align=right | 2.1 km || {{M+J|68090}}
|-id=091 bgcolor=#fefefe
| 68091 || {{mp|2000 YR|109}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|68091}}
|-id=092 bgcolor=#fefefe
| 68092 || {{mp|2000 YV|109}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68092}}
|-id=093 bgcolor=#fefefe
| 68093 || {{mp|2000 YC|110}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|68093}}
|-id=094 bgcolor=#fefefe
| 68094 || {{mp|2000 YU|110}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68094}}
|-id=095 bgcolor=#fefefe
| 68095 || {{mp|2000 YJ|112}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|68095}}
|-id=096 bgcolor=#fefefe
| 68096 || {{mp|2000 YW|113}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|68096}}
|-id=097 bgcolor=#e9e9e9
| 68097 || {{mp|2000 YJ|115}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|68097}}
|-id=098 bgcolor=#d6d6d6
| 68098 || {{mp|2000 YR|116}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#631|URS]] || align=right | 9.6 km || {{M+J|68098}}
|-id=099 bgcolor=#e9e9e9
| 68099 || {{mp|2000 YX|118}} || — || Disyembre 27, 2000 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|68099}}
|-id=100 bgcolor=#fefefe
| 68100 || {{mp|2000 YV|120}} || — || Disyembre 20, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|68100}}
|}
== 68101–68200 ==
{{Anchor|101}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 68101 || {{mp|2000 YK|121}} || — || Disyembre 22, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|68101}}
|-id=102 bgcolor=#e9e9e9
| 68102 || {{mp|2000 YZ|121}} || — || Disyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68102}}
|-id=103 bgcolor=#e9e9e9
| 68103 || {{mp|2000 YM|122}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|68103}}
|-id=104 bgcolor=#d6d6d6
| 68104 || {{mp|2000 YU|125}} || — || Disyembre 29, 2000 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|68104}}
|-id=105 bgcolor=#e9e9e9
| 68105 || {{mp|2000 YV|126}} || — || Disyembre 29, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|68105}}
|-id=106 bgcolor=#fefefe
| 68106 || {{mp|2000 YK|128}} || — || Disyembre 29, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|68106}}
|-id=107 bgcolor=#e9e9e9
| 68107 || {{mp|2000 YG|132}} || — || Disyembre 30, 2000 || [[Desert Beaver Observatory|Desert Beaver]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68107}}
|-id=108 bgcolor=#e9e9e9
| 68108 || {{mp|2000 YN|132}} || — || Disyembre 30, 2000 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|68108}}
|-id=109 bgcolor=#fefefe
| [[68109 Naomipasachoff]] || {{mp|2000 YH|135}} || {{MoMP|68109|Naomipasachoff}} || Disyembre 17, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|68109}}
|-id=110 bgcolor=#fefefe
| 68110 || {{mp|2000 YL|135}} || — || Disyembre 17, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|68110}}
|-id=111 bgcolor=#e9e9e9
| 68111 || {{mp|2000 YT|139}} || — || Disyembre 27, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|68111}}
|-id=112 bgcolor=#c2ffff
| 68112 || {{mp|2000 YC|143}} || — || Disyembre 19, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Greek camp|L4]] || align=right | ''20 km'' || {{M+J|68112}}
|-id=113 bgcolor=#fefefe
| 68113 || {{mp|2000 YE|143}} || — || Disyembre 21, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68113}}
|-id=114 bgcolor=#fefefe
| 68114 Deákferenc || 2001 AC || {{MoMP|68114|Deákferenc}} || Enero 1, 2001 || [[Piszkéstető Station|Piszkéstető]] || [[Krisztián Sárneczky|K. Sárneczky]], [[László L. Kiss|L. Kiss]] || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|68114}}
|-id=115 bgcolor=#fefefe
| 68115 || {{mp|2001 AA|2}} || — || Enero 3, 2001 || [[Desert Beaver Observatory|Desert Beaver]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|68115}}
|-id=116 bgcolor=#fefefe
| 68116 || {{mp|2001 AZ|3}} || — || Enero 2, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|68116}}
|-id=117 bgcolor=#e9e9e9
| 68117 || {{mp|2001 AF|5}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|68117}}
|-id=118 bgcolor=#e9e9e9
| 68118 || {{mp|2001 AO|5}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|68118}}
|-id=119 bgcolor=#fefefe
| 68119 || {{mp|2001 AX|5}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|68119}}
|-id=120 bgcolor=#fefefe
| 68120 || {{mp|2001 AT|10}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|68120}}
|-id=121 bgcolor=#e9e9e9
| 68121 || {{mp|2001 AS|11}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68121}}
|-id=122 bgcolor=#e9e9e9
| 68122 || {{mp|2001 AY|11}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68122}}
|-id=123 bgcolor=#e9e9e9
| 68123 || {{mp|2001 AU|12}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68123}}
|-id=124 bgcolor=#d6d6d6
| 68124 || {{mp|2001 AF|15}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|68124}}
|-id=125 bgcolor=#e9e9e9
| 68125 || {{mp|2001 AO|15}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#504|NEM]] || align=right | 5.7 km || {{M+J|68125}}
|-id=126 bgcolor=#e9e9e9
| 68126 || {{mp|2001 AY|15}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68126}}
|-id=127 bgcolor=#fefefe
| 68127 || {{mp|2001 AZ|15}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|68127}}
|-id=128 bgcolor=#e9e9e9
| 68128 || {{mp|2001 AC|17}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|68128}}
|-id=129 bgcolor=#fefefe
| 68129 || {{mp|2001 AH|17}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.6 km'' || {{M+J|68129}}
|-id=130 bgcolor=#e9e9e9
| 68130 || {{mp|2001 AO|17}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 8.6 km || {{M+J|68130}}
|-id=131 bgcolor=#d6d6d6
| 68131 || {{mp|2001 AR|17}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.2 km || {{M+J|68131}}
|-id=132 bgcolor=#d6d6d6
| 68132 || {{mp|2001 AG|18}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''9.6 km'' || {{M+J|68132}}
|-id=133 bgcolor=#e9e9e9
| 68133 || {{mp|2001 AQ|18}} || — || Enero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|68133}}
|-id=134 bgcolor=#fa8072
| 68134 || {{mp|2001 AT|18}} || — || Enero 4, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|68134}}
|-id=135 bgcolor=#fefefe
| 68135 || {{mp|2001 AJ|20}} || — || Enero 2, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|68135}}
|-id=136 bgcolor=#fefefe
| 68136 || {{mp|2001 AZ|20}} || — || Enero 3, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|68136}}
|-id=137 bgcolor=#d6d6d6
| 68137 || {{mp|2001 AF|24}} || — || Enero 3, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.3 km'' || {{M+J|68137}}
|-id=138 bgcolor=#d6d6d6
| 68138 || {{mp|2001 AU|24}} || — || Enero 4, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''9.0 km'' || {{M+J|68138}}
|-id=139 bgcolor=#fefefe
| 68139 || {{mp|2001 AV|24}} || — || Enero 4, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.0 km || {{M+J|68139}}
|-id=140 bgcolor=#fefefe
| 68140 || {{mp|2001 AA|27}} || — || Enero 5, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68140}}
|-id=141 bgcolor=#fefefe
| 68141 || {{mp|2001 AX|29}} || — || Enero 4, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|68141}}
|-id=142 bgcolor=#fefefe
| 68142 || {{mp|2001 AX|31}} || — || Enero 4, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|68142}}
|-id=143 bgcolor=#fefefe
| 68143 || {{mp|2001 AK|36}} || — || Enero 5, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|68143}}
|-id=144 bgcolor=#e9e9e9
| 68144 Mizser || {{mp|2001 AW|38}} || {{MoMP|68144|Mizser}} || Enero 1, 2001 || [[Piszkéstető Station|Piszkéstető]] || [[Krisztián Sárneczky|K. Sárneczky]], [[László L. Kiss|L. Kiss]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|68144}}
|-id=145 bgcolor=#fefefe
| 68145 || {{mp|2001 AF|44}} || — || Enero 7, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 6.6 km || {{M+J|68145}}
|-id=146 bgcolor=#fefefe
| 68146 || {{mp|2001 AJ|44}} || — || Enero 7, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|68146}}
|-id=147 bgcolor=#d6d6d6
| 68147 || {{mp|2001 AW|44}} || — || Enero 15, 2001 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | 7.4 km || {{M+J|68147}}
|-id=148 bgcolor=#d6d6d6
| 68148 || {{mp|2001 AG|45}} || — || Enero 15, 2001 || Oizumi || T. Kobayashi || {{·}} || align=right | ''10 km'' || {{M+J|68148}}
|-id=149 bgcolor=#fefefe
| 68149 || {{mp|2001 AM|45}} || — || Enero 4, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68149}}
|-id=150 bgcolor=#fefefe
| 68150 || {{mp|2001 AC|49}} || — || Enero 15, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|68150}}
|-id=151 bgcolor=#e9e9e9
| 68151 || {{mp|2001 AO|49}} || — || Enero 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|68151}}
|-id=152 bgcolor=#e9e9e9
| 68152 || 2001 BO || — || Enero 17, 2001 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|68152}}
|-id=153 bgcolor=#fefefe
| 68153 || 2001 BV || — || Enero 17, 2001 || Oizumi || T. Kobayashi || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|68153}}
|-id=154 bgcolor=#d6d6d6
| 68154 || {{mp|2001 BD|1}} || — || Enero 16, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''6.2 km'' || {{M+J|68154}}
|-id=155 bgcolor=#fefefe
| 68155 || {{mp|2001 BM|9}} || — || Enero 19, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|68155}}
|-id=156 bgcolor=#d6d6d6
| 68156 || {{mp|2001 BE|11}} || — || Enero 16, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''7.6 km'' || {{M+J|68156}}
|-id=157 bgcolor=#d6d6d6
| 68157 || {{mp|2001 BN|13}} || — || Enero 21, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|68157}}
|-id=158 bgcolor=#e9e9e9
| 68158 || {{mp|2001 BV|14}} || — || Enero 21, 2001 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|68158}}
|-id=159 bgcolor=#d6d6d6
| 68159 || {{mp|2001 BJ|15}} || — || Enero 21, 2001 || Oizumi || T. Kobayashi || {{·}} || align=right | ''5.8 km'' || {{M+J|68159}}
|-id=160 bgcolor=#fefefe
| 68160 || {{mp|2001 BC|18}} || — || Enero 19, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|68160}}
|-id=161 bgcolor=#fefefe
| 68161 || {{mp|2001 BQ|21}} || — || Enero 20, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|68161}}
|-id=162 bgcolor=#fefefe
| 68162 || {{mp|2001 BY|21}} || — || Enero 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|68162}}
|-id=163 bgcolor=#fefefe
| 68163 || {{mp|2001 BJ|22}} || — || Enero 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|68163}}
|-id=164 bgcolor=#e9e9e9
| 68164 || {{mp|2001 BD|26}} || — || Enero 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|68164}}
|-id=165 bgcolor=#e9e9e9
| 68165 || {{mp|2001 BH|28}} || — || Enero 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|68165}}
|-id=166 bgcolor=#e9e9e9
| 68166 || {{mp|2001 BM|28}} || — || Enero 20, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Prokne|(194)]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|68166}}
|-id=167 bgcolor=#e9e9e9
| 68167 || {{mp|2001 BV|28}} || — || Enero 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|68167}}
|-id=168 bgcolor=#fefefe
| 68168 || {{mp|2001 BN|30}} || — || Enero 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|68168}}
|-id=169 bgcolor=#e9e9e9
| 68169 || {{mp|2001 BD|32}} || — || Enero 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|68169}}
|-id=170 bgcolor=#e9e9e9
| 68170 || {{mp|2001 BS|32}} || — || Enero 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|68170}}
|-id=171 bgcolor=#d6d6d6
| 68171 || {{mp|2001 BL|33}} || — || Enero 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.1 km'' || {{M+J|68171}}
|-id=172 bgcolor=#d6d6d6
| 68172 || {{mp|2001 BE|34}} || — || Enero 20, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''5.8 km'' || {{M+J|68172}}
|-id=173 bgcolor=#e9e9e9
| 68173 || {{mp|2001 BG|37}} || — || Enero 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|68173}}
|-id=174 bgcolor=#d6d6d6
| 68174 || {{mp|2001 BY|39}} || — || Enero 24, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|68174}}
|-id=175 bgcolor=#e9e9e9
| 68175 || {{mp|2001 BL|45}} || — || Enero 20, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|68175}}
|-id=176 bgcolor=#e9e9e9
| 68176 || {{mp|2001 BK|46}} || — || Enero 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|68176}}
|-id=177 bgcolor=#e9e9e9
| 68177 || {{mp|2001 BY|46}} || — || Enero 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|68177}}
|-id=178 bgcolor=#e9e9e9
| 68178 || {{mp|2001 BJ|47}} || — || Enero 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|68178}}
|-id=179 bgcolor=#d6d6d6
| 68179 || {{mp|2001 BO|47}} || — || Enero 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''8.6 km'' || {{M+J|68179}}
|-id=180 bgcolor=#e9e9e9
| 68180 || {{mp|2001 BB|48}} || — || Enero 21, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|68180}}
|-id=181 bgcolor=#e9e9e9
| 68181 || {{mp|2001 BK|49}} || — || Enero 21, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.7 km || {{M+J|68181}}
|-id=182 bgcolor=#e9e9e9
| 68182 || {{mp|2001 BS|49}} || — || Enero 21, 2001 || Socorro || LINEAR || EUN || align=right | 3.6 km || {{M+J|68182}}
|-id=183 bgcolor=#fefefe
| 68183 || {{mp|2001 BL|50}} || — || Enero 24, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|68183}}
|-id=184 bgcolor=#fefefe
| 68184 || {{mp|2001 BO|50}} || — || Enero 25, 2001 || [[Farpoint Observatory|Farpoint]] || [[Gary Hug|G. Hug]] || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|68184}}
|-id=185 bgcolor=#e9e9e9
| 68185 || {{mp|2001 BX|50}} || — || Enero 28, 2001 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|68185}}
|-id=186 bgcolor=#e9e9e9
| 68186 || {{mp|2001 BZ|51}} || — || Enero 17, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|68186}}
|-id=187 bgcolor=#e9e9e9
| 68187 || {{mp|2001 BY|53}} || — || Enero 18, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|68187}}
|-id=188 bgcolor=#e9e9e9
| 68188 || {{mp|2001 BZ|57}} || — || Enero 21, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|68188}}
|-id=189 bgcolor=#fefefe
| 68189 || {{mp|2001 BC|58}} || — || Enero 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|68189}}
|-id=190 bgcolor=#d6d6d6
| 68190 || {{mp|2001 BD|58}} || — || Enero 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|68190}}
|-id=191 bgcolor=#d6d6d6
| 68191 || {{mp|2001 BG|60}} || — || Enero 26, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 6.9 km || {{M+J|68191}}
|-id=192 bgcolor=#e9e9e9
| 68192 || {{mp|2001 BV|61}} || — || Enero 31, 2001 || [[Desert Beaver Observatory|Desert Beaver]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|68192}}
|-id=193 bgcolor=#d6d6d6
| 68193 || {{mp|2001 BA|62}} || — || Enero 26, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|68193}}
|-id=194 bgcolor=#fefefe
| 68194 || {{mp|2001 BF|64}} || — || Enero 29, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|68194}}
|-id=195 bgcolor=#d6d6d6
| 68195 || {{mp|2001 BT|64}} || — || Enero 31, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 7.8 km || {{M+J|68195}}
|-id=196 bgcolor=#d6d6d6
| 68196 || {{mp|2001 BP|65}} || — || Enero 26, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.8 km || {{M+J|68196}}
|-id=197 bgcolor=#d6d6d6
| 68197 || {{mp|2001 BU|65}} || — || Enero 26, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''10 km'' || {{M+J|68197}}
|-id=198 bgcolor=#d6d6d6
| 68198 || {{mp|2001 BP|71}} || — || Enero 29, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.6 km'' || {{M+J|68198}}
|-id=199 bgcolor=#e9e9e9
| 68199 || {{mp|2001 BL|74}} || — || Enero 31, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68199}}
|-id=200 bgcolor=#d6d6d6
| 68200 || {{mp|2001 BQ|76}} || — || Enero 26, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''5.8 km'' || {{M+J|68200}}
|}
== 68201–68300 ==
{{Anchor|201}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#e9e9e9
| 68201 || {{mp|2001 BP|77}} || — || Enero 26, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68201}}
|-id=202 bgcolor=#d6d6d6
| 68202 || {{mp|2001 BM|78}} || — || Enero 24, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|68202}}
|-id=203 bgcolor=#fefefe
| 68203 || {{mp|2001 BC|80}} || — || Enero 21, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|68203}}
|-id=204 bgcolor=#e9e9e9
| 68204 || {{mp|2001 BR|80}} || — || Enero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68204}}
|-id=205 bgcolor=#e9e9e9
| 68205 || 2001 CS || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.0 km || {{M+J|68205}}
|-id=206 bgcolor=#d6d6d6
| 68206 || {{mp|2001 CX|2}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|68206}}
|-id=207 bgcolor=#d6d6d6
| 68207 || {{mp|2001 CE|3}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|68207}}
|-id=208 bgcolor=#e9e9e9
| 68208 || {{mp|2001 CX|3}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68208}}
|-id=209 bgcolor=#e9e9e9
| 68209 || {{mp|2001 CV|6}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|68209}}
|-id=210 bgcolor=#d6d6d6
| 68210 || {{mp|2001 CQ|7}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.8 km'' || {{M+J|68210}}
|-id=211 bgcolor=#d6d6d6
| 68211 || {{mp|2001 CH|12}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|68211}}
|-id=212 bgcolor=#d6d6d6
| 68212 || {{mp|2001 CM|13}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''10 km'' || {{M+J|68212}}
|-id=213 bgcolor=#e9e9e9
| 68213 || {{mp|2001 CA|22}} || — || Pebrero 1, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|68213}}
|-id=214 bgcolor=#d6d6d6
| 68214 || {{mp|2001 CF|23}} || — || Pebrero 1, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|68214}}
|-id=215 bgcolor=#fefefe
| 68215 || {{mp|2001 CK|25}} || — || Pebrero 1, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68215}}
|-id=216 bgcolor=#ffc2e0
| 68216 || {{mp|2001 CV|26}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Apollo asteroid|APO]] <small>[[+1 km NEO|+1km]]</small>{{·}}[[Potentially hazardous object|PHA]] || align=right data-sort-value="0.99" | 990 m || {{M+J|68216}}
|-id=217 bgcolor=#d6d6d6
| 68217 || {{mp|2001 CX|26}} || — || Pebrero 1, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''8.8 km'' || {{M+J|68217}}
|-id=218 bgcolor=#d6d6d6
| 68218 Nealgalt || {{mp|2001 CO|31}} || {{MoMP|68218|Nealgalt}} || Pebrero 12, 2001 || [[Junk Bond Observatory|Junk Bond]] || [[David Healy (astronomer)|D. Healy]] || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|68218}}
|-id=219 bgcolor=#d6d6d6
| 68219 || {{mp|2001 CJ|38}} || — || Pebrero 13, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 8.9 km || {{M+J|68219}}
|-id=220 bgcolor=#fefefe
| 68220 || {{mp|2001 CT|38}} || — || Pebrero 13, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|68220}}
|-id=221 bgcolor=#fefefe
| 68221 || {{mp|2001 CP|47}} || — || Pebrero 12, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68221}}
|-id=222 bgcolor=#d6d6d6
| 68222 || {{mp|2001 CQ|47}} || — || Pebrero 12, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|68222}}
|-id=223 bgcolor=#d6d6d6
| 68223 || 2001 DJ || — || Pebrero 16, 2001 || [[Desert Beaver Observatory|Desert Beaver]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''9.5 km'' || {{M+J|68223}}
|-id=224 bgcolor=#d6d6d6
| 68224 || {{mp|2001 DG|11}} || — || Pebrero 17, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|68224}}
|-id=225 bgcolor=#d6d6d6
| 68225 || {{mp|2001 DV|12}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|68225}}
|-id=226 bgcolor=#fefefe
| 68226 || {{mp|2001 DM|18}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|68226}}
|-id=227 bgcolor=#d6d6d6
| 68227 || {{mp|2001 DZ|20}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.4 km || {{M+J|68227}}
|-id=228 bgcolor=#e9e9e9
| 68228 || {{mp|2001 DD|22}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|68228}}
|-id=229 bgcolor=#fefefe
| 68229 || {{mp|2001 DL|30}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|68229}}
|-id=230 bgcolor=#d6d6d6
| 68230 || {{mp|2001 DT|32}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.0 km'' || {{M+J|68230}}
|-id=231 bgcolor=#e9e9e9
| 68231 || {{mp|2001 DO|33}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|68231}}
|-id=232 bgcolor=#e9e9e9
| 68232 || {{mp|2001 DM|35}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|68232}}
|-id=233 bgcolor=#fefefe
| 68233 || {{mp|2001 DY|35}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68233}}
|-id=234 bgcolor=#d6d6d6
| 68234 || {{mp|2001 DM|38}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#611|NAE]] || align=right | 7.3 km || {{M+J|68234}}
|-id=235 bgcolor=#d6d6d6
| 68235 || {{mp|2001 DV|38}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.5 km'' || {{M+J|68235}}
|-id=236 bgcolor=#e9e9e9
| 68236 || {{mp|2001 DZ|39}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|68236}}
|-id=237 bgcolor=#e9e9e9
| 68237 || {{mp|2001 DB|40}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68237}}
|-id=238 bgcolor=#e9e9e9
| 68238 || {{mp|2001 DP|40}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|68238}}
|-id=239 bgcolor=#fefefe
| 68239 || {{mp|2001 DB|47}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|68239}}
|-id=240 bgcolor=#d6d6d6
| 68240 || {{mp|2001 DW|55}} || — || Pebrero 16, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|68240}}
|-id=241 bgcolor=#fefefe
| 68241 || {{mp|2001 DT|59}} || — || Pebrero 19, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68241}}
|-id=242 bgcolor=#fefefe
| 68242 || {{mp|2001 DW|59}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.0 km || {{M+J|68242}}
|-id=243 bgcolor=#e9e9e9
| 68243 || {{mp|2001 DO|60}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|68243}}
|-id=244 bgcolor=#d6d6d6
| 68244 || {{mp|2001 DM|68}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.5 km || {{M+J|68244}}
|-id=245 bgcolor=#d6d6d6
| 68245 || {{mp|2001 DQ|68}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|68245}}
|-id=246 bgcolor=#fefefe
| 68246 || {{mp|2001 DS|70}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|68246}}
|-id=247 bgcolor=#d6d6d6
| 68247 || {{mp|2001 DV|70}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hilda asteroid|3:2]]{{·}}[[Schubart family|SHU]] || align=right | 14 km || {{M+J|68247}}
|-id=248 bgcolor=#d6d6d6
| 68248 || {{mp|2001 DY|71}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | ''8.1 km'' || {{M+J|68248}}
|-id=249 bgcolor=#fefefe
| 68249 || {{mp|2001 DY|73}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68249}}
|-id=250 bgcolor=#e9e9e9
| 68250 || {{mp|2001 DZ|73}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.7 km || {{M+J|68250}}
|-id=251 bgcolor=#d6d6d6
| 68251 || {{mp|2001 DT|75}} || — || Pebrero 20, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|68251}}
|-id=252 bgcolor=#e9e9e9
| 68252 || {{mp|2001 DP|89}} || — || Pebrero 22, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|68252}}
|-id=253 bgcolor=#d6d6d6
| 68253 || {{mp|2001 DV|97}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|68253}}
|-id=254 bgcolor=#d6d6d6
| 68254 || {{mp|2001 DH|98}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|68254}}
|-id=255 bgcolor=#e9e9e9
| 68255 || {{mp|2001 DP|99}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|68255}}
|-id=256 bgcolor=#fefefe
| 68256 || {{mp|2001 DE|100}} || — || Pebrero 17, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68256}}
|-id=257 bgcolor=#d6d6d6
| 68257 || {{mp|2001 DH|100}} || — || Pebrero 17, 2001 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 14 km || {{M+J|68257}}
|-id=258 bgcolor=#e9e9e9
| 68258 || {{mp|2001 DD|103}} || — || Pebrero 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|68258}}
|-id=259 bgcolor=#d6d6d6
| 68259 || {{mp|2001 DC|104}} || — || Pebrero 16, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 7.7 km || {{M+J|68259}}
|-id=260 bgcolor=#d6d6d6
| 68260 || {{mp|2001 DV|107}} || — || Pebrero 22, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''7.9 km'' || {{M+J|68260}}
|-id=261 bgcolor=#d6d6d6
| 68261 || 2001 EU || — || Marso 2, 2001 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''7.5 km'' || {{M+J|68261}}
|-id=262 bgcolor=#d6d6d6
| 68262 || {{mp|2001 EW|9}} || — || Marso 4, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|68262}}
|-id=263 bgcolor=#fefefe
| 68263 || {{mp|2001 EW|12}} || — || Marso 14, 2001 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|68263}}
|-id=264 bgcolor=#e9e9e9
| 68264 || {{mp|2001 EQ|13}} || — || Marso 11, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|68264}}
|-id=265 bgcolor=#e9e9e9
| 68265 || {{mp|2001 EK|14}} || — || Marso 15, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.7 km || {{M+J|68265}}
|-id=266 bgcolor=#d6d6d6
| 68266 || {{mp|2001 ES|14}} || — || Marso 15, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#631|URS]] || align=right | 7.6 km || {{M+J|68266}}
|-id=267 bgcolor=#ffc2e0
| 68267 || {{mp|2001 EA|16}} || — || Marso 4, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Apollo asteroid|APO]] <small>[[+1 km NEO|+1km]]</small> || align=right data-sort-value="0.88" | 880 m || {{M+J|68267}}
|-id=268 bgcolor=#d6d6d6
| 68268 || {{mp|2001 EX|18}} || — || Marso 14, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 6.3 km || {{M+J|68268}}
|-id=269 bgcolor=#d6d6d6
| 68269 || {{mp|2001 EY|19}} || — || Marso 15, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|68269}}
|-id=270 bgcolor=#d6d6d6
| 68270 || {{mp|2001 EA|21}} || — || Marso 15, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|68270}}
|-id=271 bgcolor=#d6d6d6
| 68271 || {{mp|2001 EB|21}} || — || Marso 15, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''7.5 km'' || {{M+J|68271}}
|-id=272 bgcolor=#d6d6d6
| 68272 || {{mp|2001 EG|24}} || — || Marso 15, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|68272}}
|-id=273 bgcolor=#d6d6d6
| 68273 || {{mp|2001 EQ|26}} || — || Marso 2, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 8.1 km || {{M+J|68273}}
|-id=274 bgcolor=#d6d6d6
| 68274 || {{mp|2001 FJ|2}} || — || Marso 18, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|68274}}
|-id=275 bgcolor=#fefefe
| 68275 || {{mp|2001 FE|3}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68275}}
|-id=276 bgcolor=#d6d6d6
| 68276 || {{mp|2001 FG|3}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|68276}}
|-id=277 bgcolor=#fefefe
| 68277 || {{mp|2001 FQ|3}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|68277}}
|-id=278 bgcolor=#ffc2e0
| 68278 || {{mp|2001 FC|7}} || — || Marso 18, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Amor asteroid|AMO]] || align=right data-sort-value="0.94" | 940 m || {{M+J|68278}}
|-id=279 bgcolor=#fefefe
| 68279 || {{mp|2001 FD|8}} || — || Marso 18, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|68279}}
|-id=280 bgcolor=#e9e9e9
| 68280 || {{mp|2001 FR|8}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#68280|slow]] || align=right | 6.1 km || {{M+J|68280}}
|-id=281 bgcolor=#fefefe
| 68281 || {{mp|2001 FZ|11}} || — || Marso 19, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|68281}}
|-id=282 bgcolor=#d6d6d6
| 68282 || {{mp|2001 FR|14}} || — || Marso 19, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''6.6 km'' || {{M+J|68282}}
|-id=283 bgcolor=#d6d6d6
| 68283 || {{mp|2001 FE|17}} || — || Marso 19, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | ''8.4 km'' || {{M+J|68283}}
|-id=284 bgcolor=#e9e9e9
| 68284 || {{mp|2001 FJ|17}} || — || Marso 19, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#805|BAR]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|68284}}
|-id=285 bgcolor=#d6d6d6
| 68285 || {{mp|2001 FQ|18}} || — || Marso 19, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|68285}}
|-id=286 bgcolor=#d6d6d6
| 68286 || {{mp|2001 FP|22}} || — || Marso 21, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Fast rotator (asteroid)#68286|fast]] || align=right | 9.9 km || {{M+J|68286}}
|-id=287 bgcolor=#d6d6d6
| 68287 || {{mp|2001 FL|24}} || — || Marso 17, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hilda asteroid|3:2]] || align=right | 13 km || {{M+J|68287}}
|-id=288 bgcolor=#e9e9e9
| 68288 || {{mp|2001 FH|26}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|68288}}
|-id=289 bgcolor=#e9e9e9
| 68289 || {{mp|2001 FM|26}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|68289}}
|-id=290 bgcolor=#e9e9e9
| 68290 || {{mp|2001 FT|33}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|68290}}
|-id=291 bgcolor=#d6d6d6
| 68291 || {{mp|2001 FM|36}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | ''6.2 km'' || {{M+J|68291}}
|-id=292 bgcolor=#d6d6d6
| 68292 || {{mp|2001 FS|37}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.6 km'' || {{M+J|68292}}
|-id=293 bgcolor=#e9e9e9
| 68293 || {{mp|2001 FF|49}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|68293}}
|-id=294 bgcolor=#d6d6d6
| 68294 || {{mp|2001 FN|49}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.8 km || {{M+J|68294}}
|-id=295 bgcolor=#d6d6d6
| 68295 || {{mp|2001 FY|52}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''8.4 km'' || {{M+J|68295}}
|-id=296 bgcolor=#e9e9e9
| 68296 || {{mp|2001 FN|75}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|68296}}
|-id=297 bgcolor=#d6d6d6
| 68297 || {{mp|2001 FH|78}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Hanskya|(1118)]] || align=right | 11 km || {{M+J|68297}}
|-id=298 bgcolor=#e9e9e9
| 68298 || {{mp|2001 FC|80}} || — || Marso 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|68298}}
|-id=299 bgcolor=#e9e9e9
| 68299 || {{mp|2001 FH|82}} || — || Marso 23, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.1 km || {{M+J|68299}}
|-id=300 bgcolor=#d6d6d6
| 68300 || {{mp|2001 FD|95}} || — || Marso 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''10 km'' || {{M+J|68300}}
|}
== 68301–68400 ==
{{Anchor|301}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 68301 || {{mp|2001 FZ|95}} || — || Marso 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|68301}}
|-id=302 bgcolor=#d6d6d6
| 68302 || {{mp|2001 FH|96}} || — || Marso 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|68302}}
|-id=303 bgcolor=#e9e9e9
| 68303 || {{mp|2001 FB|97}} || — || Marso 16, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Fast rotator (asteroid)#68303|fast]] || align=right | 5.4 km || {{M+J|68303}}
|-id=304 bgcolor=#d6d6d6
| 68304 || {{mp|2001 FO|97}} || — || Marso 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|68304}}
|-id=305 bgcolor=#d6d6d6
| 68305 || {{mp|2001 FK|103}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|68305}}
|-id=306 bgcolor=#e9e9e9
| 68306 || {{mp|2001 FU|103}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|68306}}
|-id=307 bgcolor=#e9e9e9
| 68307 || {{mp|2001 FL|104}} || — || Marso 18, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|68307}}
|-id=308 bgcolor=#e9e9e9
| 68308 || {{mp|2001 FF|106}} || — || Marso 18, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|68308}}
|-id=309 bgcolor=#fefefe
| 68309 || {{mp|2001 FM|107}} || — || Marso 18, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|68309}}
|-id=310 bgcolor=#e9e9e9
| 68310 || {{mp|2001 FH|112}} || — || Marso 18, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|68310}}
|-id=311 bgcolor=#d6d6d6
| 68311 || {{mp|2001 FN|112}} || — || Marso 18, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|68311}}
|-id=312 bgcolor=#d6d6d6
| 68312 || {{mp|2001 FV|117}} || — || Marso 19, 2001 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''7.2 km'' || {{M+J|68312}}
|-id=313 bgcolor=#d6d6d6
| 68313 || {{mp|2001 FK|118}} || — || Marso 20, 2001 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''6.8 km'' || {{M+J|68313}}
|-id=314 bgcolor=#d6d6d6
| 68314 || {{mp|2001 FD|120}} || — || Marso 28, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Themis family|THM]] || align=right | 7.1 km || {{M+J|68314}}
|-id=315 bgcolor=#d6d6d6
| 68315 || {{mp|2001 FT|144}} || — || Marso 23, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[FIN tbl#901|EUP]] || align=right | ''8.0 km'' || {{M+J|68315}}
|-id=316 bgcolor=#d6d6d6
| 68316 || {{mp|2001 FG|145}} || — || Marso 23, 2001 || Haleakala || NEAT || [[FIN tbl#630|AEG]] || align=right | 8.2 km || {{M+J|68316}}
|-id=317 bgcolor=#e9e9e9
| 68317 || {{mp|2001 FB|151}} || — || Marso 24, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|68317}}
|-id=318 bgcolor=#fefefe
| 68318 || {{mp|2001 FX|152}} || — || Marso 26, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68318}}
|-id=319 bgcolor=#d6d6d6
| 68319 || {{mp|2001 FA|156}} || — || Marso 26, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|68319}}
|-id=320 bgcolor=#e9e9e9
| 68320 || {{mp|2001 FY|159}} || — || Marso 29, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|68320}}
|-id=321 bgcolor=#d6d6d6
| 68321 || {{mp|2001 FF|169}} || — || Marso 23, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|68321}}
|-id=322 bgcolor=#e9e9e9
| 68322 || {{mp|2001 FN|175}} || — || Marso 31, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|68322}}
|-id=323 bgcolor=#e9e9e9
| 68323 || {{mp|2001 FZ|180}} || — || Marso 21, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|68323}}
|-id=324 bgcolor=#d6d6d6
| 68324 || {{mp|2001 FX|182}} || — || Marso 25, 2001 || Kitt Peak || [[Marc Buie|M. W. Buie]] || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|68324}}
|-id=325 bgcolor=#d6d6d6
| 68325 Begues || {{mp|2001 HO|16}} || {{MoMP|68325|Begues}} || Abril 23, 2001 || [[Observatorio de Begues|Begues]] || Manteca, J. || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|68325}}
|-id=326 bgcolor=#fefefe
| 68326 || {{mp|2001 HD|21}} || — || Abril 23, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|68326}}
|-id=327 bgcolor=#d6d6d6
| 68327 || {{mp|2001 HW|35}} || — || Abril 29, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.1 km || {{M+J|68327}}
|-id=328 bgcolor=#e9e9e9
| 68328 || {{mp|2001 HS|44}} || — || Abril 16, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|68328}}
|-id=329 bgcolor=#fefefe
| 68329 || {{mp|2001 HV|48}} || — || Abril 21, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|68329}}
|-id=330 bgcolor=#e9e9e9
| 68330 || {{mp|2001 HW|48}} || — || Abril 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|68330}}
|-id=331 bgcolor=#d6d6d6
| 68331 || {{mp|2001 HM|58}} || — || Abril 25, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''9.4 km'' || {{M+J|68331}}
|-id=332 bgcolor=#e9e9e9
| 68332 || 2001 KO || — || Mayo 17, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|68332}}
|-id=333 bgcolor=#fefefe
| 68333 || {{mp|2001 KA|7}} || — || Mayo 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|68333}}
|-id=334 bgcolor=#fefefe
| 68334 || {{mp|2001 KG|9}} || — || Mayo 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|68334}}
|-id=335 bgcolor=#fefefe
| 68335 || {{mp|2001 KQ|9}} || — || Mayo 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|68335}}
|-id=336 bgcolor=#e9e9e9
| 68336 || {{mp|2001 KH|18}} || — || Mayo 23, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|68336}}
|-id=337 bgcolor=#fefefe
| 68337 || {{mp|2001 KU|20}} || — || Mayo 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|68337}}
|-id=338 bgcolor=#fefefe
| 68338 || {{mp|2001 KD|23}} || — || Mayo 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|68338}}
|-id=339 bgcolor=#e9e9e9
| 68339 || {{mp|2001 KR|24}} || — || Mayo 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|68339}}
|-id=340 bgcolor=#e9e9e9
| 68340 || {{mp|2001 KP|26}} || — || Mayo 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#510|MIS]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|68340}}
|-id=341 bgcolor=#d6d6d6
| 68341 || {{mp|2001 KL|45}} || — || Mayo 22, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|68341}}
|-id=342 bgcolor=#fefefe
| 68342 || {{mp|2001 KF|46}} || — || Mayo 22, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|68342}}
|-id=343 bgcolor=#e9e9e9
| 68343 || {{mp|2001 KB|47}} || — || Mayo 22, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|68343}}
|-id=344 bgcolor=#fefefe
| 68344 || {{mp|2001 KG|51}} || — || Mayo 24, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|68344}}
|-id=345 bgcolor=#e9e9e9
| 68345 || {{mp|2001 KP|65}} || — || Mayo 22, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|68345}}
|-id=346 bgcolor=#ffc2e0
| 68346 || {{mp|2001 KZ|66}} || — || Mayo 29, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Apollo asteroid|APO]] <small>[[+1 km NEO|+1km]]</small>{{·}}[[Potentially hazardous object|PHA]] || align=right data-sort-value="0.74" | 740 m || {{M+J|68346}}
|-id=347 bgcolor=#ffc2e0
| 68347 || {{mp|2001 KB|67}} || — || Mayo 30, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Aten asteroid|ATE]]{{·}}PHA || align=right data-sort-value="0.37" | ''370 m'' || {{M+J|68347}}
|-id=348 bgcolor=#ffc2e0
| 68348 || {{mp|2001 LO|7}} || — || Hunyo 15, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Apollo asteroid|APO]] <small>[[+1 km NEO|+1km]]</small> || align=right | 3.5 km || {{M+J|68348}}
|-id=349 bgcolor=#e9e9e9
| 68349 || {{mp|2001 LD|17}} || — || Hunyo 15, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|68349}}
|-id=350 bgcolor=#ffc2e0
| 68350 || {{mp|2001 MK|3}} || — || Hunyo 20, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Amor asteroid|AMO]] <small>[[+1 km NEO|+1km]]</small> || align=right | 1.8 km || {{M+J|68350}}
|-id=351 bgcolor=#e9e9e9
| 68351 || {{mp|2001 MS|4}} || — || Hunyo 17, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|68351}}
|-id=352 bgcolor=#d6d6d6
| 68352 || {{mp|2001 MH|6}} || — || Hunyo 21, 2001 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''7.3 km'' || {{M+J|68352}}
|-id=353 bgcolor=#d6d6d6
| 68353 || {{mp|2001 MS|10}} || — || Hunyo 21, 2001 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|68353}}
|-id=354 bgcolor=#d6d6d6
| 68354 || {{mp|2001 MN|27}} || — || Hunyo 20, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''7.5 km'' || {{M+J|68354}}
|-id=355 bgcolor=#e9e9e9
| 68355 || 2001 NZ || — || Hulyo 12, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Eunomia family|EUN]]{{·}}{{Interloper|502}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|68355}}
|-id=356 bgcolor=#fefefe
| 68356 || {{mp|2001 NH|12}} || — || Hulyo 13, 2001 || [[Haleakala]] || NEAT || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|68356}}
|-id=357 bgcolor=#e9e9e9
| 68357 || {{mp|2001 NY|18}} || — || Hulyo 13, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || NEAT || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|68357}}
|-id=358 bgcolor=#e9e9e9
| 68358 || {{mp|2001 NT|19}} || — || Hulyo 12, 2001 || [[Haleakala]] || NEAT || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|68358}}
|-id=359 bgcolor=#ffc2e0
| 68359 || {{mp|2001 OZ|13}} || — || Hulyo 19, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || NEAT || [[Amor asteroid|AMO]] <small>[[+1 km NEO|+1km]]</small> || align=right data-sort-value="0.86" | ''860 m'' || {{M+J|68359}}
|-id=360 bgcolor=#e9e9e9
| 68360 || {{mp|2001 OK|24}} || — || Hulyo 16, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|68360}}
|-id=361 bgcolor=#e9e9e9
| 68361 || {{mp|2001 OX|32}} || — || Hulyo 19, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|68361}}
|-id=362 bgcolor=#e9e9e9
| 68362 || {{mp|2001 OP|38}} || — || Hulyo 20, 2001 || Palomar || NEAT || [[Maria family|MAR]] || align=right | 7.6 km || {{M+J|68362}}
|-id=363 bgcolor=#d6d6d6
| 68363 || {{mp|2001 OR|49}} || — || Hulyo 17, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 17 km || {{M+J|68363}}
|-id=364 bgcolor=#e9e9e9
| 68364 || {{mp|2001 OA|60}} || — || Hulyo 21, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68364}}
|-id=365 bgcolor=#fefefe
| 68365 || {{mp|2001 OQ|61}} || — || Hulyo 21, 2001 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|68365}}
|-id=366 bgcolor=#e9e9e9
| 68366 || {{mp|2001 OF|67}} || — || Hulyo 26, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || NEAT || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68366}}
|-id=367 bgcolor=#d6d6d6
| 68367 || {{mp|2001 ON|88}} || — || Hulyo 21, 2001 || [[Haleakala]] || NEAT || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|68367}}
|-id=368 bgcolor=#fefefe
| 68368 || {{mp|2001 ON|102}} || — || Hulyo 28, 2001 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68368}}
|-id=369 bgcolor=#d6d6d6
| 68369 || {{mp|2001 OT|105}} || — || Hulyo 29, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|68369}}
|-id=370 bgcolor=#d6d6d6
| 68370 || {{mp|2001 OM|107}} || — || Hulyo 29, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | ''7.1 km'' || {{M+J|68370}}
|-id=371 bgcolor=#e9e9e9
| 68371 || {{mp|2001 OO|107}} || — || Hulyo 29, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68371}}
|-id=372 bgcolor=#ffc2e0
| 68372 || {{mp|2001 PM|9}} || — || Agosto 11, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Apollo asteroid|APO]]{{·}}[[Potentially hazardous object|PHA]] || align=right data-sort-value="0.58" | ''580 m'' || {{M+J|68372}}
|-id=373 bgcolor=#fefefe
| 68373 || {{mp|2001 PP|13}} || — || Agosto 13, 2001 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|68373}}
|-id=374 bgcolor=#d6d6d6
| 68374 || {{mp|2001 PM|14}} || — || Agosto 14, 2001 || Reedy Creek || J. Broughton || [[Hilda family|HIL]]{{·}}[[Hilda asteroid|3:2]] || align=right | ''10 km'' || {{M+J|68374}}
|-id=375 bgcolor=#e9e9e9
| 68375 || {{mp|2001 PZ|22}} || — || Agosto 10, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68375}}
|-id=376 bgcolor=#e9e9e9
| 68376 || {{mp|2001 PC|23}} || — || Agosto 10, 2001 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|68376}}
|-id=377 bgcolor=#fefefe
| 68377 || {{mp|2001 PD|27}} || — || Agosto 11, 2001 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|68377}}
|-id=378 bgcolor=#e9e9e9
| 68378 || {{mp|2001 PK|37}} || — || Agosto 11, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || NEAT || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|68378}}
|-id=379 bgcolor=#d6d6d6
| 68379 || {{mp|2001 PN|42}} || — || Agosto 12, 2001 || Palomar || NEAT || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|68379}}
|-id=380 bgcolor=#e9e9e9
| 68380 || {{mp|2001 PZ|61}} || — || Agosto 13, 2001 || [[Haleakala]] || NEAT || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|68380}}
|-id=381 bgcolor=#d6d6d6
| 68381 || {{mp|2001 PA|63}} || — || Agosto 13, 2001 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''5.6 km'' || {{M+J|68381}}
|-id=382 bgcolor=#d6d6d6
| 68382 || {{mp|2001 QK|10}} || — || Agosto 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|68382}}
|-id=383 bgcolor=#fefefe
| 68383 || {{mp|2001 QW|10}} || — || Agosto 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|68383}}
|-id=384 bgcolor=#e9e9e9
| 68384 || {{mp|2001 QS|12}} || — || Agosto 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|68384}}
|-id=385 bgcolor=#d6d6d6
| 68385 || {{mp|2001 QM|24}} || — || Agosto 16, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|68385}}
|-id=386 bgcolor=#e9e9e9
| 68386 || {{mp|2001 QJ|31}} || — || Agosto 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|68386}}
|-id=387 bgcolor=#fefefe
| 68387 || {{mp|2001 QF|32}} || — || Agosto 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.0 km'' || {{M+J|68387}}
|-id=388 bgcolor=#e9e9e9
| 68388 || {{mp|2001 QX|42}} || — || Agosto 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|68388}}
|-id=389 bgcolor=#e9e9e9
| 68389 || {{mp|2001 QE|44}} || — || Agosto 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|68389}}
|-id=390 bgcolor=#e9e9e9
| 68390 || {{mp|2001 QZ|46}} || — || Agosto 16, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68390}}
|-id=391 bgcolor=#e9e9e9
| 68391 || {{mp|2001 QO|55}} || — || Agosto 16, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#535|WIT]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|68391}}
|-id=392 bgcolor=#d6d6d6
| 68392 || {{mp|2001 QW|57}} || — || Agosto 16, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|68392}}
|-id=393 bgcolor=#e9e9e9
| 68393 || {{mp|2001 QT|65}} || — || Agosto 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|68393}}
|-id=394 bgcolor=#fefefe
| 68394 || {{mp|2001 QZ|68}} || — || Agosto 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|68394}}
|-id=395 bgcolor=#e9e9e9
| 68395 || {{mp|2001 QH|74}} || — || Agosto 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|68395}}
|-id=396 bgcolor=#e9e9e9
| 68396 || {{mp|2001 QZ|75}} || — || Agosto 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|68396}}
|-id=397 bgcolor=#d6d6d6
| 68397 || {{mp|2001 QP|82}} || — || Agosto 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.9 km || {{M+J|68397}}
|-id=398 bgcolor=#fefefe
| 68398 || {{mp|2001 QV|85}} || — || Agosto 22, 2001 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|68398}}
|-id=399 bgcolor=#e9e9e9
| 68399 || {{mp|2001 QS|89}} || — || Agosto 16, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|68399}}
|-id=400 bgcolor=#d6d6d6
| 68400 || {{mp|2001 QM|91}} || — || Agosto 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#68400|slow]] || align=right | 5.3 km || {{M+J|68400}}
|}
== 68401–68500 ==
{{Anchor|401}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 68401 || {{mp|2001 QX|92}} || — || Agosto 22, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|68401}}
|-id=402 bgcolor=#d6d6d6
| 68402 || {{mp|2001 QM|98}} || — || Agosto 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hilda family|HIL]]{{·}}[[Hilda asteroid|3:2]] || align=right | ''10 km'' || {{M+J|68402}}
|-id=403 bgcolor=#fefefe
| 68403 || {{mp|2001 QH|105}} || — || Agosto 23, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|68403}}
|-id=404 bgcolor=#e9e9e9
| 68404 || {{mp|2001 QX|108}} || — || Agosto 19, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 7.7 km || {{M+J|68404}}
|-id=405 bgcolor=#e9e9e9
| 68405 || {{mp|2001 QN|125}} || — || Agosto 19, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|68405}}
|-id=406 bgcolor=#fefefe
| 68406 || {{mp|2001 QU|130}} || — || Agosto 20, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|68406}}
|-id=407 bgcolor=#fefefe
| 68407 || {{mp|2001 QN|131}} || — || Agosto 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|68407}}
|-id=408 bgcolor=#e9e9e9
| 68408 || {{mp|2001 QH|137}} || — || Agosto 22, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|68408}}
|-id=409 bgcolor=#e9e9e9
| 68409 || {{mp|2001 QS|148}} || — || Agosto 20, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|68409}}
|-id=410 bgcolor=#e9e9e9
| 68410 Nichols || {{mp|2001 QB|154}} || {{MoMP|68410|Nichols}} || Agosto 16, 2001 || [[OCA-Anza Observatory|OCA-Anza]] || [[Michael Collins (astronomer)|M. Collins]], White, M. || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|68410}}
|-id=411 bgcolor=#e9e9e9
| 68411 || {{mp|2001 QE|188}} || — || Agosto 21, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|68411}}
|-id=412 bgcolor=#e9e9e9
| 68412 || {{mp|2001 QL|188}} || — || Agosto 22, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68412}}
|-id=413 bgcolor=#d6d6d6
| 68413 || {{mp|2001 QB|196}} || — || Agosto 22, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|68413}}
|-id=414 bgcolor=#fefefe
| 68414 || {{mp|2001 QZ|219}} || — || Agosto 23, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|68414}}
|-id=415 bgcolor=#e9e9e9
| 68415 || {{mp|2001 QG|220}} || — || Agosto 23, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|68415}}
|-id=416 bgcolor=#e9e9e9
| 68416 || {{mp|2001 QQ|220}} || — || Agosto 24, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|68416}}
|-id=417 bgcolor=#fefefe
| 68417 || {{mp|2001 QD|238}} || — || Agosto 24, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|68417}}
|-id=418 bgcolor=#fefefe
| 68418 || {{mp|2001 QN|244}} || — || Agosto 24, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|68418}}
|-id=419 bgcolor=#e9e9e9
| 68419 || {{mp|2001 QE|256}} || — || Agosto 25, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68419}}
|-id=420 bgcolor=#d6d6d6
| 68420 || {{mp|2001 QO|258}} || — || Agosto 25, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|68420}}
|-id=421 bgcolor=#fefefe
| 68421 || {{mp|2001 QY|270}} || — || Agosto 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68421}}
|-id=422 bgcolor=#d6d6d6
| 68422 || {{mp|2001 QJ|296}} || — || Agosto 24, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|68422}}
|-id=423 bgcolor=#fefefe
| 68423 || {{mp|2001 QD|315}} || — || Agosto 20, 2001 || [[Cerro Tololo Inter-American Observatory|Cerro Tololo]] || [[Marc Buie|M. W. Buie]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68423}}
|-id=424 bgcolor=#fefefe
| 68424 || {{mp|2001 QO|327}} || — || Agosto 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|68424}}
|-id=425 bgcolor=#fefefe
| 68425 || {{mp|2001 QS|329}} || — || Agosto 24, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|68425}}
|-id=426 bgcolor=#d6d6d6
| 68426 || 2001 RE || — || Setyembre 2, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|68426}}
|-id=427 bgcolor=#d6d6d6
| 68427 || {{mp|2001 RK|6}} || — || Setyembre 10, 2001 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|68427}}
|-id=428 bgcolor=#d6d6d6
| 68428 || {{mp|2001 RA|21}} || — || Setyembre 7, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|68428}}
|-id=429 bgcolor=#d6d6d6
| 68429 || {{mp|2001 RW|24}} || — || Setyembre 7, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|68429}}
|-id=430 bgcolor=#fefefe
| 68430 || {{mp|2001 RB|37}} || — || Setyembre 8, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|68430}}
|-id=431 bgcolor=#fefefe
| 68431 || {{mp|2001 RH|48}} || — || Setyembre 11, 2001 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || [[Baptistina family|BAP]] || align=right | 2.0 km || {{M+J|68431}}
|-id=432 bgcolor=#d6d6d6
| 68432 || {{mp|2001 RX|57}} || — || Setyembre 12, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 6.3 km || {{M+J|68432}}
|-id=433 bgcolor=#e9e9e9
| 68433 || {{mp|2001 RN|69}} || — || Setyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|68433}}
|-id=434 bgcolor=#e9e9e9
| 68434 || {{mp|2001 RZ|76}} || — || Setyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|68434}}
|-id=435 bgcolor=#fefefe
| 68435 || {{mp|2001 RF|81}} || — || Setyembre 14, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|68435}}
|-id=436 bgcolor=#e9e9e9
| 68436 || {{mp|2001 RC|85}} || — || Setyembre 11, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|68436}}
|-id=437 bgcolor=#e9e9e9
| 68437 || {{mp|2001 RQ|87}} || — || Setyembre 11, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|68437}}
|-id=438 bgcolor=#fefefe
| 68438 || {{mp|2001 RJ|99}} || — || Setyembre 12, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68438}}
|-id=439 bgcolor=#d6d6d6
| 68439 || {{mp|2001 RB|104}} || — || Setyembre 12, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|68439}}
|-id=440 bgcolor=#d6d6d6
| 68440 || {{mp|2001 RN|107}} || — || Setyembre 12, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|68440}}
|-id=441 bgcolor=#e9e9e9
| 68441 || {{mp|2001 RJ|114}} || — || Setyembre 12, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|68441}}
|-id=442 bgcolor=#e9e9e9
| 68442 || {{mp|2001 RO|132}} || — || Setyembre 12, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|68442}}
|-id=443 bgcolor=#fefefe
| 68443 || {{mp|2001 RP|133}} || — || Setyembre 12, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68443}}
|-id=444 bgcolor=#c2ffff
| 68444 || {{mp|2001 RH|142}} || — || Setyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 28 km || {{M+J|68444}}
|-id=445 bgcolor=#d6d6d6
| 68445 || {{mp|2001 RF|147}} || — || Setyembre 9, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 8.0 km || {{M+J|68445}}
|-id=446 bgcolor=#fefefe
| 68446 || {{mp|2001 RN|148}} || — || Setyembre 10, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|68446}}
|-id=447 bgcolor=#d6d6d6
| 68447 || {{mp|2001 RP|148}} || — || Setyembre 10, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 8.3 km || {{M+J|68447}}
|-id=448 bgcolor=#fefefe
| 68448 Sidneywolff || {{mp|2001 SW|4}} || {{MoMP|68448|Sidneywolff}} || Setyembre 18, 2001 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]], [[Paulo R. Holvorcem|P. R. Holvorcem]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68448}}
|-id=449 bgcolor=#e9e9e9
| 68449 || {{mp|2001 SP|20}} || — || Setyembre 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|68449}}
|-id=450 bgcolor=#e9e9e9
| 68450 || {{mp|2001 SN|26}} || — || Setyembre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|68450}}
|-id=451 bgcolor=#d6d6d6
| 68451 || {{mp|2001 SZ|31}} || — || Setyembre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 6.9 km || {{M+J|68451}}
|-id=452 bgcolor=#d6d6d6
| 68452 || {{mp|2001 SA|36}} || — || Setyembre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]]{{·}}[[Fast rotator (asteroid)#68452|fast]] || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|68452}}
|-id=453 bgcolor=#d6d6d6
| 68453 || {{mp|2001 SK|36}} || — || Setyembre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|68453}}
|-id=454 bgcolor=#e9e9e9
| 68454 || {{mp|2001 SS|46}} || — || Setyembre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68454}}
|-id=455 bgcolor=#fefefe
| 68455 || {{mp|2001 SH|47}} || — || Setyembre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|68455}}
|-id=456 bgcolor=#d6d6d6
| 68456 || {{mp|2001 SJ|57}} || — || Setyembre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|68456}}
|-id=457 bgcolor=#d6d6d6
| 68457 || {{mp|2001 SC|63}} || — || Setyembre 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.6 km'' || {{M+J|68457}}
|-id=458 bgcolor=#fefefe
| 68458 || {{mp|2001 SQ|69}} || — || Setyembre 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|68458}}
|-id=459 bgcolor=#e9e9e9
| 68459 || {{mp|2001 SY|80}} || — || Setyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|68459}}
|-id=460 bgcolor=#fefefe
| 68460 || {{mp|2001 SS|104}} || — || Setyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|68460}}
|-id=461 bgcolor=#d6d6d6
| 68461 || {{mp|2001 SO|107}} || — || Setyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''5.9 km'' || {{M+J|68461}}
|-id=462 bgcolor=#e9e9e9
| 68462 || {{mp|2001 SW|108}} || — || Setyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|68462}}
|-id=463 bgcolor=#e9e9e9
| 68463 || {{mp|2001 SQ|120}} || — || Setyembre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68463}}
|-id=464 bgcolor=#e9e9e9
| 68464 || {{mp|2001 SW|128}} || — || Setyembre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68464}}
|-id=465 bgcolor=#fefefe
| 68465 || {{mp|2001 SZ|131}} || — || Setyembre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68465}}
|-id=466 bgcolor=#fefefe
| 68466 || {{mp|2001 SC|150}} || — || Setyembre 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|68466}}
|-id=467 bgcolor=#e9e9e9
| 68467 || {{mp|2001 SW|160}} || — || Setyembre 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68467}}
|-id=468 bgcolor=#fefefe
| 68468 || {{mp|2001 SZ|224}} || — || Setyembre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|68468}}
|-id=469 bgcolor=#d6d6d6
| 68469 || {{mp|2001 SC|253}} || — || Setyembre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|68469}}
|-id=470 bgcolor=#e9e9e9
| 68470 || {{mp|2001 SP|266}} || — || Setyembre 25, 2001 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|68470}}
|-id=471 bgcolor=#e9e9e9
| 68471 || {{mp|2001 ST|276}} || — || Setyembre 21, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|68471}}
|-id=472 bgcolor=#e9e9e9
| 68472 || {{mp|2001 SL|282}} || — || Setyembre 28, 2001 || [[Farpoint Observatory|Farpoint]] || [[Gary Hug|G. Hug]] || [[FIN tbl#509|CLO]] || align=right | 5.8 km || {{M+J|68472}}
|-id=473 bgcolor=#d6d6d6
| 68473 || {{mp|2001 SC|289}} || — || Setyembre 23, 2001 || [[Goodricke-Pigott Observatory|Goodricke-Pigott]] || [[Roy A. Tucker|R. A. Tucker]] || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|68473}}
|-id=474 bgcolor=#fefefe
| 68474 || {{mp|2001 SL|328}} || — || Setyembre 19, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|68474}}
|-id=475 bgcolor=#e9e9e9
| 68475 || {{mp|2001 SD|349}} || — || Setyembre 21, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|68475}}
|-id=476 bgcolor=#e9e9e9
| 68476 || {{mp|2001 TJ|9}} || — || Oktubre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|68476}}
|-id=477 bgcolor=#e9e9e9
| 68477 || {{mp|2001 TD|10}} || — || Oktubre 13, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|68477}}
|-id=478 bgcolor=#e9e9e9
| 68478 || {{mp|2001 TR|26}} || — || Oktubre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68478}}
|-id=479 bgcolor=#e9e9e9
| 68479 || {{mp|2001 TX|40}} || — || Oktubre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|68479}}
|-id=480 bgcolor=#e9e9e9
| 68480 || {{mp|2001 TQ|49}} || — || Oktubre 15, 2001 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|68480}}
|-id=481 bgcolor=#e9e9e9
| 68481 || {{mp|2001 TQ|95}} || — || Oktubre 14, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68481}}
|-id=482 bgcolor=#fefefe
| 68482 || {{mp|2001 TA|110}} || — || Oktubre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68482}}
|-id=483 bgcolor=#fefefe
| 68483 || {{mp|2001 TG|129}} || — || Oktubre 14, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Nysa family|NYS]]{{·}}[[Fast rotator (asteroid)#68483|fast]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|68483}}
|-id=484 bgcolor=#fefefe
| 68484 || {{mp|2001 TB|141}} || — || Oktubre 10, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|68484}}
|-id=485 bgcolor=#fefefe
| 68485 || {{mp|2001 TD|144}} || — || Oktubre 10, 2001 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|68485}}
|-id=486 bgcolor=#fefefe
| 68486 || {{mp|2001 TM|169}} || — || Oktubre 15, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68486}}
|-id=487 bgcolor=#e9e9e9
| 68487 || {{mp|2001 TM|175}} || — || Oktubre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68487}}
|-id=488 bgcolor=#d6d6d6
| 68488 || {{mp|2001 TK|209}} || — || Oktubre 12, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|68488}}
|-id=489 bgcolor=#e9e9e9
| 68489 || {{mp|2001 TS|212}} || — || Oktubre 13, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|68489}}
|-id=490 bgcolor=#fefefe
| 68490 || {{mp|2001 TH|239}} || — || Oktubre 15, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|68490}}
|-id=491 bgcolor=#fefefe
| 68491 || {{mp|2001 UF|4}} || — || Oktubre 17, 2001 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|68491}}
|-id=492 bgcolor=#d6d6d6
| 68492 || {{mp|2001 UH|4}} || — || Oktubre 17, 2001 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|68492}}
|-id=493 bgcolor=#e9e9e9
| 68493 || {{mp|2001 US|9}} || — || Oktubre 17, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|68493}}
|-id=494 bgcolor=#fefefe
| 68494 || {{mp|2001 UT|9}} || — || Oktubre 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.0 km || {{M+J|68494}}
|-id=495 bgcolor=#e9e9e9
| 68495 || {{mp|2001 UF|21}} || — || Oktubre 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|68495}}
|-id=496 bgcolor=#e9e9e9
| 68496 || {{mp|2001 UD|33}} || — || Oktubre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.2 km'' || {{M+J|68496}}
|-id=497 bgcolor=#d6d6d6
| 68497 || {{mp|2001 UZ|33}} || — || Oktubre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | 6.9 km || {{M+J|68497}}
|-id=498 bgcolor=#d6d6d6
| 68498 || {{mp|2001 UV|34}} || — || Oktubre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|68498}}
|-id=499 bgcolor=#e9e9e9
| 68499 || {{mp|2001 UM|36}} || — || Oktubre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|68499}}
|-id=500 bgcolor=#d6d6d6
| 68500 || {{mp|2001 UP|45}} || — || Oktubre 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|68500}}
|}
== 68501–68600 ==
{{Anchor|501}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 68501 || {{mp|2001 UE|53}} || — || Oktubre 17, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 1.7 km || {{M+J|68501}}
|-id=502 bgcolor=#fefefe
| 68502 || {{mp|2001 US|66}} || — || Oktubre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|68502}}
|-id=503 bgcolor=#d6d6d6
| 68503 || {{mp|2001 UC|118}} || — || Oktubre 22, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|68503}}
|-id=504 bgcolor=#fefefe
| 68504 || {{mp|2001 UK|119}} || — || Oktubre 22, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68504}}
|-id=505 bgcolor=#fefefe
| 68505 || {{mp|2001 UM|120}} || — || Oktubre 22, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|68505}}
|-id=506 bgcolor=#fefefe
| 68506 || {{mp|2001 UW|121}} || — || Oktubre 22, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68506}}
|-id=507 bgcolor=#d6d6d6
| 68507 || {{mp|2001 US|122}} || — || Oktubre 22, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.8 km || {{M+J|68507}}
|-id=508 bgcolor=#fefefe
| 68508 || {{mp|2001 UZ|134}} || — || Oktubre 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|68508}}
|-id=509 bgcolor=#e9e9e9
| 68509 || {{mp|2001 UA|135}} || — || Oktubre 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68509}}
|-id=510 bgcolor=#fefefe
| 68510 || {{mp|2001 UX|154}} || — || Oktubre 23, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|68510}}
|-id=511 bgcolor=#e9e9e9
| 68511 || {{mp|2001 UH|161}} || — || Oktubre 23, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|68511}}
|-id=512 bgcolor=#e9e9e9
| 68512 || {{mp|2001 UV|161}} || — || Oktubre 23, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|68512}}
|-id=513 bgcolor=#fefefe
| 68513 || {{mp|2001 UL|167}} || — || Oktubre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|68513}}
|-id=514 bgcolor=#e9e9e9
| 68514 || {{mp|2001 UV|177}} || — || Oktubre 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|68514}}
|-id=515 bgcolor=#d6d6d6
| 68515 || {{mp|2001 UZ|183}} || — || Oktubre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|68515}}
|-id=516 bgcolor=#d6d6d6
| 68516 || {{mp|2001 UD|188}} || — || Oktubre 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|68516}}
|-id=517 bgcolor=#d6d6d6
| 68517 || {{mp|2001 UC|214}} || — || Oktubre 23, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|68517}}
|-id=518 bgcolor=#fefefe
| 68518 || {{mp|2001 VM|14}} || — || Nobyembre 10, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|68518}}
|-id=519 bgcolor=#c2ffff
| 68519 || {{mp|2001 VW|15}} || — || Nobyembre 6, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 28 km || {{M+J|68519}}
|-id=520 bgcolor=#e9e9e9
| 68520 || {{mp|2001 VT|19}} || — || Nobyembre 9, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|68520}}
|-id=521 bgcolor=#d6d6d6
| 68521 || {{mp|2001 VA|25}} || — || Nobyembre 9, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68521}}
|-id=522 bgcolor=#e9e9e9
| 68522 || {{mp|2001 VO|28}} || — || Nobyembre 9, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 2.3 km || {{M+J|68522}}
|-id=523 bgcolor=#fefefe
| 68523 || {{mp|2001 VR|28}} || — || Nobyembre 9, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|68523}}
|-id=524 bgcolor=#fefefe
| 68524 || {{mp|2001 VZ|31}} || — || Nobyembre 9, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.7 km || {{M+J|68524}}
|-id=525 bgcolor=#e9e9e9
| 68525 || {{mp|2001 VE|33}} || — || Nobyembre 9, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68525}}
|-id=526 bgcolor=#e9e9e9
| 68526 || {{mp|2001 VC|44}} || — || Nobyembre 9, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|68526}}
|-id=527 bgcolor=#fefefe
| 68527 || {{mp|2001 VO|59}} || — || Nobyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68527}}
|-id=528 bgcolor=#d6d6d6
| 68528 || {{mp|2001 VC|60}} || — || Nobyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|68528}}
|-id=529 bgcolor=#e9e9e9
| 68529 || {{mp|2001 VP|63}} || — || Nobyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|68529}}
|-id=530 bgcolor=#fefefe
| 68530 || {{mp|2001 VQ|69}} || — || Nobyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|68530}}
|-id=531 bgcolor=#e9e9e9
| 68531 || {{mp|2001 VQ|91}} || — || Nobyembre 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|68531}}
|-id=532 bgcolor=#e9e9e9
| 68532 || {{mp|2001 VU|92}} || — || Nobyembre 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|68532}}
|-id=533 bgcolor=#e9e9e9
| 68533 || {{mp|2001 VT|94}} || — || Nobyembre 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|68533}}
|-id=534 bgcolor=#e9e9e9
| 68534 || {{mp|2001 VT|95}} || — || Nobyembre 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|68534}}
|-id=535 bgcolor=#fefefe
| 68535 || {{mp|2001 VP|97}} || — || Nobyembre 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|68535}}
|-id=536 bgcolor=#fefefe
| 68536 || {{mp|2001 VU|115}} || — || Nobyembre 12, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|68536}}
|-id=537 bgcolor=#fefefe
| 68537 || {{mp|2001 VC|123}} || — || Nobyembre 11, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | 1.2 km || {{M+J|68537}}
|-id=538 bgcolor=#e9e9e9
| 68538 || {{mp|2001 VN|125}} || — || Nobyembre 11, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68538}}
|-id=539 bgcolor=#fefefe
| 68539 || {{mp|2001 WL|2}} || — || Nobyembre 17, 2001 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Peter Kušnirák|P. Kušnirák]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|68539}}
|-id=540 bgcolor=#d6d6d6
| 68540 || {{mp|2001 WR|9}} || — || Nobyembre 17, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#614|TEL]] || align=right | 3.5 km || {{M+J|68540}}
|-id=541 bgcolor=#fefefe
| 68541 || {{mp|2001 WE|40}} || — || Nobyembre 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|68541}}
|-id=542 bgcolor=#e9e9e9
| 68542 || {{mp|2001 WE|99}} || — || Nobyembre 17, 2001 || [[Jonathan B. Postel Observatory|Jonathan B. Postel]] || Pozzoli, V. || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68542}}
|-id=543 bgcolor=#fefefe
| 68543 || {{mp|2001 WQ|101}} || — || Nobyembre 17, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|68543}}
|-id=544 bgcolor=#d6d6d6
| 68544 || {{mp|2001 XO|18}} || — || Disyembre 9, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 7.6 km || {{M+J|68544}}
|-id=545 bgcolor=#e9e9e9
| 68545 || {{mp|2001 XQ|23}} || — || Disyembre 9, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|68545}}
|-id=546 bgcolor=#e9e9e9
| 68546 || {{mp|2001 XF|26}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|68546}}
|-id=547 bgcolor=#fefefe
| 68547 || {{mp|2001 XW|29}} || — || Disyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | 1.6 km || {{M+J|68547}}
|-id=548 bgcolor=#ffc2e0
| 68548 || {{mp|2001 XR|31}} || — || Disyembre 13, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Apollo asteroid|APO]] <small>[[+1 km NEO|+1km]]</small>{{·}}[[Potentially hazardous object|PHA]] || align=right | 1.2 km || {{M+J|68548}}
|-id=549 bgcolor=#fefefe
| 68549 || {{mp|2001 XD|52}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|68549}}
|-id=550 bgcolor=#fefefe
| 68550 || {{mp|2001 XA|54}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.5 km || {{M+J|68550}}
|-id=551 bgcolor=#e9e9e9
| 68551 || {{mp|2001 XH|57}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|68551}}
|-id=552 bgcolor=#fefefe
| 68552 || {{mp|2001 XQ|64}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|68552}}
|-id=553 bgcolor=#fefefe
| 68553 || {{mp|2001 XF|68}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | 1.6 km || {{M+J|68553}}
|-id=554 bgcolor=#fefefe
| 68554 || {{mp|2001 XY|81}} || — || Disyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|68554}}
|-id=555 bgcolor=#d6d6d6
| 68555 || {{mp|2001 XX|84}} || — || Disyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''8.0 km'' || {{M+J|68555}}
|-id=556 bgcolor=#d6d6d6
| 68556 || {{mp|2001 XW|93}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|68556}}
|-id=557 bgcolor=#fefefe
| 68557 || {{mp|2001 XF|109}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|68557}}
|-id=558 bgcolor=#e9e9e9
| 68558 || {{mp|2001 XX|113}} || — || Disyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.6 km'' || {{M+J|68558}}
|-id=559 bgcolor=#e9e9e9
| 68559 || {{mp|2001 XT|119}} || — || Disyembre 13, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|68559}}
|-id=560 bgcolor=#d6d6d6
| 68560 || {{mp|2001 XB|120}} || — || Disyembre 13, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#631|URS]] || align=right | 11 km || {{M+J|68560}}
|-id=561 bgcolor=#e9e9e9
| 68561 || {{mp|2001 XM|156}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|68561}}
|-id=562 bgcolor=#fefefe
| 68562 || {{mp|2001 XE|195}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|68562}}
|-id=563 bgcolor=#fefefe
| 68563 || {{mp|2001 XO|206}} || — || Disyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|68563}}
|-id=564 bgcolor=#e9e9e9
| 68564 || {{mp|2001 XF|213}} || — || Disyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|68564}}
|-id=565 bgcolor=#e9e9e9
| 68565 || {{mp|2001 XV|239}} || — || Disyembre 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|68565}}
|-id=566 bgcolor=#fefefe
| 68566 || {{mp|2001 XT|243}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|68566}}
|-id=567 bgcolor=#fefefe
| 68567 || {{mp|2001 XB|248}} || — || Disyembre 13, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|68567}}
|-id=568 bgcolor=#e9e9e9
| 68568 || {{mp|2001 XV|259}} || — || Disyembre 9, 2001 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|68568}}
|-id=569 bgcolor=#fa8072
| 68569 || {{mp|2001 YE|3}} || — || Disyembre 19, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|68569}}
|-id=570 bgcolor=#fefefe
| 68570 || {{mp|2001 YQ|4}} || — || Disyembre 23, 2001 || [[Kingsnake Observatory|Kingsnake]] || [[John V. McClusky|J. V. McClusky]] || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|68570}}
|-id=571 bgcolor=#fefefe
| 68571 || {{mp|2001 YR|10}} || — || Disyembre 17, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|68571}}
|-id=572 bgcolor=#fefefe
| 68572 || {{mp|2001 YQ|19}} || — || Disyembre 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|68572}}
|-id=573 bgcolor=#e9e9e9
| 68573 || {{mp|2001 YX|24}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68573}}
|-id=574 bgcolor=#e9e9e9
| 68574 || {{mp|2001 YG|27}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68574}}
|-id=575 bgcolor=#fefefe
| 68575 || {{mp|2001 YO|43}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|68575}}
|-id=576 bgcolor=#fefefe
| 68576 || {{mp|2001 YC|53}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|68576}}
|-id=577 bgcolor=#e9e9e9
| 68577 || {{mp|2001 YM|59}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68577}}
|-id=578 bgcolor=#fefefe
| 68578 || {{mp|2001 YP|75}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|68578}}
|-id=579 bgcolor=#d6d6d6
| 68579 || {{mp|2001 YB|83}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.9 km || {{M+J|68579}}
|-id=580 bgcolor=#e9e9e9
| 68580 || {{mp|2001 YG|91}} || — || Disyembre 17, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|68580}}
|-id=581 bgcolor=#e9e9e9
| 68581 || {{mp|2001 YG|118}} || — || Disyembre 18, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|68581}}
|-id=582 bgcolor=#e9e9e9
| 68582 || {{mp|2001 YS|118}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|68582}}
|-id=583 bgcolor=#e9e9e9
| 68583 || {{mp|2001 YD|150}} || — || Disyembre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|68583}}
|-id=584 bgcolor=#e9e9e9
| 68584 || {{mp|2002 AT|3}} || — || Enero 8, 2002 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|68584}}
|-id=585 bgcolor=#fefefe
| 68585 Skorov || {{mp|2002 AY|6}} || {{MoMP|68585|Skorov}} || Enero 9, 2002 || [[Stazione osservativa di Asiago Cima Ekar|Cima Ekar]] || [[Asiago-DLR Asteroid Survey|ADAS]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|68585}}
|-id=586 bgcolor=#fefefe
| 68586 || {{mp|2002 AC|8}} || — || Enero 5, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68586}}
|-id=587 bgcolor=#e9e9e9
| 68587 || {{mp|2002 AD|10}} || — || Enero 11, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|68587}}
|-id=588 bgcolor=#fefefe
| 68588 || {{mp|2002 AF|10}} || — || Enero 11, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|68588}}
|-id=589 bgcolor=#fefefe
| 68589 || {{mp|2002 AG|10}} || — || Enero 11, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|68589}}
|-id=590 bgcolor=#fefefe
| 68590 || {{mp|2002 AZ|17}} || — || Enero 12, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|68590}}
|-id=591 bgcolor=#e9e9e9
| 68591 || {{mp|2002 AO|24}} || — || Enero 8, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68591}}
|-id=592 bgcolor=#e9e9e9
| 68592 || {{mp|2002 AS|27}} || — || Enero 7, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|68592}}
|-id=593 bgcolor=#fefefe
| 68593 || {{mp|2002 AT|28}} || — || Enero 7, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|68593}}
|-id=594 bgcolor=#e9e9e9
| 68594 || {{mp|2002 AJ|37}} || — || Enero 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|68594}}
|-id=595 bgcolor=#fefefe
| 68595 || {{mp|2002 AN|37}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|68595}}
|-id=596 bgcolor=#e9e9e9
| 68596 || {{mp|2002 AW|38}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68596}}
|-id=597 bgcolor=#e9e9e9
| 68597 || {{mp|2002 AX|42}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68597}}
|-id=598 bgcolor=#fefefe
| 68598 || {{mp|2002 AY|50}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.8 km || {{M+J|68598}}
|-id=599 bgcolor=#fefefe
| 68599 || {{mp|2002 AU|62}} || — || Enero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | 3.1 km || {{M+J|68599}}
|-id=600 bgcolor=#fefefe
| 68600 || {{mp|2002 AS|64}} || — || Enero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|68600}}
|}
== 68601–68700 ==
{{Anchor|601}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#e9e9e9
| 68601 || {{mp|2002 AD|66}} || — || Enero 12, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|68601}}
|-id=602 bgcolor=#e9e9e9
| 68602 || {{mp|2002 AB|82}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|68602}}
|-id=603 bgcolor=#e9e9e9
| 68603 || {{mp|2002 AR|86}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|68603}}
|-id=604 bgcolor=#fefefe
| 68604 || {{mp|2002 AJ|100}} || — || Enero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|68604}}
|-id=605 bgcolor=#d6d6d6
| 68605 || {{mp|2002 AQ|112}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''8.1 km'' || {{M+J|68605}}
|-id=606 bgcolor=#e9e9e9
| 68606 || {{mp|2002 AT|112}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|68606}}
|-id=607 bgcolor=#fefefe
| 68607 || {{mp|2002 AP|116}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68607}}
|-id=608 bgcolor=#fefefe
| 68608 || {{mp|2002 AM|117}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|68608}}
|-id=609 bgcolor=#fefefe
| 68609 || {{mp|2002 AT|118}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|68609}}
|-id=610 bgcolor=#e9e9e9
| 68610 || {{mp|2002 AD|122}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|68610}}
|-id=611 bgcolor=#e9e9e9
| 68611 || {{mp|2002 AG|122}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|68611}}
|-id=612 bgcolor=#fefefe
| 68612 || {{mp|2002 AM|125}} || — || Enero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.0 km || {{M+J|68612}}
|-id=613 bgcolor=#fefefe
| 68613 || {{mp|2002 AH|131}} || — || Enero 12, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|68613}}
|-id=614 bgcolor=#e9e9e9
| 68614 || {{mp|2002 AL|136}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68614}}
|-id=615 bgcolor=#d6d6d6
| 68615 || {{mp|2002 AC|148}} || — || Enero 13, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|68615}}
|-id=616 bgcolor=#fefefe
| 68616 || {{mp|2002 AO|152}} || — || Enero 14, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.9 km || {{M+J|68616}}
|-id=617 bgcolor=#fefefe
| 68617 || {{mp|2002 AL|159}} || — || Enero 13, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | 1.8 km || {{M+J|68617}}
|-id=618 bgcolor=#fefefe
| 68618 || {{mp|2002 AK|164}} || — || Enero 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|68618}}
|-id=619 bgcolor=#fefefe
| 68619 || {{mp|2002 AS|166}} || — || Enero 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|68619}}
|-id=620 bgcolor=#e9e9e9
| 68620 || {{mp|2002 AL|178}} || — || Enero 14, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68620}}
|-id=621 bgcolor=#e9e9e9
| 68621 || {{mp|2002 AK|189}} || — || Enero 10, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|68621}}
|-id=622 bgcolor=#fefefe
| 68622 || 2002 BQ || — || Enero 21, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68622}}
|-id=623 bgcolor=#e9e9e9
| 68623 || {{mp|2002 BL|8}} || — || Enero 18, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|68623}}
|-id=624 bgcolor=#fefefe
| 68624 || {{mp|2002 BS|8}} || — || Enero 18, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|68624}}
|-id=625 bgcolor=#fefefe
| 68625 || {{mp|2002 BW|11}} || — || Enero 19, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|68625}}
|-id=626 bgcolor=#e9e9e9
| 68626 || {{mp|2002 BK|16}} || — || Enero 19, 2002 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#518|RAF]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|68626}}
|-id=627 bgcolor=#fefefe
| 68627 || {{mp|2002 BF|17}} || — || Enero 19, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|68627}}
|-id=628 bgcolor=#fefefe
| 68628 || {{mp|2002 BU|17}} || — || Enero 21, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68628}}
|-id=629 bgcolor=#e9e9e9
| 68629 || {{mp|2002 BZ|17}} || — || Enero 21, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|68629}}
|-id=630 bgcolor=#e9e9e9
| 68630 || {{mp|2002 BU|25}} || — || Enero 25, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|68630}}
|-id=631 bgcolor=#d6d6d6
| 68631 || {{mp|2002 BW|28}} || — || Enero 19, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 8.3 km || {{M+J|68631}}
|-id=632 bgcolor=#fefefe
| 68632 || {{mp|2002 CN|7}} || — || Pebrero 6, 2002 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]], [[Paulo R. Holvorcem|P. R. Holvorcem]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|68632}}
|-id=633 bgcolor=#fefefe
| 68633 || {{mp|2002 CY|13}} || — || Pebrero 8, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|68633}}
|-id=634 bgcolor=#fefefe
| 68634 || {{mp|2002 CY|14}} || — || Pebrero 9, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || NYS || align=right | 1.5 km || {{M+J|68634}}
|-id=635 bgcolor=#e9e9e9
| 68635 || {{mp|2002 CT|15}} || — || Pebrero 8, 2002 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]], [[Paulo R. Holvorcem|P. R. Holvorcem]] || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|68635}}
|-id=636 bgcolor=#e9e9e9
| 68636 || {{mp|2002 CR|17}} || — || Pebrero 6, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|68636}}
|-id=637 bgcolor=#fefefe
| 68637 || {{mp|2002 CU|26}} || — || Pebrero 6, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|68637}}
|-id=638 bgcolor=#e9e9e9
| 68638 || {{mp|2002 CO|30}} || — || Pebrero 6, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|68638}}
|-id=639 bgcolor=#fefefe
| 68639 || {{mp|2002 CV|31}} || — || Pebrero 6, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|68639}}
|-id=640 bgcolor=#e9e9e9
| 68640 || {{mp|2002 CX|38}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#807|BRU]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|68640}}
|-id=641 bgcolor=#fefefe
| 68641 || {{mp|2002 CR|43}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|68641}}
|-id=642 bgcolor=#fefefe
| 68642 || {{mp|2002 CH|45}} || — || Pebrero 8, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68642}}
|-id=643 bgcolor=#fefefe
| 68643 || {{mp|2002 CZ|49}} || — || Pebrero 3, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|68643}}
|-id=644 bgcolor=#fefefe
| 68644 || {{mp|2002 CX|50}} || — || Pebrero 12, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|68644}}
|-id=645 bgcolor=#fefefe
| 68645 || {{mp|2002 CQ|52}} || — || Pebrero 11, 2002 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]], [[Paulo R. Holvorcem|P. R. Holvorcem]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|68645}}
|-id=646 bgcolor=#fefefe
| 68646 || {{mp|2002 CN|53}} || — || Pebrero 7, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|68646}}
|-id=647 bgcolor=#fefefe
| 68647 || {{mp|2002 CG|54}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|68647}}
|-id=648 bgcolor=#fefefe
| 68648 || {{mp|2002 CT|55}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|68648}}
|-id=649 bgcolor=#fefefe
| 68649 || {{mp|2002 CT|57}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68649}}
|-id=650 bgcolor=#e9e9e9
| 68650 || {{mp|2002 CP|59}} || — || Pebrero 13, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68650}}
|-id=651 bgcolor=#e9e9e9
| 68651 || {{mp|2002 CS|60}} || — || Pebrero 6, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|68651}}
|-id=652 bgcolor=#fefefe
| 68652 || {{mp|2002 CU|74}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|68652}}
|-id=653 bgcolor=#fefefe
| 68653 || {{mp|2002 CL|78}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68653}}
|-id=654 bgcolor=#fefefe
| 68654 || {{mp|2002 CR|78}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|68654}}
|-id=655 bgcolor=#fefefe
| 68655 || {{mp|2002 CS|78}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|68655}}
|-id=656 bgcolor=#fefefe
| 68656 || {{mp|2002 CU|78}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|68656}}
|-id=657 bgcolor=#fefefe
| 68657 || {{mp|2002 CW|87}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68657}}
|-id=658 bgcolor=#fefefe
| 68658 || {{mp|2002 CN|89}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68658}}
|-id=659 bgcolor=#fefefe
| 68659 || {{mp|2002 CH|91}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || NYS{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|68659}}
|-id=660 bgcolor=#fefefe
| 68660 || {{mp|2002 CZ|91}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|68660}}
|-id=661 bgcolor=#fefefe
| 68661 || {{mp|2002 CR|93}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|68661}}
|-id=662 bgcolor=#e9e9e9
| 68662 || {{mp|2002 CP|94}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|68662}}
|-id=663 bgcolor=#fefefe
| 68663 || {{mp|2002 CM|99}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|68663}}
|-id=664 bgcolor=#e9e9e9
| 68664 || {{mp|2002 CN|100}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68664}}
|-id=665 bgcolor=#fefefe
| 68665 || {{mp|2002 CM|101}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|68665}}
|-id=666 bgcolor=#fefefe
| 68666 || {{mp|2002 CN|104}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#68666|slow]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|68666}}
|-id=667 bgcolor=#fefefe
| 68667 || {{mp|2002 CJ|107}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|68667}}
|-id=668 bgcolor=#fefefe
| 68668 || {{mp|2002 CA|109}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|68668}}
|-id=669 bgcolor=#fefefe
| 68669 || {{mp|2002 CJ|109}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|68669}}
|-id=670 bgcolor=#e9e9e9
| 68670 || {{mp|2002 CV|110}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|68670}}
|-id=671 bgcolor=#e9e9e9
| 68671 || {{mp|2002 CC|112}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|68671}}
|-id=672 bgcolor=#d6d6d6
| 68672 || {{mp|2002 CS|114}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.1 km || {{M+J|68672}}
|-id=673 bgcolor=#fefefe
| 68673 || {{mp|2002 CD|115}} || — || Pebrero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|68673}}
|-id=674 bgcolor=#fefefe
| 68674 || {{mp|2002 CV|117}} || — || Pebrero 12, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|68674}}
|-id=675 bgcolor=#fefefe
| 68675 || {{mp|2002 CV|123}} || — || Pebrero 7, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|68675}}
|-id=676 bgcolor=#fefefe
| 68676 || {{mp|2002 CZ|125}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|68676}}
|-id=677 bgcolor=#fefefe
| 68677 || {{mp|2002 CW|133}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|68677}}
|-id=678 bgcolor=#fefefe
| 68678 || {{mp|2002 CL|134}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68678}}
|-id=679 bgcolor=#e9e9e9
| 68679 || {{mp|2002 CP|134}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.1 km || {{M+J|68679}}
|-id=680 bgcolor=#d6d6d6
| 68680 || {{mp|2002 CV|134}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.8 km'' || {{M+J|68680}}
|-id=681 bgcolor=#fefefe
| 68681 || {{mp|2002 CE|138}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|68681}}
|-id=682 bgcolor=#e9e9e9
| 68682 || {{mp|2002 CR|140}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|68682}}
|-id=683 bgcolor=#e9e9e9
| 68683 || {{mp|2002 CX|141}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|68683}}
|-id=684 bgcolor=#fefefe
| 68684 || {{mp|2002 CC|142}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|68684}}
|-id=685 bgcolor=#fefefe
| 68685 || {{mp|2002 CK|142}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|68685}}
|-id=686 bgcolor=#e9e9e9
| 68686 || {{mp|2002 CL|145}} || — || Pebrero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|68686}}
|-id=687 bgcolor=#e9e9e9
| 68687 || {{mp|2002 CV|145}} || — || Pebrero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68687}}
|-id=688 bgcolor=#fefefe
| 68688 || {{mp|2002 CX|145}} || — || Pebrero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68688}}
|-id=689 bgcolor=#fefefe
| 68689 || {{mp|2002 CZ|150}} || — || Pebrero 10, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|68689}}
|-id=690 bgcolor=#d6d6d6
| 68690 || {{mp|2002 CD|164}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#608|BRA]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68690}}
|-id=691 bgcolor=#e9e9e9
| 68691 || {{mp|2002 CO|165}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|68691}}
|-id=692 bgcolor=#e9e9e9
| 68692 || {{mp|2002 CV|167}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|68692}}
|-id=693 bgcolor=#e9e9e9
| 68693 || {{mp|2002 CX|168}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68693}}
|-id=694 bgcolor=#e9e9e9
| 68694 || {{mp|2002 CG|169}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|68694}}
|-id=695 bgcolor=#e9e9e9
| 68695 || {{mp|2002 CB|171}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|68695}}
|-id=696 bgcolor=#d6d6d6
| 68696 || {{mp|2002 CX|173}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|68696}}
|-id=697 bgcolor=#fefefe
| 68697 || {{mp|2002 CR|176}} || — || Pebrero 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|68697}}
|-id=698 bgcolor=#d6d6d6
| 68698 || {{mp|2002 CG|183}} || — || Pebrero 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|68698}}
|-id=699 bgcolor=#fefefe
| 68699 || {{mp|2002 CY|192}} || — || Pebrero 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|68699}}
|-id=700 bgcolor=#e9e9e9
| 68700 || {{mp|2002 CN|198}} || — || Pebrero 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68700}}
|}
== 68701–68800 ==
{{Anchor|701}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 68701 || {{mp|2002 CJ|200}} || — || Pebrero 10, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|68701}}
|-id=702 bgcolor=#fefefe
| 68702 || {{mp|2002 CU|215}} || — || Pebrero 10, 2002 || Socorro || LINEAR || NYS{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|68702}}
|-id=703 bgcolor=#fefefe
| 68703 || {{mp|2002 CO|219}} || — || Pebrero 10, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|68703}}
|-id=704 bgcolor=#fefefe
| 68704 || {{mp|2002 CY|219}} || — || Pebrero 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|68704}}
|-id=705 bgcolor=#fefefe
| 68705 || {{mp|2002 CM|221}} || — || Pebrero 10, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|68705}}
|-id=706 bgcolor=#d6d6d6
| 68706 || {{mp|2002 CX|234}} || — || Pebrero 8, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Cybele asteroid|CYB]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#68706|slow]] || align=right | 7.9 km || {{M+J|68706}}
|-id=707 bgcolor=#fefefe
| 68707 || {{mp|2002 CX|235}} || — || Pebrero 13, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.5 km || {{M+J|68707}}
|-id=708 bgcolor=#fefefe
| 68708 || {{mp|2002 CC|242}} || — || Pebrero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68708}}
|-id=709 bgcolor=#fefefe
| 68709 || {{mp|2002 CE|244}} || — || Pebrero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68709}}
|-id=710 bgcolor=#fefefe
| 68710 || {{mp|2002 CN|244}} || — || Pebrero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|68710}}
|-id=711 bgcolor=#e9e9e9
| 68711 || {{mp|2002 CV|244}} || — || Pebrero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|68711}}
|-id=712 bgcolor=#fefefe
| 68712 || {{mp|2002 CO|249}} || — || Pebrero 15, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|68712}}
|-id=713 bgcolor=#e9e9e9
| 68713 || {{mp|2002 CX|253}} || — || Pebrero 4, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|68713}}
|-id=714 bgcolor=#fefefe
| 68714 || {{mp|2002 CS|259}} || — || Pebrero 6, 2002 || [[Haleakala]] || NEAT || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|68714}}
|-id=715 bgcolor=#fefefe
| 68715 || {{mp|2002 CM|272}} || — || Pebrero 8, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68715}}
|-id=716 bgcolor=#fefefe
| 68716 || {{mp|2002 CX|280}} || — || Pebrero 8, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Marc Buie|M. W. Buie]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|68716}}
|-id=717 bgcolor=#fefefe
| 68717 || {{mp|2002 CO|286}} || — || Pebrero 10, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|68717}}
|-id=718 bgcolor=#e9e9e9
| 68718 Safi || 2002 DQ || {{MoMP|68718|Safi}} || Pebrero 17, 2002 || [[Jurassien-Vicques Observatory|Vicques]] || [[Michel Ory|M. Ory]] || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|68718}}
|-id=719 bgcolor=#fefefe
| 68719 Jangyeongsil || 2002 DW || {{MoMP|68719|Jangyeongsil}} || Pebrero 16, 2002 || [[Bohyunsan Optical Astronomy Observatory|Bohyunsan]] || Jeon, Y.-B. || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|68719}}
|-id=720 bgcolor=#e9e9e9
| 68720 || {{mp|2002 DB|3}} || — || Pebrero 21, 2002 || [[Area 52 Observatory|Nashville]] || Clingan, R. || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 5.2 km || {{M+J|68720}}
|-id=721 bgcolor=#e9e9e9
| 68721 || {{mp|2002 DC|6}} || — || Pebrero 16, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|68721}}
|-id=722 bgcolor=#d6d6d6
| 68722 || {{mp|2002 DF|6}} || — || Pebrero 19, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|68722}}
|-id=723 bgcolor=#e9e9e9
| 68723 || {{mp|2002 DH|10}} || — || Pebrero 20, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|68723}}
|-id=724 bgcolor=#fefefe
| 68724 || {{mp|2002 DH|12}} || — || Pebrero 21, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|68724}}
|-id=725 bgcolor=#c2ffff
| 68725 || {{mp|2002 ED|3}} || — || Marso 10, 2002 || [[Haleakala]] || NEAT || [[Greek camp|L4]] || align=right | 18 km || {{M+J|68725}}
|-id=726 bgcolor=#d6d6d6
| 68726 || {{mp|2002 EZ|5}} || — || Marso 12, 2002 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Mikuž, H. || {{·}} || align=right | ''6.6 km'' || {{M+J|68726}}
|-id=727 bgcolor=#fefefe
| 68727 || {{mp|2002 EH|6}} || — || Marso 12, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.0 km || {{M+J|68727}}
|-id=728 bgcolor=#fefefe
| 68728 || {{mp|2002 EP|6}} || — || Marso 6, 2002 || [[Siding Spring Observatory|Siding Spring]] || [[Robert H. McNaught|R. H. McNaught]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|68728}}
|-id=729 bgcolor=#fefefe
| 68729 || {{mp|2002 EG|12}} || — || Marso 14, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|68729}}
|-id=730 bgcolor=#e9e9e9
| 68730 Straižys || {{mp|2002 EA|13}} || {{MoMP|68730|Straižys}} || Marso 15, 2002 || [[Molėtų astronomijos observatorija|Moletai]] || [[Kazimieras Černis|K. Černis]], Zdanavicius, J. || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68730}}
|-id=731 bgcolor=#fefefe
| 68731 || {{mp|2002 ES|16}} || — || Marso 6, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#68731|slow]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|68731}}
|-id=732 bgcolor=#fefefe
| 68732 || {{mp|2002 EF|21}} || — || Marso 10, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68732}}
|-id=733 bgcolor=#d6d6d6
| 68733 || {{mp|2002 EF|25}} || — || Marso 10, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 7.7 km || {{M+J|68733}}
|-id=734 bgcolor=#fefefe
| 68734 || {{mp|2002 EH|26}} || — || Marso 10, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|68734}}
|-id=735 bgcolor=#d6d6d6
| 68735 || {{mp|2002 ET|26}} || — || Marso 10, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.8 km || {{M+J|68735}}
|-id=736 bgcolor=#e9e9e9
| 68736 || {{mp|2002 EQ|28}} || — || Marso 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|68736}}
|-id=737 bgcolor=#fefefe
| 68737 || {{mp|2002 EU|28}} || — || Marso 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 2.0 km || {{M+J|68737}}
|-id=738 bgcolor=#d6d6d6
| 68738 || {{mp|2002 EJ|35}} || — || Marso 11, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|68738}}
|-id=739 bgcolor=#e9e9e9
| 68739 || {{mp|2002 EK|38}} || — || Marso 12, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|68739}}
|-id=740 bgcolor=#fefefe
| 68740 || {{mp|2002 EY|38}} || — || Marso 12, 2002 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|68740}}
|-id=741 bgcolor=#d6d6d6
| 68741 || {{mp|2002 EM|40}} || — || Marso 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Slow rotator (asteroid)#68741|slow]] || align=right | 8.0 km || {{M+J|68741}}
|-id=742 bgcolor=#e9e9e9
| 68742 || {{mp|2002 EO|41}} || — || Marso 12, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|68742}}
|-id=743 bgcolor=#e9e9e9
| 68743 || {{mp|2002 EY|42}} || — || Marso 12, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|68743}}
|-id=744 bgcolor=#fefefe
| 68744 || {{mp|2002 EV|43}} || — || Marso 12, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|68744}}
|-id=745 bgcolor=#fefefe
| 68745 || {{mp|2002 EP|45}} || — || Marso 11, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|68745}}
|-id=746 bgcolor=#e9e9e9
| 68746 || {{mp|2002 EM|46}} || — || Marso 11, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|68746}}
|-id=747 bgcolor=#fefefe
| 68747 || {{mp|2002 EL|49}} || — || Marso 12, 2002 || Palomar || NEAT || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|68747}}
|-id=748 bgcolor=#e9e9e9
| 68748 || {{mp|2002 EE|57}} || — || Marso 13, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|68748}}
|-id=749 bgcolor=#fefefe
| 68749 || {{mp|2002 EJ|63}} || — || Marso 13, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68749}}
|-id=750 bgcolor=#fefefe
| 68750 || {{mp|2002 EM|68}} || — || Marso 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|68750}}
|-id=751 bgcolor=#d6d6d6
| 68751 || {{mp|2002 ES|69}} || — || Marso 13, 2002 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#634|INA]] || align=right | ''5.9 km'' || {{M+J|68751}}
|-id=752 bgcolor=#fefefe
| 68752 || {{mp|2002 EF|70}} || — || Marso 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68752}}
|-id=753 bgcolor=#e9e9e9
| 68753 || {{mp|2002 EY|74}} || — || Marso 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|68753}}
|-id=754 bgcolor=#e9e9e9
| 68754 || {{mp|2002 EM|75}} || — || Marso 14, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|68754}}
|-id=755 bgcolor=#fefefe
| 68755 || {{mp|2002 EN|79}} || — || Marso 10, 2002 || [[Haleakala]] || NEAT || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|68755}}
|-id=756 bgcolor=#fefefe
| 68756 || {{mp|2002 EW|83}} || — || Marso 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|68756}}
|-id=757 bgcolor=#e9e9e9
| 68757 || {{mp|2002 EH|86}} || — || Marso 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|68757}}
|-id=758 bgcolor=#fefefe
| 68758 || {{mp|2002 EB|87}} || — || Marso 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68758}}
|-id=759 bgcolor=#fefefe
| 68759 || {{mp|2002 EH|87}} || — || Marso 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|68759}}
|-id=760 bgcolor=#fefefe
| 68760 || {{mp|2002 EL|87}} || — || Marso 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|68760}}
|-id=761 bgcolor=#fefefe
| 68761 || {{mp|2002 ES|89}} || — || Marso 12, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|68761}}
|-id=762 bgcolor=#d6d6d6
| 68762 || {{mp|2002 EE|94}} || — || Marso 14, 2002 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | ''6.7 km'' || {{M+J|68762}}
|-id=763 bgcolor=#e9e9e9
| 68763 || {{mp|2002 ED|96}} || — || Marso 15, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|68763}}
|-id=764 bgcolor=#fefefe
| 68764 || {{mp|2002 EY|98}} || — || Marso 15, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|68764}}
|-id=765 bgcolor=#fefefe
| 68765 || {{mp|2002 EE|99}} || — || Marso 15, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Duponta|(1338)]] ([[Flora family|FLO]]) || align=right | 2.2 km || {{M+J|68765}}
|-id=766 bgcolor=#c2ffff
| 68766 || {{mp|2002 EN|102}} || — || Marso 6, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Greek camp|L4]] || align=right | 18 km || {{M+J|68766}}
|-id=767 bgcolor=#fefefe
| 68767 || {{mp|2002 ES|104}} || — || Marso 9, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|68767}}
|-id=768 bgcolor=#e9e9e9
| 68768 || {{mp|2002 EC|106}} || — || Marso 9, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|68768}}
|-id=769 bgcolor=#e9e9e9
| 68769 || {{mp|2002 ER|110}} || — || Marso 9, 2002 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|68769}}
|-id=770 bgcolor=#fefefe
| 68770 || {{mp|2002 EJ|131}} || — || Marso 13, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|68770}}
|-id=771 bgcolor=#fefefe
| 68771 || {{mp|2002 EW|138}} || — || Marso 12, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 1.2 km || {{M+J|68771}}
|-id=772 bgcolor=#fefefe
| 68772 || {{mp|2002 EB|147}} || — || Marso 14, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68772}}
|-id=773 bgcolor=#e9e9e9
| 68773 || {{mp|2002 EB|153}} || — || Marso 15, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|68773}}
|-id=774 bgcolor=#e9e9e9
| 68774 || {{mp|2002 EG|153}} || — || Marso 15, 2002 || Palomar || NEAT || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|68774}}
|-id=775 bgcolor=#e9e9e9
| 68775 || {{mp|2002 EH|154}} || — || Marso 13, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|68775}}
|-id=776 bgcolor=#e9e9e9
| 68776 || {{mp|2002 EZ|154}} || — || Marso 11, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|68776}}
|-id=777 bgcolor=#fefefe
| 68777 || {{mp|2002 FD|1}} || — || Marso 18, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|68777}}
|-id=778 bgcolor=#fefefe
| 68778 || {{mp|2002 FO|2}} || — || Marso 19, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|68778}}
|-id=779 bgcolor=#e9e9e9
| 68779 Schöninger || {{mp|2002 FA|3}} || {{MoMP|68779|Schöninger}} || Marso 18, 2002 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Klet Observatory near Earth and other unusual objects observations team and telescope|KLENOT]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|68779}}
|-id=780 bgcolor=#fefefe
| 68780 || {{mp|2002 FQ|3}} || — || Marso 18, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|68780}}
|-id=781 bgcolor=#e9e9e9
| 68781 || {{mp|2002 FN|7}} || — || Marso 28, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|68781}}
|-id=782 bgcolor=#fefefe
| 68782 || {{mp|2002 FW|7}} || — || Marso 16, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.9 km || {{M+J|68782}}
|-id=783 bgcolor=#fefefe
| 68783 || {{mp|2002 FZ|9}} || — || Marso 16, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68783}}
|-id=784 bgcolor=#fefefe
| 68784 || {{mp|2002 FK|10}} || — || Marso 17, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68784}}
|-id=785 bgcolor=#d6d6d6
| 68785 || {{mp|2002 FS|11}} || — || Marso 16, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''5.7 km'' || {{M+J|68785}}
|-id=786 bgcolor=#e9e9e9
| 68786 || {{mp|2002 FA|13}} || — || Marso 16, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|68786}}
|-id=787 bgcolor=#fefefe
| 68787 || {{mp|2002 FJ|13}} || — || Marso 16, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.0 km || {{M+J|68787}}
|-id=788 bgcolor=#c2ffff
| 68788 || {{mp|2002 FU|13}} || — || Marso 16, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Greek camp|L4]] || align=right | ''20 km'' || {{M+J|68788}}
|-id=789 bgcolor=#e9e9e9
| 68789 || {{mp|2002 FD|17}} || — || Marso 17, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|68789}}
|-id=790 bgcolor=#d6d6d6
| 68790 || {{mp|2002 FL|28}} || — || Marso 20, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|68790}}
|-id=791 bgcolor=#d6d6d6
| 68791 || {{mp|2002 FR|30}} || — || Marso 20, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|68791}}
|-id=792 bgcolor=#e9e9e9
| 68792 || {{mp|2002 FY|30}} || — || Marso 20, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|68792}}
|-id=793 bgcolor=#fefefe
| 68793 || {{mp|2002 GR|4}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|68793}}
|-id=794 bgcolor=#e9e9e9
| 68794 || {{mp|2002 GZ|6}} || — || Abril 12, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|68794}}
|-id=795 bgcolor=#fefefe
| 68795 || {{mp|2002 GE|9}} || — || Abril 15, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|68795}}
|-id=796 bgcolor=#d6d6d6
| 68796 || {{mp|2002 GF|9}} || — || Abril 15, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | 7.0 km || {{M+J|68796}}
|-id=797 bgcolor=#e9e9e9
| 68797 || {{mp|2002 GG|10}} || — || Abril 4, 2002 || [[Bergisch Gladbach Observatory|Bergisch Gladbach]] || [[Wolf Bickel|W. Bickel]] || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|68797}}
|-id=798 bgcolor=#e9e9e9
| 68798 || {{mp|2002 GX|15}} || — || Abril 15, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|68798}}
|-id=799 bgcolor=#d6d6d6
| 68799 || {{mp|2002 GZ|16}} || — || Abril 15, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.6 km'' || {{M+J|68799}}
|-id=800 bgcolor=#fefefe
| 68800 || {{mp|2002 GY|18}} || — || Abril 14, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|68800}}
|}
== 68801–68900 ==
{{Anchor|801}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 68801 || {{mp|2002 GR|20}} || — || Abril 14, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|68801}}
|-id=802 bgcolor=#d6d6d6
| 68802 || {{mp|2002 GK|21}} || — || Abril 14, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | ''6.2 km'' || {{M+J|68802}}
|-id=803 bgcolor=#d6d6d6
| 68803 || {{mp|2002 GT|25}} || — || Abril 14, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|68803}}
|-id=804 bgcolor=#fefefe
| 68804 || {{mp|2002 GG|26}} || — || Abril 14, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68804}}
|-id=805 bgcolor=#d6d6d6
| 68805 || {{mp|2002 GW|38}} || — || Abril 2, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|68805}}
|-id=806 bgcolor=#fefefe
| 68806 || {{mp|2002 GR|40}} || — || Abril 4, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|68806}}
|-id=807 bgcolor=#fefefe
| 68807 || {{mp|2002 GJ|43}} || — || Abril 4, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|68807}}
|-id=808 bgcolor=#e9e9e9
| 68808 || {{mp|2002 GR|50}} || — || Abril 5, 2002 || Palomar || NEAT || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|68808}}
|-id=809 bgcolor=#d6d6d6
| 68809 || {{mp|2002 GB|54}} || — || Abril 5, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''5.7 km'' || {{M+J|68809}}
|-id=810 bgcolor=#fefefe
| 68810 || {{mp|2002 GO|54}} || — || Abril 5, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|68810}}
|-id=811 bgcolor=#fefefe
| 68811 || {{mp|2002 GD|55}} || — || Abril 5, 2002 || Palomar || NEAT || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|68811}}
|-id=812 bgcolor=#d6d6d6
| 68812 || {{mp|2002 GB|56}} || — || Abril 5, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|68812}}
|-id=813 bgcolor=#d6d6d6
| 68813 || {{mp|2002 GR|64}} || — || Abril 8, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|68813}}
|-id=814 bgcolor=#fefefe
| 68814 || {{mp|2002 GP|66}} || — || Abril 8, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|68814}}
|-id=815 bgcolor=#e9e9e9
| 68815 || {{mp|2002 GB|67}} || — || Abril 8, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68815}}
|-id=816 bgcolor=#fefefe
| 68816 || {{mp|2002 GF|67}} || — || Abril 8, 2002 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68816}}
|-id=817 bgcolor=#e9e9e9
| 68817 || {{mp|2002 GV|70}} || — || Abril 8, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|68817}}
|-id=818 bgcolor=#e9e9e9
| 68818 || {{mp|2002 GH|71}} || — || Abril 9, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|68818}}
|-id=819 bgcolor=#fefefe
| 68819 || {{mp|2002 GO|71}} || — || Abril 9, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68819}}
|-id=820 bgcolor=#e9e9e9
| 68820 || {{mp|2002 GB|72}} || — || Abril 9, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|68820}}
|-id=821 bgcolor=#d6d6d6
| 68821 || {{mp|2002 GM|73}} || — || Abril 9, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''5.9 km'' || {{M+J|68821}}
|-id=822 bgcolor=#e9e9e9
| 68822 || {{mp|2002 GD|76}} || — || Abril 9, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|68822}}
|-id=823 bgcolor=#e9e9e9
| 68823 || {{mp|2002 GZ|80}} || — || Abril 10, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|68823}}
|-id=824 bgcolor=#fefefe
| 68824 || {{mp|2002 GB|81}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|68824}}
|-id=825 bgcolor=#fefefe
| 68825 || {{mp|2002 GH|81}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|68825}}
|-id=826 bgcolor=#d6d6d6
| 68826 || {{mp|2002 GP|82}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|68826}}
|-id=827 bgcolor=#e9e9e9
| 68827 || {{mp|2002 GB|85}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|68827}}
|-id=828 bgcolor=#d6d6d6
| 68828 || {{mp|2002 GA|86}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|16286|(16286)}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|68828}}
|-id=829 bgcolor=#e9e9e9
| 68829 || {{mp|2002 GE|88}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|68829}}
|-id=830 bgcolor=#e9e9e9
| 68830 || {{mp|2002 GF|88}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|68830}}
|-id=831 bgcolor=#e9e9e9
| 68831 || {{mp|2002 GG|89}} || — || Abril 10, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|68831}}
|-id=832 bgcolor=#e9e9e9
| 68832 || {{mp|2002 GW|91}} || — || Abril 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|68832}}
|-id=833 bgcolor=#fefefe
| 68833 || {{mp|2002 GL|98}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|68833}}
|-id=834 bgcolor=#d6d6d6
| 68834 || {{mp|2002 GU|104}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|68834}}
|-id=835 bgcolor=#e9e9e9
| 68835 || {{mp|2002 GC|105}} || — || Abril 11, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|68835}}
|-id=836 bgcolor=#fefefe
| 68836 || {{mp|2002 GU|105}} || — || Abril 11, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|68836}}
|-id=837 bgcolor=#e9e9e9
| 68837 || {{mp|2002 GO|109}} || — || Abril 11, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|68837}}
|-id=838 bgcolor=#fefefe
| 68838 || {{mp|2002 GL|115}} || — || Abril 11, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|68838}}
|-id=839 bgcolor=#fefefe
| 68839 || {{mp|2002 GJ|116}} || — || Abril 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|68839}}
|-id=840 bgcolor=#fefefe
| 68840 || {{mp|2002 GB|118}} || — || Abril 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68840}}
|-id=841 bgcolor=#e9e9e9
| 68841 || {{mp|2002 GJ|118}} || — || Abril 12, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|68841}}
|-id=842 bgcolor=#fefefe
| 68842 || {{mp|2002 GM|122}} || — || Abril 10, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|68842}}
|-id=843 bgcolor=#fefefe
| 68843 || {{mp|2002 GJ|127}} || — || Abril 12, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|68843}}
|-id=844 bgcolor=#e9e9e9
| 68844 || {{mp|2002 GL|132}} || — || Abril 12, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68844}}
|-id=845 bgcolor=#d6d6d6
| 68845 || {{mp|2002 GU|137}} || — || Abril 12, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|68845}}
|-id=846 bgcolor=#fefefe
| 68846 || {{mp|2002 GV|144}} || — || Abril 12, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|68846}}
|-id=847 bgcolor=#fefefe
| 68847 || {{mp|2002 GK|155}} || — || Abril 13, 2002 || Palomar || NEAT || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|68847}}
|-id=848 bgcolor=#fefefe
| 68848 || {{mp|2002 GU|158}} || — || Abril 13, 2002 || Palomar || NEAT || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68848}}
|-id=849 bgcolor=#d6d6d6
| 68849 || {{mp|2002 GH|161}} || — || Abril 15, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|68849}}
|-id=850 bgcolor=#e9e9e9
| 68850 || {{mp|2002 GK|165}} || — || Abril 14, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|68850}}
|-id=851 bgcolor=#d6d6d6
| 68851 || 2002 HV || — || Abril 16, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''6.1 km'' || {{M+J|68851}}
|-id=852 bgcolor=#e9e9e9
| 68852 || {{mp|2002 HO|3}} || — || Abril 16, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68852}}
|-id=853 bgcolor=#e9e9e9
| 68853 Vaimaca || {{mp|2002 HA|9}} || {{MoMP|68853|Vaimaca}} || Abril 19, 2002 || [[Observatorio Astronómico Los Molinos|Los Molinos]] || [[Los Molinos Observatory|Los Molinos]] || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|68853}}
|-id=854 bgcolor=#e9e9e9
| 68854 || {{mp|2002 HS|9}} || — || Abril 17, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|68854}}
|-id=855 bgcolor=#e9e9e9
| 68855 || {{mp|2002 HS|12}} || — || Abril 29, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68855}}
|-id=856 bgcolor=#d6d6d6
| 68856 || {{mp|2002 HL|15}} || — || Abril 17, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|68856}}
|-id=857 bgcolor=#fefefe
| 68857 || 2002 JF || — || Mayo 3, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68857}}
|-id=858 bgcolor=#d6d6d6
| 68858 || 2002 JW || — || Mayo 3, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|68858}}
|-id=859 bgcolor=#d6d6d6
| 68859 || 2002 JZ || — || Mayo 3, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | ''5.7 km'' || {{M+J|68859}}
|-id=860 bgcolor=#e9e9e9
| 68860 || {{mp|2002 JF|2}} || — || Mayo 4, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|68860}}
|-id=861 bgcolor=#d6d6d6
| 68861 || {{mp|2002 JQ|3}} || — || Mayo 3, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[FIN tbl#631|URS]] || align=right | ''7.6 km'' || {{M+J|68861}}
|-id=862 bgcolor=#e9e9e9
| 68862 || {{mp|2002 JU|5}} || — || Mayo 5, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|68862}}
|-id=863 bgcolor=#d6d6d6
| 68863 || {{mp|2002 JS|6}} || — || Mayo 6, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''6.7 km'' || {{M+J|68863}}
|-id=864 bgcolor=#d6d6d6
| 68864 || {{mp|2002 JW|9}} || — || Mayo 6, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''6.8 km'' || {{M+J|68864}}
|-id=865 bgcolor=#e9e9e9
| 68865 || {{mp|2002 JR|14}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|68865}}
|-id=866 bgcolor=#d6d6d6
| 68866 || {{mp|2002 JG|15}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.2 km'' || {{M+J|68866}}
|-id=867 bgcolor=#e9e9e9
| 68867 || {{mp|2002 JE|16}} || — || Mayo 7, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|68867}}
|-id=868 bgcolor=#d6d6d6
| 68868 || {{mp|2002 JY|22}} || — || Mayo 8, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|68868}}
|-id=869 bgcolor=#fefefe
| 68869 || {{mp|2002 JL|25}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|68869}}
|-id=870 bgcolor=#e9e9e9
| 68870 || {{mp|2002 JU|26}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|68870}}
|-id=871 bgcolor=#e9e9e9
| 68871 || {{mp|2002 JC|35}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|68871}}
|-id=872 bgcolor=#e9e9e9
| 68872 || {{mp|2002 JP|36}} || — || Mayo 4, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Slow rotator (asteroid)#68872|slow]] || align=right | 3.7 km || {{M+J|68872}}
|-id=873 bgcolor=#e9e9e9
| 68873 || {{mp|2002 JC|37}} || — || Mayo 9, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|68873}}
|-id=874 bgcolor=#d6d6d6
| 68874 || {{mp|2002 JZ|37}} || — || Mayo 8, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|68874}}
|-id=875 bgcolor=#fefefe
| 68875 || {{mp|2002 JT|40}} || — || Mayo 8, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|68875}}
|-id=876 bgcolor=#d6d6d6
| 68876 || {{mp|2002 JR|41}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|68876}}
|-id=877 bgcolor=#d6d6d6
| 68877 || {{mp|2002 JW|42}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|68877}}
|-id=878 bgcolor=#e9e9e9
| 68878 || {{mp|2002 JN|46}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.2 km'' || {{M+J|68878}}
|-id=879 bgcolor=#fefefe
| 68879 || {{mp|2002 JB|47}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.0 km || {{M+J|68879}}
|-id=880 bgcolor=#d6d6d6
| 68880 || {{mp|2002 JM|49}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.7 km'' || {{M+J|68880}}
|-id=881 bgcolor=#d6d6d6
| 68881 || {{mp|2002 JH|54}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|68881}}
|-id=882 bgcolor=#d6d6d6
| 68882 || {{mp|2002 JM|60}} || — || Mayo 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.4 km'' || {{M+J|68882}}
|-id=883 bgcolor=#e9e9e9
| 68883 || {{mp|2002 JQ|60}} || — || Mayo 10, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|68883}}
|-id=884 bgcolor=#d6d6d6
| 68884 || {{mp|2002 JZ|62}} || — || Mayo 8, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|68884}}
|-id=885 bgcolor=#fefefe
| 68885 || {{mp|2002 JY|70}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.6 km || {{M+J|68885}}
|-id=886 bgcolor=#e9e9e9
| 68886 || {{mp|2002 JX|71}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|68886}}
|-id=887 bgcolor=#d6d6d6
| 68887 || {{mp|2002 JP|72}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.0 km'' || {{M+J|68887}}
|-id=888 bgcolor=#d6d6d6
| 68888 || {{mp|2002 JM|73}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''8.2 km'' || {{M+J|68888}}
|-id=889 bgcolor=#d6d6d6
| 68889 || {{mp|2002 JT|73}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''8.3 km'' || {{M+J|68889}}
|-id=890 bgcolor=#e9e9e9
| 68890 || {{mp|2002 JF|76}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|68890}}
|-id=891 bgcolor=#d6d6d6
| 68891 || {{mp|2002 JS|79}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|68891}}
|-id=892 bgcolor=#fefefe
| 68892 || {{mp|2002 JV|81}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|68892}}
|-id=893 bgcolor=#d6d6d6
| 68893 || {{mp|2002 JE|84}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|68893}}
|-id=894 bgcolor=#fefefe
| 68894 || {{mp|2002 JH|84}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|68894}}
|-id=895 bgcolor=#fefefe
| 68895 || {{mp|2002 JR|84}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|68895}}
|-id=896 bgcolor=#d6d6d6
| 68896 || {{mp|2002 JN|85}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|68896}}
|-id=897 bgcolor=#e9e9e9
| 68897 || {{mp|2002 JV|85}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.5 km || {{M+J|68897}}
|-id=898 bgcolor=#fefefe
| 68898 || {{mp|2002 JV|89}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|68898}}
|-id=899 bgcolor=#d6d6d6
| 68899 || {{mp|2002 JL|95}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|68899}}
|-id=900 bgcolor=#d6d6d6
| 68900 || {{mp|2002 JC|98}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | 10 km || {{M+J|68900}}
|}
== 68901–69000 ==
{{Anchor|901}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#e9e9e9
| 68901 || {{mp|2002 JO|100}} || — || Mayo 15, 2002 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || Hills, Fountain || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.3 km || {{M+J|68901}}
|-id=902 bgcolor=#e9e9e9
| 68902 || {{mp|2002 JD|101}} || — || Mayo 6, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|68902}}
|-id=903 bgcolor=#d6d6d6
| 68903 || {{mp|2002 JG|101}} || — || Mayo 6, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|68903}}
|-id=904 bgcolor=#d6d6d6
| 68904 || {{mp|2002 JU|103}} || — || Mayo 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|68904}}
|-id=905 bgcolor=#fefefe
| 68905 || {{mp|2002 JZ|104}} || — || Mayo 12, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|68905}}
|-id=906 bgcolor=#e9e9e9
| 68906 || {{mp|2002 JO|107}} || — || Mayo 13, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|68906}}
|-id=907 bgcolor=#d6d6d6
| 68907 || {{mp|2002 JV|110}} || — || Mayo 11, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|68907}}
|-id=908 bgcolor=#d6d6d6
| 68908 || {{mp|2002 JW|117}} || — || Mayo 4, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || EOS{{·}}{{Interloper|606}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|68908}}
|-id=909 bgcolor=#e9e9e9
| 68909 || {{mp|2002 JN|119}} || — || Mayo 5, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68909}}
|-id=910 bgcolor=#e9e9e9
| 68910 || {{mp|2002 JB|120}} || — || Mayo 5, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|68910}}
|-id=911 bgcolor=#d6d6d6
| 68911 || {{mp|2002 JS|120}} || — || Mayo 5, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''6.1 km'' || {{M+J|68911}}
|-id=912 bgcolor=#d6d6d6
| 68912 || {{mp|2002 JE|122}} || — || Mayo 6, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[FIN tbl#608|BRA]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|68912}}
|-id=913 bgcolor=#e9e9e9
| 68913 || {{mp|2002 JB|129}} || — || Mayo 8, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68913}}
|-id=914 bgcolor=#e9e9e9
| 68914 || {{mp|2002 JR|132}} || — || Mayo 9, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68914}}
|-id=915 bgcolor=#d6d6d6
| 68915 || {{mp|2002 KQ|8}} || — || Mayo 30, 2002 || Palomar || NEAT || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|68915}}
|-id=916 bgcolor=#d6d6d6
| 68916 || {{mp|2002 KV|9}} || — || Mayo 16, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|68916}}
|-id=917 bgcolor=#e9e9e9
| 68917 || {{mp|2002 KW|9}} || — || Mayo 16, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|68917}}
|-id=918 bgcolor=#fefefe
| 68918 || {{mp|2002 KZ|9}} || — || Mayo 16, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.8 km || {{M+J|68918}}
|-id=919 bgcolor=#d6d6d6
| 68919 || {{mp|2002 LL|3}} || — || Hunyo 3, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.1 km || {{M+J|68919}}
|-id=920 bgcolor=#e9e9e9
| 68920 || {{mp|2002 LT|3}} || — || Hunyo 3, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|68920}}
|-id=921 bgcolor=#d6d6d6
| 68921 || {{mp|2002 LQ|6}} || — || Hunyo 1, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 6.9 km || {{M+J|68921}}
|-id=922 bgcolor=#d6d6d6
| 68922 || {{mp|2002 LW|12}} || — || Hunyo 5, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | ''10 km'' || {{M+J|68922}}
|-id=923 bgcolor=#d6d6d6
| 68923 || {{mp|2002 LV|40}} || — || Hunyo 10, 2002 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | ''7.1 km'' || {{M+J|68923}}
|-id=924 bgcolor=#d6d6d6
| 68924 || {{mp|2002 LT|47}} || — || Hunyo 12, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|68924}}
|-id=925 bgcolor=#e9e9e9
| 68925 || {{mp|2002 LP|49}} || — || Hunyo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68925}}
|-id=926 bgcolor=#d6d6d6
| 68926 || {{mp|2002 ME|3}} || — || Hunyo 19, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 7.1 km || {{M+J|68926}}
|-id=927 bgcolor=#d6d6d6
| 68927 || {{mp|2002 NB|28}} || — || Hulyo 13, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 6.1 km || {{M+J|68927}}
|-id=928 bgcolor=#d6d6d6
| 68928 || {{mp|2002 NG|33}} || — || Hulyo 13, 2002 || Socorro || LINEAR || EOS || align=right | 5.5 km || {{M+J|68928}}
|-id=929 bgcolor=#e9e9e9
| 68929 || {{mp|2002 OB|4}} || — || Hulyo 17, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|68929}}
|-id=930 bgcolor=#e9e9e9
| 68930 || {{mp|2002 OD|4}} || — || Hulyo 17, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|68930}}
|-id=931 bgcolor=#e9e9e9
| 68931 || {{mp|2002 OJ|8}} || — || Hulyo 18, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|68931}}
|-id=932 bgcolor=#d6d6d6
| 68932 || {{mp|2002 OB|13}} || — || Hulyo 18, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|68932}}
|-id=933 bgcolor=#d6d6d6
| 68933 || {{mp|2002 OM|20}} || — || Hulyo 28, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Jupiter Tisserand invariant|T<sub>j</sub> <small>(2.99)</small>]]{{·}}[[Hilda asteroid|3:2]] || align=right | 12 km || {{M+J|68933}}
|-id=934 bgcolor=#d6d6d6
| 68934 || {{mp|2002 PA|15}} || — || Agosto 6, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || NEAT || {{·}} || align=right | 7.0 km || {{M+J|68934}}
|-id=935 bgcolor=#e9e9e9
| 68935 || {{mp|2002 PE|32}} || — || Agosto 6, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|68935}}
|-id=936 bgcolor=#e9e9e9
| 68936 || {{mp|2002 PM|46}} || — || Agosto 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 5.3 km || {{M+J|68936}}
|-id=937 bgcolor=#e9e9e9
| 68937 || {{mp|2002 PQ|49}} || — || Agosto 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.7 km'' || {{M+J|68937}}
|-id=938 bgcolor=#fefefe
| 68938 || {{mp|2002 PU|49}} || — || Agosto 10, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68938}}
|-id=939 bgcolor=#d6d6d6
| 68939 || {{mp|2002 PM|102}} || — || Agosto 12, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|68939}}
|-id=940 bgcolor=#d6d6d6
| 68940 || {{mp|2002 PB|116}} || — || Agosto 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.8 km || {{M+J|68940}}
|-id=941 bgcolor=#e9e9e9
| 68941 || {{mp|2002 PX|124}} || — || Agosto 13, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|68941}}
|-id=942 bgcolor=#d6d6d6
| 68942 || {{mp|2002 PY|125}} || — || Agosto 14, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|68942}}
|-id=943 bgcolor=#fefefe
| 68943 || {{mp|2002 PZ|126}} || — || Agosto 14, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68943}}
|-id=944 bgcolor=#fefefe
| 68944 || {{mp|2002 PQ|130}} || — || Agosto 15, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.1 km || {{M+J|68944}}
|-id=945 bgcolor=#d6d6d6
| 68945 || {{mp|2002 PF|132}} || — || Agosto 14, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 7.4 km || {{M+J|68945}}
|-id=946 bgcolor=#fefefe
| 68946 || {{mp|2002 PX|138}} || — || Agosto 11, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|68946}}
|-id=947 bgcolor=#e9e9e9
| 68947 Brunofunk || {{mp|2002 PW|156}} || {{MoMP|68947|Brunofunk}} || Agosto 8, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Sebastian F. Hönig|S. F. Hönig]] || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|68947}}
|-id=948 bgcolor=#e9e9e9
| 68948 Mikeoates || {{mp|2002 PX|157}} || {{MoMP|68948|Mikeoates}} || Agosto 8, 2002 || Palomar || S. F. Hönig || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|68948}}
|-id=949 bgcolor=#e9e9e9
| 68949 || {{mp|2002 QN|6}} || — || Agosto 19, 2002 || [[Kvistabergs Observatorium|Kvistaberg]] || [[Uppsala–DLR Asteroid Survey|Uppsala-DLR Asteroid Survey]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|68949}}
|-id=950 bgcolor=#ffc2e0
| [[(68950) 2002 QF15|68950]] || {{mp|2002 QF|15}} || — || Agosto 27, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Apollo asteroid|APO]] <small>[[+1 km NEO|+1km]]</small>{{·}}[[Potentially hazardous object|PHA]] || align=right | 1.6 km || {{M+J|68950}}
|-id=951 bgcolor=#fefefe
| 68951 || {{mp|2002 QH|27}} || — || Agosto 28, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|68951}}
|-id=952 bgcolor=#e9e9e9
| 68952 || {{mp|2002 QC|29}} || — || Agosto 29, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|68952}}
|-id=953 bgcolor=#d6d6d6
| 68953 || 2002 RS || — || Setyembre 3, 2002 || [[Area 52 Observatory|Nashville]] || Clingan, R. || [[Themis family|THM]] || align=right | ''6.0 km'' || {{M+J|68953}}
|-id=954 bgcolor=#fefefe
| 68954 || {{mp|2002 RB|3}} || — || Setyembre 4, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|68954}}
|-id=955 bgcolor=#d6d6d6
| 68955 || {{mp|2002 RR|12}} || — || Setyembre 4, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Themis family|THM]] || align=right | 6.1 km || {{M+J|68955}}
|-id=956 bgcolor=#d6d6d6
| 68956 || {{mp|2002 RD|18}} || — || Setyembre 4, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''5.8 km'' || {{M+J|68956}}
|-id=957 bgcolor=#fefefe
| 68957 || {{mp|2002 RE|25}} || — || Setyembre 4, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|68957}}
|-id=958 bgcolor=#fefefe
| 68958 || {{mp|2002 RT|32}} || — || Setyembre 4, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|68958}}
|-id=959 bgcolor=#fefefe
| 68959 || {{mp|2002 RX|45}} || — || Setyembre 5, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|68959}}
|-id=960 bgcolor=#fefefe
| 68960 || {{mp|2002 RE|49}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|68960}}
|-id=961 bgcolor=#e9e9e9
| 68961 || {{mp|2002 RE|50}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|68961}}
|-id=962 bgcolor=#e9e9e9
| 68962 || {{mp|2002 RC|52}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|68962}}
|-id=963 bgcolor=#fefefe
| 68963 || {{mp|2002 RO|63}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|68963}}
|-id=964 bgcolor=#e9e9e9
| 68964 || {{mp|2002 RV|75}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|68964}}
|-id=965 bgcolor=#d6d6d6
| 68965 || {{mp|2002 RH|88}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|68965}}
|-id=966 bgcolor=#fefefe
| 68966 || {{mp|2002 RA|94}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|68966}}
|-id=967 bgcolor=#e9e9e9
| 68967 || {{mp|2002 RN|95}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|68967}}
|-id=968 bgcolor=#e9e9e9
| 68968 || {{mp|2002 RS|101}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|68968}}
|-id=969 bgcolor=#e9e9e9
| 68969 || {{mp|2002 RW|101}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|68969}}
|-id=970 bgcolor=#e9e9e9
| 68970 || {{mp|2002 RK|102}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|68970}}
|-id=971 bgcolor=#fefefe
| 68971 || {{mp|2002 RK|104}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|68971}}
|-id=972 bgcolor=#e9e9e9
| 68972 || {{mp|2002 RJ|106}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|68972}}
|-id=973 bgcolor=#e9e9e9
| 68973 || {{mp|2002 RW|106}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|68973}}
|-id=974 bgcolor=#e9e9e9
| 68974 || {{mp|2002 RO|107}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|68974}}
|-id=975 bgcolor=#d6d6d6
| 68975 || {{mp|2002 RU|107}} || — || Setyembre 5, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|68975}}
|-id=976 bgcolor=#fefefe
| 68976 || {{mp|2002 RJ|116}} || — || Setyembre 6, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|68976}}
|-id=977 bgcolor=#e9e9e9
| 68977 || {{mp|2002 RE|127}} || — || Setyembre 10, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|68977}}
|-id=978 bgcolor=#fefefe
| 68978 || {{mp|2002 RN|133}} || — || Setyembre 10, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|68978}}
|-id=979 bgcolor=#e9e9e9
| 68979 || {{mp|2002 RJ|173}} || — || Setyembre 13, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|68979}}
|-id=980 bgcolor=#d6d6d6
| 68980 || {{mp|2002 RP|181}} || — || Setyembre 13, 2002 || [[Starkenburg-Sternwarte|Starkenburg Observatory]] || [[Starkenburg Observatory|Starkenburg]] || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|68980}}
|-id=981 bgcolor=#e9e9e9
| 68981 || {{mp|2002 SO|27}} || — || Setyembre 29, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|68981}}
|-id=982 bgcolor=#fefefe
| 68982 || {{mp|2002 SR|29}} || — || Setyembre 28, 2002 || Haleakala || NEAT || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|68982}}
|-id=983 bgcolor=#fefefe
| 68983 || {{mp|2002 SB|40}} || — || Setyembre 30, 2002 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|68983}}
|-id=984 bgcolor=#d6d6d6
| 68984 || {{mp|2002 SF|57}} || — || Setyembre 30, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|68984}}
|-id=985 bgcolor=#d6d6d6
| 68985 || {{mp|2002 TK|10}} || — || Oktubre 2, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|68985}}
|-id=986 bgcolor=#d6d6d6
| 68986 || {{mp|2002 TN|28}} || — || Oktubre 2, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|68986}}
|-id=987 bgcolor=#d6d6d6
| 68987 || {{mp|2002 TT|32}} || — || Oktubre 2, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|68987}}
|-id=988 bgcolor=#d6d6d6
| 68988 || {{mp|2002 TU|34}} || — || Oktubre 2, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 6.3 km || {{M+J|68988}}
|-id=989 bgcolor=#e9e9e9
| 68989 || {{mp|2002 TP|39}} || — || Oktubre 2, 2002 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#510|MIS]] || align=right | 5.2 km || {{M+J|68989}}
|-id=990 bgcolor=#d6d6d6
| 68990 || {{mp|2002 TY|44}} || — || Oktubre 2, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|68990}}
|-id=991 bgcolor=#d6d6d6
| 68991 || {{mp|2002 TK|45}} || — || Oktubre 2, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|68991}}
|-id=992 bgcolor=#d6d6d6
| 68992 || {{mp|2002 TF|54}} || — || Oktubre 2, 2002 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#608|BRA]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|68992}}
|-id=993 bgcolor=#e9e9e9
| 68993 || {{mp|2002 TF|72}} || — || Oktubre 3, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|68993}}
|-id=994 bgcolor=#fefefe
| 68994 || {{mp|2002 TK|91}} || — || Oktubre 3, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|68994}}
|-id=995 bgcolor=#d6d6d6
| 68995 || {{mp|2002 TF|112}} || — || Oktubre 3, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|68995}}
|-id=996 bgcolor=#fefefe
| 68996 || {{mp|2002 TN|135}} || — || Oktubre 4, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|68996}}
|-id=997 bgcolor=#d6d6d6
| 68997 || {{mp|2002 TE|136}} || — || Oktubre 4, 2002 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[FIN tbl#611|NAE]] || align=right | 11 km || {{M+J|68997}}
|-id=998 bgcolor=#d6d6d6
| 68998 || {{mp|2002 TC|157}} || — || Oktubre 5, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|68998}}
|-id=999 bgcolor=#e9e9e9
| 68999 || {{mp|2002 TQ|157}} || — || Oktubre 5, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|68999}}
|-id=000 bgcolor=#e9e9e9
| 69000 || {{mp|2002 TL|173}} || — || Oktubre 4, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|69000}}
|}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist|35em}}
== Mga panlabas na kawing ==
* [https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs050001.html Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (65001)–(70000)] (IAU Minor Planet Center) (sa Ingles)
{{DEFAULTSORT:Talaan ng mga planetang menor: 65001-70000}}
[[Kategorya:Talaan ng mga planetang menor batay sa numero|68000]]
4062nbj4p8zyoog1eyyyi4qytzbfwrg
Ospital ng Lungsod Calamba
0
339273
2221629
2026-08-25T03:24:02Z
Ivan P. Clarin
84769
Nilipat ni Ivan P. Clarin ang pahinang [[Ospital ng Lungsod Calamba]] sa [[Calamba City Hospital]] mula sa redirect: Misspelled title: Inilipat sa tamang titulo (ingles).
2221629
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Calamba City Hospital]]
0y96edrrsezzf11dvqppc8i8dmavuhq
Usapan:Ospital ng Lungsod Calamba
1
339274
2221631
2026-08-25T03:24:02Z
Ivan P. Clarin
84769
Inilipat ni Ivan P. Clarin ang pahinang [[Usapan:Ospital ng Lungsod Calamba]] sa [[Usapan:Calamba City Hospital]]: Misspelled title: Inilipat sa tamang titulo (ingles).
2221631
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Usapan:Calamba City Hospital]]
bhvd7q1lhndcsspqeqicpuml9tqlujm
AMSI Doctors' Medical Center
0
339275
2221633
2026-08-25T04:06:16Z
Ivan P. Clarin
84769
Bagong pahina: {{Infobox hospital | name = Amsi Doctors' Medical Center | image = | image_size = 300px | caption = | location = Calamba-Pagsanjan Rd, Halang, [[Calamba, Laguna]] | country = [[Pilipinas]] | coordinates= {{coord|14|11|43|N|121|10|19|E|region:PH|display=inline,title}} | pushpin_map = Luzon#Philippines | type = Pribado | standards = ISO 9001: 2021 accredited | emergency = Level-Trauma | beds = 100 | coordinates = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E|region:P...
2221633
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox hospital
| name = Amsi Doctors' Medical Center
| image =
| image_size = 300px
| caption =
| location = Calamba-Pagsanjan Rd, Halang, [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14|11|43|N|121|10|19|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Pribado
| standards = ISO 9001: 2021 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds = 100
| coordinates = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map =
| key_people =
| clinics = more than 80
| office = more than 40
| begin = 2021
| complete = 2023 (patapos)
| open = Oktubre 2023
| website = https://www.amsidoctors.com.ph
| wiki-Links = https://amsidoctors.com.ph/about
}}
Ang '''Amsi Doctor's Medical Center''' ay isang pribadong ospital sa Halang, Calamba, Laguna na itinayo noong 2021 at binuksan noong Oktubre 2023 sa publiko ng lungsod.<ref>https://www.amsi.com.ph</ref>
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay may hanggang limang palapag
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
tlj3liqawg7gf9mqhmdtgipagwycaz1
2221634
2221633
2026-08-25T04:11:15Z
Ivan P. Clarin
84769
2221634
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox hospital
| name = Amsi Doctors' Medical Center
| image =
| image_size = 300px
| caption =
| location = Calamba-Pagsanjan Rd, Halang, [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14|11|43|N|121|10|19|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Pribado
| standards = ISO 9001: 2021 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds = 100
| coordinates = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map =
| key_people =
| clinics = more than 80
| office = more than 40
| begin = 2021
| complete = 2023 (patapos)
| open = Oktubre 2023
| website = https://www.amsidoctors.com.ph
| wiki-Links = https://amsidoctors.com.ph/about
}}
Ang '''Amsi Doctor's Medical Center''' ay isang pribadong ospital sa Halang, Calamba, Laguna na itinayo noong 2021 at binuksan noong Oktubre 2023 sa publiko't mamamayan sa lungsod.<ref>https://www.amsi.com.ph</ref>
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay may hanggang limang palapag na itinayo noong 2021, Mayro'n akomdasyon at akteditado ng bawat sangay ng securing pangkalusugan.
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
cf0hfy8hibur92anmimoeohhyg1hljf
2221635
2221634
2026-08-25T04:14:56Z
Ivan P. Clarin
84769
2221635
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox hospital
| name = AMSI Doctors' Medical Center
| image =
| image_size = 300px
| caption =
| location = Calamba-Pagsanjan Rd, Halang, [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14|11|43|N|121|10|19|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Pribado
| standards = ISO 9001: 2021 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds = 100
| coordinates = {{coord|14|11|31|N|121|4|16|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map =
| key_people =
| clinics = more than 80
| office = more than 40
| begin = 2021
| complete = 2023 (patapos)
| open = Oktubre 2023
| website = https://www.amsidoctors.com.ph
| wiki-Links = https://amsidoctors.com.ph/about
}}
Ang '''AMSI Doctor's Medical Center''' ay isang pribadong ospital sa Halang, Calamba, Laguna na itinayo noong 2021 at binuksan noong Oktubre 2023 sa publiko't mamamayan sa lungsod.<ref>https://www.amsi.com.ph</ref>
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay may hanggang limang palapag na itinayo noong 2021, Mayro'n akomdasyon at akteditado ng bawat sangay ng securing pangkalusugan.
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
cfxjyw1sg5yunpsnymw8pjqartn13y3
2221636
2221635
2026-08-25T04:16:05Z
Ivan P. Clarin
84769
2221636
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox hospital
| name = AMSI Doctors' Medical Center
| image =
| image_size = 300px
| caption =
| location = Calamba-Pagsanjan Rd, Halang, [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14|11|43|N|121|10|19|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Pribado
| standards = ISO 9001: 2021 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds = 100
| pushpin_map =
| key_people =
| clinics = more than 80
| office = more than 40
| begin = 2021
| complete = 2023 (patapos)
| open = Oktubre 2023
| website = https://www.amsidoctors.com.ph
| wiki-Links = https://amsidoctors.com.ph/about
}}
Ang '''AMSI Doctor's Medical Center''' ay isang pribadong ospital sa Halang, Calamba, Laguna na itinayo noong 2021 at binuksan noong Oktubre 2023 sa publiko't mamamayan sa lungsod.<ref>https://www.amsi.com.ph</ref>
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay may hanggang limang palapag na itinayo noong 2021, Mayro'n akomdasyon at akteditado ng bawat sangay ng securing pangkalusugan.
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
7razgn98g17x4oylnbbtkw26wne5vo9
2221637
2221636
2026-08-25T04:16:34Z
Ivan P. Clarin
84769
2221637
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox hospital
| name = AMSI Doctors' Medical Center
| image =
| image_size = 300px
| caption =
| location = Calamba-Pagsanjan Rd, Halang, [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14|11|43|N|121|10|19|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Pribado
| standards = ISO 9001: 2021 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds = more than 130
| pushpin_map =
| key_people =
| clinics = more than 80
| office = more than 40
| begin = 2021
| complete = 2023 (patapos)
| open = Oktubre 2023
| website = https://www.amsidoctors.com.ph
| wiki-Links = https://amsidoctors.com.ph/about
}}
Ang '''AMSI Doctor's Medical Center''' ay isang pribadong ospital sa Halang, Calamba, Laguna na itinayo noong 2021 at binuksan noong Oktubre 2023 sa publiko't mamamayan sa lungsod.<ref>https://www.amsi.com.ph</ref>
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay may hanggang limang palapag na itinayo noong 2021, Mayro'n akomdasyon at akteditado ng bawat sangay ng securing pangkalusugan.
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
dsalzlf2q4fx8oll55vq7llg9rd1fk3
2221642
2221637
2026-08-25T04:37:02Z
Ivan P. Clarin
84769
2221642
wikitext
text/x-wiki
{{See also|Pamana Medical Center}}
{{Infobox hospital
| name = AMSI Doctors' Medical Center
| image =
| image_size = 300px
| caption =
| location = Calamba-Pagsanjan Rd, Halang, [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14|11|43|N|121|10|19|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Pribado
| standards = ISO 9001: 2021 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds = more than 130
| pushpin_map =
| key_people =
| clinics = more than 80
| office = more than 40
| begin = 2021
| complete = 2023 (patapos)
| open = Oktubre 2023
| website = https://www.amsidoctors.com.ph
| wiki-Links = https://amsidoctors.com.ph/about
}}
Ang '''AMSI Doctor's Medical Center''' ay isang pribadong ospital sa Halang, Calamba, Laguna na itinayo noong 2021 at binuksan noong Oktubre 2023 sa publiko't mamamayan sa lungsod.<ref>https://www.amsi.com.ph</ref>
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay may hanggang limang palapag na itinayo noong 2021, Mayro'n akomdasyon at akteditado ng bawat sangay ng securing pangkalusugan.
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
sd80xxzr2a37b4a1pt9rly9rvppbm2t
2221656
2221642
2026-08-25T08:09:01Z
Ivan P. Clarin
84769
2221656
wikitext
text/x-wiki
{{See also|Pamana Medical Center}}
{{Infobox hospital
| name = AMSI Doctors' Medical Center
| image =
| image_size = 300px
| caption =
| location = Calamba-Pagsanjan Rd, Halang, [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14|11|43|N|121|10|19|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Pribado
| standards = ISO 9001: 2021 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds = more than 130
| pushpin_map =
| key_people =
| clinics = more than 80
| office = more than 40
| begin = 2021
| complete = 2023 (patapos)
| open = Oktubre 2023
| website = https://www.amsidoctors.com.ph
| wiki-Links = https://amsidoctors.com.ph/about
}}
Ang '''AMSI Doctor's Medical Center''' ay isang pribadong ospital sa Halang, Calamba, Laguna na itinayo noong 2021 at binuksan noong Oktubre 2023 sa publiko't mamamayan sa lungsod.<ref>https://www.amsi.com.ph</ref>
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay may hanggang limang palapag na itinayo noong 2021, Mayro'n akomdasyon at akteditado ng bawat sangay ng securing pangkalusugan.
==Sanggunian==
{{reflist}}
{{Calamba}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
pxnb9n1dttgy1jb7729ap6akkztw23p
Calamba Doctors' Hospital
0
339276
2221639
2026-08-25T04:23:35Z
Ivan P. Clarin
84769
Bagong pahina: {{Infobox hospital | name = Calamba Doctors' Hospital | image = 2426Calamba City Laguna Roads Landmarks Barangays 24.jpg | image_size = 300px | caption = Ang harapan ng Calamba Doctors' Hospital | location = National Hgwy, Parian, [[Calamba, Laguna]] | country = [[Pilipinas]] | coordinates= {{coord|14|11|43|N|121|10|19|E|region:PH|display=inline,title}} | pushpin_map = Luzon#Philippines | type = Pribado | standards = ISO 9001: 1994 accredited | emerge...
2221639
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox hospital
| name = Calamba Doctors' Hospital
| image = 2426Calamba City Laguna Roads Landmarks Barangays 24.jpg
| image_size = 300px
| caption = Ang harapan ng Calamba Doctors' Hospital
| location = National Hgwy, Parian, [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14|11|43|N|121|10|19|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Pribado
| standards = ISO 9001: 1994 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds = more than 150
| pushpin_map =
| key_people =
| clinics =
| office =
| begin = 1994
| complete = 1996 (patapos)
| open = 1997
| website =
| wiki-Links =
}}
Ang '''Amsi Doctor's Medical Center''' ay isang pribadong ospital sa Parian, Calamba, Laguna na itinatag noong 1994 sa lungsod.
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay may hanggang anim palapag na itinayo noong 1994.
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
tmz64cpyu786zsxak3kdlg16mpm6076
2221640
2221639
2026-08-25T04:23:54Z
Ivan P. Clarin
84769
2221640
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox hospital
| name = Calamba Doctors' Hospital
| image = 2426Calamba City Laguna Roads Landmarks Barangays 24.jpg
| image_size = 300px
| caption = Ang harapan ng Calamba Doctors' Hospital
| location = National Hgwy, Parian, [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14|11|43|N|121|10|19|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Pribado
| standards = ISO 9001: 1994 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds = more than 150
| pushpin_map =
| key_people =
| clinics =
| office =
| begin = 1994
| complete = 1996 (patapos)
| open = 1997
| website =
| wiki-Links =
}}
Ang '''Calamba Doctors' Hospital''' ay isang pribadong ospital sa Parian, Calamba, Laguna na itinatag noong 1994 sa lungsod.
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay may hanggang anim palapag na itinayo noong 1994.
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
or3og72og0kq90kkp1jajq8ub1r19l4
Pamana Medical Center
0
339277
2221641
2026-08-25T04:35:48Z
Ivan P. Clarin
84769
Bagong pahina: {{See also|AMSI Doctors' Medical Center}} {{Infobox hospital | name = Pamana Medical Center | image = | image_size = 300px | caption = | location = National Hghw, Halang, [[Calamba, Laguna]] | country = [[Pilipinas]] | coordinates= {{coord|14|11|43|N|121|10|19|E|region:PH|display=inline,title}} | pushpin_map = Luzon#Philippines | type = Pribado | standards = ISO 9001: 1990 accredited | emergency = Level-Trauma | beds = more than 130 | pushpin_map =...
2221641
wikitext
text/x-wiki
{{See also|AMSI Doctors' Medical Center}}
{{Infobox hospital
| name = Pamana Medical Center
| image =
| image_size = 300px
| caption =
| location = National Hghw, Halang, [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14|11|43|N|121|10|19|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Pribado
| standards = ISO 9001: 1990 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds = more than 130
| pushpin_map =
| key_people =
| clinics =
| office =
| begin = 1990
| complete = 2002 (patapos)
| open = 2003
| website = https://www.pamanamedicalcenter.net/
| wiki-Links =
}}
Ang '''Pamana Medical Center''' o ang '''PMC''' ay isang pribadong ospital sa Halang, Calamba, Laguna at isa sa mga pangunahing pribadong ospital ng Calamba kabilang ang ospital na AMSI.
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay may hanggang pitong palapag na itinayo noong 1990, Ang pribadong ospital ay nag aakomodasyon ng iba't ibang sangay ng pangkalusugan.
==Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
ja663wjs30h7rx9e2wncwfbxp5a9pw6
2221658
2221641
2026-08-25T08:09:46Z
Ivan P. Clarin
84769
2221658
wikitext
text/x-wiki
{{See also|AMSI Doctors' Medical Center}}
{{Infobox hospital
| name = Pamana Medical Center
| image =
| image_size = 300px
| caption =
| location = National Hghw, Halang, [[Calamba, Laguna]]
| country = [[Pilipinas]]
| coordinates= {{coord|14|11|43|N|121|10|19|E|region:PH|display=inline,title}}
| pushpin_map = Luzon#Philippines
| type = Pribado
| standards = ISO 9001: 1990 accredited
| emergency = Level-Trauma
| beds = more than 130
| pushpin_map =
| key_people =
| clinics =
| office =
| begin = 1990
| complete = 2002 (patapos)
| open = 2003
| website = https://www.pamanamedicalcenter.net/
| wiki-Links =
}}
Ang '''Pamana Medical Center''' o ang '''PMC''' ay isang pribadong ospital sa Halang, Calamba, Laguna at isa sa mga pangunahing pribadong ospital ng Calamba kabilang ang ospital na AMSI.
==Pasilidad==
Ang pasilidad ay may hanggang pitong palapag na itinayo noong 1990, Ang pribadong ospital ay nag aakomodasyon ng iba't ibang sangay ng pangkalusugan.
==Sanggunian==
{{reflist}}
{{Calamba}}
[[Kategorya:Calamba, Laguna]]
[[Kategorya:Mga ospital sa Pilipinas]]
6w87gtjj31ac70tq3ep679vx7c55yfb
Kategorya:Pilipinas Panorama
14
339278
2221672
2026-08-25T11:55:41Z
RCJourn
148405
Bagong pahina: Malawakang mahahanap ► [[:meta:Pilipinas_Panorama_Community/Membership|'''dito''']]. [[Kategorya:Mga kapisanan]]
2221672
wikitext
text/x-wiki
Malawakang mahahanap ► [[:meta:Pilipinas_Panorama_Community/Membership|'''dito''']].
[[Kategorya:Mga kapisanan]]
1yoq5jm1iy982kzjqb29jezf2ar4gbp