Gabon

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>tlwiki</dbname>
    <base>https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.18</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Midya</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Natatangi</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Usapan</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Tagagamit</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Usapang tagagamit</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Usapang Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Talaksan</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Usapang talaksan</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Usapang MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Padron</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Usapang padron</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Tulong</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Usapang tulong</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorya</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Usapang kategorya</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portada</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Usapang Portada</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Gabon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7096</id>
    <revision>
      <id>2223290</id>
      <parentid>2095745</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T12:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2223290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14017" sha1="1roxzilewl0agcp9yngvv43wfl1j6hk" xml:space="preserve">{{Infobox country
|native_name              = ''République Gabonaise''
|conventional_long_name   = Republikang Gabonese
|common_name              = Gabon
|image_flag               = Flag of Gabon.svg
|image_coat               = Coat of arms of Gabon.svg
|image_map                = LocationGabon.svg
|national_anthem          = ''[[:en:La Concorde|La Concorde]]''
|capital                  = [[:en:Libreville|Libreville]]
|largest_city             = capital
|official_languages       = [[Wikang Pranses|Pranses]]
|government_type = [[:en:Republic|Republic]]
|leader_title1= [[:en:Heads of state of Gabon|Pangulo]]
|leader_name1= [[Brice Clotaire Oligui Nguema|Brice Oligui]]
|leader_title2 = [[:en:Heads of Government of Gabon|Punong Ministro]]
|leader_name2 = {{#statements:P6}}
|national_motto           =
|area_km2 = 267668
|area_sq_mi = 103347 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
|percent_water            = 
|population_estimate      = {{formatnum:{{Infobox settlement/Wikidata/population_total}}}}
|population_estimate_year = {{Infobox settlement/Wikidata/population_as_of}}
|population_estimate_rank = 
|population_census        = 
|population_census_year   = 
|population_density_km2       = 5.2
|population_density_sq_mi    = 13.5 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
|population_density_rank  = ika-216
|GDP_PPP                  = $9.621 bilyon
|GDP_PPP_rank             = ika-136
|GDP_PPP_year             = 2005
|GDP_PPP_per_capita       = $7,055
|GDP_PPP_per_capita_rank  = ika-89
|sovereignty_type         = [[:en:Independence|Kalayaan]]
|established_event1       = mula [[Pransiya]]
|established_date1        = 17 Agosto 1960
|HDI                      = 0.633
|HDI_rank                 = ika-124
|HDI_year                 = 2004
|currency                 = [[:en:CFA franc|CFA franc]]
|currency_code            = XAF
|time_zone                = [[:en:West Africa Time|WAT]]
|utc_offset               = +1
|time_zone_DST            = 
|utc_offset_DST           = +1
|cctld                    = [[:en:.ga|.ga]]
|calling_code             = 241
|footnotes                = 
|area_rank = -
}}
Ang '''Republikang Gabonese''' o '''Gabon'''&lt;ref name=NBK&gt;{{cite-NBK}}&lt;/ref&gt;, ay isang bansa sa kanlurang gitnang [[Aprika]].  Nasa hangganan ito ng [[Equatorial Guinea]], [[Cameroon]], [[Republika ng Congo]] at ang [[Golpo ng Guinea]]. Pinamahalaan ng mga [[awtokratiko]]ng mga pangulo simula pa noong pagkalaya mula sa [[Pransiya]] noong 17 Agosto 1960, ipinakilala ng Gabon ang sistemang maramihang-partido at isang bagong konstitusyon noong unang bahagi ng [[dekada ng 1990]] na ipanahintulot na isang bukas na prosesong halalan at mga reporma sa institusyon ng [[pamahalaan]].

==Pangalan==
Ang pangalan ng bansa ay nagmula sa salitang Portuges na &quot;gabao&quot; (binabaybay din na &quot;Gabão&quot;), na nangangahulugang &quot;balabal na may hood&quot;. Inilapat ng mga nabigador na Portuges noong dekada 1470 ang termino sa bunganga ng [[Ilog Komo]], na ang balangkas ay inakala nilang kahawig ng isang balabal; ang paggamit ay kalaunan ay lumawak sa nakapalibot na rehiyon at kalaunan sa modernong estado.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Gabon Estuary |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |publisher=Encyclopaedia Britannica, Inc. |date=2025-09-27|url=https://www.britannica.com/place/Gabon-Estuary
 |access-date=2025-11-10}}&lt;/ref&gt;

==Heograpiya==
{{main|Geography of Gabon|Geology of Gabon}}

[[File:Gabon_sat.png|thumb|Larawan ng satelayt ng Gabon]]
[[File:Koppen-Geiger Map GAB present.svg|thumb|Mapa ng [[klasipikasyon ng klima ng Köppen]]]]

Ang Gabon ay matatagpuan sa baybaying Atlantiko ng [[Gitnang Aprika]] sa [[ekwador]], sa pagitan ng mga latitud na 3°N at 4°S, at mga longhitud na 8° at 15°E. Ang Gabon ay may klimang ekwador na may sistema ng mga rainforest, na may 89.3% ng lawak ng lupain nito na puno ng kagubatan.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fao.org/3/a-i4808e.pdfFAOSTAT|title=Global Forest Resources Assessment 2015 website|publisher=FAO|access-date=9 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181210015903/http://www.fao.org/3/a-i4808e.pdfFAOSTAT|archive-date=10 December 2018|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

May mga kapatagan sa baybayin (mula 20 hanggang 300 km [10 hanggang 190 mi] mula sa baybayin ng karagatan), ang mga bundok (ang [[Mga Bundok na Kristal]] sa hilagang-silangan ng Libreville, ang [[Chaillu Massif]] sa gitna), at ang savanna sa silangan. Ang mga kapatagan sa baybayin ay bumubuo ng isang bahagi ng ecoregion ng mga kagubatan sa baybayin ng Atlantic Equatorial ng World Wildlife Fund at naglalaman ng mga bahagi ng mga bakawan sa Gitnang Aprika kabilang ang bunganga ng [[Ilog Muni]] sa hangganan ng [[Ekwatoryal Guinea]].&lt;ref name=&quot;DinersteinOlson2017&quot;&gt;{{cite journal|last1=Dinerstein|first1=Eric|last2=Olson|first2=David|last3=Joshi|first3=Anup|last4=Vynne|first4=Carly|last5=Burgess|first5=Neil D.|last6=Wikramanayake|first6=Eric|last7=Hahn|first7=Nathan|last8=Palminteri|first8=Suzanne|last9=Hedao|first9=Prashant|last10=Noss|first10=Reed|last11=Hansen|first11=Matt|last12=Locke|first12=Harvey|last13=Ellis|first13=Erle C|last14=Jones|first14=Benjamin|last15=Barber|first15=Charles Victor|last16=Hayes|first16=Randy|last17=Kormos|first17=Cyril|last18=Martin|first18=Vance|last19=Crist|first19=Eileen|last20=Sechrest|first20=Wes|last21=Price|first21=Lori|last22=Baillie|first22=Jonathan E. M.|last23=Weeden|first23=Don|last24=Suckling|first24=Kierán|last25=Davis|first25=Crystal|last26=Sizer|first26=Nigel|last27=Moore|first27=Rebecca|last28=Thau|first28=David|last29=Birch|first29=Tanya|last30=Potapov|first30=Peter|last31=Turubanova|first31=Svetlana|last32=Tyukavina|first32=Alexandra|last33=de Souza|first33=Nadia|last34=Pintea|first34=Lilian|last35=Brito|first35=José C.|last36=Llewellyn|first36=Othman A.|last37=Miller|first37=Anthony G.|last38=Patzelt|first38=Annette|last39=Ghazanfar|first39=Shahina A.|last40=Timberlake|first40=Jonathan|last41=Klöser|first41=Heinz|last42=Shennan-Farpón|first42=Yara|last43=Kindt|first43=Roeland|last44=Lillesø|first44=Jens-Peter Barnekow|last45=van Breugel|first45=Paulo|last46=Graudal|first46=Lars|last47=Voge|first47=Maianna|last48=Al-Shammari|first48=Khalaf F.|last49=Saleem|first49=Muhammad|title=An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm|journal=BioScience|volume=67|issue=6|year=2017|pages=534–545|issn=0006-3568|doi=10.1093/biosci/bix014|pmid=28608869|pmc=5451287|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

Sa heolohiya, ang Gabon ay pangunahing Archaean at Paleoproterozoic igneous at metamorphic basement rock, na kabilang sa matatag na continental crust ng Kongo Craton. Ang ilang mga pormasyon ay mahigit 2 bilyong taong gulang. Ang ilang mga yunit ng bato ay napapalibutan ng marine carbonate, lacustrine at continental sedimentary rocks, at mga hindi pinagsama-samang sediments at lupa na nabuo sa huling 2.5 milyong taon ng Quaternary. Ang paghati ng Pangaea ay lumikha ng mga rift basin na napuno ng mga sediments at bumuo ng mga hydrocarbons.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Schluter |first= Thomas |year=2006|title=Geological Atlas of Africa|publisher=Springer|pages=110–112}}&lt;/ref&gt; May mga [[Oklo]] reactor zone, isang natural na nuclear fission reactor na aktibo 2 bilyong taon na ang nakalilipas. Natuklasan ang lugar noong panahon ng pagmimina ng uranium noong 1970s upang magtustos sa industriya ng nuclear power ng Pransya.

Ang pinakamalaking ilog nito ay ang [[Ilog Ogooué|Ogooué]], na may habang 1,200 kilometro (750 mi). Mayroon itong tatlong karst area kung saan mayroong daan-daang kuweba na matatagpuan sa dolomite at limestone rocks. Isang ekspedisyon ng National Geographic ang bumisita sa ilang kuweba noong tag-araw ng 2008 upang idokumento ang mga ito.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://blogs.nationalgeographic.com/blogs/gabon-caves|title=Expedition website|access-date=30 May 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20090420132319/http://blogs.nationalgeographic.com/blogs/gabon-caves/|archive-date=20 April 2009|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Ang Gabon ay lubhang mahina laban sa pagbabago ng klima dahil sa siksik na populasyon nito sa baybayin, mga sentro ng ekonomiya sa baybayin, at pagdepende sa agrikulturang sahod-ulan.&lt;ref name=&quot;:17&quot;&gt;{{Cite web |last=World Bank Climate Change Knowledge Portal |title=Gabon |url=https://climateknowledgeportal.worldbank.org/country/gabon# |access-date=2025-03-17 |publisher=World Bank |language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pagtaas ng lebel ng dagat ay nagbabanta sa pagguho ng baybayin at pagkontamina sa mga pinagkukunan ng tubig-tabang gamit ang tubig-alat. Ang bansa ay nakakaranas ng mas madalas at malalang mga kaganapan sa matinding panahon, tulad ng mga baha, tagtuyot, at bagyo, na nakakasira sa imprastraktura, nagpapaalis sa mga komunidad, at nakakagambala sa seguridad sa pagkain at kabuhayan.&lt;ref name=&quot;:18&quot;&gt;{{Cite web |last=Othering &amp; Belonging Institute |title=Gabon Case Study |url=https://belonging.berkeley.edu/climatedisplacement/case-studies/gabon |access-date=2025-03-17 |website=belonging.berkeley.edu}}&lt;/ref&gt; Upang umangkop, inuuna ng Gabon ang pagprotekta sa mga lugar sa baybayin nito, pati na rin ang mga industriya ng pangingisda, agrikultura, at kagubatan.&lt;ref name=&quot;:17&quot; /&gt; Ang malalawak na kagubatan nito ay nagsisilbing net carbon sink.&lt;ref name=&quot;:19&quot;&gt;{{Cite web |last=UNDP Biofin |title=Gabon |url=https://www.biofin.org/gabon#: |access-date=2025-03-17 |website=BIOFIN |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:20&quot;&gt;{{Cite book |last=UNFCCC |url=https://unfccc.int/sites/default/files/resource/FSVR1_GAB_Jun2024.pdf |title=Record of the facilitative sharing of views at the sixtieth session of the Subsidiary Body for Implementation: Gabon |publication-date=5 August 2024}}&lt;/ref&gt; Kinikilala ito bilang isang pandaigdigang lider sa aksyon sa klima at malawak na itinuturing na bansang may pinakamaraming carbon-positive sa mundo, dahil sa malakas na pagsisikap nito sa konserbasyon.&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;

Noong 2002, humigit-kumulang 10% ng teritoryo ng bansa ang itinalagang lupain ng pambansang parke, (na may kabuuang 13 parke). Ang [[Pambansang Ahensya para sa mga Pambansang Parke]] ang namamahala sa sistema ng parke. Ang Gabon ay mayroong 2018 [[Forest Landscape Integrity Index]] mean score na 9.07/10, na nagraranggo dito sa ika-9 sa buong mundo mula sa 172 bansa.&lt;ref name=&quot;FLII-Supplementary&quot;&gt;{{cite journal |last1=Grantham |first1=H. S. |last2=Duncan |first2=A. |last3=Evans |first3=T. D. |last4=Jones |first4=K. R. |last5=Beyer |first5=H. L. |last6=Schuster |first6=R. |last7=Walston |first7=J. |last8=Ray |first8=J. C. |last9=Robinson |first9=J. G. |last10=Callow |first10=M. |last11=Clements |first11=T. |last12=Costa |first12=H. M. |last13=DeGemmis |first13=A. |last14=Elsen |first14=P. R. |last15=Ervin |first15=J. |year=2020 |title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity – Supplementary Material |journal=Nature Communications |volume=11 |issue=1 |page=5978 |bibcode=2020NatCo..11.5978G |doi=10.1038/s41467-020-19493-3 |issn=2041-1723 |pmc=7723057 |pmid=33293507 |doi-access=free |last16=Franco |first16=P. |last17=Goldman |first17=E. |last18=Goetz |first18=S. |last19=Hansen |first19=A. |last20=Hofsvang |first20=E. |last21=Jantz |first21=P. |last22=Jupiter |first22=S. |last23=Kang |first23=A. |last24=Langhammer |first24=P. |last25=Laurance |first25=W. F. |last26=Lieberman |first26=S. |last27=Linkie |first27=M. |last28=Malhi |first28=Y. |last29=Maxwell |first29=S. |last30=Mendez |first30=M. |last31=Mittermeier |first31=R. |last32=Murray |first32=N. J. |last33=Possingham |first33=H. |last34=Radachowsky |first34=J. |last35=Saatchi |first35=S. |last36=Samper |first36=C. |last37=Silverman |first37=J. |last38=Shapiro |first38=A. |last39=Strassburg |first39=B. |last40=Stevens |first40=T. |last41=Stokes |first41=E. |last42=Taylor |first42=R. |last43=Tear |first43=T. |last44=Tizard |first44=R. |last45=Venter |first45=O. |last46=Visconti |first46=P. |last47=Wang |first47=S. |last48=Watson |first48=J. E. M.}}&lt;/ref&gt;

==Pulitika==
{{expand section|date=Setyembre 2026}}

Ang anyo ng pamahalaang republikang pampanguluhan ay nakasaad sa ilalim ng konstitusyon ng 1961 (binago noong 1975, muling isinulat noong 1991, at binago noong 2003). Ang pangulo ay inihahalal sa pamamagitan ng unibersal na karapatang bumoto para sa pitong taong termino; isang susog sa konstitusyon noong 2003 ang nag-alis ng mga limitasyon sa termino ng pangulo. Maaaring humirang at magtanggal ang pangulo ng punong ministro, gabinete, at mga hukom ng independiyenteng Korte Suprema. Ang pangulo ay may iba pang mga kapangyarihan, tulad ng awtoridad na buwagin ang Pambansang Asamblea, magdeklara ng estado ng pagkubkob, ipagpaliban ang batas, at magsagawa ng mga reperendum. Ang [[parlamento ng Gabon]] ay bicameral na may Pambansang Asamblea at Senado. Ang Pambansang Asamblea ay may 120 kinatawan na inihahalal ng publiko para sa limang taong termino. Ang Senado ay binubuo ng 102 miyembro na inihahalal ng mga konseho ng munisipyo at mga asamblea ng rehiyon at naglilingkod sa loob ng anim na taon. Ang pangulo ng Senado ang susunod na susunod sa pangulo.

===Mga dibisyong administratibo===
{{Main|Mga subdibisyon ng Gabon}}

Ang Gabon ay nahahati sa 9 na lalawigan, na nahahati rin sa 50 [[Mga departamento ng Gabon|departamento]]. Ang pangulo ang nagtatalaga ng mga gobernador panlalawigan, mga prepekt, at mga subprepekt.

#[[Lalawigan ng Estuaire|Estuaire]] ([[Libreville]])
#[[Lalawigan ng Haut-Ogooué|Haut-Ogooué]] ([[Franceville]])
#[[Lalawigan ng Moyen-Ogooué|Moyen-Ogooué]] ([[Lambaréné]])
#[[Lalawigan ng Ngounié|Ngounié]] ([[Mouila]])
#[[Lalawigan ng Nyanga|Nyanga]] ([[Tchibanga]])
#[[Lalawigan ng Ogooué-Ivindo|Ogooué-Ivindo]] ([[Makokou]])
#[[Lalawigan ng Ogooué-Lolo|Ogooué-Lolo]] ([[Koulamoutou]])
#[[Lalawigan ng Ogooué-Maritime|Ogooué-Maritime]] ([[Port-Gentil]])
#[[Lalawigan ng Woleu-Ntem|Woleu-Ntem]] ([[Oyem]])

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

{{Africa}}

[[Kategorya:Mga bansa sa Aprika]]


{{stub|Aprika|Bansa}}</text>
      <sha1>1roxzilewl0agcp9yngvv43wfl1j6hk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berlin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11824</id>
    <revision>
      <id>2223312</id>
      <parentid>2223205</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T00:32:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Relihiyon */</comment>
      <origin>2223312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142866" sha1="pyzc9qyrwz9k93znt40t8irdiuo2w0n" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=Berlin|subdivision_type=Bansa|subdivision_name=Alemanya|subdivision_type1=Estado|subdivision_name1=[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|Berlin]]|settlement_type=Kabeserang lungsod, Estado, at munisipalidad|image_skyline={{Photomontage|position=center
| photo1a = Siegessaeule Aussicht 10-13 img4 Tiergarten.jpg
| photo2a = Brandenburger Tor abends.jpg
| photo2b = Berliner Dom, Westfassade, Nacht, 160309, ako.jpg
| photo3a = Schloss Charlottenburg (233558373).jpeg
| photo3b = Berlin_Museumsinsel_Fernsehturm.jpg
| photo4a = Siegessäule-Berlin-Tiergarten.jpg
| photo4b = Hochhäuser am Potsdamer Platz, Berlin, 160606, ako.jpg
| photo5a = Reichstag Berlin Germany.jpg 
| color_border              = white
| color                     = white
| spacing = 2
| size = 270
| foot_montage = '''Mula itaas, kaliwa pakanan''': Tanawin ng [[Tiergarten, Berlin|Tiergarten]]; [[Tarangkahang Brandeburgo]]; [[Katedral ng Berlin]]; [[Palasyo ng Charlottenburg]]; [[Pulo ng mga Museo]], at [[Toreng Pang-TV ng Berlin]]; [[Haligi ng Tagumpay ng Berlin|Haligi ng Tagumpay]]; Plaza Potsdam; at [[gusaling Reichstag]]
}}|image_shield=DEU Berlin COA.svg|shield_size=70px|pushpin_map=Germany#Europe|pushpin_relief=yes|pushpin_map_caption=Kinaroroonan sa Alemanya|coordinates={{coord|52|31|12|N|13|24|18|E|format=dms|display=inline,title}}|image_flag=Flag_of_Berlin.svg|image_map={{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|type=shape&lt;!--line--&gt;|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-color=|stroke-width=2|frame-width=250|frame-height=300}}|total_type=Lungsod/Estado|area_total_km2=891.7|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;statoffice&quot;&gt;{{cite web |access-date=2 Mayo 2019 |title=Amt für Statistik Berlin Brandenburg – Statistiken |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |language=de |archive-date=8 Marso 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308125331/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |url-status=dead |language=de}}&lt;/ref&gt;|population_total=3769495|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;/&gt;|population_as_of=Disyembre 31, 2020|population_urban=4473101|population_urban_footnotes=&lt;ref name=&quot;citypopulation_urban&quot;&gt;{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|author=citypopulation.de quoting Federal Statistics Office|title=Germany: Urban Areas|access-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603133151/https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|archive-date=2020-06-03|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;|population_metro=6144600|population_metro_footnotes=&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827224549/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |url-status=dead |archive-date=27 Agosto 2021 |title=Bevölkerungsanstieg in Berlin und Brandenburg mit nachlassender Dynamik |date=8 Pebrero 2019 |website=statistik-berlin-brandenburg.de |publisher=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |access-date=24 Nobyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt;|elevation_m=34|population_demonyms=Berlines&lt;br/&gt;Berliner (m), Berlinerin (f) (Aleman)|blank_name_sec1=|GRP (nominal)|blank_info_sec1=€155 bilyon (2020)&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.statistikportal.de/en/node/649|title = Bruttoinlandsprodukt – in jeweiligen Preisen – 1991 bis 2020|website = www.statistikportal.de|access-date = 1 Abril 2021|archive-date = 1 Abril 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210401011816/https://www.statistikportal.de/en/node/649|language=en|url-status = live}}&lt;/ref&gt;|blank1_name_sec1=GRP kada tao|blank1_info_sec1=€41,000 (2020)|blank2_name_sec2=[[Human Development Index|HDI]] (2018)|blank2_info_sec2=0.964&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=13 Setyembre 2018|archive-date=23 Setyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|green|napakataas}} · Ikalawa ng 16|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+01:00|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+02:00|blank_name_sec2=GeoTLD|blank_info_sec2=.berlin|website={{URL|www.berlin.de/en/}}|governing_body=[[Abgeordnetenhaus ng Berlin]]|leader_title=Namumunong Alkalde|leader_party=SPD|leader_name=Franziska Giffey|geocode=Rehiyong NUTS: DE3|area_code=030|registration_plate=B{{NoteTag |1 = Ang mga unlapi para sa pagpaparehistro ng sasakyan ay ipinakilala noong 1906, ngunit madalas na binago dahil sa mga pagbabago sa politika pagkatapos ng 1945. Ang mga sasakyan ay nairehistro sa ilalim ng mga sumusunod na unlapi: &quot;I A&quot; (1906&amp;nbsp;– Abril 1945; ipinawalang-bisa noong 11 Agosto 11, 1945); walang unlapi, mga digit lang (mula Hulyo hanggang Agosto 1945), &quot;БГ&quot; (=BG; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus), &quot;ГФ&quot; (=GF; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus) , &quot;БM&quot; (=BM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;ГM&quot; (=GM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;KB&quot; (i.e.: Kommandatura ng Berlin; para sa buong Berlin 1947–48, nagpatuloy para sa [[Kanlurang Berlin]] hanggang 1956), &quot;GB&quot; (i.e.: Kalakhang Berlin, para sa [[Silangang Berlin]] 1948–53), &quot;I&quot; (para sa Silangang Berlin, 1953 –90), &quot;B&quot; (para sa Kanlurang Berlin mula Hulyo 1, 1956, nagpatuloy para sa buong Berlin mula noong 1990).}}|iso_code=DE-BE|official_name=Berlin}}
Ang '''Berlin''' ay ang [[kabisera|kabesera]] ng [[Alemanya]]. May 3.7 milyong naninirahan, ito ang [[Talaan ng mga lungsod sa Alemanya batay sa populasyon|pinakamalaking lungsod]] sa bansa ayon sa lugar at populasyon,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Milbradt |first=Friederike |date=6 Pebrero 2019 |title=Deutschland: Die größten Städte |language=de |work=Die Zeit (Magazin) |location=Hamburg |url=https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |url-status=live |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190213183401/https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |archive-date=13 Pebrero 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Agosto 2019 |title=Leipzig überholt bei Einwohnerzahl Dortmund – jetzt Platz 8 in Deutschland |language=de |work=Leipziger Volkszeitung |location=Leipzig |url=https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |url-status=dead |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113070247/https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |archive-date=13 Nobyembre 2019}}&lt;/ref&gt; at ang pinakamalaking lungsod ayon sa populasyon sa buong [[Kaisahang Yuropeo|Unyong Europeo]], ayon sa populasyon sa loob ng mga limitasyon ng lungsod.&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 Disyembre 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Isa sa [[Länder ng Alemanya|labing-anim na kinabibilangang estado]] ng Alemanya, ang Berlin ay napalilibutan ng [[Brandeburgo|Estado ng Brandeburgo]] at kadugtong ng [[Potsdam]], ang kabesera ng Brandeburgo. Ang urbanong pook ng Berlin, na may populasyon na humigit-kumulang 4.5 milyon, ay ang pangalawang pinakamataong urbanong pook sa Alemanya pagkatapos ng [[Ruhr]]. Ang [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin-Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may humigit-kumulang 6.2 milyong mga naninirahan at ito ang [[Mga kalakhang rehiyon ng Alemanya|ikatlong pinakamalaking kalakhang rehiyon ng Alemanya]] pagkatapos ng mga rehiyon ng [[Rin-Ruhr]] at [[Francfort Rin-Meno|Rin-Meno]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 Oktubre 2016 |title=Daten und Fakten zur Hauptstadtregion |url=https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175940/https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |archive-date=21 Marso 2019 |access-date=13 Abril 2022 |website=www.berlin-brandenburg.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Nagkaroon ng [[Pag-iisa ng Berlin at Brandeburgo|bigong pagtatangkang pag-isahin ang parehong estado noong 1996]], at sa kabila ng nananatiling hiwalay, ang dalawang estado ay nagtutulungan sa maraming kalakaran hanggang ngayon.

Ang Berlin ay tumatawid sa pampang ng [[Spree (ilog)|Spree]], na dumadaloy sa [[Havel]] (isang [[tributaryo]] ng [[Ilog Elba|Elbe]]) sa kanlurang boro ng [[Spandau]]. Kabilang sa mga pangunahing topograpikong tampok ng lungsod ay ang maraming lawa sa kanluran at timog-silangan na mga boro na nabuo ng [[Spree (ilog)|Spree]], [[Havel]], at [[Dahme (ilog)|Dahme]], na ang pinakamalaki ay ang [[Lawa ng Müggelsee|Lawa Müggelsee]]. Dahil sa lokasyon nito sa [[Kapatagang Europeo]], ang Berlin ay naiimpluwensiyahan ng isang banayad na pana-panahong klima. Halos sangkatlo ng lugar ng lungsod ay binubuo ng mga kagubatan, [[Tala ng mga liwasan at hardin sa Berlin|liwasan, hardin]], ilog, kanal, at lawa.&lt;ref name=&quot;gruen&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay nasa lugar ng diyalektong [[Gitnang Aleman]]; ang diyalekto ng Berlin ay isang varyant ng mga diyalektong Lausitzisch-Neumärkisch.

Unang naidokumento noong ika-13 siglo at sa pagtawid ng dalawang mahalagang makasaysayang [[Ruta ng kalakalan|rutang pangkalakalan]],&lt;ref name=&quot;staple2&quot;&gt;{{Cite web |date=Agosto 2004 |title=Niederlagsrecht |trans-title=Settlement rights |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151122025717/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |archive-date=22 Nobyembre 2015 |access-date=21 Nobyembre 2015 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins |language=de}}&lt;/ref&gt; ang Berlin ay naging kabesera ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]] (1417 – 1701), ng [[Kaharian ng Prusya]] (1701–1918), ng [[Imperyong Aleman]] (1871). –1918), ng [[Republikang Weimar]] (1919–1933), at ng [[Alemanyang Nazi]] (1933–1945). Ang [[Berlin noong dekada '20]] ay ang ikatlong pinakamalaking munisipalidad sa mundo.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Setyembre 2009 |title=Topographies of Class: Modern Architecture and Mass Society in Weimar Berlin (Social History, Popular Culture and Politics in Germany) |url=https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180706161901/https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |archive-date=6 Hulyo 2018 |access-date=9 Oktubre 2009 |publisher=www.h-net.org|language=en}}&lt;/ref&gt; Pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at ang kasunod na pananakop nito ng mga matagumpay na bansa, nahati ang lungsod; ang [[Kanlurang Berlin]] ay naging isang de facto na [[Engklabo at eksklabo|eksklabo]] ng [[Kanlurang Alemanya]], na napapalibutan ng [[Pader ng Berlin]] (mula Agosto 1961 hanggang Nobyembre 1989) at ng teritoryo ng Silangang Aleman.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Wall |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630080628/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |archive-date=30 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang [[Silangang Berlin]] ay idineklara na kabesera ng Silangang Alemanya, habang ang [[Bonn]] ay naging kabesera ng Kanlurang Alemanya. Kasunod ng [[muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa ng Alemanya]] noong 1990, ang Berlin ay muling naging kabesera ng buong Alemanya.

Ang Berlin ay isang [[Lungsod pandaigdig|pandaigdigang lungsod]] ng [[Kultura ng Berlin|kultura]], [[Politika ng Berlin|politika]], [[Media ng Berlin|media]], at agham.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Capital of Germany |url=https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112204045/https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |archive-date=12 Enero 2012 |access-date=18 Agosto 2008 |website=German Embassy in Washington|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Davies |first=Catriona |date=10 Abril 2010 |title=Revealed: Cities that rule the world&amp;nbsp;– and those on the rise |publisher=CNN |url=https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |url-status=live |access-date=11 Abril 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604014630/https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |archive-date=4 Hunyo 2011|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sifton |first=Sam |date=31 Disyembre 1969 |title=Berlin, the big canvas |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130412012910/https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |archive-date=12 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=22 Oktubre 2009 |title=Global Power City Index 2009 |url=https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |url-status=live |journal=Institute for Urban Strategies at the Mori Memorial Foundation |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629143736/https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |archive-date=29 Hunyo 2014 |access-date=29 Oktubre 2009|language=en}}&lt;/ref&gt; Nakabatay ang [[Ekonomiya ng Berlin|ekonomiya]] nito sa mga [[High tech|high-tech]] na kompanya at [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na sumasaklaw sa magkakaibang hanay ng mga [[Malilikhaing industriya|malikhaing industriya]], pasilidad ng pananaliksik, mga korporasyon ng media at mga pinagdadausang pangkumbensiyon.&lt;ref name=&quot;congress&quot;&gt;{{Cite web |title=ICCA publishes top 20 country and city rankings 2007 |url=https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080922094543/https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |archive-date=22 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=ICCA|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;&gt;{{cite press release|url=https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20080816140547/https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|url-status=dead|archive-date=16 Agosto 2008|title=Berlin City of Design|publisher=[[UNESCO]]|access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay nagsisilbing isang kontinental na pusod para sa trapiko sa himpapawid at tren at may napakakomplikadong ugnayan ng pampublikong transportasyon. Ang metropolis ay isang sikat na destinasyong [[Turismo sa Alemanya|panturista]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=4 Setyembre 2014 |title=Berlin Beats Rome as Tourist Attraction as Hordes Descend |url=https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |url-status=live |journal=Bloomberg L.P. |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911154443/https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |archive-date=11 Setyembre 2014 |access-date=11 Setyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang din sa mga makabuluhang industriya ang [[Teknolohiyang pang-impormasyon|IT]], mga parmasyutiko, [[inhinyeriyang biyomedikal]], [[malinis na teknolohiya]], [[biyoteknolohiya]], konstruksiyon, at [[Elektronika|electronika]].

Ang Berlin ay tahanan ng mga unibersidad na kilala sa buong mundo gaya ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]], [[Pamantasang Teknikal ng Berlin|Pamantasang Teknikal]], [[Malayang Unibersidad ng Berlin|Malayang Unibersidad]], [[Pamantasan ng mga Sining ng Berlin|Pamantasan ng mga Sining]], [[ESMT Berlin]], [[Paaralang Hertie]], at [[Kolehiyong Bard ng Berlin]]. Ang [[Zoolohikong Hardin ng Berlin|Zoolohikong Hardin]] nito ay ang pinakabinibisitang zoo sa Europa at isa sa pinakasikat sa buong mundo. Dahil ang [[Estudyo ng Babelsberg|Babelsberg]] ang kauna-unahang malakihang estudyong pampelikulang complex sa mundo, ang Berlin ay isang lalong sikat na lokasyon para sa mga pandaigdigang paggawa ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 Agosto 2008 |title=Hollywood Helps Revive Berlin's Former Movie Glory |url=https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080813010550/https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |archive-date=13 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=Deutsche Welle|language=en}}&lt;/ref&gt; Kilala ang lungsod sa mga pagdiriwang, magkakaibang arkitektura, nightlife, kontemporaneong sining at napakataas na kaledad ng pamumuhay.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Flint |first=Sunshine |date=12 Disyembre 2004 |title=The Club Scene, on the Edge |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402221310/https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |archive-date=2 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt; Mula noong dekada 2000, saksi ang Berlin sa paglitaw ng isang kosmopolitang eksenang entrepreneurship.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=13 Hunyo 2014 |title=Young Israelis are Flocking to Berlin |url=https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |url-status=live |journal=Newsweek |archive-url=https://web.archive.org/web/20140827183310/https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |archive-date=27 Agosto 2014 |access-date=28 Agosto 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Nagtataglay ang Berlin ng tatlong [[Pandaigdigang Pamanang Pook]]: [[Pulo ng mga Museo]], ang mga [[Mga Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin|Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin]], at ang mga Modernismong Pabahay ng Berlin.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Museumsinsel |url=https://whc.unesco.org/en/list/896 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506100913/https://whc.unesco.org/en/list/896 |archive-date=6 Mayo 2021 |access-date=6 Mayo 2021 |publisher=[[UNESCO]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga tanawin ang [[Tarangkahang Brandeburgo]], ang [[gusaling Reichstag]], ang [[Potsdamer Platz]], ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], ang [[Gedenkstätte Berliner Mauer|Alaala ng Pader ng Berlin]], ang Galeriya ng Silangang Bahagi, ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin]], ang [[Katedral ng Berlin]], at ang [[Fernsehturm Berlin|Toreng Pantelebisyon ng Berlin]], ang pinakamataas na estruktura sa Alemanya. Maraming museo, galeriya, aklatan, orkestra, at mga pinagdadausan ng sports ang Berlin. Kabilang dito ang [[Altes Museum]], ang [[Alte Nationalgalerie|Lumang Pamabansang Galeriya]], ang [[Museong Bode]], ang [[Museong Pergamon|Museo Pergamo]], ang [[Deutsches Historisches Museum|Museuong Pangkasaysayang Aleman]], ang [[Museong Hudyo Berlin]], ang [[Museo ng Likas na Kasaysayan, Berlin|Museo ng Likas na Kasaysayan]], ang [[Foro Humboldt]], ang [[Aklatang Estatal ng Berlin]], ang [[Opera Estatal ng Berlin]], ang Filarmonika ng Berlin, at ang Maraton ng Berlin.

== Kasaysayan ==

=== Etimolohiya ===
Matatagpuan ang Berlin sa hilagang-silangan ng Alemanya, silangan ng Ilog [[Ilog Elba|Elbe]], na dating bumubuo, kasama ang Ilog (Sahon o Turingia) [[Saale]] (mula sa kanilang [[tagpuan]] sa [[Barby, Alemanya|Barby]] pataas), ang silangang hangganan ng [[Francia|Kahariang Franco]]. Habang ang Kahariang Franco ay pangunahing tinitirhan ng mga tribong [[Mga Aleman|Aleman]] tulad ng mga [[Mga Franco|Franco]] at mga [[Sakson|Sahon]], ang mga rehiyon sa silangan ng mga ilog sa hangganan ay pinaninirahan ng mga tribong [[Mga Eslabo|Eslabo]]. Ito ang dahilan kung bakit karamihan sa mga lungsod at nayon sa hilagang-silangan ng Alemanya ay may mga pangalang may pinagmulang [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]] ([[Germania Slavica]]). Ang mga karaniwang Hermanisadong pangalan ng lugar na hulaping Eslabo na pinagmulan ay ''-ow'', ''-itz'', ''-vitz'', ''-witz'', ''-itzsch'' at ''-in'', ang mga [[unlapi]] ay ''Windisch'' at ''Wendisch''. Ang pangalang ''Berlin'' ay nag-ugat sa wika ng mga naninirahan sa [[Mga Kanlurang Eslabo|Kanlurang Eslabo]] sa lugar ng Berlin ngayon, at maaaring nauugnay sa Lumang [[Wikang Polabo|Polabong]] tangkay na ''berl-'' / ''birl-'' (&quot;latian&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Berger|first=Dieter|title=Geographische Namen in Deutschland|publisher=Bibliographisches Institut|year=1999|isbn=978-3-411-06252-2}}&lt;/ref&gt; Dahil ang ''Ber-'' sa simula ay parang salitang Aleman na ''Bär'' (&quot;[[oso]]&quot;), lumilitaw ang isang oso sa eskudo de armas ng lungsod. Kaya ito ay isang halimbawa ng armas parlantes.

Sa [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|labindalawang boro]] ng Berlin, lima ang may (bahagyang) pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Pankow]] (pinakamatao), [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Marzahn-Hellersdorf]], [[Treptow-Köpenick]], at [[Spandau]] (pinangalanang Spandow hanggang 1878). Sa siyamnapu't anim na kapitbahayan nito, dalawampu't dalawa ang may (bahagya) na pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Altglienicke]], [[Alt-Treptow]], [[Britz]], Buch, Buckow, Gatow, Karow, Kladow, [[Köpenick]], Lankwitz, Lübars, Marchow[[Pankow (lokalidad)|,]] [[Marzahn]], [[Pankow]], [[Prenzlauer Berg]], [[Rudow]], Schmöckwitz, Spandau, Stadtrandsiedlung Malchow, Steglitz, [[Tegel]], at [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]]. Ang kapitbahayan ng [[Moabit]] ay may pangalang nagmula sa Pranses, at ang [[Französisch Buchholz]] ay ipinangalan sa mga [[Huguenot]].

=== Ika-12 hanggang ika-16 na siglo ===
[[Talaksan:ZLB-Berliner_Ansichten-Januar.jpg|thumb|Mapa ng Berlin noong 1688]]
[[Talaksan:Dom_und_Stadtschloss,_Berlin_1900.png|thumb|[[Katedral ng Berlin]] (kaliwa) at [[Palasyo ng Berlin]] (kanan), 1900]]
Ang pinakaunang katibayan ng mga pamayanan sa lugar ng Berlin ngayon ay mga labi ng isang pundasyon ng bahay na may petsang 1174, na natagpuan sa mga paghuhukay sa Berlin Mitte,&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin ist älter als gedacht: Hausreste aus dem Jahr 1174 entdeckt |language=de |trans-title=Berlin is older than thought: house remains from 1174 have been found |agency=dpa |url=https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |url-status=live |access-date=24 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120824212016/https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |archive-date=24 Agosto 2012}}&lt;/ref&gt; at isang barakilang kahoy na may petsang humigit-kumulang 1192.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot;&gt;{{Cite news |last=Rising |first=David |date=30 Enero 2008 |title=Berlin dig finds city older than thought |work=NBC News |agency=Associated Press |url=https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |url-status=live |access-date=1 Enero 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180102013454/https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |archive-date=2 Enero 2018|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang unang nakasulat na mga talaan ng mga bayan sa lugar ng kasalukuyang Berlin ay mula sa huling bahagi ng ika-12 siglo. Ang [[Spandau]] ay unang binanggit noong 1197 at [[Köpenick]] noong 1209, bagaman ang mga lugar na ito ay hindi sumanib sa Berlin hanggang 1920.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2002 |title=Zitadelle Spandau |trans-title=Spandau Citadel |url=https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612020333/https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-date=12 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang sentrong bahagi ng Berlin ay maaaring masubaybayan pabalik sa dalawang bayan. Ang [[Cölln]] sa [[Fischerinsel]] ay unang binanggit sa isang dokumento noong 1237, at ang Berlin, sa kabila ng [[Spree (ilog)|Spree]] sa tinatawag ngayong [[Nikolaiviertel]], ay tinukoy sa isang dokumento mula 1244.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot; /&gt; Ang 1237 ay itinuturing na petsa ng pagkakatatag ng lungsod.&lt;ref name=&quot;Medtradc&quot;&gt;{{Cite web |title=The medieval trading center |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160731190906/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |archive-date=31 Hulyo 2016 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang dalawang bayan sa paglipas ng panahon ay nabuo ang malapit na pang-ekonomiya at panlipunang ugnayan, at nakinabang mula sa pangunahing bahagi mismo sa dalawang mahalagang [[ruta ng kalakalan]] ng ''[[Via Imperii]]'' na mula [[Brujas]] hanggang [[Veliky Novgorod|Novgorod]].&lt;ref name=&quot;staple2&quot;/&gt; Noong 1307, bumuo sila ng isang alyansa na may isang karaniwang patakarang panlabas, bagaman ang kanilang mga panloob na pangangasiwa ay pinaghihiwalay pa rin.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;&gt;Stöver B. Geschichte Berlins. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=Stadtgründung Und Frühe Stadtentwicklung |trans-title=City foundation and early urban development |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr |archive-url=https://archive.today/20130620011811/http://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr#selection-75.18-75.40 |archive-date=20 Hunyo 2013 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Luisenstädtischer Bildungsverein |language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1415, si [[Federico I, Elektor ng Brandeburgo|Federico I]] ay naging [[Prinsipe-elektor|tagahalal]] ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]], na pinamunuan niya hanggang 1440.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1993 |title=The Hohenzollern Dynasty |url=https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807093738/https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-date=7 Agosto 2007 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Antipas|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong ika-15 siglo, itinatag ng kaniyang mga kahalili ang Berlin-Cölln bilang kabesera ng margabyato, at ang mga sumunod na miyembro ng pamilyang [[Pamilya Hohenzollern|Hohenzollern]] ay namuno sa Berlin hanggang 1918, una bilang mga tagahalal ng Brandeburgo, pagkatapos ay bilang mga hari ng [[Prusya]], at kalaunan bilang mga [[emperador ng Alemanya]]. Noong 1443, sinimulan ni [[Federico II, Elektor ng Brandeburgo|Federico II Ngiping Bakal]] ang pagtatayo ng isang bagong [[Stadtschloss, Berlin|palasyo]] ng hari sa kambal na lungsod ng Berlin-Cölln. Ang mga protesta ng mga mamamayan ng bayan laban sa gusali ay nagtapos noong 1448, sa &quot;Indignasyong Berlin&quot; (&quot;Berliner Unwille&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Komander |first=Gerhild H. M. |date=Nobyembre 2004 |title=Berliner Unwillen |trans-title=Berlin unwillingness |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919215632/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |archive-date=19 Setyembre 2013 |access-date=30 Mayo 2013 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins e.&amp;nbsp;V. |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Conrad |first=Andreas |date=26 Oktubre 2012 |title=Was den &quot;Berliner Unwillen&quot; erregte |language=de |trans-title=What aroused the &quot;Berlin unwillingness&quot; |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008183148/https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |archive-date=8 Oktubre 2018}}&lt;/ref&gt; Hindi naging matagumpay ang protestang ito at nawalan ang mga mamamayan ng marami sa mga pampolitika at pang-ekonomiyang pribilehiyo. Nang matapos ang palasyo ng hari noong 1451, unti-unti itong nagamit. Mula 1470, kasama ang bagong tagahalal na si [[Alberto III Aquiles, Elektor ng Brandeburgo|Alberto III Aquiles]], naging bagong tirahan ng hari ang Berlin-Cölln.&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;/&gt; Opisyal, ang palasyo ng Berlin-Cölln ay naging permanenteng tirahan ng mga Brandeburgong tagahalal na mga Hohenzollern mula 1486, nang si [[John Cicero, Elektor ng Brandeburgo|Juan Ciceron]] ay maupo sa kapangyarihan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The electors' residence |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421214734/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |archive-date=21 Abril 2017 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, kinailangan ng Berlin-Cölln na talikuran ang katayuan nito bilang isang malayang lungsod [[Ligang Hanseatico|Hanseatico]]. Noong 1539, opisyal na naging [[Luteranismo|Luterano]] ang mga botante at ang lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Cathedral |url=https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060818100934/https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-date=18 Agosto 2006 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=SMPProtein|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-17 hanggang ika-19 na siglo ===
Ang [[Digmaan ng Tatlumpung Taon]] sa pagitan ng 1618 at 1648 ay nagwasak sa Berlin. Sangkatlo ng mga bahay nito ang nasira o nawasak, at ang lungsod ay nawalan ng kalahati ng populasyon nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Brandenburg during the 30 Years War |url=https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928213849/https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |archive-date=28 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=World History at KMLA|language=en}}&lt;/ref&gt; Si [[Federico Guillermo I, Elektor ng Brandeburgo|Federico Guillermo]], na kilala bilang &quot;Dakilang Tagahalal&quot;, na humalili sa kaniyang ama na si Jorge Guillermo bilang pinuno noong 1640, ay nagpasimula ng isang patakaran ng pagtataguyod ng imigrasyon at pagpaparaya sa relihiyon.&lt;ref name=&quot;Carlyle18532&quot;&gt;{{cite book|first=Thomas|last=Carlyle|title=Fraser's Magazine|url=https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog|year=1853|publisher=J. Fraser|page=[https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog/page/n71 63]|access-date=11 Pebrero 2016|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Kautusan ng Potsdam]] noong 1685, nag-alok si Frederick William ng pagpapakupkop para sa mga Pranses na [[Huguenot]].&lt;ref name=&quot;Plaut19952&quot;&gt;{{cite book|first=W. Gunther|last=Plaut|title=Asylum: A Moral Dilemma|url=https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|date=1 Enero 1995|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-95196-2|page=42|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214210/https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1700, humigit-kumulang 30 porsiyento ng mga residente ng Berlin ay Pranses, dahil sa imigrasyon ng mga Huguenot.&lt;ref name=&quot;Gray20072&quot;&gt;{{cite book|first=Jeremy|last=Gray|title=Germany|url=https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|year=2007|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74059-988-7|page=49|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915225030/https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Marami pang ibang imigrante ang nagmula sa [[Bohemya]], [[Polonya]], at Salzburgo.&lt;ref name=&quot;Cybriwsky20132&quot;&gt;{{cite book|first=Roman Adrian|last=Cybriwsky|title=Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|date=23 Mayo 2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-248-9|page=48|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915232139/https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[Talaksan:Berlin_Unter_den_Linden_Victoria_Hotel_um_1900.jpg|left|thumb|Ang Berlin ay naging kabesera ng [[Imperyong Aleman]] noong 1871 at mabilis na lumawak sa mga sumunod na taon.]]
Mula noong 1618, ang Margrabyato ng Brandeburgo ay personal na nakipag-isa sa [[Dukado ng Prusya]]. Noong 1701, nabuo ng dalawahang estado ang [[Kaharian ng Prusya]] habang si Federico III, Tagahalal ng Brandeburgo, ay kinoronahan ang sarili bilang haring Federico I sa Prusya. Ang Berlin ay naging kabesera ng bagong Kaharian,&lt;ref&gt;Horlemann, Bernd (Hrsg.) (sa Ingles)&lt;/ref&gt; pinalitan ang [[Königsberg]]. Ito ay isang matagumpay na pagtatangka na isentralisa ang kabesera sa napakalayong estado, at ito ang unang pagkakataon na ang lungsod ay nagsimulang lumago. Noong 1709, pinagsama ang Berlin sa apat na lungsod ng Cölln, Friedrichswerder, Friedrichstadt, at Dorotheenstadt sa ilalim ng pangalang Berlin, &quot;Haupt- und Residenzstadt Berlin&quot;.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;/&gt;

Noong 1740, si Federico II, na kilala bilang [[Federico II ng Prusya|Federico ang Dakila]] (1740–1786), ay naluklok sa kapangyarihan.&lt;ref name=&quot;Zaide19652&quot;&gt;{{cite book|first=Gregorio F.|last=Zaide|title=World History|url=https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|year=1965|publisher=Rex Bookstore, Inc.|isbn=978-971-23-1472-8|page=273|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200510/https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa ilalim ng pamumuno ni Federico II, ang Berlin ay naging sentro ng [[Panahon ng Kaliwanagan|Kaliwanagan]], ngunit saglit ding sinakop noong Digmaan ng Pitong Taon ng hukbong Ruso.&lt;ref name=&quot;PerryChase20122&quot;&gt;{{cite book|first1=Marvin|last1=Perry|first2=Myrna|last2=Chase|first3=James|last3=Jacob|first4=Margaret|last4=Jacob|first5=Theodore|last5=Von Laue|title=Western Civilization: Ideas, Politics, and Society|url=https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|date=1 Enero 2012|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-133-70864-3|page=444|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174457/https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Kasunod ng tagumpay ng Pransiya sa Digmaan ng Ika-apat na Koalisyon, nagmartsa si [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]] sa Berlin noong 1806, ngunit nagbigay ng nagsasariling pamahalaan sa lungsod.&lt;ref name=&quot;Lewis20132&quot;&gt;{{cite book|first=Peter B.|last=Lewis|title=Arthur Schopenhauer|url=https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|date=15 Pebrero 2013|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-78023-069-6|page=57|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174348/https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1815, ang lungsod ay naging bahagi ng bagong Lalawigan ng Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;StaffInc.20102&quot;&gt;{{cite book|author1=Harvard Student Agencies Inc. Staff|author2=Harvard Student Agencies, Inc.|title=Let's Go Berlin, Prague &amp; Budapest: The Student Travel Guide|url=https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|date=28 Disyembre 2010|publisher=Avalon Travel|isbn=978-1-59880-914-5|page=83|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914181704/https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Hinubog ng [[Rebolusyong Industriyal]] ang Berlin noong ika-19 na siglo; kapansin-pansing lumawak ang ekonomiya at populasyon ng lungsod, at naging pangunahing sentro ng riles at sentro ng ekonomiya ng Alemanya. Ang mga karagdagang suburb sa lalong madaling panahon ay umunlad at lumaki ang lugar at populasyon ng Berlin. Noong 1861, ang mga kalapit na suburb kasama ang [[Wedding (Berlin)|Wedding]], [[Moabit]], at ilang iba pa ay isinanib sa Berlin.&lt;ref name=&quot;Schulte-Peevers20102&quot;&gt;{{cite book|author=Andrea Schulte-Peevers|title=Lonel Berlin|url=https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|date=15 Setyembre 2010|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74220-407-9|page=25|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214354/https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1871, ang Berlin ay naging kabesera ng bagong itinatag na [[Imperyong Aleman]].&lt;ref name=&quot;Stöver20132&quot;&gt;{{cite book|first=Bernd|last=Stöver|title=Berlin: A Short History|url=https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|date=2 Oktubre 2013|publisher=C.H.Beck|isbn=978-3-406-65633-0|page=20|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200615/https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1881, naging distritong lungsod ito na hiwalay sa Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;Strassmann20082&quot;&gt;{{cite book|first=W. Paul|last=Strassmann|title=The Strassmanns: Science, Politics and Migration in Turbulent Times (1793–1993)|url=https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|date=15 Hunyo 2008|publisher=Berghahn Books|isbn=978-1-84545-416-6|page=26|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=10 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910121944/https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-20 hanggang ika-21 siglo ===
{{main|Berlin noong dekada 1920}}
Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, ang Berlin ay naging isang matabang lupa para sa kilusang Ekspresyonistang Aleman.&lt;ref name=&quot;HollandGawthrop20012&quot;&gt;{{cite book|author1=Jack Holland|author2=John Gawthrop|title=The Rough Guide to Berlin|url=https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl|url-access=registration|year=2001|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-85828-682-2|page=[https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl/page/361 361]|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa mga larangan tulad ng arkitektura, pagpipinta, at sine ay naimbento ang mga bagong anyo ng artistikong estilo. Sa pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] noong 1918, isang [[Republikang Weimar|republika]] ang ipinahayag ni [[Philipp Scheidemann]] sa [[Reichstag (gusali)|gusaling Reichstag]]. Noong 1920, isinama ng [[Batas ng Kalakhang Berlin]] ang dose-dosenang mga suburban na lungsod, nayon, at pagmamay-ari sa paligid ng Berlin sa isang pinalawak na lungsod. Ang batas ay nagpalaki sa lugar ng Berlin mula 66&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; tungo 883&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (25 tungo 341 sq mi). Halos dumoble ang populasyon, at ang Berlin ay may populasyon na humigit-kumulang apat na milyon. Sa panahong Weimar, ang Berlin ay sumailalim sa kaguluhan sa politika dahil sa kawalan ng katiyakan sa ekonomiya ngunit naging isang kilalang sentro ng Rumaragasang Dekada '20. Naranasan ng metropolis ang kaniyang kapanahunan bilang isang pangunahing kabesera ng mundo at kilala sa mga tungkulin ng pamumuno nito sa agham, teknolohiya, sining, humanidades, pagpaplano ng lungsod, pelikula, mas mataas na edukasyon, pamahalaan, at mga industriya. Si [[Albert Einstein]] ay sumikat sa publiko noong mga taon niya sa Berlin, na ginawaran ng Gantimpalang Nobel para sa Pisika noong 1921.
[[Talaksan:Potsdamer_Platz_1945.jpg|left|thumb|Nawasak ang Berlin pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ([[Potsdamer Platz]], 1945)]]
Noong 1933, si [[Adolf Hitler]] at ang [[Partidong Nazi|Partido Nazi]] ay naluklok sa kapangyarihan. Ang pamamahala ng NSDAP ay nagpabawas sa komunidad ng mga Hudyo ng Berlin mula 160,000 (isang-katlo ng lahat ng mga Hudyo sa bansa) sa humigit-kumulang 80,000 dahil sa pangingibang-bansa sa pagitan ng 1933 at 1939. Pagkatapos ng [[Kristallnacht]] noong 1938, libo-libong Hudyo ng lungsod ang ikinulong sa kalapit na kampong piitan ng Sachsenhausen. Simula noong unang bahagi ng 1943, marami ang ipinadala sa mga kampong piitan, gaya ng [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz|Auschwitz]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Jewish Community of Berlin |url=https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170708152027/https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |archive-date=8 Hulyo 2017 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Holocaust Encyclopedia|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ang pinakamabigat na binomba na lungsod sa kasaysayan. Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang malaking bahagi ng Berlin ay nawasak sa 1943–45 na reyd sa himpapawid ng mga Alyado at sa 1945 [[Labanan ng Berlin]]. Ang mga Alyado ay naghulog ng 67,607 tonelada ng mga bomba sa lungsod, na sinira ang 6,427 ektarya ng tinayuang lugar. Humigit-kumulang 125,000 sibilyan ang napatay.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Clodfelter |first=Micheal |title=Warfare and Armed Conflicts- A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000 |year=2002 |edition=2 |publisher=McFarland &amp; Company |isbn=978-0-7864-1204-4|language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos ang pagtatapos ng digmaan sa Europa noong Mayo 1945, nakatanggap ang Berlin ng malaking bilang ng mga bakwit mula sa mga lalawigan sa Silangan. Hinati ng mga matagumpay na kapangyarihan ang lungsod sa apat na sektor, na kahalintulad sa mga lugar ng pananakop kung saan hinati ang Alemanya. Ang mga sektor ng [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Kanluraning Alyado]] (ang Estados Unidos, Reino Unido, at Pransiya) ay bumuo ng [[Kanlurang Berlin]], habang ang [[Unyong Sobyetika|Sobyetikong sektor]] ang bumuo ng [[Silangang Berlin]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Benz |first=Prof. Dr. Wolfgang |date=27 Abril 2005 |title=Berlin – auf dem Weg zur geteilten Stadt |trans-title=Berlin – on the way to a divided city |url=https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110120432/https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |archive-date=10 Nobyembre 2018 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |language=de}}&lt;/ref&gt;

Lahat ng apat na [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Alyado]] ay nagbahagi ng mga tungkuling pampamahalaan para sa Berlin. Gayunpaman, noong 1948, nang palawigin ng Kanluraning Alyado ang reporma sa pera sa Kanlurang mga sona ng Alemanya sa tatlong kanlurang sektor ng Berlin, ang [[Unyong Sobyetika|Unyong Sobyetiko]] ay nagpataw ng [[Pagbangkulong ng Berlin|pagharang]] sa mga daanan patungo at mula sa Kanlurang Berlin, na ganap na nasa loob ng kontrolado ng Sobyetikong teritoryo. Ang [[pagbangkulong ng Berlin]], na isinagawa ng tatlong kanlurang Alyado, ay nagtagumpay sa pagharang na ito sa pamamagitan ng pagbibigay ng pagkain at iba pang mga suplay sa lungsod mula Hunyo 1948 hanggang Mayo 1949.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Airlift / Blockade |url=https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318232831/https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |archive-date=18 Marso 2015 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Western Allies Berlin|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1949, itinatag ang Pederal na Republika ng Alemanya sa [[Kanlurang Alemanya]] at kalaunan ay isinama ang lahat ng mga sonang Amerikano, Briton, at Pranses, hindi kasama ang mga sona ng tatlong bansang iyon sa Berlin, habang ang [[Marxismo–Leninismo|Marxista-Leninistang]] [[Silangang Alemanya|Demokratikong Republikang Aleman]] ay idineklara sa [[Silangang Alemanya]]. Ang Kanlurang Berlin ay opisyal na nanatiling isang sinasakop na lungsod, ngunit ito ay nakahanay sa politika sa Republikang Federal ng Alemanya sa kabila ng heyograpikong paghihiwalay ng Kanlurang Berlin. Ang serbisyo ng himpapawid sa Kanlurang Berlin ay ipinagkaloob lamang sa mga kompanyang panghimpapawid ng mga Amerikano, Briton, at Pranses.
[[Talaksan:Thefalloftheberlinwall1989.JPG|left|thumb|Ang [[Pader ng Berlin|pagbagsak ng Pader ng Berlin]] noong 9 Nobyembre 1989. Noong Oktubre 3, 1990, pormal nang natapos ang proseso ng [[muling pag-iisa ng Alemanya]].]]
Ang pagkakatatag ng dalawang estadong Aleman ay nagpapataas ng tensiyon sa [[Digmaang Malamig]]. Ang Kanlurang Berlin ay napapaligiran ng teritoryo ng Silangang Aleman, at ang Silangang Alemanya ay nagpahayag ng Silangang bahagi bilang kabesera nito, isang hakbang na hindi kinilala ng mga kanluraning kapangyarihan. Kasama sa Silangang Berlin ang karamihan sa sentrong pangkasaysayan ng lungsod. Ang pamahalaang Kanlurang Aleman ay nagsariling nagtatag sa [[Bonn]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin after 1945 |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090412221115/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |archive-date=12 Abril 2009 |access-date=8 Abril 2009 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1961, sinimulan ng Silangang Alemanya na itayo ang [[Pader ng Berlin]] sa paligid ng Kanlurang Berlin, at ang mga pangyayari ay umabot sa isang tangke na paghaharap sa [[Tsekpoint Charlie]]. Ang Kanlurang Berlin ay de facto na ngayong bahagi ng Kanlurang Alemanya na may natatanging legal na katayuan, habang ang Silangang Berlin ay de facto na bahagi ng Silangang Alemanya. Ibinigay ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''&quot; noong Hunyo 26, 1963, sa harap ng [[Rathaus Schöneberg|munisipyo]] ng [[Schöneberg]], na matatagpuan sa kanlurang bahagi ng lungsod, na sinalungguhitan ang suporta ng Estados Unidos para sa Kanlurang Berlin.&lt;ref&gt;Andreas Daum, ''Kennedy in Berlin''. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ganap na nahati. Bagaman posible para sa mga Kanluranin na dumaan sa kabilang panig sa pamamagitan ng mahigpit na kontroladong mga tsekpoint, para sa karamihan ng mga taga-Silangan, ang paglalakbay sa Kanlurang Berlin o Kanlurang Alemanya ay ipinagbabawal ng pamahalaan ng Silangang Alemanya. Noong 1971, ginagarantiyahan ng isang Kasunduan ng Apat na Kapangyarihan ang pagpunta sa at mula sa Kanlurang Berlin sa pamamagitan ng kotse o tren sa pamamagitan ng Silangang Alemanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1996 |title=Ostpolitik: The Quadripartite Agreement of September 3, 1971 |url=https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225042306/https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=U.S. Diplomatic Mission to Germany|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1989, sa pagtatapos ng Digmaang Malamig at panggigipit mula sa populasyon ng Silangang Aleman, ang Pader ng Berlin ay bumagsak noong Nobyembre 9 at kasunod na karamihan ay giniba. Ngayon, pinapanatili ng East Side Gallery ang malaking bahagi ng pader. Noong Oktubre 1990, muling [[Muling pag-iisa ng Alemanya|pinagsama]] ang dalawang bahagi ng Alemanya bilang Republika Federal ng Alemanya, at muling naging lungsod ang Berlin.&lt;ref&gt;''Berlin ‒ Washington, 1800‒2000: Capital Cities, Cultural Representation, and National Identities'', pat. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Si [[Walter Momper]], ang alkalde ng Kanlurang Berlin, ay naging unang alkalde ng muling pinagsamang lungsod sa pansamantala. Ang mga halalan sa buong lungsod noong Disyembre 1990 ay nagresulta sa unang &quot;lahatang Berlin&quot; na alkalde na nahalal na manungkulan noong Enero 1991, kung saan ang magkahiwalay na opisina ng mga alkalde sa Silangan at Kanlurang Berlin ay magtatapos sa panahong iyon, at si [[Eberhard Diepgen]] (isang dating alkalde ng Kanluran Berlin) ang naging unang nahalal na alkalde ng isang muling pinag-isang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Disyembre 1990 |title=Berlin Mayoral Contest Has Many Uncertainties |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |url-status=live |access-date=17 Hunyo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617212414/https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |archive-date=17 Hunyo 2019|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong Hunyo 18, 1994, ang mga sundalo mula sa Estados Unidos, Pransiya, at Britanya ay nagmartsa sa isang parada na bahagi ng mga seremonya upang markahan ang pag-alis ng mga kaalyadong tropang pananakop na nagpapahintulot sa [[Muling pag-iisa ng Alemanya|muling pinagsamang Berlin]]&lt;ref name=&quot;ReUnificationParade&quot;&gt;{{Cite news |last=Kinzer |first=Stephan |date=19 Hunyo 1994 |title=Allied Soldiers March to Say Farewell to Berlin |work=[[The New York Times]] |location=New York City |url=https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |url-status=live |access-date=20 Nobyembre 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121133602/https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |archive-date=21 Nobyembre 2015|language=en}}&lt;/ref&gt; (ang huling tropang Ruso ay umalis noong Agosto 31, habang ang huling pag-alis ng mga puwersa ng Kanluraning Alyado ay noong Setyembre 8, 1994). Noong Hunyo 20, 1991, bumoto ang [[Bundestag]] (Parlamentong Aleman) na ilipat ang luklukan ng kabesera ng Alemanya mula Bonn patungong Berlin, na natapos noong 1999.

{{multiple image|align=right|image1=Humboldt Forum 9155.jpg|width1=195|caption1=Ang muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]] na nalalapit nang matapos noong 2021|width2=220|width3=215|direction=|total_width=|alt1=}}Ang [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|repormang pampangasiwaan ng Berlin noong 2001]] ay nagsanib ng ilang boro, na binawasan ang kanilang bilang mula 23 hanggang 12.

Noong 2006, isinagawa sa Berlin ang Pangwakas na [[Pandaigdigang Kopa ng FIFA]].

Sa isang pag-atakeng terorista noong 2016 na nauugnay sa [[Islamikong Estado|ISIL]], isang truck ang sadyang inimaneho sa isang palengkeng pam-Pasko sa tabi ng [[Pang-alaalang Simbahang Kaiser Wilhelm|Pang-alaalang Simbahang Kaiser Guillermo]], na nag-iwan ng 13 kataong namatay at 55 nasugatan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 Disyembre 2016 |title=IS reklamiert Attacke auf Weihnachtsmarkt für sich |language=de |trans-title=IS recalls attack on Christmas market for itself |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175944/https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |archive-date=21 Marso 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC.Dies&quot;&gt;{{Cite news |date=26 Oktubre 2021 |title=Berlin attack: First aider dies 5 years after Christmas market murders |work=BBC |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |url-status=live |access-date=Oktubre 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026190214/https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |archive-date=26 Oktubre 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;

Binuksan ang [[Paliparang Berlin Brandeburgo]] (BER) noong 2020, pagkalipas ng siyam na taon kaysa binalak, kung saan papasok na ang Terminal 1 sa serbisyo sa katapusan ng Oktubre, at ang mga lipad papunta at mula sa [[Paliparang Tegel]] ay magtatapos sa Nobyembre.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gardner |first=Nicky |last2=Kries |first2=Susanne |date=8 Nobyembre 2020 |title=Berlin's Tegel airport: A love letter as it prepares to close |url=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205135633/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=The Independent |language=de}}&lt;/ref&gt; Dahil sa pagbaba ng bilang ng mga pasahero na nagreresulta mula sa pandemya ng [[Pandemya ng COVID-19|COVID-19]], inihayag ang mga plano na pansamantalang isara ang Terminal 5&amp;nbsp;ng BER, ang dating [[Paliparang Berlin Schönefeld|Paliparang Schönefeld]], simula sa Marso 2021 nang hanggang isang taon.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=Enero 29, 2021 |title=BER schließt Terminal in Schönefeld am 23. Februar |language=de |trans-title=BER closes the terminal in Schönefeld on February 23 |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205134830/https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt; Ang nag-uugnay na linyang U-Bahn U5 mula Alexanderplatz hanggang [[Berlin Hauptbahnhof|Hauptbahnhof]], kasama ang mga bagong estasyong Rotes Rathaus at Unter den Linden, ay binuksan noong Disyembre 4, 2020, kung saan inaasahang magbubukas ang estasyon ng Museumsinsel U-Bahn sa bandang Marso 2021, na kokompleto sa lahat ng mga bagong gawa sa U5.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Agosto 2020 |title=BVG will verlängerte U5 am 4. Dezember eröffnen |trans-title=BVG wants to open the extended U5 on December 4th |url=https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133537/https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=rbb24 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagyang pagbubukas sa pagtatapos ng 2020 na museong [[Foro Humboldt]], na makikita sa muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]], na inihayag noong Hunyo, ay ipinagpaliban hanggang Marso 2021.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 Nobyembre 2020 |title=Humboldt Forum will zunächst nur digital eröffnen |language=de |trans-title=Humboldt Forum will initially only open digitally |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133156/https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt;

=== Pagtatangka ng pagsasanib ng Berlin-Brandeburgo ===
[[Talaksan:DEU_Berlin-Brandenburg_COA.svg|left|thumb|179x179px|Ang eskudo de armas na iminungkahi sa kontrata ng estado]]
Ang legal na batayan para sa pinagsamang estado ng Berlin at [[Brandeburgo]] ay iba sa ibang mga panukala sa pagsasanib ng estado. Karaniwan, ang Artikulo 29&amp;nbsp;ng [[Batayang Batas para sa Republikang Federal ng Alemanya|Batayang Batas]] ay nagsasaad na ang pagsasanib ng estado ay nangangailangan ng isang pederal na batas.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=24 Mayo 1949|article=29|article-type=Artikulo|legislature=Parlamentarischer Rat|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_29.html|language=de}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, ang isang sugnay na idinagdag sa Batayang Batas noong 1994, Artikulo 118a, ay nagpapahintulot sa Berlin at Brandeburgo na magkaisa nang walang pag-aprubang federal, na nangangailangan ng isang reperendo at ratipikasyon ng mga parlamento ng parehong estado.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=27 Oktubre 1994|article=118a|article-type=Einzelnorm|legislature=Bundestag|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_118a.html|language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1996, nagkaroon ng hindi matagumpay na pagtatangka na pag-isahin ang mga estado ng Berlin at Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=LÄNDERFUSION / FUSIONSVERTRAG (1995) |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/5_33_laefuver.htm |access-date=31 Marso 2022|language=de}}&lt;/ref&gt; Parehong may iisang kasaysayan, diyalekto, at kultura at sa 2020, mayroong mahigit 225,000 residente ng Brandeburgo na namamasahe patungong Berlin. Ang pagsasanib ay nagkaroon ng halos nagkakaisang suporta ng isang malawak na koalisyon ng parehong mga pamahalaan ng estado, mga partidong pampolitika, media, mga asosasyon ng negosyo, mga [[unyon ng manggagawa]], at mga simbahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 Mayo 2016 |title=Die Brandenburger wollen keine Berliner Verhältnisse |language=de |work=Tagesspiegel |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/gescheiterte-laenderfusion-mit-berlin-die-brandenburger-wollen-keine-berliner-verhaeltnisse/13539146.html |access-date=30 Marso 2022}}&lt;/ref&gt; Bagaman bumoto ang Berlin ng pabor sa maliit na palugit, higit sa lahat ay nakabatay sa suporta sa dating [[Kanlurang Berlin]], hindi inaprubahan ng mga botante ng Brandeburgo ang pagsasanib sa malaking palugit. Nabigo ito higit sa lahat dahil sa ayaw ng mga botante ng Brandeburgo na tanggapin ang malaki at lumalaking utang ng publiko sa Berlin at takot na mawala ang pagkakakilanlan at impluwensiya sa kabesera.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot; /&gt;

== Heograpiya ==

=== Topograpiya ===
[[Talaksan:Berlin_by_Senitnel-2.jpg|thumb|Imaheng satellite ng Berlin]]
[[Talaksan:Luftbild_bln-schmoeckwitz.jpg|thumb|Ang labas ng Berlin ay nasasakupan ng mga kakahuyan at maraming lawa.]]
Ang Berlin ay nasa hilagang-silangan ng Alemanya, sa isang lugar ng mababang latiang makahoy na may pangunahing patag na [[topograpiya]], bahagi ng malawak na [[Hilagang Kapatagang Europeo]] na umaabot mula hilagang Pransiya hanggang kanlurang Rusya. Ang ''Berliner Urstromtal'' (isang panahon ng yelo lambak glasyar), sa pagitan ng mababang [[Talampas ng Barnim]] sa hilaga at ng [[Talampas ng Teltow]] sa timog, ay nabuo sa pamamagitan ng natunaw na tubig na dumadaloy mula sa mga yelo sa dulo ng huling glasyasyong Weichseliense. Ang [[Spree (ilog)|Spree]] ay sumusunod sa lambak na ito ngayon. Sa Spandau, isang boro sa kanluran ng Berlin, ang Spree ay umaagos sa ilog [[Havel]], na dumadaloy mula hilaga hanggang timog sa kanlurang Berlin. Ang daloy ng Havel ay mas katulad ng isang hanay ng mga lawa, ang pinakamalaki ay ang Tegeler See at ang [[Großer Wannsee]]. Ang isang serye ng mga lawa ay dumadaloy din sa itaas na Spree, na dumadaloy sa [[Müggelsee|Großer Müggelsee]] sa silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Satellite Image Berlin |url=https://maps.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://www.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |archive-date=18 Pebrero 2022 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Google Maps|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang malalaking bahagi ng kasalukuyang Berlin ay umaabot sa mababang talampas sa magkabilang panig ng Lambak Spree. Malaking bahagi ng mga boro na [[Reinickendorf]] at [[Pankow]] ay nasa Talampas ng Barnim, habang ang karamihan sa mga boro ng [[Charlottenburg-Wilmersdorf]], [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Tempelhof-Schöneberg]], at [[Neukölln]] ay nasa Talampas ng Teltow.

Ang boro ng Spandau ay bahagyang nasa loob ng Lambak Glasyar ng Berlin at bahagyang nasa Kapatagang Nauen, na umaabot sa kanluran ng Berlin. Mula noong 2015, ang mga burol ng Arkenberge sa Pankow sa {{Convert|122|m}} taas, ay ang pinakamataas na punto sa Berlin. Sa pamamagitan ng pagtatapon ng mga labi ng konstruksiyon nalampasan nito ang [[Teufelsberg]] ({{Cvt|120.1|m}}), na kung saan mismo ay binubuo ng mga durog na bato mula sa mga guho ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Triantafillou |first=Nikolaus |date=27 Enero 2015 |title=Berlin hat eine neue Spitze |trans-title=Berlin has a new top |url=https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722225809/https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |archive-date=22 Hulyo 2016 |access-date=11 Nobyembre 2018 |publisher=Qiez |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang [[Müggelberge]] sa 114.7 {{Convert|114.7|m}} taas ay ang pinakamataas na natural na punto at ang pinakamababa ay ang Spektesee sa Spandau, sa {{Convert|28.1|m}} taas.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=22 Pebrero 2015 |title=Der höchste Berg von Berlin ist neuerdings in Pankow |language=de |trans-title=The tallest mountain in Berlin is now in Pankow |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |url-status=live |access-date=22 Pebrero 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150519014725/https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |archive-date=19 Mayo 2015}}&lt;/ref&gt;

=== Klima ===
Ang Berlin ay may klimang pangkaragatan ([[Kategoryang Köppen sa klima|Köppen]]: ''Cfb'');&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Köppen Climate Classification (Weatherbase) |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130184209/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019 |website=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt; ang silangang bahagi ng lungsod ay may bahagyang impluwensiyang kontinental (''Dfb''), isa sa mga pagbabago ay ang taunang pag-ulan ayon sa masa ng hangin at ang mas malaking kasaganaan sa isang panahon ng taon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The different types of vertical greening systems and their relative sustainability |url=https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130220603/https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Elkins22&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|title=Berlin: The Spatial Structure of a Divided City|last1=Elkins|first1=Dorothy|last2=Elkins|first2=T. H.|last3=Hofmeister|first3=B.|date=4 Agosto 2005|publisher=Routledge|isbn=9781135835057|language=en|access-date=21 Setyembre 2020|archive-date=18 Pebrero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Nagtatampok ang ganitong uri ng klima ng katamtamang temperatura ng tag-init ngunit kung minsan ay mainit (para sa pagiging semikontinental) at malamig na taglamig ngunit hindi mahigpit sa halos lahat ng oras.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Climate Summary |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629211853/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |archive-date=29 Hunyo 2015 |access-date=15 Marso 2015 |publisher=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa mga transisyonal na sonang klima nito, karaniwan ang pagyeyelo sa taglamig, at may mas malaking pagkakaiba sa temperatura sa pagitan ng mga panahon kaysa sa karaniwan para sa maraming klimang pangkaragatan. Higit pa rito, ang Berlin ay inuri bilang isang katamtamang klimang kontinental (''Dc'') sa ilalim ng iskema ng klima ng Trewartha, gayundin ang mga suburb ng Lungsod ng Bagong York, bagaman inilalagay sila ng [[Kategoryang Köppen sa klima|sistemang Köppen]] sa iba't ibang uri.&lt;ref&gt;Gerstengarbe FW, Werner PC (2009) A short update on Koeppen climate shifts in Europe between 1901 and 2003. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Ang mga tag-araw ay mainit-init at kung minsan ay mahalumigmig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|22|–|25|C}} at mababa sa {{Cvt|12|–|14|C}}. Ang mga taglamig ay malamig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|3|C}} at mababa sa {{Cvt|−2|to|0|C}}. Ang tagsibol at taglagas ay karaniwang malamig hanggang banayad. Lumilikha ng mikroklima ang tinayuang bahagi ng Berlin, na may init na iniimbak ng mga gusali at bangketa ng lungsod. Ang mga temperatura ay maaaring {{Cvt|4|C-change}} mas mataas sa lungsod kaysa mga nakapaligid na lugar.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=weather.com |url=https://www.weather.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070323015551/https://www.weather.com/ |archive-date=23 Marso 2007 |access-date=7 Abril 2012 |publisher=weather.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang taunang pag-ulan ay {{Convert|570|mm}} na may katamtamang pag-ulan sa buong taon. Ang Berlin at ang nakapalibot na estado ng Brandeburgo ay ang pinakamainit at pinakatuyong rehiyon sa Alemanya.&lt;ref name=&quot;berlinermorgenpost&quot;&gt;{{Cite web |date=8 Marso 2016 |title=Berlin ist das wärmste und trockenste Bundesland |url=https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023193643/https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |archive-date=23 Oktubre 2021 |access-date=23 Oktubre 2021 |website=Berliner Morgenpost|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pag-ulan ng niyebe ay pangunahing nangyayari mula Disyembre hanggang Marso.&lt;ref name=&quot;worldweather2&quot;&gt;{{Cite web |title=Climate figures |url=https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080817114255/https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |archive-date=17 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=World Weather Information Service|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakamainit na buwan sa Berlin ay Hulyo 1834, na may karaniwang temperatura na {{Cvt|23.0|C}} at ang pinakamalamig ay Enero 1709, na maykaraniwang temperatura na {{Cvt|-13.2|C}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Temperaturmonatsmittel BERLIN-TEMPELHOF 1701- 1993 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702031754/https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |archive-date=2 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakabasang buwan na naitala ay Hulyo 1907, na may {{Convert|230|mm}} ng pag-ulan, samantalang ang pinakamatuyo ay Oktubre 1866, Nobyembre 1902, Oktubre 1908 at Setyembre 1928, lahat ay may {{Convert|1|mm|3}} ng pag-ulan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Niederschlagsmonatssummen BERLIN-DAHLEM 1848– 1990 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190707182905/https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |archive-date=7 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt;{{Weather box|location=Berlin (Schönefeld), mga karaniwan noong 1981–2010, mga sukdulan noong 1957–kasalukuyan|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=15.1|Feb record high C=18.0|Mar record high C=25.8|Apr record high C=30.8|May record high C=32.7|Jun record high C=35.4|Jul record high C=37.3|Aug record high C=38.0|Sep record high C=32.3|Oct record high C=27.7|Nov record high C=20.4|Dec record high C=15.6|year record high C=38.0|Jan high C=2.8|Feb high C=4.3|Mar high C=8.7|Apr high C=14.3|May high C=19.4|Jun high C=22.0|Jul high C=24.6|Aug high C=24.2|Sep high C=19.3|Oct high C=13.8|Nov high C=7.3|Dec high C=3.3|year high C=13.7|Jan mean C=0.1|Feb mean C=0.9|Mar mean C=4.3|Apr mean C=9.0|May mean C=14.0|Jun mean C=16.8|Jul mean C=19.1|Aug mean C=18.5|Sep mean C=14.2|Oct mean C=9.4|Nov mean C=4.4|Dec mean C=1.0|year mean C=9.3|Jan low C=-2.8|Feb low C=-2.4|Mar low C=0.4|Apr low C=3.5|May low C=8.2|Jun low C=11.2|Jul low C=13.5|Aug low C=13.0|Sep low C=9.6|Oct low C=5.4|Nov low C=1.4|Dec low C=-1.6|year low C=5.0|Jan record low C=-25.3|Feb record low C=-22.0|Mar record low C=-16.0|Apr record low C=-7.4|May record low C=-2.8|Jun record low C=1.3|Jul record low C=4.9|Aug record low C=4.6|Sep record low C=-0.9|Oct record low C=-7.7|Nov record low C=-12.0|Dec record low C=-24.0|year record low C=-25.3|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=37.2|Feb precipitation mm=30.1|Mar precipitation mm=39.3|Apr precipitation mm=33.7|May precipitation mm=52.6|Jun precipitation mm=60.2|Jul precipitation mm=52.5|Aug precipitation mm=53.0|Sep precipitation mm=39.5|Oct precipitation mm=32.2|Nov precipitation mm=37.8|Dec precipitation mm=46.1|year precipitation mm=515.2|Jan sun=57.6|Feb sun=71.5|Mar sun=119.4|Apr sun=191.2|May sun=229.6|Jun sun=230.0|Jul sun=232.4|Aug sun=217.3|Sep sun=162.3|Oct sun=114.7|Nov sun=54.9|Dec sun=46.9|year sun=1727.6|Jan uv=1|Feb uv=1|Mar uv=2|Apr uv=4|May uv=5|Jun uv=6|Jul uv=6|Aug uv=5|Sep uv=4|Oct uv=2|Nov uv=1|Dec uv=0|source 1=DWD&lt;ref&gt;{{cite web
  |url = https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |title = Ausgabe der Klimadaten: Monatswerte
  |access-date = 2019-06-12
  |archive-date = 12 Hunyo 2014
  |archive-url = https://web.archive.org/web/20140612043121/https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |url-status = live |language = en
  }}&lt;/ref&gt; sa Weather Atlas&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|title=Berlin, Germany – Detailed climate information and monthly weather forecast|last=d.o.o|first=Yu Media Group|website=Weather Atlas|language=en|access-date=2019-07-02|archive-date=25 Nobyembre 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125121717/https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|location=Berlin (Tempelhof), elevation: {{convert|48|m|abbr=on|disp=or}}, mga karaniwang noong 1971–2000, sukdulan 1878–kasalukuyan|collapsed=y|metric first=yes|single line=yes|Jan record high C=15.5|Feb record high C=18.7|Mar record high C=24.8|Apr record high C=31.3|May record high C=35.5|Jun record high C=38.5|Jul record high C=38.1|Aug record high C=38.0|Sep record high C=34.2|Oct record high C=28.1|Nov record high C=20.5|Dec record high C=16.0|Jan high C=3.3|Feb high C=5.0|Mar high C=9.0|Apr high C=15.0|May high C=19.6|Jun high C=22.3|Jul high C=25.0|Aug high C=24.5|Sep high C=19.3|Oct high C=13.9|Nov high C=7.7|Dec high C=3.7|Jan mean C=0.6|Feb mean C=1.4|Mar mean C=4.8|Apr mean C=8.9|May mean C=14.3|Jun mean C=17.1|Jul mean C=19.2|Aug mean C=18.9|Sep mean C=14.5|Oct mean C=9.7|Nov mean C=4.7|Dec mean C=2.0|Jan low C=−1.9|Feb low C=−1.5|Mar low C=1.3|Apr low C=4.2|May low C=9.0|Jun low C=12.3|Jul low C=14.3|Aug low C=14.1|Sep low C=10.6|Oct low C=6.4|Nov low C=2.2|Dec low C=-0.4|Jan record low C=-23.1|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-8.1|May record low C=-4.0|Jun record low C=1.5|Jul record low C=6.1|Aug record low C=3.5|Sep record low C=-1.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.0|Dec record low C=-20.5|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=42.3|Feb precipitation mm=33.3|Mar precipitation mm=40.5|Apr precipitation mm=37.1|May precipitation mm=53.8|Jun precipitation mm=68.7|Jul precipitation mm=55.5|Aug precipitation mm=58.2|Sep precipitation mm=45.1|Oct precipitation mm=37.3|Nov precipitation mm=43.6|Dec precipitation mm=55.3|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=8.0|Mar precipitation days=9.1|Apr precipitation days=7.8|May precipitation days=8.9|Jun precipitation days=7.0|Jul precipitation days=7.0|Aug precipitation days=7.0|Sep precipitation days=7.8|Oct precipitation days=7.6|Nov precipitation days=9.6|Dec precipitation days=11.4|unit precipitation days=1.0 mm|source 1=WMO&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |title = World Weather Information Service&amp;nbsp;– Berlin |website = Worldweather.wmo.int |date = 5 Oktubre 2006 |access-date = 2012-04-07 |archive-date = 25 Abril 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130425001834/https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |url-status = bot: unknown |language=en}} Abril 25, 2013, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=KNMI&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |title = Indices Data – Berlin/Tempelhof 2759 |access-date = 2019-05-13 |publisher =KNMI|language = en |archive-date = 9 Hulyo 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180709010608/https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |url-status = dead |language=en}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|collapsed=y|metric first=y|single line=y|location=Berlin (Dahlem), {{convert|58|m|abbr=on|disp=or}}, 1961–1990 mga normal, sukdulan 1908–kasalukuyan{{NoteTag|Dahil ang kinaroroonan ng himpilang pampanahon ay pinakamalayo mula sa mas makapal na urbanisadong rehiyon ng Berlin at mas malayo sa pangunahing UHI, ang mga halaga nito ay bahagyang mas mataas, lalo na sa gitna at kagyat na mga rehiyon.&lt;ref&gt;[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm Long-term Development of Selected Climate Parameters (Edisyong 2015)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308213004/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm |date=2021-03-08 }}, Berlin Environmental Atlas. ''Senate Department for Urban Development and Housing''. Nakuha noong Enero 30, 2019. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;}}|Jan record high C=15.2|Feb record high C=18.6|Mar record high C=25.1|Apr record high C=30.9|May record high C=33.3|Jun record high C=36.1|Jul record high C=37.9|Aug record high C=37.7|Sep record high C=34.2|Oct record high C=27.5|Nov record high C=19.5|Dec record high C=15.7|Jan mean C=-0.4|Feb mean C=0.6|Mar mean C=4.0|Apr mean C=8.4|May mean C=13.5|Jun mean C=16.7|Jul mean C=17.9|Aug mean C=17.2|Sep mean C=13.5|Oct mean C=9.3|Nov mean C=4.6|Dec mean C=1.2|Jan high C=1.8|Feb high C=3.5|Mar high C=7.9|Apr high C=13.1|May high C=18.6|Jun high C=21.8|Jul high C=23.1|Aug high C=22.8|Sep high C=18.7|Oct high C=13.3|Nov high C=7.0|Dec high C=3.2|Jan low C=-2.9|Feb low C=-2.2|Mar low C=0.5|Apr low C=3.9|May low C=8.2|Jun low C=11.4|Jul low C=12.9|Aug low C=12.4|Sep low C=9.4|Oct low C=5.9|Nov low C=2.1|Dec low C=-1.1|Jan record low C=-21.0|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-6.7|May record low C=-2.9|Jun record low C=0.8|Jul record low C=5.4|Aug record low C=4.7|Sep record low C=-0.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.1|Dec record low C=-20.2|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=43.0|Feb precipitation mm=37.0|Mar precipitation mm=38.0|Apr precipitation mm=42.0|May precipitation mm=55.0|Jun precipitation mm=71.0|Jul precipitation mm=53.0|Aug precipitation mm=65.0|Sep precipitation mm=46.0|Oct precipitation mm=36.0|Nov precipitation mm=50.0|Dec precipitation mm=55.0|Jan sun=45.4|Feb sun=72.3|Mar sun=122.0|Apr sun=157.7|May sun=221.6|Jun sun=220.9|Jul sun=217.9|Aug sun=210.2|Sep sun=156.3|Oct sun=110.9|Nov sun=52.4|Dec sun=37.4|unit precipitation days=1.0 mm|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=9.0|Mar precipitation days=8.0|Apr precipitation days=9.0|May precipitation days=10.0|Jun precipitation days=10.0|Jul precipitation days=9.0|Aug precipitation days=9.0|Sep precipitation days=9.0|Oct precipitation days=8.0|Nov precipitation days=10.0|Dec precipitation days=11.0|source 1=NOAA&lt;ref name=&quot;noaa&quot;&gt;{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| title = Berlin (10381) – WMO Weather Station
| access-date = 30 Enero 2019
| archive-url = https://web.archive.org/web/20220218131223/ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| archive-date = 2022-02-18
| url-status = dead
| publisher = NOAA
| language = en
}} [https://archive.org/details/19611990NormalsNOAABerlin Naarkibo] 30 Enero 2019, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=Berliner Extremwerte&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |title = Berliner Extremwerte |access-date = 1 Disyembre 2014 |archive-date = 6 Hunyo 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200606191249/https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |url-status = live |language=en}}&lt;/ref&gt;}}

=== Tanawin ng lungsod ===
[[Talaksan:16-07-04-Abflug-Berlin-DSC_0122.jpg|thumb|Larawang panghimpapawid sa gitna ng Berlin na nagpapakita ng [[City West]], [[Potsdamer Platz]], [[Alexanderplatz]], at ang [[Tiergarten (liwasan)|Tiergarten]]]]
Ang kasaysayan ng Berlin ay nag-iwan sa lungsod ng isang [[wiktionary:polycentric|polisentrikong]] pagkakaayos at isang napakaeklektikong hanay ng arkitektura at mga gusali. Ang hitsura ng lungsod ngayon ay higit na nahubog ng pangunahing papel na ginampanan nito sa kasaysayan ng Germany noong ika-20 siglo. Lahat ng pambansang pamahalaan na nakabase sa Berlin{{Spaced en dash}}ang Kaharian ng Prusya, ang Ikalawang Imperyong Aleman ng 1871, ang Republikang Weimar, Alemanyang Nazi, Silangang Alemanya, pati na rin ang muling pinagsamang Alemanya{{Spaced en dash}}ay nagpasimula ng mga ambisyosong programa sa muling pagtatayo, na ang bawat isa ay nagdaragdag ng sarili nitong natatanging estilo sa arkitektura ng lungsod.

Sinalanta ang Berlin ng mga pagsalakay sa himpapawid, sunog, at labanan sa kalye noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at marami sa mga gusaling nakaligtas sa parehong Silangan at Kanluran ay giniba noong panahon pagkatapos ng digmaan. Karamihan sa demolisyong ito ay pinasimulan ng mga programa sa arkitektura ng munisipyo upang magtayo ng mga bagong distrito ng negosyo o tirahan at ang mga pangunahing arterya. Karamihan sa mga palamuti sa mga gusali bago ang digmaan ay nawasak kasunod ng mga makabagong dogma, at sa parehong mga sistema pagkatapos ng digmaan, gayundin sa muling pinagsamang Berlin, maraming mahahalagang estrukturang pamana ang muling itinayo, kabilang ang ''Forum Fridericianum'' kasama ang, [[Operang Estatal ng Berlin|Operang Estatal]] (1955), [[Palasyo ng Charlottenburg|Palasyo Charlottenburg]] (1957), ang mga monumental na gusali sa [[Gendarmenmarkt]] (dekada '80), ang [[Alte Kommandantur|Kommandantur]] (2003), at gayundin ang proyekto sa muling pagtatayo ng mga barokong patsada ng [[Palasyo ng Berlin|Palasyo ng Lungsod]]. Maraming mga bagong gusali ang naging inspirasyon ng kanilang makasaysayang mga nauna o ang pangkalahatang klasikong estilo ng Berlin, gaya ng Otel Adlon.

Ang mga kumpol ng mga ''skyscraper'' o gusaling mataas ay tumaas sa iba't ibang lokasyon: [[Potsdamer Platz]], ang [[City West]], at [[Alexanderplatz]], ang huling dalawa ay naglalarawan sa mga dating sentro ng Silangan at Kanlurang Berlin, na ang una ay kumakatawan sa isang bagong Berlin noong ika-21 siglo, na bumangon mula sa mga guho no-man's land ng Pader ng Berlin. Ang Berlin ay may lima sa nangungunang 50 pinakamataas na gusali sa Alemanya.

Mahigit sa sangkatlo ng sakop ng lungsod ay binubuo ng luntiang espasyo, kakahuyan, at tubig.&lt;ref name=&quot;gruen2&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang pangalawang pinakamalaki at pinakasikat na liwasan ng Berlin, ang [[Tiergarten (liwasan)|Großer Tiergarten]], ay matatagpuan sa gitna mismo ng lungsod. Sinasaklaw nito ang isang lugar na 210 ektarya at umaabot mula Zoo ng Bahnhof sa ''City West'' o Kanlurang Lungsod hanggang sa [[Tarangkahang Brandeburgo]] sa silangan.

Kabilang sa mga tanyag na kalye, ang [[Unter den Linden]] at [[Friedrichstraße]] ay matatagpuan sa lumang sentro ng lungsod (at kasama sa dating Silangang Berlin). Ang ilan sa pangunahing kalye sa City West ay ang [[Kurfürstendamm]] (o pinaikling Ku´damm) at [[Kantstraße]].

=== Arkitektura ===
[[Talaksan:Gendarmenmarkt_Panorama.jpg|thumb|Panorama ng [[Gendarmenmarkt]], na nagpapakita ng [[Konzerthaus Berlin]], nasa gilid ng [[Neue Kirche, Berlin|Simbahang Aleman]] (kaliwa) at [[Katedral na Pranses, Berlin|Simbahang Pranses]] (kanan)]]
[[Talaksan:Berliner_Dom_seen_from_James_Simon_Park.jpg|thumb|Ang [[Katedral ng Berlin]] sa [[Pulo ng mga Museo]]]]
Ang [[Fernsehturm Berlin|Fernsehturm]] (toreng pantelebisyon) sa [[Alexanderplatz]] sa [[Mitte]] ay kabilang sa pinakamataas na estruktura sa Unyong Europeo sa {{Cvt|368|m}}. Itinayo noong 1969, makikita ito sa karamihan ng mga sentral na distrito ng Berlin. Ang lungsod ay makikita mula sa {{Convert|204|m|ft|-high}} palapag ng pagmamasid. Simula rito, ang [[Karl-Marx-Allee]] ay patungo sa silangan, isang abenida na may linya ng mga monumental na gusali ng tirahan, na dinisenyo sa estilong [[Arkitekturang Stalinista|Sosyalismong Klasisismo]]. Katabi ng lugar na ito ay ang [[Rotes Rathaus]] (Bulwagang Panlungsod), na may natatanging pulang-ladrilyong arkitektura nito. Sa harap nito ay ang Neptunbrunnen, isang balong na nagtatampok ng mitolohikong pangkat ng mga [[Triton (mitolohiya)|Triton]], mga [[personipikasyon]] ng apat na pangunahing Prusong ilog, at [[Neptuno (mitolohiya)|Neptuno]] sa ibabaw nito.

Ang [[Tarangkahang Brandeburgo]] ay isang ikonikong tanawin ng Berlin at Alemanya; ito ay tumatayo bilang isang simbolo ng mga pangyayaring Europeo at ng pagkakaisa at kapayapaan. Ang [[gusaling Reichstag]] ay ang tradisyonal na luklukan ng Parlamentong Aleman. Hinubog muli ito ng arkitektrong Briton na si [[Norman Foster (arkitekto)|Norman Foster]] noong dekada '90 at nagtatampok ng salaming simboryo sa ibabaw ng pook ng pagpupulong, na nagbibigay-daan sa libreng pampublikong tanaw sa mga pinagdadausang parlamento at magagandang tanawin ng lungsod.

Ang Galeriyang ''East Side'' o Bandang Silangan ay isang ''open-air'' o panlabas na eksibisyong sining na direktang ipininta sa mga huling bahagi ng Pader ng Berlin. Ito ang pinakamalaking natitirang ebidensiya ng makasaysayang dibisyon ng lungsod.

Ang [[Gendarmenmarkt]] ay isang [[Arkitekturang Neoklasiko|neoklasikong liwasan]] sa Berlin, ang pangalan ay nagmula sa punong-tanggapan ng sikat na Gens d'armes regiment na matatagpuan dito noong ika-18 siglo. Dalawang katulad na disenyong katedral ang hangganan nito, ang [[Französischer Dom]] kasama ang platapormang pang-obserbasyon nito at ang [[Deutscher Dom]]. Ang [[Konzerthaus Berlin|Konzerthaus]] (Bulwagang Pangkonsiyerto), tahanan ng Orkestra Sinfonika ng Berlin, ay nakatayo sa pagitan ng dalawang katedral.
[[Talaksan:MJK_46430_Schloss_Charlottenburg.jpg|left|thumb|[[Palasyo Charlottenburg]]]]
[[Talaksan:Berlin_Hackesche_Höfe1.jpg|left|thumb|[[Hackesche Höfe]]]]
Ang [[Pulo ng mga Museo]] sa [[Spree (ilog)|Ilog Spree]] ay naglalaman ng [[Berlin#Mga museo|limang museo]] na itinayo mula 1830 hanggang 1930 at isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng [[UNESCO]]. Ang pagpapanumbalik at pagtatayo ng isang pangunahing lagusan sa lahat ng mga museo, pati na rin ang muling pagtatayo ng [[Stadtschloss, Berlin|Stadtschloss]] ay nagpapatuloy.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Hunyo 2011 |title=Neumann: Stadtschloss wird teurer |trans-title=Neumann: Palace is getting more expensive |url=https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200703/https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 Mayo 2010 |title=Das Pathos der Berliner Republik |trans-title=The pathos of the Berlin republic |url=https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200702/https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt; Gayundin sa pulo at sa tabi ng [[Lustgarten]] at palasyo ay ang [[Katedral ng Berlin]], ang ambisyosong pagtatangka ni Emperador Guillermo II na lumikha ng Protestanteng karibal sa [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma. Ang isang malaking kripta ay naglalaman ng mga labi ng ilan sa mga naunang Prusong maharlikang pamilya. Ang [[Katedral ni Santa Eduvigis]] ay ang Katoliko Romanong katedral ng Berlin.
[[Talaksan:Bikinihaus_Berlin-1210760.jpg|thumb|Ang [[Breitscheidplatz]] kasama ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] ay ang sentro ng [[City West]].]]
Ang [[Unter den Linden]] ay isang silangan–kanlurang abenidang nalilinyahan ng mga puno na mula sa Tarangkahang Brandeburgo hanggang sa pook ng dating Berliner Stadtschloss, at dating pangunahing promenada ng Berlin. Maraming Klasikong gusali ang nakahanay sa kalye, at naroon ang bahagi ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]]. Ang [[Friedrichstraße]] ay ang maalamat na kalye ng Berlin noong Ginintuang Dekada Beynte. Pinagsasama nito ang mga tradisyon ng ika-20 siglo sa modernong arkitektura ng Berlin ngayon.

Ang [[Potsdamer Platz]] ay isang buong kuwarto na binuo mula sa simula pagkatapos bumaba ang [[Pader ng Berlin|Pader]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Construction and redevelopment since 1990 |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610103008/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |archive-date=10 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Senate Department of Urban Development|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa kanluran ng Potsdamer Platz ay ang Kulturforum, na naglalaman ng Gemäldegalerie, at nasa gilid ng Neue Nationalgalerie at ng Berliner Philharmonie. Ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], isang alaalang pang-[[Holokausto]], ay nasa hilaga.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ouroussoff |first=Nicolai |date=9 Mayo 2005 |title=A Forest of Pillars, Recalling the Unimaginable |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2005/05/09/arts/design/09holo.html |access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang lugar sa paligid ng [[Hackescher Markt]] ay tahanan ng mga kulturang moda, na may 'di-mabilang na mga bilihan ng damit, club, bar, at galeriya. Kabilang dito ang [[Hackesche Höfe]], isang kalipunan ng mga gusali sa paligid ng ilang patyo, na muling itinayo noong 1996. Ang kalapit na [[Bagong Sinagoga, Berlin|Bagong Sinagoga]] ay ang sentro ng kultura ng mga Hudyo.

Ang Straße des 17. Juni, na nagkokonekta sa Tarangkahang Brandeburgo at Ernst-Reuter-Platz, ay nagsisilbing gitnang silangan-kanlurang axis. Ang pangalan nito ay ginugunita ang mga pag-aalsa sa Silangang Berlin noong Hunyo 17, 1953. Humigit-kumulang sa kalahati mula sa Tarangkahang Brandeburgo ay ang Großer Stern, isang isla ng sirkulong trapiko kung saan matatagpuan ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin|Siegessäule]] (Haligi ng Tagumpay). Ang monumentong ito, na itinayo upang gunitain ang mga tagumpay ng Prusya, ay inilipat noong 1938–39 mula sa dati nitong posisyon sa harapan ng Reichstag.

Ang [[Kurfürstendamm]] ay tahanan ng ilan sa mga mararangyang tindahan ng Berlin kung saan ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] sa silangang dulo nito sa [[Breitscheidplatz]]. Ang simbahan ay nawasak noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at iniwang guho. Ang malapit sa Tauentzienstraße ay ang [[KaDeWe]], na sinasabing pinakamalaking almasen sa kontinental na Europa. Ang [[Rathaus Schöneberg]], kung saan ginawa ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang tanyag na talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''!&quot;, ay nasa [[Tempelhof-Schöneberg]].

Kanluran ng sentro, ang [[Palasyo Bellevue, Alemanya|Palasyo Bellevue]] ay ang tirahan ng [[Pangulo ng Alemanya]]. Ang [[Palasyo Charlottenburg]], na nasunog noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ay ang pinakamalaking makasaysayang palasyo sa Berlin.

Ang Funkturm Berlin ay isang toreng {{Convert|150|m|ft|-tall}}''lattice'' o parilya ng radyo sa pook-peryahan o ''fairground'', na itinayo sa pagitan ng 1924 at 1926. Ito ang tanging toreng pang-obserbasyon na nakatayo sa mga insulador at may restawran {{Cvt|55|m}} at isang larangang pantanaw {{Cvt|126|m}} sa ibabaw ng lupa, na mapupuntahan ng [[Elebeytor|elebaytor]] na may bintana.

Ang [[Oberbaumbrücke]] sa ibabaw ng ilog Spree ay ang pinakaikonikong tulay ng Berlin, na nag-uugnay sa pinagsama-samang mga boro ng [[Friedrichshain]] at [[Kreuzberg]]. Nagdadala ito ng mga sasakyan, tao, at linyang U1 ng [[Berlin U-Bahn]]. Ang tulay ay nakompleto sa isang estilong [[ladrilyong gotiko]] noong 1896, na pinapalitan ang dating kahoy na tulay na may isang pang-itaas na daanan para sa U-Bahn. Ang gitnang bahagi ay giniba noong 1945 upang pigilan ang [[Hukbong Pula|Pulang Hukbo]] sa pagtawid. Pagkatapos ng digmaan, ang inayos na tulay ay nagsilbing tsekpoynt at tawiran sa hangganan sa pagitan ng mga sektor ng Sobyetiko at Amerikano, at kalaunan sa pagitan ng Silangan at Kanlurang Berlin. Noong kalagitnaan ng dekada '50, ito ay sarado sa mga sasakyan, at pagkatapos ng pagtatayo ng Pader ng Berlin noong 1961, ang trapiko ng tao ay mahigpit na pinaghigpitan. Kasunod ng muling pag-iisang Aleman, ang gitnang bahagi ay muling itinayo gamit ang isang kuwadrong [[asero]], at ipinagpatuloy ang serbisyo ng U-Bahn noong 1995.

== Demograpiya ==
[[Talaksan:Berlin_population2.svg|left|thumb|Populasyon ng Berlin, 1880–2012]]
Sa pagtatapos ng 2018, ang lungsod-estado ng Berlin ay mayroong 3.75&amp;nbsp;milyong rehistradong naninirahan&lt;ref name=&quot;pop-detail3&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; sa isang lugar na {{Cvt|891.1|km2}}.  Ang densidad ng populasyon ng lungsod ay 4,206 na naninirahan bawat km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Ang Berlin ang pinakamataong lungsod sa [[Unyong Europeo]]. Noong 2019, ang urbanong sakop ng Berlin ay may humigit-kumulang 4.5&amp;nbsp;milyong naninirahan. {{Magmula noong|2019}}  ang gumaganang urbanong pook ay tahanan ng humigit-kumulang 5.2&amp;nbsp;milyong tao.&lt;ref&gt;[https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en Population on 1 January by age groups and sex – functional urban areas, Eurostat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150903213351/https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en|date=2015-09-03}}. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang buong [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may populasyon na higit sa 6&amp;nbsp;milyon sa isang lugar na {{Cvt|30546|km2|0}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 Agosto 2020 |title=Initiativkreis Europäische Metropolregionen in Deutschland: Berlin-Brandenburg |url=https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817083458/https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |archive-date=17 Agosto 2019 |access-date=6 Pebrero 2013 |website=www.deutsche-metropolregionen.org|language=de}}&lt;/ref&gt;{{Historical populations|1721|65300|1750|113289|1800|172132|1815|197717|1825|220277|1840|330230|1852|438958|1861|547571|1871|826341|1880|1122330|1890|1578794|1900|1888848|1910|2071257|1920|3879409|1925|4082778|1933|4221024|1939|4330640|1945|3064629|1950|3336026|1960|3274016|1970|3208719|1980|3048759|1990|3433695|2000|3382169|2010|3460725|53=2020|54=3664088}}Noong 2014, ang lungsod-estado na Berlin ay nagkaroon ng 37,368 buhay na panganak (+6.6%), isang rekord na bilang mula noong 1991. Ang bilang ng mga namatay ay 32,314. Halos 2.0&amp;nbsp;milyong kabahayan ang binilang sa lungsod. 54 porsiyento ng mga ito ay mga sambahayang iisa ang naninirahan. Mahigit sa 337,000 pamilya na may mga batang wala pang 18 taong gulang ang nanirahan sa Berlin. Noong 2014, ang kabeserang Aleman ay nagrehistro ng dagdag sa paglipat ng humigit-kumulang 40,000 katao.&lt;ref&gt;[https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf statistics Berlin Brandenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315084534/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf|date=2016-03-15}}. www.statistik-berlin-brandenburg.de Hinango noong 10 Oktubre 2016. (sa Aleman)&lt;/ref&gt;

=== Mga nasyonalidad ===
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float:right;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |'''Mga residente ayon sa Pagkamamamayan''' &lt;small&gt;(31 Disyembre 2019)&lt;/small&gt; &lt;ref name=&quot;pop-detail6&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;
|-
!Bansa
!Populasyon
|-
|Kabuuang mga rehistradong residente
|3,769,495
|-
|{{Flag|Alemanya}}
|2,992,150
|-
|{{Flag|Turkiya}}
|98,940
|-
|{{Flag|Polonya}}
|56,573
|-
|{{Flag|Syria}}
|39,813
|-
|{{Flag|Italya}}
|31,573
|-
|{{Flag|Bulgaria}}
|30,824
|-
|{{Flag|Rusya}}
|26,640
|-
|{{Flag|Romania}}
|24,264
|-
|{{Flag|Estados Unidos}}
|22,694
|-
|{{Flag|Biyetnam}}
|20,572
|-
|{{Flag|Pransiya}}
|20,223
|-
|{{Flag|Serbia}}
|20,109
|-
|{{Flag|Nagkakaisang Kaharian}}
|16,751
|-
|{{Flag|Espanya}}
|15,045
|-
|{{Flag|Gresya}}
|14,625
|-
|{{Flag|Croatia}}
|14,430
|-
|{{Flag|India}}
|13,450
|-
|{{Flag|Ukranya}}
|13,410
|-
|{{Flag|Afghanistan}}
|13,301
|-
|{{Flag|Tsina}}
|13,293
|-
|{{Flag|Bosnia at Herzegovina}}
|12,691
|-
|Iba pang Gitnang Silangan at Asya
|88,241
|-
|Ibang Europa
|80,807
|-
|Africa
|36,414
|-
|Iba pang mga America
|27,491
|-
|Oceania at [[Antarctica]]
|5,651
|-
|Walang estado o Hindi Malinaw
|24,184
|}
Ang pambansa at pandaigdigang paglipat sa lungsod ay may mahabang kasaysayan. Noong 1685, pagkatapos ng pagpapawalang-bisa ng [[Kautusan ng Nantes]] sa Pransiya, tumugon ang lungsod sa pamamagitan ng [[Kautusan ng Potsdam]], na tinitiyak ang kalayaan sa relihiyon at katayuang walang buwis sa mga Pranses na Huguenot na bakwit sa loob ng sampung taon. Ang [[Batas ng Kalakhang Berlin]] noong 1920 ay nagsama ng maraming suburb at nakapalibot na mga lungsod ng Berlin. Binuo nito ang karamihan sa teritoryo na binubuo ng modernong Berlin at pinalaki ang populasyon mula sa 1.9&amp;nbsp;milyon tungo 4&amp;nbsp;milyon.

Ang aktibong imigrasyon at asilong pampolitika sa Kanlurang Berlin ay naghudyat ng mga alon ng imigrasyon noong dekada '60 at '70. Ang Berlin ay tahanan ng hindi bababa sa 180,000 residenteng Turko at [[Mga Turko sa Alemanya|Turko-Aleman]],&lt;ref name=&quot;pop-detail4&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; na ginagawa itong pinakamalaking komunidad ng mga Turko sa labas ng Turkiya. Noong dekada '90 ang ''Aussiedlergesetze ay'' nagbigay-daan sa imigrasyon sa Alemanya ng ilang residente mula sa dating [[Unyong Sobyetiko]]. Sa ngayon, ang mga etnikong Aleman mula sa mga bansa ng dating Unyong Sobyetiko ang bumubuo sa pinakamalaking bahagi ng komunidad na nagsasalita ng Ruso.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dmitry Bulgakov |date=11 Marso 2001 |title=Berlin is speaking Russians' language |url=https://www.russiajournal.com/node/4653 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406142034/https://www.russiajournal.com/node/4653 |archive-date=6 Abril 2013 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Russiajournal.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang huling dekada ay nakaranas ng pagdagsa mula sa iba't ibang bansa sa Kanluran at ilang rehiyon sa Africa.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Heilwagen |first=Oliver |date=28 Oktubre 2001 |title=Berlin wird farbiger. Die Afrikaner kommen – Nachrichten Welt am Sonntag – Welt Online |language=de |work=Die Welt |url=https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |url-status=live |access-date=2 Hunyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515022639/https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |archive-date=15 Mayo 2011}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagi ng mga imigranteng Africano ay nanirahan sa [[Afrikanisches Viertel]].&lt;ref&gt;{{cite press release|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|date=6 Pebrero 2009|title=Zweites Afrika-Magazin &quot;Afrikanisches Viertel&quot; erschienen Bezirksbürgermeister Dr. Christian Hanke ist Schirmherr|url=https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|location=Berlin|publisher=berlin.de|access-date=27 Setyembre 2016|archive-date=21 Oktubre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021050530/https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|url-status=live|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang mga batang Aleman, EU-Europeo, at Israeli ay nanirahan na rin sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=12 Disyembre 2014 |title=Hummus in the Prenzlauer Berg |url=https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |url-status=live |journal=The Jewish Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20141230010937/https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |archive-date=30 Disyembre 2014 |access-date=29 Disyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2019, mayroong 777,345 na rehistradong residente ng dayuhang nasyonalidad at dagdag pang 542,975 mamamayang Aleman na may &quot;pinanggalingang imigrante&quot; ''(Migrationshintergrund, MH)'',&lt;ref name=&quot;pop-detail5&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; ibig-sabihin sila o ang isa sa kanilang mga magulang ay nandayuhan sa Alemanya pagkatapos ng 1955. Ang mga dayuhang residente ng Berlin ay nagmula sa mga 190 bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 Pebrero 2011 |title=457 000 Ausländer aus 190 Staaten in Berlin gemeldet |trans-title=457,000 Foreigners from 190 Countries Registered in Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428201553/https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |archive-date=28 Abril 2019 |access-date=28 Abril 2019 |website=Berliner Morgenpost |language=de}}&lt;/ref&gt; Apatnapu't walong porsiyento ng mga residenteng wala pang 15 taong gulang ay may pinagmulang imigrante. Ang Berlin noong 2009 ay tinatayang mayroong 100,000 hanggang 250,000 hindi rehistradong mga naninirahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Von Andrea Dernbach |date=23 Pebrero 2009 |title=Migration: Berlin will illegalen Einwanderern helfen – Deutschland – Politik – Tagesspiegel |work=Der Tagesspiegel Online |publisher=Tagesspiegel.de |url=https://www.tagesspiegel.de/politik/deutschland/berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |url-status=live |access-date=15 Setyembre 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131251/https://www.tagesspiegel.de/politik/migration-berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |archive-date=18 Pebrero 2022|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang mga Boro ng Berlin na may malaking bilang ng mga migrante o populasyon na ipinanganak sa ibang bansa ay [[Mitte]], [[Neukölln]], at [[Friedrichshain-Kreuzberg]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 Setyembre 2016 |title=Zahl der Ausländer in Berlin steigt auf Rekordhoch |url=https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804053354/https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |archive-date=4 Agosto 2017 |access-date=13 Hunyo 2017 |website=jungefreiheit.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

Mayroong higit sa 20 hindi katutubong komunidad na may populasyong hindi bababa sa 10,000 katao, kabilang ang mga komunidad ng mga Turko, Polako, Ruso, Lebanes, Palestino, Serbio, Italyano, Indiyano, Bosnio, Biyetnames, Amerikano, Rumano, Bulgaro, Croata, Tsino, Austriako, Ukrano, Pranses, Briton, Españo, Israeli, Thai, Irani, Ehipsiyo, at Siryo..

=== Mga wika ===
Ang Aleman ay ang opisyal at nangingibabaw na sinasalitang wika sa Berlin. Ito ay isang wikang Kanlurang Aleman na nagmula ang karamihan ng bokabularyo nito mula sa sangay ng Aleman ng pamilya ng wikang [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeo]]. Ang Aleman ay isa sa 24 na wika ng Unyong Europeo,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=European Commission |title=Official Languages |url=https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140926004848/https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |archive-date=26 Setyembre 2014 |access-date=29 Hulyo 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; at isa sa tatlong wikang pantrabaho ng [[Komisyong Europeo]].

Ang Berlinerisch o Berlinisch ay hindi isang diyalekto sa lingguwistika. Ito ay sinasalita sa Berlin at sa [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|nakapaligid na kalakhang pook]]. Nagmula ito sa isang Brandeburges na varyant. Ang diyalekto ay nakikita na ngayon na mas katulad ng isang sosyolekto, higit sa lahat sa pamamagitan ng pagtaas ng imigrasyon at mga uso sa mga edukadong populasyon na magsalita ng karaniwang Aleman sa pang-araw-araw na buhay.

Ang pinakakaraniwang ginagamit na wikang banyaga sa Berlin ay Turko, Polako, Ingles, Persa, Arabe, Italyano, Bulgaro, Ruso, Rumano, Kurdo, Serbo-Croata, Pranses, Español, at Biyentames. Mas madalas na naririnig ang Truko, Arabe, Kurdo, at Serbo-Croata sa kanlurang bahagi dahil sa malalaking komunidad ng Gitnang Silangan at dating Yugoslavia. Ang Polako, Ingles, Ruso, at Biyetnames ay may mas maraming katutubong nagsasalita sa Silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 Mayo 2010 |title=Studie – Zwei Millionen Berliner sprechen mindestens zwei Sprachen – Wirtschaft – Berliner Morgenpost – Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522160634/https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |archive-date=22 Mayo 2011 |access-date=2 Hunyo 2011 |publisher=Morgenpost.de|language=de}}&lt;/ref&gt;

=== Relihiyon ===
Ayon sa senso noong 2011, humigit-kumulang 37 porsiyento ng populasyon ang nag-ulat na mga miyembro ng isang legal na kinikilalang simbahan o relihiyosong organisasyon. Ang iba ay hindi kabilang sa naturang organisasyon, o walang impormasyong makukuha hinggil sa kanila.&lt;ref name=&quot;Census 2011&quot;&gt;{{Cite web |title=Zensus 2011 – Bevölkerung und Haushalte – Bundesland Berlin |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303193809/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=23 Pebrero 2019 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=6–7 |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang pinakamalaking relihiyong denominasyon na naitala noong 2010 ay ang [[Protestantismo|Protestanteng]] rehiyonal na samahang simbahan —ang [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana]] (EKBO) —isang nagkakaisang simbahan. Ang EKBO ay miyembro ng [[Simbahang Ebanghelika sa Alemanya|Simbahang Ebanghelika sa Alemanya (EKD)]] at [[Union Evangelischer Kirchen|Union Evangelischer Kirchen (UEK)]]. Ayon sa EKBO, ang kanilang kasapian ay umabot sa 18.7 porsiyento ng lokal na populasyon, habang ang [[Simbahang Katolikong Romano]] ay mayroong 9.1 porsyento ng mga residenteng nakarehistro bilang mga miyembro nito.&lt;ref name=&quot;kirchenmitglieder2010&quot;&gt;{{Cite web |date=November 2011 |title=Kirchenmitgliederzahlen am 31.12.2010 |trans-title=Church membership on 31 December 2010 |url=https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180209204513/https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |archive-date=9 February 2018 |access-date=10 March 2012 |publisher=[[Evangelical Church in Germany]] |language=de}}&lt;/ref&gt; Humigit-kumulang 2.7% ng populasyon ang nakikilala sa iba pang mga denominasyong Kristiyano (karamihan sa [[Simbahang Ortodokso ng Silangan|Silangang Ortodokso]], ngunit iba't ibang mga Protestante rin).&lt;ref name=&quot;klStatistik2010&quot;&gt;{{Cite web |date=December 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 July 2011 |access-date=4 January 2011 |publisher=[[List of statistical offices in Germany|Amt für Statistik Berlin–Brandenburg]] |language=de}}&lt;/ref&gt; Ayon sa rehistro ng mga residente ng Berlin, noong 2018, 14.9 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Ebanghelika, at 8.5 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Katolika.&lt;ref name=&quot;pop-detail7&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 February 2020 |access-date=8 April 2020 |website=[[Amt für Statistik Berlin-Brandenburg]] |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang gobyerno ay nagpapanatili ng rehistro ng mga miyembro ng mga simbahang ito para sa mga layunin ng buwis, dahil kinokolekta nito ang buwis sa simbahan sa ngalan ng mga simbahan. Hindi ito nag-iingat ng mga rekord ng mga miyembro ng ibang relihiyosong organisasyon na maaaring mangolekta ng kanilang sariling buwis sa simbahan, sa ganitong paraan.

Noong 2009, humigit-kumulang 249,000 [[Muslim]] ang iniulat ng Tanggapan ng Estadistika na mga miyembro ng mga Masjid at Islamikong relihiyosong organisasyon sa Berlin,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Statistisches Jahrbuch für Berlin 2010 |trans-title=Statistical yearbook for Berlin 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120202750/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |archive-date=20 November 2012 |access-date=10 February 2013 |publisher=[[List of statistical offices in Germany|Amt für Statistik Berlin–Brandenburg]] |language=de}}&lt;/ref&gt; habang noong 2016, tinatantiya ng pahayagang ''[[Der Tagesspiegel]]'' na humigit-kumulang 350,000 Muslim ang nag-obserba ng [[Ramadan]] sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 June 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=23 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212013247/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 December 2019}}&lt;/ref&gt; Noong 2019, humigit-kumulang 437,000 rehistradong residente, 11.6% ng kabuuan, ang nag-ulat na mayroong pinanggalingan sa paglilipat mula sa isa sa mga estadong Miyembro ng Organisasyon ng Kooperasyong Islamiko.&lt;ref name=&quot;pop-detail8&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 February 2020 |access-date=8 April 2020 |website=[[Amt für Statistik Berlin-Brandenburg]] |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 June 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |language=de |trans-title=Ramadan in refugee camps and schools in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=13 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712125538/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 July 2017}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1992 at 2011 halos dumoble ang populasyon ng Muslim.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Schupelius |first=Gunnar |date=28 May 2015 |title=Wird der Islam künftig die stärkste Religion in Berlin sein? |work=[[Berliner Zeitung]] |url=https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |url-status=live |access-date=13 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170603092248/https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |archive-date=3 June 2017}}&lt;/ref&gt;

Humigit-kumulang 0.9% ng mga Berlines ay kabilang sa ibang mga relihiyon. Sa tinatayang populasyon na 30,000–45,000 na mga residenteng Hudyo,&lt;ref name=&quot;The Boston Globe 2014-11-01&quot;&gt;{{Cite web |last=Ross |first=Mike |date=1 November 2014 |title=In Germany, a Jewish community now thrives |url=https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222235631/https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |archive-date=22 December 2016 |access-date=19 August 2016 |website=[[The Boston Globe]]}}&lt;/ref&gt; humigit-kumulang 12,000 ang mga rehistradong miyembro ng mga relihiyosong organisasyon.&lt;ref name=&quot;klStatistik20102&quot;&gt;{{Cite web |date=December 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 July 2011 |access-date=4 January 2011 |publisher=[[List of statistical offices in Germany|Amt für Statistik Berlin–Brandenburg]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang Berlin ay ang luklukan ng [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Berlin|Katoliko Romanong arsobispo ng Berlin]] at ang nahalal na tagapangulo ng [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana|EKBO]] ay pinamagatang obispo ng EKBO. Higit pa rito, ang Berlin ay ang luklukan ng maraming mga Ortodoksong katedral, tulad ng Katedral ni San Boris ang Bautista, isa sa dalawang luklukan ng [[Simbahang Bulgarong Ortodokso|Bulgarong Ortodokso]] na Diyosesis ng Kanluran at Gitnang Europa, at ang Katedral ng Muling Pagkabuhay ni Kristo ng Diyosesis ng Berlin (Patriarkado ng Mosku).

{{multiple image|align=right|perrow=2|total_width=400|width1=500|width2=500|width3=500|width4=500|height1=350|height2=350|height3=350|height4=350|image1=Berliner Dom - panoramio (20).jpg|image2=NeueSynagogue.JPG|image3=2020-04-16 P4160889 St.Hedwigs-Kathedrale, Bebelplatz.jpg|image4=Şehitlik mosque Berlin by ZUFAr.jpg|footer=Paikot pa kanan mula sa taas pakaliwa: [[Katedral ng Berlin]], [[Bagong Sinagoga (Berlin)|Bagong Sinagoga]], Moske Şehitli, at [[Katedral ni Santa Eduvigis]]}}

Ang mga mananampalataya ng iba't ibang relihiyon at denominasyon ay nagpapanatili ng maraming [[Talaan ng mga lugar ng pagsamba sa Berlin|lugar ng pagsamba sa Berlin]]. Ang [[Malayang Simbahang Ebangheliko-Luterano]] ay may walong parokya na may iba't ibang laki sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lutheran Diocese Berlin-Brandenburg |url=https://www.selk-berlin.de/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328152944/https://www.selk-berlin.de/ |archive-date=28 March 2008 |access-date=19 August 2008 |publisher=Selbständige Evangelisch-Lutherische Kirche}}&lt;/ref&gt; Mayroong 36 na kongregasyong [[Mga Bautista|Bautista]] (sa loob [[Samahan ng mga Ebanghelikong Malayang Simbahang Kongregasyon sa Alemanya]]), 29 [[Bagong Apostolikong Simbahan]], 15 [[Nagkakaisang Metodistang Simbahan|Nagkakaisang Metodista]] na simbahan, walong Malayang Ebanghelika na Kongregasyon, apat na [[Simbahan ni Kristo, Siyentipiko]] (una, iklawa, ikatlo, at ikalabing-anim), anim mga kongregasyon ng [[Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw]], isang [[Lumang Simbahang Katoliko|Lumang Simbahan]], at isang [[Anglikanismo|Anglicanong]] simbahan sa Berlin. Ang Berlin ay may higit sa 80 moske,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's mosques |url=https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093250/https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |archive-date=11 November 2018 |access-date=11 November 2018 |publisher=[[Deutsche Welle]]}}&lt;/ref&gt; sampung sinagoga,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Keller |first=Claudia |date=10 November 2013 |title=Berlins jüdische Gotteshäuser vor der Pogromnacht 1938: Untergang einer religiösen Vielfalt |language=de |trans-title=Berlin's jewish places of worship before the Pogromnacht 1938: Decline of a religious diversity |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |url-status=live |access-date=11 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093246/https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |archive-date=11 November 2018 |quote=Von den weit mehr als 100 jüdischen Gotteshäusern sind gerade einmal zehn übrig geblieben. (in english: Of the far more than 100 synagogues, only ten are left.)}}&lt;/ref&gt; at dalawang templong [[Budismo|Budista]].

== Gobyerno at politika ==
{{main|Politika ng Berlin}}

=== Estadong lungsod ===
[[Talaksan:Rotes_Rathaus.jpg|left|thumb|[[Rotes Rathaus]] (''Pulang Munisipyo''), luklukan ng Senado at Alkalde ng Berlin.]]
Mula noong [[Muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa]] noong Oktubre 3, 1990, ang Berlin ay isa sa tatlong [[Länder ng Alemanya|estadong lungsod sa Alemanya]] na kabilang sa kasalukuyang 16 na estado ng Alemanya. Ang [[Abgeordnetenhaus ng Berlin|Kapulungan ng mga Kinatawan]] (''Abgeordnetenhaus'') ay kumakatawan bilang parlamento ng lungsod at estado, na mayroong 141 na luklukan. Ang ehekutibong tanggapan ng Berlin ay ang [[Senado ng Berlin]] (''Senat von Berlin''). Binubuo ang Senado ng [[Talaan ng mga alkalde ng Berlin|Namamahalang Alkalde]] (''Regierender Bürgermeister''), at hanggang sampung senador na may hawak na ministerong posisyon, dalawa sa kanila ang may hawak na titulong &quot;Alkalde&quot; (''Bürgermeister'') bilang kinatawan ng Namamahalang Alkalde.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-11-01 |title=Verfassung von Berlin – Abschnitt IV: Die Regierung |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008025644/https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |archive-date=8 October 2020 |access-date=2020-10-02 |website=www.berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang kabuuang taunang badyet ng estado ng Berlin noong 2015 ay lumampas sa €24.5 ($30.0) bilyon kabilang ang surplus sa badyet na €205 ($240) milyon.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berliner Haushalt Finanzsenator bleibt trotz sprudelnder Steuereinnahmen vorsichtig |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/berliner-haushalt-finanzsenator-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-24702234 |url-status=live |access-date=20 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131248/https://www.berliner-zeitung.de/sport-leidenschaft/berliner-haushalt-finanzsenator-kollatz-ahnen-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-li.6132?pid=true |archive-date=18 February 2022}}&lt;/ref&gt; Ang estado ay nagmamay-ari ng malawak na pag-aari, kabilang ang mga gusaling pang-administratibo at pamahalaan, mga kompanya ng real estate, pati na rin ang mga stake sa Estadio Olimpiko, mga paliguan, mga kompanya ng pabahay, at maraming mga pampublikong negosyo at mga subsidiyaryo na kompanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 May 2017 |title=Vermögen |trans-title=Assets |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928151604/https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |archive-date=28 September 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 September 2019 |title=Beteiligungen des Landes Berlin |trans-title=Holdings of the State of Berlin |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219070001/https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |archive-date=19 December 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Hawak ng [[Partido Sosyo-Demokratiko ng Alemanya|Partido Sosyo-Demokratiko]] (''Sozialdemokratische Partei Deutschlands'' o SPD) at ng [[Ang Kaliwa (Alemanya)|Kaliwa]] (Die Linke) ang pamahalaang lungsod pagkatapos ng [[Halalan estatal ng Berlin, 2001|halalang estatal noong 2001]] at nanalo ng isa pang termino sa [[Halalang estatal ng Berlin, 2006|halalang estatal noong 2006]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin state election, 2006 |url=https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323161037/https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |archive-date=23 March 2012 |access-date=17 August 2008 |website=Der Landeswahlleiter für Berlin |language=de}}&lt;/ref&gt; Mula noong [[Halalang estatal ng Berlin, 2016|halalang estatal noong 2016]], nagkaroon ng koalisyon sa pagitan ng Partido Sosyo-Demokratiko, mga Lunti, at Kaliwa.

Ang Namumunong Alkalde ay magkasabay na Panginoong Alkalde ng Lungsod ng Berlin (''Oberbürgermeister der Stadt'') at Ministro na Pangulo ng Estado ng Berlin (''Ministerpräsident des Bundeslandes''). Ang tanggapan ng Namamahalang Alkalde ay nasa [[Rotes Rathaus|Rotes Rathaus (Pulang Munisipyo)]]. Mula noong 2014 ang tanggapang ito ay hawak ni [[Michael Müller (politiko, ipinanganak noong 1964)|Michael Müller]] ng mga Sosyo-Demokratiko.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|magazine=[[Time (magazine)|Time Europe]]}}&lt;/ref&gt;

=== Mga boro ===
[[Talaksan:Berlin_Subdivisions.svg|right|thumb|[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|12 boro ng Berlin at ang kanilang 96 na kapitbahayan]]]]
Ang Berlin ay nahahati sa 12 boro o distrito (''Bezirke''). Ang bawat boro ay may ilang mga subdistrito o mga kapitbahayan (''Ortsteile''), na nag-ugat sa mas matatandang munisipalidad na nauna sa pagbuo ng Kalakhang Berlin noong Oktubre 1, 1920. Ang mga subdistritong ito ay naging urbanisado at isinama sa lungsod nang maglaon. Maraming residente ang lubos na nakikilala sa kanilang mga kapitbahayan, na kolokyal na tinatawag na ''[[Kiez]]''. Sa kasalukuyan, ang Berlin ay binubuo ng 96 na mga subdistrito, na karaniwang binubuo ng ilang mas maliliit na pook residensiyal o kuwarto.

Ang bawat boro ay pinamamahalaan ng isang sangguniang pamboro (''Bezirksamt'') na binubuo ng limang konsehal (''Bezirksstadträte'') kasama ang alkalde ng boro (''Bezirksbürgermeister''). Ang konseho ay inihahalal ng asamblea ng boro (''Bezirksverordnetenversammlung''). Gayunpaman, ang mga indibidwal na boro ay hindi mga independiyenteng munisipalidad, ngunit nasa ilalim ng Senado ng Berlin. Ang mga alkalde ng boro ay bumubuo sa konseho ng mga alkalde (''Rat der Bürgermeister''), na pinamumunuan ng Namamahalang Alkalde ng lungsod at nagpapayo sa Senado. Ang mga kapitbahayan ay walang mga lokal na katawan ng pamahalaan.

=== Kakambal na bayan – mga kinakapatid na lungsod ===
Ang Berlin ay nagpapanatili ng opisyal na pakikipagsosyo sa 17 lungsod.&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;&gt;{{Cite web |title=City Partnerships |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205104217/https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |archive-date=5 February 2021 |access-date=8 February 2021 |website=Berlin.de |publisher=Governing Mayor of Berlin, Senate Chancellery, Directorate for Protocol and International Relations |type=official web site}}&lt;/ref&gt; Ang [[Kakambal na lungsod|pagkakambal ng lungsod]] sa pagitan ng Berlin at iba pang mga lungsod ay nagsimula sa kapatid nitong lungsod na Los Angeles noong 1967. Kinansela ang mga pagsosyo ng Silangang Berlin sa panahon ng muling pag-iisa ng Alemanya ngunit kalaunan ay bahagyang muling itinatag. Ang mga pakikipagsosyo ng Kanlurang Berlin ay dati nang pinaghihigpitan sa antas ng boro. Noong panahon ng Digmaang Malamig, ang mga partnership ay sumasalamin sa iba't ibang hanayan ng kapangyarihan, kung saan ang Kanlurang Berlin ay nakikipagsosyo sa mga kabesera sa Kanluraning Mundo at Silangang Berlin na karamihan ay nakikipagsosyo sa mga lungsod mula sa [[Pakto ng Varsovia]] at mga kaalyado nito.

Mayroong ilang magkasanib na proyekto sa maraming iba pang mga lungsod, tulad ng [[Beirut]], Belgrade, São Paulo, [[Copenhague]], Helsinki, [[Amsterdam]], [[Johannesburg]], [[Mumbai]], Oslo, [[Hanoi]], Shanghai, [[Seoul]], [[Sopiya|Sofia]], [[Sydney]], Lungsod ng New York, at [[Viena]]. Lumalahok ang Berlin sa mga pandaigdigang asosasyon ng lungsod gaya ng Samahan ng mga Kabesera ng Unyong Europeo, Eurocities, Ugnayan ng mga mga Europeong Lungsod ng Kultura, Metropolis, Pagpupulong Kumperensiya ng mga Pangunahing Lungsod ng Mundo, at Kumperensiya ng mga Kabeserang Lungsod ng Mundo.

Ang Berlin ay kakambal sa:&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;/&gt;{{div col|colwidth=20em}}
*Los Angeles, Estados Unidos (1967)
&lt;!--Paris - not twinning, does not consider Berlin as its twin town--&gt;
*[[Madrid]], España (1988)
*[[Istanbul]], Turkiya (1989)
*[[Varsovia]] Polonya (1991)
*Mosku, Rusya (1991)
*[[Bruselas]], Belhika (1992)
*[[Budapest]], Unggarya (1992)
*[[Tashkent]], Uzbekistan (1993)
*[[Lungsod Mehiko]], Mehiko (1993)
*[[Jakarta]], Indonesia (1993)
*Beijing, Tsina (1994)
*Tokyo, Hapon (1994)
*[[Buenos Aires]], Arhentina (1994)
*[[Praga]], Republikang Tseko (1995)
*[[Windhoek]], Namibia (2000)
*Londres, Nagkakaisang Kaharian (2000)
*[[Kyiv]], Ukranya (2023)
{{div col end}}Mula noong 1987, ang Berlin ay mayroon ding opisyal na pakikipagsosyo sa Paris, Pransiya. Ang bawat boro ng Berlin ay nagtatag din ng sarili nitong kambal na bayan. Halimbawa, ang borough ng [[Friedrichshain-Kreuzberg]] ay may pagsosyo sa Israeling lungsod ng [[Kiryat Yam]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Städtepartnerschaftsverein Friedrichshain-Kreuzberg e. V. |url=https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309000305/https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |archive-date=9 March 2021 |access-date=8 February 2021 |website=berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Ekonomiya ==
{{main|Ekonomiya ng Berlin}}
[[Talaksan:Berlin_Mitte_by_night.JPG|left|thumb|Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[ekosistema ng startup]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Europe's New Start-Up Capital |url=https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331043259/https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |archive-date=31 March 2016 |access-date=27 March 2016 |website=Credit Suisse}}&lt;/ref&gt;]]
Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;City of Design&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[startup ecosystem]].

Noong 2018, ang GDP ng Berlin ay umabot sa €147&amp;nbsp;bilyon, isang pagtaas ng 3.1% kumpara sa nakaraang taon.  Ang ekonomiya ng Berlin ay pinangungunahan ng [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na may humigit-kumulang 84% ng lahat ng kompanya na nagnenegosyo sa mga serbisyo. Noong 2015, ang kabuuang lakas-paggawa sa Berlin ay 1.85&amp;nbsp;milyon. Ang tantos ng walang trabaho ay umabot sa 24 na taon na mababang noong Nobyembre 2015 at tumayo sa 10.0%.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin hat so wenig Arbeitslose wie seit 24 Jahren nicht |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |url-status=live |access-date=1 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151203224849/https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |archive-date=3 December 2015}}&lt;/ref&gt; Mula 2012 hanggang 2015, ang Berlin, bilang isang estado ng Aleman, ay may pinakamataas na taunang tantos ng paglago ng trabaho. Humigit-kumulang 130,000 trabaho ang naidagdag sa panahong ito.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 January 2015 |title=In Berlin gibt es so viele Beschäftigte wie nie zuvor |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |url-status=live |access-date=16 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160224010722/https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |archive-date=24 February 2016}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa mahahalagang sektor ng ekonomiya sa Berlin ang mga agham pambuhay, transportasyon, impormasyon at mga teknolohiya sa komunikasyon, media at musika, pananalastas at disenyo, bioteknolohiya, mga serbisyong pangkapaligiran, konstruksiyon, e-komersiyo, retail, negosyo sa hotel, at inhinyeriyang medikal.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=21 September 2006 |title=Poor but sexy |work=The Economist |url=https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |url-status=live |access-date=19 August 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622201720/https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |archive-date=22 June 2008}}&lt;/ref&gt;

Ang pananaliksik at pag-unlad ay may kahalagahang pang-ekonomiya para sa lungsod.&lt;ref name=&quot;factsheet&quot;&gt;{{Cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Maraming malalaking korporasyon tulad ng Volkswagen, Pfizer, at SAP ang nagpapatakbo ng mga laboratoryong pang-inobasyon sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Immer mehr Konzerne suchen den Spirit Berlins |publisher=Berliner Morgenpost |url=https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |url-status=live |access-date=13 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116150546/https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |archive-date=16 January 2017}}&lt;/ref&gt; Ang Science and Business Park sa Adlershof ay ang pinakamalaking parke ng teknolohiya sa Alemanya na sinusukat ng kita.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Science and Technology Park Berlin-Adlershof |url=https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117042743/https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |archive-date=17 January 2017 |access-date=13 January 2017 |website=Berlin Adlershof: Facts and Figures |publisher=Adlershof}}&lt;/ref&gt; Sa loob ng [[Eurozone]], ang Berlin ay naging sentro para sa paglipat ng negosyo at pandaigdigang [[Pamumuhunan (macroeconomics)|pamumuhunan]].&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Global Cities Investment Monitor 2012 |publisher=KPMG |url=https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |url-status=live |access-date=28 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102003006/https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |archive-date=2 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote nach Bundesländern in Deutschland 2018 {{!}} Statista |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627171657/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |archive-date=27 June 2021 |access-date=13 November 2018 |website=Statista |language=de}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Taon &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote in Berlin bis 2018 |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211194253/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |archive-date=11 December 2019 |access-date=11 December 2019 |website=Statista}}&lt;/ref&gt;
!2000
!2001
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
|-
|Tantos ng walang trabaho sa %
|15.8
|16.1
|16.9
|18.1
|17.7
|19.0
|17.5
|15.5
|13.8
|14.0
|13.6
|13.3
|12.3
|11.7
|11.1
|10.7
|9.8
|9.0
|8.1
|7.8
|}

== Edukasyon at Pananaliksik ==
&lt;!--{{Pangunahin|Edukasyon sa Berlin}}--&gt;[[Talaksan:Berlin-Mitte_Humboldt-Uni_05-2014.jpg|right|thumb|Ang [[Unibersidad ng Berlin Humboldt]] ay kaugnay sa 57 nagwagi sa Gantimpalang Nobel.]]
{{Magmula noong|2014}}, ang Berlin ay may 878 na paaralan, na nagtuturo sa 340,658 mag-aaral sa 13,727 klase, at 56,787 nagsasanay sa mga negosyo at saanman.&lt;ref name=&quot;factsheet22&quot;&gt;{{cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay may 6 na taong programa sa primaryang edukasyon. Pagkatapos matapos ang elementarya, magpapatuloy ang mga mag-aaral sa ''Sekundarschule'' (isang komprehensibong paaralan) o ''Gymnasium'' (paaralan para sa paghahanda sa kolehiyo). Ang Berlin ay may natatanging na programa sa paaralang bilingual sa ''Europaschule'', kung saan tinuturuan ang mga bata ng kurikulum sa Alemanya at isang wikang banyaga, simula sa elementarya at magpapatuloy sa mataas na paaralan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Jahrgangsstufe Null |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080520234625/https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |archive-date=20 May 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[Der Tagesspiegel]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang [[Französisches Gymnasium Berlin]], na itinatag noong 1689 upang turuan ang mga anak ng lumikas na Huguenot, ay nag-aalok ng pagtuturo (Aleman/Pranses).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Geschichte des Französischen Gymnasiums |url=https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615205603/https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |archive-date=15 June 2008 |access-date=17 August 2008 |website=Französisches Gymnasium Lycée Français Berlin |language=de, fr}}&lt;/ref&gt; Ang [[Paaralang John F. Kennedy, Berlin|Paaralang John F. Kennedy]], isang bilingweng Aleman–Ingles na pampublikong paaralan sa [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]], ay partikular na tanyag sa mga anak ng mga diplomatiko at komunidad ng ekspatriado na nagsasalita ng Ingles. 82 {{Lang|de|Gymnasien}} ang nagtutro ng [[Wikang Latin|Latin]] &lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2013 |title=Latein an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/latein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171004133934/https://www.gymnasium-berlin.net/latein |archive-date=4 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt; at 8 ang nagtuturo ng [[Wikang Sinaunang Griyego|Sinaunang Griyego]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 March 2013 |title=Alt-Griechisch an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012215308/https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |archive-date=12 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Kultura ==
[[Talaksan:Alte_Nationalgalerie_abends_(Zuschnitt).jpg|thumb|200x200px|Ang [[Alte Nationalgalerie]] ay bahagi ng [[Pulo ng mga Museo]], isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook|Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO]].]]
[[Talaksan:Cafe_am_Holzmarkt,_River_Spree,_Berlin_(46636049685).jpg|left|thumb|Ang [[Alternatibong kultura|alternatibong]] Holzmarkt, [[Friedrichshain-Kreuzberg]]]]
{{main|Kultura sa Berlin|Media sa Berlin}}
Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO22&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Palaces and Parks of Potsdam and Berlin |url=https://whc.unesco.org/en/list/532 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080808091530/https://whc.unesco.org/en/list/532 |archive-date=8 August 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[UNESCO]]}}&lt;/ref&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Ang lumalawak na kultural na pangyayari sa lungsod ay binibigyang-diin ng paglipat ng [[Pangkalahatang Grupo ng Musika|Universal Music Group]] na nagpasya na ilipat ang kanilang punong-tanggapan sa pampang ng Ilog Spree.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's music business booms |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070911125347/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-date=11 September 2007 |access-date=19 August 2008 |website=Expatica}}&lt;/ref&gt; Noong 2005, ang Berlin ay pinangalanang &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; ng [[UNESCO]] at naging bahagi na ng [[Malikhaing Network ng Lungsod|Creative Cities Network]] mula noon.&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;

== Mga tala ==
&lt;references group=&quot;pananda&quot;/&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

{{Geographic location
|Centre    = Berlin
|North     = [[Neubrandenburg]], [[Rostock]]
|Northeast = [[Szczecin]] ([[Polonya]])
|East      = [[Frankfurt (Oder)]]
|Southeast = [[Cottbus]]
|South     = [[Dresden]]
|Southwest = [[Potsdam]], [[Dessau]], [[Halle, Saxony-Anhalt|Halle]], [[Leipzig]]
|West      = [[Brandenburg an der Havel]], [[Braunschweig]]
|Northwest = [[Hamburg]], [[Lübeck]]
}}

{{Navboxes
|list=
{{Berlin}}
{{Mga Borough ng Berlin}}
{{Mga lungsod sa Alemanya}}
{{Germany states}}
{{Kabiserang lungsod ng Unyong Europeo}}
{{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon}}
{{Kabiserang Kultural sa Europa}}
{{Hanseatic League}}
}}

{{Kandid-NA}}

[[Kategorya:Mga estado ng Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Mga lungsod sa Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Kabisera sa Europa|Berlin]]
[[Kategorya:Berlin]]</text>
      <sha1>pyzc9qyrwz9k93znt40t8irdiuo2w0n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223314</id>
      <parentid>2223312</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T00:34:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Relihiyon */</comment>
      <origin>2223314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142862" sha1="axg1jo0ch4h9t39ica3ds304tj1zmz9" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=Berlin|subdivision_type=Bansa|subdivision_name=Alemanya|subdivision_type1=Estado|subdivision_name1=[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|Berlin]]|settlement_type=Kabeserang lungsod, Estado, at munisipalidad|image_skyline={{Photomontage|position=center
| photo1a = Siegessaeule Aussicht 10-13 img4 Tiergarten.jpg
| photo2a = Brandenburger Tor abends.jpg
| photo2b = Berliner Dom, Westfassade, Nacht, 160309, ako.jpg
| photo3a = Schloss Charlottenburg (233558373).jpeg
| photo3b = Berlin_Museumsinsel_Fernsehturm.jpg
| photo4a = Siegessäule-Berlin-Tiergarten.jpg
| photo4b = Hochhäuser am Potsdamer Platz, Berlin, 160606, ako.jpg
| photo5a = Reichstag Berlin Germany.jpg 
| color_border              = white
| color                     = white
| spacing = 2
| size = 270
| foot_montage = '''Mula itaas, kaliwa pakanan''': Tanawin ng [[Tiergarten, Berlin|Tiergarten]]; [[Tarangkahang Brandeburgo]]; [[Katedral ng Berlin]]; [[Palasyo ng Charlottenburg]]; [[Pulo ng mga Museo]], at [[Toreng Pang-TV ng Berlin]]; [[Haligi ng Tagumpay ng Berlin|Haligi ng Tagumpay]]; Plaza Potsdam; at [[gusaling Reichstag]]
}}|image_shield=DEU Berlin COA.svg|shield_size=70px|pushpin_map=Germany#Europe|pushpin_relief=yes|pushpin_map_caption=Kinaroroonan sa Alemanya|coordinates={{coord|52|31|12|N|13|24|18|E|format=dms|display=inline,title}}|image_flag=Flag_of_Berlin.svg|image_map={{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|type=shape&lt;!--line--&gt;|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-color=|stroke-width=2|frame-width=250|frame-height=300}}|total_type=Lungsod/Estado|area_total_km2=891.7|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;statoffice&quot;&gt;{{cite web |access-date=2 Mayo 2019 |title=Amt für Statistik Berlin Brandenburg – Statistiken |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |language=de |archive-date=8 Marso 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308125331/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |url-status=dead |language=de}}&lt;/ref&gt;|population_total=3769495|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;/&gt;|population_as_of=Disyembre 31, 2020|population_urban=4473101|population_urban_footnotes=&lt;ref name=&quot;citypopulation_urban&quot;&gt;{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|author=citypopulation.de quoting Federal Statistics Office|title=Germany: Urban Areas|access-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603133151/https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|archive-date=2020-06-03|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;|population_metro=6144600|population_metro_footnotes=&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827224549/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |url-status=dead |archive-date=27 Agosto 2021 |title=Bevölkerungsanstieg in Berlin und Brandenburg mit nachlassender Dynamik |date=8 Pebrero 2019 |website=statistik-berlin-brandenburg.de |publisher=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |access-date=24 Nobyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt;|elevation_m=34|population_demonyms=Berlines&lt;br/&gt;Berliner (m), Berlinerin (f) (Aleman)|blank_name_sec1=|GRP (nominal)|blank_info_sec1=€155 bilyon (2020)&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.statistikportal.de/en/node/649|title = Bruttoinlandsprodukt – in jeweiligen Preisen – 1991 bis 2020|website = www.statistikportal.de|access-date = 1 Abril 2021|archive-date = 1 Abril 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210401011816/https://www.statistikportal.de/en/node/649|language=en|url-status = live}}&lt;/ref&gt;|blank1_name_sec1=GRP kada tao|blank1_info_sec1=€41,000 (2020)|blank2_name_sec2=[[Human Development Index|HDI]] (2018)|blank2_info_sec2=0.964&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=13 Setyembre 2018|archive-date=23 Setyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|green|napakataas}} · Ikalawa ng 16|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+01:00|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+02:00|blank_name_sec2=GeoTLD|blank_info_sec2=.berlin|website={{URL|www.berlin.de/en/}}|governing_body=[[Abgeordnetenhaus ng Berlin]]|leader_title=Namumunong Alkalde|leader_party=SPD|leader_name=Franziska Giffey|geocode=Rehiyong NUTS: DE3|area_code=030|registration_plate=B{{NoteTag |1 = Ang mga unlapi para sa pagpaparehistro ng sasakyan ay ipinakilala noong 1906, ngunit madalas na binago dahil sa mga pagbabago sa politika pagkatapos ng 1945. Ang mga sasakyan ay nairehistro sa ilalim ng mga sumusunod na unlapi: &quot;I A&quot; (1906&amp;nbsp;– Abril 1945; ipinawalang-bisa noong 11 Agosto 11, 1945); walang unlapi, mga digit lang (mula Hulyo hanggang Agosto 1945), &quot;БГ&quot; (=BG; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus), &quot;ГФ&quot; (=GF; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus) , &quot;БM&quot; (=BM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;ГM&quot; (=GM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;KB&quot; (i.e.: Kommandatura ng Berlin; para sa buong Berlin 1947–48, nagpatuloy para sa [[Kanlurang Berlin]] hanggang 1956), &quot;GB&quot; (i.e.: Kalakhang Berlin, para sa [[Silangang Berlin]] 1948–53), &quot;I&quot; (para sa Silangang Berlin, 1953 –90), &quot;B&quot; (para sa Kanlurang Berlin mula Hulyo 1, 1956, nagpatuloy para sa buong Berlin mula noong 1990).}}|iso_code=DE-BE|official_name=Berlin}}
Ang '''Berlin''' ay ang [[kabisera|kabesera]] ng [[Alemanya]]. May 3.7 milyong naninirahan, ito ang [[Talaan ng mga lungsod sa Alemanya batay sa populasyon|pinakamalaking lungsod]] sa bansa ayon sa lugar at populasyon,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Milbradt |first=Friederike |date=6 Pebrero 2019 |title=Deutschland: Die größten Städte |language=de |work=Die Zeit (Magazin) |location=Hamburg |url=https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |url-status=live |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190213183401/https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |archive-date=13 Pebrero 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Agosto 2019 |title=Leipzig überholt bei Einwohnerzahl Dortmund – jetzt Platz 8 in Deutschland |language=de |work=Leipziger Volkszeitung |location=Leipzig |url=https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |url-status=dead |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113070247/https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |archive-date=13 Nobyembre 2019}}&lt;/ref&gt; at ang pinakamalaking lungsod ayon sa populasyon sa buong [[Kaisahang Yuropeo|Unyong Europeo]], ayon sa populasyon sa loob ng mga limitasyon ng lungsod.&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 Disyembre 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Isa sa [[Länder ng Alemanya|labing-anim na kinabibilangang estado]] ng Alemanya, ang Berlin ay napalilibutan ng [[Brandeburgo|Estado ng Brandeburgo]] at kadugtong ng [[Potsdam]], ang kabesera ng Brandeburgo. Ang urbanong pook ng Berlin, na may populasyon na humigit-kumulang 4.5 milyon, ay ang pangalawang pinakamataong urbanong pook sa Alemanya pagkatapos ng [[Ruhr]]. Ang [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin-Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may humigit-kumulang 6.2 milyong mga naninirahan at ito ang [[Mga kalakhang rehiyon ng Alemanya|ikatlong pinakamalaking kalakhang rehiyon ng Alemanya]] pagkatapos ng mga rehiyon ng [[Rin-Ruhr]] at [[Francfort Rin-Meno|Rin-Meno]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 Oktubre 2016 |title=Daten und Fakten zur Hauptstadtregion |url=https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175940/https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |archive-date=21 Marso 2019 |access-date=13 Abril 2022 |website=www.berlin-brandenburg.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Nagkaroon ng [[Pag-iisa ng Berlin at Brandeburgo|bigong pagtatangkang pag-isahin ang parehong estado noong 1996]], at sa kabila ng nananatiling hiwalay, ang dalawang estado ay nagtutulungan sa maraming kalakaran hanggang ngayon.

Ang Berlin ay tumatawid sa pampang ng [[Spree (ilog)|Spree]], na dumadaloy sa [[Havel]] (isang [[tributaryo]] ng [[Ilog Elba|Elbe]]) sa kanlurang boro ng [[Spandau]]. Kabilang sa mga pangunahing topograpikong tampok ng lungsod ay ang maraming lawa sa kanluran at timog-silangan na mga boro na nabuo ng [[Spree (ilog)|Spree]], [[Havel]], at [[Dahme (ilog)|Dahme]], na ang pinakamalaki ay ang [[Lawa ng Müggelsee|Lawa Müggelsee]]. Dahil sa lokasyon nito sa [[Kapatagang Europeo]], ang Berlin ay naiimpluwensiyahan ng isang banayad na pana-panahong klima. Halos sangkatlo ng lugar ng lungsod ay binubuo ng mga kagubatan, [[Tala ng mga liwasan at hardin sa Berlin|liwasan, hardin]], ilog, kanal, at lawa.&lt;ref name=&quot;gruen&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay nasa lugar ng diyalektong [[Gitnang Aleman]]; ang diyalekto ng Berlin ay isang varyant ng mga diyalektong Lausitzisch-Neumärkisch.

Unang naidokumento noong ika-13 siglo at sa pagtawid ng dalawang mahalagang makasaysayang [[Ruta ng kalakalan|rutang pangkalakalan]],&lt;ref name=&quot;staple2&quot;&gt;{{Cite web |date=Agosto 2004 |title=Niederlagsrecht |trans-title=Settlement rights |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151122025717/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |archive-date=22 Nobyembre 2015 |access-date=21 Nobyembre 2015 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins |language=de}}&lt;/ref&gt; ang Berlin ay naging kabesera ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]] (1417 – 1701), ng [[Kaharian ng Prusya]] (1701–1918), ng [[Imperyong Aleman]] (1871). –1918), ng [[Republikang Weimar]] (1919–1933), at ng [[Alemanyang Nazi]] (1933–1945). Ang [[Berlin noong dekada '20]] ay ang ikatlong pinakamalaking munisipalidad sa mundo.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Setyembre 2009 |title=Topographies of Class: Modern Architecture and Mass Society in Weimar Berlin (Social History, Popular Culture and Politics in Germany) |url=https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180706161901/https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |archive-date=6 Hulyo 2018 |access-date=9 Oktubre 2009 |publisher=www.h-net.org|language=en}}&lt;/ref&gt; Pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at ang kasunod na pananakop nito ng mga matagumpay na bansa, nahati ang lungsod; ang [[Kanlurang Berlin]] ay naging isang de facto na [[Engklabo at eksklabo|eksklabo]] ng [[Kanlurang Alemanya]], na napapalibutan ng [[Pader ng Berlin]] (mula Agosto 1961 hanggang Nobyembre 1989) at ng teritoryo ng Silangang Aleman.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Wall |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630080628/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |archive-date=30 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang [[Silangang Berlin]] ay idineklara na kabesera ng Silangang Alemanya, habang ang [[Bonn]] ay naging kabesera ng Kanlurang Alemanya. Kasunod ng [[muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa ng Alemanya]] noong 1990, ang Berlin ay muling naging kabesera ng buong Alemanya.

Ang Berlin ay isang [[Lungsod pandaigdig|pandaigdigang lungsod]] ng [[Kultura ng Berlin|kultura]], [[Politika ng Berlin|politika]], [[Media ng Berlin|media]], at agham.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Capital of Germany |url=https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112204045/https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |archive-date=12 Enero 2012 |access-date=18 Agosto 2008 |website=German Embassy in Washington|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Davies |first=Catriona |date=10 Abril 2010 |title=Revealed: Cities that rule the world&amp;nbsp;– and those on the rise |publisher=CNN |url=https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |url-status=live |access-date=11 Abril 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604014630/https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |archive-date=4 Hunyo 2011|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sifton |first=Sam |date=31 Disyembre 1969 |title=Berlin, the big canvas |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130412012910/https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |archive-date=12 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=22 Oktubre 2009 |title=Global Power City Index 2009 |url=https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |url-status=live |journal=Institute for Urban Strategies at the Mori Memorial Foundation |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629143736/https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |archive-date=29 Hunyo 2014 |access-date=29 Oktubre 2009|language=en}}&lt;/ref&gt; Nakabatay ang [[Ekonomiya ng Berlin|ekonomiya]] nito sa mga [[High tech|high-tech]] na kompanya at [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na sumasaklaw sa magkakaibang hanay ng mga [[Malilikhaing industriya|malikhaing industriya]], pasilidad ng pananaliksik, mga korporasyon ng media at mga pinagdadausang pangkumbensiyon.&lt;ref name=&quot;congress&quot;&gt;{{Cite web |title=ICCA publishes top 20 country and city rankings 2007 |url=https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080922094543/https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |archive-date=22 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=ICCA|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;&gt;{{cite press release|url=https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20080816140547/https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|url-status=dead|archive-date=16 Agosto 2008|title=Berlin City of Design|publisher=[[UNESCO]]|access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay nagsisilbing isang kontinental na pusod para sa trapiko sa himpapawid at tren at may napakakomplikadong ugnayan ng pampublikong transportasyon. Ang metropolis ay isang sikat na destinasyong [[Turismo sa Alemanya|panturista]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=4 Setyembre 2014 |title=Berlin Beats Rome as Tourist Attraction as Hordes Descend |url=https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |url-status=live |journal=Bloomberg L.P. |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911154443/https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |archive-date=11 Setyembre 2014 |access-date=11 Setyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang din sa mga makabuluhang industriya ang [[Teknolohiyang pang-impormasyon|IT]], mga parmasyutiko, [[inhinyeriyang biyomedikal]], [[malinis na teknolohiya]], [[biyoteknolohiya]], konstruksiyon, at [[Elektronika|electronika]].

Ang Berlin ay tahanan ng mga unibersidad na kilala sa buong mundo gaya ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]], [[Pamantasang Teknikal ng Berlin|Pamantasang Teknikal]], [[Malayang Unibersidad ng Berlin|Malayang Unibersidad]], [[Pamantasan ng mga Sining ng Berlin|Pamantasan ng mga Sining]], [[ESMT Berlin]], [[Paaralang Hertie]], at [[Kolehiyong Bard ng Berlin]]. Ang [[Zoolohikong Hardin ng Berlin|Zoolohikong Hardin]] nito ay ang pinakabinibisitang zoo sa Europa at isa sa pinakasikat sa buong mundo. Dahil ang [[Estudyo ng Babelsberg|Babelsberg]] ang kauna-unahang malakihang estudyong pampelikulang complex sa mundo, ang Berlin ay isang lalong sikat na lokasyon para sa mga pandaigdigang paggawa ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 Agosto 2008 |title=Hollywood Helps Revive Berlin's Former Movie Glory |url=https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080813010550/https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |archive-date=13 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=Deutsche Welle|language=en}}&lt;/ref&gt; Kilala ang lungsod sa mga pagdiriwang, magkakaibang arkitektura, nightlife, kontemporaneong sining at napakataas na kaledad ng pamumuhay.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Flint |first=Sunshine |date=12 Disyembre 2004 |title=The Club Scene, on the Edge |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402221310/https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |archive-date=2 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt; Mula noong dekada 2000, saksi ang Berlin sa paglitaw ng isang kosmopolitang eksenang entrepreneurship.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=13 Hunyo 2014 |title=Young Israelis are Flocking to Berlin |url=https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |url-status=live |journal=Newsweek |archive-url=https://web.archive.org/web/20140827183310/https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |archive-date=27 Agosto 2014 |access-date=28 Agosto 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Nagtataglay ang Berlin ng tatlong [[Pandaigdigang Pamanang Pook]]: [[Pulo ng mga Museo]], ang mga [[Mga Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin|Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin]], at ang mga Modernismong Pabahay ng Berlin.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Museumsinsel |url=https://whc.unesco.org/en/list/896 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506100913/https://whc.unesco.org/en/list/896 |archive-date=6 Mayo 2021 |access-date=6 Mayo 2021 |publisher=[[UNESCO]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga tanawin ang [[Tarangkahang Brandeburgo]], ang [[gusaling Reichstag]], ang [[Potsdamer Platz]], ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], ang [[Gedenkstätte Berliner Mauer|Alaala ng Pader ng Berlin]], ang Galeriya ng Silangang Bahagi, ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin]], ang [[Katedral ng Berlin]], at ang [[Fernsehturm Berlin|Toreng Pantelebisyon ng Berlin]], ang pinakamataas na estruktura sa Alemanya. Maraming museo, galeriya, aklatan, orkestra, at mga pinagdadausan ng sports ang Berlin. Kabilang dito ang [[Altes Museum]], ang [[Alte Nationalgalerie|Lumang Pamabansang Galeriya]], ang [[Museong Bode]], ang [[Museong Pergamon|Museo Pergamo]], ang [[Deutsches Historisches Museum|Museuong Pangkasaysayang Aleman]], ang [[Museong Hudyo Berlin]], ang [[Museo ng Likas na Kasaysayan, Berlin|Museo ng Likas na Kasaysayan]], ang [[Foro Humboldt]], ang [[Aklatang Estatal ng Berlin]], ang [[Opera Estatal ng Berlin]], ang Filarmonika ng Berlin, at ang Maraton ng Berlin.

== Kasaysayan ==

=== Etimolohiya ===
Matatagpuan ang Berlin sa hilagang-silangan ng Alemanya, silangan ng Ilog [[Ilog Elba|Elbe]], na dating bumubuo, kasama ang Ilog (Sahon o Turingia) [[Saale]] (mula sa kanilang [[tagpuan]] sa [[Barby, Alemanya|Barby]] pataas), ang silangang hangganan ng [[Francia|Kahariang Franco]]. Habang ang Kahariang Franco ay pangunahing tinitirhan ng mga tribong [[Mga Aleman|Aleman]] tulad ng mga [[Mga Franco|Franco]] at mga [[Sakson|Sahon]], ang mga rehiyon sa silangan ng mga ilog sa hangganan ay pinaninirahan ng mga tribong [[Mga Eslabo|Eslabo]]. Ito ang dahilan kung bakit karamihan sa mga lungsod at nayon sa hilagang-silangan ng Alemanya ay may mga pangalang may pinagmulang [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]] ([[Germania Slavica]]). Ang mga karaniwang Hermanisadong pangalan ng lugar na hulaping Eslabo na pinagmulan ay ''-ow'', ''-itz'', ''-vitz'', ''-witz'', ''-itzsch'' at ''-in'', ang mga [[unlapi]] ay ''Windisch'' at ''Wendisch''. Ang pangalang ''Berlin'' ay nag-ugat sa wika ng mga naninirahan sa [[Mga Kanlurang Eslabo|Kanlurang Eslabo]] sa lugar ng Berlin ngayon, at maaaring nauugnay sa Lumang [[Wikang Polabo|Polabong]] tangkay na ''berl-'' / ''birl-'' (&quot;latian&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Berger|first=Dieter|title=Geographische Namen in Deutschland|publisher=Bibliographisches Institut|year=1999|isbn=978-3-411-06252-2}}&lt;/ref&gt; Dahil ang ''Ber-'' sa simula ay parang salitang Aleman na ''Bär'' (&quot;[[oso]]&quot;), lumilitaw ang isang oso sa eskudo de armas ng lungsod. Kaya ito ay isang halimbawa ng armas parlantes.

Sa [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|labindalawang boro]] ng Berlin, lima ang may (bahagyang) pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Pankow]] (pinakamatao), [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Marzahn-Hellersdorf]], [[Treptow-Köpenick]], at [[Spandau]] (pinangalanang Spandow hanggang 1878). Sa siyamnapu't anim na kapitbahayan nito, dalawampu't dalawa ang may (bahagya) na pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Altglienicke]], [[Alt-Treptow]], [[Britz]], Buch, Buckow, Gatow, Karow, Kladow, [[Köpenick]], Lankwitz, Lübars, Marchow[[Pankow (lokalidad)|,]] [[Marzahn]], [[Pankow]], [[Prenzlauer Berg]], [[Rudow]], Schmöckwitz, Spandau, Stadtrandsiedlung Malchow, Steglitz, [[Tegel]], at [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]]. Ang kapitbahayan ng [[Moabit]] ay may pangalang nagmula sa Pranses, at ang [[Französisch Buchholz]] ay ipinangalan sa mga [[Huguenot]].

=== Ika-12 hanggang ika-16 na siglo ===
[[Talaksan:ZLB-Berliner_Ansichten-Januar.jpg|thumb|Mapa ng Berlin noong 1688]]
[[Talaksan:Dom_und_Stadtschloss,_Berlin_1900.png|thumb|[[Katedral ng Berlin]] (kaliwa) at [[Palasyo ng Berlin]] (kanan), 1900]]
Ang pinakaunang katibayan ng mga pamayanan sa lugar ng Berlin ngayon ay mga labi ng isang pundasyon ng bahay na may petsang 1174, na natagpuan sa mga paghuhukay sa Berlin Mitte,&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin ist älter als gedacht: Hausreste aus dem Jahr 1174 entdeckt |language=de |trans-title=Berlin is older than thought: house remains from 1174 have been found |agency=dpa |url=https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |url-status=live |access-date=24 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120824212016/https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |archive-date=24 Agosto 2012}}&lt;/ref&gt; at isang barakilang kahoy na may petsang humigit-kumulang 1192.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot;&gt;{{Cite news |last=Rising |first=David |date=30 Enero 2008 |title=Berlin dig finds city older than thought |work=NBC News |agency=Associated Press |url=https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |url-status=live |access-date=1 Enero 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180102013454/https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |archive-date=2 Enero 2018|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang unang nakasulat na mga talaan ng mga bayan sa lugar ng kasalukuyang Berlin ay mula sa huling bahagi ng ika-12 siglo. Ang [[Spandau]] ay unang binanggit noong 1197 at [[Köpenick]] noong 1209, bagaman ang mga lugar na ito ay hindi sumanib sa Berlin hanggang 1920.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2002 |title=Zitadelle Spandau |trans-title=Spandau Citadel |url=https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612020333/https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-date=12 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang sentrong bahagi ng Berlin ay maaaring masubaybayan pabalik sa dalawang bayan. Ang [[Cölln]] sa [[Fischerinsel]] ay unang binanggit sa isang dokumento noong 1237, at ang Berlin, sa kabila ng [[Spree (ilog)|Spree]] sa tinatawag ngayong [[Nikolaiviertel]], ay tinukoy sa isang dokumento mula 1244.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot; /&gt; Ang 1237 ay itinuturing na petsa ng pagkakatatag ng lungsod.&lt;ref name=&quot;Medtradc&quot;&gt;{{Cite web |title=The medieval trading center |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160731190906/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |archive-date=31 Hulyo 2016 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang dalawang bayan sa paglipas ng panahon ay nabuo ang malapit na pang-ekonomiya at panlipunang ugnayan, at nakinabang mula sa pangunahing bahagi mismo sa dalawang mahalagang [[ruta ng kalakalan]] ng ''[[Via Imperii]]'' na mula [[Brujas]] hanggang [[Veliky Novgorod|Novgorod]].&lt;ref name=&quot;staple2&quot;/&gt; Noong 1307, bumuo sila ng isang alyansa na may isang karaniwang patakarang panlabas, bagaman ang kanilang mga panloob na pangangasiwa ay pinaghihiwalay pa rin.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;&gt;Stöver B. Geschichte Berlins. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=Stadtgründung Und Frühe Stadtentwicklung |trans-title=City foundation and early urban development |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr |archive-url=https://archive.today/20130620011811/http://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr#selection-75.18-75.40 |archive-date=20 Hunyo 2013 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Luisenstädtischer Bildungsverein |language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1415, si [[Federico I, Elektor ng Brandeburgo|Federico I]] ay naging [[Prinsipe-elektor|tagahalal]] ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]], na pinamunuan niya hanggang 1440.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1993 |title=The Hohenzollern Dynasty |url=https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807093738/https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-date=7 Agosto 2007 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Antipas|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong ika-15 siglo, itinatag ng kaniyang mga kahalili ang Berlin-Cölln bilang kabesera ng margabyato, at ang mga sumunod na miyembro ng pamilyang [[Pamilya Hohenzollern|Hohenzollern]] ay namuno sa Berlin hanggang 1918, una bilang mga tagahalal ng Brandeburgo, pagkatapos ay bilang mga hari ng [[Prusya]], at kalaunan bilang mga [[emperador ng Alemanya]]. Noong 1443, sinimulan ni [[Federico II, Elektor ng Brandeburgo|Federico II Ngiping Bakal]] ang pagtatayo ng isang bagong [[Stadtschloss, Berlin|palasyo]] ng hari sa kambal na lungsod ng Berlin-Cölln. Ang mga protesta ng mga mamamayan ng bayan laban sa gusali ay nagtapos noong 1448, sa &quot;Indignasyong Berlin&quot; (&quot;Berliner Unwille&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Komander |first=Gerhild H. M. |date=Nobyembre 2004 |title=Berliner Unwillen |trans-title=Berlin unwillingness |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919215632/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |archive-date=19 Setyembre 2013 |access-date=30 Mayo 2013 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins e.&amp;nbsp;V. |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Conrad |first=Andreas |date=26 Oktubre 2012 |title=Was den &quot;Berliner Unwillen&quot; erregte |language=de |trans-title=What aroused the &quot;Berlin unwillingness&quot; |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008183148/https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |archive-date=8 Oktubre 2018}}&lt;/ref&gt; Hindi naging matagumpay ang protestang ito at nawalan ang mga mamamayan ng marami sa mga pampolitika at pang-ekonomiyang pribilehiyo. Nang matapos ang palasyo ng hari noong 1451, unti-unti itong nagamit. Mula 1470, kasama ang bagong tagahalal na si [[Alberto III Aquiles, Elektor ng Brandeburgo|Alberto III Aquiles]], naging bagong tirahan ng hari ang Berlin-Cölln.&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;/&gt; Opisyal, ang palasyo ng Berlin-Cölln ay naging permanenteng tirahan ng mga Brandeburgong tagahalal na mga Hohenzollern mula 1486, nang si [[John Cicero, Elektor ng Brandeburgo|Juan Ciceron]] ay maupo sa kapangyarihan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The electors' residence |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421214734/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |archive-date=21 Abril 2017 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, kinailangan ng Berlin-Cölln na talikuran ang katayuan nito bilang isang malayang lungsod [[Ligang Hanseatico|Hanseatico]]. Noong 1539, opisyal na naging [[Luteranismo|Luterano]] ang mga botante at ang lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Cathedral |url=https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060818100934/https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-date=18 Agosto 2006 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=SMPProtein|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-17 hanggang ika-19 na siglo ===
Ang [[Digmaan ng Tatlumpung Taon]] sa pagitan ng 1618 at 1648 ay nagwasak sa Berlin. Sangkatlo ng mga bahay nito ang nasira o nawasak, at ang lungsod ay nawalan ng kalahati ng populasyon nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Brandenburg during the 30 Years War |url=https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928213849/https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |archive-date=28 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=World History at KMLA|language=en}}&lt;/ref&gt; Si [[Federico Guillermo I, Elektor ng Brandeburgo|Federico Guillermo]], na kilala bilang &quot;Dakilang Tagahalal&quot;, na humalili sa kaniyang ama na si Jorge Guillermo bilang pinuno noong 1640, ay nagpasimula ng isang patakaran ng pagtataguyod ng imigrasyon at pagpaparaya sa relihiyon.&lt;ref name=&quot;Carlyle18532&quot;&gt;{{cite book|first=Thomas|last=Carlyle|title=Fraser's Magazine|url=https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog|year=1853|publisher=J. Fraser|page=[https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog/page/n71 63]|access-date=11 Pebrero 2016|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Kautusan ng Potsdam]] noong 1685, nag-alok si Frederick William ng pagpapakupkop para sa mga Pranses na [[Huguenot]].&lt;ref name=&quot;Plaut19952&quot;&gt;{{cite book|first=W. Gunther|last=Plaut|title=Asylum: A Moral Dilemma|url=https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|date=1 Enero 1995|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-95196-2|page=42|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214210/https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1700, humigit-kumulang 30 porsiyento ng mga residente ng Berlin ay Pranses, dahil sa imigrasyon ng mga Huguenot.&lt;ref name=&quot;Gray20072&quot;&gt;{{cite book|first=Jeremy|last=Gray|title=Germany|url=https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|year=2007|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74059-988-7|page=49|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915225030/https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Marami pang ibang imigrante ang nagmula sa [[Bohemya]], [[Polonya]], at Salzburgo.&lt;ref name=&quot;Cybriwsky20132&quot;&gt;{{cite book|first=Roman Adrian|last=Cybriwsky|title=Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|date=23 Mayo 2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-248-9|page=48|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915232139/https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[Talaksan:Berlin_Unter_den_Linden_Victoria_Hotel_um_1900.jpg|left|thumb|Ang Berlin ay naging kabesera ng [[Imperyong Aleman]] noong 1871 at mabilis na lumawak sa mga sumunod na taon.]]
Mula noong 1618, ang Margrabyato ng Brandeburgo ay personal na nakipag-isa sa [[Dukado ng Prusya]]. Noong 1701, nabuo ng dalawahang estado ang [[Kaharian ng Prusya]] habang si Federico III, Tagahalal ng Brandeburgo, ay kinoronahan ang sarili bilang haring Federico I sa Prusya. Ang Berlin ay naging kabesera ng bagong Kaharian,&lt;ref&gt;Horlemann, Bernd (Hrsg.) (sa Ingles)&lt;/ref&gt; pinalitan ang [[Königsberg]]. Ito ay isang matagumpay na pagtatangka na isentralisa ang kabesera sa napakalayong estado, at ito ang unang pagkakataon na ang lungsod ay nagsimulang lumago. Noong 1709, pinagsama ang Berlin sa apat na lungsod ng Cölln, Friedrichswerder, Friedrichstadt, at Dorotheenstadt sa ilalim ng pangalang Berlin, &quot;Haupt- und Residenzstadt Berlin&quot;.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;/&gt;

Noong 1740, si Federico II, na kilala bilang [[Federico II ng Prusya|Federico ang Dakila]] (1740–1786), ay naluklok sa kapangyarihan.&lt;ref name=&quot;Zaide19652&quot;&gt;{{cite book|first=Gregorio F.|last=Zaide|title=World History|url=https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|year=1965|publisher=Rex Bookstore, Inc.|isbn=978-971-23-1472-8|page=273|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200510/https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa ilalim ng pamumuno ni Federico II, ang Berlin ay naging sentro ng [[Panahon ng Kaliwanagan|Kaliwanagan]], ngunit saglit ding sinakop noong Digmaan ng Pitong Taon ng hukbong Ruso.&lt;ref name=&quot;PerryChase20122&quot;&gt;{{cite book|first1=Marvin|last1=Perry|first2=Myrna|last2=Chase|first3=James|last3=Jacob|first4=Margaret|last4=Jacob|first5=Theodore|last5=Von Laue|title=Western Civilization: Ideas, Politics, and Society|url=https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|date=1 Enero 2012|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-133-70864-3|page=444|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174457/https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Kasunod ng tagumpay ng Pransiya sa Digmaan ng Ika-apat na Koalisyon, nagmartsa si [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]] sa Berlin noong 1806, ngunit nagbigay ng nagsasariling pamahalaan sa lungsod.&lt;ref name=&quot;Lewis20132&quot;&gt;{{cite book|first=Peter B.|last=Lewis|title=Arthur Schopenhauer|url=https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|date=15 Pebrero 2013|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-78023-069-6|page=57|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174348/https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1815, ang lungsod ay naging bahagi ng bagong Lalawigan ng Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;StaffInc.20102&quot;&gt;{{cite book|author1=Harvard Student Agencies Inc. Staff|author2=Harvard Student Agencies, Inc.|title=Let's Go Berlin, Prague &amp; Budapest: The Student Travel Guide|url=https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|date=28 Disyembre 2010|publisher=Avalon Travel|isbn=978-1-59880-914-5|page=83|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914181704/https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Hinubog ng [[Rebolusyong Industriyal]] ang Berlin noong ika-19 na siglo; kapansin-pansing lumawak ang ekonomiya at populasyon ng lungsod, at naging pangunahing sentro ng riles at sentro ng ekonomiya ng Alemanya. Ang mga karagdagang suburb sa lalong madaling panahon ay umunlad at lumaki ang lugar at populasyon ng Berlin. Noong 1861, ang mga kalapit na suburb kasama ang [[Wedding (Berlin)|Wedding]], [[Moabit]], at ilang iba pa ay isinanib sa Berlin.&lt;ref name=&quot;Schulte-Peevers20102&quot;&gt;{{cite book|author=Andrea Schulte-Peevers|title=Lonel Berlin|url=https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|date=15 Setyembre 2010|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74220-407-9|page=25|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214354/https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1871, ang Berlin ay naging kabesera ng bagong itinatag na [[Imperyong Aleman]].&lt;ref name=&quot;Stöver20132&quot;&gt;{{cite book|first=Bernd|last=Stöver|title=Berlin: A Short History|url=https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|date=2 Oktubre 2013|publisher=C.H.Beck|isbn=978-3-406-65633-0|page=20|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200615/https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1881, naging distritong lungsod ito na hiwalay sa Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;Strassmann20082&quot;&gt;{{cite book|first=W. Paul|last=Strassmann|title=The Strassmanns: Science, Politics and Migration in Turbulent Times (1793–1993)|url=https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|date=15 Hunyo 2008|publisher=Berghahn Books|isbn=978-1-84545-416-6|page=26|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=10 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910121944/https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-20 hanggang ika-21 siglo ===
{{main|Berlin noong dekada 1920}}
Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, ang Berlin ay naging isang matabang lupa para sa kilusang Ekspresyonistang Aleman.&lt;ref name=&quot;HollandGawthrop20012&quot;&gt;{{cite book|author1=Jack Holland|author2=John Gawthrop|title=The Rough Guide to Berlin|url=https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl|url-access=registration|year=2001|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-85828-682-2|page=[https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl/page/361 361]|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa mga larangan tulad ng arkitektura, pagpipinta, at sine ay naimbento ang mga bagong anyo ng artistikong estilo. Sa pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] noong 1918, isang [[Republikang Weimar|republika]] ang ipinahayag ni [[Philipp Scheidemann]] sa [[Reichstag (gusali)|gusaling Reichstag]]. Noong 1920, isinama ng [[Batas ng Kalakhang Berlin]] ang dose-dosenang mga suburban na lungsod, nayon, at pagmamay-ari sa paligid ng Berlin sa isang pinalawak na lungsod. Ang batas ay nagpalaki sa lugar ng Berlin mula 66&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; tungo 883&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (25 tungo 341 sq mi). Halos dumoble ang populasyon, at ang Berlin ay may populasyon na humigit-kumulang apat na milyon. Sa panahong Weimar, ang Berlin ay sumailalim sa kaguluhan sa politika dahil sa kawalan ng katiyakan sa ekonomiya ngunit naging isang kilalang sentro ng Rumaragasang Dekada '20. Naranasan ng metropolis ang kaniyang kapanahunan bilang isang pangunahing kabesera ng mundo at kilala sa mga tungkulin ng pamumuno nito sa agham, teknolohiya, sining, humanidades, pagpaplano ng lungsod, pelikula, mas mataas na edukasyon, pamahalaan, at mga industriya. Si [[Albert Einstein]] ay sumikat sa publiko noong mga taon niya sa Berlin, na ginawaran ng Gantimpalang Nobel para sa Pisika noong 1921.
[[Talaksan:Potsdamer_Platz_1945.jpg|left|thumb|Nawasak ang Berlin pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ([[Potsdamer Platz]], 1945)]]
Noong 1933, si [[Adolf Hitler]] at ang [[Partidong Nazi|Partido Nazi]] ay naluklok sa kapangyarihan. Ang pamamahala ng NSDAP ay nagpabawas sa komunidad ng mga Hudyo ng Berlin mula 160,000 (isang-katlo ng lahat ng mga Hudyo sa bansa) sa humigit-kumulang 80,000 dahil sa pangingibang-bansa sa pagitan ng 1933 at 1939. Pagkatapos ng [[Kristallnacht]] noong 1938, libo-libong Hudyo ng lungsod ang ikinulong sa kalapit na kampong piitan ng Sachsenhausen. Simula noong unang bahagi ng 1943, marami ang ipinadala sa mga kampong piitan, gaya ng [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz|Auschwitz]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Jewish Community of Berlin |url=https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170708152027/https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |archive-date=8 Hulyo 2017 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Holocaust Encyclopedia|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ang pinakamabigat na binomba na lungsod sa kasaysayan. Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang malaking bahagi ng Berlin ay nawasak sa 1943–45 na reyd sa himpapawid ng mga Alyado at sa 1945 [[Labanan ng Berlin]]. Ang mga Alyado ay naghulog ng 67,607 tonelada ng mga bomba sa lungsod, na sinira ang 6,427 ektarya ng tinayuang lugar. Humigit-kumulang 125,000 sibilyan ang napatay.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Clodfelter |first=Micheal |title=Warfare and Armed Conflicts- A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000 |year=2002 |edition=2 |publisher=McFarland &amp; Company |isbn=978-0-7864-1204-4|language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos ang pagtatapos ng digmaan sa Europa noong Mayo 1945, nakatanggap ang Berlin ng malaking bilang ng mga bakwit mula sa mga lalawigan sa Silangan. Hinati ng mga matagumpay na kapangyarihan ang lungsod sa apat na sektor, na kahalintulad sa mga lugar ng pananakop kung saan hinati ang Alemanya. Ang mga sektor ng [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Kanluraning Alyado]] (ang Estados Unidos, Reino Unido, at Pransiya) ay bumuo ng [[Kanlurang Berlin]], habang ang [[Unyong Sobyetika|Sobyetikong sektor]] ang bumuo ng [[Silangang Berlin]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Benz |first=Prof. Dr. Wolfgang |date=27 Abril 2005 |title=Berlin – auf dem Weg zur geteilten Stadt |trans-title=Berlin – on the way to a divided city |url=https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110120432/https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |archive-date=10 Nobyembre 2018 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |language=de}}&lt;/ref&gt;

Lahat ng apat na [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Alyado]] ay nagbahagi ng mga tungkuling pampamahalaan para sa Berlin. Gayunpaman, noong 1948, nang palawigin ng Kanluraning Alyado ang reporma sa pera sa Kanlurang mga sona ng Alemanya sa tatlong kanlurang sektor ng Berlin, ang [[Unyong Sobyetika|Unyong Sobyetiko]] ay nagpataw ng [[Pagbangkulong ng Berlin|pagharang]] sa mga daanan patungo at mula sa Kanlurang Berlin, na ganap na nasa loob ng kontrolado ng Sobyetikong teritoryo. Ang [[pagbangkulong ng Berlin]], na isinagawa ng tatlong kanlurang Alyado, ay nagtagumpay sa pagharang na ito sa pamamagitan ng pagbibigay ng pagkain at iba pang mga suplay sa lungsod mula Hunyo 1948 hanggang Mayo 1949.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Airlift / Blockade |url=https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318232831/https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |archive-date=18 Marso 2015 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Western Allies Berlin|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1949, itinatag ang Pederal na Republika ng Alemanya sa [[Kanlurang Alemanya]] at kalaunan ay isinama ang lahat ng mga sonang Amerikano, Briton, at Pranses, hindi kasama ang mga sona ng tatlong bansang iyon sa Berlin, habang ang [[Marxismo–Leninismo|Marxista-Leninistang]] [[Silangang Alemanya|Demokratikong Republikang Aleman]] ay idineklara sa [[Silangang Alemanya]]. Ang Kanlurang Berlin ay opisyal na nanatiling isang sinasakop na lungsod, ngunit ito ay nakahanay sa politika sa Republikang Federal ng Alemanya sa kabila ng heyograpikong paghihiwalay ng Kanlurang Berlin. Ang serbisyo ng himpapawid sa Kanlurang Berlin ay ipinagkaloob lamang sa mga kompanyang panghimpapawid ng mga Amerikano, Briton, at Pranses.
[[Talaksan:Thefalloftheberlinwall1989.JPG|left|thumb|Ang [[Pader ng Berlin|pagbagsak ng Pader ng Berlin]] noong 9 Nobyembre 1989. Noong Oktubre 3, 1990, pormal nang natapos ang proseso ng [[muling pag-iisa ng Alemanya]].]]
Ang pagkakatatag ng dalawang estadong Aleman ay nagpapataas ng tensiyon sa [[Digmaang Malamig]]. Ang Kanlurang Berlin ay napapaligiran ng teritoryo ng Silangang Aleman, at ang Silangang Alemanya ay nagpahayag ng Silangang bahagi bilang kabesera nito, isang hakbang na hindi kinilala ng mga kanluraning kapangyarihan. Kasama sa Silangang Berlin ang karamihan sa sentrong pangkasaysayan ng lungsod. Ang pamahalaang Kanlurang Aleman ay nagsariling nagtatag sa [[Bonn]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin after 1945 |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090412221115/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |archive-date=12 Abril 2009 |access-date=8 Abril 2009 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1961, sinimulan ng Silangang Alemanya na itayo ang [[Pader ng Berlin]] sa paligid ng Kanlurang Berlin, at ang mga pangyayari ay umabot sa isang tangke na paghaharap sa [[Tsekpoint Charlie]]. Ang Kanlurang Berlin ay de facto na ngayong bahagi ng Kanlurang Alemanya na may natatanging legal na katayuan, habang ang Silangang Berlin ay de facto na bahagi ng Silangang Alemanya. Ibinigay ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''&quot; noong Hunyo 26, 1963, sa harap ng [[Rathaus Schöneberg|munisipyo]] ng [[Schöneberg]], na matatagpuan sa kanlurang bahagi ng lungsod, na sinalungguhitan ang suporta ng Estados Unidos para sa Kanlurang Berlin.&lt;ref&gt;Andreas Daum, ''Kennedy in Berlin''. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ganap na nahati. Bagaman posible para sa mga Kanluranin na dumaan sa kabilang panig sa pamamagitan ng mahigpit na kontroladong mga tsekpoint, para sa karamihan ng mga taga-Silangan, ang paglalakbay sa Kanlurang Berlin o Kanlurang Alemanya ay ipinagbabawal ng pamahalaan ng Silangang Alemanya. Noong 1971, ginagarantiyahan ng isang Kasunduan ng Apat na Kapangyarihan ang pagpunta sa at mula sa Kanlurang Berlin sa pamamagitan ng kotse o tren sa pamamagitan ng Silangang Alemanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1996 |title=Ostpolitik: The Quadripartite Agreement of September 3, 1971 |url=https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225042306/https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=U.S. Diplomatic Mission to Germany|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1989, sa pagtatapos ng Digmaang Malamig at panggigipit mula sa populasyon ng Silangang Aleman, ang Pader ng Berlin ay bumagsak noong Nobyembre 9 at kasunod na karamihan ay giniba. Ngayon, pinapanatili ng East Side Gallery ang malaking bahagi ng pader. Noong Oktubre 1990, muling [[Muling pag-iisa ng Alemanya|pinagsama]] ang dalawang bahagi ng Alemanya bilang Republika Federal ng Alemanya, at muling naging lungsod ang Berlin.&lt;ref&gt;''Berlin ‒ Washington, 1800‒2000: Capital Cities, Cultural Representation, and National Identities'', pat. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Si [[Walter Momper]], ang alkalde ng Kanlurang Berlin, ay naging unang alkalde ng muling pinagsamang lungsod sa pansamantala. Ang mga halalan sa buong lungsod noong Disyembre 1990 ay nagresulta sa unang &quot;lahatang Berlin&quot; na alkalde na nahalal na manungkulan noong Enero 1991, kung saan ang magkahiwalay na opisina ng mga alkalde sa Silangan at Kanlurang Berlin ay magtatapos sa panahong iyon, at si [[Eberhard Diepgen]] (isang dating alkalde ng Kanluran Berlin) ang naging unang nahalal na alkalde ng isang muling pinag-isang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Disyembre 1990 |title=Berlin Mayoral Contest Has Many Uncertainties |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |url-status=live |access-date=17 Hunyo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617212414/https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |archive-date=17 Hunyo 2019|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong Hunyo 18, 1994, ang mga sundalo mula sa Estados Unidos, Pransiya, at Britanya ay nagmartsa sa isang parada na bahagi ng mga seremonya upang markahan ang pag-alis ng mga kaalyadong tropang pananakop na nagpapahintulot sa [[Muling pag-iisa ng Alemanya|muling pinagsamang Berlin]]&lt;ref name=&quot;ReUnificationParade&quot;&gt;{{Cite news |last=Kinzer |first=Stephan |date=19 Hunyo 1994 |title=Allied Soldiers March to Say Farewell to Berlin |work=[[The New York Times]] |location=New York City |url=https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |url-status=live |access-date=20 Nobyembre 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121133602/https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |archive-date=21 Nobyembre 2015|language=en}}&lt;/ref&gt; (ang huling tropang Ruso ay umalis noong Agosto 31, habang ang huling pag-alis ng mga puwersa ng Kanluraning Alyado ay noong Setyembre 8, 1994). Noong Hunyo 20, 1991, bumoto ang [[Bundestag]] (Parlamentong Aleman) na ilipat ang luklukan ng kabesera ng Alemanya mula Bonn patungong Berlin, na natapos noong 1999.

{{multiple image|align=right|image1=Humboldt Forum 9155.jpg|width1=195|caption1=Ang muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]] na nalalapit nang matapos noong 2021|width2=220|width3=215|direction=|total_width=|alt1=}}Ang [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|repormang pampangasiwaan ng Berlin noong 2001]] ay nagsanib ng ilang boro, na binawasan ang kanilang bilang mula 23 hanggang 12.

Noong 2006, isinagawa sa Berlin ang Pangwakas na [[Pandaigdigang Kopa ng FIFA]].

Sa isang pag-atakeng terorista noong 2016 na nauugnay sa [[Islamikong Estado|ISIL]], isang truck ang sadyang inimaneho sa isang palengkeng pam-Pasko sa tabi ng [[Pang-alaalang Simbahang Kaiser Wilhelm|Pang-alaalang Simbahang Kaiser Guillermo]], na nag-iwan ng 13 kataong namatay at 55 nasugatan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 Disyembre 2016 |title=IS reklamiert Attacke auf Weihnachtsmarkt für sich |language=de |trans-title=IS recalls attack on Christmas market for itself |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175944/https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |archive-date=21 Marso 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC.Dies&quot;&gt;{{Cite news |date=26 Oktubre 2021 |title=Berlin attack: First aider dies 5 years after Christmas market murders |work=BBC |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |url-status=live |access-date=Oktubre 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026190214/https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |archive-date=26 Oktubre 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;

Binuksan ang [[Paliparang Berlin Brandeburgo]] (BER) noong 2020, pagkalipas ng siyam na taon kaysa binalak, kung saan papasok na ang Terminal 1 sa serbisyo sa katapusan ng Oktubre, at ang mga lipad papunta at mula sa [[Paliparang Tegel]] ay magtatapos sa Nobyembre.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gardner |first=Nicky |last2=Kries |first2=Susanne |date=8 Nobyembre 2020 |title=Berlin's Tegel airport: A love letter as it prepares to close |url=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205135633/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=The Independent |language=de}}&lt;/ref&gt; Dahil sa pagbaba ng bilang ng mga pasahero na nagreresulta mula sa pandemya ng [[Pandemya ng COVID-19|COVID-19]], inihayag ang mga plano na pansamantalang isara ang Terminal 5&amp;nbsp;ng BER, ang dating [[Paliparang Berlin Schönefeld|Paliparang Schönefeld]], simula sa Marso 2021 nang hanggang isang taon.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=Enero 29, 2021 |title=BER schließt Terminal in Schönefeld am 23. Februar |language=de |trans-title=BER closes the terminal in Schönefeld on February 23 |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205134830/https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt; Ang nag-uugnay na linyang U-Bahn U5 mula Alexanderplatz hanggang [[Berlin Hauptbahnhof|Hauptbahnhof]], kasama ang mga bagong estasyong Rotes Rathaus at Unter den Linden, ay binuksan noong Disyembre 4, 2020, kung saan inaasahang magbubukas ang estasyon ng Museumsinsel U-Bahn sa bandang Marso 2021, na kokompleto sa lahat ng mga bagong gawa sa U5.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Agosto 2020 |title=BVG will verlängerte U5 am 4. Dezember eröffnen |trans-title=BVG wants to open the extended U5 on December 4th |url=https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133537/https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=rbb24 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagyang pagbubukas sa pagtatapos ng 2020 na museong [[Foro Humboldt]], na makikita sa muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]], na inihayag noong Hunyo, ay ipinagpaliban hanggang Marso 2021.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 Nobyembre 2020 |title=Humboldt Forum will zunächst nur digital eröffnen |language=de |trans-title=Humboldt Forum will initially only open digitally |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133156/https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt;

=== Pagtatangka ng pagsasanib ng Berlin-Brandeburgo ===
[[Talaksan:DEU_Berlin-Brandenburg_COA.svg|left|thumb|179x179px|Ang eskudo de armas na iminungkahi sa kontrata ng estado]]
Ang legal na batayan para sa pinagsamang estado ng Berlin at [[Brandeburgo]] ay iba sa ibang mga panukala sa pagsasanib ng estado. Karaniwan, ang Artikulo 29&amp;nbsp;ng [[Batayang Batas para sa Republikang Federal ng Alemanya|Batayang Batas]] ay nagsasaad na ang pagsasanib ng estado ay nangangailangan ng isang pederal na batas.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=24 Mayo 1949|article=29|article-type=Artikulo|legislature=Parlamentarischer Rat|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_29.html|language=de}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, ang isang sugnay na idinagdag sa Batayang Batas noong 1994, Artikulo 118a, ay nagpapahintulot sa Berlin at Brandeburgo na magkaisa nang walang pag-aprubang federal, na nangangailangan ng isang reperendo at ratipikasyon ng mga parlamento ng parehong estado.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=27 Oktubre 1994|article=118a|article-type=Einzelnorm|legislature=Bundestag|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_118a.html|language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1996, nagkaroon ng hindi matagumpay na pagtatangka na pag-isahin ang mga estado ng Berlin at Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=LÄNDERFUSION / FUSIONSVERTRAG (1995) |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/5_33_laefuver.htm |access-date=31 Marso 2022|language=de}}&lt;/ref&gt; Parehong may iisang kasaysayan, diyalekto, at kultura at sa 2020, mayroong mahigit 225,000 residente ng Brandeburgo na namamasahe patungong Berlin. Ang pagsasanib ay nagkaroon ng halos nagkakaisang suporta ng isang malawak na koalisyon ng parehong mga pamahalaan ng estado, mga partidong pampolitika, media, mga asosasyon ng negosyo, mga [[unyon ng manggagawa]], at mga simbahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 Mayo 2016 |title=Die Brandenburger wollen keine Berliner Verhältnisse |language=de |work=Tagesspiegel |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/gescheiterte-laenderfusion-mit-berlin-die-brandenburger-wollen-keine-berliner-verhaeltnisse/13539146.html |access-date=30 Marso 2022}}&lt;/ref&gt; Bagaman bumoto ang Berlin ng pabor sa maliit na palugit, higit sa lahat ay nakabatay sa suporta sa dating [[Kanlurang Berlin]], hindi inaprubahan ng mga botante ng Brandeburgo ang pagsasanib sa malaking palugit. Nabigo ito higit sa lahat dahil sa ayaw ng mga botante ng Brandeburgo na tanggapin ang malaki at lumalaking utang ng publiko sa Berlin at takot na mawala ang pagkakakilanlan at impluwensiya sa kabesera.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot; /&gt;

== Heograpiya ==

=== Topograpiya ===
[[Talaksan:Berlin_by_Senitnel-2.jpg|thumb|Imaheng satellite ng Berlin]]
[[Talaksan:Luftbild_bln-schmoeckwitz.jpg|thumb|Ang labas ng Berlin ay nasasakupan ng mga kakahuyan at maraming lawa.]]
Ang Berlin ay nasa hilagang-silangan ng Alemanya, sa isang lugar ng mababang latiang makahoy na may pangunahing patag na [[topograpiya]], bahagi ng malawak na [[Hilagang Kapatagang Europeo]] na umaabot mula hilagang Pransiya hanggang kanlurang Rusya. Ang ''Berliner Urstromtal'' (isang panahon ng yelo lambak glasyar), sa pagitan ng mababang [[Talampas ng Barnim]] sa hilaga at ng [[Talampas ng Teltow]] sa timog, ay nabuo sa pamamagitan ng natunaw na tubig na dumadaloy mula sa mga yelo sa dulo ng huling glasyasyong Weichseliense. Ang [[Spree (ilog)|Spree]] ay sumusunod sa lambak na ito ngayon. Sa Spandau, isang boro sa kanluran ng Berlin, ang Spree ay umaagos sa ilog [[Havel]], na dumadaloy mula hilaga hanggang timog sa kanlurang Berlin. Ang daloy ng Havel ay mas katulad ng isang hanay ng mga lawa, ang pinakamalaki ay ang Tegeler See at ang [[Großer Wannsee]]. Ang isang serye ng mga lawa ay dumadaloy din sa itaas na Spree, na dumadaloy sa [[Müggelsee|Großer Müggelsee]] sa silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Satellite Image Berlin |url=https://maps.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://www.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |archive-date=18 Pebrero 2022 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Google Maps|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang malalaking bahagi ng kasalukuyang Berlin ay umaabot sa mababang talampas sa magkabilang panig ng Lambak Spree. Malaking bahagi ng mga boro na [[Reinickendorf]] at [[Pankow]] ay nasa Talampas ng Barnim, habang ang karamihan sa mga boro ng [[Charlottenburg-Wilmersdorf]], [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Tempelhof-Schöneberg]], at [[Neukölln]] ay nasa Talampas ng Teltow.

Ang boro ng Spandau ay bahagyang nasa loob ng Lambak Glasyar ng Berlin at bahagyang nasa Kapatagang Nauen, na umaabot sa kanluran ng Berlin. Mula noong 2015, ang mga burol ng Arkenberge sa Pankow sa {{Convert|122|m}} taas, ay ang pinakamataas na punto sa Berlin. Sa pamamagitan ng pagtatapon ng mga labi ng konstruksiyon nalampasan nito ang [[Teufelsberg]] ({{Cvt|120.1|m}}), na kung saan mismo ay binubuo ng mga durog na bato mula sa mga guho ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Triantafillou |first=Nikolaus |date=27 Enero 2015 |title=Berlin hat eine neue Spitze |trans-title=Berlin has a new top |url=https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722225809/https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |archive-date=22 Hulyo 2016 |access-date=11 Nobyembre 2018 |publisher=Qiez |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang [[Müggelberge]] sa 114.7 {{Convert|114.7|m}} taas ay ang pinakamataas na natural na punto at ang pinakamababa ay ang Spektesee sa Spandau, sa {{Convert|28.1|m}} taas.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=22 Pebrero 2015 |title=Der höchste Berg von Berlin ist neuerdings in Pankow |language=de |trans-title=The tallest mountain in Berlin is now in Pankow |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |url-status=live |access-date=22 Pebrero 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150519014725/https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |archive-date=19 Mayo 2015}}&lt;/ref&gt;

=== Klima ===
Ang Berlin ay may klimang pangkaragatan ([[Kategoryang Köppen sa klima|Köppen]]: ''Cfb'');&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Köppen Climate Classification (Weatherbase) |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130184209/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019 |website=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt; ang silangang bahagi ng lungsod ay may bahagyang impluwensiyang kontinental (''Dfb''), isa sa mga pagbabago ay ang taunang pag-ulan ayon sa masa ng hangin at ang mas malaking kasaganaan sa isang panahon ng taon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The different types of vertical greening systems and their relative sustainability |url=https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130220603/https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Elkins22&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|title=Berlin: The Spatial Structure of a Divided City|last1=Elkins|first1=Dorothy|last2=Elkins|first2=T. H.|last3=Hofmeister|first3=B.|date=4 Agosto 2005|publisher=Routledge|isbn=9781135835057|language=en|access-date=21 Setyembre 2020|archive-date=18 Pebrero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Nagtatampok ang ganitong uri ng klima ng katamtamang temperatura ng tag-init ngunit kung minsan ay mainit (para sa pagiging semikontinental) at malamig na taglamig ngunit hindi mahigpit sa halos lahat ng oras.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Climate Summary |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629211853/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |archive-date=29 Hunyo 2015 |access-date=15 Marso 2015 |publisher=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa mga transisyonal na sonang klima nito, karaniwan ang pagyeyelo sa taglamig, at may mas malaking pagkakaiba sa temperatura sa pagitan ng mga panahon kaysa sa karaniwan para sa maraming klimang pangkaragatan. Higit pa rito, ang Berlin ay inuri bilang isang katamtamang klimang kontinental (''Dc'') sa ilalim ng iskema ng klima ng Trewartha, gayundin ang mga suburb ng Lungsod ng Bagong York, bagaman inilalagay sila ng [[Kategoryang Köppen sa klima|sistemang Köppen]] sa iba't ibang uri.&lt;ref&gt;Gerstengarbe FW, Werner PC (2009) A short update on Koeppen climate shifts in Europe between 1901 and 2003. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Ang mga tag-araw ay mainit-init at kung minsan ay mahalumigmig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|22|–|25|C}} at mababa sa {{Cvt|12|–|14|C}}. Ang mga taglamig ay malamig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|3|C}} at mababa sa {{Cvt|−2|to|0|C}}. Ang tagsibol at taglagas ay karaniwang malamig hanggang banayad. Lumilikha ng mikroklima ang tinayuang bahagi ng Berlin, na may init na iniimbak ng mga gusali at bangketa ng lungsod. Ang mga temperatura ay maaaring {{Cvt|4|C-change}} mas mataas sa lungsod kaysa mga nakapaligid na lugar.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=weather.com |url=https://www.weather.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070323015551/https://www.weather.com/ |archive-date=23 Marso 2007 |access-date=7 Abril 2012 |publisher=weather.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang taunang pag-ulan ay {{Convert|570|mm}} na may katamtamang pag-ulan sa buong taon. Ang Berlin at ang nakapalibot na estado ng Brandeburgo ay ang pinakamainit at pinakatuyong rehiyon sa Alemanya.&lt;ref name=&quot;berlinermorgenpost&quot;&gt;{{Cite web |date=8 Marso 2016 |title=Berlin ist das wärmste und trockenste Bundesland |url=https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023193643/https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |archive-date=23 Oktubre 2021 |access-date=23 Oktubre 2021 |website=Berliner Morgenpost|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pag-ulan ng niyebe ay pangunahing nangyayari mula Disyembre hanggang Marso.&lt;ref name=&quot;worldweather2&quot;&gt;{{Cite web |title=Climate figures |url=https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080817114255/https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |archive-date=17 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=World Weather Information Service|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakamainit na buwan sa Berlin ay Hulyo 1834, na may karaniwang temperatura na {{Cvt|23.0|C}} at ang pinakamalamig ay Enero 1709, na maykaraniwang temperatura na {{Cvt|-13.2|C}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Temperaturmonatsmittel BERLIN-TEMPELHOF 1701- 1993 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702031754/https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |archive-date=2 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakabasang buwan na naitala ay Hulyo 1907, na may {{Convert|230|mm}} ng pag-ulan, samantalang ang pinakamatuyo ay Oktubre 1866, Nobyembre 1902, Oktubre 1908 at Setyembre 1928, lahat ay may {{Convert|1|mm|3}} ng pag-ulan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Niederschlagsmonatssummen BERLIN-DAHLEM 1848– 1990 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190707182905/https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |archive-date=7 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt;{{Weather box|location=Berlin (Schönefeld), mga karaniwan noong 1981–2010, mga sukdulan noong 1957–kasalukuyan|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=15.1|Feb record high C=18.0|Mar record high C=25.8|Apr record high C=30.8|May record high C=32.7|Jun record high C=35.4|Jul record high C=37.3|Aug record high C=38.0|Sep record high C=32.3|Oct record high C=27.7|Nov record high C=20.4|Dec record high C=15.6|year record high C=38.0|Jan high C=2.8|Feb high C=4.3|Mar high C=8.7|Apr high C=14.3|May high C=19.4|Jun high C=22.0|Jul high C=24.6|Aug high C=24.2|Sep high C=19.3|Oct high C=13.8|Nov high C=7.3|Dec high C=3.3|year high C=13.7|Jan mean C=0.1|Feb mean C=0.9|Mar mean C=4.3|Apr mean C=9.0|May mean C=14.0|Jun mean C=16.8|Jul mean C=19.1|Aug mean C=18.5|Sep mean C=14.2|Oct mean C=9.4|Nov mean C=4.4|Dec mean C=1.0|year mean C=9.3|Jan low C=-2.8|Feb low C=-2.4|Mar low C=0.4|Apr low C=3.5|May low C=8.2|Jun low C=11.2|Jul low C=13.5|Aug low C=13.0|Sep low C=9.6|Oct low C=5.4|Nov low C=1.4|Dec low C=-1.6|year low C=5.0|Jan record low C=-25.3|Feb record low C=-22.0|Mar record low C=-16.0|Apr record low C=-7.4|May record low C=-2.8|Jun record low C=1.3|Jul record low C=4.9|Aug record low C=4.6|Sep record low C=-0.9|Oct record low C=-7.7|Nov record low C=-12.0|Dec record low C=-24.0|year record low C=-25.3|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=37.2|Feb precipitation mm=30.1|Mar precipitation mm=39.3|Apr precipitation mm=33.7|May precipitation mm=52.6|Jun precipitation mm=60.2|Jul precipitation mm=52.5|Aug precipitation mm=53.0|Sep precipitation mm=39.5|Oct precipitation mm=32.2|Nov precipitation mm=37.8|Dec precipitation mm=46.1|year precipitation mm=515.2|Jan sun=57.6|Feb sun=71.5|Mar sun=119.4|Apr sun=191.2|May sun=229.6|Jun sun=230.0|Jul sun=232.4|Aug sun=217.3|Sep sun=162.3|Oct sun=114.7|Nov sun=54.9|Dec sun=46.9|year sun=1727.6|Jan uv=1|Feb uv=1|Mar uv=2|Apr uv=4|May uv=5|Jun uv=6|Jul uv=6|Aug uv=5|Sep uv=4|Oct uv=2|Nov uv=1|Dec uv=0|source 1=DWD&lt;ref&gt;{{cite web
  |url = https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |title = Ausgabe der Klimadaten: Monatswerte
  |access-date = 2019-06-12
  |archive-date = 12 Hunyo 2014
  |archive-url = https://web.archive.org/web/20140612043121/https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |url-status = live |language = en
  }}&lt;/ref&gt; sa Weather Atlas&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|title=Berlin, Germany – Detailed climate information and monthly weather forecast|last=d.o.o|first=Yu Media Group|website=Weather Atlas|language=en|access-date=2019-07-02|archive-date=25 Nobyembre 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125121717/https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|location=Berlin (Tempelhof), elevation: {{convert|48|m|abbr=on|disp=or}}, mga karaniwang noong 1971–2000, sukdulan 1878–kasalukuyan|collapsed=y|metric first=yes|single line=yes|Jan record high C=15.5|Feb record high C=18.7|Mar record high C=24.8|Apr record high C=31.3|May record high C=35.5|Jun record high C=38.5|Jul record high C=38.1|Aug record high C=38.0|Sep record high C=34.2|Oct record high C=28.1|Nov record high C=20.5|Dec record high C=16.0|Jan high C=3.3|Feb high C=5.0|Mar high C=9.0|Apr high C=15.0|May high C=19.6|Jun high C=22.3|Jul high C=25.0|Aug high C=24.5|Sep high C=19.3|Oct high C=13.9|Nov high C=7.7|Dec high C=3.7|Jan mean C=0.6|Feb mean C=1.4|Mar mean C=4.8|Apr mean C=8.9|May mean C=14.3|Jun mean C=17.1|Jul mean C=19.2|Aug mean C=18.9|Sep mean C=14.5|Oct mean C=9.7|Nov mean C=4.7|Dec mean C=2.0|Jan low C=−1.9|Feb low C=−1.5|Mar low C=1.3|Apr low C=4.2|May low C=9.0|Jun low C=12.3|Jul low C=14.3|Aug low C=14.1|Sep low C=10.6|Oct low C=6.4|Nov low C=2.2|Dec low C=-0.4|Jan record low C=-23.1|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-8.1|May record low C=-4.0|Jun record low C=1.5|Jul record low C=6.1|Aug record low C=3.5|Sep record low C=-1.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.0|Dec record low C=-20.5|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=42.3|Feb precipitation mm=33.3|Mar precipitation mm=40.5|Apr precipitation mm=37.1|May precipitation mm=53.8|Jun precipitation mm=68.7|Jul precipitation mm=55.5|Aug precipitation mm=58.2|Sep precipitation mm=45.1|Oct precipitation mm=37.3|Nov precipitation mm=43.6|Dec precipitation mm=55.3|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=8.0|Mar precipitation days=9.1|Apr precipitation days=7.8|May precipitation days=8.9|Jun precipitation days=7.0|Jul precipitation days=7.0|Aug precipitation days=7.0|Sep precipitation days=7.8|Oct precipitation days=7.6|Nov precipitation days=9.6|Dec precipitation days=11.4|unit precipitation days=1.0 mm|source 1=WMO&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |title = World Weather Information Service&amp;nbsp;– Berlin |website = Worldweather.wmo.int |date = 5 Oktubre 2006 |access-date = 2012-04-07 |archive-date = 25 Abril 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130425001834/https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |url-status = bot: unknown |language=en}} Abril 25, 2013, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=KNMI&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |title = Indices Data – Berlin/Tempelhof 2759 |access-date = 2019-05-13 |publisher =KNMI|language = en |archive-date = 9 Hulyo 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180709010608/https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |url-status = dead |language=en}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|collapsed=y|metric first=y|single line=y|location=Berlin (Dahlem), {{convert|58|m|abbr=on|disp=or}}, 1961–1990 mga normal, sukdulan 1908–kasalukuyan{{NoteTag|Dahil ang kinaroroonan ng himpilang pampanahon ay pinakamalayo mula sa mas makapal na urbanisadong rehiyon ng Berlin at mas malayo sa pangunahing UHI, ang mga halaga nito ay bahagyang mas mataas, lalo na sa gitna at kagyat na mga rehiyon.&lt;ref&gt;[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm Long-term Development of Selected Climate Parameters (Edisyong 2015)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308213004/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm |date=2021-03-08 }}, Berlin Environmental Atlas. ''Senate Department for Urban Development and Housing''. Nakuha noong Enero 30, 2019. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;}}|Jan record high C=15.2|Feb record high C=18.6|Mar record high C=25.1|Apr record high C=30.9|May record high C=33.3|Jun record high C=36.1|Jul record high C=37.9|Aug record high C=37.7|Sep record high C=34.2|Oct record high C=27.5|Nov record high C=19.5|Dec record high C=15.7|Jan mean C=-0.4|Feb mean C=0.6|Mar mean C=4.0|Apr mean C=8.4|May mean C=13.5|Jun mean C=16.7|Jul mean C=17.9|Aug mean C=17.2|Sep mean C=13.5|Oct mean C=9.3|Nov mean C=4.6|Dec mean C=1.2|Jan high C=1.8|Feb high C=3.5|Mar high C=7.9|Apr high C=13.1|May high C=18.6|Jun high C=21.8|Jul high C=23.1|Aug high C=22.8|Sep high C=18.7|Oct high C=13.3|Nov high C=7.0|Dec high C=3.2|Jan low C=-2.9|Feb low C=-2.2|Mar low C=0.5|Apr low C=3.9|May low C=8.2|Jun low C=11.4|Jul low C=12.9|Aug low C=12.4|Sep low C=9.4|Oct low C=5.9|Nov low C=2.1|Dec low C=-1.1|Jan record low C=-21.0|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-6.7|May record low C=-2.9|Jun record low C=0.8|Jul record low C=5.4|Aug record low C=4.7|Sep record low C=-0.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.1|Dec record low C=-20.2|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=43.0|Feb precipitation mm=37.0|Mar precipitation mm=38.0|Apr precipitation mm=42.0|May precipitation mm=55.0|Jun precipitation mm=71.0|Jul precipitation mm=53.0|Aug precipitation mm=65.0|Sep precipitation mm=46.0|Oct precipitation mm=36.0|Nov precipitation mm=50.0|Dec precipitation mm=55.0|Jan sun=45.4|Feb sun=72.3|Mar sun=122.0|Apr sun=157.7|May sun=221.6|Jun sun=220.9|Jul sun=217.9|Aug sun=210.2|Sep sun=156.3|Oct sun=110.9|Nov sun=52.4|Dec sun=37.4|unit precipitation days=1.0 mm|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=9.0|Mar precipitation days=8.0|Apr precipitation days=9.0|May precipitation days=10.0|Jun precipitation days=10.0|Jul precipitation days=9.0|Aug precipitation days=9.0|Sep precipitation days=9.0|Oct precipitation days=8.0|Nov precipitation days=10.0|Dec precipitation days=11.0|source 1=NOAA&lt;ref name=&quot;noaa&quot;&gt;{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| title = Berlin (10381) – WMO Weather Station
| access-date = 30 Enero 2019
| archive-url = https://web.archive.org/web/20220218131223/ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| archive-date = 2022-02-18
| url-status = dead
| publisher = NOAA
| language = en
}} [https://archive.org/details/19611990NormalsNOAABerlin Naarkibo] 30 Enero 2019, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=Berliner Extremwerte&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |title = Berliner Extremwerte |access-date = 1 Disyembre 2014 |archive-date = 6 Hunyo 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200606191249/https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |url-status = live |language=en}}&lt;/ref&gt;}}

=== Tanawin ng lungsod ===
[[Talaksan:16-07-04-Abflug-Berlin-DSC_0122.jpg|thumb|Larawang panghimpapawid sa gitna ng Berlin na nagpapakita ng [[City West]], [[Potsdamer Platz]], [[Alexanderplatz]], at ang [[Tiergarten (liwasan)|Tiergarten]]]]
Ang kasaysayan ng Berlin ay nag-iwan sa lungsod ng isang [[wiktionary:polycentric|polisentrikong]] pagkakaayos at isang napakaeklektikong hanay ng arkitektura at mga gusali. Ang hitsura ng lungsod ngayon ay higit na nahubog ng pangunahing papel na ginampanan nito sa kasaysayan ng Germany noong ika-20 siglo. Lahat ng pambansang pamahalaan na nakabase sa Berlin{{Spaced en dash}}ang Kaharian ng Prusya, ang Ikalawang Imperyong Aleman ng 1871, ang Republikang Weimar, Alemanyang Nazi, Silangang Alemanya, pati na rin ang muling pinagsamang Alemanya{{Spaced en dash}}ay nagpasimula ng mga ambisyosong programa sa muling pagtatayo, na ang bawat isa ay nagdaragdag ng sarili nitong natatanging estilo sa arkitektura ng lungsod.

Sinalanta ang Berlin ng mga pagsalakay sa himpapawid, sunog, at labanan sa kalye noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at marami sa mga gusaling nakaligtas sa parehong Silangan at Kanluran ay giniba noong panahon pagkatapos ng digmaan. Karamihan sa demolisyong ito ay pinasimulan ng mga programa sa arkitektura ng munisipyo upang magtayo ng mga bagong distrito ng negosyo o tirahan at ang mga pangunahing arterya. Karamihan sa mga palamuti sa mga gusali bago ang digmaan ay nawasak kasunod ng mga makabagong dogma, at sa parehong mga sistema pagkatapos ng digmaan, gayundin sa muling pinagsamang Berlin, maraming mahahalagang estrukturang pamana ang muling itinayo, kabilang ang ''Forum Fridericianum'' kasama ang, [[Operang Estatal ng Berlin|Operang Estatal]] (1955), [[Palasyo ng Charlottenburg|Palasyo Charlottenburg]] (1957), ang mga monumental na gusali sa [[Gendarmenmarkt]] (dekada '80), ang [[Alte Kommandantur|Kommandantur]] (2003), at gayundin ang proyekto sa muling pagtatayo ng mga barokong patsada ng [[Palasyo ng Berlin|Palasyo ng Lungsod]]. Maraming mga bagong gusali ang naging inspirasyon ng kanilang makasaysayang mga nauna o ang pangkalahatang klasikong estilo ng Berlin, gaya ng Otel Adlon.

Ang mga kumpol ng mga ''skyscraper'' o gusaling mataas ay tumaas sa iba't ibang lokasyon: [[Potsdamer Platz]], ang [[City West]], at [[Alexanderplatz]], ang huling dalawa ay naglalarawan sa mga dating sentro ng Silangan at Kanlurang Berlin, na ang una ay kumakatawan sa isang bagong Berlin noong ika-21 siglo, na bumangon mula sa mga guho no-man's land ng Pader ng Berlin. Ang Berlin ay may lima sa nangungunang 50 pinakamataas na gusali sa Alemanya.

Mahigit sa sangkatlo ng sakop ng lungsod ay binubuo ng luntiang espasyo, kakahuyan, at tubig.&lt;ref name=&quot;gruen2&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang pangalawang pinakamalaki at pinakasikat na liwasan ng Berlin, ang [[Tiergarten (liwasan)|Großer Tiergarten]], ay matatagpuan sa gitna mismo ng lungsod. Sinasaklaw nito ang isang lugar na 210 ektarya at umaabot mula Zoo ng Bahnhof sa ''City West'' o Kanlurang Lungsod hanggang sa [[Tarangkahang Brandeburgo]] sa silangan.

Kabilang sa mga tanyag na kalye, ang [[Unter den Linden]] at [[Friedrichstraße]] ay matatagpuan sa lumang sentro ng lungsod (at kasama sa dating Silangang Berlin). Ang ilan sa pangunahing kalye sa City West ay ang [[Kurfürstendamm]] (o pinaikling Ku´damm) at [[Kantstraße]].

=== Arkitektura ===
[[Talaksan:Gendarmenmarkt_Panorama.jpg|thumb|Panorama ng [[Gendarmenmarkt]], na nagpapakita ng [[Konzerthaus Berlin]], nasa gilid ng [[Neue Kirche, Berlin|Simbahang Aleman]] (kaliwa) at [[Katedral na Pranses, Berlin|Simbahang Pranses]] (kanan)]]
[[Talaksan:Berliner_Dom_seen_from_James_Simon_Park.jpg|thumb|Ang [[Katedral ng Berlin]] sa [[Pulo ng mga Museo]]]]
Ang [[Fernsehturm Berlin|Fernsehturm]] (toreng pantelebisyon) sa [[Alexanderplatz]] sa [[Mitte]] ay kabilang sa pinakamataas na estruktura sa Unyong Europeo sa {{Cvt|368|m}}. Itinayo noong 1969, makikita ito sa karamihan ng mga sentral na distrito ng Berlin. Ang lungsod ay makikita mula sa {{Convert|204|m|ft|-high}} palapag ng pagmamasid. Simula rito, ang [[Karl-Marx-Allee]] ay patungo sa silangan, isang abenida na may linya ng mga monumental na gusali ng tirahan, na dinisenyo sa estilong [[Arkitekturang Stalinista|Sosyalismong Klasisismo]]. Katabi ng lugar na ito ay ang [[Rotes Rathaus]] (Bulwagang Panlungsod), na may natatanging pulang-ladrilyong arkitektura nito. Sa harap nito ay ang Neptunbrunnen, isang balong na nagtatampok ng mitolohikong pangkat ng mga [[Triton (mitolohiya)|Triton]], mga [[personipikasyon]] ng apat na pangunahing Prusong ilog, at [[Neptuno (mitolohiya)|Neptuno]] sa ibabaw nito.

Ang [[Tarangkahang Brandeburgo]] ay isang ikonikong tanawin ng Berlin at Alemanya; ito ay tumatayo bilang isang simbolo ng mga pangyayaring Europeo at ng pagkakaisa at kapayapaan. Ang [[gusaling Reichstag]] ay ang tradisyonal na luklukan ng Parlamentong Aleman. Hinubog muli ito ng arkitektrong Briton na si [[Norman Foster (arkitekto)|Norman Foster]] noong dekada '90 at nagtatampok ng salaming simboryo sa ibabaw ng pook ng pagpupulong, na nagbibigay-daan sa libreng pampublikong tanaw sa mga pinagdadausang parlamento at magagandang tanawin ng lungsod.

Ang Galeriyang ''East Side'' o Bandang Silangan ay isang ''open-air'' o panlabas na eksibisyong sining na direktang ipininta sa mga huling bahagi ng Pader ng Berlin. Ito ang pinakamalaking natitirang ebidensiya ng makasaysayang dibisyon ng lungsod.

Ang [[Gendarmenmarkt]] ay isang [[Arkitekturang Neoklasiko|neoklasikong liwasan]] sa Berlin, ang pangalan ay nagmula sa punong-tanggapan ng sikat na Gens d'armes regiment na matatagpuan dito noong ika-18 siglo. Dalawang katulad na disenyong katedral ang hangganan nito, ang [[Französischer Dom]] kasama ang platapormang pang-obserbasyon nito at ang [[Deutscher Dom]]. Ang [[Konzerthaus Berlin|Konzerthaus]] (Bulwagang Pangkonsiyerto), tahanan ng Orkestra Sinfonika ng Berlin, ay nakatayo sa pagitan ng dalawang katedral.
[[Talaksan:MJK_46430_Schloss_Charlottenburg.jpg|left|thumb|[[Palasyo Charlottenburg]]]]
[[Talaksan:Berlin_Hackesche_Höfe1.jpg|left|thumb|[[Hackesche Höfe]]]]
Ang [[Pulo ng mga Museo]] sa [[Spree (ilog)|Ilog Spree]] ay naglalaman ng [[Berlin#Mga museo|limang museo]] na itinayo mula 1830 hanggang 1930 at isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng [[UNESCO]]. Ang pagpapanumbalik at pagtatayo ng isang pangunahing lagusan sa lahat ng mga museo, pati na rin ang muling pagtatayo ng [[Stadtschloss, Berlin|Stadtschloss]] ay nagpapatuloy.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Hunyo 2011 |title=Neumann: Stadtschloss wird teurer |trans-title=Neumann: Palace is getting more expensive |url=https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200703/https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 Mayo 2010 |title=Das Pathos der Berliner Republik |trans-title=The pathos of the Berlin republic |url=https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200702/https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt; Gayundin sa pulo at sa tabi ng [[Lustgarten]] at palasyo ay ang [[Katedral ng Berlin]], ang ambisyosong pagtatangka ni Emperador Guillermo II na lumikha ng Protestanteng karibal sa [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma. Ang isang malaking kripta ay naglalaman ng mga labi ng ilan sa mga naunang Prusong maharlikang pamilya. Ang [[Katedral ni Santa Eduvigis]] ay ang Katoliko Romanong katedral ng Berlin.
[[Talaksan:Bikinihaus_Berlin-1210760.jpg|thumb|Ang [[Breitscheidplatz]] kasama ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] ay ang sentro ng [[City West]].]]
Ang [[Unter den Linden]] ay isang silangan–kanlurang abenidang nalilinyahan ng mga puno na mula sa Tarangkahang Brandeburgo hanggang sa pook ng dating Berliner Stadtschloss, at dating pangunahing promenada ng Berlin. Maraming Klasikong gusali ang nakahanay sa kalye, at naroon ang bahagi ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]]. Ang [[Friedrichstraße]] ay ang maalamat na kalye ng Berlin noong Ginintuang Dekada Beynte. Pinagsasama nito ang mga tradisyon ng ika-20 siglo sa modernong arkitektura ng Berlin ngayon.

Ang [[Potsdamer Platz]] ay isang buong kuwarto na binuo mula sa simula pagkatapos bumaba ang [[Pader ng Berlin|Pader]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Construction and redevelopment since 1990 |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610103008/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |archive-date=10 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Senate Department of Urban Development|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa kanluran ng Potsdamer Platz ay ang Kulturforum, na naglalaman ng Gemäldegalerie, at nasa gilid ng Neue Nationalgalerie at ng Berliner Philharmonie. Ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], isang alaalang pang-[[Holokausto]], ay nasa hilaga.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ouroussoff |first=Nicolai |date=9 Mayo 2005 |title=A Forest of Pillars, Recalling the Unimaginable |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2005/05/09/arts/design/09holo.html |access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang lugar sa paligid ng [[Hackescher Markt]] ay tahanan ng mga kulturang moda, na may 'di-mabilang na mga bilihan ng damit, club, bar, at galeriya. Kabilang dito ang [[Hackesche Höfe]], isang kalipunan ng mga gusali sa paligid ng ilang patyo, na muling itinayo noong 1996. Ang kalapit na [[Bagong Sinagoga, Berlin|Bagong Sinagoga]] ay ang sentro ng kultura ng mga Hudyo.

Ang Straße des 17. Juni, na nagkokonekta sa Tarangkahang Brandeburgo at Ernst-Reuter-Platz, ay nagsisilbing gitnang silangan-kanlurang axis. Ang pangalan nito ay ginugunita ang mga pag-aalsa sa Silangang Berlin noong Hunyo 17, 1953. Humigit-kumulang sa kalahati mula sa Tarangkahang Brandeburgo ay ang Großer Stern, isang isla ng sirkulong trapiko kung saan matatagpuan ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin|Siegessäule]] (Haligi ng Tagumpay). Ang monumentong ito, na itinayo upang gunitain ang mga tagumpay ng Prusya, ay inilipat noong 1938–39 mula sa dati nitong posisyon sa harapan ng Reichstag.

Ang [[Kurfürstendamm]] ay tahanan ng ilan sa mga mararangyang tindahan ng Berlin kung saan ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] sa silangang dulo nito sa [[Breitscheidplatz]]. Ang simbahan ay nawasak noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at iniwang guho. Ang malapit sa Tauentzienstraße ay ang [[KaDeWe]], na sinasabing pinakamalaking almasen sa kontinental na Europa. Ang [[Rathaus Schöneberg]], kung saan ginawa ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang tanyag na talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''!&quot;, ay nasa [[Tempelhof-Schöneberg]].

Kanluran ng sentro, ang [[Palasyo Bellevue, Alemanya|Palasyo Bellevue]] ay ang tirahan ng [[Pangulo ng Alemanya]]. Ang [[Palasyo Charlottenburg]], na nasunog noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ay ang pinakamalaking makasaysayang palasyo sa Berlin.

Ang Funkturm Berlin ay isang toreng {{Convert|150|m|ft|-tall}}''lattice'' o parilya ng radyo sa pook-peryahan o ''fairground'', na itinayo sa pagitan ng 1924 at 1926. Ito ang tanging toreng pang-obserbasyon na nakatayo sa mga insulador at may restawran {{Cvt|55|m}} at isang larangang pantanaw {{Cvt|126|m}} sa ibabaw ng lupa, na mapupuntahan ng [[Elebeytor|elebaytor]] na may bintana.

Ang [[Oberbaumbrücke]] sa ibabaw ng ilog Spree ay ang pinakaikonikong tulay ng Berlin, na nag-uugnay sa pinagsama-samang mga boro ng [[Friedrichshain]] at [[Kreuzberg]]. Nagdadala ito ng mga sasakyan, tao, at linyang U1 ng [[Berlin U-Bahn]]. Ang tulay ay nakompleto sa isang estilong [[ladrilyong gotiko]] noong 1896, na pinapalitan ang dating kahoy na tulay na may isang pang-itaas na daanan para sa U-Bahn. Ang gitnang bahagi ay giniba noong 1945 upang pigilan ang [[Hukbong Pula|Pulang Hukbo]] sa pagtawid. Pagkatapos ng digmaan, ang inayos na tulay ay nagsilbing tsekpoynt at tawiran sa hangganan sa pagitan ng mga sektor ng Sobyetiko at Amerikano, at kalaunan sa pagitan ng Silangan at Kanlurang Berlin. Noong kalagitnaan ng dekada '50, ito ay sarado sa mga sasakyan, at pagkatapos ng pagtatayo ng Pader ng Berlin noong 1961, ang trapiko ng tao ay mahigpit na pinaghigpitan. Kasunod ng muling pag-iisang Aleman, ang gitnang bahagi ay muling itinayo gamit ang isang kuwadrong [[asero]], at ipinagpatuloy ang serbisyo ng U-Bahn noong 1995.

== Demograpiya ==
[[Talaksan:Berlin_population2.svg|left|thumb|Populasyon ng Berlin, 1880–2012]]
Sa pagtatapos ng 2018, ang lungsod-estado ng Berlin ay mayroong 3.75&amp;nbsp;milyong rehistradong naninirahan&lt;ref name=&quot;pop-detail3&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; sa isang lugar na {{Cvt|891.1|km2}}.  Ang densidad ng populasyon ng lungsod ay 4,206 na naninirahan bawat km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Ang Berlin ang pinakamataong lungsod sa [[Unyong Europeo]]. Noong 2019, ang urbanong sakop ng Berlin ay may humigit-kumulang 4.5&amp;nbsp;milyong naninirahan. {{Magmula noong|2019}}  ang gumaganang urbanong pook ay tahanan ng humigit-kumulang 5.2&amp;nbsp;milyong tao.&lt;ref&gt;[https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en Population on 1 January by age groups and sex – functional urban areas, Eurostat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150903213351/https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en|date=2015-09-03}}. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang buong [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may populasyon na higit sa 6&amp;nbsp;milyon sa isang lugar na {{Cvt|30546|km2|0}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 Agosto 2020 |title=Initiativkreis Europäische Metropolregionen in Deutschland: Berlin-Brandenburg |url=https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817083458/https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |archive-date=17 Agosto 2019 |access-date=6 Pebrero 2013 |website=www.deutsche-metropolregionen.org|language=de}}&lt;/ref&gt;{{Historical populations|1721|65300|1750|113289|1800|172132|1815|197717|1825|220277|1840|330230|1852|438958|1861|547571|1871|826341|1880|1122330|1890|1578794|1900|1888848|1910|2071257|1920|3879409|1925|4082778|1933|4221024|1939|4330640|1945|3064629|1950|3336026|1960|3274016|1970|3208719|1980|3048759|1990|3433695|2000|3382169|2010|3460725|53=2020|54=3664088}}Noong 2014, ang lungsod-estado na Berlin ay nagkaroon ng 37,368 buhay na panganak (+6.6%), isang rekord na bilang mula noong 1991. Ang bilang ng mga namatay ay 32,314. Halos 2.0&amp;nbsp;milyong kabahayan ang binilang sa lungsod. 54 porsiyento ng mga ito ay mga sambahayang iisa ang naninirahan. Mahigit sa 337,000 pamilya na may mga batang wala pang 18 taong gulang ang nanirahan sa Berlin. Noong 2014, ang kabeserang Aleman ay nagrehistro ng dagdag sa paglipat ng humigit-kumulang 40,000 katao.&lt;ref&gt;[https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf statistics Berlin Brandenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315084534/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf|date=2016-03-15}}. www.statistik-berlin-brandenburg.de Hinango noong 10 Oktubre 2016. (sa Aleman)&lt;/ref&gt;

=== Mga nasyonalidad ===
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float:right;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |'''Mga residente ayon sa Pagkamamamayan''' &lt;small&gt;(31 Disyembre 2019)&lt;/small&gt; &lt;ref name=&quot;pop-detail6&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;
|-
!Bansa
!Populasyon
|-
|Kabuuang mga rehistradong residente
|3,769,495
|-
|{{Flag|Alemanya}}
|2,992,150
|-
|{{Flag|Turkiya}}
|98,940
|-
|{{Flag|Polonya}}
|56,573
|-
|{{Flag|Syria}}
|39,813
|-
|{{Flag|Italya}}
|31,573
|-
|{{Flag|Bulgaria}}
|30,824
|-
|{{Flag|Rusya}}
|26,640
|-
|{{Flag|Romania}}
|24,264
|-
|{{Flag|Estados Unidos}}
|22,694
|-
|{{Flag|Biyetnam}}
|20,572
|-
|{{Flag|Pransiya}}
|20,223
|-
|{{Flag|Serbia}}
|20,109
|-
|{{Flag|Nagkakaisang Kaharian}}
|16,751
|-
|{{Flag|Espanya}}
|15,045
|-
|{{Flag|Gresya}}
|14,625
|-
|{{Flag|Croatia}}
|14,430
|-
|{{Flag|India}}
|13,450
|-
|{{Flag|Ukranya}}
|13,410
|-
|{{Flag|Afghanistan}}
|13,301
|-
|{{Flag|Tsina}}
|13,293
|-
|{{Flag|Bosnia at Herzegovina}}
|12,691
|-
|Iba pang Gitnang Silangan at Asya
|88,241
|-
|Ibang Europa
|80,807
|-
|Africa
|36,414
|-
|Iba pang mga America
|27,491
|-
|Oceania at [[Antarctica]]
|5,651
|-
|Walang estado o Hindi Malinaw
|24,184
|}
Ang pambansa at pandaigdigang paglipat sa lungsod ay may mahabang kasaysayan. Noong 1685, pagkatapos ng pagpapawalang-bisa ng [[Kautusan ng Nantes]] sa Pransiya, tumugon ang lungsod sa pamamagitan ng [[Kautusan ng Potsdam]], na tinitiyak ang kalayaan sa relihiyon at katayuang walang buwis sa mga Pranses na Huguenot na bakwit sa loob ng sampung taon. Ang [[Batas ng Kalakhang Berlin]] noong 1920 ay nagsama ng maraming suburb at nakapalibot na mga lungsod ng Berlin. Binuo nito ang karamihan sa teritoryo na binubuo ng modernong Berlin at pinalaki ang populasyon mula sa 1.9&amp;nbsp;milyon tungo 4&amp;nbsp;milyon.

Ang aktibong imigrasyon at asilong pampolitika sa Kanlurang Berlin ay naghudyat ng mga alon ng imigrasyon noong dekada '60 at '70. Ang Berlin ay tahanan ng hindi bababa sa 180,000 residenteng Turko at [[Mga Turko sa Alemanya|Turko-Aleman]],&lt;ref name=&quot;pop-detail4&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; na ginagawa itong pinakamalaking komunidad ng mga Turko sa labas ng Turkiya. Noong dekada '90 ang ''Aussiedlergesetze ay'' nagbigay-daan sa imigrasyon sa Alemanya ng ilang residente mula sa dating [[Unyong Sobyetiko]]. Sa ngayon, ang mga etnikong Aleman mula sa mga bansa ng dating Unyong Sobyetiko ang bumubuo sa pinakamalaking bahagi ng komunidad na nagsasalita ng Ruso.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dmitry Bulgakov |date=11 Marso 2001 |title=Berlin is speaking Russians' language |url=https://www.russiajournal.com/node/4653 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406142034/https://www.russiajournal.com/node/4653 |archive-date=6 Abril 2013 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Russiajournal.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang huling dekada ay nakaranas ng pagdagsa mula sa iba't ibang bansa sa Kanluran at ilang rehiyon sa Africa.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Heilwagen |first=Oliver |date=28 Oktubre 2001 |title=Berlin wird farbiger. Die Afrikaner kommen – Nachrichten Welt am Sonntag – Welt Online |language=de |work=Die Welt |url=https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |url-status=live |access-date=2 Hunyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515022639/https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |archive-date=15 Mayo 2011}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagi ng mga imigranteng Africano ay nanirahan sa [[Afrikanisches Viertel]].&lt;ref&gt;{{cite press release|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|date=6 Pebrero 2009|title=Zweites Afrika-Magazin &quot;Afrikanisches Viertel&quot; erschienen Bezirksbürgermeister Dr. Christian Hanke ist Schirmherr|url=https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|location=Berlin|publisher=berlin.de|access-date=27 Setyembre 2016|archive-date=21 Oktubre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021050530/https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|url-status=live|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang mga batang Aleman, EU-Europeo, at Israeli ay nanirahan na rin sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=12 Disyembre 2014 |title=Hummus in the Prenzlauer Berg |url=https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |url-status=live |journal=The Jewish Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20141230010937/https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |archive-date=30 Disyembre 2014 |access-date=29 Disyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2019, mayroong 777,345 na rehistradong residente ng dayuhang nasyonalidad at dagdag pang 542,975 mamamayang Aleman na may &quot;pinanggalingang imigrante&quot; ''(Migrationshintergrund, MH)'',&lt;ref name=&quot;pop-detail5&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; ibig-sabihin sila o ang isa sa kanilang mga magulang ay nandayuhan sa Alemanya pagkatapos ng 1955. Ang mga dayuhang residente ng Berlin ay nagmula sa mga 190 bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 Pebrero 2011 |title=457 000 Ausländer aus 190 Staaten in Berlin gemeldet |trans-title=457,000 Foreigners from 190 Countries Registered in Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428201553/https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |archive-date=28 Abril 2019 |access-date=28 Abril 2019 |website=Berliner Morgenpost |language=de}}&lt;/ref&gt; Apatnapu't walong porsiyento ng mga residenteng wala pang 15 taong gulang ay may pinagmulang imigrante. Ang Berlin noong 2009 ay tinatayang mayroong 100,000 hanggang 250,000 hindi rehistradong mga naninirahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Von Andrea Dernbach |date=23 Pebrero 2009 |title=Migration: Berlin will illegalen Einwanderern helfen – Deutschland – Politik – Tagesspiegel |work=Der Tagesspiegel Online |publisher=Tagesspiegel.de |url=https://www.tagesspiegel.de/politik/deutschland/berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |url-status=live |access-date=15 Setyembre 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131251/https://www.tagesspiegel.de/politik/migration-berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |archive-date=18 Pebrero 2022|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang mga Boro ng Berlin na may malaking bilang ng mga migrante o populasyon na ipinanganak sa ibang bansa ay [[Mitte]], [[Neukölln]], at [[Friedrichshain-Kreuzberg]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 Setyembre 2016 |title=Zahl der Ausländer in Berlin steigt auf Rekordhoch |url=https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804053354/https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |archive-date=4 Agosto 2017 |access-date=13 Hunyo 2017 |website=jungefreiheit.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

Mayroong higit sa 20 hindi katutubong komunidad na may populasyong hindi bababa sa 10,000 katao, kabilang ang mga komunidad ng mga Turko, Polako, Ruso, Lebanes, Palestino, Serbio, Italyano, Indiyano, Bosnio, Biyetnames, Amerikano, Rumano, Bulgaro, Croata, Tsino, Austriako, Ukrano, Pranses, Briton, Españo, Israeli, Thai, Irani, Ehipsiyo, at Siryo..

=== Mga wika ===
Ang Aleman ay ang opisyal at nangingibabaw na sinasalitang wika sa Berlin. Ito ay isang wikang Kanlurang Aleman na nagmula ang karamihan ng bokabularyo nito mula sa sangay ng Aleman ng pamilya ng wikang [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeo]]. Ang Aleman ay isa sa 24 na wika ng Unyong Europeo,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=European Commission |title=Official Languages |url=https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140926004848/https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |archive-date=26 Setyembre 2014 |access-date=29 Hulyo 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; at isa sa tatlong wikang pantrabaho ng [[Komisyong Europeo]].

Ang Berlinerisch o Berlinisch ay hindi isang diyalekto sa lingguwistika. Ito ay sinasalita sa Berlin at sa [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|nakapaligid na kalakhang pook]]. Nagmula ito sa isang Brandeburges na varyant. Ang diyalekto ay nakikita na ngayon na mas katulad ng isang sosyolekto, higit sa lahat sa pamamagitan ng pagtaas ng imigrasyon at mga uso sa mga edukadong populasyon na magsalita ng karaniwang Aleman sa pang-araw-araw na buhay.

Ang pinakakaraniwang ginagamit na wikang banyaga sa Berlin ay Turko, Polako, Ingles, Persa, Arabe, Italyano, Bulgaro, Ruso, Rumano, Kurdo, Serbo-Croata, Pranses, Español, at Biyentames. Mas madalas na naririnig ang Truko, Arabe, Kurdo, at Serbo-Croata sa kanlurang bahagi dahil sa malalaking komunidad ng Gitnang Silangan at dating Yugoslavia. Ang Polako, Ingles, Ruso, at Biyetnames ay may mas maraming katutubong nagsasalita sa Silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 Mayo 2010 |title=Studie – Zwei Millionen Berliner sprechen mindestens zwei Sprachen – Wirtschaft – Berliner Morgenpost – Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522160634/https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |archive-date=22 Mayo 2011 |access-date=2 Hunyo 2011 |publisher=Morgenpost.de|language=de}}&lt;/ref&gt;

=== Relihiyon ===
Ayon sa senso noong 2011, humigit-kumulang 37 porsiyento ng populasyon ang nag-ulat na mga miyembro ng isang legal na kinikilalang simbahan o relihiyosong organisasyon. Ang iba ay hindi kabilang sa naturang organisasyon, o walang impormasyong makukuha hinggil sa kanila.&lt;ref name=&quot;Census 2011&quot;&gt;{{Cite web |title=Zensus 2011 – Bevölkerung und Haushalte – Bundesland Berlin |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303193809/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=23 Pebrero 2019 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=6–7 |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang pinakamalaking relihiyong denominasyon na naitala noong 2010 ay ang [[Protestantismo|Protestanteng]] rehiyonal na samahang simbahan —ang [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana]] (EKBO) —isang nagkakaisang simbahan. Ang EKBO ay miyembro ng [[Simbahang Ebanghelika sa Alemanya|Simbahang Ebanghelika sa Alemanya (EKD)]] at [[Union Evangelischer Kirchen|Union Evangelischer Kirchen (UEK)]]. Ayon sa EKBO, ang kanilang kasapian ay umabot sa 18.7 porsiyento ng lokal na populasyon, habang ang [[Simbahang Katolikong Romano]] ay mayroong 9.1 porsyento ng mga residenteng nakarehistro bilang mga miyembro nito.&lt;ref name=&quot;kirchenmitglieder2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2011 |title=Kirchenmitgliederzahlen am 31.12.2010 |trans-title=Church membership on 31 December 2010 |url=https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180209204513/https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |archive-date=9 Pebrero 2018 |access-date=10 Marso 2012 |publisher=Evangelical Church in Germany |language=de}}&lt;/ref&gt; Humigit-kumulang 2.7% ng populasyon ang nakikilala sa iba pang mga denominasyong Kristiyano (karamihan sa [[Simbahang Ortodokso ng Silangan|Silangang Ortodokso]], ngunit iba't ibang mga Protestante rin).&lt;ref name=&quot;klStatistik2010&quot;&gt;{{Cite web |date=December 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 July 2011 |access-date=4 January 2011 |publisher=[[List of statistical offices in Germany|Amt für Statistik Berlin–Brandenburg]] |language=de}}&lt;/ref&gt; Ayon sa rehistro ng mga residente ng Berlin, noong 2018, 14.9 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Ebanghelika, at 8.5 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Katolika.&lt;ref name=&quot;pop-detail7&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 February 2020 |access-date=8 April 2020 |website=[[Amt für Statistik Berlin-Brandenburg]] |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang gobyerno ay nagpapanatili ng rehistro ng mga miyembro ng mga simbahang ito para sa mga layunin ng buwis, dahil kinokolekta nito ang buwis sa simbahan sa ngalan ng mga simbahan. Hindi ito nag-iingat ng mga rekord ng mga miyembro ng ibang relihiyosong organisasyon na maaaring mangolekta ng kanilang sariling buwis sa simbahan, sa ganitong paraan.

Noong 2009, humigit-kumulang 249,000 [[Muslim]] ang iniulat ng Tanggapan ng Estadistika na mga miyembro ng mga Masjid at Islamikong relihiyosong organisasyon sa Berlin,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Statistisches Jahrbuch für Berlin 2010 |trans-title=Statistical yearbook for Berlin 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120202750/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |archive-date=20 November 2012 |access-date=10 February 2013 |publisher=[[List of statistical offices in Germany|Amt für Statistik Berlin–Brandenburg]] |language=de}}&lt;/ref&gt; habang noong 2016, tinatantiya ng pahayagang ''[[Der Tagesspiegel]]'' na humigit-kumulang 350,000 Muslim ang nag-obserba ng [[Ramadan]] sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 June 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=23 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212013247/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 December 2019}}&lt;/ref&gt; Noong 2019, humigit-kumulang 437,000 rehistradong residente, 11.6% ng kabuuan, ang nag-ulat na mayroong pinanggalingan sa paglilipat mula sa isa sa mga estadong Miyembro ng Organisasyon ng Kooperasyong Islamiko.&lt;ref name=&quot;pop-detail8&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 February 2020 |access-date=8 April 2020 |website=[[Amt für Statistik Berlin-Brandenburg]] |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 June 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |language=de |trans-title=Ramadan in refugee camps and schools in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=13 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712125538/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 July 2017}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1992 at 2011 halos dumoble ang populasyon ng Muslim.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Schupelius |first=Gunnar |date=28 May 2015 |title=Wird der Islam künftig die stärkste Religion in Berlin sein? |work=[[Berliner Zeitung]] |url=https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |url-status=live |access-date=13 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170603092248/https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |archive-date=3 June 2017}}&lt;/ref&gt;

Humigit-kumulang 0.9% ng mga Berlines ay kabilang sa ibang mga relihiyon. Sa tinatayang populasyon na 30,000–45,000 na mga residenteng Hudyo,&lt;ref name=&quot;The Boston Globe 2014-11-01&quot;&gt;{{Cite web |last=Ross |first=Mike |date=1 November 2014 |title=In Germany, a Jewish community now thrives |url=https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222235631/https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |archive-date=22 December 2016 |access-date=19 August 2016 |website=[[The Boston Globe]]}}&lt;/ref&gt; humigit-kumulang 12,000 ang mga rehistradong miyembro ng mga relihiyosong organisasyon.&lt;ref name=&quot;klStatistik20102&quot;&gt;{{Cite web |date=December 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 July 2011 |access-date=4 January 2011 |publisher=[[List of statistical offices in Germany|Amt für Statistik Berlin–Brandenburg]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang Berlin ay ang luklukan ng [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Berlin|Katoliko Romanong arsobispo ng Berlin]] at ang nahalal na tagapangulo ng [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana|EKBO]] ay pinamagatang obispo ng EKBO. Higit pa rito, ang Berlin ay ang luklukan ng maraming mga Ortodoksong katedral, tulad ng Katedral ni San Boris ang Bautista, isa sa dalawang luklukan ng [[Simbahang Bulgarong Ortodokso|Bulgarong Ortodokso]] na Diyosesis ng Kanluran at Gitnang Europa, at ang Katedral ng Muling Pagkabuhay ni Kristo ng Diyosesis ng Berlin (Patriarkado ng Mosku).

{{multiple image|align=right|perrow=2|total_width=400|width1=500|width2=500|width3=500|width4=500|height1=350|height2=350|height3=350|height4=350|image1=Berliner Dom - panoramio (20).jpg|image2=NeueSynagogue.JPG|image3=2020-04-16 P4160889 St.Hedwigs-Kathedrale, Bebelplatz.jpg|image4=Şehitlik mosque Berlin by ZUFAr.jpg|footer=Paikot pa kanan mula sa taas pakaliwa: [[Katedral ng Berlin]], [[Bagong Sinagoga (Berlin)|Bagong Sinagoga]], Moske Şehitli, at [[Katedral ni Santa Eduvigis]]}}

Ang mga mananampalataya ng iba't ibang relihiyon at denominasyon ay nagpapanatili ng maraming [[Talaan ng mga lugar ng pagsamba sa Berlin|lugar ng pagsamba sa Berlin]]. Ang [[Malayang Simbahang Ebangheliko-Luterano]] ay may walong parokya na may iba't ibang laki sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lutheran Diocese Berlin-Brandenburg |url=https://www.selk-berlin.de/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328152944/https://www.selk-berlin.de/ |archive-date=28 March 2008 |access-date=19 August 2008 |publisher=Selbständige Evangelisch-Lutherische Kirche}}&lt;/ref&gt; Mayroong 36 na kongregasyong [[Mga Bautista|Bautista]] (sa loob [[Samahan ng mga Ebanghelikong Malayang Simbahang Kongregasyon sa Alemanya]]), 29 [[Bagong Apostolikong Simbahan]], 15 [[Nagkakaisang Metodistang Simbahan|Nagkakaisang Metodista]] na simbahan, walong Malayang Ebanghelika na Kongregasyon, apat na [[Simbahan ni Kristo, Siyentipiko]] (una, iklawa, ikatlo, at ikalabing-anim), anim mga kongregasyon ng [[Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw]], isang [[Lumang Simbahang Katoliko|Lumang Simbahan]], at isang [[Anglikanismo|Anglicanong]] simbahan sa Berlin. Ang Berlin ay may higit sa 80 moske,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's mosques |url=https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093250/https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |archive-date=11 November 2018 |access-date=11 November 2018 |publisher=[[Deutsche Welle]]}}&lt;/ref&gt; sampung sinagoga,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Keller |first=Claudia |date=10 November 2013 |title=Berlins jüdische Gotteshäuser vor der Pogromnacht 1938: Untergang einer religiösen Vielfalt |language=de |trans-title=Berlin's jewish places of worship before the Pogromnacht 1938: Decline of a religious diversity |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |url-status=live |access-date=11 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093246/https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |archive-date=11 November 2018 |quote=Von den weit mehr als 100 jüdischen Gotteshäusern sind gerade einmal zehn übrig geblieben. (in english: Of the far more than 100 synagogues, only ten are left.)}}&lt;/ref&gt; at dalawang templong [[Budismo|Budista]].

== Gobyerno at politika ==
{{main|Politika ng Berlin}}

=== Estadong lungsod ===
[[Talaksan:Rotes_Rathaus.jpg|left|thumb|[[Rotes Rathaus]] (''Pulang Munisipyo''), luklukan ng Senado at Alkalde ng Berlin.]]
Mula noong [[Muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa]] noong Oktubre 3, 1990, ang Berlin ay isa sa tatlong [[Länder ng Alemanya|estadong lungsod sa Alemanya]] na kabilang sa kasalukuyang 16 na estado ng Alemanya. Ang [[Abgeordnetenhaus ng Berlin|Kapulungan ng mga Kinatawan]] (''Abgeordnetenhaus'') ay kumakatawan bilang parlamento ng lungsod at estado, na mayroong 141 na luklukan. Ang ehekutibong tanggapan ng Berlin ay ang [[Senado ng Berlin]] (''Senat von Berlin''). Binubuo ang Senado ng [[Talaan ng mga alkalde ng Berlin|Namamahalang Alkalde]] (''Regierender Bürgermeister''), at hanggang sampung senador na may hawak na ministerong posisyon, dalawa sa kanila ang may hawak na titulong &quot;Alkalde&quot; (''Bürgermeister'') bilang kinatawan ng Namamahalang Alkalde.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-11-01 |title=Verfassung von Berlin – Abschnitt IV: Die Regierung |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008025644/https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |archive-date=8 October 2020 |access-date=2020-10-02 |website=www.berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang kabuuang taunang badyet ng estado ng Berlin noong 2015 ay lumampas sa €24.5 ($30.0) bilyon kabilang ang surplus sa badyet na €205 ($240) milyon.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berliner Haushalt Finanzsenator bleibt trotz sprudelnder Steuereinnahmen vorsichtig |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/berliner-haushalt-finanzsenator-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-24702234 |url-status=live |access-date=20 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131248/https://www.berliner-zeitung.de/sport-leidenschaft/berliner-haushalt-finanzsenator-kollatz-ahnen-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-li.6132?pid=true |archive-date=18 February 2022}}&lt;/ref&gt; Ang estado ay nagmamay-ari ng malawak na pag-aari, kabilang ang mga gusaling pang-administratibo at pamahalaan, mga kompanya ng real estate, pati na rin ang mga stake sa Estadio Olimpiko, mga paliguan, mga kompanya ng pabahay, at maraming mga pampublikong negosyo at mga subsidiyaryo na kompanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 May 2017 |title=Vermögen |trans-title=Assets |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928151604/https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |archive-date=28 September 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 September 2019 |title=Beteiligungen des Landes Berlin |trans-title=Holdings of the State of Berlin |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219070001/https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |archive-date=19 December 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Hawak ng [[Partido Sosyo-Demokratiko ng Alemanya|Partido Sosyo-Demokratiko]] (''Sozialdemokratische Partei Deutschlands'' o SPD) at ng [[Ang Kaliwa (Alemanya)|Kaliwa]] (Die Linke) ang pamahalaang lungsod pagkatapos ng [[Halalan estatal ng Berlin, 2001|halalang estatal noong 2001]] at nanalo ng isa pang termino sa [[Halalang estatal ng Berlin, 2006|halalang estatal noong 2006]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin state election, 2006 |url=https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323161037/https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |archive-date=23 March 2012 |access-date=17 August 2008 |website=Der Landeswahlleiter für Berlin |language=de}}&lt;/ref&gt; Mula noong [[Halalang estatal ng Berlin, 2016|halalang estatal noong 2016]], nagkaroon ng koalisyon sa pagitan ng Partido Sosyo-Demokratiko, mga Lunti, at Kaliwa.

Ang Namumunong Alkalde ay magkasabay na Panginoong Alkalde ng Lungsod ng Berlin (''Oberbürgermeister der Stadt'') at Ministro na Pangulo ng Estado ng Berlin (''Ministerpräsident des Bundeslandes''). Ang tanggapan ng Namamahalang Alkalde ay nasa [[Rotes Rathaus|Rotes Rathaus (Pulang Munisipyo)]]. Mula noong 2014 ang tanggapang ito ay hawak ni [[Michael Müller (politiko, ipinanganak noong 1964)|Michael Müller]] ng mga Sosyo-Demokratiko.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|magazine=[[Time (magazine)|Time Europe]]}}&lt;/ref&gt;

=== Mga boro ===
[[Talaksan:Berlin_Subdivisions.svg|right|thumb|[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|12 boro ng Berlin at ang kanilang 96 na kapitbahayan]]]]
Ang Berlin ay nahahati sa 12 boro o distrito (''Bezirke''). Ang bawat boro ay may ilang mga subdistrito o mga kapitbahayan (''Ortsteile''), na nag-ugat sa mas matatandang munisipalidad na nauna sa pagbuo ng Kalakhang Berlin noong Oktubre 1, 1920. Ang mga subdistritong ito ay naging urbanisado at isinama sa lungsod nang maglaon. Maraming residente ang lubos na nakikilala sa kanilang mga kapitbahayan, na kolokyal na tinatawag na ''[[Kiez]]''. Sa kasalukuyan, ang Berlin ay binubuo ng 96 na mga subdistrito, na karaniwang binubuo ng ilang mas maliliit na pook residensiyal o kuwarto.

Ang bawat boro ay pinamamahalaan ng isang sangguniang pamboro (''Bezirksamt'') na binubuo ng limang konsehal (''Bezirksstadträte'') kasama ang alkalde ng boro (''Bezirksbürgermeister''). Ang konseho ay inihahalal ng asamblea ng boro (''Bezirksverordnetenversammlung''). Gayunpaman, ang mga indibidwal na boro ay hindi mga independiyenteng munisipalidad, ngunit nasa ilalim ng Senado ng Berlin. Ang mga alkalde ng boro ay bumubuo sa konseho ng mga alkalde (''Rat der Bürgermeister''), na pinamumunuan ng Namamahalang Alkalde ng lungsod at nagpapayo sa Senado. Ang mga kapitbahayan ay walang mga lokal na katawan ng pamahalaan.

=== Kakambal na bayan – mga kinakapatid na lungsod ===
Ang Berlin ay nagpapanatili ng opisyal na pakikipagsosyo sa 17 lungsod.&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;&gt;{{Cite web |title=City Partnerships |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205104217/https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |archive-date=5 February 2021 |access-date=8 February 2021 |website=Berlin.de |publisher=Governing Mayor of Berlin, Senate Chancellery, Directorate for Protocol and International Relations |type=official web site}}&lt;/ref&gt; Ang [[Kakambal na lungsod|pagkakambal ng lungsod]] sa pagitan ng Berlin at iba pang mga lungsod ay nagsimula sa kapatid nitong lungsod na Los Angeles noong 1967. Kinansela ang mga pagsosyo ng Silangang Berlin sa panahon ng muling pag-iisa ng Alemanya ngunit kalaunan ay bahagyang muling itinatag. Ang mga pakikipagsosyo ng Kanlurang Berlin ay dati nang pinaghihigpitan sa antas ng boro. Noong panahon ng Digmaang Malamig, ang mga partnership ay sumasalamin sa iba't ibang hanayan ng kapangyarihan, kung saan ang Kanlurang Berlin ay nakikipagsosyo sa mga kabesera sa Kanluraning Mundo at Silangang Berlin na karamihan ay nakikipagsosyo sa mga lungsod mula sa [[Pakto ng Varsovia]] at mga kaalyado nito.

Mayroong ilang magkasanib na proyekto sa maraming iba pang mga lungsod, tulad ng [[Beirut]], Belgrade, São Paulo, [[Copenhague]], Helsinki, [[Amsterdam]], [[Johannesburg]], [[Mumbai]], Oslo, [[Hanoi]], Shanghai, [[Seoul]], [[Sopiya|Sofia]], [[Sydney]], Lungsod ng New York, at [[Viena]]. Lumalahok ang Berlin sa mga pandaigdigang asosasyon ng lungsod gaya ng Samahan ng mga Kabesera ng Unyong Europeo, Eurocities, Ugnayan ng mga mga Europeong Lungsod ng Kultura, Metropolis, Pagpupulong Kumperensiya ng mga Pangunahing Lungsod ng Mundo, at Kumperensiya ng mga Kabeserang Lungsod ng Mundo.

Ang Berlin ay kakambal sa:&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;/&gt;{{div col|colwidth=20em}}
*Los Angeles, Estados Unidos (1967)
&lt;!--Paris - not twinning, does not consider Berlin as its twin town--&gt;
*[[Madrid]], España (1988)
*[[Istanbul]], Turkiya (1989)
*[[Varsovia]] Polonya (1991)
*Mosku, Rusya (1991)
*[[Bruselas]], Belhika (1992)
*[[Budapest]], Unggarya (1992)
*[[Tashkent]], Uzbekistan (1993)
*[[Lungsod Mehiko]], Mehiko (1993)
*[[Jakarta]], Indonesia (1993)
*Beijing, Tsina (1994)
*Tokyo, Hapon (1994)
*[[Buenos Aires]], Arhentina (1994)
*[[Praga]], Republikang Tseko (1995)
*[[Windhoek]], Namibia (2000)
*Londres, Nagkakaisang Kaharian (2000)
*[[Kyiv]], Ukranya (2023)
{{div col end}}Mula noong 1987, ang Berlin ay mayroon ding opisyal na pakikipagsosyo sa Paris, Pransiya. Ang bawat boro ng Berlin ay nagtatag din ng sarili nitong kambal na bayan. Halimbawa, ang borough ng [[Friedrichshain-Kreuzberg]] ay may pagsosyo sa Israeling lungsod ng [[Kiryat Yam]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Städtepartnerschaftsverein Friedrichshain-Kreuzberg e. V. |url=https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309000305/https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |archive-date=9 March 2021 |access-date=8 February 2021 |website=berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Ekonomiya ==
{{main|Ekonomiya ng Berlin}}
[[Talaksan:Berlin_Mitte_by_night.JPG|left|thumb|Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[ekosistema ng startup]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Europe's New Start-Up Capital |url=https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331043259/https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |archive-date=31 March 2016 |access-date=27 March 2016 |website=Credit Suisse}}&lt;/ref&gt;]]
Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;City of Design&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[startup ecosystem]].

Noong 2018, ang GDP ng Berlin ay umabot sa €147&amp;nbsp;bilyon, isang pagtaas ng 3.1% kumpara sa nakaraang taon.  Ang ekonomiya ng Berlin ay pinangungunahan ng [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na may humigit-kumulang 84% ng lahat ng kompanya na nagnenegosyo sa mga serbisyo. Noong 2015, ang kabuuang lakas-paggawa sa Berlin ay 1.85&amp;nbsp;milyon. Ang tantos ng walang trabaho ay umabot sa 24 na taon na mababang noong Nobyembre 2015 at tumayo sa 10.0%.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin hat so wenig Arbeitslose wie seit 24 Jahren nicht |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |url-status=live |access-date=1 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151203224849/https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |archive-date=3 December 2015}}&lt;/ref&gt; Mula 2012 hanggang 2015, ang Berlin, bilang isang estado ng Aleman, ay may pinakamataas na taunang tantos ng paglago ng trabaho. Humigit-kumulang 130,000 trabaho ang naidagdag sa panahong ito.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 January 2015 |title=In Berlin gibt es so viele Beschäftigte wie nie zuvor |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |url-status=live |access-date=16 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160224010722/https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |archive-date=24 February 2016}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa mahahalagang sektor ng ekonomiya sa Berlin ang mga agham pambuhay, transportasyon, impormasyon at mga teknolohiya sa komunikasyon, media at musika, pananalastas at disenyo, bioteknolohiya, mga serbisyong pangkapaligiran, konstruksiyon, e-komersiyo, retail, negosyo sa hotel, at inhinyeriyang medikal.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=21 September 2006 |title=Poor but sexy |work=The Economist |url=https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |url-status=live |access-date=19 August 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622201720/https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |archive-date=22 June 2008}}&lt;/ref&gt;

Ang pananaliksik at pag-unlad ay may kahalagahang pang-ekonomiya para sa lungsod.&lt;ref name=&quot;factsheet&quot;&gt;{{Cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Maraming malalaking korporasyon tulad ng Volkswagen, Pfizer, at SAP ang nagpapatakbo ng mga laboratoryong pang-inobasyon sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Immer mehr Konzerne suchen den Spirit Berlins |publisher=Berliner Morgenpost |url=https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |url-status=live |access-date=13 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116150546/https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |archive-date=16 January 2017}}&lt;/ref&gt; Ang Science and Business Park sa Adlershof ay ang pinakamalaking parke ng teknolohiya sa Alemanya na sinusukat ng kita.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Science and Technology Park Berlin-Adlershof |url=https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117042743/https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |archive-date=17 January 2017 |access-date=13 January 2017 |website=Berlin Adlershof: Facts and Figures |publisher=Adlershof}}&lt;/ref&gt; Sa loob ng [[Eurozone]], ang Berlin ay naging sentro para sa paglipat ng negosyo at pandaigdigang [[Pamumuhunan (macroeconomics)|pamumuhunan]].&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Global Cities Investment Monitor 2012 |publisher=KPMG |url=https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |url-status=live |access-date=28 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102003006/https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |archive-date=2 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote nach Bundesländern in Deutschland 2018 {{!}} Statista |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627171657/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |archive-date=27 June 2021 |access-date=13 November 2018 |website=Statista |language=de}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Taon &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote in Berlin bis 2018 |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211194253/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |archive-date=11 December 2019 |access-date=11 December 2019 |website=Statista}}&lt;/ref&gt;
!2000
!2001
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
|-
|Tantos ng walang trabaho sa %
|15.8
|16.1
|16.9
|18.1
|17.7
|19.0
|17.5
|15.5
|13.8
|14.0
|13.6
|13.3
|12.3
|11.7
|11.1
|10.7
|9.8
|9.0
|8.1
|7.8
|}

== Edukasyon at Pananaliksik ==
&lt;!--{{Pangunahin|Edukasyon sa Berlin}}--&gt;[[Talaksan:Berlin-Mitte_Humboldt-Uni_05-2014.jpg|right|thumb|Ang [[Unibersidad ng Berlin Humboldt]] ay kaugnay sa 57 nagwagi sa Gantimpalang Nobel.]]
{{Magmula noong|2014}}, ang Berlin ay may 878 na paaralan, na nagtuturo sa 340,658 mag-aaral sa 13,727 klase, at 56,787 nagsasanay sa mga negosyo at saanman.&lt;ref name=&quot;factsheet22&quot;&gt;{{cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay may 6 na taong programa sa primaryang edukasyon. Pagkatapos matapos ang elementarya, magpapatuloy ang mga mag-aaral sa ''Sekundarschule'' (isang komprehensibong paaralan) o ''Gymnasium'' (paaralan para sa paghahanda sa kolehiyo). Ang Berlin ay may natatanging na programa sa paaralang bilingual sa ''Europaschule'', kung saan tinuturuan ang mga bata ng kurikulum sa Alemanya at isang wikang banyaga, simula sa elementarya at magpapatuloy sa mataas na paaralan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Jahrgangsstufe Null |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080520234625/https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |archive-date=20 May 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[Der Tagesspiegel]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang [[Französisches Gymnasium Berlin]], na itinatag noong 1689 upang turuan ang mga anak ng lumikas na Huguenot, ay nag-aalok ng pagtuturo (Aleman/Pranses).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Geschichte des Französischen Gymnasiums |url=https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615205603/https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |archive-date=15 June 2008 |access-date=17 August 2008 |website=Französisches Gymnasium Lycée Français Berlin |language=de, fr}}&lt;/ref&gt; Ang [[Paaralang John F. Kennedy, Berlin|Paaralang John F. Kennedy]], isang bilingweng Aleman–Ingles na pampublikong paaralan sa [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]], ay partikular na tanyag sa mga anak ng mga diplomatiko at komunidad ng ekspatriado na nagsasalita ng Ingles. 82 {{Lang|de|Gymnasien}} ang nagtutro ng [[Wikang Latin|Latin]] &lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2013 |title=Latein an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/latein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171004133934/https://www.gymnasium-berlin.net/latein |archive-date=4 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt; at 8 ang nagtuturo ng [[Wikang Sinaunang Griyego|Sinaunang Griyego]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 March 2013 |title=Alt-Griechisch an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012215308/https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |archive-date=12 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Kultura ==
[[Talaksan:Alte_Nationalgalerie_abends_(Zuschnitt).jpg|thumb|200x200px|Ang [[Alte Nationalgalerie]] ay bahagi ng [[Pulo ng mga Museo]], isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook|Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO]].]]
[[Talaksan:Cafe_am_Holzmarkt,_River_Spree,_Berlin_(46636049685).jpg|left|thumb|Ang [[Alternatibong kultura|alternatibong]] Holzmarkt, [[Friedrichshain-Kreuzberg]]]]
{{main|Kultura sa Berlin|Media sa Berlin}}
Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO22&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Palaces and Parks of Potsdam and Berlin |url=https://whc.unesco.org/en/list/532 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080808091530/https://whc.unesco.org/en/list/532 |archive-date=8 August 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[UNESCO]]}}&lt;/ref&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Ang lumalawak na kultural na pangyayari sa lungsod ay binibigyang-diin ng paglipat ng [[Pangkalahatang Grupo ng Musika|Universal Music Group]] na nagpasya na ilipat ang kanilang punong-tanggapan sa pampang ng Ilog Spree.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's music business booms |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070911125347/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-date=11 September 2007 |access-date=19 August 2008 |website=Expatica}}&lt;/ref&gt; Noong 2005, ang Berlin ay pinangalanang &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; ng [[UNESCO]] at naging bahagi na ng [[Malikhaing Network ng Lungsod|Creative Cities Network]] mula noon.&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;

== Mga tala ==
&lt;references group=&quot;pananda&quot;/&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

{{Geographic location
|Centre    = Berlin
|North     = [[Neubrandenburg]], [[Rostock]]
|Northeast = [[Szczecin]] ([[Polonya]])
|East      = [[Frankfurt (Oder)]]
|Southeast = [[Cottbus]]
|South     = [[Dresden]]
|Southwest = [[Potsdam]], [[Dessau]], [[Halle, Saxony-Anhalt|Halle]], [[Leipzig]]
|West      = [[Brandenburg an der Havel]], [[Braunschweig]]
|Northwest = [[Hamburg]], [[Lübeck]]
}}

{{Navboxes
|list=
{{Berlin}}
{{Mga Borough ng Berlin}}
{{Mga lungsod sa Alemanya}}
{{Germany states}}
{{Kabiserang lungsod ng Unyong Europeo}}
{{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon}}
{{Kabiserang Kultural sa Europa}}
{{Hanseatic League}}
}}

{{Kandid-NA}}

[[Kategorya:Mga estado ng Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Mga lungsod sa Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Kabisera sa Europa|Berlin]]
[[Kategorya:Berlin]]</text>
      <sha1>axg1jo0ch4h9t39ica3ds304tj1zmz9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223315</id>
      <parentid>2223314</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T00:47:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Relihiyon */</comment>
      <origin>2223315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142819" sha1="f6y83ywvkku8j7qrycxtd1nh0mkl8pw" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=Berlin|subdivision_type=Bansa|subdivision_name=Alemanya|subdivision_type1=Estado|subdivision_name1=[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|Berlin]]|settlement_type=Kabeserang lungsod, Estado, at munisipalidad|image_skyline={{Photomontage|position=center
| photo1a = Siegessaeule Aussicht 10-13 img4 Tiergarten.jpg
| photo2a = Brandenburger Tor abends.jpg
| photo2b = Berliner Dom, Westfassade, Nacht, 160309, ako.jpg
| photo3a = Schloss Charlottenburg (233558373).jpeg
| photo3b = Berlin_Museumsinsel_Fernsehturm.jpg
| photo4a = Siegessäule-Berlin-Tiergarten.jpg
| photo4b = Hochhäuser am Potsdamer Platz, Berlin, 160606, ako.jpg
| photo5a = Reichstag Berlin Germany.jpg 
| color_border              = white
| color                     = white
| spacing = 2
| size = 270
| foot_montage = '''Mula itaas, kaliwa pakanan''': Tanawin ng [[Tiergarten, Berlin|Tiergarten]]; [[Tarangkahang Brandeburgo]]; [[Katedral ng Berlin]]; [[Palasyo ng Charlottenburg]]; [[Pulo ng mga Museo]], at [[Toreng Pang-TV ng Berlin]]; [[Haligi ng Tagumpay ng Berlin|Haligi ng Tagumpay]]; Plaza Potsdam; at [[gusaling Reichstag]]
}}|image_shield=DEU Berlin COA.svg|shield_size=70px|pushpin_map=Germany#Europe|pushpin_relief=yes|pushpin_map_caption=Kinaroroonan sa Alemanya|coordinates={{coord|52|31|12|N|13|24|18|E|format=dms|display=inline,title}}|image_flag=Flag_of_Berlin.svg|image_map={{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|type=shape&lt;!--line--&gt;|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-color=|stroke-width=2|frame-width=250|frame-height=300}}|total_type=Lungsod/Estado|area_total_km2=891.7|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;statoffice&quot;&gt;{{cite web |access-date=2 Mayo 2019 |title=Amt für Statistik Berlin Brandenburg – Statistiken |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |language=de |archive-date=8 Marso 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308125331/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |url-status=dead |language=de}}&lt;/ref&gt;|population_total=3769495|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;/&gt;|population_as_of=Disyembre 31, 2020|population_urban=4473101|population_urban_footnotes=&lt;ref name=&quot;citypopulation_urban&quot;&gt;{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|author=citypopulation.de quoting Federal Statistics Office|title=Germany: Urban Areas|access-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603133151/https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|archive-date=2020-06-03|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;|population_metro=6144600|population_metro_footnotes=&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827224549/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |url-status=dead |archive-date=27 Agosto 2021 |title=Bevölkerungsanstieg in Berlin und Brandenburg mit nachlassender Dynamik |date=8 Pebrero 2019 |website=statistik-berlin-brandenburg.de |publisher=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |access-date=24 Nobyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt;|elevation_m=34|population_demonyms=Berlines&lt;br/&gt;Berliner (m), Berlinerin (f) (Aleman)|blank_name_sec1=|GRP (nominal)|blank_info_sec1=€155 bilyon (2020)&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.statistikportal.de/en/node/649|title = Bruttoinlandsprodukt – in jeweiligen Preisen – 1991 bis 2020|website = www.statistikportal.de|access-date = 1 Abril 2021|archive-date = 1 Abril 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210401011816/https://www.statistikportal.de/en/node/649|language=en|url-status = live}}&lt;/ref&gt;|blank1_name_sec1=GRP kada tao|blank1_info_sec1=€41,000 (2020)|blank2_name_sec2=[[Human Development Index|HDI]] (2018)|blank2_info_sec2=0.964&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=13 Setyembre 2018|archive-date=23 Setyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|green|napakataas}} · Ikalawa ng 16|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+01:00|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+02:00|blank_name_sec2=GeoTLD|blank_info_sec2=.berlin|website={{URL|www.berlin.de/en/}}|governing_body=[[Abgeordnetenhaus ng Berlin]]|leader_title=Namumunong Alkalde|leader_party=SPD|leader_name=Franziska Giffey|geocode=Rehiyong NUTS: DE3|area_code=030|registration_plate=B{{NoteTag |1 = Ang mga unlapi para sa pagpaparehistro ng sasakyan ay ipinakilala noong 1906, ngunit madalas na binago dahil sa mga pagbabago sa politika pagkatapos ng 1945. Ang mga sasakyan ay nairehistro sa ilalim ng mga sumusunod na unlapi: &quot;I A&quot; (1906&amp;nbsp;– Abril 1945; ipinawalang-bisa noong 11 Agosto 11, 1945); walang unlapi, mga digit lang (mula Hulyo hanggang Agosto 1945), &quot;БГ&quot; (=BG; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus), &quot;ГФ&quot; (=GF; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus) , &quot;БM&quot; (=BM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;ГM&quot; (=GM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;KB&quot; (i.e.: Kommandatura ng Berlin; para sa buong Berlin 1947–48, nagpatuloy para sa [[Kanlurang Berlin]] hanggang 1956), &quot;GB&quot; (i.e.: Kalakhang Berlin, para sa [[Silangang Berlin]] 1948–53), &quot;I&quot; (para sa Silangang Berlin, 1953 –90), &quot;B&quot; (para sa Kanlurang Berlin mula Hulyo 1, 1956, nagpatuloy para sa buong Berlin mula noong 1990).}}|iso_code=DE-BE|official_name=Berlin}}
Ang '''Berlin''' ay ang [[kabisera|kabesera]] ng [[Alemanya]]. May 3.7 milyong naninirahan, ito ang [[Talaan ng mga lungsod sa Alemanya batay sa populasyon|pinakamalaking lungsod]] sa bansa ayon sa lugar at populasyon,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Milbradt |first=Friederike |date=6 Pebrero 2019 |title=Deutschland: Die größten Städte |language=de |work=Die Zeit (Magazin) |location=Hamburg |url=https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |url-status=live |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190213183401/https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |archive-date=13 Pebrero 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Agosto 2019 |title=Leipzig überholt bei Einwohnerzahl Dortmund – jetzt Platz 8 in Deutschland |language=de |work=Leipziger Volkszeitung |location=Leipzig |url=https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |url-status=dead |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113070247/https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |archive-date=13 Nobyembre 2019}}&lt;/ref&gt; at ang pinakamalaking lungsod ayon sa populasyon sa buong [[Kaisahang Yuropeo|Unyong Europeo]], ayon sa populasyon sa loob ng mga limitasyon ng lungsod.&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 Disyembre 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Isa sa [[Länder ng Alemanya|labing-anim na kinabibilangang estado]] ng Alemanya, ang Berlin ay napalilibutan ng [[Brandeburgo|Estado ng Brandeburgo]] at kadugtong ng [[Potsdam]], ang kabesera ng Brandeburgo. Ang urbanong pook ng Berlin, na may populasyon na humigit-kumulang 4.5 milyon, ay ang pangalawang pinakamataong urbanong pook sa Alemanya pagkatapos ng [[Ruhr]]. Ang [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin-Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may humigit-kumulang 6.2 milyong mga naninirahan at ito ang [[Mga kalakhang rehiyon ng Alemanya|ikatlong pinakamalaking kalakhang rehiyon ng Alemanya]] pagkatapos ng mga rehiyon ng [[Rin-Ruhr]] at [[Francfort Rin-Meno|Rin-Meno]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 Oktubre 2016 |title=Daten und Fakten zur Hauptstadtregion |url=https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175940/https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |archive-date=21 Marso 2019 |access-date=13 Abril 2022 |website=www.berlin-brandenburg.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Nagkaroon ng [[Pag-iisa ng Berlin at Brandeburgo|bigong pagtatangkang pag-isahin ang parehong estado noong 1996]], at sa kabila ng nananatiling hiwalay, ang dalawang estado ay nagtutulungan sa maraming kalakaran hanggang ngayon.

Ang Berlin ay tumatawid sa pampang ng [[Spree (ilog)|Spree]], na dumadaloy sa [[Havel]] (isang [[tributaryo]] ng [[Ilog Elba|Elbe]]) sa kanlurang boro ng [[Spandau]]. Kabilang sa mga pangunahing topograpikong tampok ng lungsod ay ang maraming lawa sa kanluran at timog-silangan na mga boro na nabuo ng [[Spree (ilog)|Spree]], [[Havel]], at [[Dahme (ilog)|Dahme]], na ang pinakamalaki ay ang [[Lawa ng Müggelsee|Lawa Müggelsee]]. Dahil sa lokasyon nito sa [[Kapatagang Europeo]], ang Berlin ay naiimpluwensiyahan ng isang banayad na pana-panahong klima. Halos sangkatlo ng lugar ng lungsod ay binubuo ng mga kagubatan, [[Tala ng mga liwasan at hardin sa Berlin|liwasan, hardin]], ilog, kanal, at lawa.&lt;ref name=&quot;gruen&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay nasa lugar ng diyalektong [[Gitnang Aleman]]; ang diyalekto ng Berlin ay isang varyant ng mga diyalektong Lausitzisch-Neumärkisch.

Unang naidokumento noong ika-13 siglo at sa pagtawid ng dalawang mahalagang makasaysayang [[Ruta ng kalakalan|rutang pangkalakalan]],&lt;ref name=&quot;staple2&quot;&gt;{{Cite web |date=Agosto 2004 |title=Niederlagsrecht |trans-title=Settlement rights |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151122025717/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |archive-date=22 Nobyembre 2015 |access-date=21 Nobyembre 2015 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins |language=de}}&lt;/ref&gt; ang Berlin ay naging kabesera ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]] (1417 – 1701), ng [[Kaharian ng Prusya]] (1701–1918), ng [[Imperyong Aleman]] (1871). –1918), ng [[Republikang Weimar]] (1919–1933), at ng [[Alemanyang Nazi]] (1933–1945). Ang [[Berlin noong dekada '20]] ay ang ikatlong pinakamalaking munisipalidad sa mundo.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Setyembre 2009 |title=Topographies of Class: Modern Architecture and Mass Society in Weimar Berlin (Social History, Popular Culture and Politics in Germany) |url=https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180706161901/https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |archive-date=6 Hulyo 2018 |access-date=9 Oktubre 2009 |publisher=www.h-net.org|language=en}}&lt;/ref&gt; Pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at ang kasunod na pananakop nito ng mga matagumpay na bansa, nahati ang lungsod; ang [[Kanlurang Berlin]] ay naging isang de facto na [[Engklabo at eksklabo|eksklabo]] ng [[Kanlurang Alemanya]], na napapalibutan ng [[Pader ng Berlin]] (mula Agosto 1961 hanggang Nobyembre 1989) at ng teritoryo ng Silangang Aleman.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Wall |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630080628/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |archive-date=30 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang [[Silangang Berlin]] ay idineklara na kabesera ng Silangang Alemanya, habang ang [[Bonn]] ay naging kabesera ng Kanlurang Alemanya. Kasunod ng [[muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa ng Alemanya]] noong 1990, ang Berlin ay muling naging kabesera ng buong Alemanya.

Ang Berlin ay isang [[Lungsod pandaigdig|pandaigdigang lungsod]] ng [[Kultura ng Berlin|kultura]], [[Politika ng Berlin|politika]], [[Media ng Berlin|media]], at agham.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Capital of Germany |url=https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112204045/https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |archive-date=12 Enero 2012 |access-date=18 Agosto 2008 |website=German Embassy in Washington|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Davies |first=Catriona |date=10 Abril 2010 |title=Revealed: Cities that rule the world&amp;nbsp;– and those on the rise |publisher=CNN |url=https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |url-status=live |access-date=11 Abril 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604014630/https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |archive-date=4 Hunyo 2011|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sifton |first=Sam |date=31 Disyembre 1969 |title=Berlin, the big canvas |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130412012910/https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |archive-date=12 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=22 Oktubre 2009 |title=Global Power City Index 2009 |url=https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |url-status=live |journal=Institute for Urban Strategies at the Mori Memorial Foundation |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629143736/https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |archive-date=29 Hunyo 2014 |access-date=29 Oktubre 2009|language=en}}&lt;/ref&gt; Nakabatay ang [[Ekonomiya ng Berlin|ekonomiya]] nito sa mga [[High tech|high-tech]] na kompanya at [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na sumasaklaw sa magkakaibang hanay ng mga [[Malilikhaing industriya|malikhaing industriya]], pasilidad ng pananaliksik, mga korporasyon ng media at mga pinagdadausang pangkumbensiyon.&lt;ref name=&quot;congress&quot;&gt;{{Cite web |title=ICCA publishes top 20 country and city rankings 2007 |url=https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080922094543/https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |archive-date=22 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=ICCA|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;&gt;{{cite press release|url=https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20080816140547/https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|url-status=dead|archive-date=16 Agosto 2008|title=Berlin City of Design|publisher=[[UNESCO]]|access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay nagsisilbing isang kontinental na pusod para sa trapiko sa himpapawid at tren at may napakakomplikadong ugnayan ng pampublikong transportasyon. Ang metropolis ay isang sikat na destinasyong [[Turismo sa Alemanya|panturista]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=4 Setyembre 2014 |title=Berlin Beats Rome as Tourist Attraction as Hordes Descend |url=https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |url-status=live |journal=Bloomberg L.P. |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911154443/https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |archive-date=11 Setyembre 2014 |access-date=11 Setyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang din sa mga makabuluhang industriya ang [[Teknolohiyang pang-impormasyon|IT]], mga parmasyutiko, [[inhinyeriyang biyomedikal]], [[malinis na teknolohiya]], [[biyoteknolohiya]], konstruksiyon, at [[Elektronika|electronika]].

Ang Berlin ay tahanan ng mga unibersidad na kilala sa buong mundo gaya ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]], [[Pamantasang Teknikal ng Berlin|Pamantasang Teknikal]], [[Malayang Unibersidad ng Berlin|Malayang Unibersidad]], [[Pamantasan ng mga Sining ng Berlin|Pamantasan ng mga Sining]], [[ESMT Berlin]], [[Paaralang Hertie]], at [[Kolehiyong Bard ng Berlin]]. Ang [[Zoolohikong Hardin ng Berlin|Zoolohikong Hardin]] nito ay ang pinakabinibisitang zoo sa Europa at isa sa pinakasikat sa buong mundo. Dahil ang [[Estudyo ng Babelsberg|Babelsberg]] ang kauna-unahang malakihang estudyong pampelikulang complex sa mundo, ang Berlin ay isang lalong sikat na lokasyon para sa mga pandaigdigang paggawa ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 Agosto 2008 |title=Hollywood Helps Revive Berlin's Former Movie Glory |url=https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080813010550/https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |archive-date=13 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=Deutsche Welle|language=en}}&lt;/ref&gt; Kilala ang lungsod sa mga pagdiriwang, magkakaibang arkitektura, nightlife, kontemporaneong sining at napakataas na kaledad ng pamumuhay.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Flint |first=Sunshine |date=12 Disyembre 2004 |title=The Club Scene, on the Edge |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402221310/https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |archive-date=2 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt; Mula noong dekada 2000, saksi ang Berlin sa paglitaw ng isang kosmopolitang eksenang entrepreneurship.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=13 Hunyo 2014 |title=Young Israelis are Flocking to Berlin |url=https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |url-status=live |journal=Newsweek |archive-url=https://web.archive.org/web/20140827183310/https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |archive-date=27 Agosto 2014 |access-date=28 Agosto 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Nagtataglay ang Berlin ng tatlong [[Pandaigdigang Pamanang Pook]]: [[Pulo ng mga Museo]], ang mga [[Mga Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin|Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin]], at ang mga Modernismong Pabahay ng Berlin.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Museumsinsel |url=https://whc.unesco.org/en/list/896 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506100913/https://whc.unesco.org/en/list/896 |archive-date=6 Mayo 2021 |access-date=6 Mayo 2021 |publisher=[[UNESCO]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga tanawin ang [[Tarangkahang Brandeburgo]], ang [[gusaling Reichstag]], ang [[Potsdamer Platz]], ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], ang [[Gedenkstätte Berliner Mauer|Alaala ng Pader ng Berlin]], ang Galeriya ng Silangang Bahagi, ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin]], ang [[Katedral ng Berlin]], at ang [[Fernsehturm Berlin|Toreng Pantelebisyon ng Berlin]], ang pinakamataas na estruktura sa Alemanya. Maraming museo, galeriya, aklatan, orkestra, at mga pinagdadausan ng sports ang Berlin. Kabilang dito ang [[Altes Museum]], ang [[Alte Nationalgalerie|Lumang Pamabansang Galeriya]], ang [[Museong Bode]], ang [[Museong Pergamon|Museo Pergamo]], ang [[Deutsches Historisches Museum|Museuong Pangkasaysayang Aleman]], ang [[Museong Hudyo Berlin]], ang [[Museo ng Likas na Kasaysayan, Berlin|Museo ng Likas na Kasaysayan]], ang [[Foro Humboldt]], ang [[Aklatang Estatal ng Berlin]], ang [[Opera Estatal ng Berlin]], ang Filarmonika ng Berlin, at ang Maraton ng Berlin.

== Kasaysayan ==

=== Etimolohiya ===
Matatagpuan ang Berlin sa hilagang-silangan ng Alemanya, silangan ng Ilog [[Ilog Elba|Elbe]], na dating bumubuo, kasama ang Ilog (Sahon o Turingia) [[Saale]] (mula sa kanilang [[tagpuan]] sa [[Barby, Alemanya|Barby]] pataas), ang silangang hangganan ng [[Francia|Kahariang Franco]]. Habang ang Kahariang Franco ay pangunahing tinitirhan ng mga tribong [[Mga Aleman|Aleman]] tulad ng mga [[Mga Franco|Franco]] at mga [[Sakson|Sahon]], ang mga rehiyon sa silangan ng mga ilog sa hangganan ay pinaninirahan ng mga tribong [[Mga Eslabo|Eslabo]]. Ito ang dahilan kung bakit karamihan sa mga lungsod at nayon sa hilagang-silangan ng Alemanya ay may mga pangalang may pinagmulang [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]] ([[Germania Slavica]]). Ang mga karaniwang Hermanisadong pangalan ng lugar na hulaping Eslabo na pinagmulan ay ''-ow'', ''-itz'', ''-vitz'', ''-witz'', ''-itzsch'' at ''-in'', ang mga [[unlapi]] ay ''Windisch'' at ''Wendisch''. Ang pangalang ''Berlin'' ay nag-ugat sa wika ng mga naninirahan sa [[Mga Kanlurang Eslabo|Kanlurang Eslabo]] sa lugar ng Berlin ngayon, at maaaring nauugnay sa Lumang [[Wikang Polabo|Polabong]] tangkay na ''berl-'' / ''birl-'' (&quot;latian&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Berger|first=Dieter|title=Geographische Namen in Deutschland|publisher=Bibliographisches Institut|year=1999|isbn=978-3-411-06252-2}}&lt;/ref&gt; Dahil ang ''Ber-'' sa simula ay parang salitang Aleman na ''Bär'' (&quot;[[oso]]&quot;), lumilitaw ang isang oso sa eskudo de armas ng lungsod. Kaya ito ay isang halimbawa ng armas parlantes.

Sa [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|labindalawang boro]] ng Berlin, lima ang may (bahagyang) pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Pankow]] (pinakamatao), [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Marzahn-Hellersdorf]], [[Treptow-Köpenick]], at [[Spandau]] (pinangalanang Spandow hanggang 1878). Sa siyamnapu't anim na kapitbahayan nito, dalawampu't dalawa ang may (bahagya) na pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Altglienicke]], [[Alt-Treptow]], [[Britz]], Buch, Buckow, Gatow, Karow, Kladow, [[Köpenick]], Lankwitz, Lübars, Marchow[[Pankow (lokalidad)|,]] [[Marzahn]], [[Pankow]], [[Prenzlauer Berg]], [[Rudow]], Schmöckwitz, Spandau, Stadtrandsiedlung Malchow, Steglitz, [[Tegel]], at [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]]. Ang kapitbahayan ng [[Moabit]] ay may pangalang nagmula sa Pranses, at ang [[Französisch Buchholz]] ay ipinangalan sa mga [[Huguenot]].

=== Ika-12 hanggang ika-16 na siglo ===
[[Talaksan:ZLB-Berliner_Ansichten-Januar.jpg|thumb|Mapa ng Berlin noong 1688]]
[[Talaksan:Dom_und_Stadtschloss,_Berlin_1900.png|thumb|[[Katedral ng Berlin]] (kaliwa) at [[Palasyo ng Berlin]] (kanan), 1900]]
Ang pinakaunang katibayan ng mga pamayanan sa lugar ng Berlin ngayon ay mga labi ng isang pundasyon ng bahay na may petsang 1174, na natagpuan sa mga paghuhukay sa Berlin Mitte,&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin ist älter als gedacht: Hausreste aus dem Jahr 1174 entdeckt |language=de |trans-title=Berlin is older than thought: house remains from 1174 have been found |agency=dpa |url=https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |url-status=live |access-date=24 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120824212016/https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |archive-date=24 Agosto 2012}}&lt;/ref&gt; at isang barakilang kahoy na may petsang humigit-kumulang 1192.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot;&gt;{{Cite news |last=Rising |first=David |date=30 Enero 2008 |title=Berlin dig finds city older than thought |work=NBC News |agency=Associated Press |url=https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |url-status=live |access-date=1 Enero 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180102013454/https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |archive-date=2 Enero 2018|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang unang nakasulat na mga talaan ng mga bayan sa lugar ng kasalukuyang Berlin ay mula sa huling bahagi ng ika-12 siglo. Ang [[Spandau]] ay unang binanggit noong 1197 at [[Köpenick]] noong 1209, bagaman ang mga lugar na ito ay hindi sumanib sa Berlin hanggang 1920.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2002 |title=Zitadelle Spandau |trans-title=Spandau Citadel |url=https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612020333/https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-date=12 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang sentrong bahagi ng Berlin ay maaaring masubaybayan pabalik sa dalawang bayan. Ang [[Cölln]] sa [[Fischerinsel]] ay unang binanggit sa isang dokumento noong 1237, at ang Berlin, sa kabila ng [[Spree (ilog)|Spree]] sa tinatawag ngayong [[Nikolaiviertel]], ay tinukoy sa isang dokumento mula 1244.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot; /&gt; Ang 1237 ay itinuturing na petsa ng pagkakatatag ng lungsod.&lt;ref name=&quot;Medtradc&quot;&gt;{{Cite web |title=The medieval trading center |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160731190906/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |archive-date=31 Hulyo 2016 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang dalawang bayan sa paglipas ng panahon ay nabuo ang malapit na pang-ekonomiya at panlipunang ugnayan, at nakinabang mula sa pangunahing bahagi mismo sa dalawang mahalagang [[ruta ng kalakalan]] ng ''[[Via Imperii]]'' na mula [[Brujas]] hanggang [[Veliky Novgorod|Novgorod]].&lt;ref name=&quot;staple2&quot;/&gt; Noong 1307, bumuo sila ng isang alyansa na may isang karaniwang patakarang panlabas, bagaman ang kanilang mga panloob na pangangasiwa ay pinaghihiwalay pa rin.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;&gt;Stöver B. Geschichte Berlins. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=Stadtgründung Und Frühe Stadtentwicklung |trans-title=City foundation and early urban development |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr |archive-url=https://archive.today/20130620011811/http://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr#selection-75.18-75.40 |archive-date=20 Hunyo 2013 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Luisenstädtischer Bildungsverein |language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1415, si [[Federico I, Elektor ng Brandeburgo|Federico I]] ay naging [[Prinsipe-elektor|tagahalal]] ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]], na pinamunuan niya hanggang 1440.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1993 |title=The Hohenzollern Dynasty |url=https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807093738/https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-date=7 Agosto 2007 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Antipas|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong ika-15 siglo, itinatag ng kaniyang mga kahalili ang Berlin-Cölln bilang kabesera ng margabyato, at ang mga sumunod na miyembro ng pamilyang [[Pamilya Hohenzollern|Hohenzollern]] ay namuno sa Berlin hanggang 1918, una bilang mga tagahalal ng Brandeburgo, pagkatapos ay bilang mga hari ng [[Prusya]], at kalaunan bilang mga [[emperador ng Alemanya]]. Noong 1443, sinimulan ni [[Federico II, Elektor ng Brandeburgo|Federico II Ngiping Bakal]] ang pagtatayo ng isang bagong [[Stadtschloss, Berlin|palasyo]] ng hari sa kambal na lungsod ng Berlin-Cölln. Ang mga protesta ng mga mamamayan ng bayan laban sa gusali ay nagtapos noong 1448, sa &quot;Indignasyong Berlin&quot; (&quot;Berliner Unwille&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Komander |first=Gerhild H. M. |date=Nobyembre 2004 |title=Berliner Unwillen |trans-title=Berlin unwillingness |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919215632/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |archive-date=19 Setyembre 2013 |access-date=30 Mayo 2013 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins e.&amp;nbsp;V. |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Conrad |first=Andreas |date=26 Oktubre 2012 |title=Was den &quot;Berliner Unwillen&quot; erregte |language=de |trans-title=What aroused the &quot;Berlin unwillingness&quot; |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008183148/https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |archive-date=8 Oktubre 2018}}&lt;/ref&gt; Hindi naging matagumpay ang protestang ito at nawalan ang mga mamamayan ng marami sa mga pampolitika at pang-ekonomiyang pribilehiyo. Nang matapos ang palasyo ng hari noong 1451, unti-unti itong nagamit. Mula 1470, kasama ang bagong tagahalal na si [[Alberto III Aquiles, Elektor ng Brandeburgo|Alberto III Aquiles]], naging bagong tirahan ng hari ang Berlin-Cölln.&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;/&gt; Opisyal, ang palasyo ng Berlin-Cölln ay naging permanenteng tirahan ng mga Brandeburgong tagahalal na mga Hohenzollern mula 1486, nang si [[John Cicero, Elektor ng Brandeburgo|Juan Ciceron]] ay maupo sa kapangyarihan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The electors' residence |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421214734/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |archive-date=21 Abril 2017 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, kinailangan ng Berlin-Cölln na talikuran ang katayuan nito bilang isang malayang lungsod [[Ligang Hanseatico|Hanseatico]]. Noong 1539, opisyal na naging [[Luteranismo|Luterano]] ang mga botante at ang lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Cathedral |url=https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060818100934/https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-date=18 Agosto 2006 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=SMPProtein|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-17 hanggang ika-19 na siglo ===
Ang [[Digmaan ng Tatlumpung Taon]] sa pagitan ng 1618 at 1648 ay nagwasak sa Berlin. Sangkatlo ng mga bahay nito ang nasira o nawasak, at ang lungsod ay nawalan ng kalahati ng populasyon nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Brandenburg during the 30 Years War |url=https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928213849/https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |archive-date=28 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=World History at KMLA|language=en}}&lt;/ref&gt; Si [[Federico Guillermo I, Elektor ng Brandeburgo|Federico Guillermo]], na kilala bilang &quot;Dakilang Tagahalal&quot;, na humalili sa kaniyang ama na si Jorge Guillermo bilang pinuno noong 1640, ay nagpasimula ng isang patakaran ng pagtataguyod ng imigrasyon at pagpaparaya sa relihiyon.&lt;ref name=&quot;Carlyle18532&quot;&gt;{{cite book|first=Thomas|last=Carlyle|title=Fraser's Magazine|url=https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog|year=1853|publisher=J. Fraser|page=[https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog/page/n71 63]|access-date=11 Pebrero 2016|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Kautusan ng Potsdam]] noong 1685, nag-alok si Frederick William ng pagpapakupkop para sa mga Pranses na [[Huguenot]].&lt;ref name=&quot;Plaut19952&quot;&gt;{{cite book|first=W. Gunther|last=Plaut|title=Asylum: A Moral Dilemma|url=https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|date=1 Enero 1995|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-95196-2|page=42|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214210/https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1700, humigit-kumulang 30 porsiyento ng mga residente ng Berlin ay Pranses, dahil sa imigrasyon ng mga Huguenot.&lt;ref name=&quot;Gray20072&quot;&gt;{{cite book|first=Jeremy|last=Gray|title=Germany|url=https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|year=2007|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74059-988-7|page=49|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915225030/https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Marami pang ibang imigrante ang nagmula sa [[Bohemya]], [[Polonya]], at Salzburgo.&lt;ref name=&quot;Cybriwsky20132&quot;&gt;{{cite book|first=Roman Adrian|last=Cybriwsky|title=Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|date=23 Mayo 2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-248-9|page=48|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915232139/https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[Talaksan:Berlin_Unter_den_Linden_Victoria_Hotel_um_1900.jpg|left|thumb|Ang Berlin ay naging kabesera ng [[Imperyong Aleman]] noong 1871 at mabilis na lumawak sa mga sumunod na taon.]]
Mula noong 1618, ang Margrabyato ng Brandeburgo ay personal na nakipag-isa sa [[Dukado ng Prusya]]. Noong 1701, nabuo ng dalawahang estado ang [[Kaharian ng Prusya]] habang si Federico III, Tagahalal ng Brandeburgo, ay kinoronahan ang sarili bilang haring Federico I sa Prusya. Ang Berlin ay naging kabesera ng bagong Kaharian,&lt;ref&gt;Horlemann, Bernd (Hrsg.) (sa Ingles)&lt;/ref&gt; pinalitan ang [[Königsberg]]. Ito ay isang matagumpay na pagtatangka na isentralisa ang kabesera sa napakalayong estado, at ito ang unang pagkakataon na ang lungsod ay nagsimulang lumago. Noong 1709, pinagsama ang Berlin sa apat na lungsod ng Cölln, Friedrichswerder, Friedrichstadt, at Dorotheenstadt sa ilalim ng pangalang Berlin, &quot;Haupt- und Residenzstadt Berlin&quot;.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;/&gt;

Noong 1740, si Federico II, na kilala bilang [[Federico II ng Prusya|Federico ang Dakila]] (1740–1786), ay naluklok sa kapangyarihan.&lt;ref name=&quot;Zaide19652&quot;&gt;{{cite book|first=Gregorio F.|last=Zaide|title=World History|url=https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|year=1965|publisher=Rex Bookstore, Inc.|isbn=978-971-23-1472-8|page=273|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200510/https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa ilalim ng pamumuno ni Federico II, ang Berlin ay naging sentro ng [[Panahon ng Kaliwanagan|Kaliwanagan]], ngunit saglit ding sinakop noong Digmaan ng Pitong Taon ng hukbong Ruso.&lt;ref name=&quot;PerryChase20122&quot;&gt;{{cite book|first1=Marvin|last1=Perry|first2=Myrna|last2=Chase|first3=James|last3=Jacob|first4=Margaret|last4=Jacob|first5=Theodore|last5=Von Laue|title=Western Civilization: Ideas, Politics, and Society|url=https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|date=1 Enero 2012|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-133-70864-3|page=444|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174457/https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Kasunod ng tagumpay ng Pransiya sa Digmaan ng Ika-apat na Koalisyon, nagmartsa si [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]] sa Berlin noong 1806, ngunit nagbigay ng nagsasariling pamahalaan sa lungsod.&lt;ref name=&quot;Lewis20132&quot;&gt;{{cite book|first=Peter B.|last=Lewis|title=Arthur Schopenhauer|url=https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|date=15 Pebrero 2013|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-78023-069-6|page=57|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174348/https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1815, ang lungsod ay naging bahagi ng bagong Lalawigan ng Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;StaffInc.20102&quot;&gt;{{cite book|author1=Harvard Student Agencies Inc. Staff|author2=Harvard Student Agencies, Inc.|title=Let's Go Berlin, Prague &amp; Budapest: The Student Travel Guide|url=https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|date=28 Disyembre 2010|publisher=Avalon Travel|isbn=978-1-59880-914-5|page=83|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914181704/https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Hinubog ng [[Rebolusyong Industriyal]] ang Berlin noong ika-19 na siglo; kapansin-pansing lumawak ang ekonomiya at populasyon ng lungsod, at naging pangunahing sentro ng riles at sentro ng ekonomiya ng Alemanya. Ang mga karagdagang suburb sa lalong madaling panahon ay umunlad at lumaki ang lugar at populasyon ng Berlin. Noong 1861, ang mga kalapit na suburb kasama ang [[Wedding (Berlin)|Wedding]], [[Moabit]], at ilang iba pa ay isinanib sa Berlin.&lt;ref name=&quot;Schulte-Peevers20102&quot;&gt;{{cite book|author=Andrea Schulte-Peevers|title=Lonel Berlin|url=https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|date=15 Setyembre 2010|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74220-407-9|page=25|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214354/https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1871, ang Berlin ay naging kabesera ng bagong itinatag na [[Imperyong Aleman]].&lt;ref name=&quot;Stöver20132&quot;&gt;{{cite book|first=Bernd|last=Stöver|title=Berlin: A Short History|url=https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|date=2 Oktubre 2013|publisher=C.H.Beck|isbn=978-3-406-65633-0|page=20|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200615/https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1881, naging distritong lungsod ito na hiwalay sa Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;Strassmann20082&quot;&gt;{{cite book|first=W. Paul|last=Strassmann|title=The Strassmanns: Science, Politics and Migration in Turbulent Times (1793–1993)|url=https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|date=15 Hunyo 2008|publisher=Berghahn Books|isbn=978-1-84545-416-6|page=26|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=10 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910121944/https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-20 hanggang ika-21 siglo ===
{{main|Berlin noong dekada 1920}}
Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, ang Berlin ay naging isang matabang lupa para sa kilusang Ekspresyonistang Aleman.&lt;ref name=&quot;HollandGawthrop20012&quot;&gt;{{cite book|author1=Jack Holland|author2=John Gawthrop|title=The Rough Guide to Berlin|url=https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl|url-access=registration|year=2001|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-85828-682-2|page=[https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl/page/361 361]|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa mga larangan tulad ng arkitektura, pagpipinta, at sine ay naimbento ang mga bagong anyo ng artistikong estilo. Sa pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] noong 1918, isang [[Republikang Weimar|republika]] ang ipinahayag ni [[Philipp Scheidemann]] sa [[Reichstag (gusali)|gusaling Reichstag]]. Noong 1920, isinama ng [[Batas ng Kalakhang Berlin]] ang dose-dosenang mga suburban na lungsod, nayon, at pagmamay-ari sa paligid ng Berlin sa isang pinalawak na lungsod. Ang batas ay nagpalaki sa lugar ng Berlin mula 66&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; tungo 883&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (25 tungo 341 sq mi). Halos dumoble ang populasyon, at ang Berlin ay may populasyon na humigit-kumulang apat na milyon. Sa panahong Weimar, ang Berlin ay sumailalim sa kaguluhan sa politika dahil sa kawalan ng katiyakan sa ekonomiya ngunit naging isang kilalang sentro ng Rumaragasang Dekada '20. Naranasan ng metropolis ang kaniyang kapanahunan bilang isang pangunahing kabesera ng mundo at kilala sa mga tungkulin ng pamumuno nito sa agham, teknolohiya, sining, humanidades, pagpaplano ng lungsod, pelikula, mas mataas na edukasyon, pamahalaan, at mga industriya. Si [[Albert Einstein]] ay sumikat sa publiko noong mga taon niya sa Berlin, na ginawaran ng Gantimpalang Nobel para sa Pisika noong 1921.
[[Talaksan:Potsdamer_Platz_1945.jpg|left|thumb|Nawasak ang Berlin pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ([[Potsdamer Platz]], 1945)]]
Noong 1933, si [[Adolf Hitler]] at ang [[Partidong Nazi|Partido Nazi]] ay naluklok sa kapangyarihan. Ang pamamahala ng NSDAP ay nagpabawas sa komunidad ng mga Hudyo ng Berlin mula 160,000 (isang-katlo ng lahat ng mga Hudyo sa bansa) sa humigit-kumulang 80,000 dahil sa pangingibang-bansa sa pagitan ng 1933 at 1939. Pagkatapos ng [[Kristallnacht]] noong 1938, libo-libong Hudyo ng lungsod ang ikinulong sa kalapit na kampong piitan ng Sachsenhausen. Simula noong unang bahagi ng 1943, marami ang ipinadala sa mga kampong piitan, gaya ng [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz|Auschwitz]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Jewish Community of Berlin |url=https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170708152027/https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |archive-date=8 Hulyo 2017 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Holocaust Encyclopedia|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ang pinakamabigat na binomba na lungsod sa kasaysayan. Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang malaking bahagi ng Berlin ay nawasak sa 1943–45 na reyd sa himpapawid ng mga Alyado at sa 1945 [[Labanan ng Berlin]]. Ang mga Alyado ay naghulog ng 67,607 tonelada ng mga bomba sa lungsod, na sinira ang 6,427 ektarya ng tinayuang lugar. Humigit-kumulang 125,000 sibilyan ang napatay.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Clodfelter |first=Micheal |title=Warfare and Armed Conflicts- A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000 |year=2002 |edition=2 |publisher=McFarland &amp; Company |isbn=978-0-7864-1204-4|language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos ang pagtatapos ng digmaan sa Europa noong Mayo 1945, nakatanggap ang Berlin ng malaking bilang ng mga bakwit mula sa mga lalawigan sa Silangan. Hinati ng mga matagumpay na kapangyarihan ang lungsod sa apat na sektor, na kahalintulad sa mga lugar ng pananakop kung saan hinati ang Alemanya. Ang mga sektor ng [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Kanluraning Alyado]] (ang Estados Unidos, Reino Unido, at Pransiya) ay bumuo ng [[Kanlurang Berlin]], habang ang [[Unyong Sobyetika|Sobyetikong sektor]] ang bumuo ng [[Silangang Berlin]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Benz |first=Prof. Dr. Wolfgang |date=27 Abril 2005 |title=Berlin – auf dem Weg zur geteilten Stadt |trans-title=Berlin – on the way to a divided city |url=https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110120432/https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |archive-date=10 Nobyembre 2018 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |language=de}}&lt;/ref&gt;

Lahat ng apat na [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Alyado]] ay nagbahagi ng mga tungkuling pampamahalaan para sa Berlin. Gayunpaman, noong 1948, nang palawigin ng Kanluraning Alyado ang reporma sa pera sa Kanlurang mga sona ng Alemanya sa tatlong kanlurang sektor ng Berlin, ang [[Unyong Sobyetika|Unyong Sobyetiko]] ay nagpataw ng [[Pagbangkulong ng Berlin|pagharang]] sa mga daanan patungo at mula sa Kanlurang Berlin, na ganap na nasa loob ng kontrolado ng Sobyetikong teritoryo. Ang [[pagbangkulong ng Berlin]], na isinagawa ng tatlong kanlurang Alyado, ay nagtagumpay sa pagharang na ito sa pamamagitan ng pagbibigay ng pagkain at iba pang mga suplay sa lungsod mula Hunyo 1948 hanggang Mayo 1949.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Airlift / Blockade |url=https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318232831/https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |archive-date=18 Marso 2015 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Western Allies Berlin|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1949, itinatag ang Pederal na Republika ng Alemanya sa [[Kanlurang Alemanya]] at kalaunan ay isinama ang lahat ng mga sonang Amerikano, Briton, at Pranses, hindi kasama ang mga sona ng tatlong bansang iyon sa Berlin, habang ang [[Marxismo–Leninismo|Marxista-Leninistang]] [[Silangang Alemanya|Demokratikong Republikang Aleman]] ay idineklara sa [[Silangang Alemanya]]. Ang Kanlurang Berlin ay opisyal na nanatiling isang sinasakop na lungsod, ngunit ito ay nakahanay sa politika sa Republikang Federal ng Alemanya sa kabila ng heyograpikong paghihiwalay ng Kanlurang Berlin. Ang serbisyo ng himpapawid sa Kanlurang Berlin ay ipinagkaloob lamang sa mga kompanyang panghimpapawid ng mga Amerikano, Briton, at Pranses.
[[Talaksan:Thefalloftheberlinwall1989.JPG|left|thumb|Ang [[Pader ng Berlin|pagbagsak ng Pader ng Berlin]] noong 9 Nobyembre 1989. Noong Oktubre 3, 1990, pormal nang natapos ang proseso ng [[muling pag-iisa ng Alemanya]].]]
Ang pagkakatatag ng dalawang estadong Aleman ay nagpapataas ng tensiyon sa [[Digmaang Malamig]]. Ang Kanlurang Berlin ay napapaligiran ng teritoryo ng Silangang Aleman, at ang Silangang Alemanya ay nagpahayag ng Silangang bahagi bilang kabesera nito, isang hakbang na hindi kinilala ng mga kanluraning kapangyarihan. Kasama sa Silangang Berlin ang karamihan sa sentrong pangkasaysayan ng lungsod. Ang pamahalaang Kanlurang Aleman ay nagsariling nagtatag sa [[Bonn]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin after 1945 |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090412221115/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |archive-date=12 Abril 2009 |access-date=8 Abril 2009 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1961, sinimulan ng Silangang Alemanya na itayo ang [[Pader ng Berlin]] sa paligid ng Kanlurang Berlin, at ang mga pangyayari ay umabot sa isang tangke na paghaharap sa [[Tsekpoint Charlie]]. Ang Kanlurang Berlin ay de facto na ngayong bahagi ng Kanlurang Alemanya na may natatanging legal na katayuan, habang ang Silangang Berlin ay de facto na bahagi ng Silangang Alemanya. Ibinigay ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''&quot; noong Hunyo 26, 1963, sa harap ng [[Rathaus Schöneberg|munisipyo]] ng [[Schöneberg]], na matatagpuan sa kanlurang bahagi ng lungsod, na sinalungguhitan ang suporta ng Estados Unidos para sa Kanlurang Berlin.&lt;ref&gt;Andreas Daum, ''Kennedy in Berlin''. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ganap na nahati. Bagaman posible para sa mga Kanluranin na dumaan sa kabilang panig sa pamamagitan ng mahigpit na kontroladong mga tsekpoint, para sa karamihan ng mga taga-Silangan, ang paglalakbay sa Kanlurang Berlin o Kanlurang Alemanya ay ipinagbabawal ng pamahalaan ng Silangang Alemanya. Noong 1971, ginagarantiyahan ng isang Kasunduan ng Apat na Kapangyarihan ang pagpunta sa at mula sa Kanlurang Berlin sa pamamagitan ng kotse o tren sa pamamagitan ng Silangang Alemanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1996 |title=Ostpolitik: The Quadripartite Agreement of September 3, 1971 |url=https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225042306/https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=U.S. Diplomatic Mission to Germany|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1989, sa pagtatapos ng Digmaang Malamig at panggigipit mula sa populasyon ng Silangang Aleman, ang Pader ng Berlin ay bumagsak noong Nobyembre 9 at kasunod na karamihan ay giniba. Ngayon, pinapanatili ng East Side Gallery ang malaking bahagi ng pader. Noong Oktubre 1990, muling [[Muling pag-iisa ng Alemanya|pinagsama]] ang dalawang bahagi ng Alemanya bilang Republika Federal ng Alemanya, at muling naging lungsod ang Berlin.&lt;ref&gt;''Berlin ‒ Washington, 1800‒2000: Capital Cities, Cultural Representation, and National Identities'', pat. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Si [[Walter Momper]], ang alkalde ng Kanlurang Berlin, ay naging unang alkalde ng muling pinagsamang lungsod sa pansamantala. Ang mga halalan sa buong lungsod noong Disyembre 1990 ay nagresulta sa unang &quot;lahatang Berlin&quot; na alkalde na nahalal na manungkulan noong Enero 1991, kung saan ang magkahiwalay na opisina ng mga alkalde sa Silangan at Kanlurang Berlin ay magtatapos sa panahong iyon, at si [[Eberhard Diepgen]] (isang dating alkalde ng Kanluran Berlin) ang naging unang nahalal na alkalde ng isang muling pinag-isang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Disyembre 1990 |title=Berlin Mayoral Contest Has Many Uncertainties |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |url-status=live |access-date=17 Hunyo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617212414/https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |archive-date=17 Hunyo 2019|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong Hunyo 18, 1994, ang mga sundalo mula sa Estados Unidos, Pransiya, at Britanya ay nagmartsa sa isang parada na bahagi ng mga seremonya upang markahan ang pag-alis ng mga kaalyadong tropang pananakop na nagpapahintulot sa [[Muling pag-iisa ng Alemanya|muling pinagsamang Berlin]]&lt;ref name=&quot;ReUnificationParade&quot;&gt;{{Cite news |last=Kinzer |first=Stephan |date=19 Hunyo 1994 |title=Allied Soldiers March to Say Farewell to Berlin |work=[[The New York Times]] |location=New York City |url=https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |url-status=live |access-date=20 Nobyembre 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121133602/https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |archive-date=21 Nobyembre 2015|language=en}}&lt;/ref&gt; (ang huling tropang Ruso ay umalis noong Agosto 31, habang ang huling pag-alis ng mga puwersa ng Kanluraning Alyado ay noong Setyembre 8, 1994). Noong Hunyo 20, 1991, bumoto ang [[Bundestag]] (Parlamentong Aleman) na ilipat ang luklukan ng kabesera ng Alemanya mula Bonn patungong Berlin, na natapos noong 1999.

{{multiple image|align=right|image1=Humboldt Forum 9155.jpg|width1=195|caption1=Ang muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]] na nalalapit nang matapos noong 2021|width2=220|width3=215|direction=|total_width=|alt1=}}Ang [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|repormang pampangasiwaan ng Berlin noong 2001]] ay nagsanib ng ilang boro, na binawasan ang kanilang bilang mula 23 hanggang 12.

Noong 2006, isinagawa sa Berlin ang Pangwakas na [[Pandaigdigang Kopa ng FIFA]].

Sa isang pag-atakeng terorista noong 2016 na nauugnay sa [[Islamikong Estado|ISIL]], isang truck ang sadyang inimaneho sa isang palengkeng pam-Pasko sa tabi ng [[Pang-alaalang Simbahang Kaiser Wilhelm|Pang-alaalang Simbahang Kaiser Guillermo]], na nag-iwan ng 13 kataong namatay at 55 nasugatan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 Disyembre 2016 |title=IS reklamiert Attacke auf Weihnachtsmarkt für sich |language=de |trans-title=IS recalls attack on Christmas market for itself |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175944/https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |archive-date=21 Marso 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC.Dies&quot;&gt;{{Cite news |date=26 Oktubre 2021 |title=Berlin attack: First aider dies 5 years after Christmas market murders |work=BBC |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |url-status=live |access-date=Oktubre 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026190214/https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |archive-date=26 Oktubre 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;

Binuksan ang [[Paliparang Berlin Brandeburgo]] (BER) noong 2020, pagkalipas ng siyam na taon kaysa binalak, kung saan papasok na ang Terminal 1 sa serbisyo sa katapusan ng Oktubre, at ang mga lipad papunta at mula sa [[Paliparang Tegel]] ay magtatapos sa Nobyembre.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gardner |first=Nicky |last2=Kries |first2=Susanne |date=8 Nobyembre 2020 |title=Berlin's Tegel airport: A love letter as it prepares to close |url=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205135633/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=The Independent |language=de}}&lt;/ref&gt; Dahil sa pagbaba ng bilang ng mga pasahero na nagreresulta mula sa pandemya ng [[Pandemya ng COVID-19|COVID-19]], inihayag ang mga plano na pansamantalang isara ang Terminal 5&amp;nbsp;ng BER, ang dating [[Paliparang Berlin Schönefeld|Paliparang Schönefeld]], simula sa Marso 2021 nang hanggang isang taon.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=Enero 29, 2021 |title=BER schließt Terminal in Schönefeld am 23. Februar |language=de |trans-title=BER closes the terminal in Schönefeld on February 23 |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205134830/https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt; Ang nag-uugnay na linyang U-Bahn U5 mula Alexanderplatz hanggang [[Berlin Hauptbahnhof|Hauptbahnhof]], kasama ang mga bagong estasyong Rotes Rathaus at Unter den Linden, ay binuksan noong Disyembre 4, 2020, kung saan inaasahang magbubukas ang estasyon ng Museumsinsel U-Bahn sa bandang Marso 2021, na kokompleto sa lahat ng mga bagong gawa sa U5.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Agosto 2020 |title=BVG will verlängerte U5 am 4. Dezember eröffnen |trans-title=BVG wants to open the extended U5 on December 4th |url=https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133537/https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=rbb24 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagyang pagbubukas sa pagtatapos ng 2020 na museong [[Foro Humboldt]], na makikita sa muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]], na inihayag noong Hunyo, ay ipinagpaliban hanggang Marso 2021.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 Nobyembre 2020 |title=Humboldt Forum will zunächst nur digital eröffnen |language=de |trans-title=Humboldt Forum will initially only open digitally |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133156/https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt;

=== Pagtatangka ng pagsasanib ng Berlin-Brandeburgo ===
[[Talaksan:DEU_Berlin-Brandenburg_COA.svg|left|thumb|179x179px|Ang eskudo de armas na iminungkahi sa kontrata ng estado]]
Ang legal na batayan para sa pinagsamang estado ng Berlin at [[Brandeburgo]] ay iba sa ibang mga panukala sa pagsasanib ng estado. Karaniwan, ang Artikulo 29&amp;nbsp;ng [[Batayang Batas para sa Republikang Federal ng Alemanya|Batayang Batas]] ay nagsasaad na ang pagsasanib ng estado ay nangangailangan ng isang pederal na batas.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=24 Mayo 1949|article=29|article-type=Artikulo|legislature=Parlamentarischer Rat|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_29.html|language=de}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, ang isang sugnay na idinagdag sa Batayang Batas noong 1994, Artikulo 118a, ay nagpapahintulot sa Berlin at Brandeburgo na magkaisa nang walang pag-aprubang federal, na nangangailangan ng isang reperendo at ratipikasyon ng mga parlamento ng parehong estado.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=27 Oktubre 1994|article=118a|article-type=Einzelnorm|legislature=Bundestag|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_118a.html|language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1996, nagkaroon ng hindi matagumpay na pagtatangka na pag-isahin ang mga estado ng Berlin at Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=LÄNDERFUSION / FUSIONSVERTRAG (1995) |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/5_33_laefuver.htm |access-date=31 Marso 2022|language=de}}&lt;/ref&gt; Parehong may iisang kasaysayan, diyalekto, at kultura at sa 2020, mayroong mahigit 225,000 residente ng Brandeburgo na namamasahe patungong Berlin. Ang pagsasanib ay nagkaroon ng halos nagkakaisang suporta ng isang malawak na koalisyon ng parehong mga pamahalaan ng estado, mga partidong pampolitika, media, mga asosasyon ng negosyo, mga [[unyon ng manggagawa]], at mga simbahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 Mayo 2016 |title=Die Brandenburger wollen keine Berliner Verhältnisse |language=de |work=Tagesspiegel |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/gescheiterte-laenderfusion-mit-berlin-die-brandenburger-wollen-keine-berliner-verhaeltnisse/13539146.html |access-date=30 Marso 2022}}&lt;/ref&gt; Bagaman bumoto ang Berlin ng pabor sa maliit na palugit, higit sa lahat ay nakabatay sa suporta sa dating [[Kanlurang Berlin]], hindi inaprubahan ng mga botante ng Brandeburgo ang pagsasanib sa malaking palugit. Nabigo ito higit sa lahat dahil sa ayaw ng mga botante ng Brandeburgo na tanggapin ang malaki at lumalaking utang ng publiko sa Berlin at takot na mawala ang pagkakakilanlan at impluwensiya sa kabesera.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot; /&gt;

== Heograpiya ==

=== Topograpiya ===
[[Talaksan:Berlin_by_Senitnel-2.jpg|thumb|Imaheng satellite ng Berlin]]
[[Talaksan:Luftbild_bln-schmoeckwitz.jpg|thumb|Ang labas ng Berlin ay nasasakupan ng mga kakahuyan at maraming lawa.]]
Ang Berlin ay nasa hilagang-silangan ng Alemanya, sa isang lugar ng mababang latiang makahoy na may pangunahing patag na [[topograpiya]], bahagi ng malawak na [[Hilagang Kapatagang Europeo]] na umaabot mula hilagang Pransiya hanggang kanlurang Rusya. Ang ''Berliner Urstromtal'' (isang panahon ng yelo lambak glasyar), sa pagitan ng mababang [[Talampas ng Barnim]] sa hilaga at ng [[Talampas ng Teltow]] sa timog, ay nabuo sa pamamagitan ng natunaw na tubig na dumadaloy mula sa mga yelo sa dulo ng huling glasyasyong Weichseliense. Ang [[Spree (ilog)|Spree]] ay sumusunod sa lambak na ito ngayon. Sa Spandau, isang boro sa kanluran ng Berlin, ang Spree ay umaagos sa ilog [[Havel]], na dumadaloy mula hilaga hanggang timog sa kanlurang Berlin. Ang daloy ng Havel ay mas katulad ng isang hanay ng mga lawa, ang pinakamalaki ay ang Tegeler See at ang [[Großer Wannsee]]. Ang isang serye ng mga lawa ay dumadaloy din sa itaas na Spree, na dumadaloy sa [[Müggelsee|Großer Müggelsee]] sa silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Satellite Image Berlin |url=https://maps.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://www.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |archive-date=18 Pebrero 2022 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Google Maps|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang malalaking bahagi ng kasalukuyang Berlin ay umaabot sa mababang talampas sa magkabilang panig ng Lambak Spree. Malaking bahagi ng mga boro na [[Reinickendorf]] at [[Pankow]] ay nasa Talampas ng Barnim, habang ang karamihan sa mga boro ng [[Charlottenburg-Wilmersdorf]], [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Tempelhof-Schöneberg]], at [[Neukölln]] ay nasa Talampas ng Teltow.

Ang boro ng Spandau ay bahagyang nasa loob ng Lambak Glasyar ng Berlin at bahagyang nasa Kapatagang Nauen, na umaabot sa kanluran ng Berlin. Mula noong 2015, ang mga burol ng Arkenberge sa Pankow sa {{Convert|122|m}} taas, ay ang pinakamataas na punto sa Berlin. Sa pamamagitan ng pagtatapon ng mga labi ng konstruksiyon nalampasan nito ang [[Teufelsberg]] ({{Cvt|120.1|m}}), na kung saan mismo ay binubuo ng mga durog na bato mula sa mga guho ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Triantafillou |first=Nikolaus |date=27 Enero 2015 |title=Berlin hat eine neue Spitze |trans-title=Berlin has a new top |url=https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722225809/https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |archive-date=22 Hulyo 2016 |access-date=11 Nobyembre 2018 |publisher=Qiez |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang [[Müggelberge]] sa 114.7 {{Convert|114.7|m}} taas ay ang pinakamataas na natural na punto at ang pinakamababa ay ang Spektesee sa Spandau, sa {{Convert|28.1|m}} taas.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=22 Pebrero 2015 |title=Der höchste Berg von Berlin ist neuerdings in Pankow |language=de |trans-title=The tallest mountain in Berlin is now in Pankow |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |url-status=live |access-date=22 Pebrero 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150519014725/https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |archive-date=19 Mayo 2015}}&lt;/ref&gt;

=== Klima ===
Ang Berlin ay may klimang pangkaragatan ([[Kategoryang Köppen sa klima|Köppen]]: ''Cfb'');&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Köppen Climate Classification (Weatherbase) |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130184209/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019 |website=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt; ang silangang bahagi ng lungsod ay may bahagyang impluwensiyang kontinental (''Dfb''), isa sa mga pagbabago ay ang taunang pag-ulan ayon sa masa ng hangin at ang mas malaking kasaganaan sa isang panahon ng taon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The different types of vertical greening systems and their relative sustainability |url=https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130220603/https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Elkins22&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|title=Berlin: The Spatial Structure of a Divided City|last1=Elkins|first1=Dorothy|last2=Elkins|first2=T. H.|last3=Hofmeister|first3=B.|date=4 Agosto 2005|publisher=Routledge|isbn=9781135835057|language=en|access-date=21 Setyembre 2020|archive-date=18 Pebrero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Nagtatampok ang ganitong uri ng klima ng katamtamang temperatura ng tag-init ngunit kung minsan ay mainit (para sa pagiging semikontinental) at malamig na taglamig ngunit hindi mahigpit sa halos lahat ng oras.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Climate Summary |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629211853/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |archive-date=29 Hunyo 2015 |access-date=15 Marso 2015 |publisher=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa mga transisyonal na sonang klima nito, karaniwan ang pagyeyelo sa taglamig, at may mas malaking pagkakaiba sa temperatura sa pagitan ng mga panahon kaysa sa karaniwan para sa maraming klimang pangkaragatan. Higit pa rito, ang Berlin ay inuri bilang isang katamtamang klimang kontinental (''Dc'') sa ilalim ng iskema ng klima ng Trewartha, gayundin ang mga suburb ng Lungsod ng Bagong York, bagaman inilalagay sila ng [[Kategoryang Köppen sa klima|sistemang Köppen]] sa iba't ibang uri.&lt;ref&gt;Gerstengarbe FW, Werner PC (2009) A short update on Koeppen climate shifts in Europe between 1901 and 2003. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Ang mga tag-araw ay mainit-init at kung minsan ay mahalumigmig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|22|–|25|C}} at mababa sa {{Cvt|12|–|14|C}}. Ang mga taglamig ay malamig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|3|C}} at mababa sa {{Cvt|−2|to|0|C}}. Ang tagsibol at taglagas ay karaniwang malamig hanggang banayad. Lumilikha ng mikroklima ang tinayuang bahagi ng Berlin, na may init na iniimbak ng mga gusali at bangketa ng lungsod. Ang mga temperatura ay maaaring {{Cvt|4|C-change}} mas mataas sa lungsod kaysa mga nakapaligid na lugar.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=weather.com |url=https://www.weather.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070323015551/https://www.weather.com/ |archive-date=23 Marso 2007 |access-date=7 Abril 2012 |publisher=weather.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang taunang pag-ulan ay {{Convert|570|mm}} na may katamtamang pag-ulan sa buong taon. Ang Berlin at ang nakapalibot na estado ng Brandeburgo ay ang pinakamainit at pinakatuyong rehiyon sa Alemanya.&lt;ref name=&quot;berlinermorgenpost&quot;&gt;{{Cite web |date=8 Marso 2016 |title=Berlin ist das wärmste und trockenste Bundesland |url=https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023193643/https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |archive-date=23 Oktubre 2021 |access-date=23 Oktubre 2021 |website=Berliner Morgenpost|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pag-ulan ng niyebe ay pangunahing nangyayari mula Disyembre hanggang Marso.&lt;ref name=&quot;worldweather2&quot;&gt;{{Cite web |title=Climate figures |url=https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080817114255/https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |archive-date=17 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=World Weather Information Service|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakamainit na buwan sa Berlin ay Hulyo 1834, na may karaniwang temperatura na {{Cvt|23.0|C}} at ang pinakamalamig ay Enero 1709, na maykaraniwang temperatura na {{Cvt|-13.2|C}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Temperaturmonatsmittel BERLIN-TEMPELHOF 1701- 1993 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702031754/https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |archive-date=2 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakabasang buwan na naitala ay Hulyo 1907, na may {{Convert|230|mm}} ng pag-ulan, samantalang ang pinakamatuyo ay Oktubre 1866, Nobyembre 1902, Oktubre 1908 at Setyembre 1928, lahat ay may {{Convert|1|mm|3}} ng pag-ulan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Niederschlagsmonatssummen BERLIN-DAHLEM 1848– 1990 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190707182905/https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |archive-date=7 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt;{{Weather box|location=Berlin (Schönefeld), mga karaniwan noong 1981–2010, mga sukdulan noong 1957–kasalukuyan|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=15.1|Feb record high C=18.0|Mar record high C=25.8|Apr record high C=30.8|May record high C=32.7|Jun record high C=35.4|Jul record high C=37.3|Aug record high C=38.0|Sep record high C=32.3|Oct record high C=27.7|Nov record high C=20.4|Dec record high C=15.6|year record high C=38.0|Jan high C=2.8|Feb high C=4.3|Mar high C=8.7|Apr high C=14.3|May high C=19.4|Jun high C=22.0|Jul high C=24.6|Aug high C=24.2|Sep high C=19.3|Oct high C=13.8|Nov high C=7.3|Dec high C=3.3|year high C=13.7|Jan mean C=0.1|Feb mean C=0.9|Mar mean C=4.3|Apr mean C=9.0|May mean C=14.0|Jun mean C=16.8|Jul mean C=19.1|Aug mean C=18.5|Sep mean C=14.2|Oct mean C=9.4|Nov mean C=4.4|Dec mean C=1.0|year mean C=9.3|Jan low C=-2.8|Feb low C=-2.4|Mar low C=0.4|Apr low C=3.5|May low C=8.2|Jun low C=11.2|Jul low C=13.5|Aug low C=13.0|Sep low C=9.6|Oct low C=5.4|Nov low C=1.4|Dec low C=-1.6|year low C=5.0|Jan record low C=-25.3|Feb record low C=-22.0|Mar record low C=-16.0|Apr record low C=-7.4|May record low C=-2.8|Jun record low C=1.3|Jul record low C=4.9|Aug record low C=4.6|Sep record low C=-0.9|Oct record low C=-7.7|Nov record low C=-12.0|Dec record low C=-24.0|year record low C=-25.3|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=37.2|Feb precipitation mm=30.1|Mar precipitation mm=39.3|Apr precipitation mm=33.7|May precipitation mm=52.6|Jun precipitation mm=60.2|Jul precipitation mm=52.5|Aug precipitation mm=53.0|Sep precipitation mm=39.5|Oct precipitation mm=32.2|Nov precipitation mm=37.8|Dec precipitation mm=46.1|year precipitation mm=515.2|Jan sun=57.6|Feb sun=71.5|Mar sun=119.4|Apr sun=191.2|May sun=229.6|Jun sun=230.0|Jul sun=232.4|Aug sun=217.3|Sep sun=162.3|Oct sun=114.7|Nov sun=54.9|Dec sun=46.9|year sun=1727.6|Jan uv=1|Feb uv=1|Mar uv=2|Apr uv=4|May uv=5|Jun uv=6|Jul uv=6|Aug uv=5|Sep uv=4|Oct uv=2|Nov uv=1|Dec uv=0|source 1=DWD&lt;ref&gt;{{cite web
  |url = https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |title = Ausgabe der Klimadaten: Monatswerte
  |access-date = 2019-06-12
  |archive-date = 12 Hunyo 2014
  |archive-url = https://web.archive.org/web/20140612043121/https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |url-status = live |language = en
  }}&lt;/ref&gt; sa Weather Atlas&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|title=Berlin, Germany – Detailed climate information and monthly weather forecast|last=d.o.o|first=Yu Media Group|website=Weather Atlas|language=en|access-date=2019-07-02|archive-date=25 Nobyembre 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125121717/https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|location=Berlin (Tempelhof), elevation: {{convert|48|m|abbr=on|disp=or}}, mga karaniwang noong 1971–2000, sukdulan 1878–kasalukuyan|collapsed=y|metric first=yes|single line=yes|Jan record high C=15.5|Feb record high C=18.7|Mar record high C=24.8|Apr record high C=31.3|May record high C=35.5|Jun record high C=38.5|Jul record high C=38.1|Aug record high C=38.0|Sep record high C=34.2|Oct record high C=28.1|Nov record high C=20.5|Dec record high C=16.0|Jan high C=3.3|Feb high C=5.0|Mar high C=9.0|Apr high C=15.0|May high C=19.6|Jun high C=22.3|Jul high C=25.0|Aug high C=24.5|Sep high C=19.3|Oct high C=13.9|Nov high C=7.7|Dec high C=3.7|Jan mean C=0.6|Feb mean C=1.4|Mar mean C=4.8|Apr mean C=8.9|May mean C=14.3|Jun mean C=17.1|Jul mean C=19.2|Aug mean C=18.9|Sep mean C=14.5|Oct mean C=9.7|Nov mean C=4.7|Dec mean C=2.0|Jan low C=−1.9|Feb low C=−1.5|Mar low C=1.3|Apr low C=4.2|May low C=9.0|Jun low C=12.3|Jul low C=14.3|Aug low C=14.1|Sep low C=10.6|Oct low C=6.4|Nov low C=2.2|Dec low C=-0.4|Jan record low C=-23.1|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-8.1|May record low C=-4.0|Jun record low C=1.5|Jul record low C=6.1|Aug record low C=3.5|Sep record low C=-1.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.0|Dec record low C=-20.5|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=42.3|Feb precipitation mm=33.3|Mar precipitation mm=40.5|Apr precipitation mm=37.1|May precipitation mm=53.8|Jun precipitation mm=68.7|Jul precipitation mm=55.5|Aug precipitation mm=58.2|Sep precipitation mm=45.1|Oct precipitation mm=37.3|Nov precipitation mm=43.6|Dec precipitation mm=55.3|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=8.0|Mar precipitation days=9.1|Apr precipitation days=7.8|May precipitation days=8.9|Jun precipitation days=7.0|Jul precipitation days=7.0|Aug precipitation days=7.0|Sep precipitation days=7.8|Oct precipitation days=7.6|Nov precipitation days=9.6|Dec precipitation days=11.4|unit precipitation days=1.0 mm|source 1=WMO&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |title = World Weather Information Service&amp;nbsp;– Berlin |website = Worldweather.wmo.int |date = 5 Oktubre 2006 |access-date = 2012-04-07 |archive-date = 25 Abril 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130425001834/https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |url-status = bot: unknown |language=en}} Abril 25, 2013, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=KNMI&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |title = Indices Data – Berlin/Tempelhof 2759 |access-date = 2019-05-13 |publisher =KNMI|language = en |archive-date = 9 Hulyo 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180709010608/https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |url-status = dead |language=en}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|collapsed=y|metric first=y|single line=y|location=Berlin (Dahlem), {{convert|58|m|abbr=on|disp=or}}, 1961–1990 mga normal, sukdulan 1908–kasalukuyan{{NoteTag|Dahil ang kinaroroonan ng himpilang pampanahon ay pinakamalayo mula sa mas makapal na urbanisadong rehiyon ng Berlin at mas malayo sa pangunahing UHI, ang mga halaga nito ay bahagyang mas mataas, lalo na sa gitna at kagyat na mga rehiyon.&lt;ref&gt;[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm Long-term Development of Selected Climate Parameters (Edisyong 2015)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308213004/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm |date=2021-03-08 }}, Berlin Environmental Atlas. ''Senate Department for Urban Development and Housing''. Nakuha noong Enero 30, 2019. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;}}|Jan record high C=15.2|Feb record high C=18.6|Mar record high C=25.1|Apr record high C=30.9|May record high C=33.3|Jun record high C=36.1|Jul record high C=37.9|Aug record high C=37.7|Sep record high C=34.2|Oct record high C=27.5|Nov record high C=19.5|Dec record high C=15.7|Jan mean C=-0.4|Feb mean C=0.6|Mar mean C=4.0|Apr mean C=8.4|May mean C=13.5|Jun mean C=16.7|Jul mean C=17.9|Aug mean C=17.2|Sep mean C=13.5|Oct mean C=9.3|Nov mean C=4.6|Dec mean C=1.2|Jan high C=1.8|Feb high C=3.5|Mar high C=7.9|Apr high C=13.1|May high C=18.6|Jun high C=21.8|Jul high C=23.1|Aug high C=22.8|Sep high C=18.7|Oct high C=13.3|Nov high C=7.0|Dec high C=3.2|Jan low C=-2.9|Feb low C=-2.2|Mar low C=0.5|Apr low C=3.9|May low C=8.2|Jun low C=11.4|Jul low C=12.9|Aug low C=12.4|Sep low C=9.4|Oct low C=5.9|Nov low C=2.1|Dec low C=-1.1|Jan record low C=-21.0|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-6.7|May record low C=-2.9|Jun record low C=0.8|Jul record low C=5.4|Aug record low C=4.7|Sep record low C=-0.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.1|Dec record low C=-20.2|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=43.0|Feb precipitation mm=37.0|Mar precipitation mm=38.0|Apr precipitation mm=42.0|May precipitation mm=55.0|Jun precipitation mm=71.0|Jul precipitation mm=53.0|Aug precipitation mm=65.0|Sep precipitation mm=46.0|Oct precipitation mm=36.0|Nov precipitation mm=50.0|Dec precipitation mm=55.0|Jan sun=45.4|Feb sun=72.3|Mar sun=122.0|Apr sun=157.7|May sun=221.6|Jun sun=220.9|Jul sun=217.9|Aug sun=210.2|Sep sun=156.3|Oct sun=110.9|Nov sun=52.4|Dec sun=37.4|unit precipitation days=1.0 mm|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=9.0|Mar precipitation days=8.0|Apr precipitation days=9.0|May precipitation days=10.0|Jun precipitation days=10.0|Jul precipitation days=9.0|Aug precipitation days=9.0|Sep precipitation days=9.0|Oct precipitation days=8.0|Nov precipitation days=10.0|Dec precipitation days=11.0|source 1=NOAA&lt;ref name=&quot;noaa&quot;&gt;{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| title = Berlin (10381) – WMO Weather Station
| access-date = 30 Enero 2019
| archive-url = https://web.archive.org/web/20220218131223/ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| archive-date = 2022-02-18
| url-status = dead
| publisher = NOAA
| language = en
}} [https://archive.org/details/19611990NormalsNOAABerlin Naarkibo] 30 Enero 2019, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=Berliner Extremwerte&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |title = Berliner Extremwerte |access-date = 1 Disyembre 2014 |archive-date = 6 Hunyo 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200606191249/https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |url-status = live |language=en}}&lt;/ref&gt;}}

=== Tanawin ng lungsod ===
[[Talaksan:16-07-04-Abflug-Berlin-DSC_0122.jpg|thumb|Larawang panghimpapawid sa gitna ng Berlin na nagpapakita ng [[City West]], [[Potsdamer Platz]], [[Alexanderplatz]], at ang [[Tiergarten (liwasan)|Tiergarten]]]]
Ang kasaysayan ng Berlin ay nag-iwan sa lungsod ng isang [[wiktionary:polycentric|polisentrikong]] pagkakaayos at isang napakaeklektikong hanay ng arkitektura at mga gusali. Ang hitsura ng lungsod ngayon ay higit na nahubog ng pangunahing papel na ginampanan nito sa kasaysayan ng Germany noong ika-20 siglo. Lahat ng pambansang pamahalaan na nakabase sa Berlin{{Spaced en dash}}ang Kaharian ng Prusya, ang Ikalawang Imperyong Aleman ng 1871, ang Republikang Weimar, Alemanyang Nazi, Silangang Alemanya, pati na rin ang muling pinagsamang Alemanya{{Spaced en dash}}ay nagpasimula ng mga ambisyosong programa sa muling pagtatayo, na ang bawat isa ay nagdaragdag ng sarili nitong natatanging estilo sa arkitektura ng lungsod.

Sinalanta ang Berlin ng mga pagsalakay sa himpapawid, sunog, at labanan sa kalye noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at marami sa mga gusaling nakaligtas sa parehong Silangan at Kanluran ay giniba noong panahon pagkatapos ng digmaan. Karamihan sa demolisyong ito ay pinasimulan ng mga programa sa arkitektura ng munisipyo upang magtayo ng mga bagong distrito ng negosyo o tirahan at ang mga pangunahing arterya. Karamihan sa mga palamuti sa mga gusali bago ang digmaan ay nawasak kasunod ng mga makabagong dogma, at sa parehong mga sistema pagkatapos ng digmaan, gayundin sa muling pinagsamang Berlin, maraming mahahalagang estrukturang pamana ang muling itinayo, kabilang ang ''Forum Fridericianum'' kasama ang, [[Operang Estatal ng Berlin|Operang Estatal]] (1955), [[Palasyo ng Charlottenburg|Palasyo Charlottenburg]] (1957), ang mga monumental na gusali sa [[Gendarmenmarkt]] (dekada '80), ang [[Alte Kommandantur|Kommandantur]] (2003), at gayundin ang proyekto sa muling pagtatayo ng mga barokong patsada ng [[Palasyo ng Berlin|Palasyo ng Lungsod]]. Maraming mga bagong gusali ang naging inspirasyon ng kanilang makasaysayang mga nauna o ang pangkalahatang klasikong estilo ng Berlin, gaya ng Otel Adlon.

Ang mga kumpol ng mga ''skyscraper'' o gusaling mataas ay tumaas sa iba't ibang lokasyon: [[Potsdamer Platz]], ang [[City West]], at [[Alexanderplatz]], ang huling dalawa ay naglalarawan sa mga dating sentro ng Silangan at Kanlurang Berlin, na ang una ay kumakatawan sa isang bagong Berlin noong ika-21 siglo, na bumangon mula sa mga guho no-man's land ng Pader ng Berlin. Ang Berlin ay may lima sa nangungunang 50 pinakamataas na gusali sa Alemanya.

Mahigit sa sangkatlo ng sakop ng lungsod ay binubuo ng luntiang espasyo, kakahuyan, at tubig.&lt;ref name=&quot;gruen2&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang pangalawang pinakamalaki at pinakasikat na liwasan ng Berlin, ang [[Tiergarten (liwasan)|Großer Tiergarten]], ay matatagpuan sa gitna mismo ng lungsod. Sinasaklaw nito ang isang lugar na 210 ektarya at umaabot mula Zoo ng Bahnhof sa ''City West'' o Kanlurang Lungsod hanggang sa [[Tarangkahang Brandeburgo]] sa silangan.

Kabilang sa mga tanyag na kalye, ang [[Unter den Linden]] at [[Friedrichstraße]] ay matatagpuan sa lumang sentro ng lungsod (at kasama sa dating Silangang Berlin). Ang ilan sa pangunahing kalye sa City West ay ang [[Kurfürstendamm]] (o pinaikling Ku´damm) at [[Kantstraße]].

=== Arkitektura ===
[[Talaksan:Gendarmenmarkt_Panorama.jpg|thumb|Panorama ng [[Gendarmenmarkt]], na nagpapakita ng [[Konzerthaus Berlin]], nasa gilid ng [[Neue Kirche, Berlin|Simbahang Aleman]] (kaliwa) at [[Katedral na Pranses, Berlin|Simbahang Pranses]] (kanan)]]
[[Talaksan:Berliner_Dom_seen_from_James_Simon_Park.jpg|thumb|Ang [[Katedral ng Berlin]] sa [[Pulo ng mga Museo]]]]
Ang [[Fernsehturm Berlin|Fernsehturm]] (toreng pantelebisyon) sa [[Alexanderplatz]] sa [[Mitte]] ay kabilang sa pinakamataas na estruktura sa Unyong Europeo sa {{Cvt|368|m}}. Itinayo noong 1969, makikita ito sa karamihan ng mga sentral na distrito ng Berlin. Ang lungsod ay makikita mula sa {{Convert|204|m|ft|-high}} palapag ng pagmamasid. Simula rito, ang [[Karl-Marx-Allee]] ay patungo sa silangan, isang abenida na may linya ng mga monumental na gusali ng tirahan, na dinisenyo sa estilong [[Arkitekturang Stalinista|Sosyalismong Klasisismo]]. Katabi ng lugar na ito ay ang [[Rotes Rathaus]] (Bulwagang Panlungsod), na may natatanging pulang-ladrilyong arkitektura nito. Sa harap nito ay ang Neptunbrunnen, isang balong na nagtatampok ng mitolohikong pangkat ng mga [[Triton (mitolohiya)|Triton]], mga [[personipikasyon]] ng apat na pangunahing Prusong ilog, at [[Neptuno (mitolohiya)|Neptuno]] sa ibabaw nito.

Ang [[Tarangkahang Brandeburgo]] ay isang ikonikong tanawin ng Berlin at Alemanya; ito ay tumatayo bilang isang simbolo ng mga pangyayaring Europeo at ng pagkakaisa at kapayapaan. Ang [[gusaling Reichstag]] ay ang tradisyonal na luklukan ng Parlamentong Aleman. Hinubog muli ito ng arkitektrong Briton na si [[Norman Foster (arkitekto)|Norman Foster]] noong dekada '90 at nagtatampok ng salaming simboryo sa ibabaw ng pook ng pagpupulong, na nagbibigay-daan sa libreng pampublikong tanaw sa mga pinagdadausang parlamento at magagandang tanawin ng lungsod.

Ang Galeriyang ''East Side'' o Bandang Silangan ay isang ''open-air'' o panlabas na eksibisyong sining na direktang ipininta sa mga huling bahagi ng Pader ng Berlin. Ito ang pinakamalaking natitirang ebidensiya ng makasaysayang dibisyon ng lungsod.

Ang [[Gendarmenmarkt]] ay isang [[Arkitekturang Neoklasiko|neoklasikong liwasan]] sa Berlin, ang pangalan ay nagmula sa punong-tanggapan ng sikat na Gens d'armes regiment na matatagpuan dito noong ika-18 siglo. Dalawang katulad na disenyong katedral ang hangganan nito, ang [[Französischer Dom]] kasama ang platapormang pang-obserbasyon nito at ang [[Deutscher Dom]]. Ang [[Konzerthaus Berlin|Konzerthaus]] (Bulwagang Pangkonsiyerto), tahanan ng Orkestra Sinfonika ng Berlin, ay nakatayo sa pagitan ng dalawang katedral.
[[Talaksan:MJK_46430_Schloss_Charlottenburg.jpg|left|thumb|[[Palasyo Charlottenburg]]]]
[[Talaksan:Berlin_Hackesche_Höfe1.jpg|left|thumb|[[Hackesche Höfe]]]]
Ang [[Pulo ng mga Museo]] sa [[Spree (ilog)|Ilog Spree]] ay naglalaman ng [[Berlin#Mga museo|limang museo]] na itinayo mula 1830 hanggang 1930 at isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng [[UNESCO]]. Ang pagpapanumbalik at pagtatayo ng isang pangunahing lagusan sa lahat ng mga museo, pati na rin ang muling pagtatayo ng [[Stadtschloss, Berlin|Stadtschloss]] ay nagpapatuloy.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Hunyo 2011 |title=Neumann: Stadtschloss wird teurer |trans-title=Neumann: Palace is getting more expensive |url=https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200703/https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 Mayo 2010 |title=Das Pathos der Berliner Republik |trans-title=The pathos of the Berlin republic |url=https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200702/https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt; Gayundin sa pulo at sa tabi ng [[Lustgarten]] at palasyo ay ang [[Katedral ng Berlin]], ang ambisyosong pagtatangka ni Emperador Guillermo II na lumikha ng Protestanteng karibal sa [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma. Ang isang malaking kripta ay naglalaman ng mga labi ng ilan sa mga naunang Prusong maharlikang pamilya. Ang [[Katedral ni Santa Eduvigis]] ay ang Katoliko Romanong katedral ng Berlin.
[[Talaksan:Bikinihaus_Berlin-1210760.jpg|thumb|Ang [[Breitscheidplatz]] kasama ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] ay ang sentro ng [[City West]].]]
Ang [[Unter den Linden]] ay isang silangan–kanlurang abenidang nalilinyahan ng mga puno na mula sa Tarangkahang Brandeburgo hanggang sa pook ng dating Berliner Stadtschloss, at dating pangunahing promenada ng Berlin. Maraming Klasikong gusali ang nakahanay sa kalye, at naroon ang bahagi ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]]. Ang [[Friedrichstraße]] ay ang maalamat na kalye ng Berlin noong Ginintuang Dekada Beynte. Pinagsasama nito ang mga tradisyon ng ika-20 siglo sa modernong arkitektura ng Berlin ngayon.

Ang [[Potsdamer Platz]] ay isang buong kuwarto na binuo mula sa simula pagkatapos bumaba ang [[Pader ng Berlin|Pader]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Construction and redevelopment since 1990 |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610103008/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |archive-date=10 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Senate Department of Urban Development|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa kanluran ng Potsdamer Platz ay ang Kulturforum, na naglalaman ng Gemäldegalerie, at nasa gilid ng Neue Nationalgalerie at ng Berliner Philharmonie. Ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], isang alaalang pang-[[Holokausto]], ay nasa hilaga.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ouroussoff |first=Nicolai |date=9 Mayo 2005 |title=A Forest of Pillars, Recalling the Unimaginable |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2005/05/09/arts/design/09holo.html |access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang lugar sa paligid ng [[Hackescher Markt]] ay tahanan ng mga kulturang moda, na may 'di-mabilang na mga bilihan ng damit, club, bar, at galeriya. Kabilang dito ang [[Hackesche Höfe]], isang kalipunan ng mga gusali sa paligid ng ilang patyo, na muling itinayo noong 1996. Ang kalapit na [[Bagong Sinagoga, Berlin|Bagong Sinagoga]] ay ang sentro ng kultura ng mga Hudyo.

Ang Straße des 17. Juni, na nagkokonekta sa Tarangkahang Brandeburgo at Ernst-Reuter-Platz, ay nagsisilbing gitnang silangan-kanlurang axis. Ang pangalan nito ay ginugunita ang mga pag-aalsa sa Silangang Berlin noong Hunyo 17, 1953. Humigit-kumulang sa kalahati mula sa Tarangkahang Brandeburgo ay ang Großer Stern, isang isla ng sirkulong trapiko kung saan matatagpuan ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin|Siegessäule]] (Haligi ng Tagumpay). Ang monumentong ito, na itinayo upang gunitain ang mga tagumpay ng Prusya, ay inilipat noong 1938–39 mula sa dati nitong posisyon sa harapan ng Reichstag.

Ang [[Kurfürstendamm]] ay tahanan ng ilan sa mga mararangyang tindahan ng Berlin kung saan ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] sa silangang dulo nito sa [[Breitscheidplatz]]. Ang simbahan ay nawasak noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at iniwang guho. Ang malapit sa Tauentzienstraße ay ang [[KaDeWe]], na sinasabing pinakamalaking almasen sa kontinental na Europa. Ang [[Rathaus Schöneberg]], kung saan ginawa ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang tanyag na talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''!&quot;, ay nasa [[Tempelhof-Schöneberg]].

Kanluran ng sentro, ang [[Palasyo Bellevue, Alemanya|Palasyo Bellevue]] ay ang tirahan ng [[Pangulo ng Alemanya]]. Ang [[Palasyo Charlottenburg]], na nasunog noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ay ang pinakamalaking makasaysayang palasyo sa Berlin.

Ang Funkturm Berlin ay isang toreng {{Convert|150|m|ft|-tall}}''lattice'' o parilya ng radyo sa pook-peryahan o ''fairground'', na itinayo sa pagitan ng 1924 at 1926. Ito ang tanging toreng pang-obserbasyon na nakatayo sa mga insulador at may restawran {{Cvt|55|m}} at isang larangang pantanaw {{Cvt|126|m}} sa ibabaw ng lupa, na mapupuntahan ng [[Elebeytor|elebaytor]] na may bintana.

Ang [[Oberbaumbrücke]] sa ibabaw ng ilog Spree ay ang pinakaikonikong tulay ng Berlin, na nag-uugnay sa pinagsama-samang mga boro ng [[Friedrichshain]] at [[Kreuzberg]]. Nagdadala ito ng mga sasakyan, tao, at linyang U1 ng [[Berlin U-Bahn]]. Ang tulay ay nakompleto sa isang estilong [[ladrilyong gotiko]] noong 1896, na pinapalitan ang dating kahoy na tulay na may isang pang-itaas na daanan para sa U-Bahn. Ang gitnang bahagi ay giniba noong 1945 upang pigilan ang [[Hukbong Pula|Pulang Hukbo]] sa pagtawid. Pagkatapos ng digmaan, ang inayos na tulay ay nagsilbing tsekpoynt at tawiran sa hangganan sa pagitan ng mga sektor ng Sobyetiko at Amerikano, at kalaunan sa pagitan ng Silangan at Kanlurang Berlin. Noong kalagitnaan ng dekada '50, ito ay sarado sa mga sasakyan, at pagkatapos ng pagtatayo ng Pader ng Berlin noong 1961, ang trapiko ng tao ay mahigpit na pinaghigpitan. Kasunod ng muling pag-iisang Aleman, ang gitnang bahagi ay muling itinayo gamit ang isang kuwadrong [[asero]], at ipinagpatuloy ang serbisyo ng U-Bahn noong 1995.

== Demograpiya ==
[[Talaksan:Berlin_population2.svg|left|thumb|Populasyon ng Berlin, 1880–2012]]
Sa pagtatapos ng 2018, ang lungsod-estado ng Berlin ay mayroong 3.75&amp;nbsp;milyong rehistradong naninirahan&lt;ref name=&quot;pop-detail3&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; sa isang lugar na {{Cvt|891.1|km2}}.  Ang densidad ng populasyon ng lungsod ay 4,206 na naninirahan bawat km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Ang Berlin ang pinakamataong lungsod sa [[Unyong Europeo]]. Noong 2019, ang urbanong sakop ng Berlin ay may humigit-kumulang 4.5&amp;nbsp;milyong naninirahan. {{Magmula noong|2019}}  ang gumaganang urbanong pook ay tahanan ng humigit-kumulang 5.2&amp;nbsp;milyong tao.&lt;ref&gt;[https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en Population on 1 January by age groups and sex – functional urban areas, Eurostat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150903213351/https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en|date=2015-09-03}}. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang buong [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may populasyon na higit sa 6&amp;nbsp;milyon sa isang lugar na {{Cvt|30546|km2|0}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 Agosto 2020 |title=Initiativkreis Europäische Metropolregionen in Deutschland: Berlin-Brandenburg |url=https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817083458/https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |archive-date=17 Agosto 2019 |access-date=6 Pebrero 2013 |website=www.deutsche-metropolregionen.org|language=de}}&lt;/ref&gt;{{Historical populations|1721|65300|1750|113289|1800|172132|1815|197717|1825|220277|1840|330230|1852|438958|1861|547571|1871|826341|1880|1122330|1890|1578794|1900|1888848|1910|2071257|1920|3879409|1925|4082778|1933|4221024|1939|4330640|1945|3064629|1950|3336026|1960|3274016|1970|3208719|1980|3048759|1990|3433695|2000|3382169|2010|3460725|53=2020|54=3664088}}Noong 2014, ang lungsod-estado na Berlin ay nagkaroon ng 37,368 buhay na panganak (+6.6%), isang rekord na bilang mula noong 1991. Ang bilang ng mga namatay ay 32,314. Halos 2.0&amp;nbsp;milyong kabahayan ang binilang sa lungsod. 54 porsiyento ng mga ito ay mga sambahayang iisa ang naninirahan. Mahigit sa 337,000 pamilya na may mga batang wala pang 18 taong gulang ang nanirahan sa Berlin. Noong 2014, ang kabeserang Aleman ay nagrehistro ng dagdag sa paglipat ng humigit-kumulang 40,000 katao.&lt;ref&gt;[https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf statistics Berlin Brandenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315084534/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf|date=2016-03-15}}. www.statistik-berlin-brandenburg.de Hinango noong 10 Oktubre 2016. (sa Aleman)&lt;/ref&gt;

=== Mga nasyonalidad ===
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float:right;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |'''Mga residente ayon sa Pagkamamamayan''' &lt;small&gt;(31 Disyembre 2019)&lt;/small&gt; &lt;ref name=&quot;pop-detail6&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;
|-
!Bansa
!Populasyon
|-
|Kabuuang mga rehistradong residente
|3,769,495
|-
|{{Flag|Alemanya}}
|2,992,150
|-
|{{Flag|Turkiya}}
|98,940
|-
|{{Flag|Polonya}}
|56,573
|-
|{{Flag|Syria}}
|39,813
|-
|{{Flag|Italya}}
|31,573
|-
|{{Flag|Bulgaria}}
|30,824
|-
|{{Flag|Rusya}}
|26,640
|-
|{{Flag|Romania}}
|24,264
|-
|{{Flag|Estados Unidos}}
|22,694
|-
|{{Flag|Biyetnam}}
|20,572
|-
|{{Flag|Pransiya}}
|20,223
|-
|{{Flag|Serbia}}
|20,109
|-
|{{Flag|Nagkakaisang Kaharian}}
|16,751
|-
|{{Flag|Espanya}}
|15,045
|-
|{{Flag|Gresya}}
|14,625
|-
|{{Flag|Croatia}}
|14,430
|-
|{{Flag|India}}
|13,450
|-
|{{Flag|Ukranya}}
|13,410
|-
|{{Flag|Afghanistan}}
|13,301
|-
|{{Flag|Tsina}}
|13,293
|-
|{{Flag|Bosnia at Herzegovina}}
|12,691
|-
|Iba pang Gitnang Silangan at Asya
|88,241
|-
|Ibang Europa
|80,807
|-
|Africa
|36,414
|-
|Iba pang mga America
|27,491
|-
|Oceania at [[Antarctica]]
|5,651
|-
|Walang estado o Hindi Malinaw
|24,184
|}
Ang pambansa at pandaigdigang paglipat sa lungsod ay may mahabang kasaysayan. Noong 1685, pagkatapos ng pagpapawalang-bisa ng [[Kautusan ng Nantes]] sa Pransiya, tumugon ang lungsod sa pamamagitan ng [[Kautusan ng Potsdam]], na tinitiyak ang kalayaan sa relihiyon at katayuang walang buwis sa mga Pranses na Huguenot na bakwit sa loob ng sampung taon. Ang [[Batas ng Kalakhang Berlin]] noong 1920 ay nagsama ng maraming suburb at nakapalibot na mga lungsod ng Berlin. Binuo nito ang karamihan sa teritoryo na binubuo ng modernong Berlin at pinalaki ang populasyon mula sa 1.9&amp;nbsp;milyon tungo 4&amp;nbsp;milyon.

Ang aktibong imigrasyon at asilong pampolitika sa Kanlurang Berlin ay naghudyat ng mga alon ng imigrasyon noong dekada '60 at '70. Ang Berlin ay tahanan ng hindi bababa sa 180,000 residenteng Turko at [[Mga Turko sa Alemanya|Turko-Aleman]],&lt;ref name=&quot;pop-detail4&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; na ginagawa itong pinakamalaking komunidad ng mga Turko sa labas ng Turkiya. Noong dekada '90 ang ''Aussiedlergesetze ay'' nagbigay-daan sa imigrasyon sa Alemanya ng ilang residente mula sa dating [[Unyong Sobyetiko]]. Sa ngayon, ang mga etnikong Aleman mula sa mga bansa ng dating Unyong Sobyetiko ang bumubuo sa pinakamalaking bahagi ng komunidad na nagsasalita ng Ruso.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dmitry Bulgakov |date=11 Marso 2001 |title=Berlin is speaking Russians' language |url=https://www.russiajournal.com/node/4653 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406142034/https://www.russiajournal.com/node/4653 |archive-date=6 Abril 2013 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Russiajournal.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang huling dekada ay nakaranas ng pagdagsa mula sa iba't ibang bansa sa Kanluran at ilang rehiyon sa Africa.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Heilwagen |first=Oliver |date=28 Oktubre 2001 |title=Berlin wird farbiger. Die Afrikaner kommen – Nachrichten Welt am Sonntag – Welt Online |language=de |work=Die Welt |url=https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |url-status=live |access-date=2 Hunyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515022639/https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |archive-date=15 Mayo 2011}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagi ng mga imigranteng Africano ay nanirahan sa [[Afrikanisches Viertel]].&lt;ref&gt;{{cite press release|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|date=6 Pebrero 2009|title=Zweites Afrika-Magazin &quot;Afrikanisches Viertel&quot; erschienen Bezirksbürgermeister Dr. Christian Hanke ist Schirmherr|url=https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|location=Berlin|publisher=berlin.de|access-date=27 Setyembre 2016|archive-date=21 Oktubre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021050530/https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|url-status=live|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang mga batang Aleman, EU-Europeo, at Israeli ay nanirahan na rin sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=12 Disyembre 2014 |title=Hummus in the Prenzlauer Berg |url=https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |url-status=live |journal=The Jewish Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20141230010937/https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |archive-date=30 Disyembre 2014 |access-date=29 Disyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2019, mayroong 777,345 na rehistradong residente ng dayuhang nasyonalidad at dagdag pang 542,975 mamamayang Aleman na may &quot;pinanggalingang imigrante&quot; ''(Migrationshintergrund, MH)'',&lt;ref name=&quot;pop-detail5&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; ibig-sabihin sila o ang isa sa kanilang mga magulang ay nandayuhan sa Alemanya pagkatapos ng 1955. Ang mga dayuhang residente ng Berlin ay nagmula sa mga 190 bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 Pebrero 2011 |title=457 000 Ausländer aus 190 Staaten in Berlin gemeldet |trans-title=457,000 Foreigners from 190 Countries Registered in Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428201553/https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |archive-date=28 Abril 2019 |access-date=28 Abril 2019 |website=Berliner Morgenpost |language=de}}&lt;/ref&gt; Apatnapu't walong porsiyento ng mga residenteng wala pang 15 taong gulang ay may pinagmulang imigrante. Ang Berlin noong 2009 ay tinatayang mayroong 100,000 hanggang 250,000 hindi rehistradong mga naninirahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Von Andrea Dernbach |date=23 Pebrero 2009 |title=Migration: Berlin will illegalen Einwanderern helfen – Deutschland – Politik – Tagesspiegel |work=Der Tagesspiegel Online |publisher=Tagesspiegel.de |url=https://www.tagesspiegel.de/politik/deutschland/berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |url-status=live |access-date=15 Setyembre 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131251/https://www.tagesspiegel.de/politik/migration-berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |archive-date=18 Pebrero 2022|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang mga Boro ng Berlin na may malaking bilang ng mga migrante o populasyon na ipinanganak sa ibang bansa ay [[Mitte]], [[Neukölln]], at [[Friedrichshain-Kreuzberg]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 Setyembre 2016 |title=Zahl der Ausländer in Berlin steigt auf Rekordhoch |url=https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804053354/https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |archive-date=4 Agosto 2017 |access-date=13 Hunyo 2017 |website=jungefreiheit.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

Mayroong higit sa 20 hindi katutubong komunidad na may populasyong hindi bababa sa 10,000 katao, kabilang ang mga komunidad ng mga Turko, Polako, Ruso, Lebanes, Palestino, Serbio, Italyano, Indiyano, Bosnio, Biyetnames, Amerikano, Rumano, Bulgaro, Croata, Tsino, Austriako, Ukrano, Pranses, Briton, Españo, Israeli, Thai, Irani, Ehipsiyo, at Siryo..

=== Mga wika ===
Ang Aleman ay ang opisyal at nangingibabaw na sinasalitang wika sa Berlin. Ito ay isang wikang Kanlurang Aleman na nagmula ang karamihan ng bokabularyo nito mula sa sangay ng Aleman ng pamilya ng wikang [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeo]]. Ang Aleman ay isa sa 24 na wika ng Unyong Europeo,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=European Commission |title=Official Languages |url=https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140926004848/https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |archive-date=26 Setyembre 2014 |access-date=29 Hulyo 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; at isa sa tatlong wikang pantrabaho ng [[Komisyong Europeo]].

Ang Berlinerisch o Berlinisch ay hindi isang diyalekto sa lingguwistika. Ito ay sinasalita sa Berlin at sa [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|nakapaligid na kalakhang pook]]. Nagmula ito sa isang Brandeburges na varyant. Ang diyalekto ay nakikita na ngayon na mas katulad ng isang sosyolekto, higit sa lahat sa pamamagitan ng pagtaas ng imigrasyon at mga uso sa mga edukadong populasyon na magsalita ng karaniwang Aleman sa pang-araw-araw na buhay.

Ang pinakakaraniwang ginagamit na wikang banyaga sa Berlin ay Turko, Polako, Ingles, Persa, Arabe, Italyano, Bulgaro, Ruso, Rumano, Kurdo, Serbo-Croata, Pranses, Español, at Biyentames. Mas madalas na naririnig ang Truko, Arabe, Kurdo, at Serbo-Croata sa kanlurang bahagi dahil sa malalaking komunidad ng Gitnang Silangan at dating Yugoslavia. Ang Polako, Ingles, Ruso, at Biyetnames ay may mas maraming katutubong nagsasalita sa Silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 Mayo 2010 |title=Studie – Zwei Millionen Berliner sprechen mindestens zwei Sprachen – Wirtschaft – Berliner Morgenpost – Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522160634/https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |archive-date=22 Mayo 2011 |access-date=2 Hunyo 2011 |publisher=Morgenpost.de|language=de}}&lt;/ref&gt;

=== Relihiyon ===
Ayon sa senso noong 2011, humigit-kumulang 37 porsiyento ng populasyon ang nag-ulat na mga miyembro ng isang legal na kinikilalang simbahan o relihiyosong organisasyon. Ang iba ay hindi kabilang sa naturang organisasyon, o walang impormasyong makukuha hinggil sa kanila.&lt;ref name=&quot;Census 2011&quot;&gt;{{Cite web |title=Zensus 2011 – Bevölkerung und Haushalte – Bundesland Berlin |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303193809/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=23 Pebrero 2019 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=6–7 |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang pinakamalaking relihiyong denominasyon na naitala noong 2010 ay ang [[Protestantismo|Protestanteng]] rehiyonal na samahang simbahan —ang [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana]] (EKBO) —isang nagkakaisang simbahan. Ang EKBO ay miyembro ng [[Simbahang Ebanghelika sa Alemanya|Simbahang Ebanghelika sa Alemanya (EKD)]] at [[Union Evangelischer Kirchen|Union Evangelischer Kirchen (UEK)]]. Ayon sa EKBO, ang kanilang kasapian ay umabot sa 18.7 porsiyento ng lokal na populasyon, habang ang [[Simbahang Katolikong Romano]] ay mayroong 9.1 porsyento ng mga residenteng nakarehistro bilang mga miyembro nito.&lt;ref name=&quot;kirchenmitglieder2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2011 |title=Kirchenmitgliederzahlen am 31.12.2010 |trans-title=Church membership on 31 December 2010 |url=https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180209204513/https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |archive-date=9 Pebrero 2018 |access-date=10 Marso 2012 |publisher=Evangelical Church in Germany |language=de}}&lt;/ref&gt; Humigit-kumulang 2.7% ng populasyon ang nakikilala sa iba pang mga denominasyong Kristiyano (karamihan sa [[Simbahang Ortodokso ng Silangan|Silangang Ortodokso]], ngunit iba't ibang mga Protestante rin).&lt;ref name=&quot;klStatistik2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Disyembre 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 Hulyo 2011 |access-date=4 Enero 2011 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; Ayon sa rehistro ng mga residente ng Berlin, noong 2018, 14.9 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Ebanghelika, at 8.5 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Katolika.&lt;ref name=&quot;pop-detail7&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 February 2020 |access-date=8 April 2020 |website=[[Amt für Statistik Berlin-Brandenburg]] |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang gobyerno ay nagpapanatili ng rehistro ng mga miyembro ng mga simbahang ito para sa mga layunin ng buwis, dahil kinokolekta nito ang buwis sa simbahan sa ngalan ng mga simbahan. Hindi ito nag-iingat ng mga rekord ng mga miyembro ng ibang relihiyosong organisasyon na maaaring mangolekta ng kanilang sariling buwis sa simbahan, sa ganitong paraan.

Noong 2009, humigit-kumulang 249,000 [[Muslim]] ang iniulat ng Tanggapan ng Estadistika na mga miyembro ng mga Masjid at Islamikong relihiyosong organisasyon sa Berlin,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Statistisches Jahrbuch für Berlin 2010 |trans-title=Statistical yearbook for Berlin 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120202750/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |archive-date=20 November 2012 |access-date=10 February 2013 |publisher=[[List of statistical offices in Germany|Amt für Statistik Berlin–Brandenburg]] |language=de}}&lt;/ref&gt; habang noong 2016, tinatantiya ng pahayagang ''[[Der Tagesspiegel]]'' na humigit-kumulang 350,000 Muslim ang nag-obserba ng [[Ramadan]] sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 June 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=23 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212013247/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 December 2019}}&lt;/ref&gt; Noong 2019, humigit-kumulang 437,000 rehistradong residente, 11.6% ng kabuuan, ang nag-ulat na mayroong pinanggalingan sa paglilipat mula sa isa sa mga estadong Miyembro ng Organisasyon ng Kooperasyong Islamiko.&lt;ref name=&quot;pop-detail8&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 February 2020 |access-date=8 April 2020 |website=[[Amt für Statistik Berlin-Brandenburg]] |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 June 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |language=de |trans-title=Ramadan in refugee camps and schools in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=13 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712125538/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 July 2017}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1992 at 2011 halos dumoble ang populasyon ng Muslim.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Schupelius |first=Gunnar |date=28 May 2015 |title=Wird der Islam künftig die stärkste Religion in Berlin sein? |work=[[Berliner Zeitung]] |url=https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |url-status=live |access-date=13 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170603092248/https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |archive-date=3 June 2017}}&lt;/ref&gt;

Humigit-kumulang 0.9% ng mga Berlines ay kabilang sa ibang mga relihiyon. Sa tinatayang populasyon na 30,000–45,000 na mga residenteng Hudyo,&lt;ref name=&quot;The Boston Globe 2014-11-01&quot;&gt;{{Cite web |last=Ross |first=Mike |date=1 November 2014 |title=In Germany, a Jewish community now thrives |url=https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222235631/https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |archive-date=22 December 2016 |access-date=19 August 2016 |website=[[The Boston Globe]]}}&lt;/ref&gt; humigit-kumulang 12,000 ang mga rehistradong miyembro ng mga relihiyosong organisasyon.&lt;ref name=&quot;klStatistik20102&quot;&gt;{{Cite web |date=December 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 July 2011 |access-date=4 January 2011 |publisher=[[List of statistical offices in Germany|Amt für Statistik Berlin–Brandenburg]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang Berlin ay ang luklukan ng [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Berlin|Katoliko Romanong arsobispo ng Berlin]] at ang nahalal na tagapangulo ng [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana|EKBO]] ay pinamagatang obispo ng EKBO. Higit pa rito, ang Berlin ay ang luklukan ng maraming mga Ortodoksong katedral, tulad ng Katedral ni San Boris ang Bautista, isa sa dalawang luklukan ng [[Simbahang Bulgarong Ortodokso|Bulgarong Ortodokso]] na Diyosesis ng Kanluran at Gitnang Europa, at ang Katedral ng Muling Pagkabuhay ni Kristo ng Diyosesis ng Berlin (Patriarkado ng Mosku).

{{multiple image|align=right|perrow=2|total_width=400|width1=500|width2=500|width3=500|width4=500|height1=350|height2=350|height3=350|height4=350|image1=Berliner Dom - panoramio (20).jpg|image2=NeueSynagogue.JPG|image3=2020-04-16 P4160889 St.Hedwigs-Kathedrale, Bebelplatz.jpg|image4=Şehitlik mosque Berlin by ZUFAr.jpg|footer=Paikot pa kanan mula sa taas pakaliwa: [[Katedral ng Berlin]], [[Bagong Sinagoga (Berlin)|Bagong Sinagoga]], Moske Şehitli, at [[Katedral ni Santa Eduvigis]]}}

Ang mga mananampalataya ng iba't ibang relihiyon at denominasyon ay nagpapanatili ng maraming [[Talaan ng mga lugar ng pagsamba sa Berlin|lugar ng pagsamba sa Berlin]]. Ang [[Malayang Simbahang Ebangheliko-Luterano]] ay may walong parokya na may iba't ibang laki sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lutheran Diocese Berlin-Brandenburg |url=https://www.selk-berlin.de/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328152944/https://www.selk-berlin.de/ |archive-date=28 March 2008 |access-date=19 August 2008 |publisher=Selbständige Evangelisch-Lutherische Kirche}}&lt;/ref&gt; Mayroong 36 na kongregasyong [[Mga Bautista|Bautista]] (sa loob [[Samahan ng mga Ebanghelikong Malayang Simbahang Kongregasyon sa Alemanya]]), 29 [[Bagong Apostolikong Simbahan]], 15 [[Nagkakaisang Metodistang Simbahan|Nagkakaisang Metodista]] na simbahan, walong Malayang Ebanghelika na Kongregasyon, apat na [[Simbahan ni Kristo, Siyentipiko]] (una, iklawa, ikatlo, at ikalabing-anim), anim mga kongregasyon ng [[Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw]], isang [[Lumang Simbahang Katoliko|Lumang Simbahan]], at isang [[Anglikanismo|Anglicanong]] simbahan sa Berlin. Ang Berlin ay may higit sa 80 moske,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's mosques |url=https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093250/https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |archive-date=11 November 2018 |access-date=11 November 2018 |publisher=[[Deutsche Welle]]}}&lt;/ref&gt; sampung sinagoga,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Keller |first=Claudia |date=10 November 2013 |title=Berlins jüdische Gotteshäuser vor der Pogromnacht 1938: Untergang einer religiösen Vielfalt |language=de |trans-title=Berlin's jewish places of worship before the Pogromnacht 1938: Decline of a religious diversity |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |url-status=live |access-date=11 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093246/https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |archive-date=11 November 2018 |quote=Von den weit mehr als 100 jüdischen Gotteshäusern sind gerade einmal zehn übrig geblieben. (in english: Of the far more than 100 synagogues, only ten are left.)}}&lt;/ref&gt; at dalawang templong [[Budismo|Budista]].

== Gobyerno at politika ==
{{main|Politika ng Berlin}}

=== Estadong lungsod ===
[[Talaksan:Rotes_Rathaus.jpg|left|thumb|[[Rotes Rathaus]] (''Pulang Munisipyo''), luklukan ng Senado at Alkalde ng Berlin.]]
Mula noong [[Muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa]] noong Oktubre 3, 1990, ang Berlin ay isa sa tatlong [[Länder ng Alemanya|estadong lungsod sa Alemanya]] na kabilang sa kasalukuyang 16 na estado ng Alemanya. Ang [[Abgeordnetenhaus ng Berlin|Kapulungan ng mga Kinatawan]] (''Abgeordnetenhaus'') ay kumakatawan bilang parlamento ng lungsod at estado, na mayroong 141 na luklukan. Ang ehekutibong tanggapan ng Berlin ay ang [[Senado ng Berlin]] (''Senat von Berlin''). Binubuo ang Senado ng [[Talaan ng mga alkalde ng Berlin|Namamahalang Alkalde]] (''Regierender Bürgermeister''), at hanggang sampung senador na may hawak na ministerong posisyon, dalawa sa kanila ang may hawak na titulong &quot;Alkalde&quot; (''Bürgermeister'') bilang kinatawan ng Namamahalang Alkalde.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-11-01 |title=Verfassung von Berlin – Abschnitt IV: Die Regierung |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008025644/https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |archive-date=8 October 2020 |access-date=2020-10-02 |website=www.berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang kabuuang taunang badyet ng estado ng Berlin noong 2015 ay lumampas sa €24.5 ($30.0) bilyon kabilang ang surplus sa badyet na €205 ($240) milyon.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berliner Haushalt Finanzsenator bleibt trotz sprudelnder Steuereinnahmen vorsichtig |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/berliner-haushalt-finanzsenator-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-24702234 |url-status=live |access-date=20 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131248/https://www.berliner-zeitung.de/sport-leidenschaft/berliner-haushalt-finanzsenator-kollatz-ahnen-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-li.6132?pid=true |archive-date=18 February 2022}}&lt;/ref&gt; Ang estado ay nagmamay-ari ng malawak na pag-aari, kabilang ang mga gusaling pang-administratibo at pamahalaan, mga kompanya ng real estate, pati na rin ang mga stake sa Estadio Olimpiko, mga paliguan, mga kompanya ng pabahay, at maraming mga pampublikong negosyo at mga subsidiyaryo na kompanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 May 2017 |title=Vermögen |trans-title=Assets |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928151604/https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |archive-date=28 September 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 September 2019 |title=Beteiligungen des Landes Berlin |trans-title=Holdings of the State of Berlin |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219070001/https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |archive-date=19 December 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Hawak ng [[Partido Sosyo-Demokratiko ng Alemanya|Partido Sosyo-Demokratiko]] (''Sozialdemokratische Partei Deutschlands'' o SPD) at ng [[Ang Kaliwa (Alemanya)|Kaliwa]] (Die Linke) ang pamahalaang lungsod pagkatapos ng [[Halalan estatal ng Berlin, 2001|halalang estatal noong 2001]] at nanalo ng isa pang termino sa [[Halalang estatal ng Berlin, 2006|halalang estatal noong 2006]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin state election, 2006 |url=https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323161037/https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |archive-date=23 March 2012 |access-date=17 August 2008 |website=Der Landeswahlleiter für Berlin |language=de}}&lt;/ref&gt; Mula noong [[Halalang estatal ng Berlin, 2016|halalang estatal noong 2016]], nagkaroon ng koalisyon sa pagitan ng Partido Sosyo-Demokratiko, mga Lunti, at Kaliwa.

Ang Namumunong Alkalde ay magkasabay na Panginoong Alkalde ng Lungsod ng Berlin (''Oberbürgermeister der Stadt'') at Ministro na Pangulo ng Estado ng Berlin (''Ministerpräsident des Bundeslandes''). Ang tanggapan ng Namamahalang Alkalde ay nasa [[Rotes Rathaus|Rotes Rathaus (Pulang Munisipyo)]]. Mula noong 2014 ang tanggapang ito ay hawak ni [[Michael Müller (politiko, ipinanganak noong 1964)|Michael Müller]] ng mga Sosyo-Demokratiko.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|magazine=[[Time (magazine)|Time Europe]]}}&lt;/ref&gt;

=== Mga boro ===
[[Talaksan:Berlin_Subdivisions.svg|right|thumb|[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|12 boro ng Berlin at ang kanilang 96 na kapitbahayan]]]]
Ang Berlin ay nahahati sa 12 boro o distrito (''Bezirke''). Ang bawat boro ay may ilang mga subdistrito o mga kapitbahayan (''Ortsteile''), na nag-ugat sa mas matatandang munisipalidad na nauna sa pagbuo ng Kalakhang Berlin noong Oktubre 1, 1920. Ang mga subdistritong ito ay naging urbanisado at isinama sa lungsod nang maglaon. Maraming residente ang lubos na nakikilala sa kanilang mga kapitbahayan, na kolokyal na tinatawag na ''[[Kiez]]''. Sa kasalukuyan, ang Berlin ay binubuo ng 96 na mga subdistrito, na karaniwang binubuo ng ilang mas maliliit na pook residensiyal o kuwarto.

Ang bawat boro ay pinamamahalaan ng isang sangguniang pamboro (''Bezirksamt'') na binubuo ng limang konsehal (''Bezirksstadträte'') kasama ang alkalde ng boro (''Bezirksbürgermeister''). Ang konseho ay inihahalal ng asamblea ng boro (''Bezirksverordnetenversammlung''). Gayunpaman, ang mga indibidwal na boro ay hindi mga independiyenteng munisipalidad, ngunit nasa ilalim ng Senado ng Berlin. Ang mga alkalde ng boro ay bumubuo sa konseho ng mga alkalde (''Rat der Bürgermeister''), na pinamumunuan ng Namamahalang Alkalde ng lungsod at nagpapayo sa Senado. Ang mga kapitbahayan ay walang mga lokal na katawan ng pamahalaan.

=== Kakambal na bayan – mga kinakapatid na lungsod ===
Ang Berlin ay nagpapanatili ng opisyal na pakikipagsosyo sa 17 lungsod.&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;&gt;{{Cite web |title=City Partnerships |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205104217/https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |archive-date=5 February 2021 |access-date=8 February 2021 |website=Berlin.de |publisher=Governing Mayor of Berlin, Senate Chancellery, Directorate for Protocol and International Relations |type=official web site}}&lt;/ref&gt; Ang [[Kakambal na lungsod|pagkakambal ng lungsod]] sa pagitan ng Berlin at iba pang mga lungsod ay nagsimula sa kapatid nitong lungsod na Los Angeles noong 1967. Kinansela ang mga pagsosyo ng Silangang Berlin sa panahon ng muling pag-iisa ng Alemanya ngunit kalaunan ay bahagyang muling itinatag. Ang mga pakikipagsosyo ng Kanlurang Berlin ay dati nang pinaghihigpitan sa antas ng boro. Noong panahon ng Digmaang Malamig, ang mga partnership ay sumasalamin sa iba't ibang hanayan ng kapangyarihan, kung saan ang Kanlurang Berlin ay nakikipagsosyo sa mga kabesera sa Kanluraning Mundo at Silangang Berlin na karamihan ay nakikipagsosyo sa mga lungsod mula sa [[Pakto ng Varsovia]] at mga kaalyado nito.

Mayroong ilang magkasanib na proyekto sa maraming iba pang mga lungsod, tulad ng [[Beirut]], Belgrade, São Paulo, [[Copenhague]], Helsinki, [[Amsterdam]], [[Johannesburg]], [[Mumbai]], Oslo, [[Hanoi]], Shanghai, [[Seoul]], [[Sopiya|Sofia]], [[Sydney]], Lungsod ng New York, at [[Viena]]. Lumalahok ang Berlin sa mga pandaigdigang asosasyon ng lungsod gaya ng Samahan ng mga Kabesera ng Unyong Europeo, Eurocities, Ugnayan ng mga mga Europeong Lungsod ng Kultura, Metropolis, Pagpupulong Kumperensiya ng mga Pangunahing Lungsod ng Mundo, at Kumperensiya ng mga Kabeserang Lungsod ng Mundo.

Ang Berlin ay kakambal sa:&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;/&gt;{{div col|colwidth=20em}}
*Los Angeles, Estados Unidos (1967)
&lt;!--Paris - not twinning, does not consider Berlin as its twin town--&gt;
*[[Madrid]], España (1988)
*[[Istanbul]], Turkiya (1989)
*[[Varsovia]] Polonya (1991)
*Mosku, Rusya (1991)
*[[Bruselas]], Belhika (1992)
*[[Budapest]], Unggarya (1992)
*[[Tashkent]], Uzbekistan (1993)
*[[Lungsod Mehiko]], Mehiko (1993)
*[[Jakarta]], Indonesia (1993)
*Beijing, Tsina (1994)
*Tokyo, Hapon (1994)
*[[Buenos Aires]], Arhentina (1994)
*[[Praga]], Republikang Tseko (1995)
*[[Windhoek]], Namibia (2000)
*Londres, Nagkakaisang Kaharian (2000)
*[[Kyiv]], Ukranya (2023)
{{div col end}}Mula noong 1987, ang Berlin ay mayroon ding opisyal na pakikipagsosyo sa Paris, Pransiya. Ang bawat boro ng Berlin ay nagtatag din ng sarili nitong kambal na bayan. Halimbawa, ang borough ng [[Friedrichshain-Kreuzberg]] ay may pagsosyo sa Israeling lungsod ng [[Kiryat Yam]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Städtepartnerschaftsverein Friedrichshain-Kreuzberg e. V. |url=https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309000305/https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |archive-date=9 March 2021 |access-date=8 February 2021 |website=berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Ekonomiya ==
{{main|Ekonomiya ng Berlin}}
[[Talaksan:Berlin_Mitte_by_night.JPG|left|thumb|Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[ekosistema ng startup]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Europe's New Start-Up Capital |url=https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331043259/https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |archive-date=31 March 2016 |access-date=27 March 2016 |website=Credit Suisse}}&lt;/ref&gt;]]
Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;City of Design&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[startup ecosystem]].

Noong 2018, ang GDP ng Berlin ay umabot sa €147&amp;nbsp;bilyon, isang pagtaas ng 3.1% kumpara sa nakaraang taon.  Ang ekonomiya ng Berlin ay pinangungunahan ng [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na may humigit-kumulang 84% ng lahat ng kompanya na nagnenegosyo sa mga serbisyo. Noong 2015, ang kabuuang lakas-paggawa sa Berlin ay 1.85&amp;nbsp;milyon. Ang tantos ng walang trabaho ay umabot sa 24 na taon na mababang noong Nobyembre 2015 at tumayo sa 10.0%.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin hat so wenig Arbeitslose wie seit 24 Jahren nicht |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |url-status=live |access-date=1 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151203224849/https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |archive-date=3 December 2015}}&lt;/ref&gt; Mula 2012 hanggang 2015, ang Berlin, bilang isang estado ng Aleman, ay may pinakamataas na taunang tantos ng paglago ng trabaho. Humigit-kumulang 130,000 trabaho ang naidagdag sa panahong ito.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 January 2015 |title=In Berlin gibt es so viele Beschäftigte wie nie zuvor |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |url-status=live |access-date=16 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160224010722/https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |archive-date=24 February 2016}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa mahahalagang sektor ng ekonomiya sa Berlin ang mga agham pambuhay, transportasyon, impormasyon at mga teknolohiya sa komunikasyon, media at musika, pananalastas at disenyo, bioteknolohiya, mga serbisyong pangkapaligiran, konstruksiyon, e-komersiyo, retail, negosyo sa hotel, at inhinyeriyang medikal.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=21 September 2006 |title=Poor but sexy |work=The Economist |url=https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |url-status=live |access-date=19 August 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622201720/https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |archive-date=22 June 2008}}&lt;/ref&gt;

Ang pananaliksik at pag-unlad ay may kahalagahang pang-ekonomiya para sa lungsod.&lt;ref name=&quot;factsheet&quot;&gt;{{Cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Maraming malalaking korporasyon tulad ng Volkswagen, Pfizer, at SAP ang nagpapatakbo ng mga laboratoryong pang-inobasyon sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Immer mehr Konzerne suchen den Spirit Berlins |publisher=Berliner Morgenpost |url=https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |url-status=live |access-date=13 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116150546/https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |archive-date=16 January 2017}}&lt;/ref&gt; Ang Science and Business Park sa Adlershof ay ang pinakamalaking parke ng teknolohiya sa Alemanya na sinusukat ng kita.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Science and Technology Park Berlin-Adlershof |url=https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117042743/https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |archive-date=17 January 2017 |access-date=13 January 2017 |website=Berlin Adlershof: Facts and Figures |publisher=Adlershof}}&lt;/ref&gt; Sa loob ng [[Eurozone]], ang Berlin ay naging sentro para sa paglipat ng negosyo at pandaigdigang [[Pamumuhunan (macroeconomics)|pamumuhunan]].&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Global Cities Investment Monitor 2012 |publisher=KPMG |url=https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |url-status=live |access-date=28 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102003006/https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |archive-date=2 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote nach Bundesländern in Deutschland 2018 {{!}} Statista |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627171657/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |archive-date=27 June 2021 |access-date=13 November 2018 |website=Statista |language=de}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Taon &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote in Berlin bis 2018 |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211194253/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |archive-date=11 December 2019 |access-date=11 December 2019 |website=Statista}}&lt;/ref&gt;
!2000
!2001
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
|-
|Tantos ng walang trabaho sa %
|15.8
|16.1
|16.9
|18.1
|17.7
|19.0
|17.5
|15.5
|13.8
|14.0
|13.6
|13.3
|12.3
|11.7
|11.1
|10.7
|9.8
|9.0
|8.1
|7.8
|}

== Edukasyon at Pananaliksik ==
&lt;!--{{Pangunahin|Edukasyon sa Berlin}}--&gt;[[Talaksan:Berlin-Mitte_Humboldt-Uni_05-2014.jpg|right|thumb|Ang [[Unibersidad ng Berlin Humboldt]] ay kaugnay sa 57 nagwagi sa Gantimpalang Nobel.]]
{{Magmula noong|2014}}, ang Berlin ay may 878 na paaralan, na nagtuturo sa 340,658 mag-aaral sa 13,727 klase, at 56,787 nagsasanay sa mga negosyo at saanman.&lt;ref name=&quot;factsheet22&quot;&gt;{{cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay may 6 na taong programa sa primaryang edukasyon. Pagkatapos matapos ang elementarya, magpapatuloy ang mga mag-aaral sa ''Sekundarschule'' (isang komprehensibong paaralan) o ''Gymnasium'' (paaralan para sa paghahanda sa kolehiyo). Ang Berlin ay may natatanging na programa sa paaralang bilingual sa ''Europaschule'', kung saan tinuturuan ang mga bata ng kurikulum sa Alemanya at isang wikang banyaga, simula sa elementarya at magpapatuloy sa mataas na paaralan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Jahrgangsstufe Null |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080520234625/https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |archive-date=20 May 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[Der Tagesspiegel]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang [[Französisches Gymnasium Berlin]], na itinatag noong 1689 upang turuan ang mga anak ng lumikas na Huguenot, ay nag-aalok ng pagtuturo (Aleman/Pranses).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Geschichte des Französischen Gymnasiums |url=https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615205603/https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |archive-date=15 June 2008 |access-date=17 August 2008 |website=Französisches Gymnasium Lycée Français Berlin |language=de, fr}}&lt;/ref&gt; Ang [[Paaralang John F. Kennedy, Berlin|Paaralang John F. Kennedy]], isang bilingweng Aleman–Ingles na pampublikong paaralan sa [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]], ay partikular na tanyag sa mga anak ng mga diplomatiko at komunidad ng ekspatriado na nagsasalita ng Ingles. 82 {{Lang|de|Gymnasien}} ang nagtutro ng [[Wikang Latin|Latin]] &lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2013 |title=Latein an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/latein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171004133934/https://www.gymnasium-berlin.net/latein |archive-date=4 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt; at 8 ang nagtuturo ng [[Wikang Sinaunang Griyego|Sinaunang Griyego]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 March 2013 |title=Alt-Griechisch an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012215308/https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |archive-date=12 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Kultura ==
[[Talaksan:Alte_Nationalgalerie_abends_(Zuschnitt).jpg|thumb|200x200px|Ang [[Alte Nationalgalerie]] ay bahagi ng [[Pulo ng mga Museo]], isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook|Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO]].]]
[[Talaksan:Cafe_am_Holzmarkt,_River_Spree,_Berlin_(46636049685).jpg|left|thumb|Ang [[Alternatibong kultura|alternatibong]] Holzmarkt, [[Friedrichshain-Kreuzberg]]]]
{{main|Kultura sa Berlin|Media sa Berlin}}
Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO22&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Palaces and Parks of Potsdam and Berlin |url=https://whc.unesco.org/en/list/532 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080808091530/https://whc.unesco.org/en/list/532 |archive-date=8 August 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[UNESCO]]}}&lt;/ref&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Ang lumalawak na kultural na pangyayari sa lungsod ay binibigyang-diin ng paglipat ng [[Pangkalahatang Grupo ng Musika|Universal Music Group]] na nagpasya na ilipat ang kanilang punong-tanggapan sa pampang ng Ilog Spree.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's music business booms |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070911125347/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-date=11 September 2007 |access-date=19 August 2008 |website=Expatica}}&lt;/ref&gt; Noong 2005, ang Berlin ay pinangalanang &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; ng [[UNESCO]] at naging bahagi na ng [[Malikhaing Network ng Lungsod|Creative Cities Network]] mula noon.&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;

== Mga tala ==
&lt;references group=&quot;pananda&quot;/&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

{{Geographic location
|Centre    = Berlin
|North     = [[Neubrandenburg]], [[Rostock]]
|Northeast = [[Szczecin]] ([[Polonya]])
|East      = [[Frankfurt (Oder)]]
|Southeast = [[Cottbus]]
|South     = [[Dresden]]
|Southwest = [[Potsdam]], [[Dessau]], [[Halle, Saxony-Anhalt|Halle]], [[Leipzig]]
|West      = [[Brandenburg an der Havel]], [[Braunschweig]]
|Northwest = [[Hamburg]], [[Lübeck]]
}}

{{Navboxes
|list=
{{Berlin}}
{{Mga Borough ng Berlin}}
{{Mga lungsod sa Alemanya}}
{{Germany states}}
{{Kabiserang lungsod ng Unyong Europeo}}
{{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon}}
{{Kabiserang Kultural sa Europa}}
{{Hanseatic League}}
}}

{{Kandid-NA}}

[[Kategorya:Mga estado ng Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Mga lungsod sa Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Kabisera sa Europa|Berlin]]
[[Kategorya:Berlin]]</text>
      <sha1>f6y83ywvkku8j7qrycxtd1nh0mkl8pw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223316</id>
      <parentid>2223315</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T00:49:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Relihiyon */</comment>
      <origin>2223316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142814" sha1="hl09t1eg8098iy82cfzc009vct7j3tl" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=Berlin|subdivision_type=Bansa|subdivision_name=Alemanya|subdivision_type1=Estado|subdivision_name1=[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|Berlin]]|settlement_type=Kabeserang lungsod, Estado, at munisipalidad|image_skyline={{Photomontage|position=center
| photo1a = Siegessaeule Aussicht 10-13 img4 Tiergarten.jpg
| photo2a = Brandenburger Tor abends.jpg
| photo2b = Berliner Dom, Westfassade, Nacht, 160309, ako.jpg
| photo3a = Schloss Charlottenburg (233558373).jpeg
| photo3b = Berlin_Museumsinsel_Fernsehturm.jpg
| photo4a = Siegessäule-Berlin-Tiergarten.jpg
| photo4b = Hochhäuser am Potsdamer Platz, Berlin, 160606, ako.jpg
| photo5a = Reichstag Berlin Germany.jpg 
| color_border              = white
| color                     = white
| spacing = 2
| size = 270
| foot_montage = '''Mula itaas, kaliwa pakanan''': Tanawin ng [[Tiergarten, Berlin|Tiergarten]]; [[Tarangkahang Brandeburgo]]; [[Katedral ng Berlin]]; [[Palasyo ng Charlottenburg]]; [[Pulo ng mga Museo]], at [[Toreng Pang-TV ng Berlin]]; [[Haligi ng Tagumpay ng Berlin|Haligi ng Tagumpay]]; Plaza Potsdam; at [[gusaling Reichstag]]
}}|image_shield=DEU Berlin COA.svg|shield_size=70px|pushpin_map=Germany#Europe|pushpin_relief=yes|pushpin_map_caption=Kinaroroonan sa Alemanya|coordinates={{coord|52|31|12|N|13|24|18|E|format=dms|display=inline,title}}|image_flag=Flag_of_Berlin.svg|image_map={{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|type=shape&lt;!--line--&gt;|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-color=|stroke-width=2|frame-width=250|frame-height=300}}|total_type=Lungsod/Estado|area_total_km2=891.7|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;statoffice&quot;&gt;{{cite web |access-date=2 Mayo 2019 |title=Amt für Statistik Berlin Brandenburg – Statistiken |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |language=de |archive-date=8 Marso 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308125331/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |url-status=dead |language=de}}&lt;/ref&gt;|population_total=3769495|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;/&gt;|population_as_of=Disyembre 31, 2020|population_urban=4473101|population_urban_footnotes=&lt;ref name=&quot;citypopulation_urban&quot;&gt;{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|author=citypopulation.de quoting Federal Statistics Office|title=Germany: Urban Areas|access-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603133151/https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|archive-date=2020-06-03|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;|population_metro=6144600|population_metro_footnotes=&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827224549/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |url-status=dead |archive-date=27 Agosto 2021 |title=Bevölkerungsanstieg in Berlin und Brandenburg mit nachlassender Dynamik |date=8 Pebrero 2019 |website=statistik-berlin-brandenburg.de |publisher=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |access-date=24 Nobyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt;|elevation_m=34|population_demonyms=Berlines&lt;br/&gt;Berliner (m), Berlinerin (f) (Aleman)|blank_name_sec1=|GRP (nominal)|blank_info_sec1=€155 bilyon (2020)&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.statistikportal.de/en/node/649|title = Bruttoinlandsprodukt – in jeweiligen Preisen – 1991 bis 2020|website = www.statistikportal.de|access-date = 1 Abril 2021|archive-date = 1 Abril 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210401011816/https://www.statistikportal.de/en/node/649|language=en|url-status = live}}&lt;/ref&gt;|blank1_name_sec1=GRP kada tao|blank1_info_sec1=€41,000 (2020)|blank2_name_sec2=[[Human Development Index|HDI]] (2018)|blank2_info_sec2=0.964&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=13 Setyembre 2018|archive-date=23 Setyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|green|napakataas}} · Ikalawa ng 16|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+01:00|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+02:00|blank_name_sec2=GeoTLD|blank_info_sec2=.berlin|website={{URL|www.berlin.de/en/}}|governing_body=[[Abgeordnetenhaus ng Berlin]]|leader_title=Namumunong Alkalde|leader_party=SPD|leader_name=Franziska Giffey|geocode=Rehiyong NUTS: DE3|area_code=030|registration_plate=B{{NoteTag |1 = Ang mga unlapi para sa pagpaparehistro ng sasakyan ay ipinakilala noong 1906, ngunit madalas na binago dahil sa mga pagbabago sa politika pagkatapos ng 1945. Ang mga sasakyan ay nairehistro sa ilalim ng mga sumusunod na unlapi: &quot;I A&quot; (1906&amp;nbsp;– Abril 1945; ipinawalang-bisa noong 11 Agosto 11, 1945); walang unlapi, mga digit lang (mula Hulyo hanggang Agosto 1945), &quot;БГ&quot; (=BG; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus), &quot;ГФ&quot; (=GF; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus) , &quot;БM&quot; (=BM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;ГM&quot; (=GM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;KB&quot; (i.e.: Kommandatura ng Berlin; para sa buong Berlin 1947–48, nagpatuloy para sa [[Kanlurang Berlin]] hanggang 1956), &quot;GB&quot; (i.e.: Kalakhang Berlin, para sa [[Silangang Berlin]] 1948–53), &quot;I&quot; (para sa Silangang Berlin, 1953 –90), &quot;B&quot; (para sa Kanlurang Berlin mula Hulyo 1, 1956, nagpatuloy para sa buong Berlin mula noong 1990).}}|iso_code=DE-BE|official_name=Berlin}}
Ang '''Berlin''' ay ang [[kabisera|kabesera]] ng [[Alemanya]]. May 3.7 milyong naninirahan, ito ang [[Talaan ng mga lungsod sa Alemanya batay sa populasyon|pinakamalaking lungsod]] sa bansa ayon sa lugar at populasyon,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Milbradt |first=Friederike |date=6 Pebrero 2019 |title=Deutschland: Die größten Städte |language=de |work=Die Zeit (Magazin) |location=Hamburg |url=https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |url-status=live |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190213183401/https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |archive-date=13 Pebrero 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Agosto 2019 |title=Leipzig überholt bei Einwohnerzahl Dortmund – jetzt Platz 8 in Deutschland |language=de |work=Leipziger Volkszeitung |location=Leipzig |url=https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |url-status=dead |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113070247/https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |archive-date=13 Nobyembre 2019}}&lt;/ref&gt; at ang pinakamalaking lungsod ayon sa populasyon sa buong [[Kaisahang Yuropeo|Unyong Europeo]], ayon sa populasyon sa loob ng mga limitasyon ng lungsod.&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 Disyembre 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Isa sa [[Länder ng Alemanya|labing-anim na kinabibilangang estado]] ng Alemanya, ang Berlin ay napalilibutan ng [[Brandeburgo|Estado ng Brandeburgo]] at kadugtong ng [[Potsdam]], ang kabesera ng Brandeburgo. Ang urbanong pook ng Berlin, na may populasyon na humigit-kumulang 4.5 milyon, ay ang pangalawang pinakamataong urbanong pook sa Alemanya pagkatapos ng [[Ruhr]]. Ang [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin-Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may humigit-kumulang 6.2 milyong mga naninirahan at ito ang [[Mga kalakhang rehiyon ng Alemanya|ikatlong pinakamalaking kalakhang rehiyon ng Alemanya]] pagkatapos ng mga rehiyon ng [[Rin-Ruhr]] at [[Francfort Rin-Meno|Rin-Meno]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 Oktubre 2016 |title=Daten und Fakten zur Hauptstadtregion |url=https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175940/https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |archive-date=21 Marso 2019 |access-date=13 Abril 2022 |website=www.berlin-brandenburg.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Nagkaroon ng [[Pag-iisa ng Berlin at Brandeburgo|bigong pagtatangkang pag-isahin ang parehong estado noong 1996]], at sa kabila ng nananatiling hiwalay, ang dalawang estado ay nagtutulungan sa maraming kalakaran hanggang ngayon.

Ang Berlin ay tumatawid sa pampang ng [[Spree (ilog)|Spree]], na dumadaloy sa [[Havel]] (isang [[tributaryo]] ng [[Ilog Elba|Elbe]]) sa kanlurang boro ng [[Spandau]]. Kabilang sa mga pangunahing topograpikong tampok ng lungsod ay ang maraming lawa sa kanluran at timog-silangan na mga boro na nabuo ng [[Spree (ilog)|Spree]], [[Havel]], at [[Dahme (ilog)|Dahme]], na ang pinakamalaki ay ang [[Lawa ng Müggelsee|Lawa Müggelsee]]. Dahil sa lokasyon nito sa [[Kapatagang Europeo]], ang Berlin ay naiimpluwensiyahan ng isang banayad na pana-panahong klima. Halos sangkatlo ng lugar ng lungsod ay binubuo ng mga kagubatan, [[Tala ng mga liwasan at hardin sa Berlin|liwasan, hardin]], ilog, kanal, at lawa.&lt;ref name=&quot;gruen&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay nasa lugar ng diyalektong [[Gitnang Aleman]]; ang diyalekto ng Berlin ay isang varyant ng mga diyalektong Lausitzisch-Neumärkisch.

Unang naidokumento noong ika-13 siglo at sa pagtawid ng dalawang mahalagang makasaysayang [[Ruta ng kalakalan|rutang pangkalakalan]],&lt;ref name=&quot;staple2&quot;&gt;{{Cite web |date=Agosto 2004 |title=Niederlagsrecht |trans-title=Settlement rights |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151122025717/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |archive-date=22 Nobyembre 2015 |access-date=21 Nobyembre 2015 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins |language=de}}&lt;/ref&gt; ang Berlin ay naging kabesera ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]] (1417 – 1701), ng [[Kaharian ng Prusya]] (1701–1918), ng [[Imperyong Aleman]] (1871). –1918), ng [[Republikang Weimar]] (1919–1933), at ng [[Alemanyang Nazi]] (1933–1945). Ang [[Berlin noong dekada '20]] ay ang ikatlong pinakamalaking munisipalidad sa mundo.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Setyembre 2009 |title=Topographies of Class: Modern Architecture and Mass Society in Weimar Berlin (Social History, Popular Culture and Politics in Germany) |url=https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180706161901/https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |archive-date=6 Hulyo 2018 |access-date=9 Oktubre 2009 |publisher=www.h-net.org|language=en}}&lt;/ref&gt; Pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at ang kasunod na pananakop nito ng mga matagumpay na bansa, nahati ang lungsod; ang [[Kanlurang Berlin]] ay naging isang de facto na [[Engklabo at eksklabo|eksklabo]] ng [[Kanlurang Alemanya]], na napapalibutan ng [[Pader ng Berlin]] (mula Agosto 1961 hanggang Nobyembre 1989) at ng teritoryo ng Silangang Aleman.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Wall |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630080628/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |archive-date=30 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang [[Silangang Berlin]] ay idineklara na kabesera ng Silangang Alemanya, habang ang [[Bonn]] ay naging kabesera ng Kanlurang Alemanya. Kasunod ng [[muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa ng Alemanya]] noong 1990, ang Berlin ay muling naging kabesera ng buong Alemanya.

Ang Berlin ay isang [[Lungsod pandaigdig|pandaigdigang lungsod]] ng [[Kultura ng Berlin|kultura]], [[Politika ng Berlin|politika]], [[Media ng Berlin|media]], at agham.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Capital of Germany |url=https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112204045/https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |archive-date=12 Enero 2012 |access-date=18 Agosto 2008 |website=German Embassy in Washington|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Davies |first=Catriona |date=10 Abril 2010 |title=Revealed: Cities that rule the world&amp;nbsp;– and those on the rise |publisher=CNN |url=https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |url-status=live |access-date=11 Abril 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604014630/https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |archive-date=4 Hunyo 2011|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sifton |first=Sam |date=31 Disyembre 1969 |title=Berlin, the big canvas |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130412012910/https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |archive-date=12 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=22 Oktubre 2009 |title=Global Power City Index 2009 |url=https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |url-status=live |journal=Institute for Urban Strategies at the Mori Memorial Foundation |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629143736/https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |archive-date=29 Hunyo 2014 |access-date=29 Oktubre 2009|language=en}}&lt;/ref&gt; Nakabatay ang [[Ekonomiya ng Berlin|ekonomiya]] nito sa mga [[High tech|high-tech]] na kompanya at [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na sumasaklaw sa magkakaibang hanay ng mga [[Malilikhaing industriya|malikhaing industriya]], pasilidad ng pananaliksik, mga korporasyon ng media at mga pinagdadausang pangkumbensiyon.&lt;ref name=&quot;congress&quot;&gt;{{Cite web |title=ICCA publishes top 20 country and city rankings 2007 |url=https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080922094543/https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |archive-date=22 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=ICCA|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;&gt;{{cite press release|url=https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20080816140547/https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|url-status=dead|archive-date=16 Agosto 2008|title=Berlin City of Design|publisher=[[UNESCO]]|access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay nagsisilbing isang kontinental na pusod para sa trapiko sa himpapawid at tren at may napakakomplikadong ugnayan ng pampublikong transportasyon. Ang metropolis ay isang sikat na destinasyong [[Turismo sa Alemanya|panturista]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=4 Setyembre 2014 |title=Berlin Beats Rome as Tourist Attraction as Hordes Descend |url=https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |url-status=live |journal=Bloomberg L.P. |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911154443/https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |archive-date=11 Setyembre 2014 |access-date=11 Setyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang din sa mga makabuluhang industriya ang [[Teknolohiyang pang-impormasyon|IT]], mga parmasyutiko, [[inhinyeriyang biyomedikal]], [[malinis na teknolohiya]], [[biyoteknolohiya]], konstruksiyon, at [[Elektronika|electronika]].

Ang Berlin ay tahanan ng mga unibersidad na kilala sa buong mundo gaya ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]], [[Pamantasang Teknikal ng Berlin|Pamantasang Teknikal]], [[Malayang Unibersidad ng Berlin|Malayang Unibersidad]], [[Pamantasan ng mga Sining ng Berlin|Pamantasan ng mga Sining]], [[ESMT Berlin]], [[Paaralang Hertie]], at [[Kolehiyong Bard ng Berlin]]. Ang [[Zoolohikong Hardin ng Berlin|Zoolohikong Hardin]] nito ay ang pinakabinibisitang zoo sa Europa at isa sa pinakasikat sa buong mundo. Dahil ang [[Estudyo ng Babelsberg|Babelsberg]] ang kauna-unahang malakihang estudyong pampelikulang complex sa mundo, ang Berlin ay isang lalong sikat na lokasyon para sa mga pandaigdigang paggawa ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 Agosto 2008 |title=Hollywood Helps Revive Berlin's Former Movie Glory |url=https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080813010550/https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |archive-date=13 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=Deutsche Welle|language=en}}&lt;/ref&gt; Kilala ang lungsod sa mga pagdiriwang, magkakaibang arkitektura, nightlife, kontemporaneong sining at napakataas na kaledad ng pamumuhay.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Flint |first=Sunshine |date=12 Disyembre 2004 |title=The Club Scene, on the Edge |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402221310/https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |archive-date=2 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt; Mula noong dekada 2000, saksi ang Berlin sa paglitaw ng isang kosmopolitang eksenang entrepreneurship.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=13 Hunyo 2014 |title=Young Israelis are Flocking to Berlin |url=https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |url-status=live |journal=Newsweek |archive-url=https://web.archive.org/web/20140827183310/https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |archive-date=27 Agosto 2014 |access-date=28 Agosto 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Nagtataglay ang Berlin ng tatlong [[Pandaigdigang Pamanang Pook]]: [[Pulo ng mga Museo]], ang mga [[Mga Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin|Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin]], at ang mga Modernismong Pabahay ng Berlin.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Museumsinsel |url=https://whc.unesco.org/en/list/896 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506100913/https://whc.unesco.org/en/list/896 |archive-date=6 Mayo 2021 |access-date=6 Mayo 2021 |publisher=[[UNESCO]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga tanawin ang [[Tarangkahang Brandeburgo]], ang [[gusaling Reichstag]], ang [[Potsdamer Platz]], ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], ang [[Gedenkstätte Berliner Mauer|Alaala ng Pader ng Berlin]], ang Galeriya ng Silangang Bahagi, ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin]], ang [[Katedral ng Berlin]], at ang [[Fernsehturm Berlin|Toreng Pantelebisyon ng Berlin]], ang pinakamataas na estruktura sa Alemanya. Maraming museo, galeriya, aklatan, orkestra, at mga pinagdadausan ng sports ang Berlin. Kabilang dito ang [[Altes Museum]], ang [[Alte Nationalgalerie|Lumang Pamabansang Galeriya]], ang [[Museong Bode]], ang [[Museong Pergamon|Museo Pergamo]], ang [[Deutsches Historisches Museum|Museuong Pangkasaysayang Aleman]], ang [[Museong Hudyo Berlin]], ang [[Museo ng Likas na Kasaysayan, Berlin|Museo ng Likas na Kasaysayan]], ang [[Foro Humboldt]], ang [[Aklatang Estatal ng Berlin]], ang [[Opera Estatal ng Berlin]], ang Filarmonika ng Berlin, at ang Maraton ng Berlin.

== Kasaysayan ==

=== Etimolohiya ===
Matatagpuan ang Berlin sa hilagang-silangan ng Alemanya, silangan ng Ilog [[Ilog Elba|Elbe]], na dating bumubuo, kasama ang Ilog (Sahon o Turingia) [[Saale]] (mula sa kanilang [[tagpuan]] sa [[Barby, Alemanya|Barby]] pataas), ang silangang hangganan ng [[Francia|Kahariang Franco]]. Habang ang Kahariang Franco ay pangunahing tinitirhan ng mga tribong [[Mga Aleman|Aleman]] tulad ng mga [[Mga Franco|Franco]] at mga [[Sakson|Sahon]], ang mga rehiyon sa silangan ng mga ilog sa hangganan ay pinaninirahan ng mga tribong [[Mga Eslabo|Eslabo]]. Ito ang dahilan kung bakit karamihan sa mga lungsod at nayon sa hilagang-silangan ng Alemanya ay may mga pangalang may pinagmulang [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]] ([[Germania Slavica]]). Ang mga karaniwang Hermanisadong pangalan ng lugar na hulaping Eslabo na pinagmulan ay ''-ow'', ''-itz'', ''-vitz'', ''-witz'', ''-itzsch'' at ''-in'', ang mga [[unlapi]] ay ''Windisch'' at ''Wendisch''. Ang pangalang ''Berlin'' ay nag-ugat sa wika ng mga naninirahan sa [[Mga Kanlurang Eslabo|Kanlurang Eslabo]] sa lugar ng Berlin ngayon, at maaaring nauugnay sa Lumang [[Wikang Polabo|Polabong]] tangkay na ''berl-'' / ''birl-'' (&quot;latian&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Berger|first=Dieter|title=Geographische Namen in Deutschland|publisher=Bibliographisches Institut|year=1999|isbn=978-3-411-06252-2}}&lt;/ref&gt; Dahil ang ''Ber-'' sa simula ay parang salitang Aleman na ''Bär'' (&quot;[[oso]]&quot;), lumilitaw ang isang oso sa eskudo de armas ng lungsod. Kaya ito ay isang halimbawa ng armas parlantes.

Sa [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|labindalawang boro]] ng Berlin, lima ang may (bahagyang) pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Pankow]] (pinakamatao), [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Marzahn-Hellersdorf]], [[Treptow-Köpenick]], at [[Spandau]] (pinangalanang Spandow hanggang 1878). Sa siyamnapu't anim na kapitbahayan nito, dalawampu't dalawa ang may (bahagya) na pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Altglienicke]], [[Alt-Treptow]], [[Britz]], Buch, Buckow, Gatow, Karow, Kladow, [[Köpenick]], Lankwitz, Lübars, Marchow[[Pankow (lokalidad)|,]] [[Marzahn]], [[Pankow]], [[Prenzlauer Berg]], [[Rudow]], Schmöckwitz, Spandau, Stadtrandsiedlung Malchow, Steglitz, [[Tegel]], at [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]]. Ang kapitbahayan ng [[Moabit]] ay may pangalang nagmula sa Pranses, at ang [[Französisch Buchholz]] ay ipinangalan sa mga [[Huguenot]].

=== Ika-12 hanggang ika-16 na siglo ===
[[Talaksan:ZLB-Berliner_Ansichten-Januar.jpg|thumb|Mapa ng Berlin noong 1688]]
[[Talaksan:Dom_und_Stadtschloss,_Berlin_1900.png|thumb|[[Katedral ng Berlin]] (kaliwa) at [[Palasyo ng Berlin]] (kanan), 1900]]
Ang pinakaunang katibayan ng mga pamayanan sa lugar ng Berlin ngayon ay mga labi ng isang pundasyon ng bahay na may petsang 1174, na natagpuan sa mga paghuhukay sa Berlin Mitte,&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin ist älter als gedacht: Hausreste aus dem Jahr 1174 entdeckt |language=de |trans-title=Berlin is older than thought: house remains from 1174 have been found |agency=dpa |url=https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |url-status=live |access-date=24 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120824212016/https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |archive-date=24 Agosto 2012}}&lt;/ref&gt; at isang barakilang kahoy na may petsang humigit-kumulang 1192.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot;&gt;{{Cite news |last=Rising |first=David |date=30 Enero 2008 |title=Berlin dig finds city older than thought |work=NBC News |agency=Associated Press |url=https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |url-status=live |access-date=1 Enero 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180102013454/https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |archive-date=2 Enero 2018|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang unang nakasulat na mga talaan ng mga bayan sa lugar ng kasalukuyang Berlin ay mula sa huling bahagi ng ika-12 siglo. Ang [[Spandau]] ay unang binanggit noong 1197 at [[Köpenick]] noong 1209, bagaman ang mga lugar na ito ay hindi sumanib sa Berlin hanggang 1920.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2002 |title=Zitadelle Spandau |trans-title=Spandau Citadel |url=https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612020333/https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-date=12 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang sentrong bahagi ng Berlin ay maaaring masubaybayan pabalik sa dalawang bayan. Ang [[Cölln]] sa [[Fischerinsel]] ay unang binanggit sa isang dokumento noong 1237, at ang Berlin, sa kabila ng [[Spree (ilog)|Spree]] sa tinatawag ngayong [[Nikolaiviertel]], ay tinukoy sa isang dokumento mula 1244.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot; /&gt; Ang 1237 ay itinuturing na petsa ng pagkakatatag ng lungsod.&lt;ref name=&quot;Medtradc&quot;&gt;{{Cite web |title=The medieval trading center |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160731190906/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |archive-date=31 Hulyo 2016 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang dalawang bayan sa paglipas ng panahon ay nabuo ang malapit na pang-ekonomiya at panlipunang ugnayan, at nakinabang mula sa pangunahing bahagi mismo sa dalawang mahalagang [[ruta ng kalakalan]] ng ''[[Via Imperii]]'' na mula [[Brujas]] hanggang [[Veliky Novgorod|Novgorod]].&lt;ref name=&quot;staple2&quot;/&gt; Noong 1307, bumuo sila ng isang alyansa na may isang karaniwang patakarang panlabas, bagaman ang kanilang mga panloob na pangangasiwa ay pinaghihiwalay pa rin.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;&gt;Stöver B. Geschichte Berlins. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=Stadtgründung Und Frühe Stadtentwicklung |trans-title=City foundation and early urban development |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr |archive-url=https://archive.today/20130620011811/http://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr#selection-75.18-75.40 |archive-date=20 Hunyo 2013 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Luisenstädtischer Bildungsverein |language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1415, si [[Federico I, Elektor ng Brandeburgo|Federico I]] ay naging [[Prinsipe-elektor|tagahalal]] ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]], na pinamunuan niya hanggang 1440.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1993 |title=The Hohenzollern Dynasty |url=https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807093738/https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-date=7 Agosto 2007 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Antipas|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong ika-15 siglo, itinatag ng kaniyang mga kahalili ang Berlin-Cölln bilang kabesera ng margabyato, at ang mga sumunod na miyembro ng pamilyang [[Pamilya Hohenzollern|Hohenzollern]] ay namuno sa Berlin hanggang 1918, una bilang mga tagahalal ng Brandeburgo, pagkatapos ay bilang mga hari ng [[Prusya]], at kalaunan bilang mga [[emperador ng Alemanya]]. Noong 1443, sinimulan ni [[Federico II, Elektor ng Brandeburgo|Federico II Ngiping Bakal]] ang pagtatayo ng isang bagong [[Stadtschloss, Berlin|palasyo]] ng hari sa kambal na lungsod ng Berlin-Cölln. Ang mga protesta ng mga mamamayan ng bayan laban sa gusali ay nagtapos noong 1448, sa &quot;Indignasyong Berlin&quot; (&quot;Berliner Unwille&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Komander |first=Gerhild H. M. |date=Nobyembre 2004 |title=Berliner Unwillen |trans-title=Berlin unwillingness |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919215632/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |archive-date=19 Setyembre 2013 |access-date=30 Mayo 2013 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins e.&amp;nbsp;V. |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Conrad |first=Andreas |date=26 Oktubre 2012 |title=Was den &quot;Berliner Unwillen&quot; erregte |language=de |trans-title=What aroused the &quot;Berlin unwillingness&quot; |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008183148/https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |archive-date=8 Oktubre 2018}}&lt;/ref&gt; Hindi naging matagumpay ang protestang ito at nawalan ang mga mamamayan ng marami sa mga pampolitika at pang-ekonomiyang pribilehiyo. Nang matapos ang palasyo ng hari noong 1451, unti-unti itong nagamit. Mula 1470, kasama ang bagong tagahalal na si [[Alberto III Aquiles, Elektor ng Brandeburgo|Alberto III Aquiles]], naging bagong tirahan ng hari ang Berlin-Cölln.&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;/&gt; Opisyal, ang palasyo ng Berlin-Cölln ay naging permanenteng tirahan ng mga Brandeburgong tagahalal na mga Hohenzollern mula 1486, nang si [[John Cicero, Elektor ng Brandeburgo|Juan Ciceron]] ay maupo sa kapangyarihan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The electors' residence |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421214734/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |archive-date=21 Abril 2017 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, kinailangan ng Berlin-Cölln na talikuran ang katayuan nito bilang isang malayang lungsod [[Ligang Hanseatico|Hanseatico]]. Noong 1539, opisyal na naging [[Luteranismo|Luterano]] ang mga botante at ang lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Cathedral |url=https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060818100934/https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-date=18 Agosto 2006 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=SMPProtein|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-17 hanggang ika-19 na siglo ===
Ang [[Digmaan ng Tatlumpung Taon]] sa pagitan ng 1618 at 1648 ay nagwasak sa Berlin. Sangkatlo ng mga bahay nito ang nasira o nawasak, at ang lungsod ay nawalan ng kalahati ng populasyon nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Brandenburg during the 30 Years War |url=https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928213849/https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |archive-date=28 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=World History at KMLA|language=en}}&lt;/ref&gt; Si [[Federico Guillermo I, Elektor ng Brandeburgo|Federico Guillermo]], na kilala bilang &quot;Dakilang Tagahalal&quot;, na humalili sa kaniyang ama na si Jorge Guillermo bilang pinuno noong 1640, ay nagpasimula ng isang patakaran ng pagtataguyod ng imigrasyon at pagpaparaya sa relihiyon.&lt;ref name=&quot;Carlyle18532&quot;&gt;{{cite book|first=Thomas|last=Carlyle|title=Fraser's Magazine|url=https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog|year=1853|publisher=J. Fraser|page=[https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog/page/n71 63]|access-date=11 Pebrero 2016|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Kautusan ng Potsdam]] noong 1685, nag-alok si Frederick William ng pagpapakupkop para sa mga Pranses na [[Huguenot]].&lt;ref name=&quot;Plaut19952&quot;&gt;{{cite book|first=W. Gunther|last=Plaut|title=Asylum: A Moral Dilemma|url=https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|date=1 Enero 1995|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-95196-2|page=42|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214210/https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1700, humigit-kumulang 30 porsiyento ng mga residente ng Berlin ay Pranses, dahil sa imigrasyon ng mga Huguenot.&lt;ref name=&quot;Gray20072&quot;&gt;{{cite book|first=Jeremy|last=Gray|title=Germany|url=https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|year=2007|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74059-988-7|page=49|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915225030/https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Marami pang ibang imigrante ang nagmula sa [[Bohemya]], [[Polonya]], at Salzburgo.&lt;ref name=&quot;Cybriwsky20132&quot;&gt;{{cite book|first=Roman Adrian|last=Cybriwsky|title=Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|date=23 Mayo 2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-248-9|page=48|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915232139/https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[Talaksan:Berlin_Unter_den_Linden_Victoria_Hotel_um_1900.jpg|left|thumb|Ang Berlin ay naging kabesera ng [[Imperyong Aleman]] noong 1871 at mabilis na lumawak sa mga sumunod na taon.]]
Mula noong 1618, ang Margrabyato ng Brandeburgo ay personal na nakipag-isa sa [[Dukado ng Prusya]]. Noong 1701, nabuo ng dalawahang estado ang [[Kaharian ng Prusya]] habang si Federico III, Tagahalal ng Brandeburgo, ay kinoronahan ang sarili bilang haring Federico I sa Prusya. Ang Berlin ay naging kabesera ng bagong Kaharian,&lt;ref&gt;Horlemann, Bernd (Hrsg.) (sa Ingles)&lt;/ref&gt; pinalitan ang [[Königsberg]]. Ito ay isang matagumpay na pagtatangka na isentralisa ang kabesera sa napakalayong estado, at ito ang unang pagkakataon na ang lungsod ay nagsimulang lumago. Noong 1709, pinagsama ang Berlin sa apat na lungsod ng Cölln, Friedrichswerder, Friedrichstadt, at Dorotheenstadt sa ilalim ng pangalang Berlin, &quot;Haupt- und Residenzstadt Berlin&quot;.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;/&gt;

Noong 1740, si Federico II, na kilala bilang [[Federico II ng Prusya|Federico ang Dakila]] (1740–1786), ay naluklok sa kapangyarihan.&lt;ref name=&quot;Zaide19652&quot;&gt;{{cite book|first=Gregorio F.|last=Zaide|title=World History|url=https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|year=1965|publisher=Rex Bookstore, Inc.|isbn=978-971-23-1472-8|page=273|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200510/https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa ilalim ng pamumuno ni Federico II, ang Berlin ay naging sentro ng [[Panahon ng Kaliwanagan|Kaliwanagan]], ngunit saglit ding sinakop noong Digmaan ng Pitong Taon ng hukbong Ruso.&lt;ref name=&quot;PerryChase20122&quot;&gt;{{cite book|first1=Marvin|last1=Perry|first2=Myrna|last2=Chase|first3=James|last3=Jacob|first4=Margaret|last4=Jacob|first5=Theodore|last5=Von Laue|title=Western Civilization: Ideas, Politics, and Society|url=https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|date=1 Enero 2012|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-133-70864-3|page=444|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174457/https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Kasunod ng tagumpay ng Pransiya sa Digmaan ng Ika-apat na Koalisyon, nagmartsa si [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]] sa Berlin noong 1806, ngunit nagbigay ng nagsasariling pamahalaan sa lungsod.&lt;ref name=&quot;Lewis20132&quot;&gt;{{cite book|first=Peter B.|last=Lewis|title=Arthur Schopenhauer|url=https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|date=15 Pebrero 2013|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-78023-069-6|page=57|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174348/https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1815, ang lungsod ay naging bahagi ng bagong Lalawigan ng Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;StaffInc.20102&quot;&gt;{{cite book|author1=Harvard Student Agencies Inc. Staff|author2=Harvard Student Agencies, Inc.|title=Let's Go Berlin, Prague &amp; Budapest: The Student Travel Guide|url=https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|date=28 Disyembre 2010|publisher=Avalon Travel|isbn=978-1-59880-914-5|page=83|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914181704/https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Hinubog ng [[Rebolusyong Industriyal]] ang Berlin noong ika-19 na siglo; kapansin-pansing lumawak ang ekonomiya at populasyon ng lungsod, at naging pangunahing sentro ng riles at sentro ng ekonomiya ng Alemanya. Ang mga karagdagang suburb sa lalong madaling panahon ay umunlad at lumaki ang lugar at populasyon ng Berlin. Noong 1861, ang mga kalapit na suburb kasama ang [[Wedding (Berlin)|Wedding]], [[Moabit]], at ilang iba pa ay isinanib sa Berlin.&lt;ref name=&quot;Schulte-Peevers20102&quot;&gt;{{cite book|author=Andrea Schulte-Peevers|title=Lonel Berlin|url=https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|date=15 Setyembre 2010|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74220-407-9|page=25|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214354/https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1871, ang Berlin ay naging kabesera ng bagong itinatag na [[Imperyong Aleman]].&lt;ref name=&quot;Stöver20132&quot;&gt;{{cite book|first=Bernd|last=Stöver|title=Berlin: A Short History|url=https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|date=2 Oktubre 2013|publisher=C.H.Beck|isbn=978-3-406-65633-0|page=20|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200615/https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1881, naging distritong lungsod ito na hiwalay sa Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;Strassmann20082&quot;&gt;{{cite book|first=W. Paul|last=Strassmann|title=The Strassmanns: Science, Politics and Migration in Turbulent Times (1793–1993)|url=https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|date=15 Hunyo 2008|publisher=Berghahn Books|isbn=978-1-84545-416-6|page=26|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=10 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910121944/https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-20 hanggang ika-21 siglo ===
{{main|Berlin noong dekada 1920}}
Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, ang Berlin ay naging isang matabang lupa para sa kilusang Ekspresyonistang Aleman.&lt;ref name=&quot;HollandGawthrop20012&quot;&gt;{{cite book|author1=Jack Holland|author2=John Gawthrop|title=The Rough Guide to Berlin|url=https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl|url-access=registration|year=2001|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-85828-682-2|page=[https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl/page/361 361]|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa mga larangan tulad ng arkitektura, pagpipinta, at sine ay naimbento ang mga bagong anyo ng artistikong estilo. Sa pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] noong 1918, isang [[Republikang Weimar|republika]] ang ipinahayag ni [[Philipp Scheidemann]] sa [[Reichstag (gusali)|gusaling Reichstag]]. Noong 1920, isinama ng [[Batas ng Kalakhang Berlin]] ang dose-dosenang mga suburban na lungsod, nayon, at pagmamay-ari sa paligid ng Berlin sa isang pinalawak na lungsod. Ang batas ay nagpalaki sa lugar ng Berlin mula 66&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; tungo 883&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (25 tungo 341 sq mi). Halos dumoble ang populasyon, at ang Berlin ay may populasyon na humigit-kumulang apat na milyon. Sa panahong Weimar, ang Berlin ay sumailalim sa kaguluhan sa politika dahil sa kawalan ng katiyakan sa ekonomiya ngunit naging isang kilalang sentro ng Rumaragasang Dekada '20. Naranasan ng metropolis ang kaniyang kapanahunan bilang isang pangunahing kabesera ng mundo at kilala sa mga tungkulin ng pamumuno nito sa agham, teknolohiya, sining, humanidades, pagpaplano ng lungsod, pelikula, mas mataas na edukasyon, pamahalaan, at mga industriya. Si [[Albert Einstein]] ay sumikat sa publiko noong mga taon niya sa Berlin, na ginawaran ng Gantimpalang Nobel para sa Pisika noong 1921.
[[Talaksan:Potsdamer_Platz_1945.jpg|left|thumb|Nawasak ang Berlin pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ([[Potsdamer Platz]], 1945)]]
Noong 1933, si [[Adolf Hitler]] at ang [[Partidong Nazi|Partido Nazi]] ay naluklok sa kapangyarihan. Ang pamamahala ng NSDAP ay nagpabawas sa komunidad ng mga Hudyo ng Berlin mula 160,000 (isang-katlo ng lahat ng mga Hudyo sa bansa) sa humigit-kumulang 80,000 dahil sa pangingibang-bansa sa pagitan ng 1933 at 1939. Pagkatapos ng [[Kristallnacht]] noong 1938, libo-libong Hudyo ng lungsod ang ikinulong sa kalapit na kampong piitan ng Sachsenhausen. Simula noong unang bahagi ng 1943, marami ang ipinadala sa mga kampong piitan, gaya ng [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz|Auschwitz]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Jewish Community of Berlin |url=https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170708152027/https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |archive-date=8 Hulyo 2017 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Holocaust Encyclopedia|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ang pinakamabigat na binomba na lungsod sa kasaysayan. Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang malaking bahagi ng Berlin ay nawasak sa 1943–45 na reyd sa himpapawid ng mga Alyado at sa 1945 [[Labanan ng Berlin]]. Ang mga Alyado ay naghulog ng 67,607 tonelada ng mga bomba sa lungsod, na sinira ang 6,427 ektarya ng tinayuang lugar. Humigit-kumulang 125,000 sibilyan ang napatay.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Clodfelter |first=Micheal |title=Warfare and Armed Conflicts- A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000 |year=2002 |edition=2 |publisher=McFarland &amp; Company |isbn=978-0-7864-1204-4|language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos ang pagtatapos ng digmaan sa Europa noong Mayo 1945, nakatanggap ang Berlin ng malaking bilang ng mga bakwit mula sa mga lalawigan sa Silangan. Hinati ng mga matagumpay na kapangyarihan ang lungsod sa apat na sektor, na kahalintulad sa mga lugar ng pananakop kung saan hinati ang Alemanya. Ang mga sektor ng [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Kanluraning Alyado]] (ang Estados Unidos, Reino Unido, at Pransiya) ay bumuo ng [[Kanlurang Berlin]], habang ang [[Unyong Sobyetika|Sobyetikong sektor]] ang bumuo ng [[Silangang Berlin]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Benz |first=Prof. Dr. Wolfgang |date=27 Abril 2005 |title=Berlin – auf dem Weg zur geteilten Stadt |trans-title=Berlin – on the way to a divided city |url=https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110120432/https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |archive-date=10 Nobyembre 2018 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |language=de}}&lt;/ref&gt;

Lahat ng apat na [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Alyado]] ay nagbahagi ng mga tungkuling pampamahalaan para sa Berlin. Gayunpaman, noong 1948, nang palawigin ng Kanluraning Alyado ang reporma sa pera sa Kanlurang mga sona ng Alemanya sa tatlong kanlurang sektor ng Berlin, ang [[Unyong Sobyetika|Unyong Sobyetiko]] ay nagpataw ng [[Pagbangkulong ng Berlin|pagharang]] sa mga daanan patungo at mula sa Kanlurang Berlin, na ganap na nasa loob ng kontrolado ng Sobyetikong teritoryo. Ang [[pagbangkulong ng Berlin]], na isinagawa ng tatlong kanlurang Alyado, ay nagtagumpay sa pagharang na ito sa pamamagitan ng pagbibigay ng pagkain at iba pang mga suplay sa lungsod mula Hunyo 1948 hanggang Mayo 1949.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Airlift / Blockade |url=https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318232831/https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |archive-date=18 Marso 2015 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Western Allies Berlin|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1949, itinatag ang Pederal na Republika ng Alemanya sa [[Kanlurang Alemanya]] at kalaunan ay isinama ang lahat ng mga sonang Amerikano, Briton, at Pranses, hindi kasama ang mga sona ng tatlong bansang iyon sa Berlin, habang ang [[Marxismo–Leninismo|Marxista-Leninistang]] [[Silangang Alemanya|Demokratikong Republikang Aleman]] ay idineklara sa [[Silangang Alemanya]]. Ang Kanlurang Berlin ay opisyal na nanatiling isang sinasakop na lungsod, ngunit ito ay nakahanay sa politika sa Republikang Federal ng Alemanya sa kabila ng heyograpikong paghihiwalay ng Kanlurang Berlin. Ang serbisyo ng himpapawid sa Kanlurang Berlin ay ipinagkaloob lamang sa mga kompanyang panghimpapawid ng mga Amerikano, Briton, at Pranses.
[[Talaksan:Thefalloftheberlinwall1989.JPG|left|thumb|Ang [[Pader ng Berlin|pagbagsak ng Pader ng Berlin]] noong 9 Nobyembre 1989. Noong Oktubre 3, 1990, pormal nang natapos ang proseso ng [[muling pag-iisa ng Alemanya]].]]
Ang pagkakatatag ng dalawang estadong Aleman ay nagpapataas ng tensiyon sa [[Digmaang Malamig]]. Ang Kanlurang Berlin ay napapaligiran ng teritoryo ng Silangang Aleman, at ang Silangang Alemanya ay nagpahayag ng Silangang bahagi bilang kabesera nito, isang hakbang na hindi kinilala ng mga kanluraning kapangyarihan. Kasama sa Silangang Berlin ang karamihan sa sentrong pangkasaysayan ng lungsod. Ang pamahalaang Kanlurang Aleman ay nagsariling nagtatag sa [[Bonn]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin after 1945 |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090412221115/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |archive-date=12 Abril 2009 |access-date=8 Abril 2009 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1961, sinimulan ng Silangang Alemanya na itayo ang [[Pader ng Berlin]] sa paligid ng Kanlurang Berlin, at ang mga pangyayari ay umabot sa isang tangke na paghaharap sa [[Tsekpoint Charlie]]. Ang Kanlurang Berlin ay de facto na ngayong bahagi ng Kanlurang Alemanya na may natatanging legal na katayuan, habang ang Silangang Berlin ay de facto na bahagi ng Silangang Alemanya. Ibinigay ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''&quot; noong Hunyo 26, 1963, sa harap ng [[Rathaus Schöneberg|munisipyo]] ng [[Schöneberg]], na matatagpuan sa kanlurang bahagi ng lungsod, na sinalungguhitan ang suporta ng Estados Unidos para sa Kanlurang Berlin.&lt;ref&gt;Andreas Daum, ''Kennedy in Berlin''. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ganap na nahati. Bagaman posible para sa mga Kanluranin na dumaan sa kabilang panig sa pamamagitan ng mahigpit na kontroladong mga tsekpoint, para sa karamihan ng mga taga-Silangan, ang paglalakbay sa Kanlurang Berlin o Kanlurang Alemanya ay ipinagbabawal ng pamahalaan ng Silangang Alemanya. Noong 1971, ginagarantiyahan ng isang Kasunduan ng Apat na Kapangyarihan ang pagpunta sa at mula sa Kanlurang Berlin sa pamamagitan ng kotse o tren sa pamamagitan ng Silangang Alemanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1996 |title=Ostpolitik: The Quadripartite Agreement of September 3, 1971 |url=https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225042306/https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=U.S. Diplomatic Mission to Germany|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1989, sa pagtatapos ng Digmaang Malamig at panggigipit mula sa populasyon ng Silangang Aleman, ang Pader ng Berlin ay bumagsak noong Nobyembre 9 at kasunod na karamihan ay giniba. Ngayon, pinapanatili ng East Side Gallery ang malaking bahagi ng pader. Noong Oktubre 1990, muling [[Muling pag-iisa ng Alemanya|pinagsama]] ang dalawang bahagi ng Alemanya bilang Republika Federal ng Alemanya, at muling naging lungsod ang Berlin.&lt;ref&gt;''Berlin ‒ Washington, 1800‒2000: Capital Cities, Cultural Representation, and National Identities'', pat. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Si [[Walter Momper]], ang alkalde ng Kanlurang Berlin, ay naging unang alkalde ng muling pinagsamang lungsod sa pansamantala. Ang mga halalan sa buong lungsod noong Disyembre 1990 ay nagresulta sa unang &quot;lahatang Berlin&quot; na alkalde na nahalal na manungkulan noong Enero 1991, kung saan ang magkahiwalay na opisina ng mga alkalde sa Silangan at Kanlurang Berlin ay magtatapos sa panahong iyon, at si [[Eberhard Diepgen]] (isang dating alkalde ng Kanluran Berlin) ang naging unang nahalal na alkalde ng isang muling pinag-isang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Disyembre 1990 |title=Berlin Mayoral Contest Has Many Uncertainties |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |url-status=live |access-date=17 Hunyo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617212414/https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |archive-date=17 Hunyo 2019|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong Hunyo 18, 1994, ang mga sundalo mula sa Estados Unidos, Pransiya, at Britanya ay nagmartsa sa isang parada na bahagi ng mga seremonya upang markahan ang pag-alis ng mga kaalyadong tropang pananakop na nagpapahintulot sa [[Muling pag-iisa ng Alemanya|muling pinagsamang Berlin]]&lt;ref name=&quot;ReUnificationParade&quot;&gt;{{Cite news |last=Kinzer |first=Stephan |date=19 Hunyo 1994 |title=Allied Soldiers March to Say Farewell to Berlin |work=[[The New York Times]] |location=New York City |url=https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |url-status=live |access-date=20 Nobyembre 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121133602/https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |archive-date=21 Nobyembre 2015|language=en}}&lt;/ref&gt; (ang huling tropang Ruso ay umalis noong Agosto 31, habang ang huling pag-alis ng mga puwersa ng Kanluraning Alyado ay noong Setyembre 8, 1994). Noong Hunyo 20, 1991, bumoto ang [[Bundestag]] (Parlamentong Aleman) na ilipat ang luklukan ng kabesera ng Alemanya mula Bonn patungong Berlin, na natapos noong 1999.

{{multiple image|align=right|image1=Humboldt Forum 9155.jpg|width1=195|caption1=Ang muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]] na nalalapit nang matapos noong 2021|width2=220|width3=215|direction=|total_width=|alt1=}}Ang [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|repormang pampangasiwaan ng Berlin noong 2001]] ay nagsanib ng ilang boro, na binawasan ang kanilang bilang mula 23 hanggang 12.

Noong 2006, isinagawa sa Berlin ang Pangwakas na [[Pandaigdigang Kopa ng FIFA]].

Sa isang pag-atakeng terorista noong 2016 na nauugnay sa [[Islamikong Estado|ISIL]], isang truck ang sadyang inimaneho sa isang palengkeng pam-Pasko sa tabi ng [[Pang-alaalang Simbahang Kaiser Wilhelm|Pang-alaalang Simbahang Kaiser Guillermo]], na nag-iwan ng 13 kataong namatay at 55 nasugatan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 Disyembre 2016 |title=IS reklamiert Attacke auf Weihnachtsmarkt für sich |language=de |trans-title=IS recalls attack on Christmas market for itself |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175944/https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |archive-date=21 Marso 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC.Dies&quot;&gt;{{Cite news |date=26 Oktubre 2021 |title=Berlin attack: First aider dies 5 years after Christmas market murders |work=BBC |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |url-status=live |access-date=Oktubre 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026190214/https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |archive-date=26 Oktubre 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;

Binuksan ang [[Paliparang Berlin Brandeburgo]] (BER) noong 2020, pagkalipas ng siyam na taon kaysa binalak, kung saan papasok na ang Terminal 1 sa serbisyo sa katapusan ng Oktubre, at ang mga lipad papunta at mula sa [[Paliparang Tegel]] ay magtatapos sa Nobyembre.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gardner |first=Nicky |last2=Kries |first2=Susanne |date=8 Nobyembre 2020 |title=Berlin's Tegel airport: A love letter as it prepares to close |url=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205135633/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=The Independent |language=de}}&lt;/ref&gt; Dahil sa pagbaba ng bilang ng mga pasahero na nagreresulta mula sa pandemya ng [[Pandemya ng COVID-19|COVID-19]], inihayag ang mga plano na pansamantalang isara ang Terminal 5&amp;nbsp;ng BER, ang dating [[Paliparang Berlin Schönefeld|Paliparang Schönefeld]], simula sa Marso 2021 nang hanggang isang taon.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=Enero 29, 2021 |title=BER schließt Terminal in Schönefeld am 23. Februar |language=de |trans-title=BER closes the terminal in Schönefeld on February 23 |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205134830/https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt; Ang nag-uugnay na linyang U-Bahn U5 mula Alexanderplatz hanggang [[Berlin Hauptbahnhof|Hauptbahnhof]], kasama ang mga bagong estasyong Rotes Rathaus at Unter den Linden, ay binuksan noong Disyembre 4, 2020, kung saan inaasahang magbubukas ang estasyon ng Museumsinsel U-Bahn sa bandang Marso 2021, na kokompleto sa lahat ng mga bagong gawa sa U5.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Agosto 2020 |title=BVG will verlängerte U5 am 4. Dezember eröffnen |trans-title=BVG wants to open the extended U5 on December 4th |url=https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133537/https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=rbb24 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagyang pagbubukas sa pagtatapos ng 2020 na museong [[Foro Humboldt]], na makikita sa muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]], na inihayag noong Hunyo, ay ipinagpaliban hanggang Marso 2021.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 Nobyembre 2020 |title=Humboldt Forum will zunächst nur digital eröffnen |language=de |trans-title=Humboldt Forum will initially only open digitally |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133156/https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt;

=== Pagtatangka ng pagsasanib ng Berlin-Brandeburgo ===
[[Talaksan:DEU_Berlin-Brandenburg_COA.svg|left|thumb|179x179px|Ang eskudo de armas na iminungkahi sa kontrata ng estado]]
Ang legal na batayan para sa pinagsamang estado ng Berlin at [[Brandeburgo]] ay iba sa ibang mga panukala sa pagsasanib ng estado. Karaniwan, ang Artikulo 29&amp;nbsp;ng [[Batayang Batas para sa Republikang Federal ng Alemanya|Batayang Batas]] ay nagsasaad na ang pagsasanib ng estado ay nangangailangan ng isang pederal na batas.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=24 Mayo 1949|article=29|article-type=Artikulo|legislature=Parlamentarischer Rat|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_29.html|language=de}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, ang isang sugnay na idinagdag sa Batayang Batas noong 1994, Artikulo 118a, ay nagpapahintulot sa Berlin at Brandeburgo na magkaisa nang walang pag-aprubang federal, na nangangailangan ng isang reperendo at ratipikasyon ng mga parlamento ng parehong estado.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=27 Oktubre 1994|article=118a|article-type=Einzelnorm|legislature=Bundestag|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_118a.html|language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1996, nagkaroon ng hindi matagumpay na pagtatangka na pag-isahin ang mga estado ng Berlin at Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=LÄNDERFUSION / FUSIONSVERTRAG (1995) |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/5_33_laefuver.htm |access-date=31 Marso 2022|language=de}}&lt;/ref&gt; Parehong may iisang kasaysayan, diyalekto, at kultura at sa 2020, mayroong mahigit 225,000 residente ng Brandeburgo na namamasahe patungong Berlin. Ang pagsasanib ay nagkaroon ng halos nagkakaisang suporta ng isang malawak na koalisyon ng parehong mga pamahalaan ng estado, mga partidong pampolitika, media, mga asosasyon ng negosyo, mga [[unyon ng manggagawa]], at mga simbahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 Mayo 2016 |title=Die Brandenburger wollen keine Berliner Verhältnisse |language=de |work=Tagesspiegel |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/gescheiterte-laenderfusion-mit-berlin-die-brandenburger-wollen-keine-berliner-verhaeltnisse/13539146.html |access-date=30 Marso 2022}}&lt;/ref&gt; Bagaman bumoto ang Berlin ng pabor sa maliit na palugit, higit sa lahat ay nakabatay sa suporta sa dating [[Kanlurang Berlin]], hindi inaprubahan ng mga botante ng Brandeburgo ang pagsasanib sa malaking palugit. Nabigo ito higit sa lahat dahil sa ayaw ng mga botante ng Brandeburgo na tanggapin ang malaki at lumalaking utang ng publiko sa Berlin at takot na mawala ang pagkakakilanlan at impluwensiya sa kabesera.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot; /&gt;

== Heograpiya ==

=== Topograpiya ===
[[Talaksan:Berlin_by_Senitnel-2.jpg|thumb|Imaheng satellite ng Berlin]]
[[Talaksan:Luftbild_bln-schmoeckwitz.jpg|thumb|Ang labas ng Berlin ay nasasakupan ng mga kakahuyan at maraming lawa.]]
Ang Berlin ay nasa hilagang-silangan ng Alemanya, sa isang lugar ng mababang latiang makahoy na may pangunahing patag na [[topograpiya]], bahagi ng malawak na [[Hilagang Kapatagang Europeo]] na umaabot mula hilagang Pransiya hanggang kanlurang Rusya. Ang ''Berliner Urstromtal'' (isang panahon ng yelo lambak glasyar), sa pagitan ng mababang [[Talampas ng Barnim]] sa hilaga at ng [[Talampas ng Teltow]] sa timog, ay nabuo sa pamamagitan ng natunaw na tubig na dumadaloy mula sa mga yelo sa dulo ng huling glasyasyong Weichseliense. Ang [[Spree (ilog)|Spree]] ay sumusunod sa lambak na ito ngayon. Sa Spandau, isang boro sa kanluran ng Berlin, ang Spree ay umaagos sa ilog [[Havel]], na dumadaloy mula hilaga hanggang timog sa kanlurang Berlin. Ang daloy ng Havel ay mas katulad ng isang hanay ng mga lawa, ang pinakamalaki ay ang Tegeler See at ang [[Großer Wannsee]]. Ang isang serye ng mga lawa ay dumadaloy din sa itaas na Spree, na dumadaloy sa [[Müggelsee|Großer Müggelsee]] sa silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Satellite Image Berlin |url=https://maps.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://www.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |archive-date=18 Pebrero 2022 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Google Maps|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang malalaking bahagi ng kasalukuyang Berlin ay umaabot sa mababang talampas sa magkabilang panig ng Lambak Spree. Malaking bahagi ng mga boro na [[Reinickendorf]] at [[Pankow]] ay nasa Talampas ng Barnim, habang ang karamihan sa mga boro ng [[Charlottenburg-Wilmersdorf]], [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Tempelhof-Schöneberg]], at [[Neukölln]] ay nasa Talampas ng Teltow.

Ang boro ng Spandau ay bahagyang nasa loob ng Lambak Glasyar ng Berlin at bahagyang nasa Kapatagang Nauen, na umaabot sa kanluran ng Berlin. Mula noong 2015, ang mga burol ng Arkenberge sa Pankow sa {{Convert|122|m}} taas, ay ang pinakamataas na punto sa Berlin. Sa pamamagitan ng pagtatapon ng mga labi ng konstruksiyon nalampasan nito ang [[Teufelsberg]] ({{Cvt|120.1|m}}), na kung saan mismo ay binubuo ng mga durog na bato mula sa mga guho ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Triantafillou |first=Nikolaus |date=27 Enero 2015 |title=Berlin hat eine neue Spitze |trans-title=Berlin has a new top |url=https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722225809/https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |archive-date=22 Hulyo 2016 |access-date=11 Nobyembre 2018 |publisher=Qiez |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang [[Müggelberge]] sa 114.7 {{Convert|114.7|m}} taas ay ang pinakamataas na natural na punto at ang pinakamababa ay ang Spektesee sa Spandau, sa {{Convert|28.1|m}} taas.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=22 Pebrero 2015 |title=Der höchste Berg von Berlin ist neuerdings in Pankow |language=de |trans-title=The tallest mountain in Berlin is now in Pankow |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |url-status=live |access-date=22 Pebrero 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150519014725/https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |archive-date=19 Mayo 2015}}&lt;/ref&gt;

=== Klima ===
Ang Berlin ay may klimang pangkaragatan ([[Kategoryang Köppen sa klima|Köppen]]: ''Cfb'');&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Köppen Climate Classification (Weatherbase) |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130184209/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019 |website=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt; ang silangang bahagi ng lungsod ay may bahagyang impluwensiyang kontinental (''Dfb''), isa sa mga pagbabago ay ang taunang pag-ulan ayon sa masa ng hangin at ang mas malaking kasaganaan sa isang panahon ng taon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The different types of vertical greening systems and their relative sustainability |url=https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130220603/https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Elkins22&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|title=Berlin: The Spatial Structure of a Divided City|last1=Elkins|first1=Dorothy|last2=Elkins|first2=T. H.|last3=Hofmeister|first3=B.|date=4 Agosto 2005|publisher=Routledge|isbn=9781135835057|language=en|access-date=21 Setyembre 2020|archive-date=18 Pebrero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Nagtatampok ang ganitong uri ng klima ng katamtamang temperatura ng tag-init ngunit kung minsan ay mainit (para sa pagiging semikontinental) at malamig na taglamig ngunit hindi mahigpit sa halos lahat ng oras.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Climate Summary |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629211853/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |archive-date=29 Hunyo 2015 |access-date=15 Marso 2015 |publisher=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa mga transisyonal na sonang klima nito, karaniwan ang pagyeyelo sa taglamig, at may mas malaking pagkakaiba sa temperatura sa pagitan ng mga panahon kaysa sa karaniwan para sa maraming klimang pangkaragatan. Higit pa rito, ang Berlin ay inuri bilang isang katamtamang klimang kontinental (''Dc'') sa ilalim ng iskema ng klima ng Trewartha, gayundin ang mga suburb ng Lungsod ng Bagong York, bagaman inilalagay sila ng [[Kategoryang Köppen sa klima|sistemang Köppen]] sa iba't ibang uri.&lt;ref&gt;Gerstengarbe FW, Werner PC (2009) A short update on Koeppen climate shifts in Europe between 1901 and 2003. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Ang mga tag-araw ay mainit-init at kung minsan ay mahalumigmig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|22|–|25|C}} at mababa sa {{Cvt|12|–|14|C}}. Ang mga taglamig ay malamig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|3|C}} at mababa sa {{Cvt|−2|to|0|C}}. Ang tagsibol at taglagas ay karaniwang malamig hanggang banayad. Lumilikha ng mikroklima ang tinayuang bahagi ng Berlin, na may init na iniimbak ng mga gusali at bangketa ng lungsod. Ang mga temperatura ay maaaring {{Cvt|4|C-change}} mas mataas sa lungsod kaysa mga nakapaligid na lugar.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=weather.com |url=https://www.weather.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070323015551/https://www.weather.com/ |archive-date=23 Marso 2007 |access-date=7 Abril 2012 |publisher=weather.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang taunang pag-ulan ay {{Convert|570|mm}} na may katamtamang pag-ulan sa buong taon. Ang Berlin at ang nakapalibot na estado ng Brandeburgo ay ang pinakamainit at pinakatuyong rehiyon sa Alemanya.&lt;ref name=&quot;berlinermorgenpost&quot;&gt;{{Cite web |date=8 Marso 2016 |title=Berlin ist das wärmste und trockenste Bundesland |url=https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023193643/https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |archive-date=23 Oktubre 2021 |access-date=23 Oktubre 2021 |website=Berliner Morgenpost|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pag-ulan ng niyebe ay pangunahing nangyayari mula Disyembre hanggang Marso.&lt;ref name=&quot;worldweather2&quot;&gt;{{Cite web |title=Climate figures |url=https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080817114255/https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |archive-date=17 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=World Weather Information Service|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakamainit na buwan sa Berlin ay Hulyo 1834, na may karaniwang temperatura na {{Cvt|23.0|C}} at ang pinakamalamig ay Enero 1709, na maykaraniwang temperatura na {{Cvt|-13.2|C}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Temperaturmonatsmittel BERLIN-TEMPELHOF 1701- 1993 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702031754/https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |archive-date=2 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakabasang buwan na naitala ay Hulyo 1907, na may {{Convert|230|mm}} ng pag-ulan, samantalang ang pinakamatuyo ay Oktubre 1866, Nobyembre 1902, Oktubre 1908 at Setyembre 1928, lahat ay may {{Convert|1|mm|3}} ng pag-ulan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Niederschlagsmonatssummen BERLIN-DAHLEM 1848– 1990 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190707182905/https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |archive-date=7 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt;{{Weather box|location=Berlin (Schönefeld), mga karaniwan noong 1981–2010, mga sukdulan noong 1957–kasalukuyan|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=15.1|Feb record high C=18.0|Mar record high C=25.8|Apr record high C=30.8|May record high C=32.7|Jun record high C=35.4|Jul record high C=37.3|Aug record high C=38.0|Sep record high C=32.3|Oct record high C=27.7|Nov record high C=20.4|Dec record high C=15.6|year record high C=38.0|Jan high C=2.8|Feb high C=4.3|Mar high C=8.7|Apr high C=14.3|May high C=19.4|Jun high C=22.0|Jul high C=24.6|Aug high C=24.2|Sep high C=19.3|Oct high C=13.8|Nov high C=7.3|Dec high C=3.3|year high C=13.7|Jan mean C=0.1|Feb mean C=0.9|Mar mean C=4.3|Apr mean C=9.0|May mean C=14.0|Jun mean C=16.8|Jul mean C=19.1|Aug mean C=18.5|Sep mean C=14.2|Oct mean C=9.4|Nov mean C=4.4|Dec mean C=1.0|year mean C=9.3|Jan low C=-2.8|Feb low C=-2.4|Mar low C=0.4|Apr low C=3.5|May low C=8.2|Jun low C=11.2|Jul low C=13.5|Aug low C=13.0|Sep low C=9.6|Oct low C=5.4|Nov low C=1.4|Dec low C=-1.6|year low C=5.0|Jan record low C=-25.3|Feb record low C=-22.0|Mar record low C=-16.0|Apr record low C=-7.4|May record low C=-2.8|Jun record low C=1.3|Jul record low C=4.9|Aug record low C=4.6|Sep record low C=-0.9|Oct record low C=-7.7|Nov record low C=-12.0|Dec record low C=-24.0|year record low C=-25.3|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=37.2|Feb precipitation mm=30.1|Mar precipitation mm=39.3|Apr precipitation mm=33.7|May precipitation mm=52.6|Jun precipitation mm=60.2|Jul precipitation mm=52.5|Aug precipitation mm=53.0|Sep precipitation mm=39.5|Oct precipitation mm=32.2|Nov precipitation mm=37.8|Dec precipitation mm=46.1|year precipitation mm=515.2|Jan sun=57.6|Feb sun=71.5|Mar sun=119.4|Apr sun=191.2|May sun=229.6|Jun sun=230.0|Jul sun=232.4|Aug sun=217.3|Sep sun=162.3|Oct sun=114.7|Nov sun=54.9|Dec sun=46.9|year sun=1727.6|Jan uv=1|Feb uv=1|Mar uv=2|Apr uv=4|May uv=5|Jun uv=6|Jul uv=6|Aug uv=5|Sep uv=4|Oct uv=2|Nov uv=1|Dec uv=0|source 1=DWD&lt;ref&gt;{{cite web
  |url = https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |title = Ausgabe der Klimadaten: Monatswerte
  |access-date = 2019-06-12
  |archive-date = 12 Hunyo 2014
  |archive-url = https://web.archive.org/web/20140612043121/https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |url-status = live |language = en
  }}&lt;/ref&gt; sa Weather Atlas&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|title=Berlin, Germany – Detailed climate information and monthly weather forecast|last=d.o.o|first=Yu Media Group|website=Weather Atlas|language=en|access-date=2019-07-02|archive-date=25 Nobyembre 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125121717/https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|location=Berlin (Tempelhof), elevation: {{convert|48|m|abbr=on|disp=or}}, mga karaniwang noong 1971–2000, sukdulan 1878–kasalukuyan|collapsed=y|metric first=yes|single line=yes|Jan record high C=15.5|Feb record high C=18.7|Mar record high C=24.8|Apr record high C=31.3|May record high C=35.5|Jun record high C=38.5|Jul record high C=38.1|Aug record high C=38.0|Sep record high C=34.2|Oct record high C=28.1|Nov record high C=20.5|Dec record high C=16.0|Jan high C=3.3|Feb high C=5.0|Mar high C=9.0|Apr high C=15.0|May high C=19.6|Jun high C=22.3|Jul high C=25.0|Aug high C=24.5|Sep high C=19.3|Oct high C=13.9|Nov high C=7.7|Dec high C=3.7|Jan mean C=0.6|Feb mean C=1.4|Mar mean C=4.8|Apr mean C=8.9|May mean C=14.3|Jun mean C=17.1|Jul mean C=19.2|Aug mean C=18.9|Sep mean C=14.5|Oct mean C=9.7|Nov mean C=4.7|Dec mean C=2.0|Jan low C=−1.9|Feb low C=−1.5|Mar low C=1.3|Apr low C=4.2|May low C=9.0|Jun low C=12.3|Jul low C=14.3|Aug low C=14.1|Sep low C=10.6|Oct low C=6.4|Nov low C=2.2|Dec low C=-0.4|Jan record low C=-23.1|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-8.1|May record low C=-4.0|Jun record low C=1.5|Jul record low C=6.1|Aug record low C=3.5|Sep record low C=-1.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.0|Dec record low C=-20.5|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=42.3|Feb precipitation mm=33.3|Mar precipitation mm=40.5|Apr precipitation mm=37.1|May precipitation mm=53.8|Jun precipitation mm=68.7|Jul precipitation mm=55.5|Aug precipitation mm=58.2|Sep precipitation mm=45.1|Oct precipitation mm=37.3|Nov precipitation mm=43.6|Dec precipitation mm=55.3|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=8.0|Mar precipitation days=9.1|Apr precipitation days=7.8|May precipitation days=8.9|Jun precipitation days=7.0|Jul precipitation days=7.0|Aug precipitation days=7.0|Sep precipitation days=7.8|Oct precipitation days=7.6|Nov precipitation days=9.6|Dec precipitation days=11.4|unit precipitation days=1.0 mm|source 1=WMO&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |title = World Weather Information Service&amp;nbsp;– Berlin |website = Worldweather.wmo.int |date = 5 Oktubre 2006 |access-date = 2012-04-07 |archive-date = 25 Abril 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130425001834/https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |url-status = bot: unknown |language=en}} Abril 25, 2013, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=KNMI&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |title = Indices Data – Berlin/Tempelhof 2759 |access-date = 2019-05-13 |publisher =KNMI|language = en |archive-date = 9 Hulyo 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180709010608/https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |url-status = dead |language=en}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|collapsed=y|metric first=y|single line=y|location=Berlin (Dahlem), {{convert|58|m|abbr=on|disp=or}}, 1961–1990 mga normal, sukdulan 1908–kasalukuyan{{NoteTag|Dahil ang kinaroroonan ng himpilang pampanahon ay pinakamalayo mula sa mas makapal na urbanisadong rehiyon ng Berlin at mas malayo sa pangunahing UHI, ang mga halaga nito ay bahagyang mas mataas, lalo na sa gitna at kagyat na mga rehiyon.&lt;ref&gt;[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm Long-term Development of Selected Climate Parameters (Edisyong 2015)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308213004/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm |date=2021-03-08 }}, Berlin Environmental Atlas. ''Senate Department for Urban Development and Housing''. Nakuha noong Enero 30, 2019. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;}}|Jan record high C=15.2|Feb record high C=18.6|Mar record high C=25.1|Apr record high C=30.9|May record high C=33.3|Jun record high C=36.1|Jul record high C=37.9|Aug record high C=37.7|Sep record high C=34.2|Oct record high C=27.5|Nov record high C=19.5|Dec record high C=15.7|Jan mean C=-0.4|Feb mean C=0.6|Mar mean C=4.0|Apr mean C=8.4|May mean C=13.5|Jun mean C=16.7|Jul mean C=17.9|Aug mean C=17.2|Sep mean C=13.5|Oct mean C=9.3|Nov mean C=4.6|Dec mean C=1.2|Jan high C=1.8|Feb high C=3.5|Mar high C=7.9|Apr high C=13.1|May high C=18.6|Jun high C=21.8|Jul high C=23.1|Aug high C=22.8|Sep high C=18.7|Oct high C=13.3|Nov high C=7.0|Dec high C=3.2|Jan low C=-2.9|Feb low C=-2.2|Mar low C=0.5|Apr low C=3.9|May low C=8.2|Jun low C=11.4|Jul low C=12.9|Aug low C=12.4|Sep low C=9.4|Oct low C=5.9|Nov low C=2.1|Dec low C=-1.1|Jan record low C=-21.0|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-6.7|May record low C=-2.9|Jun record low C=0.8|Jul record low C=5.4|Aug record low C=4.7|Sep record low C=-0.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.1|Dec record low C=-20.2|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=43.0|Feb precipitation mm=37.0|Mar precipitation mm=38.0|Apr precipitation mm=42.0|May precipitation mm=55.0|Jun precipitation mm=71.0|Jul precipitation mm=53.0|Aug precipitation mm=65.0|Sep precipitation mm=46.0|Oct precipitation mm=36.0|Nov precipitation mm=50.0|Dec precipitation mm=55.0|Jan sun=45.4|Feb sun=72.3|Mar sun=122.0|Apr sun=157.7|May sun=221.6|Jun sun=220.9|Jul sun=217.9|Aug sun=210.2|Sep sun=156.3|Oct sun=110.9|Nov sun=52.4|Dec sun=37.4|unit precipitation days=1.0 mm|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=9.0|Mar precipitation days=8.0|Apr precipitation days=9.0|May precipitation days=10.0|Jun precipitation days=10.0|Jul precipitation days=9.0|Aug precipitation days=9.0|Sep precipitation days=9.0|Oct precipitation days=8.0|Nov precipitation days=10.0|Dec precipitation days=11.0|source 1=NOAA&lt;ref name=&quot;noaa&quot;&gt;{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| title = Berlin (10381) – WMO Weather Station
| access-date = 30 Enero 2019
| archive-url = https://web.archive.org/web/20220218131223/ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| archive-date = 2022-02-18
| url-status = dead
| publisher = NOAA
| language = en
}} [https://archive.org/details/19611990NormalsNOAABerlin Naarkibo] 30 Enero 2019, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=Berliner Extremwerte&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |title = Berliner Extremwerte |access-date = 1 Disyembre 2014 |archive-date = 6 Hunyo 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200606191249/https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |url-status = live |language=en}}&lt;/ref&gt;}}

=== Tanawin ng lungsod ===
[[Talaksan:16-07-04-Abflug-Berlin-DSC_0122.jpg|thumb|Larawang panghimpapawid sa gitna ng Berlin na nagpapakita ng [[City West]], [[Potsdamer Platz]], [[Alexanderplatz]], at ang [[Tiergarten (liwasan)|Tiergarten]]]]
Ang kasaysayan ng Berlin ay nag-iwan sa lungsod ng isang [[wiktionary:polycentric|polisentrikong]] pagkakaayos at isang napakaeklektikong hanay ng arkitektura at mga gusali. Ang hitsura ng lungsod ngayon ay higit na nahubog ng pangunahing papel na ginampanan nito sa kasaysayan ng Germany noong ika-20 siglo. Lahat ng pambansang pamahalaan na nakabase sa Berlin{{Spaced en dash}}ang Kaharian ng Prusya, ang Ikalawang Imperyong Aleman ng 1871, ang Republikang Weimar, Alemanyang Nazi, Silangang Alemanya, pati na rin ang muling pinagsamang Alemanya{{Spaced en dash}}ay nagpasimula ng mga ambisyosong programa sa muling pagtatayo, na ang bawat isa ay nagdaragdag ng sarili nitong natatanging estilo sa arkitektura ng lungsod.

Sinalanta ang Berlin ng mga pagsalakay sa himpapawid, sunog, at labanan sa kalye noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at marami sa mga gusaling nakaligtas sa parehong Silangan at Kanluran ay giniba noong panahon pagkatapos ng digmaan. Karamihan sa demolisyong ito ay pinasimulan ng mga programa sa arkitektura ng munisipyo upang magtayo ng mga bagong distrito ng negosyo o tirahan at ang mga pangunahing arterya. Karamihan sa mga palamuti sa mga gusali bago ang digmaan ay nawasak kasunod ng mga makabagong dogma, at sa parehong mga sistema pagkatapos ng digmaan, gayundin sa muling pinagsamang Berlin, maraming mahahalagang estrukturang pamana ang muling itinayo, kabilang ang ''Forum Fridericianum'' kasama ang, [[Operang Estatal ng Berlin|Operang Estatal]] (1955), [[Palasyo ng Charlottenburg|Palasyo Charlottenburg]] (1957), ang mga monumental na gusali sa [[Gendarmenmarkt]] (dekada '80), ang [[Alte Kommandantur|Kommandantur]] (2003), at gayundin ang proyekto sa muling pagtatayo ng mga barokong patsada ng [[Palasyo ng Berlin|Palasyo ng Lungsod]]. Maraming mga bagong gusali ang naging inspirasyon ng kanilang makasaysayang mga nauna o ang pangkalahatang klasikong estilo ng Berlin, gaya ng Otel Adlon.

Ang mga kumpol ng mga ''skyscraper'' o gusaling mataas ay tumaas sa iba't ibang lokasyon: [[Potsdamer Platz]], ang [[City West]], at [[Alexanderplatz]], ang huling dalawa ay naglalarawan sa mga dating sentro ng Silangan at Kanlurang Berlin, na ang una ay kumakatawan sa isang bagong Berlin noong ika-21 siglo, na bumangon mula sa mga guho no-man's land ng Pader ng Berlin. Ang Berlin ay may lima sa nangungunang 50 pinakamataas na gusali sa Alemanya.

Mahigit sa sangkatlo ng sakop ng lungsod ay binubuo ng luntiang espasyo, kakahuyan, at tubig.&lt;ref name=&quot;gruen2&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang pangalawang pinakamalaki at pinakasikat na liwasan ng Berlin, ang [[Tiergarten (liwasan)|Großer Tiergarten]], ay matatagpuan sa gitna mismo ng lungsod. Sinasaklaw nito ang isang lugar na 210 ektarya at umaabot mula Zoo ng Bahnhof sa ''City West'' o Kanlurang Lungsod hanggang sa [[Tarangkahang Brandeburgo]] sa silangan.

Kabilang sa mga tanyag na kalye, ang [[Unter den Linden]] at [[Friedrichstraße]] ay matatagpuan sa lumang sentro ng lungsod (at kasama sa dating Silangang Berlin). Ang ilan sa pangunahing kalye sa City West ay ang [[Kurfürstendamm]] (o pinaikling Ku´damm) at [[Kantstraße]].

=== Arkitektura ===
[[Talaksan:Gendarmenmarkt_Panorama.jpg|thumb|Panorama ng [[Gendarmenmarkt]], na nagpapakita ng [[Konzerthaus Berlin]], nasa gilid ng [[Neue Kirche, Berlin|Simbahang Aleman]] (kaliwa) at [[Katedral na Pranses, Berlin|Simbahang Pranses]] (kanan)]]
[[Talaksan:Berliner_Dom_seen_from_James_Simon_Park.jpg|thumb|Ang [[Katedral ng Berlin]] sa [[Pulo ng mga Museo]]]]
Ang [[Fernsehturm Berlin|Fernsehturm]] (toreng pantelebisyon) sa [[Alexanderplatz]] sa [[Mitte]] ay kabilang sa pinakamataas na estruktura sa Unyong Europeo sa {{Cvt|368|m}}. Itinayo noong 1969, makikita ito sa karamihan ng mga sentral na distrito ng Berlin. Ang lungsod ay makikita mula sa {{Convert|204|m|ft|-high}} palapag ng pagmamasid. Simula rito, ang [[Karl-Marx-Allee]] ay patungo sa silangan, isang abenida na may linya ng mga monumental na gusali ng tirahan, na dinisenyo sa estilong [[Arkitekturang Stalinista|Sosyalismong Klasisismo]]. Katabi ng lugar na ito ay ang [[Rotes Rathaus]] (Bulwagang Panlungsod), na may natatanging pulang-ladrilyong arkitektura nito. Sa harap nito ay ang Neptunbrunnen, isang balong na nagtatampok ng mitolohikong pangkat ng mga [[Triton (mitolohiya)|Triton]], mga [[personipikasyon]] ng apat na pangunahing Prusong ilog, at [[Neptuno (mitolohiya)|Neptuno]] sa ibabaw nito.

Ang [[Tarangkahang Brandeburgo]] ay isang ikonikong tanawin ng Berlin at Alemanya; ito ay tumatayo bilang isang simbolo ng mga pangyayaring Europeo at ng pagkakaisa at kapayapaan. Ang [[gusaling Reichstag]] ay ang tradisyonal na luklukan ng Parlamentong Aleman. Hinubog muli ito ng arkitektrong Briton na si [[Norman Foster (arkitekto)|Norman Foster]] noong dekada '90 at nagtatampok ng salaming simboryo sa ibabaw ng pook ng pagpupulong, na nagbibigay-daan sa libreng pampublikong tanaw sa mga pinagdadausang parlamento at magagandang tanawin ng lungsod.

Ang Galeriyang ''East Side'' o Bandang Silangan ay isang ''open-air'' o panlabas na eksibisyong sining na direktang ipininta sa mga huling bahagi ng Pader ng Berlin. Ito ang pinakamalaking natitirang ebidensiya ng makasaysayang dibisyon ng lungsod.

Ang [[Gendarmenmarkt]] ay isang [[Arkitekturang Neoklasiko|neoklasikong liwasan]] sa Berlin, ang pangalan ay nagmula sa punong-tanggapan ng sikat na Gens d'armes regiment na matatagpuan dito noong ika-18 siglo. Dalawang katulad na disenyong katedral ang hangganan nito, ang [[Französischer Dom]] kasama ang platapormang pang-obserbasyon nito at ang [[Deutscher Dom]]. Ang [[Konzerthaus Berlin|Konzerthaus]] (Bulwagang Pangkonsiyerto), tahanan ng Orkestra Sinfonika ng Berlin, ay nakatayo sa pagitan ng dalawang katedral.
[[Talaksan:MJK_46430_Schloss_Charlottenburg.jpg|left|thumb|[[Palasyo Charlottenburg]]]]
[[Talaksan:Berlin_Hackesche_Höfe1.jpg|left|thumb|[[Hackesche Höfe]]]]
Ang [[Pulo ng mga Museo]] sa [[Spree (ilog)|Ilog Spree]] ay naglalaman ng [[Berlin#Mga museo|limang museo]] na itinayo mula 1830 hanggang 1930 at isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng [[UNESCO]]. Ang pagpapanumbalik at pagtatayo ng isang pangunahing lagusan sa lahat ng mga museo, pati na rin ang muling pagtatayo ng [[Stadtschloss, Berlin|Stadtschloss]] ay nagpapatuloy.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Hunyo 2011 |title=Neumann: Stadtschloss wird teurer |trans-title=Neumann: Palace is getting more expensive |url=https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200703/https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 Mayo 2010 |title=Das Pathos der Berliner Republik |trans-title=The pathos of the Berlin republic |url=https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200702/https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt; Gayundin sa pulo at sa tabi ng [[Lustgarten]] at palasyo ay ang [[Katedral ng Berlin]], ang ambisyosong pagtatangka ni Emperador Guillermo II na lumikha ng Protestanteng karibal sa [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma. Ang isang malaking kripta ay naglalaman ng mga labi ng ilan sa mga naunang Prusong maharlikang pamilya. Ang [[Katedral ni Santa Eduvigis]] ay ang Katoliko Romanong katedral ng Berlin.
[[Talaksan:Bikinihaus_Berlin-1210760.jpg|thumb|Ang [[Breitscheidplatz]] kasama ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] ay ang sentro ng [[City West]].]]
Ang [[Unter den Linden]] ay isang silangan–kanlurang abenidang nalilinyahan ng mga puno na mula sa Tarangkahang Brandeburgo hanggang sa pook ng dating Berliner Stadtschloss, at dating pangunahing promenada ng Berlin. Maraming Klasikong gusali ang nakahanay sa kalye, at naroon ang bahagi ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]]. Ang [[Friedrichstraße]] ay ang maalamat na kalye ng Berlin noong Ginintuang Dekada Beynte. Pinagsasama nito ang mga tradisyon ng ika-20 siglo sa modernong arkitektura ng Berlin ngayon.

Ang [[Potsdamer Platz]] ay isang buong kuwarto na binuo mula sa simula pagkatapos bumaba ang [[Pader ng Berlin|Pader]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Construction and redevelopment since 1990 |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610103008/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |archive-date=10 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Senate Department of Urban Development|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa kanluran ng Potsdamer Platz ay ang Kulturforum, na naglalaman ng Gemäldegalerie, at nasa gilid ng Neue Nationalgalerie at ng Berliner Philharmonie. Ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], isang alaalang pang-[[Holokausto]], ay nasa hilaga.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ouroussoff |first=Nicolai |date=9 Mayo 2005 |title=A Forest of Pillars, Recalling the Unimaginable |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2005/05/09/arts/design/09holo.html |access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang lugar sa paligid ng [[Hackescher Markt]] ay tahanan ng mga kulturang moda, na may 'di-mabilang na mga bilihan ng damit, club, bar, at galeriya. Kabilang dito ang [[Hackesche Höfe]], isang kalipunan ng mga gusali sa paligid ng ilang patyo, na muling itinayo noong 1996. Ang kalapit na [[Bagong Sinagoga, Berlin|Bagong Sinagoga]] ay ang sentro ng kultura ng mga Hudyo.

Ang Straße des 17. Juni, na nagkokonekta sa Tarangkahang Brandeburgo at Ernst-Reuter-Platz, ay nagsisilbing gitnang silangan-kanlurang axis. Ang pangalan nito ay ginugunita ang mga pag-aalsa sa Silangang Berlin noong Hunyo 17, 1953. Humigit-kumulang sa kalahati mula sa Tarangkahang Brandeburgo ay ang Großer Stern, isang isla ng sirkulong trapiko kung saan matatagpuan ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin|Siegessäule]] (Haligi ng Tagumpay). Ang monumentong ito, na itinayo upang gunitain ang mga tagumpay ng Prusya, ay inilipat noong 1938–39 mula sa dati nitong posisyon sa harapan ng Reichstag.

Ang [[Kurfürstendamm]] ay tahanan ng ilan sa mga mararangyang tindahan ng Berlin kung saan ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] sa silangang dulo nito sa [[Breitscheidplatz]]. Ang simbahan ay nawasak noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at iniwang guho. Ang malapit sa Tauentzienstraße ay ang [[KaDeWe]], na sinasabing pinakamalaking almasen sa kontinental na Europa. Ang [[Rathaus Schöneberg]], kung saan ginawa ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang tanyag na talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''!&quot;, ay nasa [[Tempelhof-Schöneberg]].

Kanluran ng sentro, ang [[Palasyo Bellevue, Alemanya|Palasyo Bellevue]] ay ang tirahan ng [[Pangulo ng Alemanya]]. Ang [[Palasyo Charlottenburg]], na nasunog noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ay ang pinakamalaking makasaysayang palasyo sa Berlin.

Ang Funkturm Berlin ay isang toreng {{Convert|150|m|ft|-tall}}''lattice'' o parilya ng radyo sa pook-peryahan o ''fairground'', na itinayo sa pagitan ng 1924 at 1926. Ito ang tanging toreng pang-obserbasyon na nakatayo sa mga insulador at may restawran {{Cvt|55|m}} at isang larangang pantanaw {{Cvt|126|m}} sa ibabaw ng lupa, na mapupuntahan ng [[Elebeytor|elebaytor]] na may bintana.

Ang [[Oberbaumbrücke]] sa ibabaw ng ilog Spree ay ang pinakaikonikong tulay ng Berlin, na nag-uugnay sa pinagsama-samang mga boro ng [[Friedrichshain]] at [[Kreuzberg]]. Nagdadala ito ng mga sasakyan, tao, at linyang U1 ng [[Berlin U-Bahn]]. Ang tulay ay nakompleto sa isang estilong [[ladrilyong gotiko]] noong 1896, na pinapalitan ang dating kahoy na tulay na may isang pang-itaas na daanan para sa U-Bahn. Ang gitnang bahagi ay giniba noong 1945 upang pigilan ang [[Hukbong Pula|Pulang Hukbo]] sa pagtawid. Pagkatapos ng digmaan, ang inayos na tulay ay nagsilbing tsekpoynt at tawiran sa hangganan sa pagitan ng mga sektor ng Sobyetiko at Amerikano, at kalaunan sa pagitan ng Silangan at Kanlurang Berlin. Noong kalagitnaan ng dekada '50, ito ay sarado sa mga sasakyan, at pagkatapos ng pagtatayo ng Pader ng Berlin noong 1961, ang trapiko ng tao ay mahigpit na pinaghigpitan. Kasunod ng muling pag-iisang Aleman, ang gitnang bahagi ay muling itinayo gamit ang isang kuwadrong [[asero]], at ipinagpatuloy ang serbisyo ng U-Bahn noong 1995.

== Demograpiya ==
[[Talaksan:Berlin_population2.svg|left|thumb|Populasyon ng Berlin, 1880–2012]]
Sa pagtatapos ng 2018, ang lungsod-estado ng Berlin ay mayroong 3.75&amp;nbsp;milyong rehistradong naninirahan&lt;ref name=&quot;pop-detail3&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; sa isang lugar na {{Cvt|891.1|km2}}.  Ang densidad ng populasyon ng lungsod ay 4,206 na naninirahan bawat km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Ang Berlin ang pinakamataong lungsod sa [[Unyong Europeo]]. Noong 2019, ang urbanong sakop ng Berlin ay may humigit-kumulang 4.5&amp;nbsp;milyong naninirahan. {{Magmula noong|2019}}  ang gumaganang urbanong pook ay tahanan ng humigit-kumulang 5.2&amp;nbsp;milyong tao.&lt;ref&gt;[https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en Population on 1 January by age groups and sex – functional urban areas, Eurostat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150903213351/https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en|date=2015-09-03}}. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang buong [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may populasyon na higit sa 6&amp;nbsp;milyon sa isang lugar na {{Cvt|30546|km2|0}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 Agosto 2020 |title=Initiativkreis Europäische Metropolregionen in Deutschland: Berlin-Brandenburg |url=https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817083458/https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |archive-date=17 Agosto 2019 |access-date=6 Pebrero 2013 |website=www.deutsche-metropolregionen.org|language=de}}&lt;/ref&gt;{{Historical populations|1721|65300|1750|113289|1800|172132|1815|197717|1825|220277|1840|330230|1852|438958|1861|547571|1871|826341|1880|1122330|1890|1578794|1900|1888848|1910|2071257|1920|3879409|1925|4082778|1933|4221024|1939|4330640|1945|3064629|1950|3336026|1960|3274016|1970|3208719|1980|3048759|1990|3433695|2000|3382169|2010|3460725|53=2020|54=3664088}}Noong 2014, ang lungsod-estado na Berlin ay nagkaroon ng 37,368 buhay na panganak (+6.6%), isang rekord na bilang mula noong 1991. Ang bilang ng mga namatay ay 32,314. Halos 2.0&amp;nbsp;milyong kabahayan ang binilang sa lungsod. 54 porsiyento ng mga ito ay mga sambahayang iisa ang naninirahan. Mahigit sa 337,000 pamilya na may mga batang wala pang 18 taong gulang ang nanirahan sa Berlin. Noong 2014, ang kabeserang Aleman ay nagrehistro ng dagdag sa paglipat ng humigit-kumulang 40,000 katao.&lt;ref&gt;[https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf statistics Berlin Brandenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315084534/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf|date=2016-03-15}}. www.statistik-berlin-brandenburg.de Hinango noong 10 Oktubre 2016. (sa Aleman)&lt;/ref&gt;

=== Mga nasyonalidad ===
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float:right;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |'''Mga residente ayon sa Pagkamamamayan''' &lt;small&gt;(31 Disyembre 2019)&lt;/small&gt; &lt;ref name=&quot;pop-detail6&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;
|-
!Bansa
!Populasyon
|-
|Kabuuang mga rehistradong residente
|3,769,495
|-
|{{Flag|Alemanya}}
|2,992,150
|-
|{{Flag|Turkiya}}
|98,940
|-
|{{Flag|Polonya}}
|56,573
|-
|{{Flag|Syria}}
|39,813
|-
|{{Flag|Italya}}
|31,573
|-
|{{Flag|Bulgaria}}
|30,824
|-
|{{Flag|Rusya}}
|26,640
|-
|{{Flag|Romania}}
|24,264
|-
|{{Flag|Estados Unidos}}
|22,694
|-
|{{Flag|Biyetnam}}
|20,572
|-
|{{Flag|Pransiya}}
|20,223
|-
|{{Flag|Serbia}}
|20,109
|-
|{{Flag|Nagkakaisang Kaharian}}
|16,751
|-
|{{Flag|Espanya}}
|15,045
|-
|{{Flag|Gresya}}
|14,625
|-
|{{Flag|Croatia}}
|14,430
|-
|{{Flag|India}}
|13,450
|-
|{{Flag|Ukranya}}
|13,410
|-
|{{Flag|Afghanistan}}
|13,301
|-
|{{Flag|Tsina}}
|13,293
|-
|{{Flag|Bosnia at Herzegovina}}
|12,691
|-
|Iba pang Gitnang Silangan at Asya
|88,241
|-
|Ibang Europa
|80,807
|-
|Africa
|36,414
|-
|Iba pang mga America
|27,491
|-
|Oceania at [[Antarctica]]
|5,651
|-
|Walang estado o Hindi Malinaw
|24,184
|}
Ang pambansa at pandaigdigang paglipat sa lungsod ay may mahabang kasaysayan. Noong 1685, pagkatapos ng pagpapawalang-bisa ng [[Kautusan ng Nantes]] sa Pransiya, tumugon ang lungsod sa pamamagitan ng [[Kautusan ng Potsdam]], na tinitiyak ang kalayaan sa relihiyon at katayuang walang buwis sa mga Pranses na Huguenot na bakwit sa loob ng sampung taon. Ang [[Batas ng Kalakhang Berlin]] noong 1920 ay nagsama ng maraming suburb at nakapalibot na mga lungsod ng Berlin. Binuo nito ang karamihan sa teritoryo na binubuo ng modernong Berlin at pinalaki ang populasyon mula sa 1.9&amp;nbsp;milyon tungo 4&amp;nbsp;milyon.

Ang aktibong imigrasyon at asilong pampolitika sa Kanlurang Berlin ay naghudyat ng mga alon ng imigrasyon noong dekada '60 at '70. Ang Berlin ay tahanan ng hindi bababa sa 180,000 residenteng Turko at [[Mga Turko sa Alemanya|Turko-Aleman]],&lt;ref name=&quot;pop-detail4&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; na ginagawa itong pinakamalaking komunidad ng mga Turko sa labas ng Turkiya. Noong dekada '90 ang ''Aussiedlergesetze ay'' nagbigay-daan sa imigrasyon sa Alemanya ng ilang residente mula sa dating [[Unyong Sobyetiko]]. Sa ngayon, ang mga etnikong Aleman mula sa mga bansa ng dating Unyong Sobyetiko ang bumubuo sa pinakamalaking bahagi ng komunidad na nagsasalita ng Ruso.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dmitry Bulgakov |date=11 Marso 2001 |title=Berlin is speaking Russians' language |url=https://www.russiajournal.com/node/4653 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406142034/https://www.russiajournal.com/node/4653 |archive-date=6 Abril 2013 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Russiajournal.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang huling dekada ay nakaranas ng pagdagsa mula sa iba't ibang bansa sa Kanluran at ilang rehiyon sa Africa.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Heilwagen |first=Oliver |date=28 Oktubre 2001 |title=Berlin wird farbiger. Die Afrikaner kommen – Nachrichten Welt am Sonntag – Welt Online |language=de |work=Die Welt |url=https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |url-status=live |access-date=2 Hunyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515022639/https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |archive-date=15 Mayo 2011}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagi ng mga imigranteng Africano ay nanirahan sa [[Afrikanisches Viertel]].&lt;ref&gt;{{cite press release|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|date=6 Pebrero 2009|title=Zweites Afrika-Magazin &quot;Afrikanisches Viertel&quot; erschienen Bezirksbürgermeister Dr. Christian Hanke ist Schirmherr|url=https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|location=Berlin|publisher=berlin.de|access-date=27 Setyembre 2016|archive-date=21 Oktubre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021050530/https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|url-status=live|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang mga batang Aleman, EU-Europeo, at Israeli ay nanirahan na rin sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=12 Disyembre 2014 |title=Hummus in the Prenzlauer Berg |url=https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |url-status=live |journal=The Jewish Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20141230010937/https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |archive-date=30 Disyembre 2014 |access-date=29 Disyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2019, mayroong 777,345 na rehistradong residente ng dayuhang nasyonalidad at dagdag pang 542,975 mamamayang Aleman na may &quot;pinanggalingang imigrante&quot; ''(Migrationshintergrund, MH)'',&lt;ref name=&quot;pop-detail5&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; ibig-sabihin sila o ang isa sa kanilang mga magulang ay nandayuhan sa Alemanya pagkatapos ng 1955. Ang mga dayuhang residente ng Berlin ay nagmula sa mga 190 bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 Pebrero 2011 |title=457 000 Ausländer aus 190 Staaten in Berlin gemeldet |trans-title=457,000 Foreigners from 190 Countries Registered in Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428201553/https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |archive-date=28 Abril 2019 |access-date=28 Abril 2019 |website=Berliner Morgenpost |language=de}}&lt;/ref&gt; Apatnapu't walong porsiyento ng mga residenteng wala pang 15 taong gulang ay may pinagmulang imigrante. Ang Berlin noong 2009 ay tinatayang mayroong 100,000 hanggang 250,000 hindi rehistradong mga naninirahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Von Andrea Dernbach |date=23 Pebrero 2009 |title=Migration: Berlin will illegalen Einwanderern helfen – Deutschland – Politik – Tagesspiegel |work=Der Tagesspiegel Online |publisher=Tagesspiegel.de |url=https://www.tagesspiegel.de/politik/deutschland/berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |url-status=live |access-date=15 Setyembre 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131251/https://www.tagesspiegel.de/politik/migration-berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |archive-date=18 Pebrero 2022|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang mga Boro ng Berlin na may malaking bilang ng mga migrante o populasyon na ipinanganak sa ibang bansa ay [[Mitte]], [[Neukölln]], at [[Friedrichshain-Kreuzberg]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 Setyembre 2016 |title=Zahl der Ausländer in Berlin steigt auf Rekordhoch |url=https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804053354/https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |archive-date=4 Agosto 2017 |access-date=13 Hunyo 2017 |website=jungefreiheit.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

Mayroong higit sa 20 hindi katutubong komunidad na may populasyong hindi bababa sa 10,000 katao, kabilang ang mga komunidad ng mga Turko, Polako, Ruso, Lebanes, Palestino, Serbio, Italyano, Indiyano, Bosnio, Biyetnames, Amerikano, Rumano, Bulgaro, Croata, Tsino, Austriako, Ukrano, Pranses, Briton, Españo, Israeli, Thai, Irani, Ehipsiyo, at Siryo..

=== Mga wika ===
Ang Aleman ay ang opisyal at nangingibabaw na sinasalitang wika sa Berlin. Ito ay isang wikang Kanlurang Aleman na nagmula ang karamihan ng bokabularyo nito mula sa sangay ng Aleman ng pamilya ng wikang [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeo]]. Ang Aleman ay isa sa 24 na wika ng Unyong Europeo,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=European Commission |title=Official Languages |url=https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140926004848/https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |archive-date=26 Setyembre 2014 |access-date=29 Hulyo 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; at isa sa tatlong wikang pantrabaho ng [[Komisyong Europeo]].

Ang Berlinerisch o Berlinisch ay hindi isang diyalekto sa lingguwistika. Ito ay sinasalita sa Berlin at sa [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|nakapaligid na kalakhang pook]]. Nagmula ito sa isang Brandeburges na varyant. Ang diyalekto ay nakikita na ngayon na mas katulad ng isang sosyolekto, higit sa lahat sa pamamagitan ng pagtaas ng imigrasyon at mga uso sa mga edukadong populasyon na magsalita ng karaniwang Aleman sa pang-araw-araw na buhay.

Ang pinakakaraniwang ginagamit na wikang banyaga sa Berlin ay Turko, Polako, Ingles, Persa, Arabe, Italyano, Bulgaro, Ruso, Rumano, Kurdo, Serbo-Croata, Pranses, Español, at Biyentames. Mas madalas na naririnig ang Truko, Arabe, Kurdo, at Serbo-Croata sa kanlurang bahagi dahil sa malalaking komunidad ng Gitnang Silangan at dating Yugoslavia. Ang Polako, Ingles, Ruso, at Biyetnames ay may mas maraming katutubong nagsasalita sa Silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 Mayo 2010 |title=Studie – Zwei Millionen Berliner sprechen mindestens zwei Sprachen – Wirtschaft – Berliner Morgenpost – Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522160634/https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |archive-date=22 Mayo 2011 |access-date=2 Hunyo 2011 |publisher=Morgenpost.de|language=de}}&lt;/ref&gt;

=== Relihiyon ===
Ayon sa senso noong 2011, humigit-kumulang 37 porsiyento ng populasyon ang nag-ulat na mga miyembro ng isang legal na kinikilalang simbahan o relihiyosong organisasyon. Ang iba ay hindi kabilang sa naturang organisasyon, o walang impormasyong makukuha hinggil sa kanila.&lt;ref name=&quot;Census 2011&quot;&gt;{{Cite web |title=Zensus 2011 – Bevölkerung und Haushalte – Bundesland Berlin |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303193809/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=23 Pebrero 2019 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=6–7 |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang pinakamalaking relihiyong denominasyon na naitala noong 2010 ay ang [[Protestantismo|Protestanteng]] rehiyonal na samahang simbahan —ang [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana]] (EKBO) —isang nagkakaisang simbahan. Ang EKBO ay miyembro ng [[Simbahang Ebanghelika sa Alemanya|Simbahang Ebanghelika sa Alemanya (EKD)]] at [[Union Evangelischer Kirchen|Union Evangelischer Kirchen (UEK)]]. Ayon sa EKBO, ang kanilang kasapian ay umabot sa 18.7 porsiyento ng lokal na populasyon, habang ang [[Simbahang Katolikong Romano]] ay mayroong 9.1 porsyento ng mga residenteng nakarehistro bilang mga miyembro nito.&lt;ref name=&quot;kirchenmitglieder2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2011 |title=Kirchenmitgliederzahlen am 31.12.2010 |trans-title=Church membership on 31 December 2010 |url=https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180209204513/https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |archive-date=9 Pebrero 2018 |access-date=10 Marso 2012 |publisher=Evangelical Church in Germany |language=de}}&lt;/ref&gt; Humigit-kumulang 2.7% ng populasyon ang nakikilala sa iba pang mga denominasyong Kristiyano (karamihan sa [[Simbahang Ortodokso ng Silangan|Silangang Ortodokso]], ngunit iba't ibang mga Protestante rin).&lt;ref name=&quot;klStatistik2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Disyembre 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 Hulyo 2011 |access-date=4 Enero 2011 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; Ayon sa rehistro ng mga residente ng Berlin, noong 2018, 14.9 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Ebanghelika, at 8.5 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Katolika.&lt;ref name=&quot;pop-detail7&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang gobyerno ay nagpapanatili ng rehistro ng mga miyembro ng mga simbahang ito para sa mga layunin ng buwis, dahil kinokolekta nito ang buwis sa simbahan sa ngalan ng mga simbahan. Hindi ito nag-iingat ng mga rekord ng mga miyembro ng ibang relihiyosong organisasyon na maaaring mangolekta ng kanilang sariling buwis sa simbahan, sa ganitong paraan.

Noong 2009, humigit-kumulang 249,000 [[Muslim]] ang iniulat ng Tanggapan ng Estadistika na mga miyembro ng mga Masjid at Islamikong relihiyosong organisasyon sa Berlin,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Statistisches Jahrbuch für Berlin 2010 |trans-title=Statistical yearbook for Berlin 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120202750/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |archive-date=20 November 2012 |access-date=10 February 2013 |publisher=[[List of statistical offices in Germany|Amt für Statistik Berlin–Brandenburg]] |language=de}}&lt;/ref&gt; habang noong 2016, tinatantiya ng pahayagang ''[[Der Tagesspiegel]]'' na humigit-kumulang 350,000 Muslim ang nag-obserba ng [[Ramadan]] sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 June 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=23 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212013247/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 December 2019}}&lt;/ref&gt; Noong 2019, humigit-kumulang 437,000 rehistradong residente, 11.6% ng kabuuan, ang nag-ulat na mayroong pinanggalingan sa paglilipat mula sa isa sa mga estadong Miyembro ng Organisasyon ng Kooperasyong Islamiko.&lt;ref name=&quot;pop-detail8&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 February 2020 |access-date=8 April 2020 |website=[[Amt für Statistik Berlin-Brandenburg]] |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 June 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |language=de |trans-title=Ramadan in refugee camps and schools in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=13 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712125538/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 July 2017}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1992 at 2011 halos dumoble ang populasyon ng Muslim.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Schupelius |first=Gunnar |date=28 May 2015 |title=Wird der Islam künftig die stärkste Religion in Berlin sein? |work=[[Berliner Zeitung]] |url=https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |url-status=live |access-date=13 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170603092248/https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |archive-date=3 June 2017}}&lt;/ref&gt;

Humigit-kumulang 0.9% ng mga Berlines ay kabilang sa ibang mga relihiyon. Sa tinatayang populasyon na 30,000–45,000 na mga residenteng Hudyo,&lt;ref name=&quot;The Boston Globe 2014-11-01&quot;&gt;{{Cite web |last=Ross |first=Mike |date=1 November 2014 |title=In Germany, a Jewish community now thrives |url=https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222235631/https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |archive-date=22 December 2016 |access-date=19 August 2016 |website=[[The Boston Globe]]}}&lt;/ref&gt; humigit-kumulang 12,000 ang mga rehistradong miyembro ng mga relihiyosong organisasyon.&lt;ref name=&quot;klStatistik20102&quot;&gt;{{Cite web |date=December 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 July 2011 |access-date=4 January 2011 |publisher=[[List of statistical offices in Germany|Amt für Statistik Berlin–Brandenburg]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang Berlin ay ang luklukan ng [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Berlin|Katoliko Romanong arsobispo ng Berlin]] at ang nahalal na tagapangulo ng [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana|EKBO]] ay pinamagatang obispo ng EKBO. Higit pa rito, ang Berlin ay ang luklukan ng maraming mga Ortodoksong katedral, tulad ng Katedral ni San Boris ang Bautista, isa sa dalawang luklukan ng [[Simbahang Bulgarong Ortodokso|Bulgarong Ortodokso]] na Diyosesis ng Kanluran at Gitnang Europa, at ang Katedral ng Muling Pagkabuhay ni Kristo ng Diyosesis ng Berlin (Patriarkado ng Mosku).

{{multiple image|align=right|perrow=2|total_width=400|width1=500|width2=500|width3=500|width4=500|height1=350|height2=350|height3=350|height4=350|image1=Berliner Dom - panoramio (20).jpg|image2=NeueSynagogue.JPG|image3=2020-04-16 P4160889 St.Hedwigs-Kathedrale, Bebelplatz.jpg|image4=Şehitlik mosque Berlin by ZUFAr.jpg|footer=Paikot pa kanan mula sa taas pakaliwa: [[Katedral ng Berlin]], [[Bagong Sinagoga (Berlin)|Bagong Sinagoga]], Moske Şehitli, at [[Katedral ni Santa Eduvigis]]}}

Ang mga mananampalataya ng iba't ibang relihiyon at denominasyon ay nagpapanatili ng maraming [[Talaan ng mga lugar ng pagsamba sa Berlin|lugar ng pagsamba sa Berlin]]. Ang [[Malayang Simbahang Ebangheliko-Luterano]] ay may walong parokya na may iba't ibang laki sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lutheran Diocese Berlin-Brandenburg |url=https://www.selk-berlin.de/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328152944/https://www.selk-berlin.de/ |archive-date=28 March 2008 |access-date=19 August 2008 |publisher=Selbständige Evangelisch-Lutherische Kirche}}&lt;/ref&gt; Mayroong 36 na kongregasyong [[Mga Bautista|Bautista]] (sa loob [[Samahan ng mga Ebanghelikong Malayang Simbahang Kongregasyon sa Alemanya]]), 29 [[Bagong Apostolikong Simbahan]], 15 [[Nagkakaisang Metodistang Simbahan|Nagkakaisang Metodista]] na simbahan, walong Malayang Ebanghelika na Kongregasyon, apat na [[Simbahan ni Kristo, Siyentipiko]] (una, iklawa, ikatlo, at ikalabing-anim), anim mga kongregasyon ng [[Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw]], isang [[Lumang Simbahang Katoliko|Lumang Simbahan]], at isang [[Anglikanismo|Anglicanong]] simbahan sa Berlin. Ang Berlin ay may higit sa 80 moske,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's mosques |url=https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093250/https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |archive-date=11 November 2018 |access-date=11 November 2018 |publisher=[[Deutsche Welle]]}}&lt;/ref&gt; sampung sinagoga,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Keller |first=Claudia |date=10 November 2013 |title=Berlins jüdische Gotteshäuser vor der Pogromnacht 1938: Untergang einer religiösen Vielfalt |language=de |trans-title=Berlin's jewish places of worship before the Pogromnacht 1938: Decline of a religious diversity |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |url-status=live |access-date=11 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093246/https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |archive-date=11 November 2018 |quote=Von den weit mehr als 100 jüdischen Gotteshäusern sind gerade einmal zehn übrig geblieben. (in english: Of the far more than 100 synagogues, only ten are left.)}}&lt;/ref&gt; at dalawang templong [[Budismo|Budista]].

== Gobyerno at politika ==
{{main|Politika ng Berlin}}

=== Estadong lungsod ===
[[Talaksan:Rotes_Rathaus.jpg|left|thumb|[[Rotes Rathaus]] (''Pulang Munisipyo''), luklukan ng Senado at Alkalde ng Berlin.]]
Mula noong [[Muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa]] noong Oktubre 3, 1990, ang Berlin ay isa sa tatlong [[Länder ng Alemanya|estadong lungsod sa Alemanya]] na kabilang sa kasalukuyang 16 na estado ng Alemanya. Ang [[Abgeordnetenhaus ng Berlin|Kapulungan ng mga Kinatawan]] (''Abgeordnetenhaus'') ay kumakatawan bilang parlamento ng lungsod at estado, na mayroong 141 na luklukan. Ang ehekutibong tanggapan ng Berlin ay ang [[Senado ng Berlin]] (''Senat von Berlin''). Binubuo ang Senado ng [[Talaan ng mga alkalde ng Berlin|Namamahalang Alkalde]] (''Regierender Bürgermeister''), at hanggang sampung senador na may hawak na ministerong posisyon, dalawa sa kanila ang may hawak na titulong &quot;Alkalde&quot; (''Bürgermeister'') bilang kinatawan ng Namamahalang Alkalde.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-11-01 |title=Verfassung von Berlin – Abschnitt IV: Die Regierung |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008025644/https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |archive-date=8 October 2020 |access-date=2020-10-02 |website=www.berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang kabuuang taunang badyet ng estado ng Berlin noong 2015 ay lumampas sa €24.5 ($30.0) bilyon kabilang ang surplus sa badyet na €205 ($240) milyon.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berliner Haushalt Finanzsenator bleibt trotz sprudelnder Steuereinnahmen vorsichtig |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/berliner-haushalt-finanzsenator-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-24702234 |url-status=live |access-date=20 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131248/https://www.berliner-zeitung.de/sport-leidenschaft/berliner-haushalt-finanzsenator-kollatz-ahnen-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-li.6132?pid=true |archive-date=18 February 2022}}&lt;/ref&gt; Ang estado ay nagmamay-ari ng malawak na pag-aari, kabilang ang mga gusaling pang-administratibo at pamahalaan, mga kompanya ng real estate, pati na rin ang mga stake sa Estadio Olimpiko, mga paliguan, mga kompanya ng pabahay, at maraming mga pampublikong negosyo at mga subsidiyaryo na kompanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 May 2017 |title=Vermögen |trans-title=Assets |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928151604/https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |archive-date=28 September 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 September 2019 |title=Beteiligungen des Landes Berlin |trans-title=Holdings of the State of Berlin |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219070001/https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |archive-date=19 December 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Hawak ng [[Partido Sosyo-Demokratiko ng Alemanya|Partido Sosyo-Demokratiko]] (''Sozialdemokratische Partei Deutschlands'' o SPD) at ng [[Ang Kaliwa (Alemanya)|Kaliwa]] (Die Linke) ang pamahalaang lungsod pagkatapos ng [[Halalan estatal ng Berlin, 2001|halalang estatal noong 2001]] at nanalo ng isa pang termino sa [[Halalang estatal ng Berlin, 2006|halalang estatal noong 2006]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin state election, 2006 |url=https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323161037/https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |archive-date=23 March 2012 |access-date=17 August 2008 |website=Der Landeswahlleiter für Berlin |language=de}}&lt;/ref&gt; Mula noong [[Halalang estatal ng Berlin, 2016|halalang estatal noong 2016]], nagkaroon ng koalisyon sa pagitan ng Partido Sosyo-Demokratiko, mga Lunti, at Kaliwa.

Ang Namumunong Alkalde ay magkasabay na Panginoong Alkalde ng Lungsod ng Berlin (''Oberbürgermeister der Stadt'') at Ministro na Pangulo ng Estado ng Berlin (''Ministerpräsident des Bundeslandes''). Ang tanggapan ng Namamahalang Alkalde ay nasa [[Rotes Rathaus|Rotes Rathaus (Pulang Munisipyo)]]. Mula noong 2014 ang tanggapang ito ay hawak ni [[Michael Müller (politiko, ipinanganak noong 1964)|Michael Müller]] ng mga Sosyo-Demokratiko.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|magazine=[[Time (magazine)|Time Europe]]}}&lt;/ref&gt;

=== Mga boro ===
[[Talaksan:Berlin_Subdivisions.svg|right|thumb|[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|12 boro ng Berlin at ang kanilang 96 na kapitbahayan]]]]
Ang Berlin ay nahahati sa 12 boro o distrito (''Bezirke''). Ang bawat boro ay may ilang mga subdistrito o mga kapitbahayan (''Ortsteile''), na nag-ugat sa mas matatandang munisipalidad na nauna sa pagbuo ng Kalakhang Berlin noong Oktubre 1, 1920. Ang mga subdistritong ito ay naging urbanisado at isinama sa lungsod nang maglaon. Maraming residente ang lubos na nakikilala sa kanilang mga kapitbahayan, na kolokyal na tinatawag na ''[[Kiez]]''. Sa kasalukuyan, ang Berlin ay binubuo ng 96 na mga subdistrito, na karaniwang binubuo ng ilang mas maliliit na pook residensiyal o kuwarto.

Ang bawat boro ay pinamamahalaan ng isang sangguniang pamboro (''Bezirksamt'') na binubuo ng limang konsehal (''Bezirksstadträte'') kasama ang alkalde ng boro (''Bezirksbürgermeister''). Ang konseho ay inihahalal ng asamblea ng boro (''Bezirksverordnetenversammlung''). Gayunpaman, ang mga indibidwal na boro ay hindi mga independiyenteng munisipalidad, ngunit nasa ilalim ng Senado ng Berlin. Ang mga alkalde ng boro ay bumubuo sa konseho ng mga alkalde (''Rat der Bürgermeister''), na pinamumunuan ng Namamahalang Alkalde ng lungsod at nagpapayo sa Senado. Ang mga kapitbahayan ay walang mga lokal na katawan ng pamahalaan.

=== Kakambal na bayan – mga kinakapatid na lungsod ===
Ang Berlin ay nagpapanatili ng opisyal na pakikipagsosyo sa 17 lungsod.&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;&gt;{{Cite web |title=City Partnerships |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205104217/https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |archive-date=5 February 2021 |access-date=8 February 2021 |website=Berlin.de |publisher=Governing Mayor of Berlin, Senate Chancellery, Directorate for Protocol and International Relations |type=official web site}}&lt;/ref&gt; Ang [[Kakambal na lungsod|pagkakambal ng lungsod]] sa pagitan ng Berlin at iba pang mga lungsod ay nagsimula sa kapatid nitong lungsod na Los Angeles noong 1967. Kinansela ang mga pagsosyo ng Silangang Berlin sa panahon ng muling pag-iisa ng Alemanya ngunit kalaunan ay bahagyang muling itinatag. Ang mga pakikipagsosyo ng Kanlurang Berlin ay dati nang pinaghihigpitan sa antas ng boro. Noong panahon ng Digmaang Malamig, ang mga partnership ay sumasalamin sa iba't ibang hanayan ng kapangyarihan, kung saan ang Kanlurang Berlin ay nakikipagsosyo sa mga kabesera sa Kanluraning Mundo at Silangang Berlin na karamihan ay nakikipagsosyo sa mga lungsod mula sa [[Pakto ng Varsovia]] at mga kaalyado nito.

Mayroong ilang magkasanib na proyekto sa maraming iba pang mga lungsod, tulad ng [[Beirut]], Belgrade, São Paulo, [[Copenhague]], Helsinki, [[Amsterdam]], [[Johannesburg]], [[Mumbai]], Oslo, [[Hanoi]], Shanghai, [[Seoul]], [[Sopiya|Sofia]], [[Sydney]], Lungsod ng New York, at [[Viena]]. Lumalahok ang Berlin sa mga pandaigdigang asosasyon ng lungsod gaya ng Samahan ng mga Kabesera ng Unyong Europeo, Eurocities, Ugnayan ng mga mga Europeong Lungsod ng Kultura, Metropolis, Pagpupulong Kumperensiya ng mga Pangunahing Lungsod ng Mundo, at Kumperensiya ng mga Kabeserang Lungsod ng Mundo.

Ang Berlin ay kakambal sa:&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;/&gt;{{div col|colwidth=20em}}
*Los Angeles, Estados Unidos (1967)
&lt;!--Paris - not twinning, does not consider Berlin as its twin town--&gt;
*[[Madrid]], España (1988)
*[[Istanbul]], Turkiya (1989)
*[[Varsovia]] Polonya (1991)
*Mosku, Rusya (1991)
*[[Bruselas]], Belhika (1992)
*[[Budapest]], Unggarya (1992)
*[[Tashkent]], Uzbekistan (1993)
*[[Lungsod Mehiko]], Mehiko (1993)
*[[Jakarta]], Indonesia (1993)
*Beijing, Tsina (1994)
*Tokyo, Hapon (1994)
*[[Buenos Aires]], Arhentina (1994)
*[[Praga]], Republikang Tseko (1995)
*[[Windhoek]], Namibia (2000)
*Londres, Nagkakaisang Kaharian (2000)
*[[Kyiv]], Ukranya (2023)
{{div col end}}Mula noong 1987, ang Berlin ay mayroon ding opisyal na pakikipagsosyo sa Paris, Pransiya. Ang bawat boro ng Berlin ay nagtatag din ng sarili nitong kambal na bayan. Halimbawa, ang borough ng [[Friedrichshain-Kreuzberg]] ay may pagsosyo sa Israeling lungsod ng [[Kiryat Yam]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Städtepartnerschaftsverein Friedrichshain-Kreuzberg e. V. |url=https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309000305/https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |archive-date=9 March 2021 |access-date=8 February 2021 |website=berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Ekonomiya ==
{{main|Ekonomiya ng Berlin}}
[[Talaksan:Berlin_Mitte_by_night.JPG|left|thumb|Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[ekosistema ng startup]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Europe's New Start-Up Capital |url=https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331043259/https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |archive-date=31 March 2016 |access-date=27 March 2016 |website=Credit Suisse}}&lt;/ref&gt;]]
Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;City of Design&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[startup ecosystem]].

Noong 2018, ang GDP ng Berlin ay umabot sa €147&amp;nbsp;bilyon, isang pagtaas ng 3.1% kumpara sa nakaraang taon.  Ang ekonomiya ng Berlin ay pinangungunahan ng [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na may humigit-kumulang 84% ng lahat ng kompanya na nagnenegosyo sa mga serbisyo. Noong 2015, ang kabuuang lakas-paggawa sa Berlin ay 1.85&amp;nbsp;milyon. Ang tantos ng walang trabaho ay umabot sa 24 na taon na mababang noong Nobyembre 2015 at tumayo sa 10.0%.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin hat so wenig Arbeitslose wie seit 24 Jahren nicht |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |url-status=live |access-date=1 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151203224849/https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |archive-date=3 December 2015}}&lt;/ref&gt; Mula 2012 hanggang 2015, ang Berlin, bilang isang estado ng Aleman, ay may pinakamataas na taunang tantos ng paglago ng trabaho. Humigit-kumulang 130,000 trabaho ang naidagdag sa panahong ito.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 January 2015 |title=In Berlin gibt es so viele Beschäftigte wie nie zuvor |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |url-status=live |access-date=16 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160224010722/https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |archive-date=24 February 2016}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa mahahalagang sektor ng ekonomiya sa Berlin ang mga agham pambuhay, transportasyon, impormasyon at mga teknolohiya sa komunikasyon, media at musika, pananalastas at disenyo, bioteknolohiya, mga serbisyong pangkapaligiran, konstruksiyon, e-komersiyo, retail, negosyo sa hotel, at inhinyeriyang medikal.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=21 September 2006 |title=Poor but sexy |work=The Economist |url=https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |url-status=live |access-date=19 August 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622201720/https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |archive-date=22 June 2008}}&lt;/ref&gt;

Ang pananaliksik at pag-unlad ay may kahalagahang pang-ekonomiya para sa lungsod.&lt;ref name=&quot;factsheet&quot;&gt;{{Cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Maraming malalaking korporasyon tulad ng Volkswagen, Pfizer, at SAP ang nagpapatakbo ng mga laboratoryong pang-inobasyon sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Immer mehr Konzerne suchen den Spirit Berlins |publisher=Berliner Morgenpost |url=https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |url-status=live |access-date=13 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116150546/https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |archive-date=16 January 2017}}&lt;/ref&gt; Ang Science and Business Park sa Adlershof ay ang pinakamalaking parke ng teknolohiya sa Alemanya na sinusukat ng kita.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Science and Technology Park Berlin-Adlershof |url=https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117042743/https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |archive-date=17 January 2017 |access-date=13 January 2017 |website=Berlin Adlershof: Facts and Figures |publisher=Adlershof}}&lt;/ref&gt; Sa loob ng [[Eurozone]], ang Berlin ay naging sentro para sa paglipat ng negosyo at pandaigdigang [[Pamumuhunan (macroeconomics)|pamumuhunan]].&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Global Cities Investment Monitor 2012 |publisher=KPMG |url=https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |url-status=live |access-date=28 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102003006/https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |archive-date=2 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote nach Bundesländern in Deutschland 2018 {{!}} Statista |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627171657/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |archive-date=27 June 2021 |access-date=13 November 2018 |website=Statista |language=de}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Taon &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote in Berlin bis 2018 |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211194253/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |archive-date=11 December 2019 |access-date=11 December 2019 |website=Statista}}&lt;/ref&gt;
!2000
!2001
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
|-
|Tantos ng walang trabaho sa %
|15.8
|16.1
|16.9
|18.1
|17.7
|19.0
|17.5
|15.5
|13.8
|14.0
|13.6
|13.3
|12.3
|11.7
|11.1
|10.7
|9.8
|9.0
|8.1
|7.8
|}

== Edukasyon at Pananaliksik ==
&lt;!--{{Pangunahin|Edukasyon sa Berlin}}--&gt;[[Talaksan:Berlin-Mitte_Humboldt-Uni_05-2014.jpg|right|thumb|Ang [[Unibersidad ng Berlin Humboldt]] ay kaugnay sa 57 nagwagi sa Gantimpalang Nobel.]]
{{Magmula noong|2014}}, ang Berlin ay may 878 na paaralan, na nagtuturo sa 340,658 mag-aaral sa 13,727 klase, at 56,787 nagsasanay sa mga negosyo at saanman.&lt;ref name=&quot;factsheet22&quot;&gt;{{cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay may 6 na taong programa sa primaryang edukasyon. Pagkatapos matapos ang elementarya, magpapatuloy ang mga mag-aaral sa ''Sekundarschule'' (isang komprehensibong paaralan) o ''Gymnasium'' (paaralan para sa paghahanda sa kolehiyo). Ang Berlin ay may natatanging na programa sa paaralang bilingual sa ''Europaschule'', kung saan tinuturuan ang mga bata ng kurikulum sa Alemanya at isang wikang banyaga, simula sa elementarya at magpapatuloy sa mataas na paaralan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Jahrgangsstufe Null |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080520234625/https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |archive-date=20 May 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[Der Tagesspiegel]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang [[Französisches Gymnasium Berlin]], na itinatag noong 1689 upang turuan ang mga anak ng lumikas na Huguenot, ay nag-aalok ng pagtuturo (Aleman/Pranses).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Geschichte des Französischen Gymnasiums |url=https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615205603/https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |archive-date=15 June 2008 |access-date=17 August 2008 |website=Französisches Gymnasium Lycée Français Berlin |language=de, fr}}&lt;/ref&gt; Ang [[Paaralang John F. Kennedy, Berlin|Paaralang John F. Kennedy]], isang bilingweng Aleman–Ingles na pampublikong paaralan sa [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]], ay partikular na tanyag sa mga anak ng mga diplomatiko at komunidad ng ekspatriado na nagsasalita ng Ingles. 82 {{Lang|de|Gymnasien}} ang nagtutro ng [[Wikang Latin|Latin]] &lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2013 |title=Latein an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/latein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171004133934/https://www.gymnasium-berlin.net/latein |archive-date=4 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt; at 8 ang nagtuturo ng [[Wikang Sinaunang Griyego|Sinaunang Griyego]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 March 2013 |title=Alt-Griechisch an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012215308/https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |archive-date=12 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Kultura ==
[[Talaksan:Alte_Nationalgalerie_abends_(Zuschnitt).jpg|thumb|200x200px|Ang [[Alte Nationalgalerie]] ay bahagi ng [[Pulo ng mga Museo]], isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook|Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO]].]]
[[Talaksan:Cafe_am_Holzmarkt,_River_Spree,_Berlin_(46636049685).jpg|left|thumb|Ang [[Alternatibong kultura|alternatibong]] Holzmarkt, [[Friedrichshain-Kreuzberg]]]]
{{main|Kultura sa Berlin|Media sa Berlin}}
Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO22&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Palaces and Parks of Potsdam and Berlin |url=https://whc.unesco.org/en/list/532 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080808091530/https://whc.unesco.org/en/list/532 |archive-date=8 August 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[UNESCO]]}}&lt;/ref&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Ang lumalawak na kultural na pangyayari sa lungsod ay binibigyang-diin ng paglipat ng [[Pangkalahatang Grupo ng Musika|Universal Music Group]] na nagpasya na ilipat ang kanilang punong-tanggapan sa pampang ng Ilog Spree.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's music business booms |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070911125347/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-date=11 September 2007 |access-date=19 August 2008 |website=Expatica}}&lt;/ref&gt; Noong 2005, ang Berlin ay pinangalanang &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; ng [[UNESCO]] at naging bahagi na ng [[Malikhaing Network ng Lungsod|Creative Cities Network]] mula noon.&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;

== Mga tala ==
&lt;references group=&quot;pananda&quot;/&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

{{Geographic location
|Centre    = Berlin
|North     = [[Neubrandenburg]], [[Rostock]]
|Northeast = [[Szczecin]] ([[Polonya]])
|East      = [[Frankfurt (Oder)]]
|Southeast = [[Cottbus]]
|South     = [[Dresden]]
|Southwest = [[Potsdam]], [[Dessau]], [[Halle, Saxony-Anhalt|Halle]], [[Leipzig]]
|West      = [[Brandenburg an der Havel]], [[Braunschweig]]
|Northwest = [[Hamburg]], [[Lübeck]]
}}

{{Navboxes
|list=
{{Berlin}}
{{Mga Borough ng Berlin}}
{{Mga lungsod sa Alemanya}}
{{Germany states}}
{{Kabiserang lungsod ng Unyong Europeo}}
{{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon}}
{{Kabiserang Kultural sa Europa}}
{{Hanseatic League}}
}}

{{Kandid-NA}}

[[Kategorya:Mga estado ng Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Mga lungsod sa Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Kabisera sa Europa|Berlin]]
[[Kategorya:Berlin]]</text>
      <sha1>hl09t1eg8098iy82cfzc009vct7j3tl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223317</id>
      <parentid>2223316</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T00:51:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Relihiyon */</comment>
      <origin>2223317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142784" sha1="qj8ixsc4kpchjq0ris3x5fq1tc71wsz" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=Berlin|subdivision_type=Bansa|subdivision_name=Alemanya|subdivision_type1=Estado|subdivision_name1=[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|Berlin]]|settlement_type=Kabeserang lungsod, Estado, at munisipalidad|image_skyline={{Photomontage|position=center
| photo1a = Siegessaeule Aussicht 10-13 img4 Tiergarten.jpg
| photo2a = Brandenburger Tor abends.jpg
| photo2b = Berliner Dom, Westfassade, Nacht, 160309, ako.jpg
| photo3a = Schloss Charlottenburg (233558373).jpeg
| photo3b = Berlin_Museumsinsel_Fernsehturm.jpg
| photo4a = Siegessäule-Berlin-Tiergarten.jpg
| photo4b = Hochhäuser am Potsdamer Platz, Berlin, 160606, ako.jpg
| photo5a = Reichstag Berlin Germany.jpg 
| color_border              = white
| color                     = white
| spacing = 2
| size = 270
| foot_montage = '''Mula itaas, kaliwa pakanan''': Tanawin ng [[Tiergarten, Berlin|Tiergarten]]; [[Tarangkahang Brandeburgo]]; [[Katedral ng Berlin]]; [[Palasyo ng Charlottenburg]]; [[Pulo ng mga Museo]], at [[Toreng Pang-TV ng Berlin]]; [[Haligi ng Tagumpay ng Berlin|Haligi ng Tagumpay]]; Plaza Potsdam; at [[gusaling Reichstag]]
}}|image_shield=DEU Berlin COA.svg|shield_size=70px|pushpin_map=Germany#Europe|pushpin_relief=yes|pushpin_map_caption=Kinaroroonan sa Alemanya|coordinates={{coord|52|31|12|N|13|24|18|E|format=dms|display=inline,title}}|image_flag=Flag_of_Berlin.svg|image_map={{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|type=shape&lt;!--line--&gt;|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-color=|stroke-width=2|frame-width=250|frame-height=300}}|total_type=Lungsod/Estado|area_total_km2=891.7|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;statoffice&quot;&gt;{{cite web |access-date=2 Mayo 2019 |title=Amt für Statistik Berlin Brandenburg – Statistiken |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |language=de |archive-date=8 Marso 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308125331/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |url-status=dead |language=de}}&lt;/ref&gt;|population_total=3769495|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;/&gt;|population_as_of=Disyembre 31, 2020|population_urban=4473101|population_urban_footnotes=&lt;ref name=&quot;citypopulation_urban&quot;&gt;{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|author=citypopulation.de quoting Federal Statistics Office|title=Germany: Urban Areas|access-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603133151/https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|archive-date=2020-06-03|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;|population_metro=6144600|population_metro_footnotes=&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827224549/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |url-status=dead |archive-date=27 Agosto 2021 |title=Bevölkerungsanstieg in Berlin und Brandenburg mit nachlassender Dynamik |date=8 Pebrero 2019 |website=statistik-berlin-brandenburg.de |publisher=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |access-date=24 Nobyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt;|elevation_m=34|population_demonyms=Berlines&lt;br/&gt;Berliner (m), Berlinerin (f) (Aleman)|blank_name_sec1=|GRP (nominal)|blank_info_sec1=€155 bilyon (2020)&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.statistikportal.de/en/node/649|title = Bruttoinlandsprodukt – in jeweiligen Preisen – 1991 bis 2020|website = www.statistikportal.de|access-date = 1 Abril 2021|archive-date = 1 Abril 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210401011816/https://www.statistikportal.de/en/node/649|language=en|url-status = live}}&lt;/ref&gt;|blank1_name_sec1=GRP kada tao|blank1_info_sec1=€41,000 (2020)|blank2_name_sec2=[[Human Development Index|HDI]] (2018)|blank2_info_sec2=0.964&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=13 Setyembre 2018|archive-date=23 Setyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|green|napakataas}} · Ikalawa ng 16|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+01:00|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+02:00|blank_name_sec2=GeoTLD|blank_info_sec2=.berlin|website={{URL|www.berlin.de/en/}}|governing_body=[[Abgeordnetenhaus ng Berlin]]|leader_title=Namumunong Alkalde|leader_party=SPD|leader_name=Franziska Giffey|geocode=Rehiyong NUTS: DE3|area_code=030|registration_plate=B{{NoteTag |1 = Ang mga unlapi para sa pagpaparehistro ng sasakyan ay ipinakilala noong 1906, ngunit madalas na binago dahil sa mga pagbabago sa politika pagkatapos ng 1945. Ang mga sasakyan ay nairehistro sa ilalim ng mga sumusunod na unlapi: &quot;I A&quot; (1906&amp;nbsp;– Abril 1945; ipinawalang-bisa noong 11 Agosto 11, 1945); walang unlapi, mga digit lang (mula Hulyo hanggang Agosto 1945), &quot;БГ&quot; (=BG; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus), &quot;ГФ&quot; (=GF; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus) , &quot;БM&quot; (=BM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;ГM&quot; (=GM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;KB&quot; (i.e.: Kommandatura ng Berlin; para sa buong Berlin 1947–48, nagpatuloy para sa [[Kanlurang Berlin]] hanggang 1956), &quot;GB&quot; (i.e.: Kalakhang Berlin, para sa [[Silangang Berlin]] 1948–53), &quot;I&quot; (para sa Silangang Berlin, 1953 –90), &quot;B&quot; (para sa Kanlurang Berlin mula Hulyo 1, 1956, nagpatuloy para sa buong Berlin mula noong 1990).}}|iso_code=DE-BE|official_name=Berlin}}
Ang '''Berlin''' ay ang [[kabisera|kabesera]] ng [[Alemanya]]. May 3.7 milyong naninirahan, ito ang [[Talaan ng mga lungsod sa Alemanya batay sa populasyon|pinakamalaking lungsod]] sa bansa ayon sa lugar at populasyon,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Milbradt |first=Friederike |date=6 Pebrero 2019 |title=Deutschland: Die größten Städte |language=de |work=Die Zeit (Magazin) |location=Hamburg |url=https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |url-status=live |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190213183401/https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |archive-date=13 Pebrero 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Agosto 2019 |title=Leipzig überholt bei Einwohnerzahl Dortmund – jetzt Platz 8 in Deutschland |language=de |work=Leipziger Volkszeitung |location=Leipzig |url=https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |url-status=dead |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113070247/https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |archive-date=13 Nobyembre 2019}}&lt;/ref&gt; at ang pinakamalaking lungsod ayon sa populasyon sa buong [[Kaisahang Yuropeo|Unyong Europeo]], ayon sa populasyon sa loob ng mga limitasyon ng lungsod.&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 Disyembre 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Isa sa [[Länder ng Alemanya|labing-anim na kinabibilangang estado]] ng Alemanya, ang Berlin ay napalilibutan ng [[Brandeburgo|Estado ng Brandeburgo]] at kadugtong ng [[Potsdam]], ang kabesera ng Brandeburgo. Ang urbanong pook ng Berlin, na may populasyon na humigit-kumulang 4.5 milyon, ay ang pangalawang pinakamataong urbanong pook sa Alemanya pagkatapos ng [[Ruhr]]. Ang [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin-Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may humigit-kumulang 6.2 milyong mga naninirahan at ito ang [[Mga kalakhang rehiyon ng Alemanya|ikatlong pinakamalaking kalakhang rehiyon ng Alemanya]] pagkatapos ng mga rehiyon ng [[Rin-Ruhr]] at [[Francfort Rin-Meno|Rin-Meno]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 Oktubre 2016 |title=Daten und Fakten zur Hauptstadtregion |url=https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175940/https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |archive-date=21 Marso 2019 |access-date=13 Abril 2022 |website=www.berlin-brandenburg.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Nagkaroon ng [[Pag-iisa ng Berlin at Brandeburgo|bigong pagtatangkang pag-isahin ang parehong estado noong 1996]], at sa kabila ng nananatiling hiwalay, ang dalawang estado ay nagtutulungan sa maraming kalakaran hanggang ngayon.

Ang Berlin ay tumatawid sa pampang ng [[Spree (ilog)|Spree]], na dumadaloy sa [[Havel]] (isang [[tributaryo]] ng [[Ilog Elba|Elbe]]) sa kanlurang boro ng [[Spandau]]. Kabilang sa mga pangunahing topograpikong tampok ng lungsod ay ang maraming lawa sa kanluran at timog-silangan na mga boro na nabuo ng [[Spree (ilog)|Spree]], [[Havel]], at [[Dahme (ilog)|Dahme]], na ang pinakamalaki ay ang [[Lawa ng Müggelsee|Lawa Müggelsee]]. Dahil sa lokasyon nito sa [[Kapatagang Europeo]], ang Berlin ay naiimpluwensiyahan ng isang banayad na pana-panahong klima. Halos sangkatlo ng lugar ng lungsod ay binubuo ng mga kagubatan, [[Tala ng mga liwasan at hardin sa Berlin|liwasan, hardin]], ilog, kanal, at lawa.&lt;ref name=&quot;gruen&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay nasa lugar ng diyalektong [[Gitnang Aleman]]; ang diyalekto ng Berlin ay isang varyant ng mga diyalektong Lausitzisch-Neumärkisch.

Unang naidokumento noong ika-13 siglo at sa pagtawid ng dalawang mahalagang makasaysayang [[Ruta ng kalakalan|rutang pangkalakalan]],&lt;ref name=&quot;staple2&quot;&gt;{{Cite web |date=Agosto 2004 |title=Niederlagsrecht |trans-title=Settlement rights |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151122025717/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |archive-date=22 Nobyembre 2015 |access-date=21 Nobyembre 2015 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins |language=de}}&lt;/ref&gt; ang Berlin ay naging kabesera ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]] (1417 – 1701), ng [[Kaharian ng Prusya]] (1701–1918), ng [[Imperyong Aleman]] (1871). –1918), ng [[Republikang Weimar]] (1919–1933), at ng [[Alemanyang Nazi]] (1933–1945). Ang [[Berlin noong dekada '20]] ay ang ikatlong pinakamalaking munisipalidad sa mundo.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Setyembre 2009 |title=Topographies of Class: Modern Architecture and Mass Society in Weimar Berlin (Social History, Popular Culture and Politics in Germany) |url=https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180706161901/https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |archive-date=6 Hulyo 2018 |access-date=9 Oktubre 2009 |publisher=www.h-net.org|language=en}}&lt;/ref&gt; Pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at ang kasunod na pananakop nito ng mga matagumpay na bansa, nahati ang lungsod; ang [[Kanlurang Berlin]] ay naging isang de facto na [[Engklabo at eksklabo|eksklabo]] ng [[Kanlurang Alemanya]], na napapalibutan ng [[Pader ng Berlin]] (mula Agosto 1961 hanggang Nobyembre 1989) at ng teritoryo ng Silangang Aleman.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Wall |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630080628/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |archive-date=30 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang [[Silangang Berlin]] ay idineklara na kabesera ng Silangang Alemanya, habang ang [[Bonn]] ay naging kabesera ng Kanlurang Alemanya. Kasunod ng [[muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa ng Alemanya]] noong 1990, ang Berlin ay muling naging kabesera ng buong Alemanya.

Ang Berlin ay isang [[Lungsod pandaigdig|pandaigdigang lungsod]] ng [[Kultura ng Berlin|kultura]], [[Politika ng Berlin|politika]], [[Media ng Berlin|media]], at agham.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Capital of Germany |url=https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112204045/https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |archive-date=12 Enero 2012 |access-date=18 Agosto 2008 |website=German Embassy in Washington|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Davies |first=Catriona |date=10 Abril 2010 |title=Revealed: Cities that rule the world&amp;nbsp;– and those on the rise |publisher=CNN |url=https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |url-status=live |access-date=11 Abril 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604014630/https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |archive-date=4 Hunyo 2011|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sifton |first=Sam |date=31 Disyembre 1969 |title=Berlin, the big canvas |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130412012910/https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |archive-date=12 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=22 Oktubre 2009 |title=Global Power City Index 2009 |url=https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |url-status=live |journal=Institute for Urban Strategies at the Mori Memorial Foundation |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629143736/https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |archive-date=29 Hunyo 2014 |access-date=29 Oktubre 2009|language=en}}&lt;/ref&gt; Nakabatay ang [[Ekonomiya ng Berlin|ekonomiya]] nito sa mga [[High tech|high-tech]] na kompanya at [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na sumasaklaw sa magkakaibang hanay ng mga [[Malilikhaing industriya|malikhaing industriya]], pasilidad ng pananaliksik, mga korporasyon ng media at mga pinagdadausang pangkumbensiyon.&lt;ref name=&quot;congress&quot;&gt;{{Cite web |title=ICCA publishes top 20 country and city rankings 2007 |url=https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080922094543/https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |archive-date=22 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=ICCA|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;&gt;{{cite press release|url=https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20080816140547/https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|url-status=dead|archive-date=16 Agosto 2008|title=Berlin City of Design|publisher=[[UNESCO]]|access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay nagsisilbing isang kontinental na pusod para sa trapiko sa himpapawid at tren at may napakakomplikadong ugnayan ng pampublikong transportasyon. Ang metropolis ay isang sikat na destinasyong [[Turismo sa Alemanya|panturista]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=4 Setyembre 2014 |title=Berlin Beats Rome as Tourist Attraction as Hordes Descend |url=https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |url-status=live |journal=Bloomberg L.P. |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911154443/https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |archive-date=11 Setyembre 2014 |access-date=11 Setyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang din sa mga makabuluhang industriya ang [[Teknolohiyang pang-impormasyon|IT]], mga parmasyutiko, [[inhinyeriyang biyomedikal]], [[malinis na teknolohiya]], [[biyoteknolohiya]], konstruksiyon, at [[Elektronika|electronika]].

Ang Berlin ay tahanan ng mga unibersidad na kilala sa buong mundo gaya ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]], [[Pamantasang Teknikal ng Berlin|Pamantasang Teknikal]], [[Malayang Unibersidad ng Berlin|Malayang Unibersidad]], [[Pamantasan ng mga Sining ng Berlin|Pamantasan ng mga Sining]], [[ESMT Berlin]], [[Paaralang Hertie]], at [[Kolehiyong Bard ng Berlin]]. Ang [[Zoolohikong Hardin ng Berlin|Zoolohikong Hardin]] nito ay ang pinakabinibisitang zoo sa Europa at isa sa pinakasikat sa buong mundo. Dahil ang [[Estudyo ng Babelsberg|Babelsberg]] ang kauna-unahang malakihang estudyong pampelikulang complex sa mundo, ang Berlin ay isang lalong sikat na lokasyon para sa mga pandaigdigang paggawa ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 Agosto 2008 |title=Hollywood Helps Revive Berlin's Former Movie Glory |url=https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080813010550/https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |archive-date=13 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=Deutsche Welle|language=en}}&lt;/ref&gt; Kilala ang lungsod sa mga pagdiriwang, magkakaibang arkitektura, nightlife, kontemporaneong sining at napakataas na kaledad ng pamumuhay.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Flint |first=Sunshine |date=12 Disyembre 2004 |title=The Club Scene, on the Edge |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402221310/https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |archive-date=2 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt; Mula noong dekada 2000, saksi ang Berlin sa paglitaw ng isang kosmopolitang eksenang entrepreneurship.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=13 Hunyo 2014 |title=Young Israelis are Flocking to Berlin |url=https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |url-status=live |journal=Newsweek |archive-url=https://web.archive.org/web/20140827183310/https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |archive-date=27 Agosto 2014 |access-date=28 Agosto 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Nagtataglay ang Berlin ng tatlong [[Pandaigdigang Pamanang Pook]]: [[Pulo ng mga Museo]], ang mga [[Mga Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin|Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin]], at ang mga Modernismong Pabahay ng Berlin.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Museumsinsel |url=https://whc.unesco.org/en/list/896 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506100913/https://whc.unesco.org/en/list/896 |archive-date=6 Mayo 2021 |access-date=6 Mayo 2021 |publisher=[[UNESCO]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga tanawin ang [[Tarangkahang Brandeburgo]], ang [[gusaling Reichstag]], ang [[Potsdamer Platz]], ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], ang [[Gedenkstätte Berliner Mauer|Alaala ng Pader ng Berlin]], ang Galeriya ng Silangang Bahagi, ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin]], ang [[Katedral ng Berlin]], at ang [[Fernsehturm Berlin|Toreng Pantelebisyon ng Berlin]], ang pinakamataas na estruktura sa Alemanya. Maraming museo, galeriya, aklatan, orkestra, at mga pinagdadausan ng sports ang Berlin. Kabilang dito ang [[Altes Museum]], ang [[Alte Nationalgalerie|Lumang Pamabansang Galeriya]], ang [[Museong Bode]], ang [[Museong Pergamon|Museo Pergamo]], ang [[Deutsches Historisches Museum|Museuong Pangkasaysayang Aleman]], ang [[Museong Hudyo Berlin]], ang [[Museo ng Likas na Kasaysayan, Berlin|Museo ng Likas na Kasaysayan]], ang [[Foro Humboldt]], ang [[Aklatang Estatal ng Berlin]], ang [[Opera Estatal ng Berlin]], ang Filarmonika ng Berlin, at ang Maraton ng Berlin.

== Kasaysayan ==

=== Etimolohiya ===
Matatagpuan ang Berlin sa hilagang-silangan ng Alemanya, silangan ng Ilog [[Ilog Elba|Elbe]], na dating bumubuo, kasama ang Ilog (Sahon o Turingia) [[Saale]] (mula sa kanilang [[tagpuan]] sa [[Barby, Alemanya|Barby]] pataas), ang silangang hangganan ng [[Francia|Kahariang Franco]]. Habang ang Kahariang Franco ay pangunahing tinitirhan ng mga tribong [[Mga Aleman|Aleman]] tulad ng mga [[Mga Franco|Franco]] at mga [[Sakson|Sahon]], ang mga rehiyon sa silangan ng mga ilog sa hangganan ay pinaninirahan ng mga tribong [[Mga Eslabo|Eslabo]]. Ito ang dahilan kung bakit karamihan sa mga lungsod at nayon sa hilagang-silangan ng Alemanya ay may mga pangalang may pinagmulang [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]] ([[Germania Slavica]]). Ang mga karaniwang Hermanisadong pangalan ng lugar na hulaping Eslabo na pinagmulan ay ''-ow'', ''-itz'', ''-vitz'', ''-witz'', ''-itzsch'' at ''-in'', ang mga [[unlapi]] ay ''Windisch'' at ''Wendisch''. Ang pangalang ''Berlin'' ay nag-ugat sa wika ng mga naninirahan sa [[Mga Kanlurang Eslabo|Kanlurang Eslabo]] sa lugar ng Berlin ngayon, at maaaring nauugnay sa Lumang [[Wikang Polabo|Polabong]] tangkay na ''berl-'' / ''birl-'' (&quot;latian&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Berger|first=Dieter|title=Geographische Namen in Deutschland|publisher=Bibliographisches Institut|year=1999|isbn=978-3-411-06252-2}}&lt;/ref&gt; Dahil ang ''Ber-'' sa simula ay parang salitang Aleman na ''Bär'' (&quot;[[oso]]&quot;), lumilitaw ang isang oso sa eskudo de armas ng lungsod. Kaya ito ay isang halimbawa ng armas parlantes.

Sa [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|labindalawang boro]] ng Berlin, lima ang may (bahagyang) pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Pankow]] (pinakamatao), [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Marzahn-Hellersdorf]], [[Treptow-Köpenick]], at [[Spandau]] (pinangalanang Spandow hanggang 1878). Sa siyamnapu't anim na kapitbahayan nito, dalawampu't dalawa ang may (bahagya) na pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Altglienicke]], [[Alt-Treptow]], [[Britz]], Buch, Buckow, Gatow, Karow, Kladow, [[Köpenick]], Lankwitz, Lübars, Marchow[[Pankow (lokalidad)|,]] [[Marzahn]], [[Pankow]], [[Prenzlauer Berg]], [[Rudow]], Schmöckwitz, Spandau, Stadtrandsiedlung Malchow, Steglitz, [[Tegel]], at [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]]. Ang kapitbahayan ng [[Moabit]] ay may pangalang nagmula sa Pranses, at ang [[Französisch Buchholz]] ay ipinangalan sa mga [[Huguenot]].

=== Ika-12 hanggang ika-16 na siglo ===
[[Talaksan:ZLB-Berliner_Ansichten-Januar.jpg|thumb|Mapa ng Berlin noong 1688]]
[[Talaksan:Dom_und_Stadtschloss,_Berlin_1900.png|thumb|[[Katedral ng Berlin]] (kaliwa) at [[Palasyo ng Berlin]] (kanan), 1900]]
Ang pinakaunang katibayan ng mga pamayanan sa lugar ng Berlin ngayon ay mga labi ng isang pundasyon ng bahay na may petsang 1174, na natagpuan sa mga paghuhukay sa Berlin Mitte,&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin ist älter als gedacht: Hausreste aus dem Jahr 1174 entdeckt |language=de |trans-title=Berlin is older than thought: house remains from 1174 have been found |agency=dpa |url=https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |url-status=live |access-date=24 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120824212016/https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |archive-date=24 Agosto 2012}}&lt;/ref&gt; at isang barakilang kahoy na may petsang humigit-kumulang 1192.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot;&gt;{{Cite news |last=Rising |first=David |date=30 Enero 2008 |title=Berlin dig finds city older than thought |work=NBC News |agency=Associated Press |url=https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |url-status=live |access-date=1 Enero 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180102013454/https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |archive-date=2 Enero 2018|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang unang nakasulat na mga talaan ng mga bayan sa lugar ng kasalukuyang Berlin ay mula sa huling bahagi ng ika-12 siglo. Ang [[Spandau]] ay unang binanggit noong 1197 at [[Köpenick]] noong 1209, bagaman ang mga lugar na ito ay hindi sumanib sa Berlin hanggang 1920.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2002 |title=Zitadelle Spandau |trans-title=Spandau Citadel |url=https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612020333/https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-date=12 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang sentrong bahagi ng Berlin ay maaaring masubaybayan pabalik sa dalawang bayan. Ang [[Cölln]] sa [[Fischerinsel]] ay unang binanggit sa isang dokumento noong 1237, at ang Berlin, sa kabila ng [[Spree (ilog)|Spree]] sa tinatawag ngayong [[Nikolaiviertel]], ay tinukoy sa isang dokumento mula 1244.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot; /&gt; Ang 1237 ay itinuturing na petsa ng pagkakatatag ng lungsod.&lt;ref name=&quot;Medtradc&quot;&gt;{{Cite web |title=The medieval trading center |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160731190906/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |archive-date=31 Hulyo 2016 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang dalawang bayan sa paglipas ng panahon ay nabuo ang malapit na pang-ekonomiya at panlipunang ugnayan, at nakinabang mula sa pangunahing bahagi mismo sa dalawang mahalagang [[ruta ng kalakalan]] ng ''[[Via Imperii]]'' na mula [[Brujas]] hanggang [[Veliky Novgorod|Novgorod]].&lt;ref name=&quot;staple2&quot;/&gt; Noong 1307, bumuo sila ng isang alyansa na may isang karaniwang patakarang panlabas, bagaman ang kanilang mga panloob na pangangasiwa ay pinaghihiwalay pa rin.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;&gt;Stöver B. Geschichte Berlins. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=Stadtgründung Und Frühe Stadtentwicklung |trans-title=City foundation and early urban development |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr |archive-url=https://archive.today/20130620011811/http://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr#selection-75.18-75.40 |archive-date=20 Hunyo 2013 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Luisenstädtischer Bildungsverein |language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1415, si [[Federico I, Elektor ng Brandeburgo|Federico I]] ay naging [[Prinsipe-elektor|tagahalal]] ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]], na pinamunuan niya hanggang 1440.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1993 |title=The Hohenzollern Dynasty |url=https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807093738/https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-date=7 Agosto 2007 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Antipas|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong ika-15 siglo, itinatag ng kaniyang mga kahalili ang Berlin-Cölln bilang kabesera ng margabyato, at ang mga sumunod na miyembro ng pamilyang [[Pamilya Hohenzollern|Hohenzollern]] ay namuno sa Berlin hanggang 1918, una bilang mga tagahalal ng Brandeburgo, pagkatapos ay bilang mga hari ng [[Prusya]], at kalaunan bilang mga [[emperador ng Alemanya]]. Noong 1443, sinimulan ni [[Federico II, Elektor ng Brandeburgo|Federico II Ngiping Bakal]] ang pagtatayo ng isang bagong [[Stadtschloss, Berlin|palasyo]] ng hari sa kambal na lungsod ng Berlin-Cölln. Ang mga protesta ng mga mamamayan ng bayan laban sa gusali ay nagtapos noong 1448, sa &quot;Indignasyong Berlin&quot; (&quot;Berliner Unwille&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Komander |first=Gerhild H. M. |date=Nobyembre 2004 |title=Berliner Unwillen |trans-title=Berlin unwillingness |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919215632/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |archive-date=19 Setyembre 2013 |access-date=30 Mayo 2013 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins e.&amp;nbsp;V. |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Conrad |first=Andreas |date=26 Oktubre 2012 |title=Was den &quot;Berliner Unwillen&quot; erregte |language=de |trans-title=What aroused the &quot;Berlin unwillingness&quot; |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008183148/https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |archive-date=8 Oktubre 2018}}&lt;/ref&gt; Hindi naging matagumpay ang protestang ito at nawalan ang mga mamamayan ng marami sa mga pampolitika at pang-ekonomiyang pribilehiyo. Nang matapos ang palasyo ng hari noong 1451, unti-unti itong nagamit. Mula 1470, kasama ang bagong tagahalal na si [[Alberto III Aquiles, Elektor ng Brandeburgo|Alberto III Aquiles]], naging bagong tirahan ng hari ang Berlin-Cölln.&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;/&gt; Opisyal, ang palasyo ng Berlin-Cölln ay naging permanenteng tirahan ng mga Brandeburgong tagahalal na mga Hohenzollern mula 1486, nang si [[John Cicero, Elektor ng Brandeburgo|Juan Ciceron]] ay maupo sa kapangyarihan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The electors' residence |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421214734/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |archive-date=21 Abril 2017 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, kinailangan ng Berlin-Cölln na talikuran ang katayuan nito bilang isang malayang lungsod [[Ligang Hanseatico|Hanseatico]]. Noong 1539, opisyal na naging [[Luteranismo|Luterano]] ang mga botante at ang lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Cathedral |url=https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060818100934/https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-date=18 Agosto 2006 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=SMPProtein|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-17 hanggang ika-19 na siglo ===
Ang [[Digmaan ng Tatlumpung Taon]] sa pagitan ng 1618 at 1648 ay nagwasak sa Berlin. Sangkatlo ng mga bahay nito ang nasira o nawasak, at ang lungsod ay nawalan ng kalahati ng populasyon nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Brandenburg during the 30 Years War |url=https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928213849/https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |archive-date=28 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=World History at KMLA|language=en}}&lt;/ref&gt; Si [[Federico Guillermo I, Elektor ng Brandeburgo|Federico Guillermo]], na kilala bilang &quot;Dakilang Tagahalal&quot;, na humalili sa kaniyang ama na si Jorge Guillermo bilang pinuno noong 1640, ay nagpasimula ng isang patakaran ng pagtataguyod ng imigrasyon at pagpaparaya sa relihiyon.&lt;ref name=&quot;Carlyle18532&quot;&gt;{{cite book|first=Thomas|last=Carlyle|title=Fraser's Magazine|url=https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog|year=1853|publisher=J. Fraser|page=[https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog/page/n71 63]|access-date=11 Pebrero 2016|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Kautusan ng Potsdam]] noong 1685, nag-alok si Frederick William ng pagpapakupkop para sa mga Pranses na [[Huguenot]].&lt;ref name=&quot;Plaut19952&quot;&gt;{{cite book|first=W. Gunther|last=Plaut|title=Asylum: A Moral Dilemma|url=https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|date=1 Enero 1995|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-95196-2|page=42|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214210/https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1700, humigit-kumulang 30 porsiyento ng mga residente ng Berlin ay Pranses, dahil sa imigrasyon ng mga Huguenot.&lt;ref name=&quot;Gray20072&quot;&gt;{{cite book|first=Jeremy|last=Gray|title=Germany|url=https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|year=2007|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74059-988-7|page=49|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915225030/https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Marami pang ibang imigrante ang nagmula sa [[Bohemya]], [[Polonya]], at Salzburgo.&lt;ref name=&quot;Cybriwsky20132&quot;&gt;{{cite book|first=Roman Adrian|last=Cybriwsky|title=Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|date=23 Mayo 2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-248-9|page=48|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915232139/https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[Talaksan:Berlin_Unter_den_Linden_Victoria_Hotel_um_1900.jpg|left|thumb|Ang Berlin ay naging kabesera ng [[Imperyong Aleman]] noong 1871 at mabilis na lumawak sa mga sumunod na taon.]]
Mula noong 1618, ang Margrabyato ng Brandeburgo ay personal na nakipag-isa sa [[Dukado ng Prusya]]. Noong 1701, nabuo ng dalawahang estado ang [[Kaharian ng Prusya]] habang si Federico III, Tagahalal ng Brandeburgo, ay kinoronahan ang sarili bilang haring Federico I sa Prusya. Ang Berlin ay naging kabesera ng bagong Kaharian,&lt;ref&gt;Horlemann, Bernd (Hrsg.) (sa Ingles)&lt;/ref&gt; pinalitan ang [[Königsberg]]. Ito ay isang matagumpay na pagtatangka na isentralisa ang kabesera sa napakalayong estado, at ito ang unang pagkakataon na ang lungsod ay nagsimulang lumago. Noong 1709, pinagsama ang Berlin sa apat na lungsod ng Cölln, Friedrichswerder, Friedrichstadt, at Dorotheenstadt sa ilalim ng pangalang Berlin, &quot;Haupt- und Residenzstadt Berlin&quot;.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;/&gt;

Noong 1740, si Federico II, na kilala bilang [[Federico II ng Prusya|Federico ang Dakila]] (1740–1786), ay naluklok sa kapangyarihan.&lt;ref name=&quot;Zaide19652&quot;&gt;{{cite book|first=Gregorio F.|last=Zaide|title=World History|url=https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|year=1965|publisher=Rex Bookstore, Inc.|isbn=978-971-23-1472-8|page=273|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200510/https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa ilalim ng pamumuno ni Federico II, ang Berlin ay naging sentro ng [[Panahon ng Kaliwanagan|Kaliwanagan]], ngunit saglit ding sinakop noong Digmaan ng Pitong Taon ng hukbong Ruso.&lt;ref name=&quot;PerryChase20122&quot;&gt;{{cite book|first1=Marvin|last1=Perry|first2=Myrna|last2=Chase|first3=James|last3=Jacob|first4=Margaret|last4=Jacob|first5=Theodore|last5=Von Laue|title=Western Civilization: Ideas, Politics, and Society|url=https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|date=1 Enero 2012|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-133-70864-3|page=444|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174457/https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Kasunod ng tagumpay ng Pransiya sa Digmaan ng Ika-apat na Koalisyon, nagmartsa si [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]] sa Berlin noong 1806, ngunit nagbigay ng nagsasariling pamahalaan sa lungsod.&lt;ref name=&quot;Lewis20132&quot;&gt;{{cite book|first=Peter B.|last=Lewis|title=Arthur Schopenhauer|url=https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|date=15 Pebrero 2013|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-78023-069-6|page=57|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174348/https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1815, ang lungsod ay naging bahagi ng bagong Lalawigan ng Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;StaffInc.20102&quot;&gt;{{cite book|author1=Harvard Student Agencies Inc. Staff|author2=Harvard Student Agencies, Inc.|title=Let's Go Berlin, Prague &amp; Budapest: The Student Travel Guide|url=https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|date=28 Disyembre 2010|publisher=Avalon Travel|isbn=978-1-59880-914-5|page=83|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914181704/https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Hinubog ng [[Rebolusyong Industriyal]] ang Berlin noong ika-19 na siglo; kapansin-pansing lumawak ang ekonomiya at populasyon ng lungsod, at naging pangunahing sentro ng riles at sentro ng ekonomiya ng Alemanya. Ang mga karagdagang suburb sa lalong madaling panahon ay umunlad at lumaki ang lugar at populasyon ng Berlin. Noong 1861, ang mga kalapit na suburb kasama ang [[Wedding (Berlin)|Wedding]], [[Moabit]], at ilang iba pa ay isinanib sa Berlin.&lt;ref name=&quot;Schulte-Peevers20102&quot;&gt;{{cite book|author=Andrea Schulte-Peevers|title=Lonel Berlin|url=https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|date=15 Setyembre 2010|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74220-407-9|page=25|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214354/https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1871, ang Berlin ay naging kabesera ng bagong itinatag na [[Imperyong Aleman]].&lt;ref name=&quot;Stöver20132&quot;&gt;{{cite book|first=Bernd|last=Stöver|title=Berlin: A Short History|url=https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|date=2 Oktubre 2013|publisher=C.H.Beck|isbn=978-3-406-65633-0|page=20|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200615/https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1881, naging distritong lungsod ito na hiwalay sa Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;Strassmann20082&quot;&gt;{{cite book|first=W. Paul|last=Strassmann|title=The Strassmanns: Science, Politics and Migration in Turbulent Times (1793–1993)|url=https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|date=15 Hunyo 2008|publisher=Berghahn Books|isbn=978-1-84545-416-6|page=26|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=10 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910121944/https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-20 hanggang ika-21 siglo ===
{{main|Berlin noong dekada 1920}}
Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, ang Berlin ay naging isang matabang lupa para sa kilusang Ekspresyonistang Aleman.&lt;ref name=&quot;HollandGawthrop20012&quot;&gt;{{cite book|author1=Jack Holland|author2=John Gawthrop|title=The Rough Guide to Berlin|url=https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl|url-access=registration|year=2001|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-85828-682-2|page=[https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl/page/361 361]|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa mga larangan tulad ng arkitektura, pagpipinta, at sine ay naimbento ang mga bagong anyo ng artistikong estilo. Sa pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] noong 1918, isang [[Republikang Weimar|republika]] ang ipinahayag ni [[Philipp Scheidemann]] sa [[Reichstag (gusali)|gusaling Reichstag]]. Noong 1920, isinama ng [[Batas ng Kalakhang Berlin]] ang dose-dosenang mga suburban na lungsod, nayon, at pagmamay-ari sa paligid ng Berlin sa isang pinalawak na lungsod. Ang batas ay nagpalaki sa lugar ng Berlin mula 66&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; tungo 883&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (25 tungo 341 sq mi). Halos dumoble ang populasyon, at ang Berlin ay may populasyon na humigit-kumulang apat na milyon. Sa panahong Weimar, ang Berlin ay sumailalim sa kaguluhan sa politika dahil sa kawalan ng katiyakan sa ekonomiya ngunit naging isang kilalang sentro ng Rumaragasang Dekada '20. Naranasan ng metropolis ang kaniyang kapanahunan bilang isang pangunahing kabesera ng mundo at kilala sa mga tungkulin ng pamumuno nito sa agham, teknolohiya, sining, humanidades, pagpaplano ng lungsod, pelikula, mas mataas na edukasyon, pamahalaan, at mga industriya. Si [[Albert Einstein]] ay sumikat sa publiko noong mga taon niya sa Berlin, na ginawaran ng Gantimpalang Nobel para sa Pisika noong 1921.
[[Talaksan:Potsdamer_Platz_1945.jpg|left|thumb|Nawasak ang Berlin pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ([[Potsdamer Platz]], 1945)]]
Noong 1933, si [[Adolf Hitler]] at ang [[Partidong Nazi|Partido Nazi]] ay naluklok sa kapangyarihan. Ang pamamahala ng NSDAP ay nagpabawas sa komunidad ng mga Hudyo ng Berlin mula 160,000 (isang-katlo ng lahat ng mga Hudyo sa bansa) sa humigit-kumulang 80,000 dahil sa pangingibang-bansa sa pagitan ng 1933 at 1939. Pagkatapos ng [[Kristallnacht]] noong 1938, libo-libong Hudyo ng lungsod ang ikinulong sa kalapit na kampong piitan ng Sachsenhausen. Simula noong unang bahagi ng 1943, marami ang ipinadala sa mga kampong piitan, gaya ng [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz|Auschwitz]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Jewish Community of Berlin |url=https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170708152027/https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |archive-date=8 Hulyo 2017 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Holocaust Encyclopedia|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ang pinakamabigat na binomba na lungsod sa kasaysayan. Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang malaking bahagi ng Berlin ay nawasak sa 1943–45 na reyd sa himpapawid ng mga Alyado at sa 1945 [[Labanan ng Berlin]]. Ang mga Alyado ay naghulog ng 67,607 tonelada ng mga bomba sa lungsod, na sinira ang 6,427 ektarya ng tinayuang lugar. Humigit-kumulang 125,000 sibilyan ang napatay.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Clodfelter |first=Micheal |title=Warfare and Armed Conflicts- A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000 |year=2002 |edition=2 |publisher=McFarland &amp; Company |isbn=978-0-7864-1204-4|language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos ang pagtatapos ng digmaan sa Europa noong Mayo 1945, nakatanggap ang Berlin ng malaking bilang ng mga bakwit mula sa mga lalawigan sa Silangan. Hinati ng mga matagumpay na kapangyarihan ang lungsod sa apat na sektor, na kahalintulad sa mga lugar ng pananakop kung saan hinati ang Alemanya. Ang mga sektor ng [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Kanluraning Alyado]] (ang Estados Unidos, Reino Unido, at Pransiya) ay bumuo ng [[Kanlurang Berlin]], habang ang [[Unyong Sobyetika|Sobyetikong sektor]] ang bumuo ng [[Silangang Berlin]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Benz |first=Prof. Dr. Wolfgang |date=27 Abril 2005 |title=Berlin – auf dem Weg zur geteilten Stadt |trans-title=Berlin – on the way to a divided city |url=https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110120432/https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |archive-date=10 Nobyembre 2018 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |language=de}}&lt;/ref&gt;

Lahat ng apat na [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Alyado]] ay nagbahagi ng mga tungkuling pampamahalaan para sa Berlin. Gayunpaman, noong 1948, nang palawigin ng Kanluraning Alyado ang reporma sa pera sa Kanlurang mga sona ng Alemanya sa tatlong kanlurang sektor ng Berlin, ang [[Unyong Sobyetika|Unyong Sobyetiko]] ay nagpataw ng [[Pagbangkulong ng Berlin|pagharang]] sa mga daanan patungo at mula sa Kanlurang Berlin, na ganap na nasa loob ng kontrolado ng Sobyetikong teritoryo. Ang [[pagbangkulong ng Berlin]], na isinagawa ng tatlong kanlurang Alyado, ay nagtagumpay sa pagharang na ito sa pamamagitan ng pagbibigay ng pagkain at iba pang mga suplay sa lungsod mula Hunyo 1948 hanggang Mayo 1949.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Airlift / Blockade |url=https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318232831/https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |archive-date=18 Marso 2015 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Western Allies Berlin|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1949, itinatag ang Pederal na Republika ng Alemanya sa [[Kanlurang Alemanya]] at kalaunan ay isinama ang lahat ng mga sonang Amerikano, Briton, at Pranses, hindi kasama ang mga sona ng tatlong bansang iyon sa Berlin, habang ang [[Marxismo–Leninismo|Marxista-Leninistang]] [[Silangang Alemanya|Demokratikong Republikang Aleman]] ay idineklara sa [[Silangang Alemanya]]. Ang Kanlurang Berlin ay opisyal na nanatiling isang sinasakop na lungsod, ngunit ito ay nakahanay sa politika sa Republikang Federal ng Alemanya sa kabila ng heyograpikong paghihiwalay ng Kanlurang Berlin. Ang serbisyo ng himpapawid sa Kanlurang Berlin ay ipinagkaloob lamang sa mga kompanyang panghimpapawid ng mga Amerikano, Briton, at Pranses.
[[Talaksan:Thefalloftheberlinwall1989.JPG|left|thumb|Ang [[Pader ng Berlin|pagbagsak ng Pader ng Berlin]] noong 9 Nobyembre 1989. Noong Oktubre 3, 1990, pormal nang natapos ang proseso ng [[muling pag-iisa ng Alemanya]].]]
Ang pagkakatatag ng dalawang estadong Aleman ay nagpapataas ng tensiyon sa [[Digmaang Malamig]]. Ang Kanlurang Berlin ay napapaligiran ng teritoryo ng Silangang Aleman, at ang Silangang Alemanya ay nagpahayag ng Silangang bahagi bilang kabesera nito, isang hakbang na hindi kinilala ng mga kanluraning kapangyarihan. Kasama sa Silangang Berlin ang karamihan sa sentrong pangkasaysayan ng lungsod. Ang pamahalaang Kanlurang Aleman ay nagsariling nagtatag sa [[Bonn]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin after 1945 |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090412221115/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |archive-date=12 Abril 2009 |access-date=8 Abril 2009 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1961, sinimulan ng Silangang Alemanya na itayo ang [[Pader ng Berlin]] sa paligid ng Kanlurang Berlin, at ang mga pangyayari ay umabot sa isang tangke na paghaharap sa [[Tsekpoint Charlie]]. Ang Kanlurang Berlin ay de facto na ngayong bahagi ng Kanlurang Alemanya na may natatanging legal na katayuan, habang ang Silangang Berlin ay de facto na bahagi ng Silangang Alemanya. Ibinigay ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''&quot; noong Hunyo 26, 1963, sa harap ng [[Rathaus Schöneberg|munisipyo]] ng [[Schöneberg]], na matatagpuan sa kanlurang bahagi ng lungsod, na sinalungguhitan ang suporta ng Estados Unidos para sa Kanlurang Berlin.&lt;ref&gt;Andreas Daum, ''Kennedy in Berlin''. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ganap na nahati. Bagaman posible para sa mga Kanluranin na dumaan sa kabilang panig sa pamamagitan ng mahigpit na kontroladong mga tsekpoint, para sa karamihan ng mga taga-Silangan, ang paglalakbay sa Kanlurang Berlin o Kanlurang Alemanya ay ipinagbabawal ng pamahalaan ng Silangang Alemanya. Noong 1971, ginagarantiyahan ng isang Kasunduan ng Apat na Kapangyarihan ang pagpunta sa at mula sa Kanlurang Berlin sa pamamagitan ng kotse o tren sa pamamagitan ng Silangang Alemanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1996 |title=Ostpolitik: The Quadripartite Agreement of September 3, 1971 |url=https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225042306/https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=U.S. Diplomatic Mission to Germany|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1989, sa pagtatapos ng Digmaang Malamig at panggigipit mula sa populasyon ng Silangang Aleman, ang Pader ng Berlin ay bumagsak noong Nobyembre 9 at kasunod na karamihan ay giniba. Ngayon, pinapanatili ng East Side Gallery ang malaking bahagi ng pader. Noong Oktubre 1990, muling [[Muling pag-iisa ng Alemanya|pinagsama]] ang dalawang bahagi ng Alemanya bilang Republika Federal ng Alemanya, at muling naging lungsod ang Berlin.&lt;ref&gt;''Berlin ‒ Washington, 1800‒2000: Capital Cities, Cultural Representation, and National Identities'', pat. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Si [[Walter Momper]], ang alkalde ng Kanlurang Berlin, ay naging unang alkalde ng muling pinagsamang lungsod sa pansamantala. Ang mga halalan sa buong lungsod noong Disyembre 1990 ay nagresulta sa unang &quot;lahatang Berlin&quot; na alkalde na nahalal na manungkulan noong Enero 1991, kung saan ang magkahiwalay na opisina ng mga alkalde sa Silangan at Kanlurang Berlin ay magtatapos sa panahong iyon, at si [[Eberhard Diepgen]] (isang dating alkalde ng Kanluran Berlin) ang naging unang nahalal na alkalde ng isang muling pinag-isang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Disyembre 1990 |title=Berlin Mayoral Contest Has Many Uncertainties |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |url-status=live |access-date=17 Hunyo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617212414/https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |archive-date=17 Hunyo 2019|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong Hunyo 18, 1994, ang mga sundalo mula sa Estados Unidos, Pransiya, at Britanya ay nagmartsa sa isang parada na bahagi ng mga seremonya upang markahan ang pag-alis ng mga kaalyadong tropang pananakop na nagpapahintulot sa [[Muling pag-iisa ng Alemanya|muling pinagsamang Berlin]]&lt;ref name=&quot;ReUnificationParade&quot;&gt;{{Cite news |last=Kinzer |first=Stephan |date=19 Hunyo 1994 |title=Allied Soldiers March to Say Farewell to Berlin |work=[[The New York Times]] |location=New York City |url=https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |url-status=live |access-date=20 Nobyembre 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121133602/https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |archive-date=21 Nobyembre 2015|language=en}}&lt;/ref&gt; (ang huling tropang Ruso ay umalis noong Agosto 31, habang ang huling pag-alis ng mga puwersa ng Kanluraning Alyado ay noong Setyembre 8, 1994). Noong Hunyo 20, 1991, bumoto ang [[Bundestag]] (Parlamentong Aleman) na ilipat ang luklukan ng kabesera ng Alemanya mula Bonn patungong Berlin, na natapos noong 1999.

{{multiple image|align=right|image1=Humboldt Forum 9155.jpg|width1=195|caption1=Ang muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]] na nalalapit nang matapos noong 2021|width2=220|width3=215|direction=|total_width=|alt1=}}Ang [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|repormang pampangasiwaan ng Berlin noong 2001]] ay nagsanib ng ilang boro, na binawasan ang kanilang bilang mula 23 hanggang 12.

Noong 2006, isinagawa sa Berlin ang Pangwakas na [[Pandaigdigang Kopa ng FIFA]].

Sa isang pag-atakeng terorista noong 2016 na nauugnay sa [[Islamikong Estado|ISIL]], isang truck ang sadyang inimaneho sa isang palengkeng pam-Pasko sa tabi ng [[Pang-alaalang Simbahang Kaiser Wilhelm|Pang-alaalang Simbahang Kaiser Guillermo]], na nag-iwan ng 13 kataong namatay at 55 nasugatan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 Disyembre 2016 |title=IS reklamiert Attacke auf Weihnachtsmarkt für sich |language=de |trans-title=IS recalls attack on Christmas market for itself |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175944/https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |archive-date=21 Marso 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC.Dies&quot;&gt;{{Cite news |date=26 Oktubre 2021 |title=Berlin attack: First aider dies 5 years after Christmas market murders |work=BBC |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |url-status=live |access-date=Oktubre 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026190214/https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |archive-date=26 Oktubre 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;

Binuksan ang [[Paliparang Berlin Brandeburgo]] (BER) noong 2020, pagkalipas ng siyam na taon kaysa binalak, kung saan papasok na ang Terminal 1 sa serbisyo sa katapusan ng Oktubre, at ang mga lipad papunta at mula sa [[Paliparang Tegel]] ay magtatapos sa Nobyembre.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gardner |first=Nicky |last2=Kries |first2=Susanne |date=8 Nobyembre 2020 |title=Berlin's Tegel airport: A love letter as it prepares to close |url=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205135633/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=The Independent |language=de}}&lt;/ref&gt; Dahil sa pagbaba ng bilang ng mga pasahero na nagreresulta mula sa pandemya ng [[Pandemya ng COVID-19|COVID-19]], inihayag ang mga plano na pansamantalang isara ang Terminal 5&amp;nbsp;ng BER, ang dating [[Paliparang Berlin Schönefeld|Paliparang Schönefeld]], simula sa Marso 2021 nang hanggang isang taon.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=Enero 29, 2021 |title=BER schließt Terminal in Schönefeld am 23. Februar |language=de |trans-title=BER closes the terminal in Schönefeld on February 23 |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205134830/https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt; Ang nag-uugnay na linyang U-Bahn U5 mula Alexanderplatz hanggang [[Berlin Hauptbahnhof|Hauptbahnhof]], kasama ang mga bagong estasyong Rotes Rathaus at Unter den Linden, ay binuksan noong Disyembre 4, 2020, kung saan inaasahang magbubukas ang estasyon ng Museumsinsel U-Bahn sa bandang Marso 2021, na kokompleto sa lahat ng mga bagong gawa sa U5.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Agosto 2020 |title=BVG will verlängerte U5 am 4. Dezember eröffnen |trans-title=BVG wants to open the extended U5 on December 4th |url=https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133537/https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=rbb24 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagyang pagbubukas sa pagtatapos ng 2020 na museong [[Foro Humboldt]], na makikita sa muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]], na inihayag noong Hunyo, ay ipinagpaliban hanggang Marso 2021.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 Nobyembre 2020 |title=Humboldt Forum will zunächst nur digital eröffnen |language=de |trans-title=Humboldt Forum will initially only open digitally |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133156/https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt;

=== Pagtatangka ng pagsasanib ng Berlin-Brandeburgo ===
[[Talaksan:DEU_Berlin-Brandenburg_COA.svg|left|thumb|179x179px|Ang eskudo de armas na iminungkahi sa kontrata ng estado]]
Ang legal na batayan para sa pinagsamang estado ng Berlin at [[Brandeburgo]] ay iba sa ibang mga panukala sa pagsasanib ng estado. Karaniwan, ang Artikulo 29&amp;nbsp;ng [[Batayang Batas para sa Republikang Federal ng Alemanya|Batayang Batas]] ay nagsasaad na ang pagsasanib ng estado ay nangangailangan ng isang pederal na batas.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=24 Mayo 1949|article=29|article-type=Artikulo|legislature=Parlamentarischer Rat|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_29.html|language=de}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, ang isang sugnay na idinagdag sa Batayang Batas noong 1994, Artikulo 118a, ay nagpapahintulot sa Berlin at Brandeburgo na magkaisa nang walang pag-aprubang federal, na nangangailangan ng isang reperendo at ratipikasyon ng mga parlamento ng parehong estado.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=27 Oktubre 1994|article=118a|article-type=Einzelnorm|legislature=Bundestag|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_118a.html|language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1996, nagkaroon ng hindi matagumpay na pagtatangka na pag-isahin ang mga estado ng Berlin at Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=LÄNDERFUSION / FUSIONSVERTRAG (1995) |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/5_33_laefuver.htm |access-date=31 Marso 2022|language=de}}&lt;/ref&gt; Parehong may iisang kasaysayan, diyalekto, at kultura at sa 2020, mayroong mahigit 225,000 residente ng Brandeburgo na namamasahe patungong Berlin. Ang pagsasanib ay nagkaroon ng halos nagkakaisang suporta ng isang malawak na koalisyon ng parehong mga pamahalaan ng estado, mga partidong pampolitika, media, mga asosasyon ng negosyo, mga [[unyon ng manggagawa]], at mga simbahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 Mayo 2016 |title=Die Brandenburger wollen keine Berliner Verhältnisse |language=de |work=Tagesspiegel |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/gescheiterte-laenderfusion-mit-berlin-die-brandenburger-wollen-keine-berliner-verhaeltnisse/13539146.html |access-date=30 Marso 2022}}&lt;/ref&gt; Bagaman bumoto ang Berlin ng pabor sa maliit na palugit, higit sa lahat ay nakabatay sa suporta sa dating [[Kanlurang Berlin]], hindi inaprubahan ng mga botante ng Brandeburgo ang pagsasanib sa malaking palugit. Nabigo ito higit sa lahat dahil sa ayaw ng mga botante ng Brandeburgo na tanggapin ang malaki at lumalaking utang ng publiko sa Berlin at takot na mawala ang pagkakakilanlan at impluwensiya sa kabesera.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot; /&gt;

== Heograpiya ==

=== Topograpiya ===
[[Talaksan:Berlin_by_Senitnel-2.jpg|thumb|Imaheng satellite ng Berlin]]
[[Talaksan:Luftbild_bln-schmoeckwitz.jpg|thumb|Ang labas ng Berlin ay nasasakupan ng mga kakahuyan at maraming lawa.]]
Ang Berlin ay nasa hilagang-silangan ng Alemanya, sa isang lugar ng mababang latiang makahoy na may pangunahing patag na [[topograpiya]], bahagi ng malawak na [[Hilagang Kapatagang Europeo]] na umaabot mula hilagang Pransiya hanggang kanlurang Rusya. Ang ''Berliner Urstromtal'' (isang panahon ng yelo lambak glasyar), sa pagitan ng mababang [[Talampas ng Barnim]] sa hilaga at ng [[Talampas ng Teltow]] sa timog, ay nabuo sa pamamagitan ng natunaw na tubig na dumadaloy mula sa mga yelo sa dulo ng huling glasyasyong Weichseliense. Ang [[Spree (ilog)|Spree]] ay sumusunod sa lambak na ito ngayon. Sa Spandau, isang boro sa kanluran ng Berlin, ang Spree ay umaagos sa ilog [[Havel]], na dumadaloy mula hilaga hanggang timog sa kanlurang Berlin. Ang daloy ng Havel ay mas katulad ng isang hanay ng mga lawa, ang pinakamalaki ay ang Tegeler See at ang [[Großer Wannsee]]. Ang isang serye ng mga lawa ay dumadaloy din sa itaas na Spree, na dumadaloy sa [[Müggelsee|Großer Müggelsee]] sa silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Satellite Image Berlin |url=https://maps.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://www.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |archive-date=18 Pebrero 2022 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Google Maps|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang malalaking bahagi ng kasalukuyang Berlin ay umaabot sa mababang talampas sa magkabilang panig ng Lambak Spree. Malaking bahagi ng mga boro na [[Reinickendorf]] at [[Pankow]] ay nasa Talampas ng Barnim, habang ang karamihan sa mga boro ng [[Charlottenburg-Wilmersdorf]], [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Tempelhof-Schöneberg]], at [[Neukölln]] ay nasa Talampas ng Teltow.

Ang boro ng Spandau ay bahagyang nasa loob ng Lambak Glasyar ng Berlin at bahagyang nasa Kapatagang Nauen, na umaabot sa kanluran ng Berlin. Mula noong 2015, ang mga burol ng Arkenberge sa Pankow sa {{Convert|122|m}} taas, ay ang pinakamataas na punto sa Berlin. Sa pamamagitan ng pagtatapon ng mga labi ng konstruksiyon nalampasan nito ang [[Teufelsberg]] ({{Cvt|120.1|m}}), na kung saan mismo ay binubuo ng mga durog na bato mula sa mga guho ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Triantafillou |first=Nikolaus |date=27 Enero 2015 |title=Berlin hat eine neue Spitze |trans-title=Berlin has a new top |url=https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722225809/https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |archive-date=22 Hulyo 2016 |access-date=11 Nobyembre 2018 |publisher=Qiez |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang [[Müggelberge]] sa 114.7 {{Convert|114.7|m}} taas ay ang pinakamataas na natural na punto at ang pinakamababa ay ang Spektesee sa Spandau, sa {{Convert|28.1|m}} taas.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=22 Pebrero 2015 |title=Der höchste Berg von Berlin ist neuerdings in Pankow |language=de |trans-title=The tallest mountain in Berlin is now in Pankow |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |url-status=live |access-date=22 Pebrero 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150519014725/https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |archive-date=19 Mayo 2015}}&lt;/ref&gt;

=== Klima ===
Ang Berlin ay may klimang pangkaragatan ([[Kategoryang Köppen sa klima|Köppen]]: ''Cfb'');&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Köppen Climate Classification (Weatherbase) |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130184209/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019 |website=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt; ang silangang bahagi ng lungsod ay may bahagyang impluwensiyang kontinental (''Dfb''), isa sa mga pagbabago ay ang taunang pag-ulan ayon sa masa ng hangin at ang mas malaking kasaganaan sa isang panahon ng taon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The different types of vertical greening systems and their relative sustainability |url=https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130220603/https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Elkins22&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|title=Berlin: The Spatial Structure of a Divided City|last1=Elkins|first1=Dorothy|last2=Elkins|first2=T. H.|last3=Hofmeister|first3=B.|date=4 Agosto 2005|publisher=Routledge|isbn=9781135835057|language=en|access-date=21 Setyembre 2020|archive-date=18 Pebrero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Nagtatampok ang ganitong uri ng klima ng katamtamang temperatura ng tag-init ngunit kung minsan ay mainit (para sa pagiging semikontinental) at malamig na taglamig ngunit hindi mahigpit sa halos lahat ng oras.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Climate Summary |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629211853/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |archive-date=29 Hunyo 2015 |access-date=15 Marso 2015 |publisher=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa mga transisyonal na sonang klima nito, karaniwan ang pagyeyelo sa taglamig, at may mas malaking pagkakaiba sa temperatura sa pagitan ng mga panahon kaysa sa karaniwan para sa maraming klimang pangkaragatan. Higit pa rito, ang Berlin ay inuri bilang isang katamtamang klimang kontinental (''Dc'') sa ilalim ng iskema ng klima ng Trewartha, gayundin ang mga suburb ng Lungsod ng Bagong York, bagaman inilalagay sila ng [[Kategoryang Köppen sa klima|sistemang Köppen]] sa iba't ibang uri.&lt;ref&gt;Gerstengarbe FW, Werner PC (2009) A short update on Koeppen climate shifts in Europe between 1901 and 2003. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Ang mga tag-araw ay mainit-init at kung minsan ay mahalumigmig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|22|–|25|C}} at mababa sa {{Cvt|12|–|14|C}}. Ang mga taglamig ay malamig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|3|C}} at mababa sa {{Cvt|−2|to|0|C}}. Ang tagsibol at taglagas ay karaniwang malamig hanggang banayad. Lumilikha ng mikroklima ang tinayuang bahagi ng Berlin, na may init na iniimbak ng mga gusali at bangketa ng lungsod. Ang mga temperatura ay maaaring {{Cvt|4|C-change}} mas mataas sa lungsod kaysa mga nakapaligid na lugar.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=weather.com |url=https://www.weather.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070323015551/https://www.weather.com/ |archive-date=23 Marso 2007 |access-date=7 Abril 2012 |publisher=weather.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang taunang pag-ulan ay {{Convert|570|mm}} na may katamtamang pag-ulan sa buong taon. Ang Berlin at ang nakapalibot na estado ng Brandeburgo ay ang pinakamainit at pinakatuyong rehiyon sa Alemanya.&lt;ref name=&quot;berlinermorgenpost&quot;&gt;{{Cite web |date=8 Marso 2016 |title=Berlin ist das wärmste und trockenste Bundesland |url=https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023193643/https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |archive-date=23 Oktubre 2021 |access-date=23 Oktubre 2021 |website=Berliner Morgenpost|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pag-ulan ng niyebe ay pangunahing nangyayari mula Disyembre hanggang Marso.&lt;ref name=&quot;worldweather2&quot;&gt;{{Cite web |title=Climate figures |url=https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080817114255/https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |archive-date=17 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=World Weather Information Service|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakamainit na buwan sa Berlin ay Hulyo 1834, na may karaniwang temperatura na {{Cvt|23.0|C}} at ang pinakamalamig ay Enero 1709, na maykaraniwang temperatura na {{Cvt|-13.2|C}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Temperaturmonatsmittel BERLIN-TEMPELHOF 1701- 1993 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702031754/https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |archive-date=2 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakabasang buwan na naitala ay Hulyo 1907, na may {{Convert|230|mm}} ng pag-ulan, samantalang ang pinakamatuyo ay Oktubre 1866, Nobyembre 1902, Oktubre 1908 at Setyembre 1928, lahat ay may {{Convert|1|mm|3}} ng pag-ulan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Niederschlagsmonatssummen BERLIN-DAHLEM 1848– 1990 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190707182905/https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |archive-date=7 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt;{{Weather box|location=Berlin (Schönefeld), mga karaniwan noong 1981–2010, mga sukdulan noong 1957–kasalukuyan|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=15.1|Feb record high C=18.0|Mar record high C=25.8|Apr record high C=30.8|May record high C=32.7|Jun record high C=35.4|Jul record high C=37.3|Aug record high C=38.0|Sep record high C=32.3|Oct record high C=27.7|Nov record high C=20.4|Dec record high C=15.6|year record high C=38.0|Jan high C=2.8|Feb high C=4.3|Mar high C=8.7|Apr high C=14.3|May high C=19.4|Jun high C=22.0|Jul high C=24.6|Aug high C=24.2|Sep high C=19.3|Oct high C=13.8|Nov high C=7.3|Dec high C=3.3|year high C=13.7|Jan mean C=0.1|Feb mean C=0.9|Mar mean C=4.3|Apr mean C=9.0|May mean C=14.0|Jun mean C=16.8|Jul mean C=19.1|Aug mean C=18.5|Sep mean C=14.2|Oct mean C=9.4|Nov mean C=4.4|Dec mean C=1.0|year mean C=9.3|Jan low C=-2.8|Feb low C=-2.4|Mar low C=0.4|Apr low C=3.5|May low C=8.2|Jun low C=11.2|Jul low C=13.5|Aug low C=13.0|Sep low C=9.6|Oct low C=5.4|Nov low C=1.4|Dec low C=-1.6|year low C=5.0|Jan record low C=-25.3|Feb record low C=-22.0|Mar record low C=-16.0|Apr record low C=-7.4|May record low C=-2.8|Jun record low C=1.3|Jul record low C=4.9|Aug record low C=4.6|Sep record low C=-0.9|Oct record low C=-7.7|Nov record low C=-12.0|Dec record low C=-24.0|year record low C=-25.3|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=37.2|Feb precipitation mm=30.1|Mar precipitation mm=39.3|Apr precipitation mm=33.7|May precipitation mm=52.6|Jun precipitation mm=60.2|Jul precipitation mm=52.5|Aug precipitation mm=53.0|Sep precipitation mm=39.5|Oct precipitation mm=32.2|Nov precipitation mm=37.8|Dec precipitation mm=46.1|year precipitation mm=515.2|Jan sun=57.6|Feb sun=71.5|Mar sun=119.4|Apr sun=191.2|May sun=229.6|Jun sun=230.0|Jul sun=232.4|Aug sun=217.3|Sep sun=162.3|Oct sun=114.7|Nov sun=54.9|Dec sun=46.9|year sun=1727.6|Jan uv=1|Feb uv=1|Mar uv=2|Apr uv=4|May uv=5|Jun uv=6|Jul uv=6|Aug uv=5|Sep uv=4|Oct uv=2|Nov uv=1|Dec uv=0|source 1=DWD&lt;ref&gt;{{cite web
  |url = https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |title = Ausgabe der Klimadaten: Monatswerte
  |access-date = 2019-06-12
  |archive-date = 12 Hunyo 2014
  |archive-url = https://web.archive.org/web/20140612043121/https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |url-status = live |language = en
  }}&lt;/ref&gt; sa Weather Atlas&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|title=Berlin, Germany – Detailed climate information and monthly weather forecast|last=d.o.o|first=Yu Media Group|website=Weather Atlas|language=en|access-date=2019-07-02|archive-date=25 Nobyembre 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125121717/https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|location=Berlin (Tempelhof), elevation: {{convert|48|m|abbr=on|disp=or}}, mga karaniwang noong 1971–2000, sukdulan 1878–kasalukuyan|collapsed=y|metric first=yes|single line=yes|Jan record high C=15.5|Feb record high C=18.7|Mar record high C=24.8|Apr record high C=31.3|May record high C=35.5|Jun record high C=38.5|Jul record high C=38.1|Aug record high C=38.0|Sep record high C=34.2|Oct record high C=28.1|Nov record high C=20.5|Dec record high C=16.0|Jan high C=3.3|Feb high C=5.0|Mar high C=9.0|Apr high C=15.0|May high C=19.6|Jun high C=22.3|Jul high C=25.0|Aug high C=24.5|Sep high C=19.3|Oct high C=13.9|Nov high C=7.7|Dec high C=3.7|Jan mean C=0.6|Feb mean C=1.4|Mar mean C=4.8|Apr mean C=8.9|May mean C=14.3|Jun mean C=17.1|Jul mean C=19.2|Aug mean C=18.9|Sep mean C=14.5|Oct mean C=9.7|Nov mean C=4.7|Dec mean C=2.0|Jan low C=−1.9|Feb low C=−1.5|Mar low C=1.3|Apr low C=4.2|May low C=9.0|Jun low C=12.3|Jul low C=14.3|Aug low C=14.1|Sep low C=10.6|Oct low C=6.4|Nov low C=2.2|Dec low C=-0.4|Jan record low C=-23.1|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-8.1|May record low C=-4.0|Jun record low C=1.5|Jul record low C=6.1|Aug record low C=3.5|Sep record low C=-1.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.0|Dec record low C=-20.5|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=42.3|Feb precipitation mm=33.3|Mar precipitation mm=40.5|Apr precipitation mm=37.1|May precipitation mm=53.8|Jun precipitation mm=68.7|Jul precipitation mm=55.5|Aug precipitation mm=58.2|Sep precipitation mm=45.1|Oct precipitation mm=37.3|Nov precipitation mm=43.6|Dec precipitation mm=55.3|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=8.0|Mar precipitation days=9.1|Apr precipitation days=7.8|May precipitation days=8.9|Jun precipitation days=7.0|Jul precipitation days=7.0|Aug precipitation days=7.0|Sep precipitation days=7.8|Oct precipitation days=7.6|Nov precipitation days=9.6|Dec precipitation days=11.4|unit precipitation days=1.0 mm|source 1=WMO&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |title = World Weather Information Service&amp;nbsp;– Berlin |website = Worldweather.wmo.int |date = 5 Oktubre 2006 |access-date = 2012-04-07 |archive-date = 25 Abril 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130425001834/https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |url-status = bot: unknown |language=en}} Abril 25, 2013, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=KNMI&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |title = Indices Data – Berlin/Tempelhof 2759 |access-date = 2019-05-13 |publisher =KNMI|language = en |archive-date = 9 Hulyo 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180709010608/https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |url-status = dead |language=en}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|collapsed=y|metric first=y|single line=y|location=Berlin (Dahlem), {{convert|58|m|abbr=on|disp=or}}, 1961–1990 mga normal, sukdulan 1908–kasalukuyan{{NoteTag|Dahil ang kinaroroonan ng himpilang pampanahon ay pinakamalayo mula sa mas makapal na urbanisadong rehiyon ng Berlin at mas malayo sa pangunahing UHI, ang mga halaga nito ay bahagyang mas mataas, lalo na sa gitna at kagyat na mga rehiyon.&lt;ref&gt;[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm Long-term Development of Selected Climate Parameters (Edisyong 2015)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308213004/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm |date=2021-03-08 }}, Berlin Environmental Atlas. ''Senate Department for Urban Development and Housing''. Nakuha noong Enero 30, 2019. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;}}|Jan record high C=15.2|Feb record high C=18.6|Mar record high C=25.1|Apr record high C=30.9|May record high C=33.3|Jun record high C=36.1|Jul record high C=37.9|Aug record high C=37.7|Sep record high C=34.2|Oct record high C=27.5|Nov record high C=19.5|Dec record high C=15.7|Jan mean C=-0.4|Feb mean C=0.6|Mar mean C=4.0|Apr mean C=8.4|May mean C=13.5|Jun mean C=16.7|Jul mean C=17.9|Aug mean C=17.2|Sep mean C=13.5|Oct mean C=9.3|Nov mean C=4.6|Dec mean C=1.2|Jan high C=1.8|Feb high C=3.5|Mar high C=7.9|Apr high C=13.1|May high C=18.6|Jun high C=21.8|Jul high C=23.1|Aug high C=22.8|Sep high C=18.7|Oct high C=13.3|Nov high C=7.0|Dec high C=3.2|Jan low C=-2.9|Feb low C=-2.2|Mar low C=0.5|Apr low C=3.9|May low C=8.2|Jun low C=11.4|Jul low C=12.9|Aug low C=12.4|Sep low C=9.4|Oct low C=5.9|Nov low C=2.1|Dec low C=-1.1|Jan record low C=-21.0|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-6.7|May record low C=-2.9|Jun record low C=0.8|Jul record low C=5.4|Aug record low C=4.7|Sep record low C=-0.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.1|Dec record low C=-20.2|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=43.0|Feb precipitation mm=37.0|Mar precipitation mm=38.0|Apr precipitation mm=42.0|May precipitation mm=55.0|Jun precipitation mm=71.0|Jul precipitation mm=53.0|Aug precipitation mm=65.0|Sep precipitation mm=46.0|Oct precipitation mm=36.0|Nov precipitation mm=50.0|Dec precipitation mm=55.0|Jan sun=45.4|Feb sun=72.3|Mar sun=122.0|Apr sun=157.7|May sun=221.6|Jun sun=220.9|Jul sun=217.9|Aug sun=210.2|Sep sun=156.3|Oct sun=110.9|Nov sun=52.4|Dec sun=37.4|unit precipitation days=1.0 mm|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=9.0|Mar precipitation days=8.0|Apr precipitation days=9.0|May precipitation days=10.0|Jun precipitation days=10.0|Jul precipitation days=9.0|Aug precipitation days=9.0|Sep precipitation days=9.0|Oct precipitation days=8.0|Nov precipitation days=10.0|Dec precipitation days=11.0|source 1=NOAA&lt;ref name=&quot;noaa&quot;&gt;{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| title = Berlin (10381) – WMO Weather Station
| access-date = 30 Enero 2019
| archive-url = https://web.archive.org/web/20220218131223/ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| archive-date = 2022-02-18
| url-status = dead
| publisher = NOAA
| language = en
}} [https://archive.org/details/19611990NormalsNOAABerlin Naarkibo] 30 Enero 2019, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=Berliner Extremwerte&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |title = Berliner Extremwerte |access-date = 1 Disyembre 2014 |archive-date = 6 Hunyo 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200606191249/https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |url-status = live |language=en}}&lt;/ref&gt;}}

=== Tanawin ng lungsod ===
[[Talaksan:16-07-04-Abflug-Berlin-DSC_0122.jpg|thumb|Larawang panghimpapawid sa gitna ng Berlin na nagpapakita ng [[City West]], [[Potsdamer Platz]], [[Alexanderplatz]], at ang [[Tiergarten (liwasan)|Tiergarten]]]]
Ang kasaysayan ng Berlin ay nag-iwan sa lungsod ng isang [[wiktionary:polycentric|polisentrikong]] pagkakaayos at isang napakaeklektikong hanay ng arkitektura at mga gusali. Ang hitsura ng lungsod ngayon ay higit na nahubog ng pangunahing papel na ginampanan nito sa kasaysayan ng Germany noong ika-20 siglo. Lahat ng pambansang pamahalaan na nakabase sa Berlin{{Spaced en dash}}ang Kaharian ng Prusya, ang Ikalawang Imperyong Aleman ng 1871, ang Republikang Weimar, Alemanyang Nazi, Silangang Alemanya, pati na rin ang muling pinagsamang Alemanya{{Spaced en dash}}ay nagpasimula ng mga ambisyosong programa sa muling pagtatayo, na ang bawat isa ay nagdaragdag ng sarili nitong natatanging estilo sa arkitektura ng lungsod.

Sinalanta ang Berlin ng mga pagsalakay sa himpapawid, sunog, at labanan sa kalye noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at marami sa mga gusaling nakaligtas sa parehong Silangan at Kanluran ay giniba noong panahon pagkatapos ng digmaan. Karamihan sa demolisyong ito ay pinasimulan ng mga programa sa arkitektura ng munisipyo upang magtayo ng mga bagong distrito ng negosyo o tirahan at ang mga pangunahing arterya. Karamihan sa mga palamuti sa mga gusali bago ang digmaan ay nawasak kasunod ng mga makabagong dogma, at sa parehong mga sistema pagkatapos ng digmaan, gayundin sa muling pinagsamang Berlin, maraming mahahalagang estrukturang pamana ang muling itinayo, kabilang ang ''Forum Fridericianum'' kasama ang, [[Operang Estatal ng Berlin|Operang Estatal]] (1955), [[Palasyo ng Charlottenburg|Palasyo Charlottenburg]] (1957), ang mga monumental na gusali sa [[Gendarmenmarkt]] (dekada '80), ang [[Alte Kommandantur|Kommandantur]] (2003), at gayundin ang proyekto sa muling pagtatayo ng mga barokong patsada ng [[Palasyo ng Berlin|Palasyo ng Lungsod]]. Maraming mga bagong gusali ang naging inspirasyon ng kanilang makasaysayang mga nauna o ang pangkalahatang klasikong estilo ng Berlin, gaya ng Otel Adlon.

Ang mga kumpol ng mga ''skyscraper'' o gusaling mataas ay tumaas sa iba't ibang lokasyon: [[Potsdamer Platz]], ang [[City West]], at [[Alexanderplatz]], ang huling dalawa ay naglalarawan sa mga dating sentro ng Silangan at Kanlurang Berlin, na ang una ay kumakatawan sa isang bagong Berlin noong ika-21 siglo, na bumangon mula sa mga guho no-man's land ng Pader ng Berlin. Ang Berlin ay may lima sa nangungunang 50 pinakamataas na gusali sa Alemanya.

Mahigit sa sangkatlo ng sakop ng lungsod ay binubuo ng luntiang espasyo, kakahuyan, at tubig.&lt;ref name=&quot;gruen2&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang pangalawang pinakamalaki at pinakasikat na liwasan ng Berlin, ang [[Tiergarten (liwasan)|Großer Tiergarten]], ay matatagpuan sa gitna mismo ng lungsod. Sinasaklaw nito ang isang lugar na 210 ektarya at umaabot mula Zoo ng Bahnhof sa ''City West'' o Kanlurang Lungsod hanggang sa [[Tarangkahang Brandeburgo]] sa silangan.

Kabilang sa mga tanyag na kalye, ang [[Unter den Linden]] at [[Friedrichstraße]] ay matatagpuan sa lumang sentro ng lungsod (at kasama sa dating Silangang Berlin). Ang ilan sa pangunahing kalye sa City West ay ang [[Kurfürstendamm]] (o pinaikling Ku´damm) at [[Kantstraße]].

=== Arkitektura ===
[[Talaksan:Gendarmenmarkt_Panorama.jpg|thumb|Panorama ng [[Gendarmenmarkt]], na nagpapakita ng [[Konzerthaus Berlin]], nasa gilid ng [[Neue Kirche, Berlin|Simbahang Aleman]] (kaliwa) at [[Katedral na Pranses, Berlin|Simbahang Pranses]] (kanan)]]
[[Talaksan:Berliner_Dom_seen_from_James_Simon_Park.jpg|thumb|Ang [[Katedral ng Berlin]] sa [[Pulo ng mga Museo]]]]
Ang [[Fernsehturm Berlin|Fernsehturm]] (toreng pantelebisyon) sa [[Alexanderplatz]] sa [[Mitte]] ay kabilang sa pinakamataas na estruktura sa Unyong Europeo sa {{Cvt|368|m}}. Itinayo noong 1969, makikita ito sa karamihan ng mga sentral na distrito ng Berlin. Ang lungsod ay makikita mula sa {{Convert|204|m|ft|-high}} palapag ng pagmamasid. Simula rito, ang [[Karl-Marx-Allee]] ay patungo sa silangan, isang abenida na may linya ng mga monumental na gusali ng tirahan, na dinisenyo sa estilong [[Arkitekturang Stalinista|Sosyalismong Klasisismo]]. Katabi ng lugar na ito ay ang [[Rotes Rathaus]] (Bulwagang Panlungsod), na may natatanging pulang-ladrilyong arkitektura nito. Sa harap nito ay ang Neptunbrunnen, isang balong na nagtatampok ng mitolohikong pangkat ng mga [[Triton (mitolohiya)|Triton]], mga [[personipikasyon]] ng apat na pangunahing Prusong ilog, at [[Neptuno (mitolohiya)|Neptuno]] sa ibabaw nito.

Ang [[Tarangkahang Brandeburgo]] ay isang ikonikong tanawin ng Berlin at Alemanya; ito ay tumatayo bilang isang simbolo ng mga pangyayaring Europeo at ng pagkakaisa at kapayapaan. Ang [[gusaling Reichstag]] ay ang tradisyonal na luklukan ng Parlamentong Aleman. Hinubog muli ito ng arkitektrong Briton na si [[Norman Foster (arkitekto)|Norman Foster]] noong dekada '90 at nagtatampok ng salaming simboryo sa ibabaw ng pook ng pagpupulong, na nagbibigay-daan sa libreng pampublikong tanaw sa mga pinagdadausang parlamento at magagandang tanawin ng lungsod.

Ang Galeriyang ''East Side'' o Bandang Silangan ay isang ''open-air'' o panlabas na eksibisyong sining na direktang ipininta sa mga huling bahagi ng Pader ng Berlin. Ito ang pinakamalaking natitirang ebidensiya ng makasaysayang dibisyon ng lungsod.

Ang [[Gendarmenmarkt]] ay isang [[Arkitekturang Neoklasiko|neoklasikong liwasan]] sa Berlin, ang pangalan ay nagmula sa punong-tanggapan ng sikat na Gens d'armes regiment na matatagpuan dito noong ika-18 siglo. Dalawang katulad na disenyong katedral ang hangganan nito, ang [[Französischer Dom]] kasama ang platapormang pang-obserbasyon nito at ang [[Deutscher Dom]]. Ang [[Konzerthaus Berlin|Konzerthaus]] (Bulwagang Pangkonsiyerto), tahanan ng Orkestra Sinfonika ng Berlin, ay nakatayo sa pagitan ng dalawang katedral.
[[Talaksan:MJK_46430_Schloss_Charlottenburg.jpg|left|thumb|[[Palasyo Charlottenburg]]]]
[[Talaksan:Berlin_Hackesche_Höfe1.jpg|left|thumb|[[Hackesche Höfe]]]]
Ang [[Pulo ng mga Museo]] sa [[Spree (ilog)|Ilog Spree]] ay naglalaman ng [[Berlin#Mga museo|limang museo]] na itinayo mula 1830 hanggang 1930 at isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng [[UNESCO]]. Ang pagpapanumbalik at pagtatayo ng isang pangunahing lagusan sa lahat ng mga museo, pati na rin ang muling pagtatayo ng [[Stadtschloss, Berlin|Stadtschloss]] ay nagpapatuloy.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Hunyo 2011 |title=Neumann: Stadtschloss wird teurer |trans-title=Neumann: Palace is getting more expensive |url=https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200703/https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 Mayo 2010 |title=Das Pathos der Berliner Republik |trans-title=The pathos of the Berlin republic |url=https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200702/https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt; Gayundin sa pulo at sa tabi ng [[Lustgarten]] at palasyo ay ang [[Katedral ng Berlin]], ang ambisyosong pagtatangka ni Emperador Guillermo II na lumikha ng Protestanteng karibal sa [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma. Ang isang malaking kripta ay naglalaman ng mga labi ng ilan sa mga naunang Prusong maharlikang pamilya. Ang [[Katedral ni Santa Eduvigis]] ay ang Katoliko Romanong katedral ng Berlin.
[[Talaksan:Bikinihaus_Berlin-1210760.jpg|thumb|Ang [[Breitscheidplatz]] kasama ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] ay ang sentro ng [[City West]].]]
Ang [[Unter den Linden]] ay isang silangan–kanlurang abenidang nalilinyahan ng mga puno na mula sa Tarangkahang Brandeburgo hanggang sa pook ng dating Berliner Stadtschloss, at dating pangunahing promenada ng Berlin. Maraming Klasikong gusali ang nakahanay sa kalye, at naroon ang bahagi ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]]. Ang [[Friedrichstraße]] ay ang maalamat na kalye ng Berlin noong Ginintuang Dekada Beynte. Pinagsasama nito ang mga tradisyon ng ika-20 siglo sa modernong arkitektura ng Berlin ngayon.

Ang [[Potsdamer Platz]] ay isang buong kuwarto na binuo mula sa simula pagkatapos bumaba ang [[Pader ng Berlin|Pader]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Construction and redevelopment since 1990 |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610103008/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |archive-date=10 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Senate Department of Urban Development|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa kanluran ng Potsdamer Platz ay ang Kulturforum, na naglalaman ng Gemäldegalerie, at nasa gilid ng Neue Nationalgalerie at ng Berliner Philharmonie. Ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], isang alaalang pang-[[Holokausto]], ay nasa hilaga.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ouroussoff |first=Nicolai |date=9 Mayo 2005 |title=A Forest of Pillars, Recalling the Unimaginable |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2005/05/09/arts/design/09holo.html |access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang lugar sa paligid ng [[Hackescher Markt]] ay tahanan ng mga kulturang moda, na may 'di-mabilang na mga bilihan ng damit, club, bar, at galeriya. Kabilang dito ang [[Hackesche Höfe]], isang kalipunan ng mga gusali sa paligid ng ilang patyo, na muling itinayo noong 1996. Ang kalapit na [[Bagong Sinagoga, Berlin|Bagong Sinagoga]] ay ang sentro ng kultura ng mga Hudyo.

Ang Straße des 17. Juni, na nagkokonekta sa Tarangkahang Brandeburgo at Ernst-Reuter-Platz, ay nagsisilbing gitnang silangan-kanlurang axis. Ang pangalan nito ay ginugunita ang mga pag-aalsa sa Silangang Berlin noong Hunyo 17, 1953. Humigit-kumulang sa kalahati mula sa Tarangkahang Brandeburgo ay ang Großer Stern, isang isla ng sirkulong trapiko kung saan matatagpuan ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin|Siegessäule]] (Haligi ng Tagumpay). Ang monumentong ito, na itinayo upang gunitain ang mga tagumpay ng Prusya, ay inilipat noong 1938–39 mula sa dati nitong posisyon sa harapan ng Reichstag.

Ang [[Kurfürstendamm]] ay tahanan ng ilan sa mga mararangyang tindahan ng Berlin kung saan ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] sa silangang dulo nito sa [[Breitscheidplatz]]. Ang simbahan ay nawasak noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at iniwang guho. Ang malapit sa Tauentzienstraße ay ang [[KaDeWe]], na sinasabing pinakamalaking almasen sa kontinental na Europa. Ang [[Rathaus Schöneberg]], kung saan ginawa ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang tanyag na talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''!&quot;, ay nasa [[Tempelhof-Schöneberg]].

Kanluran ng sentro, ang [[Palasyo Bellevue, Alemanya|Palasyo Bellevue]] ay ang tirahan ng [[Pangulo ng Alemanya]]. Ang [[Palasyo Charlottenburg]], na nasunog noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ay ang pinakamalaking makasaysayang palasyo sa Berlin.

Ang Funkturm Berlin ay isang toreng {{Convert|150|m|ft|-tall}}''lattice'' o parilya ng radyo sa pook-peryahan o ''fairground'', na itinayo sa pagitan ng 1924 at 1926. Ito ang tanging toreng pang-obserbasyon na nakatayo sa mga insulador at may restawran {{Cvt|55|m}} at isang larangang pantanaw {{Cvt|126|m}} sa ibabaw ng lupa, na mapupuntahan ng [[Elebeytor|elebaytor]] na may bintana.

Ang [[Oberbaumbrücke]] sa ibabaw ng ilog Spree ay ang pinakaikonikong tulay ng Berlin, na nag-uugnay sa pinagsama-samang mga boro ng [[Friedrichshain]] at [[Kreuzberg]]. Nagdadala ito ng mga sasakyan, tao, at linyang U1 ng [[Berlin U-Bahn]]. Ang tulay ay nakompleto sa isang estilong [[ladrilyong gotiko]] noong 1896, na pinapalitan ang dating kahoy na tulay na may isang pang-itaas na daanan para sa U-Bahn. Ang gitnang bahagi ay giniba noong 1945 upang pigilan ang [[Hukbong Pula|Pulang Hukbo]] sa pagtawid. Pagkatapos ng digmaan, ang inayos na tulay ay nagsilbing tsekpoynt at tawiran sa hangganan sa pagitan ng mga sektor ng Sobyetiko at Amerikano, at kalaunan sa pagitan ng Silangan at Kanlurang Berlin. Noong kalagitnaan ng dekada '50, ito ay sarado sa mga sasakyan, at pagkatapos ng pagtatayo ng Pader ng Berlin noong 1961, ang trapiko ng tao ay mahigpit na pinaghigpitan. Kasunod ng muling pag-iisang Aleman, ang gitnang bahagi ay muling itinayo gamit ang isang kuwadrong [[asero]], at ipinagpatuloy ang serbisyo ng U-Bahn noong 1995.

== Demograpiya ==
[[Talaksan:Berlin_population2.svg|left|thumb|Populasyon ng Berlin, 1880–2012]]
Sa pagtatapos ng 2018, ang lungsod-estado ng Berlin ay mayroong 3.75&amp;nbsp;milyong rehistradong naninirahan&lt;ref name=&quot;pop-detail3&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; sa isang lugar na {{Cvt|891.1|km2}}.  Ang densidad ng populasyon ng lungsod ay 4,206 na naninirahan bawat km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Ang Berlin ang pinakamataong lungsod sa [[Unyong Europeo]]. Noong 2019, ang urbanong sakop ng Berlin ay may humigit-kumulang 4.5&amp;nbsp;milyong naninirahan. {{Magmula noong|2019}}  ang gumaganang urbanong pook ay tahanan ng humigit-kumulang 5.2&amp;nbsp;milyong tao.&lt;ref&gt;[https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en Population on 1 January by age groups and sex – functional urban areas, Eurostat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150903213351/https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en|date=2015-09-03}}. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang buong [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may populasyon na higit sa 6&amp;nbsp;milyon sa isang lugar na {{Cvt|30546|km2|0}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 Agosto 2020 |title=Initiativkreis Europäische Metropolregionen in Deutschland: Berlin-Brandenburg |url=https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817083458/https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |archive-date=17 Agosto 2019 |access-date=6 Pebrero 2013 |website=www.deutsche-metropolregionen.org|language=de}}&lt;/ref&gt;{{Historical populations|1721|65300|1750|113289|1800|172132|1815|197717|1825|220277|1840|330230|1852|438958|1861|547571|1871|826341|1880|1122330|1890|1578794|1900|1888848|1910|2071257|1920|3879409|1925|4082778|1933|4221024|1939|4330640|1945|3064629|1950|3336026|1960|3274016|1970|3208719|1980|3048759|1990|3433695|2000|3382169|2010|3460725|53=2020|54=3664088}}Noong 2014, ang lungsod-estado na Berlin ay nagkaroon ng 37,368 buhay na panganak (+6.6%), isang rekord na bilang mula noong 1991. Ang bilang ng mga namatay ay 32,314. Halos 2.0&amp;nbsp;milyong kabahayan ang binilang sa lungsod. 54 porsiyento ng mga ito ay mga sambahayang iisa ang naninirahan. Mahigit sa 337,000 pamilya na may mga batang wala pang 18 taong gulang ang nanirahan sa Berlin. Noong 2014, ang kabeserang Aleman ay nagrehistro ng dagdag sa paglipat ng humigit-kumulang 40,000 katao.&lt;ref&gt;[https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf statistics Berlin Brandenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315084534/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf|date=2016-03-15}}. www.statistik-berlin-brandenburg.de Hinango noong 10 Oktubre 2016. (sa Aleman)&lt;/ref&gt;

=== Mga nasyonalidad ===
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float:right;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |'''Mga residente ayon sa Pagkamamamayan''' &lt;small&gt;(31 Disyembre 2019)&lt;/small&gt; &lt;ref name=&quot;pop-detail6&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;
|-
!Bansa
!Populasyon
|-
|Kabuuang mga rehistradong residente
|3,769,495
|-
|{{Flag|Alemanya}}
|2,992,150
|-
|{{Flag|Turkiya}}
|98,940
|-
|{{Flag|Polonya}}
|56,573
|-
|{{Flag|Syria}}
|39,813
|-
|{{Flag|Italya}}
|31,573
|-
|{{Flag|Bulgaria}}
|30,824
|-
|{{Flag|Rusya}}
|26,640
|-
|{{Flag|Romania}}
|24,264
|-
|{{Flag|Estados Unidos}}
|22,694
|-
|{{Flag|Biyetnam}}
|20,572
|-
|{{Flag|Pransiya}}
|20,223
|-
|{{Flag|Serbia}}
|20,109
|-
|{{Flag|Nagkakaisang Kaharian}}
|16,751
|-
|{{Flag|Espanya}}
|15,045
|-
|{{Flag|Gresya}}
|14,625
|-
|{{Flag|Croatia}}
|14,430
|-
|{{Flag|India}}
|13,450
|-
|{{Flag|Ukranya}}
|13,410
|-
|{{Flag|Afghanistan}}
|13,301
|-
|{{Flag|Tsina}}
|13,293
|-
|{{Flag|Bosnia at Herzegovina}}
|12,691
|-
|Iba pang Gitnang Silangan at Asya
|88,241
|-
|Ibang Europa
|80,807
|-
|Africa
|36,414
|-
|Iba pang mga America
|27,491
|-
|Oceania at [[Antarctica]]
|5,651
|-
|Walang estado o Hindi Malinaw
|24,184
|}
Ang pambansa at pandaigdigang paglipat sa lungsod ay may mahabang kasaysayan. Noong 1685, pagkatapos ng pagpapawalang-bisa ng [[Kautusan ng Nantes]] sa Pransiya, tumugon ang lungsod sa pamamagitan ng [[Kautusan ng Potsdam]], na tinitiyak ang kalayaan sa relihiyon at katayuang walang buwis sa mga Pranses na Huguenot na bakwit sa loob ng sampung taon. Ang [[Batas ng Kalakhang Berlin]] noong 1920 ay nagsama ng maraming suburb at nakapalibot na mga lungsod ng Berlin. Binuo nito ang karamihan sa teritoryo na binubuo ng modernong Berlin at pinalaki ang populasyon mula sa 1.9&amp;nbsp;milyon tungo 4&amp;nbsp;milyon.

Ang aktibong imigrasyon at asilong pampolitika sa Kanlurang Berlin ay naghudyat ng mga alon ng imigrasyon noong dekada '60 at '70. Ang Berlin ay tahanan ng hindi bababa sa 180,000 residenteng Turko at [[Mga Turko sa Alemanya|Turko-Aleman]],&lt;ref name=&quot;pop-detail4&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; na ginagawa itong pinakamalaking komunidad ng mga Turko sa labas ng Turkiya. Noong dekada '90 ang ''Aussiedlergesetze ay'' nagbigay-daan sa imigrasyon sa Alemanya ng ilang residente mula sa dating [[Unyong Sobyetiko]]. Sa ngayon, ang mga etnikong Aleman mula sa mga bansa ng dating Unyong Sobyetiko ang bumubuo sa pinakamalaking bahagi ng komunidad na nagsasalita ng Ruso.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dmitry Bulgakov |date=11 Marso 2001 |title=Berlin is speaking Russians' language |url=https://www.russiajournal.com/node/4653 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406142034/https://www.russiajournal.com/node/4653 |archive-date=6 Abril 2013 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Russiajournal.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang huling dekada ay nakaranas ng pagdagsa mula sa iba't ibang bansa sa Kanluran at ilang rehiyon sa Africa.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Heilwagen |first=Oliver |date=28 Oktubre 2001 |title=Berlin wird farbiger. Die Afrikaner kommen – Nachrichten Welt am Sonntag – Welt Online |language=de |work=Die Welt |url=https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |url-status=live |access-date=2 Hunyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515022639/https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |archive-date=15 Mayo 2011}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagi ng mga imigranteng Africano ay nanirahan sa [[Afrikanisches Viertel]].&lt;ref&gt;{{cite press release|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|date=6 Pebrero 2009|title=Zweites Afrika-Magazin &quot;Afrikanisches Viertel&quot; erschienen Bezirksbürgermeister Dr. Christian Hanke ist Schirmherr|url=https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|location=Berlin|publisher=berlin.de|access-date=27 Setyembre 2016|archive-date=21 Oktubre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021050530/https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|url-status=live|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang mga batang Aleman, EU-Europeo, at Israeli ay nanirahan na rin sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=12 Disyembre 2014 |title=Hummus in the Prenzlauer Berg |url=https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |url-status=live |journal=The Jewish Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20141230010937/https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |archive-date=30 Disyembre 2014 |access-date=29 Disyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2019, mayroong 777,345 na rehistradong residente ng dayuhang nasyonalidad at dagdag pang 542,975 mamamayang Aleman na may &quot;pinanggalingang imigrante&quot; ''(Migrationshintergrund, MH)'',&lt;ref name=&quot;pop-detail5&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; ibig-sabihin sila o ang isa sa kanilang mga magulang ay nandayuhan sa Alemanya pagkatapos ng 1955. Ang mga dayuhang residente ng Berlin ay nagmula sa mga 190 bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 Pebrero 2011 |title=457 000 Ausländer aus 190 Staaten in Berlin gemeldet |trans-title=457,000 Foreigners from 190 Countries Registered in Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428201553/https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |archive-date=28 Abril 2019 |access-date=28 Abril 2019 |website=Berliner Morgenpost |language=de}}&lt;/ref&gt; Apatnapu't walong porsiyento ng mga residenteng wala pang 15 taong gulang ay may pinagmulang imigrante. Ang Berlin noong 2009 ay tinatayang mayroong 100,000 hanggang 250,000 hindi rehistradong mga naninirahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Von Andrea Dernbach |date=23 Pebrero 2009 |title=Migration: Berlin will illegalen Einwanderern helfen – Deutschland – Politik – Tagesspiegel |work=Der Tagesspiegel Online |publisher=Tagesspiegel.de |url=https://www.tagesspiegel.de/politik/deutschland/berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |url-status=live |access-date=15 Setyembre 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131251/https://www.tagesspiegel.de/politik/migration-berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |archive-date=18 Pebrero 2022|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang mga Boro ng Berlin na may malaking bilang ng mga migrante o populasyon na ipinanganak sa ibang bansa ay [[Mitte]], [[Neukölln]], at [[Friedrichshain-Kreuzberg]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 Setyembre 2016 |title=Zahl der Ausländer in Berlin steigt auf Rekordhoch |url=https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804053354/https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |archive-date=4 Agosto 2017 |access-date=13 Hunyo 2017 |website=jungefreiheit.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

Mayroong higit sa 20 hindi katutubong komunidad na may populasyong hindi bababa sa 10,000 katao, kabilang ang mga komunidad ng mga Turko, Polako, Ruso, Lebanes, Palestino, Serbio, Italyano, Indiyano, Bosnio, Biyetnames, Amerikano, Rumano, Bulgaro, Croata, Tsino, Austriako, Ukrano, Pranses, Briton, Españo, Israeli, Thai, Irani, Ehipsiyo, at Siryo..

=== Mga wika ===
Ang Aleman ay ang opisyal at nangingibabaw na sinasalitang wika sa Berlin. Ito ay isang wikang Kanlurang Aleman na nagmula ang karamihan ng bokabularyo nito mula sa sangay ng Aleman ng pamilya ng wikang [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeo]]. Ang Aleman ay isa sa 24 na wika ng Unyong Europeo,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=European Commission |title=Official Languages |url=https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140926004848/https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |archive-date=26 Setyembre 2014 |access-date=29 Hulyo 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; at isa sa tatlong wikang pantrabaho ng [[Komisyong Europeo]].

Ang Berlinerisch o Berlinisch ay hindi isang diyalekto sa lingguwistika. Ito ay sinasalita sa Berlin at sa [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|nakapaligid na kalakhang pook]]. Nagmula ito sa isang Brandeburges na varyant. Ang diyalekto ay nakikita na ngayon na mas katulad ng isang sosyolekto, higit sa lahat sa pamamagitan ng pagtaas ng imigrasyon at mga uso sa mga edukadong populasyon na magsalita ng karaniwang Aleman sa pang-araw-araw na buhay.

Ang pinakakaraniwang ginagamit na wikang banyaga sa Berlin ay Turko, Polako, Ingles, Persa, Arabe, Italyano, Bulgaro, Ruso, Rumano, Kurdo, Serbo-Croata, Pranses, Español, at Biyentames. Mas madalas na naririnig ang Truko, Arabe, Kurdo, at Serbo-Croata sa kanlurang bahagi dahil sa malalaking komunidad ng Gitnang Silangan at dating Yugoslavia. Ang Polako, Ingles, Ruso, at Biyetnames ay may mas maraming katutubong nagsasalita sa Silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 Mayo 2010 |title=Studie – Zwei Millionen Berliner sprechen mindestens zwei Sprachen – Wirtschaft – Berliner Morgenpost – Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522160634/https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |archive-date=22 Mayo 2011 |access-date=2 Hunyo 2011 |publisher=Morgenpost.de|language=de}}&lt;/ref&gt;

=== Relihiyon ===
Ayon sa senso noong 2011, humigit-kumulang 37 porsiyento ng populasyon ang nag-ulat na mga miyembro ng isang legal na kinikilalang simbahan o relihiyosong organisasyon. Ang iba ay hindi kabilang sa naturang organisasyon, o walang impormasyong makukuha hinggil sa kanila.&lt;ref name=&quot;Census 2011&quot;&gt;{{Cite web |title=Zensus 2011 – Bevölkerung und Haushalte – Bundesland Berlin |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303193809/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=23 Pebrero 2019 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=6–7 |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang pinakamalaking relihiyong denominasyon na naitala noong 2010 ay ang [[Protestantismo|Protestanteng]] rehiyonal na samahang simbahan —ang [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana]] (EKBO) —isang nagkakaisang simbahan. Ang EKBO ay miyembro ng [[Simbahang Ebanghelika sa Alemanya|Simbahang Ebanghelika sa Alemanya (EKD)]] at [[Union Evangelischer Kirchen|Union Evangelischer Kirchen (UEK)]]. Ayon sa EKBO, ang kanilang kasapian ay umabot sa 18.7 porsiyento ng lokal na populasyon, habang ang [[Simbahang Katolikong Romano]] ay mayroong 9.1 porsyento ng mga residenteng nakarehistro bilang mga miyembro nito.&lt;ref name=&quot;kirchenmitglieder2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2011 |title=Kirchenmitgliederzahlen am 31.12.2010 |trans-title=Church membership on 31 December 2010 |url=https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180209204513/https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |archive-date=9 Pebrero 2018 |access-date=10 Marso 2012 |publisher=Evangelical Church in Germany |language=de}}&lt;/ref&gt; Humigit-kumulang 2.7% ng populasyon ang nakikilala sa iba pang mga denominasyong Kristiyano (karamihan sa [[Simbahang Ortodokso ng Silangan|Silangang Ortodokso]], ngunit iba't ibang mga Protestante rin).&lt;ref name=&quot;klStatistik2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Disyembre 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 Hulyo 2011 |access-date=4 Enero 2011 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; Ayon sa rehistro ng mga residente ng Berlin, noong 2018, 14.9 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Ebanghelika, at 8.5 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Katolika.&lt;ref name=&quot;pop-detail7&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang gobyerno ay nagpapanatili ng rehistro ng mga miyembro ng mga simbahang ito para sa mga layunin ng buwis, dahil kinokolekta nito ang buwis sa simbahan sa ngalan ng mga simbahan. Hindi ito nag-iingat ng mga rekord ng mga miyembro ng ibang relihiyosong organisasyon na maaaring mangolekta ng kanilang sariling buwis sa simbahan, sa ganitong paraan.

Noong 2009, humigit-kumulang 249,000 [[Muslim]] ang iniulat ng Tanggapan ng Estadistika na mga miyembro ng mga Masjid at Islamikong relihiyosong organisasyon sa Berlin,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Statistisches Jahrbuch für Berlin 2010 |trans-title=Statistical yearbook for Berlin 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120202750/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |archive-date=20 Nobyembre 2012 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; habang noong 2016, tinatantiya ng pahayagang ''[[Der Tagesspiegel]]'' na humigit-kumulang 350,000 Muslim ang nag-obserba ng [[Ramadan]] sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 Hunyo 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=23 Pebrero 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212013247/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 Disyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt; Noong 2019, humigit-kumulang 437,000 rehistradong residente, 11.6% ng kabuuan, ang nag-ulat na mayroong pinanggalingan sa paglilipat mula sa isa sa mga estadong Miyembro ng Organisasyon ng Kooperasyong Islamiko.&lt;ref name=&quot;pop-detail8&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 February 2020 |access-date=8 April 2020 |website=[[Amt für Statistik Berlin-Brandenburg]] |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 June 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |language=de |trans-title=Ramadan in refugee camps and schools in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=13 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712125538/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 July 2017}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1992 at 2011 halos dumoble ang populasyon ng Muslim.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Schupelius |first=Gunnar |date=28 May 2015 |title=Wird der Islam künftig die stärkste Religion in Berlin sein? |work=[[Berliner Zeitung]] |url=https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |url-status=live |access-date=13 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170603092248/https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |archive-date=3 June 2017}}&lt;/ref&gt;

Humigit-kumulang 0.9% ng mga Berlines ay kabilang sa ibang mga relihiyon. Sa tinatayang populasyon na 30,000–45,000 na mga residenteng Hudyo,&lt;ref name=&quot;The Boston Globe 2014-11-01&quot;&gt;{{Cite web |last=Ross |first=Mike |date=1 November 2014 |title=In Germany, a Jewish community now thrives |url=https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222235631/https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |archive-date=22 December 2016 |access-date=19 August 2016 |website=[[The Boston Globe]]}}&lt;/ref&gt; humigit-kumulang 12,000 ang mga rehistradong miyembro ng mga relihiyosong organisasyon.&lt;ref name=&quot;klStatistik20102&quot;&gt;{{Cite web |date=December 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 July 2011 |access-date=4 January 2011 |publisher=[[List of statistical offices in Germany|Amt für Statistik Berlin–Brandenburg]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang Berlin ay ang luklukan ng [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Berlin|Katoliko Romanong arsobispo ng Berlin]] at ang nahalal na tagapangulo ng [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana|EKBO]] ay pinamagatang obispo ng EKBO. Higit pa rito, ang Berlin ay ang luklukan ng maraming mga Ortodoksong katedral, tulad ng Katedral ni San Boris ang Bautista, isa sa dalawang luklukan ng [[Simbahang Bulgarong Ortodokso|Bulgarong Ortodokso]] na Diyosesis ng Kanluran at Gitnang Europa, at ang Katedral ng Muling Pagkabuhay ni Kristo ng Diyosesis ng Berlin (Patriarkado ng Mosku).

{{multiple image|align=right|perrow=2|total_width=400|width1=500|width2=500|width3=500|width4=500|height1=350|height2=350|height3=350|height4=350|image1=Berliner Dom - panoramio (20).jpg|image2=NeueSynagogue.JPG|image3=2020-04-16 P4160889 St.Hedwigs-Kathedrale, Bebelplatz.jpg|image4=Şehitlik mosque Berlin by ZUFAr.jpg|footer=Paikot pa kanan mula sa taas pakaliwa: [[Katedral ng Berlin]], [[Bagong Sinagoga (Berlin)|Bagong Sinagoga]], Moske Şehitli, at [[Katedral ni Santa Eduvigis]]}}

Ang mga mananampalataya ng iba't ibang relihiyon at denominasyon ay nagpapanatili ng maraming [[Talaan ng mga lugar ng pagsamba sa Berlin|lugar ng pagsamba sa Berlin]]. Ang [[Malayang Simbahang Ebangheliko-Luterano]] ay may walong parokya na may iba't ibang laki sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lutheran Diocese Berlin-Brandenburg |url=https://www.selk-berlin.de/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328152944/https://www.selk-berlin.de/ |archive-date=28 March 2008 |access-date=19 August 2008 |publisher=Selbständige Evangelisch-Lutherische Kirche}}&lt;/ref&gt; Mayroong 36 na kongregasyong [[Mga Bautista|Bautista]] (sa loob [[Samahan ng mga Ebanghelikong Malayang Simbahang Kongregasyon sa Alemanya]]), 29 [[Bagong Apostolikong Simbahan]], 15 [[Nagkakaisang Metodistang Simbahan|Nagkakaisang Metodista]] na simbahan, walong Malayang Ebanghelika na Kongregasyon, apat na [[Simbahan ni Kristo, Siyentipiko]] (una, iklawa, ikatlo, at ikalabing-anim), anim mga kongregasyon ng [[Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw]], isang [[Lumang Simbahang Katoliko|Lumang Simbahan]], at isang [[Anglikanismo|Anglicanong]] simbahan sa Berlin. Ang Berlin ay may higit sa 80 moske,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's mosques |url=https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093250/https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |archive-date=11 November 2018 |access-date=11 November 2018 |publisher=[[Deutsche Welle]]}}&lt;/ref&gt; sampung sinagoga,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Keller |first=Claudia |date=10 November 2013 |title=Berlins jüdische Gotteshäuser vor der Pogromnacht 1938: Untergang einer religiösen Vielfalt |language=de |trans-title=Berlin's jewish places of worship before the Pogromnacht 1938: Decline of a religious diversity |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |url-status=live |access-date=11 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093246/https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |archive-date=11 November 2018 |quote=Von den weit mehr als 100 jüdischen Gotteshäusern sind gerade einmal zehn übrig geblieben. (in english: Of the far more than 100 synagogues, only ten are left.)}}&lt;/ref&gt; at dalawang templong [[Budismo|Budista]].

== Gobyerno at politika ==
{{main|Politika ng Berlin}}

=== Estadong lungsod ===
[[Talaksan:Rotes_Rathaus.jpg|left|thumb|[[Rotes Rathaus]] (''Pulang Munisipyo''), luklukan ng Senado at Alkalde ng Berlin.]]
Mula noong [[Muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa]] noong Oktubre 3, 1990, ang Berlin ay isa sa tatlong [[Länder ng Alemanya|estadong lungsod sa Alemanya]] na kabilang sa kasalukuyang 16 na estado ng Alemanya. Ang [[Abgeordnetenhaus ng Berlin|Kapulungan ng mga Kinatawan]] (''Abgeordnetenhaus'') ay kumakatawan bilang parlamento ng lungsod at estado, na mayroong 141 na luklukan. Ang ehekutibong tanggapan ng Berlin ay ang [[Senado ng Berlin]] (''Senat von Berlin''). Binubuo ang Senado ng [[Talaan ng mga alkalde ng Berlin|Namamahalang Alkalde]] (''Regierender Bürgermeister''), at hanggang sampung senador na may hawak na ministerong posisyon, dalawa sa kanila ang may hawak na titulong &quot;Alkalde&quot; (''Bürgermeister'') bilang kinatawan ng Namamahalang Alkalde.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-11-01 |title=Verfassung von Berlin – Abschnitt IV: Die Regierung |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008025644/https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |archive-date=8 October 2020 |access-date=2020-10-02 |website=www.berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang kabuuang taunang badyet ng estado ng Berlin noong 2015 ay lumampas sa €24.5 ($30.0) bilyon kabilang ang surplus sa badyet na €205 ($240) milyon.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berliner Haushalt Finanzsenator bleibt trotz sprudelnder Steuereinnahmen vorsichtig |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/berliner-haushalt-finanzsenator-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-24702234 |url-status=live |access-date=20 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131248/https://www.berliner-zeitung.de/sport-leidenschaft/berliner-haushalt-finanzsenator-kollatz-ahnen-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-li.6132?pid=true |archive-date=18 February 2022}}&lt;/ref&gt; Ang estado ay nagmamay-ari ng malawak na pag-aari, kabilang ang mga gusaling pang-administratibo at pamahalaan, mga kompanya ng real estate, pati na rin ang mga stake sa Estadio Olimpiko, mga paliguan, mga kompanya ng pabahay, at maraming mga pampublikong negosyo at mga subsidiyaryo na kompanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 May 2017 |title=Vermögen |trans-title=Assets |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928151604/https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |archive-date=28 September 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 September 2019 |title=Beteiligungen des Landes Berlin |trans-title=Holdings of the State of Berlin |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219070001/https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |archive-date=19 December 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Hawak ng [[Partido Sosyo-Demokratiko ng Alemanya|Partido Sosyo-Demokratiko]] (''Sozialdemokratische Partei Deutschlands'' o SPD) at ng [[Ang Kaliwa (Alemanya)|Kaliwa]] (Die Linke) ang pamahalaang lungsod pagkatapos ng [[Halalan estatal ng Berlin, 2001|halalang estatal noong 2001]] at nanalo ng isa pang termino sa [[Halalang estatal ng Berlin, 2006|halalang estatal noong 2006]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin state election, 2006 |url=https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323161037/https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |archive-date=23 March 2012 |access-date=17 August 2008 |website=Der Landeswahlleiter für Berlin |language=de}}&lt;/ref&gt; Mula noong [[Halalang estatal ng Berlin, 2016|halalang estatal noong 2016]], nagkaroon ng koalisyon sa pagitan ng Partido Sosyo-Demokratiko, mga Lunti, at Kaliwa.

Ang Namumunong Alkalde ay magkasabay na Panginoong Alkalde ng Lungsod ng Berlin (''Oberbürgermeister der Stadt'') at Ministro na Pangulo ng Estado ng Berlin (''Ministerpräsident des Bundeslandes''). Ang tanggapan ng Namamahalang Alkalde ay nasa [[Rotes Rathaus|Rotes Rathaus (Pulang Munisipyo)]]. Mula noong 2014 ang tanggapang ito ay hawak ni [[Michael Müller (politiko, ipinanganak noong 1964)|Michael Müller]] ng mga Sosyo-Demokratiko.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|magazine=[[Time (magazine)|Time Europe]]}}&lt;/ref&gt;

=== Mga boro ===
[[Talaksan:Berlin_Subdivisions.svg|right|thumb|[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|12 boro ng Berlin at ang kanilang 96 na kapitbahayan]]]]
Ang Berlin ay nahahati sa 12 boro o distrito (''Bezirke''). Ang bawat boro ay may ilang mga subdistrito o mga kapitbahayan (''Ortsteile''), na nag-ugat sa mas matatandang munisipalidad na nauna sa pagbuo ng Kalakhang Berlin noong Oktubre 1, 1920. Ang mga subdistritong ito ay naging urbanisado at isinama sa lungsod nang maglaon. Maraming residente ang lubos na nakikilala sa kanilang mga kapitbahayan, na kolokyal na tinatawag na ''[[Kiez]]''. Sa kasalukuyan, ang Berlin ay binubuo ng 96 na mga subdistrito, na karaniwang binubuo ng ilang mas maliliit na pook residensiyal o kuwarto.

Ang bawat boro ay pinamamahalaan ng isang sangguniang pamboro (''Bezirksamt'') na binubuo ng limang konsehal (''Bezirksstadträte'') kasama ang alkalde ng boro (''Bezirksbürgermeister''). Ang konseho ay inihahalal ng asamblea ng boro (''Bezirksverordnetenversammlung''). Gayunpaman, ang mga indibidwal na boro ay hindi mga independiyenteng munisipalidad, ngunit nasa ilalim ng Senado ng Berlin. Ang mga alkalde ng boro ay bumubuo sa konseho ng mga alkalde (''Rat der Bürgermeister''), na pinamumunuan ng Namamahalang Alkalde ng lungsod at nagpapayo sa Senado. Ang mga kapitbahayan ay walang mga lokal na katawan ng pamahalaan.

=== Kakambal na bayan – mga kinakapatid na lungsod ===
Ang Berlin ay nagpapanatili ng opisyal na pakikipagsosyo sa 17 lungsod.&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;&gt;{{Cite web |title=City Partnerships |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205104217/https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |archive-date=5 February 2021 |access-date=8 February 2021 |website=Berlin.de |publisher=Governing Mayor of Berlin, Senate Chancellery, Directorate for Protocol and International Relations |type=official web site}}&lt;/ref&gt; Ang [[Kakambal na lungsod|pagkakambal ng lungsod]] sa pagitan ng Berlin at iba pang mga lungsod ay nagsimula sa kapatid nitong lungsod na Los Angeles noong 1967. Kinansela ang mga pagsosyo ng Silangang Berlin sa panahon ng muling pag-iisa ng Alemanya ngunit kalaunan ay bahagyang muling itinatag. Ang mga pakikipagsosyo ng Kanlurang Berlin ay dati nang pinaghihigpitan sa antas ng boro. Noong panahon ng Digmaang Malamig, ang mga partnership ay sumasalamin sa iba't ibang hanayan ng kapangyarihan, kung saan ang Kanlurang Berlin ay nakikipagsosyo sa mga kabesera sa Kanluraning Mundo at Silangang Berlin na karamihan ay nakikipagsosyo sa mga lungsod mula sa [[Pakto ng Varsovia]] at mga kaalyado nito.

Mayroong ilang magkasanib na proyekto sa maraming iba pang mga lungsod, tulad ng [[Beirut]], Belgrade, São Paulo, [[Copenhague]], Helsinki, [[Amsterdam]], [[Johannesburg]], [[Mumbai]], Oslo, [[Hanoi]], Shanghai, [[Seoul]], [[Sopiya|Sofia]], [[Sydney]], Lungsod ng New York, at [[Viena]]. Lumalahok ang Berlin sa mga pandaigdigang asosasyon ng lungsod gaya ng Samahan ng mga Kabesera ng Unyong Europeo, Eurocities, Ugnayan ng mga mga Europeong Lungsod ng Kultura, Metropolis, Pagpupulong Kumperensiya ng mga Pangunahing Lungsod ng Mundo, at Kumperensiya ng mga Kabeserang Lungsod ng Mundo.

Ang Berlin ay kakambal sa:&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;/&gt;{{div col|colwidth=20em}}
*Los Angeles, Estados Unidos (1967)
&lt;!--Paris - not twinning, does not consider Berlin as its twin town--&gt;
*[[Madrid]], España (1988)
*[[Istanbul]], Turkiya (1989)
*[[Varsovia]] Polonya (1991)
*Mosku, Rusya (1991)
*[[Bruselas]], Belhika (1992)
*[[Budapest]], Unggarya (1992)
*[[Tashkent]], Uzbekistan (1993)
*[[Lungsod Mehiko]], Mehiko (1993)
*[[Jakarta]], Indonesia (1993)
*Beijing, Tsina (1994)
*Tokyo, Hapon (1994)
*[[Buenos Aires]], Arhentina (1994)
*[[Praga]], Republikang Tseko (1995)
*[[Windhoek]], Namibia (2000)
*Londres, Nagkakaisang Kaharian (2000)
*[[Kyiv]], Ukranya (2023)
{{div col end}}Mula noong 1987, ang Berlin ay mayroon ding opisyal na pakikipagsosyo sa Paris, Pransiya. Ang bawat boro ng Berlin ay nagtatag din ng sarili nitong kambal na bayan. Halimbawa, ang borough ng [[Friedrichshain-Kreuzberg]] ay may pagsosyo sa Israeling lungsod ng [[Kiryat Yam]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Städtepartnerschaftsverein Friedrichshain-Kreuzberg e. V. |url=https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309000305/https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |archive-date=9 March 2021 |access-date=8 February 2021 |website=berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Ekonomiya ==
{{main|Ekonomiya ng Berlin}}
[[Talaksan:Berlin_Mitte_by_night.JPG|left|thumb|Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[ekosistema ng startup]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Europe's New Start-Up Capital |url=https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331043259/https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |archive-date=31 March 2016 |access-date=27 March 2016 |website=Credit Suisse}}&lt;/ref&gt;]]
Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;City of Design&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[startup ecosystem]].

Noong 2018, ang GDP ng Berlin ay umabot sa €147&amp;nbsp;bilyon, isang pagtaas ng 3.1% kumpara sa nakaraang taon.  Ang ekonomiya ng Berlin ay pinangungunahan ng [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na may humigit-kumulang 84% ng lahat ng kompanya na nagnenegosyo sa mga serbisyo. Noong 2015, ang kabuuang lakas-paggawa sa Berlin ay 1.85&amp;nbsp;milyon. Ang tantos ng walang trabaho ay umabot sa 24 na taon na mababang noong Nobyembre 2015 at tumayo sa 10.0%.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin hat so wenig Arbeitslose wie seit 24 Jahren nicht |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |url-status=live |access-date=1 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151203224849/https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |archive-date=3 December 2015}}&lt;/ref&gt; Mula 2012 hanggang 2015, ang Berlin, bilang isang estado ng Aleman, ay may pinakamataas na taunang tantos ng paglago ng trabaho. Humigit-kumulang 130,000 trabaho ang naidagdag sa panahong ito.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 January 2015 |title=In Berlin gibt es so viele Beschäftigte wie nie zuvor |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |url-status=live |access-date=16 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160224010722/https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |archive-date=24 February 2016}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa mahahalagang sektor ng ekonomiya sa Berlin ang mga agham pambuhay, transportasyon, impormasyon at mga teknolohiya sa komunikasyon, media at musika, pananalastas at disenyo, bioteknolohiya, mga serbisyong pangkapaligiran, konstruksiyon, e-komersiyo, retail, negosyo sa hotel, at inhinyeriyang medikal.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=21 September 2006 |title=Poor but sexy |work=The Economist |url=https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |url-status=live |access-date=19 August 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622201720/https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |archive-date=22 June 2008}}&lt;/ref&gt;

Ang pananaliksik at pag-unlad ay may kahalagahang pang-ekonomiya para sa lungsod.&lt;ref name=&quot;factsheet&quot;&gt;{{Cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Maraming malalaking korporasyon tulad ng Volkswagen, Pfizer, at SAP ang nagpapatakbo ng mga laboratoryong pang-inobasyon sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Immer mehr Konzerne suchen den Spirit Berlins |publisher=Berliner Morgenpost |url=https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |url-status=live |access-date=13 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116150546/https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |archive-date=16 January 2017}}&lt;/ref&gt; Ang Science and Business Park sa Adlershof ay ang pinakamalaking parke ng teknolohiya sa Alemanya na sinusukat ng kita.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Science and Technology Park Berlin-Adlershof |url=https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117042743/https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |archive-date=17 January 2017 |access-date=13 January 2017 |website=Berlin Adlershof: Facts and Figures |publisher=Adlershof}}&lt;/ref&gt; Sa loob ng [[Eurozone]], ang Berlin ay naging sentro para sa paglipat ng negosyo at pandaigdigang [[Pamumuhunan (macroeconomics)|pamumuhunan]].&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Global Cities Investment Monitor 2012 |publisher=KPMG |url=https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |url-status=live |access-date=28 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102003006/https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |archive-date=2 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote nach Bundesländern in Deutschland 2018 {{!}} Statista |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627171657/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |archive-date=27 June 2021 |access-date=13 November 2018 |website=Statista |language=de}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Taon &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote in Berlin bis 2018 |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211194253/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |archive-date=11 December 2019 |access-date=11 December 2019 |website=Statista}}&lt;/ref&gt;
!2000
!2001
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
|-
|Tantos ng walang trabaho sa %
|15.8
|16.1
|16.9
|18.1
|17.7
|19.0
|17.5
|15.5
|13.8
|14.0
|13.6
|13.3
|12.3
|11.7
|11.1
|10.7
|9.8
|9.0
|8.1
|7.8
|}

== Edukasyon at Pananaliksik ==
&lt;!--{{Pangunahin|Edukasyon sa Berlin}}--&gt;[[Talaksan:Berlin-Mitte_Humboldt-Uni_05-2014.jpg|right|thumb|Ang [[Unibersidad ng Berlin Humboldt]] ay kaugnay sa 57 nagwagi sa Gantimpalang Nobel.]]
{{Magmula noong|2014}}, ang Berlin ay may 878 na paaralan, na nagtuturo sa 340,658 mag-aaral sa 13,727 klase, at 56,787 nagsasanay sa mga negosyo at saanman.&lt;ref name=&quot;factsheet22&quot;&gt;{{cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay may 6 na taong programa sa primaryang edukasyon. Pagkatapos matapos ang elementarya, magpapatuloy ang mga mag-aaral sa ''Sekundarschule'' (isang komprehensibong paaralan) o ''Gymnasium'' (paaralan para sa paghahanda sa kolehiyo). Ang Berlin ay may natatanging na programa sa paaralang bilingual sa ''Europaschule'', kung saan tinuturuan ang mga bata ng kurikulum sa Alemanya at isang wikang banyaga, simula sa elementarya at magpapatuloy sa mataas na paaralan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Jahrgangsstufe Null |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080520234625/https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |archive-date=20 May 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[Der Tagesspiegel]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang [[Französisches Gymnasium Berlin]], na itinatag noong 1689 upang turuan ang mga anak ng lumikas na Huguenot, ay nag-aalok ng pagtuturo (Aleman/Pranses).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Geschichte des Französischen Gymnasiums |url=https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615205603/https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |archive-date=15 June 2008 |access-date=17 August 2008 |website=Französisches Gymnasium Lycée Français Berlin |language=de, fr}}&lt;/ref&gt; Ang [[Paaralang John F. Kennedy, Berlin|Paaralang John F. Kennedy]], isang bilingweng Aleman–Ingles na pampublikong paaralan sa [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]], ay partikular na tanyag sa mga anak ng mga diplomatiko at komunidad ng ekspatriado na nagsasalita ng Ingles. 82 {{Lang|de|Gymnasien}} ang nagtutro ng [[Wikang Latin|Latin]] &lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2013 |title=Latein an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/latein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171004133934/https://www.gymnasium-berlin.net/latein |archive-date=4 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt; at 8 ang nagtuturo ng [[Wikang Sinaunang Griyego|Sinaunang Griyego]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 March 2013 |title=Alt-Griechisch an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012215308/https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |archive-date=12 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Kultura ==
[[Talaksan:Alte_Nationalgalerie_abends_(Zuschnitt).jpg|thumb|200x200px|Ang [[Alte Nationalgalerie]] ay bahagi ng [[Pulo ng mga Museo]], isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook|Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO]].]]
[[Talaksan:Cafe_am_Holzmarkt,_River_Spree,_Berlin_(46636049685).jpg|left|thumb|Ang [[Alternatibong kultura|alternatibong]] Holzmarkt, [[Friedrichshain-Kreuzberg]]]]
{{main|Kultura sa Berlin|Media sa Berlin}}
Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO22&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Palaces and Parks of Potsdam and Berlin |url=https://whc.unesco.org/en/list/532 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080808091530/https://whc.unesco.org/en/list/532 |archive-date=8 August 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[UNESCO]]}}&lt;/ref&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Ang lumalawak na kultural na pangyayari sa lungsod ay binibigyang-diin ng paglipat ng [[Pangkalahatang Grupo ng Musika|Universal Music Group]] na nagpasya na ilipat ang kanilang punong-tanggapan sa pampang ng Ilog Spree.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's music business booms |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070911125347/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-date=11 September 2007 |access-date=19 August 2008 |website=Expatica}}&lt;/ref&gt; Noong 2005, ang Berlin ay pinangalanang &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; ng [[UNESCO]] at naging bahagi na ng [[Malikhaing Network ng Lungsod|Creative Cities Network]] mula noon.&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;

== Mga tala ==
&lt;references group=&quot;pananda&quot;/&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

{{Geographic location
|Centre    = Berlin
|North     = [[Neubrandenburg]], [[Rostock]]
|Northeast = [[Szczecin]] ([[Polonya]])
|East      = [[Frankfurt (Oder)]]
|Southeast = [[Cottbus]]
|South     = [[Dresden]]
|Southwest = [[Potsdam]], [[Dessau]], [[Halle, Saxony-Anhalt|Halle]], [[Leipzig]]
|West      = [[Brandenburg an der Havel]], [[Braunschweig]]
|Northwest = [[Hamburg]], [[Lübeck]]
}}

{{Navboxes
|list=
{{Berlin}}
{{Mga Borough ng Berlin}}
{{Mga lungsod sa Alemanya}}
{{Germany states}}
{{Kabiserang lungsod ng Unyong Europeo}}
{{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon}}
{{Kabiserang Kultural sa Europa}}
{{Hanseatic League}}
}}

{{Kandid-NA}}

[[Kategorya:Mga estado ng Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Mga lungsod sa Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Kabisera sa Europa|Berlin]]
[[Kategorya:Berlin]]</text>
      <sha1>qj8ixsc4kpchjq0ris3x5fq1tc71wsz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223318</id>
      <parentid>2223317</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T00:54:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Relihiyon */</comment>
      <origin>2223318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142782" sha1="dsfp913hsdq9qppjrtu7mn49f859616" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=Berlin|subdivision_type=Bansa|subdivision_name=Alemanya|subdivision_type1=Estado|subdivision_name1=[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|Berlin]]|settlement_type=Kabeserang lungsod, Estado, at munisipalidad|image_skyline={{Photomontage|position=center
| photo1a = Siegessaeule Aussicht 10-13 img4 Tiergarten.jpg
| photo2a = Brandenburger Tor abends.jpg
| photo2b = Berliner Dom, Westfassade, Nacht, 160309, ako.jpg
| photo3a = Schloss Charlottenburg (233558373).jpeg
| photo3b = Berlin_Museumsinsel_Fernsehturm.jpg
| photo4a = Siegessäule-Berlin-Tiergarten.jpg
| photo4b = Hochhäuser am Potsdamer Platz, Berlin, 160606, ako.jpg
| photo5a = Reichstag Berlin Germany.jpg 
| color_border              = white
| color                     = white
| spacing = 2
| size = 270
| foot_montage = '''Mula itaas, kaliwa pakanan''': Tanawin ng [[Tiergarten, Berlin|Tiergarten]]; [[Tarangkahang Brandeburgo]]; [[Katedral ng Berlin]]; [[Palasyo ng Charlottenburg]]; [[Pulo ng mga Museo]], at [[Toreng Pang-TV ng Berlin]]; [[Haligi ng Tagumpay ng Berlin|Haligi ng Tagumpay]]; Plaza Potsdam; at [[gusaling Reichstag]]
}}|image_shield=DEU Berlin COA.svg|shield_size=70px|pushpin_map=Germany#Europe|pushpin_relief=yes|pushpin_map_caption=Kinaroroonan sa Alemanya|coordinates={{coord|52|31|12|N|13|24|18|E|format=dms|display=inline,title}}|image_flag=Flag_of_Berlin.svg|image_map={{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|type=shape&lt;!--line--&gt;|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-color=|stroke-width=2|frame-width=250|frame-height=300}}|total_type=Lungsod/Estado|area_total_km2=891.7|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;statoffice&quot;&gt;{{cite web |access-date=2 Mayo 2019 |title=Amt für Statistik Berlin Brandenburg – Statistiken |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |language=de |archive-date=8 Marso 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308125331/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |url-status=dead |language=de}}&lt;/ref&gt;|population_total=3769495|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;/&gt;|population_as_of=Disyembre 31, 2020|population_urban=4473101|population_urban_footnotes=&lt;ref name=&quot;citypopulation_urban&quot;&gt;{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|author=citypopulation.de quoting Federal Statistics Office|title=Germany: Urban Areas|access-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603133151/https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|archive-date=2020-06-03|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;|population_metro=6144600|population_metro_footnotes=&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827224549/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |url-status=dead |archive-date=27 Agosto 2021 |title=Bevölkerungsanstieg in Berlin und Brandenburg mit nachlassender Dynamik |date=8 Pebrero 2019 |website=statistik-berlin-brandenburg.de |publisher=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |access-date=24 Nobyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt;|elevation_m=34|population_demonyms=Berlines&lt;br/&gt;Berliner (m), Berlinerin (f) (Aleman)|blank_name_sec1=|GRP (nominal)|blank_info_sec1=€155 bilyon (2020)&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.statistikportal.de/en/node/649|title = Bruttoinlandsprodukt – in jeweiligen Preisen – 1991 bis 2020|website = www.statistikportal.de|access-date = 1 Abril 2021|archive-date = 1 Abril 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210401011816/https://www.statistikportal.de/en/node/649|language=en|url-status = live}}&lt;/ref&gt;|blank1_name_sec1=GRP kada tao|blank1_info_sec1=€41,000 (2020)|blank2_name_sec2=[[Human Development Index|HDI]] (2018)|blank2_info_sec2=0.964&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=13 Setyembre 2018|archive-date=23 Setyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|green|napakataas}} · Ikalawa ng 16|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+01:00|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+02:00|blank_name_sec2=GeoTLD|blank_info_sec2=.berlin|website={{URL|www.berlin.de/en/}}|governing_body=[[Abgeordnetenhaus ng Berlin]]|leader_title=Namumunong Alkalde|leader_party=SPD|leader_name=Franziska Giffey|geocode=Rehiyong NUTS: DE3|area_code=030|registration_plate=B{{NoteTag |1 = Ang mga unlapi para sa pagpaparehistro ng sasakyan ay ipinakilala noong 1906, ngunit madalas na binago dahil sa mga pagbabago sa politika pagkatapos ng 1945. Ang mga sasakyan ay nairehistro sa ilalim ng mga sumusunod na unlapi: &quot;I A&quot; (1906&amp;nbsp;– Abril 1945; ipinawalang-bisa noong 11 Agosto 11, 1945); walang unlapi, mga digit lang (mula Hulyo hanggang Agosto 1945), &quot;БГ&quot; (=BG; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus), &quot;ГФ&quot; (=GF; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus) , &quot;БM&quot; (=BM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;ГM&quot; (=GM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;KB&quot; (i.e.: Kommandatura ng Berlin; para sa buong Berlin 1947–48, nagpatuloy para sa [[Kanlurang Berlin]] hanggang 1956), &quot;GB&quot; (i.e.: Kalakhang Berlin, para sa [[Silangang Berlin]] 1948–53), &quot;I&quot; (para sa Silangang Berlin, 1953 –90), &quot;B&quot; (para sa Kanlurang Berlin mula Hulyo 1, 1956, nagpatuloy para sa buong Berlin mula noong 1990).}}|iso_code=DE-BE|official_name=Berlin}}
Ang '''Berlin''' ay ang [[kabisera|kabesera]] ng [[Alemanya]]. May 3.7 milyong naninirahan, ito ang [[Talaan ng mga lungsod sa Alemanya batay sa populasyon|pinakamalaking lungsod]] sa bansa ayon sa lugar at populasyon,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Milbradt |first=Friederike |date=6 Pebrero 2019 |title=Deutschland: Die größten Städte |language=de |work=Die Zeit (Magazin) |location=Hamburg |url=https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |url-status=live |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190213183401/https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |archive-date=13 Pebrero 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Agosto 2019 |title=Leipzig überholt bei Einwohnerzahl Dortmund – jetzt Platz 8 in Deutschland |language=de |work=Leipziger Volkszeitung |location=Leipzig |url=https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |url-status=dead |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113070247/https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |archive-date=13 Nobyembre 2019}}&lt;/ref&gt; at ang pinakamalaking lungsod ayon sa populasyon sa buong [[Kaisahang Yuropeo|Unyong Europeo]], ayon sa populasyon sa loob ng mga limitasyon ng lungsod.&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 Disyembre 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Isa sa [[Länder ng Alemanya|labing-anim na kinabibilangang estado]] ng Alemanya, ang Berlin ay napalilibutan ng [[Brandeburgo|Estado ng Brandeburgo]] at kadugtong ng [[Potsdam]], ang kabesera ng Brandeburgo. Ang urbanong pook ng Berlin, na may populasyon na humigit-kumulang 4.5 milyon, ay ang pangalawang pinakamataong urbanong pook sa Alemanya pagkatapos ng [[Ruhr]]. Ang [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin-Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may humigit-kumulang 6.2 milyong mga naninirahan at ito ang [[Mga kalakhang rehiyon ng Alemanya|ikatlong pinakamalaking kalakhang rehiyon ng Alemanya]] pagkatapos ng mga rehiyon ng [[Rin-Ruhr]] at [[Francfort Rin-Meno|Rin-Meno]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 Oktubre 2016 |title=Daten und Fakten zur Hauptstadtregion |url=https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175940/https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |archive-date=21 Marso 2019 |access-date=13 Abril 2022 |website=www.berlin-brandenburg.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Nagkaroon ng [[Pag-iisa ng Berlin at Brandeburgo|bigong pagtatangkang pag-isahin ang parehong estado noong 1996]], at sa kabila ng nananatiling hiwalay, ang dalawang estado ay nagtutulungan sa maraming kalakaran hanggang ngayon.

Ang Berlin ay tumatawid sa pampang ng [[Spree (ilog)|Spree]], na dumadaloy sa [[Havel]] (isang [[tributaryo]] ng [[Ilog Elba|Elbe]]) sa kanlurang boro ng [[Spandau]]. Kabilang sa mga pangunahing topograpikong tampok ng lungsod ay ang maraming lawa sa kanluran at timog-silangan na mga boro na nabuo ng [[Spree (ilog)|Spree]], [[Havel]], at [[Dahme (ilog)|Dahme]], na ang pinakamalaki ay ang [[Lawa ng Müggelsee|Lawa Müggelsee]]. Dahil sa lokasyon nito sa [[Kapatagang Europeo]], ang Berlin ay naiimpluwensiyahan ng isang banayad na pana-panahong klima. Halos sangkatlo ng lugar ng lungsod ay binubuo ng mga kagubatan, [[Tala ng mga liwasan at hardin sa Berlin|liwasan, hardin]], ilog, kanal, at lawa.&lt;ref name=&quot;gruen&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay nasa lugar ng diyalektong [[Gitnang Aleman]]; ang diyalekto ng Berlin ay isang varyant ng mga diyalektong Lausitzisch-Neumärkisch.

Unang naidokumento noong ika-13 siglo at sa pagtawid ng dalawang mahalagang makasaysayang [[Ruta ng kalakalan|rutang pangkalakalan]],&lt;ref name=&quot;staple2&quot;&gt;{{Cite web |date=Agosto 2004 |title=Niederlagsrecht |trans-title=Settlement rights |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151122025717/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |archive-date=22 Nobyembre 2015 |access-date=21 Nobyembre 2015 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins |language=de}}&lt;/ref&gt; ang Berlin ay naging kabesera ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]] (1417 – 1701), ng [[Kaharian ng Prusya]] (1701–1918), ng [[Imperyong Aleman]] (1871). –1918), ng [[Republikang Weimar]] (1919–1933), at ng [[Alemanyang Nazi]] (1933–1945). Ang [[Berlin noong dekada '20]] ay ang ikatlong pinakamalaking munisipalidad sa mundo.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Setyembre 2009 |title=Topographies of Class: Modern Architecture and Mass Society in Weimar Berlin (Social History, Popular Culture and Politics in Germany) |url=https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180706161901/https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |archive-date=6 Hulyo 2018 |access-date=9 Oktubre 2009 |publisher=www.h-net.org|language=en}}&lt;/ref&gt; Pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at ang kasunod na pananakop nito ng mga matagumpay na bansa, nahati ang lungsod; ang [[Kanlurang Berlin]] ay naging isang de facto na [[Engklabo at eksklabo|eksklabo]] ng [[Kanlurang Alemanya]], na napapalibutan ng [[Pader ng Berlin]] (mula Agosto 1961 hanggang Nobyembre 1989) at ng teritoryo ng Silangang Aleman.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Wall |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630080628/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |archive-date=30 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang [[Silangang Berlin]] ay idineklara na kabesera ng Silangang Alemanya, habang ang [[Bonn]] ay naging kabesera ng Kanlurang Alemanya. Kasunod ng [[muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa ng Alemanya]] noong 1990, ang Berlin ay muling naging kabesera ng buong Alemanya.

Ang Berlin ay isang [[Lungsod pandaigdig|pandaigdigang lungsod]] ng [[Kultura ng Berlin|kultura]], [[Politika ng Berlin|politika]], [[Media ng Berlin|media]], at agham.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Capital of Germany |url=https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112204045/https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |archive-date=12 Enero 2012 |access-date=18 Agosto 2008 |website=German Embassy in Washington|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Davies |first=Catriona |date=10 Abril 2010 |title=Revealed: Cities that rule the world&amp;nbsp;– and those on the rise |publisher=CNN |url=https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |url-status=live |access-date=11 Abril 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604014630/https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |archive-date=4 Hunyo 2011|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sifton |first=Sam |date=31 Disyembre 1969 |title=Berlin, the big canvas |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130412012910/https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |archive-date=12 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=22 Oktubre 2009 |title=Global Power City Index 2009 |url=https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |url-status=live |journal=Institute for Urban Strategies at the Mori Memorial Foundation |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629143736/https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |archive-date=29 Hunyo 2014 |access-date=29 Oktubre 2009|language=en}}&lt;/ref&gt; Nakabatay ang [[Ekonomiya ng Berlin|ekonomiya]] nito sa mga [[High tech|high-tech]] na kompanya at [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na sumasaklaw sa magkakaibang hanay ng mga [[Malilikhaing industriya|malikhaing industriya]], pasilidad ng pananaliksik, mga korporasyon ng media at mga pinagdadausang pangkumbensiyon.&lt;ref name=&quot;congress&quot;&gt;{{Cite web |title=ICCA publishes top 20 country and city rankings 2007 |url=https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080922094543/https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |archive-date=22 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=ICCA|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;&gt;{{cite press release|url=https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20080816140547/https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|url-status=dead|archive-date=16 Agosto 2008|title=Berlin City of Design|publisher=[[UNESCO]]|access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay nagsisilbing isang kontinental na pusod para sa trapiko sa himpapawid at tren at may napakakomplikadong ugnayan ng pampublikong transportasyon. Ang metropolis ay isang sikat na destinasyong [[Turismo sa Alemanya|panturista]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=4 Setyembre 2014 |title=Berlin Beats Rome as Tourist Attraction as Hordes Descend |url=https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |url-status=live |journal=Bloomberg L.P. |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911154443/https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |archive-date=11 Setyembre 2014 |access-date=11 Setyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang din sa mga makabuluhang industriya ang [[Teknolohiyang pang-impormasyon|IT]], mga parmasyutiko, [[inhinyeriyang biyomedikal]], [[malinis na teknolohiya]], [[biyoteknolohiya]], konstruksiyon, at [[Elektronika|electronika]].

Ang Berlin ay tahanan ng mga unibersidad na kilala sa buong mundo gaya ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]], [[Pamantasang Teknikal ng Berlin|Pamantasang Teknikal]], [[Malayang Unibersidad ng Berlin|Malayang Unibersidad]], [[Pamantasan ng mga Sining ng Berlin|Pamantasan ng mga Sining]], [[ESMT Berlin]], [[Paaralang Hertie]], at [[Kolehiyong Bard ng Berlin]]. Ang [[Zoolohikong Hardin ng Berlin|Zoolohikong Hardin]] nito ay ang pinakabinibisitang zoo sa Europa at isa sa pinakasikat sa buong mundo. Dahil ang [[Estudyo ng Babelsberg|Babelsberg]] ang kauna-unahang malakihang estudyong pampelikulang complex sa mundo, ang Berlin ay isang lalong sikat na lokasyon para sa mga pandaigdigang paggawa ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 Agosto 2008 |title=Hollywood Helps Revive Berlin's Former Movie Glory |url=https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080813010550/https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |archive-date=13 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=Deutsche Welle|language=en}}&lt;/ref&gt; Kilala ang lungsod sa mga pagdiriwang, magkakaibang arkitektura, nightlife, kontemporaneong sining at napakataas na kaledad ng pamumuhay.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Flint |first=Sunshine |date=12 Disyembre 2004 |title=The Club Scene, on the Edge |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402221310/https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |archive-date=2 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt; Mula noong dekada 2000, saksi ang Berlin sa paglitaw ng isang kosmopolitang eksenang entrepreneurship.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=13 Hunyo 2014 |title=Young Israelis are Flocking to Berlin |url=https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |url-status=live |journal=Newsweek |archive-url=https://web.archive.org/web/20140827183310/https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |archive-date=27 Agosto 2014 |access-date=28 Agosto 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Nagtataglay ang Berlin ng tatlong [[Pandaigdigang Pamanang Pook]]: [[Pulo ng mga Museo]], ang mga [[Mga Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin|Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin]], at ang mga Modernismong Pabahay ng Berlin.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Museumsinsel |url=https://whc.unesco.org/en/list/896 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506100913/https://whc.unesco.org/en/list/896 |archive-date=6 Mayo 2021 |access-date=6 Mayo 2021 |publisher=[[UNESCO]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga tanawin ang [[Tarangkahang Brandeburgo]], ang [[gusaling Reichstag]], ang [[Potsdamer Platz]], ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], ang [[Gedenkstätte Berliner Mauer|Alaala ng Pader ng Berlin]], ang Galeriya ng Silangang Bahagi, ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin]], ang [[Katedral ng Berlin]], at ang [[Fernsehturm Berlin|Toreng Pantelebisyon ng Berlin]], ang pinakamataas na estruktura sa Alemanya. Maraming museo, galeriya, aklatan, orkestra, at mga pinagdadausan ng sports ang Berlin. Kabilang dito ang [[Altes Museum]], ang [[Alte Nationalgalerie|Lumang Pamabansang Galeriya]], ang [[Museong Bode]], ang [[Museong Pergamon|Museo Pergamo]], ang [[Deutsches Historisches Museum|Museuong Pangkasaysayang Aleman]], ang [[Museong Hudyo Berlin]], ang [[Museo ng Likas na Kasaysayan, Berlin|Museo ng Likas na Kasaysayan]], ang [[Foro Humboldt]], ang [[Aklatang Estatal ng Berlin]], ang [[Opera Estatal ng Berlin]], ang Filarmonika ng Berlin, at ang Maraton ng Berlin.

== Kasaysayan ==

=== Etimolohiya ===
Matatagpuan ang Berlin sa hilagang-silangan ng Alemanya, silangan ng Ilog [[Ilog Elba|Elbe]], na dating bumubuo, kasama ang Ilog (Sahon o Turingia) [[Saale]] (mula sa kanilang [[tagpuan]] sa [[Barby, Alemanya|Barby]] pataas), ang silangang hangganan ng [[Francia|Kahariang Franco]]. Habang ang Kahariang Franco ay pangunahing tinitirhan ng mga tribong [[Mga Aleman|Aleman]] tulad ng mga [[Mga Franco|Franco]] at mga [[Sakson|Sahon]], ang mga rehiyon sa silangan ng mga ilog sa hangganan ay pinaninirahan ng mga tribong [[Mga Eslabo|Eslabo]]. Ito ang dahilan kung bakit karamihan sa mga lungsod at nayon sa hilagang-silangan ng Alemanya ay may mga pangalang may pinagmulang [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]] ([[Germania Slavica]]). Ang mga karaniwang Hermanisadong pangalan ng lugar na hulaping Eslabo na pinagmulan ay ''-ow'', ''-itz'', ''-vitz'', ''-witz'', ''-itzsch'' at ''-in'', ang mga [[unlapi]] ay ''Windisch'' at ''Wendisch''. Ang pangalang ''Berlin'' ay nag-ugat sa wika ng mga naninirahan sa [[Mga Kanlurang Eslabo|Kanlurang Eslabo]] sa lugar ng Berlin ngayon, at maaaring nauugnay sa Lumang [[Wikang Polabo|Polabong]] tangkay na ''berl-'' / ''birl-'' (&quot;latian&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Berger|first=Dieter|title=Geographische Namen in Deutschland|publisher=Bibliographisches Institut|year=1999|isbn=978-3-411-06252-2}}&lt;/ref&gt; Dahil ang ''Ber-'' sa simula ay parang salitang Aleman na ''Bär'' (&quot;[[oso]]&quot;), lumilitaw ang isang oso sa eskudo de armas ng lungsod. Kaya ito ay isang halimbawa ng armas parlantes.

Sa [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|labindalawang boro]] ng Berlin, lima ang may (bahagyang) pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Pankow]] (pinakamatao), [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Marzahn-Hellersdorf]], [[Treptow-Köpenick]], at [[Spandau]] (pinangalanang Spandow hanggang 1878). Sa siyamnapu't anim na kapitbahayan nito, dalawampu't dalawa ang may (bahagya) na pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Altglienicke]], [[Alt-Treptow]], [[Britz]], Buch, Buckow, Gatow, Karow, Kladow, [[Köpenick]], Lankwitz, Lübars, Marchow[[Pankow (lokalidad)|,]] [[Marzahn]], [[Pankow]], [[Prenzlauer Berg]], [[Rudow]], Schmöckwitz, Spandau, Stadtrandsiedlung Malchow, Steglitz, [[Tegel]], at [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]]. Ang kapitbahayan ng [[Moabit]] ay may pangalang nagmula sa Pranses, at ang [[Französisch Buchholz]] ay ipinangalan sa mga [[Huguenot]].

=== Ika-12 hanggang ika-16 na siglo ===
[[Talaksan:ZLB-Berliner_Ansichten-Januar.jpg|thumb|Mapa ng Berlin noong 1688]]
[[Talaksan:Dom_und_Stadtschloss,_Berlin_1900.png|thumb|[[Katedral ng Berlin]] (kaliwa) at [[Palasyo ng Berlin]] (kanan), 1900]]
Ang pinakaunang katibayan ng mga pamayanan sa lugar ng Berlin ngayon ay mga labi ng isang pundasyon ng bahay na may petsang 1174, na natagpuan sa mga paghuhukay sa Berlin Mitte,&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin ist älter als gedacht: Hausreste aus dem Jahr 1174 entdeckt |language=de |trans-title=Berlin is older than thought: house remains from 1174 have been found |agency=dpa |url=https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |url-status=live |access-date=24 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120824212016/https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |archive-date=24 Agosto 2012}}&lt;/ref&gt; at isang barakilang kahoy na may petsang humigit-kumulang 1192.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot;&gt;{{Cite news |last=Rising |first=David |date=30 Enero 2008 |title=Berlin dig finds city older than thought |work=NBC News |agency=Associated Press |url=https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |url-status=live |access-date=1 Enero 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180102013454/https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |archive-date=2 Enero 2018|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang unang nakasulat na mga talaan ng mga bayan sa lugar ng kasalukuyang Berlin ay mula sa huling bahagi ng ika-12 siglo. Ang [[Spandau]] ay unang binanggit noong 1197 at [[Köpenick]] noong 1209, bagaman ang mga lugar na ito ay hindi sumanib sa Berlin hanggang 1920.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2002 |title=Zitadelle Spandau |trans-title=Spandau Citadel |url=https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612020333/https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-date=12 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang sentrong bahagi ng Berlin ay maaaring masubaybayan pabalik sa dalawang bayan. Ang [[Cölln]] sa [[Fischerinsel]] ay unang binanggit sa isang dokumento noong 1237, at ang Berlin, sa kabila ng [[Spree (ilog)|Spree]] sa tinatawag ngayong [[Nikolaiviertel]], ay tinukoy sa isang dokumento mula 1244.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot; /&gt; Ang 1237 ay itinuturing na petsa ng pagkakatatag ng lungsod.&lt;ref name=&quot;Medtradc&quot;&gt;{{Cite web |title=The medieval trading center |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160731190906/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |archive-date=31 Hulyo 2016 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang dalawang bayan sa paglipas ng panahon ay nabuo ang malapit na pang-ekonomiya at panlipunang ugnayan, at nakinabang mula sa pangunahing bahagi mismo sa dalawang mahalagang [[ruta ng kalakalan]] ng ''[[Via Imperii]]'' na mula [[Brujas]] hanggang [[Veliky Novgorod|Novgorod]].&lt;ref name=&quot;staple2&quot;/&gt; Noong 1307, bumuo sila ng isang alyansa na may isang karaniwang patakarang panlabas, bagaman ang kanilang mga panloob na pangangasiwa ay pinaghihiwalay pa rin.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;&gt;Stöver B. Geschichte Berlins. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=Stadtgründung Und Frühe Stadtentwicklung |trans-title=City foundation and early urban development |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr |archive-url=https://archive.today/20130620011811/http://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr#selection-75.18-75.40 |archive-date=20 Hunyo 2013 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Luisenstädtischer Bildungsverein |language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1415, si [[Federico I, Elektor ng Brandeburgo|Federico I]] ay naging [[Prinsipe-elektor|tagahalal]] ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]], na pinamunuan niya hanggang 1440.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1993 |title=The Hohenzollern Dynasty |url=https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807093738/https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-date=7 Agosto 2007 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Antipas|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong ika-15 siglo, itinatag ng kaniyang mga kahalili ang Berlin-Cölln bilang kabesera ng margabyato, at ang mga sumunod na miyembro ng pamilyang [[Pamilya Hohenzollern|Hohenzollern]] ay namuno sa Berlin hanggang 1918, una bilang mga tagahalal ng Brandeburgo, pagkatapos ay bilang mga hari ng [[Prusya]], at kalaunan bilang mga [[emperador ng Alemanya]]. Noong 1443, sinimulan ni [[Federico II, Elektor ng Brandeburgo|Federico II Ngiping Bakal]] ang pagtatayo ng isang bagong [[Stadtschloss, Berlin|palasyo]] ng hari sa kambal na lungsod ng Berlin-Cölln. Ang mga protesta ng mga mamamayan ng bayan laban sa gusali ay nagtapos noong 1448, sa &quot;Indignasyong Berlin&quot; (&quot;Berliner Unwille&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Komander |first=Gerhild H. M. |date=Nobyembre 2004 |title=Berliner Unwillen |trans-title=Berlin unwillingness |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919215632/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |archive-date=19 Setyembre 2013 |access-date=30 Mayo 2013 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins e.&amp;nbsp;V. |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Conrad |first=Andreas |date=26 Oktubre 2012 |title=Was den &quot;Berliner Unwillen&quot; erregte |language=de |trans-title=What aroused the &quot;Berlin unwillingness&quot; |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008183148/https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |archive-date=8 Oktubre 2018}}&lt;/ref&gt; Hindi naging matagumpay ang protestang ito at nawalan ang mga mamamayan ng marami sa mga pampolitika at pang-ekonomiyang pribilehiyo. Nang matapos ang palasyo ng hari noong 1451, unti-unti itong nagamit. Mula 1470, kasama ang bagong tagahalal na si [[Alberto III Aquiles, Elektor ng Brandeburgo|Alberto III Aquiles]], naging bagong tirahan ng hari ang Berlin-Cölln.&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;/&gt; Opisyal, ang palasyo ng Berlin-Cölln ay naging permanenteng tirahan ng mga Brandeburgong tagahalal na mga Hohenzollern mula 1486, nang si [[John Cicero, Elektor ng Brandeburgo|Juan Ciceron]] ay maupo sa kapangyarihan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The electors' residence |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421214734/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |archive-date=21 Abril 2017 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, kinailangan ng Berlin-Cölln na talikuran ang katayuan nito bilang isang malayang lungsod [[Ligang Hanseatico|Hanseatico]]. Noong 1539, opisyal na naging [[Luteranismo|Luterano]] ang mga botante at ang lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Cathedral |url=https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060818100934/https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-date=18 Agosto 2006 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=SMPProtein|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-17 hanggang ika-19 na siglo ===
Ang [[Digmaan ng Tatlumpung Taon]] sa pagitan ng 1618 at 1648 ay nagwasak sa Berlin. Sangkatlo ng mga bahay nito ang nasira o nawasak, at ang lungsod ay nawalan ng kalahati ng populasyon nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Brandenburg during the 30 Years War |url=https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928213849/https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |archive-date=28 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=World History at KMLA|language=en}}&lt;/ref&gt; Si [[Federico Guillermo I, Elektor ng Brandeburgo|Federico Guillermo]], na kilala bilang &quot;Dakilang Tagahalal&quot;, na humalili sa kaniyang ama na si Jorge Guillermo bilang pinuno noong 1640, ay nagpasimula ng isang patakaran ng pagtataguyod ng imigrasyon at pagpaparaya sa relihiyon.&lt;ref name=&quot;Carlyle18532&quot;&gt;{{cite book|first=Thomas|last=Carlyle|title=Fraser's Magazine|url=https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog|year=1853|publisher=J. Fraser|page=[https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog/page/n71 63]|access-date=11 Pebrero 2016|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Kautusan ng Potsdam]] noong 1685, nag-alok si Frederick William ng pagpapakupkop para sa mga Pranses na [[Huguenot]].&lt;ref name=&quot;Plaut19952&quot;&gt;{{cite book|first=W. Gunther|last=Plaut|title=Asylum: A Moral Dilemma|url=https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|date=1 Enero 1995|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-95196-2|page=42|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214210/https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1700, humigit-kumulang 30 porsiyento ng mga residente ng Berlin ay Pranses, dahil sa imigrasyon ng mga Huguenot.&lt;ref name=&quot;Gray20072&quot;&gt;{{cite book|first=Jeremy|last=Gray|title=Germany|url=https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|year=2007|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74059-988-7|page=49|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915225030/https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Marami pang ibang imigrante ang nagmula sa [[Bohemya]], [[Polonya]], at Salzburgo.&lt;ref name=&quot;Cybriwsky20132&quot;&gt;{{cite book|first=Roman Adrian|last=Cybriwsky|title=Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|date=23 Mayo 2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-248-9|page=48|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915232139/https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[Talaksan:Berlin_Unter_den_Linden_Victoria_Hotel_um_1900.jpg|left|thumb|Ang Berlin ay naging kabesera ng [[Imperyong Aleman]] noong 1871 at mabilis na lumawak sa mga sumunod na taon.]]
Mula noong 1618, ang Margrabyato ng Brandeburgo ay personal na nakipag-isa sa [[Dukado ng Prusya]]. Noong 1701, nabuo ng dalawahang estado ang [[Kaharian ng Prusya]] habang si Federico III, Tagahalal ng Brandeburgo, ay kinoronahan ang sarili bilang haring Federico I sa Prusya. Ang Berlin ay naging kabesera ng bagong Kaharian,&lt;ref&gt;Horlemann, Bernd (Hrsg.) (sa Ingles)&lt;/ref&gt; pinalitan ang [[Königsberg]]. Ito ay isang matagumpay na pagtatangka na isentralisa ang kabesera sa napakalayong estado, at ito ang unang pagkakataon na ang lungsod ay nagsimulang lumago. Noong 1709, pinagsama ang Berlin sa apat na lungsod ng Cölln, Friedrichswerder, Friedrichstadt, at Dorotheenstadt sa ilalim ng pangalang Berlin, &quot;Haupt- und Residenzstadt Berlin&quot;.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;/&gt;

Noong 1740, si Federico II, na kilala bilang [[Federico II ng Prusya|Federico ang Dakila]] (1740–1786), ay naluklok sa kapangyarihan.&lt;ref name=&quot;Zaide19652&quot;&gt;{{cite book|first=Gregorio F.|last=Zaide|title=World History|url=https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|year=1965|publisher=Rex Bookstore, Inc.|isbn=978-971-23-1472-8|page=273|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200510/https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa ilalim ng pamumuno ni Federico II, ang Berlin ay naging sentro ng [[Panahon ng Kaliwanagan|Kaliwanagan]], ngunit saglit ding sinakop noong Digmaan ng Pitong Taon ng hukbong Ruso.&lt;ref name=&quot;PerryChase20122&quot;&gt;{{cite book|first1=Marvin|last1=Perry|first2=Myrna|last2=Chase|first3=James|last3=Jacob|first4=Margaret|last4=Jacob|first5=Theodore|last5=Von Laue|title=Western Civilization: Ideas, Politics, and Society|url=https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|date=1 Enero 2012|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-133-70864-3|page=444|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174457/https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Kasunod ng tagumpay ng Pransiya sa Digmaan ng Ika-apat na Koalisyon, nagmartsa si [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]] sa Berlin noong 1806, ngunit nagbigay ng nagsasariling pamahalaan sa lungsod.&lt;ref name=&quot;Lewis20132&quot;&gt;{{cite book|first=Peter B.|last=Lewis|title=Arthur Schopenhauer|url=https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|date=15 Pebrero 2013|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-78023-069-6|page=57|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174348/https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1815, ang lungsod ay naging bahagi ng bagong Lalawigan ng Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;StaffInc.20102&quot;&gt;{{cite book|author1=Harvard Student Agencies Inc. Staff|author2=Harvard Student Agencies, Inc.|title=Let's Go Berlin, Prague &amp; Budapest: The Student Travel Guide|url=https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|date=28 Disyembre 2010|publisher=Avalon Travel|isbn=978-1-59880-914-5|page=83|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914181704/https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Hinubog ng [[Rebolusyong Industriyal]] ang Berlin noong ika-19 na siglo; kapansin-pansing lumawak ang ekonomiya at populasyon ng lungsod, at naging pangunahing sentro ng riles at sentro ng ekonomiya ng Alemanya. Ang mga karagdagang suburb sa lalong madaling panahon ay umunlad at lumaki ang lugar at populasyon ng Berlin. Noong 1861, ang mga kalapit na suburb kasama ang [[Wedding (Berlin)|Wedding]], [[Moabit]], at ilang iba pa ay isinanib sa Berlin.&lt;ref name=&quot;Schulte-Peevers20102&quot;&gt;{{cite book|author=Andrea Schulte-Peevers|title=Lonel Berlin|url=https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|date=15 Setyembre 2010|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74220-407-9|page=25|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214354/https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1871, ang Berlin ay naging kabesera ng bagong itinatag na [[Imperyong Aleman]].&lt;ref name=&quot;Stöver20132&quot;&gt;{{cite book|first=Bernd|last=Stöver|title=Berlin: A Short History|url=https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|date=2 Oktubre 2013|publisher=C.H.Beck|isbn=978-3-406-65633-0|page=20|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200615/https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1881, naging distritong lungsod ito na hiwalay sa Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;Strassmann20082&quot;&gt;{{cite book|first=W. Paul|last=Strassmann|title=The Strassmanns: Science, Politics and Migration in Turbulent Times (1793–1993)|url=https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|date=15 Hunyo 2008|publisher=Berghahn Books|isbn=978-1-84545-416-6|page=26|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=10 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910121944/https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-20 hanggang ika-21 siglo ===
{{main|Berlin noong dekada 1920}}
Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, ang Berlin ay naging isang matabang lupa para sa kilusang Ekspresyonistang Aleman.&lt;ref name=&quot;HollandGawthrop20012&quot;&gt;{{cite book|author1=Jack Holland|author2=John Gawthrop|title=The Rough Guide to Berlin|url=https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl|url-access=registration|year=2001|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-85828-682-2|page=[https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl/page/361 361]|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa mga larangan tulad ng arkitektura, pagpipinta, at sine ay naimbento ang mga bagong anyo ng artistikong estilo. Sa pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] noong 1918, isang [[Republikang Weimar|republika]] ang ipinahayag ni [[Philipp Scheidemann]] sa [[Reichstag (gusali)|gusaling Reichstag]]. Noong 1920, isinama ng [[Batas ng Kalakhang Berlin]] ang dose-dosenang mga suburban na lungsod, nayon, at pagmamay-ari sa paligid ng Berlin sa isang pinalawak na lungsod. Ang batas ay nagpalaki sa lugar ng Berlin mula 66&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; tungo 883&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (25 tungo 341 sq mi). Halos dumoble ang populasyon, at ang Berlin ay may populasyon na humigit-kumulang apat na milyon. Sa panahong Weimar, ang Berlin ay sumailalim sa kaguluhan sa politika dahil sa kawalan ng katiyakan sa ekonomiya ngunit naging isang kilalang sentro ng Rumaragasang Dekada '20. Naranasan ng metropolis ang kaniyang kapanahunan bilang isang pangunahing kabesera ng mundo at kilala sa mga tungkulin ng pamumuno nito sa agham, teknolohiya, sining, humanidades, pagpaplano ng lungsod, pelikula, mas mataas na edukasyon, pamahalaan, at mga industriya. Si [[Albert Einstein]] ay sumikat sa publiko noong mga taon niya sa Berlin, na ginawaran ng Gantimpalang Nobel para sa Pisika noong 1921.
[[Talaksan:Potsdamer_Platz_1945.jpg|left|thumb|Nawasak ang Berlin pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ([[Potsdamer Platz]], 1945)]]
Noong 1933, si [[Adolf Hitler]] at ang [[Partidong Nazi|Partido Nazi]] ay naluklok sa kapangyarihan. Ang pamamahala ng NSDAP ay nagpabawas sa komunidad ng mga Hudyo ng Berlin mula 160,000 (isang-katlo ng lahat ng mga Hudyo sa bansa) sa humigit-kumulang 80,000 dahil sa pangingibang-bansa sa pagitan ng 1933 at 1939. Pagkatapos ng [[Kristallnacht]] noong 1938, libo-libong Hudyo ng lungsod ang ikinulong sa kalapit na kampong piitan ng Sachsenhausen. Simula noong unang bahagi ng 1943, marami ang ipinadala sa mga kampong piitan, gaya ng [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz|Auschwitz]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Jewish Community of Berlin |url=https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170708152027/https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |archive-date=8 Hulyo 2017 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Holocaust Encyclopedia|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ang pinakamabigat na binomba na lungsod sa kasaysayan. Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang malaking bahagi ng Berlin ay nawasak sa 1943–45 na reyd sa himpapawid ng mga Alyado at sa 1945 [[Labanan ng Berlin]]. Ang mga Alyado ay naghulog ng 67,607 tonelada ng mga bomba sa lungsod, na sinira ang 6,427 ektarya ng tinayuang lugar. Humigit-kumulang 125,000 sibilyan ang napatay.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Clodfelter |first=Micheal |title=Warfare and Armed Conflicts- A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000 |year=2002 |edition=2 |publisher=McFarland &amp; Company |isbn=978-0-7864-1204-4|language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos ang pagtatapos ng digmaan sa Europa noong Mayo 1945, nakatanggap ang Berlin ng malaking bilang ng mga bakwit mula sa mga lalawigan sa Silangan. Hinati ng mga matagumpay na kapangyarihan ang lungsod sa apat na sektor, na kahalintulad sa mga lugar ng pananakop kung saan hinati ang Alemanya. Ang mga sektor ng [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Kanluraning Alyado]] (ang Estados Unidos, Reino Unido, at Pransiya) ay bumuo ng [[Kanlurang Berlin]], habang ang [[Unyong Sobyetika|Sobyetikong sektor]] ang bumuo ng [[Silangang Berlin]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Benz |first=Prof. Dr. Wolfgang |date=27 Abril 2005 |title=Berlin – auf dem Weg zur geteilten Stadt |trans-title=Berlin – on the way to a divided city |url=https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110120432/https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |archive-date=10 Nobyembre 2018 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |language=de}}&lt;/ref&gt;

Lahat ng apat na [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Alyado]] ay nagbahagi ng mga tungkuling pampamahalaan para sa Berlin. Gayunpaman, noong 1948, nang palawigin ng Kanluraning Alyado ang reporma sa pera sa Kanlurang mga sona ng Alemanya sa tatlong kanlurang sektor ng Berlin, ang [[Unyong Sobyetika|Unyong Sobyetiko]] ay nagpataw ng [[Pagbangkulong ng Berlin|pagharang]] sa mga daanan patungo at mula sa Kanlurang Berlin, na ganap na nasa loob ng kontrolado ng Sobyetikong teritoryo. Ang [[pagbangkulong ng Berlin]], na isinagawa ng tatlong kanlurang Alyado, ay nagtagumpay sa pagharang na ito sa pamamagitan ng pagbibigay ng pagkain at iba pang mga suplay sa lungsod mula Hunyo 1948 hanggang Mayo 1949.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Airlift / Blockade |url=https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318232831/https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |archive-date=18 Marso 2015 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Western Allies Berlin|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1949, itinatag ang Pederal na Republika ng Alemanya sa [[Kanlurang Alemanya]] at kalaunan ay isinama ang lahat ng mga sonang Amerikano, Briton, at Pranses, hindi kasama ang mga sona ng tatlong bansang iyon sa Berlin, habang ang [[Marxismo–Leninismo|Marxista-Leninistang]] [[Silangang Alemanya|Demokratikong Republikang Aleman]] ay idineklara sa [[Silangang Alemanya]]. Ang Kanlurang Berlin ay opisyal na nanatiling isang sinasakop na lungsod, ngunit ito ay nakahanay sa politika sa Republikang Federal ng Alemanya sa kabila ng heyograpikong paghihiwalay ng Kanlurang Berlin. Ang serbisyo ng himpapawid sa Kanlurang Berlin ay ipinagkaloob lamang sa mga kompanyang panghimpapawid ng mga Amerikano, Briton, at Pranses.
[[Talaksan:Thefalloftheberlinwall1989.JPG|left|thumb|Ang [[Pader ng Berlin|pagbagsak ng Pader ng Berlin]] noong 9 Nobyembre 1989. Noong Oktubre 3, 1990, pormal nang natapos ang proseso ng [[muling pag-iisa ng Alemanya]].]]
Ang pagkakatatag ng dalawang estadong Aleman ay nagpapataas ng tensiyon sa [[Digmaang Malamig]]. Ang Kanlurang Berlin ay napapaligiran ng teritoryo ng Silangang Aleman, at ang Silangang Alemanya ay nagpahayag ng Silangang bahagi bilang kabesera nito, isang hakbang na hindi kinilala ng mga kanluraning kapangyarihan. Kasama sa Silangang Berlin ang karamihan sa sentrong pangkasaysayan ng lungsod. Ang pamahalaang Kanlurang Aleman ay nagsariling nagtatag sa [[Bonn]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin after 1945 |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090412221115/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |archive-date=12 Abril 2009 |access-date=8 Abril 2009 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1961, sinimulan ng Silangang Alemanya na itayo ang [[Pader ng Berlin]] sa paligid ng Kanlurang Berlin, at ang mga pangyayari ay umabot sa isang tangke na paghaharap sa [[Tsekpoint Charlie]]. Ang Kanlurang Berlin ay de facto na ngayong bahagi ng Kanlurang Alemanya na may natatanging legal na katayuan, habang ang Silangang Berlin ay de facto na bahagi ng Silangang Alemanya. Ibinigay ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''&quot; noong Hunyo 26, 1963, sa harap ng [[Rathaus Schöneberg|munisipyo]] ng [[Schöneberg]], na matatagpuan sa kanlurang bahagi ng lungsod, na sinalungguhitan ang suporta ng Estados Unidos para sa Kanlurang Berlin.&lt;ref&gt;Andreas Daum, ''Kennedy in Berlin''. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ganap na nahati. Bagaman posible para sa mga Kanluranin na dumaan sa kabilang panig sa pamamagitan ng mahigpit na kontroladong mga tsekpoint, para sa karamihan ng mga taga-Silangan, ang paglalakbay sa Kanlurang Berlin o Kanlurang Alemanya ay ipinagbabawal ng pamahalaan ng Silangang Alemanya. Noong 1971, ginagarantiyahan ng isang Kasunduan ng Apat na Kapangyarihan ang pagpunta sa at mula sa Kanlurang Berlin sa pamamagitan ng kotse o tren sa pamamagitan ng Silangang Alemanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1996 |title=Ostpolitik: The Quadripartite Agreement of September 3, 1971 |url=https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225042306/https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=U.S. Diplomatic Mission to Germany|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1989, sa pagtatapos ng Digmaang Malamig at panggigipit mula sa populasyon ng Silangang Aleman, ang Pader ng Berlin ay bumagsak noong Nobyembre 9 at kasunod na karamihan ay giniba. Ngayon, pinapanatili ng East Side Gallery ang malaking bahagi ng pader. Noong Oktubre 1990, muling [[Muling pag-iisa ng Alemanya|pinagsama]] ang dalawang bahagi ng Alemanya bilang Republika Federal ng Alemanya, at muling naging lungsod ang Berlin.&lt;ref&gt;''Berlin ‒ Washington, 1800‒2000: Capital Cities, Cultural Representation, and National Identities'', pat. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Si [[Walter Momper]], ang alkalde ng Kanlurang Berlin, ay naging unang alkalde ng muling pinagsamang lungsod sa pansamantala. Ang mga halalan sa buong lungsod noong Disyembre 1990 ay nagresulta sa unang &quot;lahatang Berlin&quot; na alkalde na nahalal na manungkulan noong Enero 1991, kung saan ang magkahiwalay na opisina ng mga alkalde sa Silangan at Kanlurang Berlin ay magtatapos sa panahong iyon, at si [[Eberhard Diepgen]] (isang dating alkalde ng Kanluran Berlin) ang naging unang nahalal na alkalde ng isang muling pinag-isang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Disyembre 1990 |title=Berlin Mayoral Contest Has Many Uncertainties |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |url-status=live |access-date=17 Hunyo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617212414/https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |archive-date=17 Hunyo 2019|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong Hunyo 18, 1994, ang mga sundalo mula sa Estados Unidos, Pransiya, at Britanya ay nagmartsa sa isang parada na bahagi ng mga seremonya upang markahan ang pag-alis ng mga kaalyadong tropang pananakop na nagpapahintulot sa [[Muling pag-iisa ng Alemanya|muling pinagsamang Berlin]]&lt;ref name=&quot;ReUnificationParade&quot;&gt;{{Cite news |last=Kinzer |first=Stephan |date=19 Hunyo 1994 |title=Allied Soldiers March to Say Farewell to Berlin |work=[[The New York Times]] |location=New York City |url=https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |url-status=live |access-date=20 Nobyembre 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121133602/https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |archive-date=21 Nobyembre 2015|language=en}}&lt;/ref&gt; (ang huling tropang Ruso ay umalis noong Agosto 31, habang ang huling pag-alis ng mga puwersa ng Kanluraning Alyado ay noong Setyembre 8, 1994). Noong Hunyo 20, 1991, bumoto ang [[Bundestag]] (Parlamentong Aleman) na ilipat ang luklukan ng kabesera ng Alemanya mula Bonn patungong Berlin, na natapos noong 1999.

{{multiple image|align=right|image1=Humboldt Forum 9155.jpg|width1=195|caption1=Ang muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]] na nalalapit nang matapos noong 2021|width2=220|width3=215|direction=|total_width=|alt1=}}Ang [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|repormang pampangasiwaan ng Berlin noong 2001]] ay nagsanib ng ilang boro, na binawasan ang kanilang bilang mula 23 hanggang 12.

Noong 2006, isinagawa sa Berlin ang Pangwakas na [[Pandaigdigang Kopa ng FIFA]].

Sa isang pag-atakeng terorista noong 2016 na nauugnay sa [[Islamikong Estado|ISIL]], isang truck ang sadyang inimaneho sa isang palengkeng pam-Pasko sa tabi ng [[Pang-alaalang Simbahang Kaiser Wilhelm|Pang-alaalang Simbahang Kaiser Guillermo]], na nag-iwan ng 13 kataong namatay at 55 nasugatan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 Disyembre 2016 |title=IS reklamiert Attacke auf Weihnachtsmarkt für sich |language=de |trans-title=IS recalls attack on Christmas market for itself |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175944/https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |archive-date=21 Marso 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC.Dies&quot;&gt;{{Cite news |date=26 Oktubre 2021 |title=Berlin attack: First aider dies 5 years after Christmas market murders |work=BBC |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |url-status=live |access-date=Oktubre 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026190214/https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |archive-date=26 Oktubre 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;

Binuksan ang [[Paliparang Berlin Brandeburgo]] (BER) noong 2020, pagkalipas ng siyam na taon kaysa binalak, kung saan papasok na ang Terminal 1 sa serbisyo sa katapusan ng Oktubre, at ang mga lipad papunta at mula sa [[Paliparang Tegel]] ay magtatapos sa Nobyembre.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gardner |first=Nicky |last2=Kries |first2=Susanne |date=8 Nobyembre 2020 |title=Berlin's Tegel airport: A love letter as it prepares to close |url=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205135633/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=The Independent |language=de}}&lt;/ref&gt; Dahil sa pagbaba ng bilang ng mga pasahero na nagreresulta mula sa pandemya ng [[Pandemya ng COVID-19|COVID-19]], inihayag ang mga plano na pansamantalang isara ang Terminal 5&amp;nbsp;ng BER, ang dating [[Paliparang Berlin Schönefeld|Paliparang Schönefeld]], simula sa Marso 2021 nang hanggang isang taon.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=Enero 29, 2021 |title=BER schließt Terminal in Schönefeld am 23. Februar |language=de |trans-title=BER closes the terminal in Schönefeld on February 23 |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205134830/https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt; Ang nag-uugnay na linyang U-Bahn U5 mula Alexanderplatz hanggang [[Berlin Hauptbahnhof|Hauptbahnhof]], kasama ang mga bagong estasyong Rotes Rathaus at Unter den Linden, ay binuksan noong Disyembre 4, 2020, kung saan inaasahang magbubukas ang estasyon ng Museumsinsel U-Bahn sa bandang Marso 2021, na kokompleto sa lahat ng mga bagong gawa sa U5.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Agosto 2020 |title=BVG will verlängerte U5 am 4. Dezember eröffnen |trans-title=BVG wants to open the extended U5 on December 4th |url=https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133537/https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=rbb24 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagyang pagbubukas sa pagtatapos ng 2020 na museong [[Foro Humboldt]], na makikita sa muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]], na inihayag noong Hunyo, ay ipinagpaliban hanggang Marso 2021.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 Nobyembre 2020 |title=Humboldt Forum will zunächst nur digital eröffnen |language=de |trans-title=Humboldt Forum will initially only open digitally |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133156/https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt;

=== Pagtatangka ng pagsasanib ng Berlin-Brandeburgo ===
[[Talaksan:DEU_Berlin-Brandenburg_COA.svg|left|thumb|179x179px|Ang eskudo de armas na iminungkahi sa kontrata ng estado]]
Ang legal na batayan para sa pinagsamang estado ng Berlin at [[Brandeburgo]] ay iba sa ibang mga panukala sa pagsasanib ng estado. Karaniwan, ang Artikulo 29&amp;nbsp;ng [[Batayang Batas para sa Republikang Federal ng Alemanya|Batayang Batas]] ay nagsasaad na ang pagsasanib ng estado ay nangangailangan ng isang pederal na batas.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=24 Mayo 1949|article=29|article-type=Artikulo|legislature=Parlamentarischer Rat|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_29.html|language=de}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, ang isang sugnay na idinagdag sa Batayang Batas noong 1994, Artikulo 118a, ay nagpapahintulot sa Berlin at Brandeburgo na magkaisa nang walang pag-aprubang federal, na nangangailangan ng isang reperendo at ratipikasyon ng mga parlamento ng parehong estado.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=27 Oktubre 1994|article=118a|article-type=Einzelnorm|legislature=Bundestag|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_118a.html|language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1996, nagkaroon ng hindi matagumpay na pagtatangka na pag-isahin ang mga estado ng Berlin at Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=LÄNDERFUSION / FUSIONSVERTRAG (1995) |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/5_33_laefuver.htm |access-date=31 Marso 2022|language=de}}&lt;/ref&gt; Parehong may iisang kasaysayan, diyalekto, at kultura at sa 2020, mayroong mahigit 225,000 residente ng Brandeburgo na namamasahe patungong Berlin. Ang pagsasanib ay nagkaroon ng halos nagkakaisang suporta ng isang malawak na koalisyon ng parehong mga pamahalaan ng estado, mga partidong pampolitika, media, mga asosasyon ng negosyo, mga [[unyon ng manggagawa]], at mga simbahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 Mayo 2016 |title=Die Brandenburger wollen keine Berliner Verhältnisse |language=de |work=Tagesspiegel |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/gescheiterte-laenderfusion-mit-berlin-die-brandenburger-wollen-keine-berliner-verhaeltnisse/13539146.html |access-date=30 Marso 2022}}&lt;/ref&gt; Bagaman bumoto ang Berlin ng pabor sa maliit na palugit, higit sa lahat ay nakabatay sa suporta sa dating [[Kanlurang Berlin]], hindi inaprubahan ng mga botante ng Brandeburgo ang pagsasanib sa malaking palugit. Nabigo ito higit sa lahat dahil sa ayaw ng mga botante ng Brandeburgo na tanggapin ang malaki at lumalaking utang ng publiko sa Berlin at takot na mawala ang pagkakakilanlan at impluwensiya sa kabesera.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot; /&gt;

== Heograpiya ==

=== Topograpiya ===
[[Talaksan:Berlin_by_Senitnel-2.jpg|thumb|Imaheng satellite ng Berlin]]
[[Talaksan:Luftbild_bln-schmoeckwitz.jpg|thumb|Ang labas ng Berlin ay nasasakupan ng mga kakahuyan at maraming lawa.]]
Ang Berlin ay nasa hilagang-silangan ng Alemanya, sa isang lugar ng mababang latiang makahoy na may pangunahing patag na [[topograpiya]], bahagi ng malawak na [[Hilagang Kapatagang Europeo]] na umaabot mula hilagang Pransiya hanggang kanlurang Rusya. Ang ''Berliner Urstromtal'' (isang panahon ng yelo lambak glasyar), sa pagitan ng mababang [[Talampas ng Barnim]] sa hilaga at ng [[Talampas ng Teltow]] sa timog, ay nabuo sa pamamagitan ng natunaw na tubig na dumadaloy mula sa mga yelo sa dulo ng huling glasyasyong Weichseliense. Ang [[Spree (ilog)|Spree]] ay sumusunod sa lambak na ito ngayon. Sa Spandau, isang boro sa kanluran ng Berlin, ang Spree ay umaagos sa ilog [[Havel]], na dumadaloy mula hilaga hanggang timog sa kanlurang Berlin. Ang daloy ng Havel ay mas katulad ng isang hanay ng mga lawa, ang pinakamalaki ay ang Tegeler See at ang [[Großer Wannsee]]. Ang isang serye ng mga lawa ay dumadaloy din sa itaas na Spree, na dumadaloy sa [[Müggelsee|Großer Müggelsee]] sa silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Satellite Image Berlin |url=https://maps.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://www.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |archive-date=18 Pebrero 2022 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Google Maps|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang malalaking bahagi ng kasalukuyang Berlin ay umaabot sa mababang talampas sa magkabilang panig ng Lambak Spree. Malaking bahagi ng mga boro na [[Reinickendorf]] at [[Pankow]] ay nasa Talampas ng Barnim, habang ang karamihan sa mga boro ng [[Charlottenburg-Wilmersdorf]], [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Tempelhof-Schöneberg]], at [[Neukölln]] ay nasa Talampas ng Teltow.

Ang boro ng Spandau ay bahagyang nasa loob ng Lambak Glasyar ng Berlin at bahagyang nasa Kapatagang Nauen, na umaabot sa kanluran ng Berlin. Mula noong 2015, ang mga burol ng Arkenberge sa Pankow sa {{Convert|122|m}} taas, ay ang pinakamataas na punto sa Berlin. Sa pamamagitan ng pagtatapon ng mga labi ng konstruksiyon nalampasan nito ang [[Teufelsberg]] ({{Cvt|120.1|m}}), na kung saan mismo ay binubuo ng mga durog na bato mula sa mga guho ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Triantafillou |first=Nikolaus |date=27 Enero 2015 |title=Berlin hat eine neue Spitze |trans-title=Berlin has a new top |url=https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722225809/https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |archive-date=22 Hulyo 2016 |access-date=11 Nobyembre 2018 |publisher=Qiez |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang [[Müggelberge]] sa 114.7 {{Convert|114.7|m}} taas ay ang pinakamataas na natural na punto at ang pinakamababa ay ang Spektesee sa Spandau, sa {{Convert|28.1|m}} taas.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=22 Pebrero 2015 |title=Der höchste Berg von Berlin ist neuerdings in Pankow |language=de |trans-title=The tallest mountain in Berlin is now in Pankow |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |url-status=live |access-date=22 Pebrero 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150519014725/https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |archive-date=19 Mayo 2015}}&lt;/ref&gt;

=== Klima ===
Ang Berlin ay may klimang pangkaragatan ([[Kategoryang Köppen sa klima|Köppen]]: ''Cfb'');&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Köppen Climate Classification (Weatherbase) |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130184209/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019 |website=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt; ang silangang bahagi ng lungsod ay may bahagyang impluwensiyang kontinental (''Dfb''), isa sa mga pagbabago ay ang taunang pag-ulan ayon sa masa ng hangin at ang mas malaking kasaganaan sa isang panahon ng taon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The different types of vertical greening systems and their relative sustainability |url=https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130220603/https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Elkins22&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|title=Berlin: The Spatial Structure of a Divided City|last1=Elkins|first1=Dorothy|last2=Elkins|first2=T. H.|last3=Hofmeister|first3=B.|date=4 Agosto 2005|publisher=Routledge|isbn=9781135835057|language=en|access-date=21 Setyembre 2020|archive-date=18 Pebrero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Nagtatampok ang ganitong uri ng klima ng katamtamang temperatura ng tag-init ngunit kung minsan ay mainit (para sa pagiging semikontinental) at malamig na taglamig ngunit hindi mahigpit sa halos lahat ng oras.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Climate Summary |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629211853/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |archive-date=29 Hunyo 2015 |access-date=15 Marso 2015 |publisher=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa mga transisyonal na sonang klima nito, karaniwan ang pagyeyelo sa taglamig, at may mas malaking pagkakaiba sa temperatura sa pagitan ng mga panahon kaysa sa karaniwan para sa maraming klimang pangkaragatan. Higit pa rito, ang Berlin ay inuri bilang isang katamtamang klimang kontinental (''Dc'') sa ilalim ng iskema ng klima ng Trewartha, gayundin ang mga suburb ng Lungsod ng Bagong York, bagaman inilalagay sila ng [[Kategoryang Köppen sa klima|sistemang Köppen]] sa iba't ibang uri.&lt;ref&gt;Gerstengarbe FW, Werner PC (2009) A short update on Koeppen climate shifts in Europe between 1901 and 2003. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Ang mga tag-araw ay mainit-init at kung minsan ay mahalumigmig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|22|–|25|C}} at mababa sa {{Cvt|12|–|14|C}}. Ang mga taglamig ay malamig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|3|C}} at mababa sa {{Cvt|−2|to|0|C}}. Ang tagsibol at taglagas ay karaniwang malamig hanggang banayad. Lumilikha ng mikroklima ang tinayuang bahagi ng Berlin, na may init na iniimbak ng mga gusali at bangketa ng lungsod. Ang mga temperatura ay maaaring {{Cvt|4|C-change}} mas mataas sa lungsod kaysa mga nakapaligid na lugar.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=weather.com |url=https://www.weather.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070323015551/https://www.weather.com/ |archive-date=23 Marso 2007 |access-date=7 Abril 2012 |publisher=weather.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang taunang pag-ulan ay {{Convert|570|mm}} na may katamtamang pag-ulan sa buong taon. Ang Berlin at ang nakapalibot na estado ng Brandeburgo ay ang pinakamainit at pinakatuyong rehiyon sa Alemanya.&lt;ref name=&quot;berlinermorgenpost&quot;&gt;{{Cite web |date=8 Marso 2016 |title=Berlin ist das wärmste und trockenste Bundesland |url=https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023193643/https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |archive-date=23 Oktubre 2021 |access-date=23 Oktubre 2021 |website=Berliner Morgenpost|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pag-ulan ng niyebe ay pangunahing nangyayari mula Disyembre hanggang Marso.&lt;ref name=&quot;worldweather2&quot;&gt;{{Cite web |title=Climate figures |url=https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080817114255/https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |archive-date=17 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=World Weather Information Service|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakamainit na buwan sa Berlin ay Hulyo 1834, na may karaniwang temperatura na {{Cvt|23.0|C}} at ang pinakamalamig ay Enero 1709, na maykaraniwang temperatura na {{Cvt|-13.2|C}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Temperaturmonatsmittel BERLIN-TEMPELHOF 1701- 1993 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702031754/https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |archive-date=2 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakabasang buwan na naitala ay Hulyo 1907, na may {{Convert|230|mm}} ng pag-ulan, samantalang ang pinakamatuyo ay Oktubre 1866, Nobyembre 1902, Oktubre 1908 at Setyembre 1928, lahat ay may {{Convert|1|mm|3}} ng pag-ulan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Niederschlagsmonatssummen BERLIN-DAHLEM 1848– 1990 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190707182905/https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |archive-date=7 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt;{{Weather box|location=Berlin (Schönefeld), mga karaniwan noong 1981–2010, mga sukdulan noong 1957–kasalukuyan|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=15.1|Feb record high C=18.0|Mar record high C=25.8|Apr record high C=30.8|May record high C=32.7|Jun record high C=35.4|Jul record high C=37.3|Aug record high C=38.0|Sep record high C=32.3|Oct record high C=27.7|Nov record high C=20.4|Dec record high C=15.6|year record high C=38.0|Jan high C=2.8|Feb high C=4.3|Mar high C=8.7|Apr high C=14.3|May high C=19.4|Jun high C=22.0|Jul high C=24.6|Aug high C=24.2|Sep high C=19.3|Oct high C=13.8|Nov high C=7.3|Dec high C=3.3|year high C=13.7|Jan mean C=0.1|Feb mean C=0.9|Mar mean C=4.3|Apr mean C=9.0|May mean C=14.0|Jun mean C=16.8|Jul mean C=19.1|Aug mean C=18.5|Sep mean C=14.2|Oct mean C=9.4|Nov mean C=4.4|Dec mean C=1.0|year mean C=9.3|Jan low C=-2.8|Feb low C=-2.4|Mar low C=0.4|Apr low C=3.5|May low C=8.2|Jun low C=11.2|Jul low C=13.5|Aug low C=13.0|Sep low C=9.6|Oct low C=5.4|Nov low C=1.4|Dec low C=-1.6|year low C=5.0|Jan record low C=-25.3|Feb record low C=-22.0|Mar record low C=-16.0|Apr record low C=-7.4|May record low C=-2.8|Jun record low C=1.3|Jul record low C=4.9|Aug record low C=4.6|Sep record low C=-0.9|Oct record low C=-7.7|Nov record low C=-12.0|Dec record low C=-24.0|year record low C=-25.3|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=37.2|Feb precipitation mm=30.1|Mar precipitation mm=39.3|Apr precipitation mm=33.7|May precipitation mm=52.6|Jun precipitation mm=60.2|Jul precipitation mm=52.5|Aug precipitation mm=53.0|Sep precipitation mm=39.5|Oct precipitation mm=32.2|Nov precipitation mm=37.8|Dec precipitation mm=46.1|year precipitation mm=515.2|Jan sun=57.6|Feb sun=71.5|Mar sun=119.4|Apr sun=191.2|May sun=229.6|Jun sun=230.0|Jul sun=232.4|Aug sun=217.3|Sep sun=162.3|Oct sun=114.7|Nov sun=54.9|Dec sun=46.9|year sun=1727.6|Jan uv=1|Feb uv=1|Mar uv=2|Apr uv=4|May uv=5|Jun uv=6|Jul uv=6|Aug uv=5|Sep uv=4|Oct uv=2|Nov uv=1|Dec uv=0|source 1=DWD&lt;ref&gt;{{cite web
  |url = https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |title = Ausgabe der Klimadaten: Monatswerte
  |access-date = 2019-06-12
  |archive-date = 12 Hunyo 2014
  |archive-url = https://web.archive.org/web/20140612043121/https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |url-status = live |language = en
  }}&lt;/ref&gt; sa Weather Atlas&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|title=Berlin, Germany – Detailed climate information and monthly weather forecast|last=d.o.o|first=Yu Media Group|website=Weather Atlas|language=en|access-date=2019-07-02|archive-date=25 Nobyembre 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125121717/https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|location=Berlin (Tempelhof), elevation: {{convert|48|m|abbr=on|disp=or}}, mga karaniwang noong 1971–2000, sukdulan 1878–kasalukuyan|collapsed=y|metric first=yes|single line=yes|Jan record high C=15.5|Feb record high C=18.7|Mar record high C=24.8|Apr record high C=31.3|May record high C=35.5|Jun record high C=38.5|Jul record high C=38.1|Aug record high C=38.0|Sep record high C=34.2|Oct record high C=28.1|Nov record high C=20.5|Dec record high C=16.0|Jan high C=3.3|Feb high C=5.0|Mar high C=9.0|Apr high C=15.0|May high C=19.6|Jun high C=22.3|Jul high C=25.0|Aug high C=24.5|Sep high C=19.3|Oct high C=13.9|Nov high C=7.7|Dec high C=3.7|Jan mean C=0.6|Feb mean C=1.4|Mar mean C=4.8|Apr mean C=8.9|May mean C=14.3|Jun mean C=17.1|Jul mean C=19.2|Aug mean C=18.9|Sep mean C=14.5|Oct mean C=9.7|Nov mean C=4.7|Dec mean C=2.0|Jan low C=−1.9|Feb low C=−1.5|Mar low C=1.3|Apr low C=4.2|May low C=9.0|Jun low C=12.3|Jul low C=14.3|Aug low C=14.1|Sep low C=10.6|Oct low C=6.4|Nov low C=2.2|Dec low C=-0.4|Jan record low C=-23.1|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-8.1|May record low C=-4.0|Jun record low C=1.5|Jul record low C=6.1|Aug record low C=3.5|Sep record low C=-1.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.0|Dec record low C=-20.5|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=42.3|Feb precipitation mm=33.3|Mar precipitation mm=40.5|Apr precipitation mm=37.1|May precipitation mm=53.8|Jun precipitation mm=68.7|Jul precipitation mm=55.5|Aug precipitation mm=58.2|Sep precipitation mm=45.1|Oct precipitation mm=37.3|Nov precipitation mm=43.6|Dec precipitation mm=55.3|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=8.0|Mar precipitation days=9.1|Apr precipitation days=7.8|May precipitation days=8.9|Jun precipitation days=7.0|Jul precipitation days=7.0|Aug precipitation days=7.0|Sep precipitation days=7.8|Oct precipitation days=7.6|Nov precipitation days=9.6|Dec precipitation days=11.4|unit precipitation days=1.0 mm|source 1=WMO&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |title = World Weather Information Service&amp;nbsp;– Berlin |website = Worldweather.wmo.int |date = 5 Oktubre 2006 |access-date = 2012-04-07 |archive-date = 25 Abril 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130425001834/https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |url-status = bot: unknown |language=en}} Abril 25, 2013, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=KNMI&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |title = Indices Data – Berlin/Tempelhof 2759 |access-date = 2019-05-13 |publisher =KNMI|language = en |archive-date = 9 Hulyo 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180709010608/https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |url-status = dead |language=en}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|collapsed=y|metric first=y|single line=y|location=Berlin (Dahlem), {{convert|58|m|abbr=on|disp=or}}, 1961–1990 mga normal, sukdulan 1908–kasalukuyan{{NoteTag|Dahil ang kinaroroonan ng himpilang pampanahon ay pinakamalayo mula sa mas makapal na urbanisadong rehiyon ng Berlin at mas malayo sa pangunahing UHI, ang mga halaga nito ay bahagyang mas mataas, lalo na sa gitna at kagyat na mga rehiyon.&lt;ref&gt;[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm Long-term Development of Selected Climate Parameters (Edisyong 2015)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308213004/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm |date=2021-03-08 }}, Berlin Environmental Atlas. ''Senate Department for Urban Development and Housing''. Nakuha noong Enero 30, 2019. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;}}|Jan record high C=15.2|Feb record high C=18.6|Mar record high C=25.1|Apr record high C=30.9|May record high C=33.3|Jun record high C=36.1|Jul record high C=37.9|Aug record high C=37.7|Sep record high C=34.2|Oct record high C=27.5|Nov record high C=19.5|Dec record high C=15.7|Jan mean C=-0.4|Feb mean C=0.6|Mar mean C=4.0|Apr mean C=8.4|May mean C=13.5|Jun mean C=16.7|Jul mean C=17.9|Aug mean C=17.2|Sep mean C=13.5|Oct mean C=9.3|Nov mean C=4.6|Dec mean C=1.2|Jan high C=1.8|Feb high C=3.5|Mar high C=7.9|Apr high C=13.1|May high C=18.6|Jun high C=21.8|Jul high C=23.1|Aug high C=22.8|Sep high C=18.7|Oct high C=13.3|Nov high C=7.0|Dec high C=3.2|Jan low C=-2.9|Feb low C=-2.2|Mar low C=0.5|Apr low C=3.9|May low C=8.2|Jun low C=11.4|Jul low C=12.9|Aug low C=12.4|Sep low C=9.4|Oct low C=5.9|Nov low C=2.1|Dec low C=-1.1|Jan record low C=-21.0|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-6.7|May record low C=-2.9|Jun record low C=0.8|Jul record low C=5.4|Aug record low C=4.7|Sep record low C=-0.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.1|Dec record low C=-20.2|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=43.0|Feb precipitation mm=37.0|Mar precipitation mm=38.0|Apr precipitation mm=42.0|May precipitation mm=55.0|Jun precipitation mm=71.0|Jul precipitation mm=53.0|Aug precipitation mm=65.0|Sep precipitation mm=46.0|Oct precipitation mm=36.0|Nov precipitation mm=50.0|Dec precipitation mm=55.0|Jan sun=45.4|Feb sun=72.3|Mar sun=122.0|Apr sun=157.7|May sun=221.6|Jun sun=220.9|Jul sun=217.9|Aug sun=210.2|Sep sun=156.3|Oct sun=110.9|Nov sun=52.4|Dec sun=37.4|unit precipitation days=1.0 mm|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=9.0|Mar precipitation days=8.0|Apr precipitation days=9.0|May precipitation days=10.0|Jun precipitation days=10.0|Jul precipitation days=9.0|Aug precipitation days=9.0|Sep precipitation days=9.0|Oct precipitation days=8.0|Nov precipitation days=10.0|Dec precipitation days=11.0|source 1=NOAA&lt;ref name=&quot;noaa&quot;&gt;{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| title = Berlin (10381) – WMO Weather Station
| access-date = 30 Enero 2019
| archive-url = https://web.archive.org/web/20220218131223/ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| archive-date = 2022-02-18
| url-status = dead
| publisher = NOAA
| language = en
}} [https://archive.org/details/19611990NormalsNOAABerlin Naarkibo] 30 Enero 2019, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=Berliner Extremwerte&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |title = Berliner Extremwerte |access-date = 1 Disyembre 2014 |archive-date = 6 Hunyo 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200606191249/https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |url-status = live |language=en}}&lt;/ref&gt;}}

=== Tanawin ng lungsod ===
[[Talaksan:16-07-04-Abflug-Berlin-DSC_0122.jpg|thumb|Larawang panghimpapawid sa gitna ng Berlin na nagpapakita ng [[City West]], [[Potsdamer Platz]], [[Alexanderplatz]], at ang [[Tiergarten (liwasan)|Tiergarten]]]]
Ang kasaysayan ng Berlin ay nag-iwan sa lungsod ng isang [[wiktionary:polycentric|polisentrikong]] pagkakaayos at isang napakaeklektikong hanay ng arkitektura at mga gusali. Ang hitsura ng lungsod ngayon ay higit na nahubog ng pangunahing papel na ginampanan nito sa kasaysayan ng Germany noong ika-20 siglo. Lahat ng pambansang pamahalaan na nakabase sa Berlin{{Spaced en dash}}ang Kaharian ng Prusya, ang Ikalawang Imperyong Aleman ng 1871, ang Republikang Weimar, Alemanyang Nazi, Silangang Alemanya, pati na rin ang muling pinagsamang Alemanya{{Spaced en dash}}ay nagpasimula ng mga ambisyosong programa sa muling pagtatayo, na ang bawat isa ay nagdaragdag ng sarili nitong natatanging estilo sa arkitektura ng lungsod.

Sinalanta ang Berlin ng mga pagsalakay sa himpapawid, sunog, at labanan sa kalye noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at marami sa mga gusaling nakaligtas sa parehong Silangan at Kanluran ay giniba noong panahon pagkatapos ng digmaan. Karamihan sa demolisyong ito ay pinasimulan ng mga programa sa arkitektura ng munisipyo upang magtayo ng mga bagong distrito ng negosyo o tirahan at ang mga pangunahing arterya. Karamihan sa mga palamuti sa mga gusali bago ang digmaan ay nawasak kasunod ng mga makabagong dogma, at sa parehong mga sistema pagkatapos ng digmaan, gayundin sa muling pinagsamang Berlin, maraming mahahalagang estrukturang pamana ang muling itinayo, kabilang ang ''Forum Fridericianum'' kasama ang, [[Operang Estatal ng Berlin|Operang Estatal]] (1955), [[Palasyo ng Charlottenburg|Palasyo Charlottenburg]] (1957), ang mga monumental na gusali sa [[Gendarmenmarkt]] (dekada '80), ang [[Alte Kommandantur|Kommandantur]] (2003), at gayundin ang proyekto sa muling pagtatayo ng mga barokong patsada ng [[Palasyo ng Berlin|Palasyo ng Lungsod]]. Maraming mga bagong gusali ang naging inspirasyon ng kanilang makasaysayang mga nauna o ang pangkalahatang klasikong estilo ng Berlin, gaya ng Otel Adlon.

Ang mga kumpol ng mga ''skyscraper'' o gusaling mataas ay tumaas sa iba't ibang lokasyon: [[Potsdamer Platz]], ang [[City West]], at [[Alexanderplatz]], ang huling dalawa ay naglalarawan sa mga dating sentro ng Silangan at Kanlurang Berlin, na ang una ay kumakatawan sa isang bagong Berlin noong ika-21 siglo, na bumangon mula sa mga guho no-man's land ng Pader ng Berlin. Ang Berlin ay may lima sa nangungunang 50 pinakamataas na gusali sa Alemanya.

Mahigit sa sangkatlo ng sakop ng lungsod ay binubuo ng luntiang espasyo, kakahuyan, at tubig.&lt;ref name=&quot;gruen2&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang pangalawang pinakamalaki at pinakasikat na liwasan ng Berlin, ang [[Tiergarten (liwasan)|Großer Tiergarten]], ay matatagpuan sa gitna mismo ng lungsod. Sinasaklaw nito ang isang lugar na 210 ektarya at umaabot mula Zoo ng Bahnhof sa ''City West'' o Kanlurang Lungsod hanggang sa [[Tarangkahang Brandeburgo]] sa silangan.

Kabilang sa mga tanyag na kalye, ang [[Unter den Linden]] at [[Friedrichstraße]] ay matatagpuan sa lumang sentro ng lungsod (at kasama sa dating Silangang Berlin). Ang ilan sa pangunahing kalye sa City West ay ang [[Kurfürstendamm]] (o pinaikling Ku´damm) at [[Kantstraße]].

=== Arkitektura ===
[[Talaksan:Gendarmenmarkt_Panorama.jpg|thumb|Panorama ng [[Gendarmenmarkt]], na nagpapakita ng [[Konzerthaus Berlin]], nasa gilid ng [[Neue Kirche, Berlin|Simbahang Aleman]] (kaliwa) at [[Katedral na Pranses, Berlin|Simbahang Pranses]] (kanan)]]
[[Talaksan:Berliner_Dom_seen_from_James_Simon_Park.jpg|thumb|Ang [[Katedral ng Berlin]] sa [[Pulo ng mga Museo]]]]
Ang [[Fernsehturm Berlin|Fernsehturm]] (toreng pantelebisyon) sa [[Alexanderplatz]] sa [[Mitte]] ay kabilang sa pinakamataas na estruktura sa Unyong Europeo sa {{Cvt|368|m}}. Itinayo noong 1969, makikita ito sa karamihan ng mga sentral na distrito ng Berlin. Ang lungsod ay makikita mula sa {{Convert|204|m|ft|-high}} palapag ng pagmamasid. Simula rito, ang [[Karl-Marx-Allee]] ay patungo sa silangan, isang abenida na may linya ng mga monumental na gusali ng tirahan, na dinisenyo sa estilong [[Arkitekturang Stalinista|Sosyalismong Klasisismo]]. Katabi ng lugar na ito ay ang [[Rotes Rathaus]] (Bulwagang Panlungsod), na may natatanging pulang-ladrilyong arkitektura nito. Sa harap nito ay ang Neptunbrunnen, isang balong na nagtatampok ng mitolohikong pangkat ng mga [[Triton (mitolohiya)|Triton]], mga [[personipikasyon]] ng apat na pangunahing Prusong ilog, at [[Neptuno (mitolohiya)|Neptuno]] sa ibabaw nito.

Ang [[Tarangkahang Brandeburgo]] ay isang ikonikong tanawin ng Berlin at Alemanya; ito ay tumatayo bilang isang simbolo ng mga pangyayaring Europeo at ng pagkakaisa at kapayapaan. Ang [[gusaling Reichstag]] ay ang tradisyonal na luklukan ng Parlamentong Aleman. Hinubog muli ito ng arkitektrong Briton na si [[Norman Foster (arkitekto)|Norman Foster]] noong dekada '90 at nagtatampok ng salaming simboryo sa ibabaw ng pook ng pagpupulong, na nagbibigay-daan sa libreng pampublikong tanaw sa mga pinagdadausang parlamento at magagandang tanawin ng lungsod.

Ang Galeriyang ''East Side'' o Bandang Silangan ay isang ''open-air'' o panlabas na eksibisyong sining na direktang ipininta sa mga huling bahagi ng Pader ng Berlin. Ito ang pinakamalaking natitirang ebidensiya ng makasaysayang dibisyon ng lungsod.

Ang [[Gendarmenmarkt]] ay isang [[Arkitekturang Neoklasiko|neoklasikong liwasan]] sa Berlin, ang pangalan ay nagmula sa punong-tanggapan ng sikat na Gens d'armes regiment na matatagpuan dito noong ika-18 siglo. Dalawang katulad na disenyong katedral ang hangganan nito, ang [[Französischer Dom]] kasama ang platapormang pang-obserbasyon nito at ang [[Deutscher Dom]]. Ang [[Konzerthaus Berlin|Konzerthaus]] (Bulwagang Pangkonsiyerto), tahanan ng Orkestra Sinfonika ng Berlin, ay nakatayo sa pagitan ng dalawang katedral.
[[Talaksan:MJK_46430_Schloss_Charlottenburg.jpg|left|thumb|[[Palasyo Charlottenburg]]]]
[[Talaksan:Berlin_Hackesche_Höfe1.jpg|left|thumb|[[Hackesche Höfe]]]]
Ang [[Pulo ng mga Museo]] sa [[Spree (ilog)|Ilog Spree]] ay naglalaman ng [[Berlin#Mga museo|limang museo]] na itinayo mula 1830 hanggang 1930 at isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng [[UNESCO]]. Ang pagpapanumbalik at pagtatayo ng isang pangunahing lagusan sa lahat ng mga museo, pati na rin ang muling pagtatayo ng [[Stadtschloss, Berlin|Stadtschloss]] ay nagpapatuloy.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Hunyo 2011 |title=Neumann: Stadtschloss wird teurer |trans-title=Neumann: Palace is getting more expensive |url=https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200703/https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 Mayo 2010 |title=Das Pathos der Berliner Republik |trans-title=The pathos of the Berlin republic |url=https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200702/https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt; Gayundin sa pulo at sa tabi ng [[Lustgarten]] at palasyo ay ang [[Katedral ng Berlin]], ang ambisyosong pagtatangka ni Emperador Guillermo II na lumikha ng Protestanteng karibal sa [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma. Ang isang malaking kripta ay naglalaman ng mga labi ng ilan sa mga naunang Prusong maharlikang pamilya. Ang [[Katedral ni Santa Eduvigis]] ay ang Katoliko Romanong katedral ng Berlin.
[[Talaksan:Bikinihaus_Berlin-1210760.jpg|thumb|Ang [[Breitscheidplatz]] kasama ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] ay ang sentro ng [[City West]].]]
Ang [[Unter den Linden]] ay isang silangan–kanlurang abenidang nalilinyahan ng mga puno na mula sa Tarangkahang Brandeburgo hanggang sa pook ng dating Berliner Stadtschloss, at dating pangunahing promenada ng Berlin. Maraming Klasikong gusali ang nakahanay sa kalye, at naroon ang bahagi ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]]. Ang [[Friedrichstraße]] ay ang maalamat na kalye ng Berlin noong Ginintuang Dekada Beynte. Pinagsasama nito ang mga tradisyon ng ika-20 siglo sa modernong arkitektura ng Berlin ngayon.

Ang [[Potsdamer Platz]] ay isang buong kuwarto na binuo mula sa simula pagkatapos bumaba ang [[Pader ng Berlin|Pader]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Construction and redevelopment since 1990 |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610103008/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |archive-date=10 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Senate Department of Urban Development|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa kanluran ng Potsdamer Platz ay ang Kulturforum, na naglalaman ng Gemäldegalerie, at nasa gilid ng Neue Nationalgalerie at ng Berliner Philharmonie. Ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], isang alaalang pang-[[Holokausto]], ay nasa hilaga.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ouroussoff |first=Nicolai |date=9 Mayo 2005 |title=A Forest of Pillars, Recalling the Unimaginable |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2005/05/09/arts/design/09holo.html |access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang lugar sa paligid ng [[Hackescher Markt]] ay tahanan ng mga kulturang moda, na may 'di-mabilang na mga bilihan ng damit, club, bar, at galeriya. Kabilang dito ang [[Hackesche Höfe]], isang kalipunan ng mga gusali sa paligid ng ilang patyo, na muling itinayo noong 1996. Ang kalapit na [[Bagong Sinagoga, Berlin|Bagong Sinagoga]] ay ang sentro ng kultura ng mga Hudyo.

Ang Straße des 17. Juni, na nagkokonekta sa Tarangkahang Brandeburgo at Ernst-Reuter-Platz, ay nagsisilbing gitnang silangan-kanlurang axis. Ang pangalan nito ay ginugunita ang mga pag-aalsa sa Silangang Berlin noong Hunyo 17, 1953. Humigit-kumulang sa kalahati mula sa Tarangkahang Brandeburgo ay ang Großer Stern, isang isla ng sirkulong trapiko kung saan matatagpuan ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin|Siegessäule]] (Haligi ng Tagumpay). Ang monumentong ito, na itinayo upang gunitain ang mga tagumpay ng Prusya, ay inilipat noong 1938–39 mula sa dati nitong posisyon sa harapan ng Reichstag.

Ang [[Kurfürstendamm]] ay tahanan ng ilan sa mga mararangyang tindahan ng Berlin kung saan ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] sa silangang dulo nito sa [[Breitscheidplatz]]. Ang simbahan ay nawasak noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at iniwang guho. Ang malapit sa Tauentzienstraße ay ang [[KaDeWe]], na sinasabing pinakamalaking almasen sa kontinental na Europa. Ang [[Rathaus Schöneberg]], kung saan ginawa ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang tanyag na talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''!&quot;, ay nasa [[Tempelhof-Schöneberg]].

Kanluran ng sentro, ang [[Palasyo Bellevue, Alemanya|Palasyo Bellevue]] ay ang tirahan ng [[Pangulo ng Alemanya]]. Ang [[Palasyo Charlottenburg]], na nasunog noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ay ang pinakamalaking makasaysayang palasyo sa Berlin.

Ang Funkturm Berlin ay isang toreng {{Convert|150|m|ft|-tall}}''lattice'' o parilya ng radyo sa pook-peryahan o ''fairground'', na itinayo sa pagitan ng 1924 at 1926. Ito ang tanging toreng pang-obserbasyon na nakatayo sa mga insulador at may restawran {{Cvt|55|m}} at isang larangang pantanaw {{Cvt|126|m}} sa ibabaw ng lupa, na mapupuntahan ng [[Elebeytor|elebaytor]] na may bintana.

Ang [[Oberbaumbrücke]] sa ibabaw ng ilog Spree ay ang pinakaikonikong tulay ng Berlin, na nag-uugnay sa pinagsama-samang mga boro ng [[Friedrichshain]] at [[Kreuzberg]]. Nagdadala ito ng mga sasakyan, tao, at linyang U1 ng [[Berlin U-Bahn]]. Ang tulay ay nakompleto sa isang estilong [[ladrilyong gotiko]] noong 1896, na pinapalitan ang dating kahoy na tulay na may isang pang-itaas na daanan para sa U-Bahn. Ang gitnang bahagi ay giniba noong 1945 upang pigilan ang [[Hukbong Pula|Pulang Hukbo]] sa pagtawid. Pagkatapos ng digmaan, ang inayos na tulay ay nagsilbing tsekpoynt at tawiran sa hangganan sa pagitan ng mga sektor ng Sobyetiko at Amerikano, at kalaunan sa pagitan ng Silangan at Kanlurang Berlin. Noong kalagitnaan ng dekada '50, ito ay sarado sa mga sasakyan, at pagkatapos ng pagtatayo ng Pader ng Berlin noong 1961, ang trapiko ng tao ay mahigpit na pinaghigpitan. Kasunod ng muling pag-iisang Aleman, ang gitnang bahagi ay muling itinayo gamit ang isang kuwadrong [[asero]], at ipinagpatuloy ang serbisyo ng U-Bahn noong 1995.

== Demograpiya ==
[[Talaksan:Berlin_population2.svg|left|thumb|Populasyon ng Berlin, 1880–2012]]
Sa pagtatapos ng 2018, ang lungsod-estado ng Berlin ay mayroong 3.75&amp;nbsp;milyong rehistradong naninirahan&lt;ref name=&quot;pop-detail3&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; sa isang lugar na {{Cvt|891.1|km2}}.  Ang densidad ng populasyon ng lungsod ay 4,206 na naninirahan bawat km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Ang Berlin ang pinakamataong lungsod sa [[Unyong Europeo]]. Noong 2019, ang urbanong sakop ng Berlin ay may humigit-kumulang 4.5&amp;nbsp;milyong naninirahan. {{Magmula noong|2019}}  ang gumaganang urbanong pook ay tahanan ng humigit-kumulang 5.2&amp;nbsp;milyong tao.&lt;ref&gt;[https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en Population on 1 January by age groups and sex – functional urban areas, Eurostat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150903213351/https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en|date=2015-09-03}}. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang buong [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may populasyon na higit sa 6&amp;nbsp;milyon sa isang lugar na {{Cvt|30546|km2|0}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 Agosto 2020 |title=Initiativkreis Europäische Metropolregionen in Deutschland: Berlin-Brandenburg |url=https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817083458/https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |archive-date=17 Agosto 2019 |access-date=6 Pebrero 2013 |website=www.deutsche-metropolregionen.org|language=de}}&lt;/ref&gt;{{Historical populations|1721|65300|1750|113289|1800|172132|1815|197717|1825|220277|1840|330230|1852|438958|1861|547571|1871|826341|1880|1122330|1890|1578794|1900|1888848|1910|2071257|1920|3879409|1925|4082778|1933|4221024|1939|4330640|1945|3064629|1950|3336026|1960|3274016|1970|3208719|1980|3048759|1990|3433695|2000|3382169|2010|3460725|53=2020|54=3664088}}Noong 2014, ang lungsod-estado na Berlin ay nagkaroon ng 37,368 buhay na panganak (+6.6%), isang rekord na bilang mula noong 1991. Ang bilang ng mga namatay ay 32,314. Halos 2.0&amp;nbsp;milyong kabahayan ang binilang sa lungsod. 54 porsiyento ng mga ito ay mga sambahayang iisa ang naninirahan. Mahigit sa 337,000 pamilya na may mga batang wala pang 18 taong gulang ang nanirahan sa Berlin. Noong 2014, ang kabeserang Aleman ay nagrehistro ng dagdag sa paglipat ng humigit-kumulang 40,000 katao.&lt;ref&gt;[https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf statistics Berlin Brandenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315084534/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf|date=2016-03-15}}. www.statistik-berlin-brandenburg.de Hinango noong 10 Oktubre 2016. (sa Aleman)&lt;/ref&gt;

=== Mga nasyonalidad ===
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float:right;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |'''Mga residente ayon sa Pagkamamamayan''' &lt;small&gt;(31 Disyembre 2019)&lt;/small&gt; &lt;ref name=&quot;pop-detail6&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;
|-
!Bansa
!Populasyon
|-
|Kabuuang mga rehistradong residente
|3,769,495
|-
|{{Flag|Alemanya}}
|2,992,150
|-
|{{Flag|Turkiya}}
|98,940
|-
|{{Flag|Polonya}}
|56,573
|-
|{{Flag|Syria}}
|39,813
|-
|{{Flag|Italya}}
|31,573
|-
|{{Flag|Bulgaria}}
|30,824
|-
|{{Flag|Rusya}}
|26,640
|-
|{{Flag|Romania}}
|24,264
|-
|{{Flag|Estados Unidos}}
|22,694
|-
|{{Flag|Biyetnam}}
|20,572
|-
|{{Flag|Pransiya}}
|20,223
|-
|{{Flag|Serbia}}
|20,109
|-
|{{Flag|Nagkakaisang Kaharian}}
|16,751
|-
|{{Flag|Espanya}}
|15,045
|-
|{{Flag|Gresya}}
|14,625
|-
|{{Flag|Croatia}}
|14,430
|-
|{{Flag|India}}
|13,450
|-
|{{Flag|Ukranya}}
|13,410
|-
|{{Flag|Afghanistan}}
|13,301
|-
|{{Flag|Tsina}}
|13,293
|-
|{{Flag|Bosnia at Herzegovina}}
|12,691
|-
|Iba pang Gitnang Silangan at Asya
|88,241
|-
|Ibang Europa
|80,807
|-
|Africa
|36,414
|-
|Iba pang mga America
|27,491
|-
|Oceania at [[Antarctica]]
|5,651
|-
|Walang estado o Hindi Malinaw
|24,184
|}
Ang pambansa at pandaigdigang paglipat sa lungsod ay may mahabang kasaysayan. Noong 1685, pagkatapos ng pagpapawalang-bisa ng [[Kautusan ng Nantes]] sa Pransiya, tumugon ang lungsod sa pamamagitan ng [[Kautusan ng Potsdam]], na tinitiyak ang kalayaan sa relihiyon at katayuang walang buwis sa mga Pranses na Huguenot na bakwit sa loob ng sampung taon. Ang [[Batas ng Kalakhang Berlin]] noong 1920 ay nagsama ng maraming suburb at nakapalibot na mga lungsod ng Berlin. Binuo nito ang karamihan sa teritoryo na binubuo ng modernong Berlin at pinalaki ang populasyon mula sa 1.9&amp;nbsp;milyon tungo 4&amp;nbsp;milyon.

Ang aktibong imigrasyon at asilong pampolitika sa Kanlurang Berlin ay naghudyat ng mga alon ng imigrasyon noong dekada '60 at '70. Ang Berlin ay tahanan ng hindi bababa sa 180,000 residenteng Turko at [[Mga Turko sa Alemanya|Turko-Aleman]],&lt;ref name=&quot;pop-detail4&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; na ginagawa itong pinakamalaking komunidad ng mga Turko sa labas ng Turkiya. Noong dekada '90 ang ''Aussiedlergesetze ay'' nagbigay-daan sa imigrasyon sa Alemanya ng ilang residente mula sa dating [[Unyong Sobyetiko]]. Sa ngayon, ang mga etnikong Aleman mula sa mga bansa ng dating Unyong Sobyetiko ang bumubuo sa pinakamalaking bahagi ng komunidad na nagsasalita ng Ruso.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dmitry Bulgakov |date=11 Marso 2001 |title=Berlin is speaking Russians' language |url=https://www.russiajournal.com/node/4653 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406142034/https://www.russiajournal.com/node/4653 |archive-date=6 Abril 2013 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Russiajournal.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang huling dekada ay nakaranas ng pagdagsa mula sa iba't ibang bansa sa Kanluran at ilang rehiyon sa Africa.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Heilwagen |first=Oliver |date=28 Oktubre 2001 |title=Berlin wird farbiger. Die Afrikaner kommen – Nachrichten Welt am Sonntag – Welt Online |language=de |work=Die Welt |url=https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |url-status=live |access-date=2 Hunyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515022639/https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |archive-date=15 Mayo 2011}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagi ng mga imigranteng Africano ay nanirahan sa [[Afrikanisches Viertel]].&lt;ref&gt;{{cite press release|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|date=6 Pebrero 2009|title=Zweites Afrika-Magazin &quot;Afrikanisches Viertel&quot; erschienen Bezirksbürgermeister Dr. Christian Hanke ist Schirmherr|url=https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|location=Berlin|publisher=berlin.de|access-date=27 Setyembre 2016|archive-date=21 Oktubre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021050530/https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|url-status=live|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang mga batang Aleman, EU-Europeo, at Israeli ay nanirahan na rin sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=12 Disyembre 2014 |title=Hummus in the Prenzlauer Berg |url=https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |url-status=live |journal=The Jewish Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20141230010937/https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |archive-date=30 Disyembre 2014 |access-date=29 Disyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2019, mayroong 777,345 na rehistradong residente ng dayuhang nasyonalidad at dagdag pang 542,975 mamamayang Aleman na may &quot;pinanggalingang imigrante&quot; ''(Migrationshintergrund, MH)'',&lt;ref name=&quot;pop-detail5&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; ibig-sabihin sila o ang isa sa kanilang mga magulang ay nandayuhan sa Alemanya pagkatapos ng 1955. Ang mga dayuhang residente ng Berlin ay nagmula sa mga 190 bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 Pebrero 2011 |title=457 000 Ausländer aus 190 Staaten in Berlin gemeldet |trans-title=457,000 Foreigners from 190 Countries Registered in Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428201553/https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |archive-date=28 Abril 2019 |access-date=28 Abril 2019 |website=Berliner Morgenpost |language=de}}&lt;/ref&gt; Apatnapu't walong porsiyento ng mga residenteng wala pang 15 taong gulang ay may pinagmulang imigrante. Ang Berlin noong 2009 ay tinatayang mayroong 100,000 hanggang 250,000 hindi rehistradong mga naninirahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Von Andrea Dernbach |date=23 Pebrero 2009 |title=Migration: Berlin will illegalen Einwanderern helfen – Deutschland – Politik – Tagesspiegel |work=Der Tagesspiegel Online |publisher=Tagesspiegel.de |url=https://www.tagesspiegel.de/politik/deutschland/berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |url-status=live |access-date=15 Setyembre 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131251/https://www.tagesspiegel.de/politik/migration-berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |archive-date=18 Pebrero 2022|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang mga Boro ng Berlin na may malaking bilang ng mga migrante o populasyon na ipinanganak sa ibang bansa ay [[Mitte]], [[Neukölln]], at [[Friedrichshain-Kreuzberg]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 Setyembre 2016 |title=Zahl der Ausländer in Berlin steigt auf Rekordhoch |url=https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804053354/https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |archive-date=4 Agosto 2017 |access-date=13 Hunyo 2017 |website=jungefreiheit.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

Mayroong higit sa 20 hindi katutubong komunidad na may populasyong hindi bababa sa 10,000 katao, kabilang ang mga komunidad ng mga Turko, Polako, Ruso, Lebanes, Palestino, Serbio, Italyano, Indiyano, Bosnio, Biyetnames, Amerikano, Rumano, Bulgaro, Croata, Tsino, Austriako, Ukrano, Pranses, Briton, Españo, Israeli, Thai, Irani, Ehipsiyo, at Siryo..

=== Mga wika ===
Ang Aleman ay ang opisyal at nangingibabaw na sinasalitang wika sa Berlin. Ito ay isang wikang Kanlurang Aleman na nagmula ang karamihan ng bokabularyo nito mula sa sangay ng Aleman ng pamilya ng wikang [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeo]]. Ang Aleman ay isa sa 24 na wika ng Unyong Europeo,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=European Commission |title=Official Languages |url=https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140926004848/https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |archive-date=26 Setyembre 2014 |access-date=29 Hulyo 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; at isa sa tatlong wikang pantrabaho ng [[Komisyong Europeo]].

Ang Berlinerisch o Berlinisch ay hindi isang diyalekto sa lingguwistika. Ito ay sinasalita sa Berlin at sa [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|nakapaligid na kalakhang pook]]. Nagmula ito sa isang Brandeburges na varyant. Ang diyalekto ay nakikita na ngayon na mas katulad ng isang sosyolekto, higit sa lahat sa pamamagitan ng pagtaas ng imigrasyon at mga uso sa mga edukadong populasyon na magsalita ng karaniwang Aleman sa pang-araw-araw na buhay.

Ang pinakakaraniwang ginagamit na wikang banyaga sa Berlin ay Turko, Polako, Ingles, Persa, Arabe, Italyano, Bulgaro, Ruso, Rumano, Kurdo, Serbo-Croata, Pranses, Español, at Biyentames. Mas madalas na naririnig ang Truko, Arabe, Kurdo, at Serbo-Croata sa kanlurang bahagi dahil sa malalaking komunidad ng Gitnang Silangan at dating Yugoslavia. Ang Polako, Ingles, Ruso, at Biyetnames ay may mas maraming katutubong nagsasalita sa Silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 Mayo 2010 |title=Studie – Zwei Millionen Berliner sprechen mindestens zwei Sprachen – Wirtschaft – Berliner Morgenpost – Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522160634/https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |archive-date=22 Mayo 2011 |access-date=2 Hunyo 2011 |publisher=Morgenpost.de|language=de}}&lt;/ref&gt;

=== Relihiyon ===
Ayon sa senso noong 2011, humigit-kumulang 37 porsiyento ng populasyon ang nag-ulat na mga miyembro ng isang legal na kinikilalang simbahan o relihiyosong organisasyon. Ang iba ay hindi kabilang sa naturang organisasyon, o walang impormasyong makukuha hinggil sa kanila.&lt;ref name=&quot;Census 2011&quot;&gt;{{Cite web |title=Zensus 2011 – Bevölkerung und Haushalte – Bundesland Berlin |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303193809/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=23 Pebrero 2019 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=6–7 |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang pinakamalaking relihiyong denominasyon na naitala noong 2010 ay ang [[Protestantismo|Protestanteng]] rehiyonal na samahang simbahan —ang [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana]] (EKBO) —isang nagkakaisang simbahan. Ang EKBO ay miyembro ng [[Simbahang Ebanghelika sa Alemanya|Simbahang Ebanghelika sa Alemanya (EKD)]] at [[Union Evangelischer Kirchen|Union Evangelischer Kirchen (UEK)]]. Ayon sa EKBO, ang kanilang kasapian ay umabot sa 18.7 porsiyento ng lokal na populasyon, habang ang [[Simbahang Katolikong Romano]] ay mayroong 9.1 porsyento ng mga residenteng nakarehistro bilang mga miyembro nito.&lt;ref name=&quot;kirchenmitglieder2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2011 |title=Kirchenmitgliederzahlen am 31.12.2010 |trans-title=Church membership on 31 December 2010 |url=https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180209204513/https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |archive-date=9 Pebrero 2018 |access-date=10 Marso 2012 |publisher=Evangelical Church in Germany |language=de}}&lt;/ref&gt; Humigit-kumulang 2.7% ng populasyon ang nakikilala sa iba pang mga denominasyong Kristiyano (karamihan sa [[Simbahang Ortodokso ng Silangan|Silangang Ortodokso]], ngunit iba't ibang mga Protestante rin).&lt;ref name=&quot;klStatistik2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Disyembre 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 Hulyo 2011 |access-date=4 Enero 2011 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; Ayon sa rehistro ng mga residente ng Berlin, noong 2018, 14.9 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Ebanghelika, at 8.5 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Katolika.&lt;ref name=&quot;pop-detail7&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang gobyerno ay nagpapanatili ng rehistro ng mga miyembro ng mga simbahang ito para sa mga layunin ng buwis, dahil kinokolekta nito ang buwis sa simbahan sa ngalan ng mga simbahan. Hindi ito nag-iingat ng mga rekord ng mga miyembro ng ibang relihiyosong organisasyon na maaaring mangolekta ng kanilang sariling buwis sa simbahan, sa ganitong paraan.

Noong 2009, humigit-kumulang 249,000 [[Muslim]] ang iniulat ng Tanggapan ng Estadistika na mga miyembro ng mga Masjid at Islamikong relihiyosong organisasyon sa Berlin,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Statistisches Jahrbuch für Berlin 2010 |trans-title=Statistical yearbook for Berlin 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120202750/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |archive-date=20 Nobyembre 2012 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; habang noong 2016, tinatantiya ng pahayagang ''[[Der Tagesspiegel]]'' na humigit-kumulang 350,000 Muslim ang nag-obserba ng [[Ramadan]] sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 Hunyo 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=23 Pebrero 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212013247/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 Disyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt; Noong 2019, humigit-kumulang 437,000 rehistradong residente, 11.6% ng kabuuan, ang nag-ulat na mayroong pinanggalingan sa paglilipat mula sa isa sa mga estadong Miyembro ng Organisasyon ng Kooperasyong Islamiko.&lt;ref name=&quot;pop-detail8&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 Hunyo 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |language=de |trans-title=Ramadan in refugee camps and schools in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=13 Hunyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712125538/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 Hulyo 2017}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1992 at 2011 halos dumoble ang populasyon ng Muslim.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Schupelius |first=Gunnar |date=28 May 2015 |title=Wird der Islam künftig die stärkste Religion in Berlin sein? |work=[[Berliner Zeitung]] |url=https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |url-status=live |access-date=13 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170603092248/https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |archive-date=3 June 2017}}&lt;/ref&gt;

Humigit-kumulang 0.9% ng mga Berlines ay kabilang sa ibang mga relihiyon. Sa tinatayang populasyon na 30,000–45,000 na mga residenteng Hudyo,&lt;ref name=&quot;The Boston Globe 2014-11-01&quot;&gt;{{Cite web |last=Ross |first=Mike |date=1 November 2014 |title=In Germany, a Jewish community now thrives |url=https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222235631/https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |archive-date=22 December 2016 |access-date=19 August 2016 |website=[[The Boston Globe]]}}&lt;/ref&gt; humigit-kumulang 12,000 ang mga rehistradong miyembro ng mga relihiyosong organisasyon.&lt;ref name=&quot;klStatistik20102&quot;&gt;{{Cite web |date=December 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 July 2011 |access-date=4 January 2011 |publisher=[[List of statistical offices in Germany|Amt für Statistik Berlin–Brandenburg]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang Berlin ay ang luklukan ng [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Berlin|Katoliko Romanong arsobispo ng Berlin]] at ang nahalal na tagapangulo ng [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana|EKBO]] ay pinamagatang obispo ng EKBO. Higit pa rito, ang Berlin ay ang luklukan ng maraming mga Ortodoksong katedral, tulad ng Katedral ni San Boris ang Bautista, isa sa dalawang luklukan ng [[Simbahang Bulgarong Ortodokso|Bulgarong Ortodokso]] na Diyosesis ng Kanluran at Gitnang Europa, at ang Katedral ng Muling Pagkabuhay ni Kristo ng Diyosesis ng Berlin (Patriarkado ng Mosku).

{{multiple image|align=right|perrow=2|total_width=400|width1=500|width2=500|width3=500|width4=500|height1=350|height2=350|height3=350|height4=350|image1=Berliner Dom - panoramio (20).jpg|image2=NeueSynagogue.JPG|image3=2020-04-16 P4160889 St.Hedwigs-Kathedrale, Bebelplatz.jpg|image4=Şehitlik mosque Berlin by ZUFAr.jpg|footer=Paikot pa kanan mula sa taas pakaliwa: [[Katedral ng Berlin]], [[Bagong Sinagoga (Berlin)|Bagong Sinagoga]], Moske Şehitli, at [[Katedral ni Santa Eduvigis]]}}

Ang mga mananampalataya ng iba't ibang relihiyon at denominasyon ay nagpapanatili ng maraming [[Talaan ng mga lugar ng pagsamba sa Berlin|lugar ng pagsamba sa Berlin]]. Ang [[Malayang Simbahang Ebangheliko-Luterano]] ay may walong parokya na may iba't ibang laki sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lutheran Diocese Berlin-Brandenburg |url=https://www.selk-berlin.de/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328152944/https://www.selk-berlin.de/ |archive-date=28 March 2008 |access-date=19 August 2008 |publisher=Selbständige Evangelisch-Lutherische Kirche}}&lt;/ref&gt; Mayroong 36 na kongregasyong [[Mga Bautista|Bautista]] (sa loob [[Samahan ng mga Ebanghelikong Malayang Simbahang Kongregasyon sa Alemanya]]), 29 [[Bagong Apostolikong Simbahan]], 15 [[Nagkakaisang Metodistang Simbahan|Nagkakaisang Metodista]] na simbahan, walong Malayang Ebanghelika na Kongregasyon, apat na [[Simbahan ni Kristo, Siyentipiko]] (una, iklawa, ikatlo, at ikalabing-anim), anim mga kongregasyon ng [[Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw]], isang [[Lumang Simbahang Katoliko|Lumang Simbahan]], at isang [[Anglikanismo|Anglicanong]] simbahan sa Berlin. Ang Berlin ay may higit sa 80 moske,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's mosques |url=https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093250/https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |archive-date=11 November 2018 |access-date=11 November 2018 |publisher=[[Deutsche Welle]]}}&lt;/ref&gt; sampung sinagoga,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Keller |first=Claudia |date=10 November 2013 |title=Berlins jüdische Gotteshäuser vor der Pogromnacht 1938: Untergang einer religiösen Vielfalt |language=de |trans-title=Berlin's jewish places of worship before the Pogromnacht 1938: Decline of a religious diversity |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |url-status=live |access-date=11 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093246/https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |archive-date=11 November 2018 |quote=Von den weit mehr als 100 jüdischen Gotteshäusern sind gerade einmal zehn übrig geblieben. (in english: Of the far more than 100 synagogues, only ten are left.)}}&lt;/ref&gt; at dalawang templong [[Budismo|Budista]].

== Gobyerno at politika ==
{{main|Politika ng Berlin}}

=== Estadong lungsod ===
[[Talaksan:Rotes_Rathaus.jpg|left|thumb|[[Rotes Rathaus]] (''Pulang Munisipyo''), luklukan ng Senado at Alkalde ng Berlin.]]
Mula noong [[Muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa]] noong Oktubre 3, 1990, ang Berlin ay isa sa tatlong [[Länder ng Alemanya|estadong lungsod sa Alemanya]] na kabilang sa kasalukuyang 16 na estado ng Alemanya. Ang [[Abgeordnetenhaus ng Berlin|Kapulungan ng mga Kinatawan]] (''Abgeordnetenhaus'') ay kumakatawan bilang parlamento ng lungsod at estado, na mayroong 141 na luklukan. Ang ehekutibong tanggapan ng Berlin ay ang [[Senado ng Berlin]] (''Senat von Berlin''). Binubuo ang Senado ng [[Talaan ng mga alkalde ng Berlin|Namamahalang Alkalde]] (''Regierender Bürgermeister''), at hanggang sampung senador na may hawak na ministerong posisyon, dalawa sa kanila ang may hawak na titulong &quot;Alkalde&quot; (''Bürgermeister'') bilang kinatawan ng Namamahalang Alkalde.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-11-01 |title=Verfassung von Berlin – Abschnitt IV: Die Regierung |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008025644/https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |archive-date=8 October 2020 |access-date=2020-10-02 |website=www.berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang kabuuang taunang badyet ng estado ng Berlin noong 2015 ay lumampas sa €24.5 ($30.0) bilyon kabilang ang surplus sa badyet na €205 ($240) milyon.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berliner Haushalt Finanzsenator bleibt trotz sprudelnder Steuereinnahmen vorsichtig |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/berliner-haushalt-finanzsenator-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-24702234 |url-status=live |access-date=20 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131248/https://www.berliner-zeitung.de/sport-leidenschaft/berliner-haushalt-finanzsenator-kollatz-ahnen-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-li.6132?pid=true |archive-date=18 February 2022}}&lt;/ref&gt; Ang estado ay nagmamay-ari ng malawak na pag-aari, kabilang ang mga gusaling pang-administratibo at pamahalaan, mga kompanya ng real estate, pati na rin ang mga stake sa Estadio Olimpiko, mga paliguan, mga kompanya ng pabahay, at maraming mga pampublikong negosyo at mga subsidiyaryo na kompanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 May 2017 |title=Vermögen |trans-title=Assets |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928151604/https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |archive-date=28 September 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 September 2019 |title=Beteiligungen des Landes Berlin |trans-title=Holdings of the State of Berlin |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219070001/https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |archive-date=19 December 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Hawak ng [[Partido Sosyo-Demokratiko ng Alemanya|Partido Sosyo-Demokratiko]] (''Sozialdemokratische Partei Deutschlands'' o SPD) at ng [[Ang Kaliwa (Alemanya)|Kaliwa]] (Die Linke) ang pamahalaang lungsod pagkatapos ng [[Halalan estatal ng Berlin, 2001|halalang estatal noong 2001]] at nanalo ng isa pang termino sa [[Halalang estatal ng Berlin, 2006|halalang estatal noong 2006]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin state election, 2006 |url=https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323161037/https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |archive-date=23 March 2012 |access-date=17 August 2008 |website=Der Landeswahlleiter für Berlin |language=de}}&lt;/ref&gt; Mula noong [[Halalang estatal ng Berlin, 2016|halalang estatal noong 2016]], nagkaroon ng koalisyon sa pagitan ng Partido Sosyo-Demokratiko, mga Lunti, at Kaliwa.

Ang Namumunong Alkalde ay magkasabay na Panginoong Alkalde ng Lungsod ng Berlin (''Oberbürgermeister der Stadt'') at Ministro na Pangulo ng Estado ng Berlin (''Ministerpräsident des Bundeslandes''). Ang tanggapan ng Namamahalang Alkalde ay nasa [[Rotes Rathaus|Rotes Rathaus (Pulang Munisipyo)]]. Mula noong 2014 ang tanggapang ito ay hawak ni [[Michael Müller (politiko, ipinanganak noong 1964)|Michael Müller]] ng mga Sosyo-Demokratiko.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|magazine=[[Time (magazine)|Time Europe]]}}&lt;/ref&gt;

=== Mga boro ===
[[Talaksan:Berlin_Subdivisions.svg|right|thumb|[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|12 boro ng Berlin at ang kanilang 96 na kapitbahayan]]]]
Ang Berlin ay nahahati sa 12 boro o distrito (''Bezirke''). Ang bawat boro ay may ilang mga subdistrito o mga kapitbahayan (''Ortsteile''), na nag-ugat sa mas matatandang munisipalidad na nauna sa pagbuo ng Kalakhang Berlin noong Oktubre 1, 1920. Ang mga subdistritong ito ay naging urbanisado at isinama sa lungsod nang maglaon. Maraming residente ang lubos na nakikilala sa kanilang mga kapitbahayan, na kolokyal na tinatawag na ''[[Kiez]]''. Sa kasalukuyan, ang Berlin ay binubuo ng 96 na mga subdistrito, na karaniwang binubuo ng ilang mas maliliit na pook residensiyal o kuwarto.

Ang bawat boro ay pinamamahalaan ng isang sangguniang pamboro (''Bezirksamt'') na binubuo ng limang konsehal (''Bezirksstadträte'') kasama ang alkalde ng boro (''Bezirksbürgermeister''). Ang konseho ay inihahalal ng asamblea ng boro (''Bezirksverordnetenversammlung''). Gayunpaman, ang mga indibidwal na boro ay hindi mga independiyenteng munisipalidad, ngunit nasa ilalim ng Senado ng Berlin. Ang mga alkalde ng boro ay bumubuo sa konseho ng mga alkalde (''Rat der Bürgermeister''), na pinamumunuan ng Namamahalang Alkalde ng lungsod at nagpapayo sa Senado. Ang mga kapitbahayan ay walang mga lokal na katawan ng pamahalaan.

=== Kakambal na bayan – mga kinakapatid na lungsod ===
Ang Berlin ay nagpapanatili ng opisyal na pakikipagsosyo sa 17 lungsod.&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;&gt;{{Cite web |title=City Partnerships |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205104217/https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |archive-date=5 February 2021 |access-date=8 February 2021 |website=Berlin.de |publisher=Governing Mayor of Berlin, Senate Chancellery, Directorate for Protocol and International Relations |type=official web site}}&lt;/ref&gt; Ang [[Kakambal na lungsod|pagkakambal ng lungsod]] sa pagitan ng Berlin at iba pang mga lungsod ay nagsimula sa kapatid nitong lungsod na Los Angeles noong 1967. Kinansela ang mga pagsosyo ng Silangang Berlin sa panahon ng muling pag-iisa ng Alemanya ngunit kalaunan ay bahagyang muling itinatag. Ang mga pakikipagsosyo ng Kanlurang Berlin ay dati nang pinaghihigpitan sa antas ng boro. Noong panahon ng Digmaang Malamig, ang mga partnership ay sumasalamin sa iba't ibang hanayan ng kapangyarihan, kung saan ang Kanlurang Berlin ay nakikipagsosyo sa mga kabesera sa Kanluraning Mundo at Silangang Berlin na karamihan ay nakikipagsosyo sa mga lungsod mula sa [[Pakto ng Varsovia]] at mga kaalyado nito.

Mayroong ilang magkasanib na proyekto sa maraming iba pang mga lungsod, tulad ng [[Beirut]], Belgrade, São Paulo, [[Copenhague]], Helsinki, [[Amsterdam]], [[Johannesburg]], [[Mumbai]], Oslo, [[Hanoi]], Shanghai, [[Seoul]], [[Sopiya|Sofia]], [[Sydney]], Lungsod ng New York, at [[Viena]]. Lumalahok ang Berlin sa mga pandaigdigang asosasyon ng lungsod gaya ng Samahan ng mga Kabesera ng Unyong Europeo, Eurocities, Ugnayan ng mga mga Europeong Lungsod ng Kultura, Metropolis, Pagpupulong Kumperensiya ng mga Pangunahing Lungsod ng Mundo, at Kumperensiya ng mga Kabeserang Lungsod ng Mundo.

Ang Berlin ay kakambal sa:&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;/&gt;{{div col|colwidth=20em}}
*Los Angeles, Estados Unidos (1967)
&lt;!--Paris - not twinning, does not consider Berlin as its twin town--&gt;
*[[Madrid]], España (1988)
*[[Istanbul]], Turkiya (1989)
*[[Varsovia]] Polonya (1991)
*Mosku, Rusya (1991)
*[[Bruselas]], Belhika (1992)
*[[Budapest]], Unggarya (1992)
*[[Tashkent]], Uzbekistan (1993)
*[[Lungsod Mehiko]], Mehiko (1993)
*[[Jakarta]], Indonesia (1993)
*Beijing, Tsina (1994)
*Tokyo, Hapon (1994)
*[[Buenos Aires]], Arhentina (1994)
*[[Praga]], Republikang Tseko (1995)
*[[Windhoek]], Namibia (2000)
*Londres, Nagkakaisang Kaharian (2000)
*[[Kyiv]], Ukranya (2023)
{{div col end}}Mula noong 1987, ang Berlin ay mayroon ding opisyal na pakikipagsosyo sa Paris, Pransiya. Ang bawat boro ng Berlin ay nagtatag din ng sarili nitong kambal na bayan. Halimbawa, ang borough ng [[Friedrichshain-Kreuzberg]] ay may pagsosyo sa Israeling lungsod ng [[Kiryat Yam]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Städtepartnerschaftsverein Friedrichshain-Kreuzberg e. V. |url=https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309000305/https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |archive-date=9 March 2021 |access-date=8 February 2021 |website=berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Ekonomiya ==
{{main|Ekonomiya ng Berlin}}
[[Talaksan:Berlin_Mitte_by_night.JPG|left|thumb|Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[ekosistema ng startup]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Europe's New Start-Up Capital |url=https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331043259/https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |archive-date=31 March 2016 |access-date=27 March 2016 |website=Credit Suisse}}&lt;/ref&gt;]]
Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;City of Design&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[startup ecosystem]].

Noong 2018, ang GDP ng Berlin ay umabot sa €147&amp;nbsp;bilyon, isang pagtaas ng 3.1% kumpara sa nakaraang taon.  Ang ekonomiya ng Berlin ay pinangungunahan ng [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na may humigit-kumulang 84% ng lahat ng kompanya na nagnenegosyo sa mga serbisyo. Noong 2015, ang kabuuang lakas-paggawa sa Berlin ay 1.85&amp;nbsp;milyon. Ang tantos ng walang trabaho ay umabot sa 24 na taon na mababang noong Nobyembre 2015 at tumayo sa 10.0%.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin hat so wenig Arbeitslose wie seit 24 Jahren nicht |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |url-status=live |access-date=1 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151203224849/https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |archive-date=3 December 2015}}&lt;/ref&gt; Mula 2012 hanggang 2015, ang Berlin, bilang isang estado ng Aleman, ay may pinakamataas na taunang tantos ng paglago ng trabaho. Humigit-kumulang 130,000 trabaho ang naidagdag sa panahong ito.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 January 2015 |title=In Berlin gibt es so viele Beschäftigte wie nie zuvor |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |url-status=live |access-date=16 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160224010722/https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |archive-date=24 February 2016}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa mahahalagang sektor ng ekonomiya sa Berlin ang mga agham pambuhay, transportasyon, impormasyon at mga teknolohiya sa komunikasyon, media at musika, pananalastas at disenyo, bioteknolohiya, mga serbisyong pangkapaligiran, konstruksiyon, e-komersiyo, retail, negosyo sa hotel, at inhinyeriyang medikal.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=21 September 2006 |title=Poor but sexy |work=The Economist |url=https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |url-status=live |access-date=19 August 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622201720/https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |archive-date=22 June 2008}}&lt;/ref&gt;

Ang pananaliksik at pag-unlad ay may kahalagahang pang-ekonomiya para sa lungsod.&lt;ref name=&quot;factsheet&quot;&gt;{{Cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Maraming malalaking korporasyon tulad ng Volkswagen, Pfizer, at SAP ang nagpapatakbo ng mga laboratoryong pang-inobasyon sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Immer mehr Konzerne suchen den Spirit Berlins |publisher=Berliner Morgenpost |url=https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |url-status=live |access-date=13 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116150546/https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |archive-date=16 January 2017}}&lt;/ref&gt; Ang Science and Business Park sa Adlershof ay ang pinakamalaking parke ng teknolohiya sa Alemanya na sinusukat ng kita.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Science and Technology Park Berlin-Adlershof |url=https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117042743/https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |archive-date=17 January 2017 |access-date=13 January 2017 |website=Berlin Adlershof: Facts and Figures |publisher=Adlershof}}&lt;/ref&gt; Sa loob ng [[Eurozone]], ang Berlin ay naging sentro para sa paglipat ng negosyo at pandaigdigang [[Pamumuhunan (macroeconomics)|pamumuhunan]].&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Global Cities Investment Monitor 2012 |publisher=KPMG |url=https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |url-status=live |access-date=28 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102003006/https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |archive-date=2 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote nach Bundesländern in Deutschland 2018 {{!}} Statista |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627171657/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |archive-date=27 June 2021 |access-date=13 November 2018 |website=Statista |language=de}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Taon &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote in Berlin bis 2018 |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211194253/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |archive-date=11 December 2019 |access-date=11 December 2019 |website=Statista}}&lt;/ref&gt;
!2000
!2001
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
|-
|Tantos ng walang trabaho sa %
|15.8
|16.1
|16.9
|18.1
|17.7
|19.0
|17.5
|15.5
|13.8
|14.0
|13.6
|13.3
|12.3
|11.7
|11.1
|10.7
|9.8
|9.0
|8.1
|7.8
|}

== Edukasyon at Pananaliksik ==
&lt;!--{{Pangunahin|Edukasyon sa Berlin}}--&gt;[[Talaksan:Berlin-Mitte_Humboldt-Uni_05-2014.jpg|right|thumb|Ang [[Unibersidad ng Berlin Humboldt]] ay kaugnay sa 57 nagwagi sa Gantimpalang Nobel.]]
{{Magmula noong|2014}}, ang Berlin ay may 878 na paaralan, na nagtuturo sa 340,658 mag-aaral sa 13,727 klase, at 56,787 nagsasanay sa mga negosyo at saanman.&lt;ref name=&quot;factsheet22&quot;&gt;{{cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay may 6 na taong programa sa primaryang edukasyon. Pagkatapos matapos ang elementarya, magpapatuloy ang mga mag-aaral sa ''Sekundarschule'' (isang komprehensibong paaralan) o ''Gymnasium'' (paaralan para sa paghahanda sa kolehiyo). Ang Berlin ay may natatanging na programa sa paaralang bilingual sa ''Europaschule'', kung saan tinuturuan ang mga bata ng kurikulum sa Alemanya at isang wikang banyaga, simula sa elementarya at magpapatuloy sa mataas na paaralan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Jahrgangsstufe Null |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080520234625/https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |archive-date=20 May 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[Der Tagesspiegel]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang [[Französisches Gymnasium Berlin]], na itinatag noong 1689 upang turuan ang mga anak ng lumikas na Huguenot, ay nag-aalok ng pagtuturo (Aleman/Pranses).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Geschichte des Französischen Gymnasiums |url=https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615205603/https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |archive-date=15 June 2008 |access-date=17 August 2008 |website=Französisches Gymnasium Lycée Français Berlin |language=de, fr}}&lt;/ref&gt; Ang [[Paaralang John F. Kennedy, Berlin|Paaralang John F. Kennedy]], isang bilingweng Aleman–Ingles na pampublikong paaralan sa [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]], ay partikular na tanyag sa mga anak ng mga diplomatiko at komunidad ng ekspatriado na nagsasalita ng Ingles. 82 {{Lang|de|Gymnasien}} ang nagtutro ng [[Wikang Latin|Latin]] &lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2013 |title=Latein an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/latein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171004133934/https://www.gymnasium-berlin.net/latein |archive-date=4 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt; at 8 ang nagtuturo ng [[Wikang Sinaunang Griyego|Sinaunang Griyego]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 March 2013 |title=Alt-Griechisch an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012215308/https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |archive-date=12 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Kultura ==
[[Talaksan:Alte_Nationalgalerie_abends_(Zuschnitt).jpg|thumb|200x200px|Ang [[Alte Nationalgalerie]] ay bahagi ng [[Pulo ng mga Museo]], isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook|Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO]].]]
[[Talaksan:Cafe_am_Holzmarkt,_River_Spree,_Berlin_(46636049685).jpg|left|thumb|Ang [[Alternatibong kultura|alternatibong]] Holzmarkt, [[Friedrichshain-Kreuzberg]]]]
{{main|Kultura sa Berlin|Media sa Berlin}}
Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO22&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Palaces and Parks of Potsdam and Berlin |url=https://whc.unesco.org/en/list/532 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080808091530/https://whc.unesco.org/en/list/532 |archive-date=8 August 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[UNESCO]]}}&lt;/ref&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Ang lumalawak na kultural na pangyayari sa lungsod ay binibigyang-diin ng paglipat ng [[Pangkalahatang Grupo ng Musika|Universal Music Group]] na nagpasya na ilipat ang kanilang punong-tanggapan sa pampang ng Ilog Spree.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's music business booms |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070911125347/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-date=11 September 2007 |access-date=19 August 2008 |website=Expatica}}&lt;/ref&gt; Noong 2005, ang Berlin ay pinangalanang &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; ng [[UNESCO]] at naging bahagi na ng [[Malikhaing Network ng Lungsod|Creative Cities Network]] mula noon.&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;

== Mga tala ==
&lt;references group=&quot;pananda&quot;/&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

{{Geographic location
|Centre    = Berlin
|North     = [[Neubrandenburg]], [[Rostock]]
|Northeast = [[Szczecin]] ([[Polonya]])
|East      = [[Frankfurt (Oder)]]
|Southeast = [[Cottbus]]
|South     = [[Dresden]]
|Southwest = [[Potsdam]], [[Dessau]], [[Halle, Saxony-Anhalt|Halle]], [[Leipzig]]
|West      = [[Brandenburg an der Havel]], [[Braunschweig]]
|Northwest = [[Hamburg]], [[Lübeck]]
}}

{{Navboxes
|list=
{{Berlin}}
{{Mga Borough ng Berlin}}
{{Mga lungsod sa Alemanya}}
{{Germany states}}
{{Kabiserang lungsod ng Unyong Europeo}}
{{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon}}
{{Kabiserang Kultural sa Europa}}
{{Hanseatic League}}
}}

{{Kandid-NA}}

[[Kategorya:Mga estado ng Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Mga lungsod sa Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Kabisera sa Europa|Berlin]]
[[Kategorya:Berlin]]</text>
      <sha1>dsfp913hsdq9qppjrtu7mn49f859616</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223319</id>
      <parentid>2223318</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T00:55:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Relihiyon */</comment>
      <origin>2223319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142793" sha1="55cjt2xkvuop7cuea3sca54duqs5f5u" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=Berlin|subdivision_type=Bansa|subdivision_name=Alemanya|subdivision_type1=Estado|subdivision_name1=[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|Berlin]]|settlement_type=Kabeserang lungsod, Estado, at munisipalidad|image_skyline={{Photomontage|position=center
| photo1a = Siegessaeule Aussicht 10-13 img4 Tiergarten.jpg
| photo2a = Brandenburger Tor abends.jpg
| photo2b = Berliner Dom, Westfassade, Nacht, 160309, ako.jpg
| photo3a = Schloss Charlottenburg (233558373).jpeg
| photo3b = Berlin_Museumsinsel_Fernsehturm.jpg
| photo4a = Siegessäule-Berlin-Tiergarten.jpg
| photo4b = Hochhäuser am Potsdamer Platz, Berlin, 160606, ako.jpg
| photo5a = Reichstag Berlin Germany.jpg 
| color_border              = white
| color                     = white
| spacing = 2
| size = 270
| foot_montage = '''Mula itaas, kaliwa pakanan''': Tanawin ng [[Tiergarten, Berlin|Tiergarten]]; [[Tarangkahang Brandeburgo]]; [[Katedral ng Berlin]]; [[Palasyo ng Charlottenburg]]; [[Pulo ng mga Museo]], at [[Toreng Pang-TV ng Berlin]]; [[Haligi ng Tagumpay ng Berlin|Haligi ng Tagumpay]]; Plaza Potsdam; at [[gusaling Reichstag]]
}}|image_shield=DEU Berlin COA.svg|shield_size=70px|pushpin_map=Germany#Europe|pushpin_relief=yes|pushpin_map_caption=Kinaroroonan sa Alemanya|coordinates={{coord|52|31|12|N|13|24|18|E|format=dms|display=inline,title}}|image_flag=Flag_of_Berlin.svg|image_map={{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|type=shape&lt;!--line--&gt;|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-color=|stroke-width=2|frame-width=250|frame-height=300}}|total_type=Lungsod/Estado|area_total_km2=891.7|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;statoffice&quot;&gt;{{cite web |access-date=2 Mayo 2019 |title=Amt für Statistik Berlin Brandenburg – Statistiken |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |language=de |archive-date=8 Marso 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308125331/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |url-status=dead |language=de}}&lt;/ref&gt;|population_total=3769495|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;/&gt;|population_as_of=Disyembre 31, 2020|population_urban=4473101|population_urban_footnotes=&lt;ref name=&quot;citypopulation_urban&quot;&gt;{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|author=citypopulation.de quoting Federal Statistics Office|title=Germany: Urban Areas|access-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603133151/https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|archive-date=2020-06-03|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;|population_metro=6144600|population_metro_footnotes=&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827224549/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |url-status=dead |archive-date=27 Agosto 2021 |title=Bevölkerungsanstieg in Berlin und Brandenburg mit nachlassender Dynamik |date=8 Pebrero 2019 |website=statistik-berlin-brandenburg.de |publisher=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |access-date=24 Nobyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt;|elevation_m=34|population_demonyms=Berlines&lt;br/&gt;Berliner (m), Berlinerin (f) (Aleman)|blank_name_sec1=|GRP (nominal)|blank_info_sec1=€155 bilyon (2020)&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.statistikportal.de/en/node/649|title = Bruttoinlandsprodukt – in jeweiligen Preisen – 1991 bis 2020|website = www.statistikportal.de|access-date = 1 Abril 2021|archive-date = 1 Abril 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210401011816/https://www.statistikportal.de/en/node/649|language=en|url-status = live}}&lt;/ref&gt;|blank1_name_sec1=GRP kada tao|blank1_info_sec1=€41,000 (2020)|blank2_name_sec2=[[Human Development Index|HDI]] (2018)|blank2_info_sec2=0.964&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=13 Setyembre 2018|archive-date=23 Setyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|green|napakataas}} · Ikalawa ng 16|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+01:00|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+02:00|blank_name_sec2=GeoTLD|blank_info_sec2=.berlin|website={{URL|www.berlin.de/en/}}|governing_body=[[Abgeordnetenhaus ng Berlin]]|leader_title=Namumunong Alkalde|leader_party=SPD|leader_name=Franziska Giffey|geocode=Rehiyong NUTS: DE3|area_code=030|registration_plate=B{{NoteTag |1 = Ang mga unlapi para sa pagpaparehistro ng sasakyan ay ipinakilala noong 1906, ngunit madalas na binago dahil sa mga pagbabago sa politika pagkatapos ng 1945. Ang mga sasakyan ay nairehistro sa ilalim ng mga sumusunod na unlapi: &quot;I A&quot; (1906&amp;nbsp;– Abril 1945; ipinawalang-bisa noong 11 Agosto 11, 1945); walang unlapi, mga digit lang (mula Hulyo hanggang Agosto 1945), &quot;БГ&quot; (=BG; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus), &quot;ГФ&quot; (=GF; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus) , &quot;БM&quot; (=BM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;ГM&quot; (=GM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;KB&quot; (i.e.: Kommandatura ng Berlin; para sa buong Berlin 1947–48, nagpatuloy para sa [[Kanlurang Berlin]] hanggang 1956), &quot;GB&quot; (i.e.: Kalakhang Berlin, para sa [[Silangang Berlin]] 1948–53), &quot;I&quot; (para sa Silangang Berlin, 1953 –90), &quot;B&quot; (para sa Kanlurang Berlin mula Hulyo 1, 1956, nagpatuloy para sa buong Berlin mula noong 1990).}}|iso_code=DE-BE|official_name=Berlin}}
Ang '''Berlin''' ay ang [[kabisera|kabesera]] ng [[Alemanya]]. May 3.7 milyong naninirahan, ito ang [[Talaan ng mga lungsod sa Alemanya batay sa populasyon|pinakamalaking lungsod]] sa bansa ayon sa lugar at populasyon,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Milbradt |first=Friederike |date=6 Pebrero 2019 |title=Deutschland: Die größten Städte |language=de |work=Die Zeit (Magazin) |location=Hamburg |url=https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |url-status=live |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190213183401/https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |archive-date=13 Pebrero 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Agosto 2019 |title=Leipzig überholt bei Einwohnerzahl Dortmund – jetzt Platz 8 in Deutschland |language=de |work=Leipziger Volkszeitung |location=Leipzig |url=https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |url-status=dead |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113070247/https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |archive-date=13 Nobyembre 2019}}&lt;/ref&gt; at ang pinakamalaking lungsod ayon sa populasyon sa buong [[Kaisahang Yuropeo|Unyong Europeo]], ayon sa populasyon sa loob ng mga limitasyon ng lungsod.&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 Disyembre 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Isa sa [[Länder ng Alemanya|labing-anim na kinabibilangang estado]] ng Alemanya, ang Berlin ay napalilibutan ng [[Brandeburgo|Estado ng Brandeburgo]] at kadugtong ng [[Potsdam]], ang kabesera ng Brandeburgo. Ang urbanong pook ng Berlin, na may populasyon na humigit-kumulang 4.5 milyon, ay ang pangalawang pinakamataong urbanong pook sa Alemanya pagkatapos ng [[Ruhr]]. Ang [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin-Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may humigit-kumulang 6.2 milyong mga naninirahan at ito ang [[Mga kalakhang rehiyon ng Alemanya|ikatlong pinakamalaking kalakhang rehiyon ng Alemanya]] pagkatapos ng mga rehiyon ng [[Rin-Ruhr]] at [[Francfort Rin-Meno|Rin-Meno]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 Oktubre 2016 |title=Daten und Fakten zur Hauptstadtregion |url=https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175940/https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |archive-date=21 Marso 2019 |access-date=13 Abril 2022 |website=www.berlin-brandenburg.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Nagkaroon ng [[Pag-iisa ng Berlin at Brandeburgo|bigong pagtatangkang pag-isahin ang parehong estado noong 1996]], at sa kabila ng nananatiling hiwalay, ang dalawang estado ay nagtutulungan sa maraming kalakaran hanggang ngayon.

Ang Berlin ay tumatawid sa pampang ng [[Spree (ilog)|Spree]], na dumadaloy sa [[Havel]] (isang [[tributaryo]] ng [[Ilog Elba|Elbe]]) sa kanlurang boro ng [[Spandau]]. Kabilang sa mga pangunahing topograpikong tampok ng lungsod ay ang maraming lawa sa kanluran at timog-silangan na mga boro na nabuo ng [[Spree (ilog)|Spree]], [[Havel]], at [[Dahme (ilog)|Dahme]], na ang pinakamalaki ay ang [[Lawa ng Müggelsee|Lawa Müggelsee]]. Dahil sa lokasyon nito sa [[Kapatagang Europeo]], ang Berlin ay naiimpluwensiyahan ng isang banayad na pana-panahong klima. Halos sangkatlo ng lugar ng lungsod ay binubuo ng mga kagubatan, [[Tala ng mga liwasan at hardin sa Berlin|liwasan, hardin]], ilog, kanal, at lawa.&lt;ref name=&quot;gruen&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay nasa lugar ng diyalektong [[Gitnang Aleman]]; ang diyalekto ng Berlin ay isang varyant ng mga diyalektong Lausitzisch-Neumärkisch.

Unang naidokumento noong ika-13 siglo at sa pagtawid ng dalawang mahalagang makasaysayang [[Ruta ng kalakalan|rutang pangkalakalan]],&lt;ref name=&quot;staple2&quot;&gt;{{Cite web |date=Agosto 2004 |title=Niederlagsrecht |trans-title=Settlement rights |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151122025717/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |archive-date=22 Nobyembre 2015 |access-date=21 Nobyembre 2015 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins |language=de}}&lt;/ref&gt; ang Berlin ay naging kabesera ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]] (1417 – 1701), ng [[Kaharian ng Prusya]] (1701–1918), ng [[Imperyong Aleman]] (1871). –1918), ng [[Republikang Weimar]] (1919–1933), at ng [[Alemanyang Nazi]] (1933–1945). Ang [[Berlin noong dekada '20]] ay ang ikatlong pinakamalaking munisipalidad sa mundo.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Setyembre 2009 |title=Topographies of Class: Modern Architecture and Mass Society in Weimar Berlin (Social History, Popular Culture and Politics in Germany) |url=https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180706161901/https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |archive-date=6 Hulyo 2018 |access-date=9 Oktubre 2009 |publisher=www.h-net.org|language=en}}&lt;/ref&gt; Pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at ang kasunod na pananakop nito ng mga matagumpay na bansa, nahati ang lungsod; ang [[Kanlurang Berlin]] ay naging isang de facto na [[Engklabo at eksklabo|eksklabo]] ng [[Kanlurang Alemanya]], na napapalibutan ng [[Pader ng Berlin]] (mula Agosto 1961 hanggang Nobyembre 1989) at ng teritoryo ng Silangang Aleman.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Wall |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630080628/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |archive-date=30 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang [[Silangang Berlin]] ay idineklara na kabesera ng Silangang Alemanya, habang ang [[Bonn]] ay naging kabesera ng Kanlurang Alemanya. Kasunod ng [[muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa ng Alemanya]] noong 1990, ang Berlin ay muling naging kabesera ng buong Alemanya.

Ang Berlin ay isang [[Lungsod pandaigdig|pandaigdigang lungsod]] ng [[Kultura ng Berlin|kultura]], [[Politika ng Berlin|politika]], [[Media ng Berlin|media]], at agham.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Capital of Germany |url=https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112204045/https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |archive-date=12 Enero 2012 |access-date=18 Agosto 2008 |website=German Embassy in Washington|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Davies |first=Catriona |date=10 Abril 2010 |title=Revealed: Cities that rule the world&amp;nbsp;– and those on the rise |publisher=CNN |url=https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |url-status=live |access-date=11 Abril 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604014630/https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |archive-date=4 Hunyo 2011|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sifton |first=Sam |date=31 Disyembre 1969 |title=Berlin, the big canvas |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130412012910/https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |archive-date=12 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=22 Oktubre 2009 |title=Global Power City Index 2009 |url=https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |url-status=live |journal=Institute for Urban Strategies at the Mori Memorial Foundation |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629143736/https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |archive-date=29 Hunyo 2014 |access-date=29 Oktubre 2009|language=en}}&lt;/ref&gt; Nakabatay ang [[Ekonomiya ng Berlin|ekonomiya]] nito sa mga [[High tech|high-tech]] na kompanya at [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na sumasaklaw sa magkakaibang hanay ng mga [[Malilikhaing industriya|malikhaing industriya]], pasilidad ng pananaliksik, mga korporasyon ng media at mga pinagdadausang pangkumbensiyon.&lt;ref name=&quot;congress&quot;&gt;{{Cite web |title=ICCA publishes top 20 country and city rankings 2007 |url=https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080922094543/https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |archive-date=22 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=ICCA|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;&gt;{{cite press release|url=https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20080816140547/https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|url-status=dead|archive-date=16 Agosto 2008|title=Berlin City of Design|publisher=[[UNESCO]]|access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay nagsisilbing isang kontinental na pusod para sa trapiko sa himpapawid at tren at may napakakomplikadong ugnayan ng pampublikong transportasyon. Ang metropolis ay isang sikat na destinasyong [[Turismo sa Alemanya|panturista]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=4 Setyembre 2014 |title=Berlin Beats Rome as Tourist Attraction as Hordes Descend |url=https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |url-status=live |journal=Bloomberg L.P. |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911154443/https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |archive-date=11 Setyembre 2014 |access-date=11 Setyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang din sa mga makabuluhang industriya ang [[Teknolohiyang pang-impormasyon|IT]], mga parmasyutiko, [[inhinyeriyang biyomedikal]], [[malinis na teknolohiya]], [[biyoteknolohiya]], konstruksiyon, at [[Elektronika|electronika]].

Ang Berlin ay tahanan ng mga unibersidad na kilala sa buong mundo gaya ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]], [[Pamantasang Teknikal ng Berlin|Pamantasang Teknikal]], [[Malayang Unibersidad ng Berlin|Malayang Unibersidad]], [[Pamantasan ng mga Sining ng Berlin|Pamantasan ng mga Sining]], [[ESMT Berlin]], [[Paaralang Hertie]], at [[Kolehiyong Bard ng Berlin]]. Ang [[Zoolohikong Hardin ng Berlin|Zoolohikong Hardin]] nito ay ang pinakabinibisitang zoo sa Europa at isa sa pinakasikat sa buong mundo. Dahil ang [[Estudyo ng Babelsberg|Babelsberg]] ang kauna-unahang malakihang estudyong pampelikulang complex sa mundo, ang Berlin ay isang lalong sikat na lokasyon para sa mga pandaigdigang paggawa ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 Agosto 2008 |title=Hollywood Helps Revive Berlin's Former Movie Glory |url=https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080813010550/https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |archive-date=13 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=Deutsche Welle|language=en}}&lt;/ref&gt; Kilala ang lungsod sa mga pagdiriwang, magkakaibang arkitektura, nightlife, kontemporaneong sining at napakataas na kaledad ng pamumuhay.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Flint |first=Sunshine |date=12 Disyembre 2004 |title=The Club Scene, on the Edge |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402221310/https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |archive-date=2 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt; Mula noong dekada 2000, saksi ang Berlin sa paglitaw ng isang kosmopolitang eksenang entrepreneurship.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=13 Hunyo 2014 |title=Young Israelis are Flocking to Berlin |url=https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |url-status=live |journal=Newsweek |archive-url=https://web.archive.org/web/20140827183310/https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |archive-date=27 Agosto 2014 |access-date=28 Agosto 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Nagtataglay ang Berlin ng tatlong [[Pandaigdigang Pamanang Pook]]: [[Pulo ng mga Museo]], ang mga [[Mga Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin|Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin]], at ang mga Modernismong Pabahay ng Berlin.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Museumsinsel |url=https://whc.unesco.org/en/list/896 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506100913/https://whc.unesco.org/en/list/896 |archive-date=6 Mayo 2021 |access-date=6 Mayo 2021 |publisher=[[UNESCO]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga tanawin ang [[Tarangkahang Brandeburgo]], ang [[gusaling Reichstag]], ang [[Potsdamer Platz]], ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], ang [[Gedenkstätte Berliner Mauer|Alaala ng Pader ng Berlin]], ang Galeriya ng Silangang Bahagi, ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin]], ang [[Katedral ng Berlin]], at ang [[Fernsehturm Berlin|Toreng Pantelebisyon ng Berlin]], ang pinakamataas na estruktura sa Alemanya. Maraming museo, galeriya, aklatan, orkestra, at mga pinagdadausan ng sports ang Berlin. Kabilang dito ang [[Altes Museum]], ang [[Alte Nationalgalerie|Lumang Pamabansang Galeriya]], ang [[Museong Bode]], ang [[Museong Pergamon|Museo Pergamo]], ang [[Deutsches Historisches Museum|Museuong Pangkasaysayang Aleman]], ang [[Museong Hudyo Berlin]], ang [[Museo ng Likas na Kasaysayan, Berlin|Museo ng Likas na Kasaysayan]], ang [[Foro Humboldt]], ang [[Aklatang Estatal ng Berlin]], ang [[Opera Estatal ng Berlin]], ang Filarmonika ng Berlin, at ang Maraton ng Berlin.

== Kasaysayan ==

=== Etimolohiya ===
Matatagpuan ang Berlin sa hilagang-silangan ng Alemanya, silangan ng Ilog [[Ilog Elba|Elbe]], na dating bumubuo, kasama ang Ilog (Sahon o Turingia) [[Saale]] (mula sa kanilang [[tagpuan]] sa [[Barby, Alemanya|Barby]] pataas), ang silangang hangganan ng [[Francia|Kahariang Franco]]. Habang ang Kahariang Franco ay pangunahing tinitirhan ng mga tribong [[Mga Aleman|Aleman]] tulad ng mga [[Mga Franco|Franco]] at mga [[Sakson|Sahon]], ang mga rehiyon sa silangan ng mga ilog sa hangganan ay pinaninirahan ng mga tribong [[Mga Eslabo|Eslabo]]. Ito ang dahilan kung bakit karamihan sa mga lungsod at nayon sa hilagang-silangan ng Alemanya ay may mga pangalang may pinagmulang [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]] ([[Germania Slavica]]). Ang mga karaniwang Hermanisadong pangalan ng lugar na hulaping Eslabo na pinagmulan ay ''-ow'', ''-itz'', ''-vitz'', ''-witz'', ''-itzsch'' at ''-in'', ang mga [[unlapi]] ay ''Windisch'' at ''Wendisch''. Ang pangalang ''Berlin'' ay nag-ugat sa wika ng mga naninirahan sa [[Mga Kanlurang Eslabo|Kanlurang Eslabo]] sa lugar ng Berlin ngayon, at maaaring nauugnay sa Lumang [[Wikang Polabo|Polabong]] tangkay na ''berl-'' / ''birl-'' (&quot;latian&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Berger|first=Dieter|title=Geographische Namen in Deutschland|publisher=Bibliographisches Institut|year=1999|isbn=978-3-411-06252-2}}&lt;/ref&gt; Dahil ang ''Ber-'' sa simula ay parang salitang Aleman na ''Bär'' (&quot;[[oso]]&quot;), lumilitaw ang isang oso sa eskudo de armas ng lungsod. Kaya ito ay isang halimbawa ng armas parlantes.

Sa [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|labindalawang boro]] ng Berlin, lima ang may (bahagyang) pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Pankow]] (pinakamatao), [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Marzahn-Hellersdorf]], [[Treptow-Köpenick]], at [[Spandau]] (pinangalanang Spandow hanggang 1878). Sa siyamnapu't anim na kapitbahayan nito, dalawampu't dalawa ang may (bahagya) na pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Altglienicke]], [[Alt-Treptow]], [[Britz]], Buch, Buckow, Gatow, Karow, Kladow, [[Köpenick]], Lankwitz, Lübars, Marchow[[Pankow (lokalidad)|,]] [[Marzahn]], [[Pankow]], [[Prenzlauer Berg]], [[Rudow]], Schmöckwitz, Spandau, Stadtrandsiedlung Malchow, Steglitz, [[Tegel]], at [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]]. Ang kapitbahayan ng [[Moabit]] ay may pangalang nagmula sa Pranses, at ang [[Französisch Buchholz]] ay ipinangalan sa mga [[Huguenot]].

=== Ika-12 hanggang ika-16 na siglo ===
[[Talaksan:ZLB-Berliner_Ansichten-Januar.jpg|thumb|Mapa ng Berlin noong 1688]]
[[Talaksan:Dom_und_Stadtschloss,_Berlin_1900.png|thumb|[[Katedral ng Berlin]] (kaliwa) at [[Palasyo ng Berlin]] (kanan), 1900]]
Ang pinakaunang katibayan ng mga pamayanan sa lugar ng Berlin ngayon ay mga labi ng isang pundasyon ng bahay na may petsang 1174, na natagpuan sa mga paghuhukay sa Berlin Mitte,&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin ist älter als gedacht: Hausreste aus dem Jahr 1174 entdeckt |language=de |trans-title=Berlin is older than thought: house remains from 1174 have been found |agency=dpa |url=https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |url-status=live |access-date=24 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120824212016/https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |archive-date=24 Agosto 2012}}&lt;/ref&gt; at isang barakilang kahoy na may petsang humigit-kumulang 1192.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot;&gt;{{Cite news |last=Rising |first=David |date=30 Enero 2008 |title=Berlin dig finds city older than thought |work=NBC News |agency=Associated Press |url=https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |url-status=live |access-date=1 Enero 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180102013454/https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |archive-date=2 Enero 2018|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang unang nakasulat na mga talaan ng mga bayan sa lugar ng kasalukuyang Berlin ay mula sa huling bahagi ng ika-12 siglo. Ang [[Spandau]] ay unang binanggit noong 1197 at [[Köpenick]] noong 1209, bagaman ang mga lugar na ito ay hindi sumanib sa Berlin hanggang 1920.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2002 |title=Zitadelle Spandau |trans-title=Spandau Citadel |url=https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612020333/https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-date=12 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang sentrong bahagi ng Berlin ay maaaring masubaybayan pabalik sa dalawang bayan. Ang [[Cölln]] sa [[Fischerinsel]] ay unang binanggit sa isang dokumento noong 1237, at ang Berlin, sa kabila ng [[Spree (ilog)|Spree]] sa tinatawag ngayong [[Nikolaiviertel]], ay tinukoy sa isang dokumento mula 1244.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot; /&gt; Ang 1237 ay itinuturing na petsa ng pagkakatatag ng lungsod.&lt;ref name=&quot;Medtradc&quot;&gt;{{Cite web |title=The medieval trading center |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160731190906/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |archive-date=31 Hulyo 2016 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang dalawang bayan sa paglipas ng panahon ay nabuo ang malapit na pang-ekonomiya at panlipunang ugnayan, at nakinabang mula sa pangunahing bahagi mismo sa dalawang mahalagang [[ruta ng kalakalan]] ng ''[[Via Imperii]]'' na mula [[Brujas]] hanggang [[Veliky Novgorod|Novgorod]].&lt;ref name=&quot;staple2&quot;/&gt; Noong 1307, bumuo sila ng isang alyansa na may isang karaniwang patakarang panlabas, bagaman ang kanilang mga panloob na pangangasiwa ay pinaghihiwalay pa rin.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;&gt;Stöver B. Geschichte Berlins. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=Stadtgründung Und Frühe Stadtentwicklung |trans-title=City foundation and early urban development |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr |archive-url=https://archive.today/20130620011811/http://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr#selection-75.18-75.40 |archive-date=20 Hunyo 2013 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Luisenstädtischer Bildungsverein |language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1415, si [[Federico I, Elektor ng Brandeburgo|Federico I]] ay naging [[Prinsipe-elektor|tagahalal]] ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]], na pinamunuan niya hanggang 1440.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1993 |title=The Hohenzollern Dynasty |url=https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807093738/https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-date=7 Agosto 2007 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Antipas|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong ika-15 siglo, itinatag ng kaniyang mga kahalili ang Berlin-Cölln bilang kabesera ng margabyato, at ang mga sumunod na miyembro ng pamilyang [[Pamilya Hohenzollern|Hohenzollern]] ay namuno sa Berlin hanggang 1918, una bilang mga tagahalal ng Brandeburgo, pagkatapos ay bilang mga hari ng [[Prusya]], at kalaunan bilang mga [[emperador ng Alemanya]]. Noong 1443, sinimulan ni [[Federico II, Elektor ng Brandeburgo|Federico II Ngiping Bakal]] ang pagtatayo ng isang bagong [[Stadtschloss, Berlin|palasyo]] ng hari sa kambal na lungsod ng Berlin-Cölln. Ang mga protesta ng mga mamamayan ng bayan laban sa gusali ay nagtapos noong 1448, sa &quot;Indignasyong Berlin&quot; (&quot;Berliner Unwille&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Komander |first=Gerhild H. M. |date=Nobyembre 2004 |title=Berliner Unwillen |trans-title=Berlin unwillingness |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919215632/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |archive-date=19 Setyembre 2013 |access-date=30 Mayo 2013 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins e.&amp;nbsp;V. |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Conrad |first=Andreas |date=26 Oktubre 2012 |title=Was den &quot;Berliner Unwillen&quot; erregte |language=de |trans-title=What aroused the &quot;Berlin unwillingness&quot; |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008183148/https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |archive-date=8 Oktubre 2018}}&lt;/ref&gt; Hindi naging matagumpay ang protestang ito at nawalan ang mga mamamayan ng marami sa mga pampolitika at pang-ekonomiyang pribilehiyo. Nang matapos ang palasyo ng hari noong 1451, unti-unti itong nagamit. Mula 1470, kasama ang bagong tagahalal na si [[Alberto III Aquiles, Elektor ng Brandeburgo|Alberto III Aquiles]], naging bagong tirahan ng hari ang Berlin-Cölln.&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;/&gt; Opisyal, ang palasyo ng Berlin-Cölln ay naging permanenteng tirahan ng mga Brandeburgong tagahalal na mga Hohenzollern mula 1486, nang si [[John Cicero, Elektor ng Brandeburgo|Juan Ciceron]] ay maupo sa kapangyarihan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The electors' residence |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421214734/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |archive-date=21 Abril 2017 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, kinailangan ng Berlin-Cölln na talikuran ang katayuan nito bilang isang malayang lungsod [[Ligang Hanseatico|Hanseatico]]. Noong 1539, opisyal na naging [[Luteranismo|Luterano]] ang mga botante at ang lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Cathedral |url=https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060818100934/https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-date=18 Agosto 2006 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=SMPProtein|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-17 hanggang ika-19 na siglo ===
Ang [[Digmaan ng Tatlumpung Taon]] sa pagitan ng 1618 at 1648 ay nagwasak sa Berlin. Sangkatlo ng mga bahay nito ang nasira o nawasak, at ang lungsod ay nawalan ng kalahati ng populasyon nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Brandenburg during the 30 Years War |url=https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928213849/https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |archive-date=28 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=World History at KMLA|language=en}}&lt;/ref&gt; Si [[Federico Guillermo I, Elektor ng Brandeburgo|Federico Guillermo]], na kilala bilang &quot;Dakilang Tagahalal&quot;, na humalili sa kaniyang ama na si Jorge Guillermo bilang pinuno noong 1640, ay nagpasimula ng isang patakaran ng pagtataguyod ng imigrasyon at pagpaparaya sa relihiyon.&lt;ref name=&quot;Carlyle18532&quot;&gt;{{cite book|first=Thomas|last=Carlyle|title=Fraser's Magazine|url=https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog|year=1853|publisher=J. Fraser|page=[https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog/page/n71 63]|access-date=11 Pebrero 2016|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Kautusan ng Potsdam]] noong 1685, nag-alok si Frederick William ng pagpapakupkop para sa mga Pranses na [[Huguenot]].&lt;ref name=&quot;Plaut19952&quot;&gt;{{cite book|first=W. Gunther|last=Plaut|title=Asylum: A Moral Dilemma|url=https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|date=1 Enero 1995|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-95196-2|page=42|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214210/https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1700, humigit-kumulang 30 porsiyento ng mga residente ng Berlin ay Pranses, dahil sa imigrasyon ng mga Huguenot.&lt;ref name=&quot;Gray20072&quot;&gt;{{cite book|first=Jeremy|last=Gray|title=Germany|url=https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|year=2007|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74059-988-7|page=49|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915225030/https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Marami pang ibang imigrante ang nagmula sa [[Bohemya]], [[Polonya]], at Salzburgo.&lt;ref name=&quot;Cybriwsky20132&quot;&gt;{{cite book|first=Roman Adrian|last=Cybriwsky|title=Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|date=23 Mayo 2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-248-9|page=48|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915232139/https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[Talaksan:Berlin_Unter_den_Linden_Victoria_Hotel_um_1900.jpg|left|thumb|Ang Berlin ay naging kabesera ng [[Imperyong Aleman]] noong 1871 at mabilis na lumawak sa mga sumunod na taon.]]
Mula noong 1618, ang Margrabyato ng Brandeburgo ay personal na nakipag-isa sa [[Dukado ng Prusya]]. Noong 1701, nabuo ng dalawahang estado ang [[Kaharian ng Prusya]] habang si Federico III, Tagahalal ng Brandeburgo, ay kinoronahan ang sarili bilang haring Federico I sa Prusya. Ang Berlin ay naging kabesera ng bagong Kaharian,&lt;ref&gt;Horlemann, Bernd (Hrsg.) (sa Ingles)&lt;/ref&gt; pinalitan ang [[Königsberg]]. Ito ay isang matagumpay na pagtatangka na isentralisa ang kabesera sa napakalayong estado, at ito ang unang pagkakataon na ang lungsod ay nagsimulang lumago. Noong 1709, pinagsama ang Berlin sa apat na lungsod ng Cölln, Friedrichswerder, Friedrichstadt, at Dorotheenstadt sa ilalim ng pangalang Berlin, &quot;Haupt- und Residenzstadt Berlin&quot;.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;/&gt;

Noong 1740, si Federico II, na kilala bilang [[Federico II ng Prusya|Federico ang Dakila]] (1740–1786), ay naluklok sa kapangyarihan.&lt;ref name=&quot;Zaide19652&quot;&gt;{{cite book|first=Gregorio F.|last=Zaide|title=World History|url=https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|year=1965|publisher=Rex Bookstore, Inc.|isbn=978-971-23-1472-8|page=273|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200510/https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa ilalim ng pamumuno ni Federico II, ang Berlin ay naging sentro ng [[Panahon ng Kaliwanagan|Kaliwanagan]], ngunit saglit ding sinakop noong Digmaan ng Pitong Taon ng hukbong Ruso.&lt;ref name=&quot;PerryChase20122&quot;&gt;{{cite book|first1=Marvin|last1=Perry|first2=Myrna|last2=Chase|first3=James|last3=Jacob|first4=Margaret|last4=Jacob|first5=Theodore|last5=Von Laue|title=Western Civilization: Ideas, Politics, and Society|url=https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|date=1 Enero 2012|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-133-70864-3|page=444|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174457/https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Kasunod ng tagumpay ng Pransiya sa Digmaan ng Ika-apat na Koalisyon, nagmartsa si [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]] sa Berlin noong 1806, ngunit nagbigay ng nagsasariling pamahalaan sa lungsod.&lt;ref name=&quot;Lewis20132&quot;&gt;{{cite book|first=Peter B.|last=Lewis|title=Arthur Schopenhauer|url=https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|date=15 Pebrero 2013|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-78023-069-6|page=57|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174348/https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1815, ang lungsod ay naging bahagi ng bagong Lalawigan ng Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;StaffInc.20102&quot;&gt;{{cite book|author1=Harvard Student Agencies Inc. Staff|author2=Harvard Student Agencies, Inc.|title=Let's Go Berlin, Prague &amp; Budapest: The Student Travel Guide|url=https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|date=28 Disyembre 2010|publisher=Avalon Travel|isbn=978-1-59880-914-5|page=83|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914181704/https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Hinubog ng [[Rebolusyong Industriyal]] ang Berlin noong ika-19 na siglo; kapansin-pansing lumawak ang ekonomiya at populasyon ng lungsod, at naging pangunahing sentro ng riles at sentro ng ekonomiya ng Alemanya. Ang mga karagdagang suburb sa lalong madaling panahon ay umunlad at lumaki ang lugar at populasyon ng Berlin. Noong 1861, ang mga kalapit na suburb kasama ang [[Wedding (Berlin)|Wedding]], [[Moabit]], at ilang iba pa ay isinanib sa Berlin.&lt;ref name=&quot;Schulte-Peevers20102&quot;&gt;{{cite book|author=Andrea Schulte-Peevers|title=Lonel Berlin|url=https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|date=15 Setyembre 2010|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74220-407-9|page=25|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214354/https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1871, ang Berlin ay naging kabesera ng bagong itinatag na [[Imperyong Aleman]].&lt;ref name=&quot;Stöver20132&quot;&gt;{{cite book|first=Bernd|last=Stöver|title=Berlin: A Short History|url=https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|date=2 Oktubre 2013|publisher=C.H.Beck|isbn=978-3-406-65633-0|page=20|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200615/https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1881, naging distritong lungsod ito na hiwalay sa Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;Strassmann20082&quot;&gt;{{cite book|first=W. Paul|last=Strassmann|title=The Strassmanns: Science, Politics and Migration in Turbulent Times (1793–1993)|url=https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|date=15 Hunyo 2008|publisher=Berghahn Books|isbn=978-1-84545-416-6|page=26|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=10 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910121944/https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-20 hanggang ika-21 siglo ===
{{main|Berlin noong dekada 1920}}
Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, ang Berlin ay naging isang matabang lupa para sa kilusang Ekspresyonistang Aleman.&lt;ref name=&quot;HollandGawthrop20012&quot;&gt;{{cite book|author1=Jack Holland|author2=John Gawthrop|title=The Rough Guide to Berlin|url=https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl|url-access=registration|year=2001|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-85828-682-2|page=[https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl/page/361 361]|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa mga larangan tulad ng arkitektura, pagpipinta, at sine ay naimbento ang mga bagong anyo ng artistikong estilo. Sa pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] noong 1918, isang [[Republikang Weimar|republika]] ang ipinahayag ni [[Philipp Scheidemann]] sa [[Reichstag (gusali)|gusaling Reichstag]]. Noong 1920, isinama ng [[Batas ng Kalakhang Berlin]] ang dose-dosenang mga suburban na lungsod, nayon, at pagmamay-ari sa paligid ng Berlin sa isang pinalawak na lungsod. Ang batas ay nagpalaki sa lugar ng Berlin mula 66&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; tungo 883&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (25 tungo 341 sq mi). Halos dumoble ang populasyon, at ang Berlin ay may populasyon na humigit-kumulang apat na milyon. Sa panahong Weimar, ang Berlin ay sumailalim sa kaguluhan sa politika dahil sa kawalan ng katiyakan sa ekonomiya ngunit naging isang kilalang sentro ng Rumaragasang Dekada '20. Naranasan ng metropolis ang kaniyang kapanahunan bilang isang pangunahing kabesera ng mundo at kilala sa mga tungkulin ng pamumuno nito sa agham, teknolohiya, sining, humanidades, pagpaplano ng lungsod, pelikula, mas mataas na edukasyon, pamahalaan, at mga industriya. Si [[Albert Einstein]] ay sumikat sa publiko noong mga taon niya sa Berlin, na ginawaran ng Gantimpalang Nobel para sa Pisika noong 1921.
[[Talaksan:Potsdamer_Platz_1945.jpg|left|thumb|Nawasak ang Berlin pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ([[Potsdamer Platz]], 1945)]]
Noong 1933, si [[Adolf Hitler]] at ang [[Partidong Nazi|Partido Nazi]] ay naluklok sa kapangyarihan. Ang pamamahala ng NSDAP ay nagpabawas sa komunidad ng mga Hudyo ng Berlin mula 160,000 (isang-katlo ng lahat ng mga Hudyo sa bansa) sa humigit-kumulang 80,000 dahil sa pangingibang-bansa sa pagitan ng 1933 at 1939. Pagkatapos ng [[Kristallnacht]] noong 1938, libo-libong Hudyo ng lungsod ang ikinulong sa kalapit na kampong piitan ng Sachsenhausen. Simula noong unang bahagi ng 1943, marami ang ipinadala sa mga kampong piitan, gaya ng [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz|Auschwitz]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Jewish Community of Berlin |url=https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170708152027/https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |archive-date=8 Hulyo 2017 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Holocaust Encyclopedia|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ang pinakamabigat na binomba na lungsod sa kasaysayan. Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang malaking bahagi ng Berlin ay nawasak sa 1943–45 na reyd sa himpapawid ng mga Alyado at sa 1945 [[Labanan ng Berlin]]. Ang mga Alyado ay naghulog ng 67,607 tonelada ng mga bomba sa lungsod, na sinira ang 6,427 ektarya ng tinayuang lugar. Humigit-kumulang 125,000 sibilyan ang napatay.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Clodfelter |first=Micheal |title=Warfare and Armed Conflicts- A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000 |year=2002 |edition=2 |publisher=McFarland &amp; Company |isbn=978-0-7864-1204-4|language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos ang pagtatapos ng digmaan sa Europa noong Mayo 1945, nakatanggap ang Berlin ng malaking bilang ng mga bakwit mula sa mga lalawigan sa Silangan. Hinati ng mga matagumpay na kapangyarihan ang lungsod sa apat na sektor, na kahalintulad sa mga lugar ng pananakop kung saan hinati ang Alemanya. Ang mga sektor ng [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Kanluraning Alyado]] (ang Estados Unidos, Reino Unido, at Pransiya) ay bumuo ng [[Kanlurang Berlin]], habang ang [[Unyong Sobyetika|Sobyetikong sektor]] ang bumuo ng [[Silangang Berlin]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Benz |first=Prof. Dr. Wolfgang |date=27 Abril 2005 |title=Berlin – auf dem Weg zur geteilten Stadt |trans-title=Berlin – on the way to a divided city |url=https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110120432/https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |archive-date=10 Nobyembre 2018 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |language=de}}&lt;/ref&gt;

Lahat ng apat na [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Alyado]] ay nagbahagi ng mga tungkuling pampamahalaan para sa Berlin. Gayunpaman, noong 1948, nang palawigin ng Kanluraning Alyado ang reporma sa pera sa Kanlurang mga sona ng Alemanya sa tatlong kanlurang sektor ng Berlin, ang [[Unyong Sobyetika|Unyong Sobyetiko]] ay nagpataw ng [[Pagbangkulong ng Berlin|pagharang]] sa mga daanan patungo at mula sa Kanlurang Berlin, na ganap na nasa loob ng kontrolado ng Sobyetikong teritoryo. Ang [[pagbangkulong ng Berlin]], na isinagawa ng tatlong kanlurang Alyado, ay nagtagumpay sa pagharang na ito sa pamamagitan ng pagbibigay ng pagkain at iba pang mga suplay sa lungsod mula Hunyo 1948 hanggang Mayo 1949.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Airlift / Blockade |url=https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318232831/https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |archive-date=18 Marso 2015 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Western Allies Berlin|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1949, itinatag ang Pederal na Republika ng Alemanya sa [[Kanlurang Alemanya]] at kalaunan ay isinama ang lahat ng mga sonang Amerikano, Briton, at Pranses, hindi kasama ang mga sona ng tatlong bansang iyon sa Berlin, habang ang [[Marxismo–Leninismo|Marxista-Leninistang]] [[Silangang Alemanya|Demokratikong Republikang Aleman]] ay idineklara sa [[Silangang Alemanya]]. Ang Kanlurang Berlin ay opisyal na nanatiling isang sinasakop na lungsod, ngunit ito ay nakahanay sa politika sa Republikang Federal ng Alemanya sa kabila ng heyograpikong paghihiwalay ng Kanlurang Berlin. Ang serbisyo ng himpapawid sa Kanlurang Berlin ay ipinagkaloob lamang sa mga kompanyang panghimpapawid ng mga Amerikano, Briton, at Pranses.
[[Talaksan:Thefalloftheberlinwall1989.JPG|left|thumb|Ang [[Pader ng Berlin|pagbagsak ng Pader ng Berlin]] noong 9 Nobyembre 1989. Noong Oktubre 3, 1990, pormal nang natapos ang proseso ng [[muling pag-iisa ng Alemanya]].]]
Ang pagkakatatag ng dalawang estadong Aleman ay nagpapataas ng tensiyon sa [[Digmaang Malamig]]. Ang Kanlurang Berlin ay napapaligiran ng teritoryo ng Silangang Aleman, at ang Silangang Alemanya ay nagpahayag ng Silangang bahagi bilang kabesera nito, isang hakbang na hindi kinilala ng mga kanluraning kapangyarihan. Kasama sa Silangang Berlin ang karamihan sa sentrong pangkasaysayan ng lungsod. Ang pamahalaang Kanlurang Aleman ay nagsariling nagtatag sa [[Bonn]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin after 1945 |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090412221115/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |archive-date=12 Abril 2009 |access-date=8 Abril 2009 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1961, sinimulan ng Silangang Alemanya na itayo ang [[Pader ng Berlin]] sa paligid ng Kanlurang Berlin, at ang mga pangyayari ay umabot sa isang tangke na paghaharap sa [[Tsekpoint Charlie]]. Ang Kanlurang Berlin ay de facto na ngayong bahagi ng Kanlurang Alemanya na may natatanging legal na katayuan, habang ang Silangang Berlin ay de facto na bahagi ng Silangang Alemanya. Ibinigay ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''&quot; noong Hunyo 26, 1963, sa harap ng [[Rathaus Schöneberg|munisipyo]] ng [[Schöneberg]], na matatagpuan sa kanlurang bahagi ng lungsod, na sinalungguhitan ang suporta ng Estados Unidos para sa Kanlurang Berlin.&lt;ref&gt;Andreas Daum, ''Kennedy in Berlin''. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ganap na nahati. Bagaman posible para sa mga Kanluranin na dumaan sa kabilang panig sa pamamagitan ng mahigpit na kontroladong mga tsekpoint, para sa karamihan ng mga taga-Silangan, ang paglalakbay sa Kanlurang Berlin o Kanlurang Alemanya ay ipinagbabawal ng pamahalaan ng Silangang Alemanya. Noong 1971, ginagarantiyahan ng isang Kasunduan ng Apat na Kapangyarihan ang pagpunta sa at mula sa Kanlurang Berlin sa pamamagitan ng kotse o tren sa pamamagitan ng Silangang Alemanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1996 |title=Ostpolitik: The Quadripartite Agreement of September 3, 1971 |url=https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225042306/https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=U.S. Diplomatic Mission to Germany|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1989, sa pagtatapos ng Digmaang Malamig at panggigipit mula sa populasyon ng Silangang Aleman, ang Pader ng Berlin ay bumagsak noong Nobyembre 9 at kasunod na karamihan ay giniba. Ngayon, pinapanatili ng East Side Gallery ang malaking bahagi ng pader. Noong Oktubre 1990, muling [[Muling pag-iisa ng Alemanya|pinagsama]] ang dalawang bahagi ng Alemanya bilang Republika Federal ng Alemanya, at muling naging lungsod ang Berlin.&lt;ref&gt;''Berlin ‒ Washington, 1800‒2000: Capital Cities, Cultural Representation, and National Identities'', pat. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Si [[Walter Momper]], ang alkalde ng Kanlurang Berlin, ay naging unang alkalde ng muling pinagsamang lungsod sa pansamantala. Ang mga halalan sa buong lungsod noong Disyembre 1990 ay nagresulta sa unang &quot;lahatang Berlin&quot; na alkalde na nahalal na manungkulan noong Enero 1991, kung saan ang magkahiwalay na opisina ng mga alkalde sa Silangan at Kanlurang Berlin ay magtatapos sa panahong iyon, at si [[Eberhard Diepgen]] (isang dating alkalde ng Kanluran Berlin) ang naging unang nahalal na alkalde ng isang muling pinag-isang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Disyembre 1990 |title=Berlin Mayoral Contest Has Many Uncertainties |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |url-status=live |access-date=17 Hunyo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617212414/https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |archive-date=17 Hunyo 2019|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong Hunyo 18, 1994, ang mga sundalo mula sa Estados Unidos, Pransiya, at Britanya ay nagmartsa sa isang parada na bahagi ng mga seremonya upang markahan ang pag-alis ng mga kaalyadong tropang pananakop na nagpapahintulot sa [[Muling pag-iisa ng Alemanya|muling pinagsamang Berlin]]&lt;ref name=&quot;ReUnificationParade&quot;&gt;{{Cite news |last=Kinzer |first=Stephan |date=19 Hunyo 1994 |title=Allied Soldiers March to Say Farewell to Berlin |work=[[The New York Times]] |location=New York City |url=https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |url-status=live |access-date=20 Nobyembre 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121133602/https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |archive-date=21 Nobyembre 2015|language=en}}&lt;/ref&gt; (ang huling tropang Ruso ay umalis noong Agosto 31, habang ang huling pag-alis ng mga puwersa ng Kanluraning Alyado ay noong Setyembre 8, 1994). Noong Hunyo 20, 1991, bumoto ang [[Bundestag]] (Parlamentong Aleman) na ilipat ang luklukan ng kabesera ng Alemanya mula Bonn patungong Berlin, na natapos noong 1999.

{{multiple image|align=right|image1=Humboldt Forum 9155.jpg|width1=195|caption1=Ang muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]] na nalalapit nang matapos noong 2021|width2=220|width3=215|direction=|total_width=|alt1=}}Ang [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|repormang pampangasiwaan ng Berlin noong 2001]] ay nagsanib ng ilang boro, na binawasan ang kanilang bilang mula 23 hanggang 12.

Noong 2006, isinagawa sa Berlin ang Pangwakas na [[Pandaigdigang Kopa ng FIFA]].

Sa isang pag-atakeng terorista noong 2016 na nauugnay sa [[Islamikong Estado|ISIL]], isang truck ang sadyang inimaneho sa isang palengkeng pam-Pasko sa tabi ng [[Pang-alaalang Simbahang Kaiser Wilhelm|Pang-alaalang Simbahang Kaiser Guillermo]], na nag-iwan ng 13 kataong namatay at 55 nasugatan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 Disyembre 2016 |title=IS reklamiert Attacke auf Weihnachtsmarkt für sich |language=de |trans-title=IS recalls attack on Christmas market for itself |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175944/https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |archive-date=21 Marso 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC.Dies&quot;&gt;{{Cite news |date=26 Oktubre 2021 |title=Berlin attack: First aider dies 5 years after Christmas market murders |work=BBC |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |url-status=live |access-date=Oktubre 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026190214/https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |archive-date=26 Oktubre 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;

Binuksan ang [[Paliparang Berlin Brandeburgo]] (BER) noong 2020, pagkalipas ng siyam na taon kaysa binalak, kung saan papasok na ang Terminal 1 sa serbisyo sa katapusan ng Oktubre, at ang mga lipad papunta at mula sa [[Paliparang Tegel]] ay magtatapos sa Nobyembre.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gardner |first=Nicky |last2=Kries |first2=Susanne |date=8 Nobyembre 2020 |title=Berlin's Tegel airport: A love letter as it prepares to close |url=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205135633/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=The Independent |language=de}}&lt;/ref&gt; Dahil sa pagbaba ng bilang ng mga pasahero na nagreresulta mula sa pandemya ng [[Pandemya ng COVID-19|COVID-19]], inihayag ang mga plano na pansamantalang isara ang Terminal 5&amp;nbsp;ng BER, ang dating [[Paliparang Berlin Schönefeld|Paliparang Schönefeld]], simula sa Marso 2021 nang hanggang isang taon.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=Enero 29, 2021 |title=BER schließt Terminal in Schönefeld am 23. Februar |language=de |trans-title=BER closes the terminal in Schönefeld on February 23 |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205134830/https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt; Ang nag-uugnay na linyang U-Bahn U5 mula Alexanderplatz hanggang [[Berlin Hauptbahnhof|Hauptbahnhof]], kasama ang mga bagong estasyong Rotes Rathaus at Unter den Linden, ay binuksan noong Disyembre 4, 2020, kung saan inaasahang magbubukas ang estasyon ng Museumsinsel U-Bahn sa bandang Marso 2021, na kokompleto sa lahat ng mga bagong gawa sa U5.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Agosto 2020 |title=BVG will verlängerte U5 am 4. Dezember eröffnen |trans-title=BVG wants to open the extended U5 on December 4th |url=https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133537/https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=rbb24 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagyang pagbubukas sa pagtatapos ng 2020 na museong [[Foro Humboldt]], na makikita sa muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]], na inihayag noong Hunyo, ay ipinagpaliban hanggang Marso 2021.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 Nobyembre 2020 |title=Humboldt Forum will zunächst nur digital eröffnen |language=de |trans-title=Humboldt Forum will initially only open digitally |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133156/https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt;

=== Pagtatangka ng pagsasanib ng Berlin-Brandeburgo ===
[[Talaksan:DEU_Berlin-Brandenburg_COA.svg|left|thumb|179x179px|Ang eskudo de armas na iminungkahi sa kontrata ng estado]]
Ang legal na batayan para sa pinagsamang estado ng Berlin at [[Brandeburgo]] ay iba sa ibang mga panukala sa pagsasanib ng estado. Karaniwan, ang Artikulo 29&amp;nbsp;ng [[Batayang Batas para sa Republikang Federal ng Alemanya|Batayang Batas]] ay nagsasaad na ang pagsasanib ng estado ay nangangailangan ng isang pederal na batas.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=24 Mayo 1949|article=29|article-type=Artikulo|legislature=Parlamentarischer Rat|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_29.html|language=de}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, ang isang sugnay na idinagdag sa Batayang Batas noong 1994, Artikulo 118a, ay nagpapahintulot sa Berlin at Brandeburgo na magkaisa nang walang pag-aprubang federal, na nangangailangan ng isang reperendo at ratipikasyon ng mga parlamento ng parehong estado.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=27 Oktubre 1994|article=118a|article-type=Einzelnorm|legislature=Bundestag|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_118a.html|language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1996, nagkaroon ng hindi matagumpay na pagtatangka na pag-isahin ang mga estado ng Berlin at Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=LÄNDERFUSION / FUSIONSVERTRAG (1995) |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/5_33_laefuver.htm |access-date=31 Marso 2022|language=de}}&lt;/ref&gt; Parehong may iisang kasaysayan, diyalekto, at kultura at sa 2020, mayroong mahigit 225,000 residente ng Brandeburgo na namamasahe patungong Berlin. Ang pagsasanib ay nagkaroon ng halos nagkakaisang suporta ng isang malawak na koalisyon ng parehong mga pamahalaan ng estado, mga partidong pampolitika, media, mga asosasyon ng negosyo, mga [[unyon ng manggagawa]], at mga simbahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 Mayo 2016 |title=Die Brandenburger wollen keine Berliner Verhältnisse |language=de |work=Tagesspiegel |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/gescheiterte-laenderfusion-mit-berlin-die-brandenburger-wollen-keine-berliner-verhaeltnisse/13539146.html |access-date=30 Marso 2022}}&lt;/ref&gt; Bagaman bumoto ang Berlin ng pabor sa maliit na palugit, higit sa lahat ay nakabatay sa suporta sa dating [[Kanlurang Berlin]], hindi inaprubahan ng mga botante ng Brandeburgo ang pagsasanib sa malaking palugit. Nabigo ito higit sa lahat dahil sa ayaw ng mga botante ng Brandeburgo na tanggapin ang malaki at lumalaking utang ng publiko sa Berlin at takot na mawala ang pagkakakilanlan at impluwensiya sa kabesera.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot; /&gt;

== Heograpiya ==

=== Topograpiya ===
[[Talaksan:Berlin_by_Senitnel-2.jpg|thumb|Imaheng satellite ng Berlin]]
[[Talaksan:Luftbild_bln-schmoeckwitz.jpg|thumb|Ang labas ng Berlin ay nasasakupan ng mga kakahuyan at maraming lawa.]]
Ang Berlin ay nasa hilagang-silangan ng Alemanya, sa isang lugar ng mababang latiang makahoy na may pangunahing patag na [[topograpiya]], bahagi ng malawak na [[Hilagang Kapatagang Europeo]] na umaabot mula hilagang Pransiya hanggang kanlurang Rusya. Ang ''Berliner Urstromtal'' (isang panahon ng yelo lambak glasyar), sa pagitan ng mababang [[Talampas ng Barnim]] sa hilaga at ng [[Talampas ng Teltow]] sa timog, ay nabuo sa pamamagitan ng natunaw na tubig na dumadaloy mula sa mga yelo sa dulo ng huling glasyasyong Weichseliense. Ang [[Spree (ilog)|Spree]] ay sumusunod sa lambak na ito ngayon. Sa Spandau, isang boro sa kanluran ng Berlin, ang Spree ay umaagos sa ilog [[Havel]], na dumadaloy mula hilaga hanggang timog sa kanlurang Berlin. Ang daloy ng Havel ay mas katulad ng isang hanay ng mga lawa, ang pinakamalaki ay ang Tegeler See at ang [[Großer Wannsee]]. Ang isang serye ng mga lawa ay dumadaloy din sa itaas na Spree, na dumadaloy sa [[Müggelsee|Großer Müggelsee]] sa silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Satellite Image Berlin |url=https://maps.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://www.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |archive-date=18 Pebrero 2022 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Google Maps|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang malalaking bahagi ng kasalukuyang Berlin ay umaabot sa mababang talampas sa magkabilang panig ng Lambak Spree. Malaking bahagi ng mga boro na [[Reinickendorf]] at [[Pankow]] ay nasa Talampas ng Barnim, habang ang karamihan sa mga boro ng [[Charlottenburg-Wilmersdorf]], [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Tempelhof-Schöneberg]], at [[Neukölln]] ay nasa Talampas ng Teltow.

Ang boro ng Spandau ay bahagyang nasa loob ng Lambak Glasyar ng Berlin at bahagyang nasa Kapatagang Nauen, na umaabot sa kanluran ng Berlin. Mula noong 2015, ang mga burol ng Arkenberge sa Pankow sa {{Convert|122|m}} taas, ay ang pinakamataas na punto sa Berlin. Sa pamamagitan ng pagtatapon ng mga labi ng konstruksiyon nalampasan nito ang [[Teufelsberg]] ({{Cvt|120.1|m}}), na kung saan mismo ay binubuo ng mga durog na bato mula sa mga guho ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Triantafillou |first=Nikolaus |date=27 Enero 2015 |title=Berlin hat eine neue Spitze |trans-title=Berlin has a new top |url=https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722225809/https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |archive-date=22 Hulyo 2016 |access-date=11 Nobyembre 2018 |publisher=Qiez |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang [[Müggelberge]] sa 114.7 {{Convert|114.7|m}} taas ay ang pinakamataas na natural na punto at ang pinakamababa ay ang Spektesee sa Spandau, sa {{Convert|28.1|m}} taas.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=22 Pebrero 2015 |title=Der höchste Berg von Berlin ist neuerdings in Pankow |language=de |trans-title=The tallest mountain in Berlin is now in Pankow |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |url-status=live |access-date=22 Pebrero 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150519014725/https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |archive-date=19 Mayo 2015}}&lt;/ref&gt;

=== Klima ===
Ang Berlin ay may klimang pangkaragatan ([[Kategoryang Köppen sa klima|Köppen]]: ''Cfb'');&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Köppen Climate Classification (Weatherbase) |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130184209/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019 |website=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt; ang silangang bahagi ng lungsod ay may bahagyang impluwensiyang kontinental (''Dfb''), isa sa mga pagbabago ay ang taunang pag-ulan ayon sa masa ng hangin at ang mas malaking kasaganaan sa isang panahon ng taon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The different types of vertical greening systems and their relative sustainability |url=https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130220603/https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Elkins22&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|title=Berlin: The Spatial Structure of a Divided City|last1=Elkins|first1=Dorothy|last2=Elkins|first2=T. H.|last3=Hofmeister|first3=B.|date=4 Agosto 2005|publisher=Routledge|isbn=9781135835057|language=en|access-date=21 Setyembre 2020|archive-date=18 Pebrero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Nagtatampok ang ganitong uri ng klima ng katamtamang temperatura ng tag-init ngunit kung minsan ay mainit (para sa pagiging semikontinental) at malamig na taglamig ngunit hindi mahigpit sa halos lahat ng oras.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Climate Summary |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629211853/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |archive-date=29 Hunyo 2015 |access-date=15 Marso 2015 |publisher=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa mga transisyonal na sonang klima nito, karaniwan ang pagyeyelo sa taglamig, at may mas malaking pagkakaiba sa temperatura sa pagitan ng mga panahon kaysa sa karaniwan para sa maraming klimang pangkaragatan. Higit pa rito, ang Berlin ay inuri bilang isang katamtamang klimang kontinental (''Dc'') sa ilalim ng iskema ng klima ng Trewartha, gayundin ang mga suburb ng Lungsod ng Bagong York, bagaman inilalagay sila ng [[Kategoryang Köppen sa klima|sistemang Köppen]] sa iba't ibang uri.&lt;ref&gt;Gerstengarbe FW, Werner PC (2009) A short update on Koeppen climate shifts in Europe between 1901 and 2003. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Ang mga tag-araw ay mainit-init at kung minsan ay mahalumigmig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|22|–|25|C}} at mababa sa {{Cvt|12|–|14|C}}. Ang mga taglamig ay malamig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|3|C}} at mababa sa {{Cvt|−2|to|0|C}}. Ang tagsibol at taglagas ay karaniwang malamig hanggang banayad. Lumilikha ng mikroklima ang tinayuang bahagi ng Berlin, na may init na iniimbak ng mga gusali at bangketa ng lungsod. Ang mga temperatura ay maaaring {{Cvt|4|C-change}} mas mataas sa lungsod kaysa mga nakapaligid na lugar.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=weather.com |url=https://www.weather.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070323015551/https://www.weather.com/ |archive-date=23 Marso 2007 |access-date=7 Abril 2012 |publisher=weather.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang taunang pag-ulan ay {{Convert|570|mm}} na may katamtamang pag-ulan sa buong taon. Ang Berlin at ang nakapalibot na estado ng Brandeburgo ay ang pinakamainit at pinakatuyong rehiyon sa Alemanya.&lt;ref name=&quot;berlinermorgenpost&quot;&gt;{{Cite web |date=8 Marso 2016 |title=Berlin ist das wärmste und trockenste Bundesland |url=https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023193643/https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |archive-date=23 Oktubre 2021 |access-date=23 Oktubre 2021 |website=Berliner Morgenpost|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pag-ulan ng niyebe ay pangunahing nangyayari mula Disyembre hanggang Marso.&lt;ref name=&quot;worldweather2&quot;&gt;{{Cite web |title=Climate figures |url=https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080817114255/https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |archive-date=17 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=World Weather Information Service|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakamainit na buwan sa Berlin ay Hulyo 1834, na may karaniwang temperatura na {{Cvt|23.0|C}} at ang pinakamalamig ay Enero 1709, na maykaraniwang temperatura na {{Cvt|-13.2|C}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Temperaturmonatsmittel BERLIN-TEMPELHOF 1701- 1993 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702031754/https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |archive-date=2 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakabasang buwan na naitala ay Hulyo 1907, na may {{Convert|230|mm}} ng pag-ulan, samantalang ang pinakamatuyo ay Oktubre 1866, Nobyembre 1902, Oktubre 1908 at Setyembre 1928, lahat ay may {{Convert|1|mm|3}} ng pag-ulan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Niederschlagsmonatssummen BERLIN-DAHLEM 1848– 1990 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190707182905/https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |archive-date=7 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt;{{Weather box|location=Berlin (Schönefeld), mga karaniwan noong 1981–2010, mga sukdulan noong 1957–kasalukuyan|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=15.1|Feb record high C=18.0|Mar record high C=25.8|Apr record high C=30.8|May record high C=32.7|Jun record high C=35.4|Jul record high C=37.3|Aug record high C=38.0|Sep record high C=32.3|Oct record high C=27.7|Nov record high C=20.4|Dec record high C=15.6|year record high C=38.0|Jan high C=2.8|Feb high C=4.3|Mar high C=8.7|Apr high C=14.3|May high C=19.4|Jun high C=22.0|Jul high C=24.6|Aug high C=24.2|Sep high C=19.3|Oct high C=13.8|Nov high C=7.3|Dec high C=3.3|year high C=13.7|Jan mean C=0.1|Feb mean C=0.9|Mar mean C=4.3|Apr mean C=9.0|May mean C=14.0|Jun mean C=16.8|Jul mean C=19.1|Aug mean C=18.5|Sep mean C=14.2|Oct mean C=9.4|Nov mean C=4.4|Dec mean C=1.0|year mean C=9.3|Jan low C=-2.8|Feb low C=-2.4|Mar low C=0.4|Apr low C=3.5|May low C=8.2|Jun low C=11.2|Jul low C=13.5|Aug low C=13.0|Sep low C=9.6|Oct low C=5.4|Nov low C=1.4|Dec low C=-1.6|year low C=5.0|Jan record low C=-25.3|Feb record low C=-22.0|Mar record low C=-16.0|Apr record low C=-7.4|May record low C=-2.8|Jun record low C=1.3|Jul record low C=4.9|Aug record low C=4.6|Sep record low C=-0.9|Oct record low C=-7.7|Nov record low C=-12.0|Dec record low C=-24.0|year record low C=-25.3|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=37.2|Feb precipitation mm=30.1|Mar precipitation mm=39.3|Apr precipitation mm=33.7|May precipitation mm=52.6|Jun precipitation mm=60.2|Jul precipitation mm=52.5|Aug precipitation mm=53.0|Sep precipitation mm=39.5|Oct precipitation mm=32.2|Nov precipitation mm=37.8|Dec precipitation mm=46.1|year precipitation mm=515.2|Jan sun=57.6|Feb sun=71.5|Mar sun=119.4|Apr sun=191.2|May sun=229.6|Jun sun=230.0|Jul sun=232.4|Aug sun=217.3|Sep sun=162.3|Oct sun=114.7|Nov sun=54.9|Dec sun=46.9|year sun=1727.6|Jan uv=1|Feb uv=1|Mar uv=2|Apr uv=4|May uv=5|Jun uv=6|Jul uv=6|Aug uv=5|Sep uv=4|Oct uv=2|Nov uv=1|Dec uv=0|source 1=DWD&lt;ref&gt;{{cite web
  |url = https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |title = Ausgabe der Klimadaten: Monatswerte
  |access-date = 2019-06-12
  |archive-date = 12 Hunyo 2014
  |archive-url = https://web.archive.org/web/20140612043121/https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |url-status = live |language = en
  }}&lt;/ref&gt; sa Weather Atlas&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|title=Berlin, Germany – Detailed climate information and monthly weather forecast|last=d.o.o|first=Yu Media Group|website=Weather Atlas|language=en|access-date=2019-07-02|archive-date=25 Nobyembre 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125121717/https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|location=Berlin (Tempelhof), elevation: {{convert|48|m|abbr=on|disp=or}}, mga karaniwang noong 1971–2000, sukdulan 1878–kasalukuyan|collapsed=y|metric first=yes|single line=yes|Jan record high C=15.5|Feb record high C=18.7|Mar record high C=24.8|Apr record high C=31.3|May record high C=35.5|Jun record high C=38.5|Jul record high C=38.1|Aug record high C=38.0|Sep record high C=34.2|Oct record high C=28.1|Nov record high C=20.5|Dec record high C=16.0|Jan high C=3.3|Feb high C=5.0|Mar high C=9.0|Apr high C=15.0|May high C=19.6|Jun high C=22.3|Jul high C=25.0|Aug high C=24.5|Sep high C=19.3|Oct high C=13.9|Nov high C=7.7|Dec high C=3.7|Jan mean C=0.6|Feb mean C=1.4|Mar mean C=4.8|Apr mean C=8.9|May mean C=14.3|Jun mean C=17.1|Jul mean C=19.2|Aug mean C=18.9|Sep mean C=14.5|Oct mean C=9.7|Nov mean C=4.7|Dec mean C=2.0|Jan low C=−1.9|Feb low C=−1.5|Mar low C=1.3|Apr low C=4.2|May low C=9.0|Jun low C=12.3|Jul low C=14.3|Aug low C=14.1|Sep low C=10.6|Oct low C=6.4|Nov low C=2.2|Dec low C=-0.4|Jan record low C=-23.1|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-8.1|May record low C=-4.0|Jun record low C=1.5|Jul record low C=6.1|Aug record low C=3.5|Sep record low C=-1.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.0|Dec record low C=-20.5|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=42.3|Feb precipitation mm=33.3|Mar precipitation mm=40.5|Apr precipitation mm=37.1|May precipitation mm=53.8|Jun precipitation mm=68.7|Jul precipitation mm=55.5|Aug precipitation mm=58.2|Sep precipitation mm=45.1|Oct precipitation mm=37.3|Nov precipitation mm=43.6|Dec precipitation mm=55.3|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=8.0|Mar precipitation days=9.1|Apr precipitation days=7.8|May precipitation days=8.9|Jun precipitation days=7.0|Jul precipitation days=7.0|Aug precipitation days=7.0|Sep precipitation days=7.8|Oct precipitation days=7.6|Nov precipitation days=9.6|Dec precipitation days=11.4|unit precipitation days=1.0 mm|source 1=WMO&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |title = World Weather Information Service&amp;nbsp;– Berlin |website = Worldweather.wmo.int |date = 5 Oktubre 2006 |access-date = 2012-04-07 |archive-date = 25 Abril 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130425001834/https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |url-status = bot: unknown |language=en}} Abril 25, 2013, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=KNMI&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |title = Indices Data – Berlin/Tempelhof 2759 |access-date = 2019-05-13 |publisher =KNMI|language = en |archive-date = 9 Hulyo 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180709010608/https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |url-status = dead |language=en}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|collapsed=y|metric first=y|single line=y|location=Berlin (Dahlem), {{convert|58|m|abbr=on|disp=or}}, 1961–1990 mga normal, sukdulan 1908–kasalukuyan{{NoteTag|Dahil ang kinaroroonan ng himpilang pampanahon ay pinakamalayo mula sa mas makapal na urbanisadong rehiyon ng Berlin at mas malayo sa pangunahing UHI, ang mga halaga nito ay bahagyang mas mataas, lalo na sa gitna at kagyat na mga rehiyon.&lt;ref&gt;[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm Long-term Development of Selected Climate Parameters (Edisyong 2015)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308213004/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm |date=2021-03-08 }}, Berlin Environmental Atlas. ''Senate Department for Urban Development and Housing''. Nakuha noong Enero 30, 2019. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;}}|Jan record high C=15.2|Feb record high C=18.6|Mar record high C=25.1|Apr record high C=30.9|May record high C=33.3|Jun record high C=36.1|Jul record high C=37.9|Aug record high C=37.7|Sep record high C=34.2|Oct record high C=27.5|Nov record high C=19.5|Dec record high C=15.7|Jan mean C=-0.4|Feb mean C=0.6|Mar mean C=4.0|Apr mean C=8.4|May mean C=13.5|Jun mean C=16.7|Jul mean C=17.9|Aug mean C=17.2|Sep mean C=13.5|Oct mean C=9.3|Nov mean C=4.6|Dec mean C=1.2|Jan high C=1.8|Feb high C=3.5|Mar high C=7.9|Apr high C=13.1|May high C=18.6|Jun high C=21.8|Jul high C=23.1|Aug high C=22.8|Sep high C=18.7|Oct high C=13.3|Nov high C=7.0|Dec high C=3.2|Jan low C=-2.9|Feb low C=-2.2|Mar low C=0.5|Apr low C=3.9|May low C=8.2|Jun low C=11.4|Jul low C=12.9|Aug low C=12.4|Sep low C=9.4|Oct low C=5.9|Nov low C=2.1|Dec low C=-1.1|Jan record low C=-21.0|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-6.7|May record low C=-2.9|Jun record low C=0.8|Jul record low C=5.4|Aug record low C=4.7|Sep record low C=-0.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.1|Dec record low C=-20.2|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=43.0|Feb precipitation mm=37.0|Mar precipitation mm=38.0|Apr precipitation mm=42.0|May precipitation mm=55.0|Jun precipitation mm=71.0|Jul precipitation mm=53.0|Aug precipitation mm=65.0|Sep precipitation mm=46.0|Oct precipitation mm=36.0|Nov precipitation mm=50.0|Dec precipitation mm=55.0|Jan sun=45.4|Feb sun=72.3|Mar sun=122.0|Apr sun=157.7|May sun=221.6|Jun sun=220.9|Jul sun=217.9|Aug sun=210.2|Sep sun=156.3|Oct sun=110.9|Nov sun=52.4|Dec sun=37.4|unit precipitation days=1.0 mm|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=9.0|Mar precipitation days=8.0|Apr precipitation days=9.0|May precipitation days=10.0|Jun precipitation days=10.0|Jul precipitation days=9.0|Aug precipitation days=9.0|Sep precipitation days=9.0|Oct precipitation days=8.0|Nov precipitation days=10.0|Dec precipitation days=11.0|source 1=NOAA&lt;ref name=&quot;noaa&quot;&gt;{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| title = Berlin (10381) – WMO Weather Station
| access-date = 30 Enero 2019
| archive-url = https://web.archive.org/web/20220218131223/ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| archive-date = 2022-02-18
| url-status = dead
| publisher = NOAA
| language = en
}} [https://archive.org/details/19611990NormalsNOAABerlin Naarkibo] 30 Enero 2019, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=Berliner Extremwerte&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |title = Berliner Extremwerte |access-date = 1 Disyembre 2014 |archive-date = 6 Hunyo 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200606191249/https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |url-status = live |language=en}}&lt;/ref&gt;}}

=== Tanawin ng lungsod ===
[[Talaksan:16-07-04-Abflug-Berlin-DSC_0122.jpg|thumb|Larawang panghimpapawid sa gitna ng Berlin na nagpapakita ng [[City West]], [[Potsdamer Platz]], [[Alexanderplatz]], at ang [[Tiergarten (liwasan)|Tiergarten]]]]
Ang kasaysayan ng Berlin ay nag-iwan sa lungsod ng isang [[wiktionary:polycentric|polisentrikong]] pagkakaayos at isang napakaeklektikong hanay ng arkitektura at mga gusali. Ang hitsura ng lungsod ngayon ay higit na nahubog ng pangunahing papel na ginampanan nito sa kasaysayan ng Germany noong ika-20 siglo. Lahat ng pambansang pamahalaan na nakabase sa Berlin{{Spaced en dash}}ang Kaharian ng Prusya, ang Ikalawang Imperyong Aleman ng 1871, ang Republikang Weimar, Alemanyang Nazi, Silangang Alemanya, pati na rin ang muling pinagsamang Alemanya{{Spaced en dash}}ay nagpasimula ng mga ambisyosong programa sa muling pagtatayo, na ang bawat isa ay nagdaragdag ng sarili nitong natatanging estilo sa arkitektura ng lungsod.

Sinalanta ang Berlin ng mga pagsalakay sa himpapawid, sunog, at labanan sa kalye noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at marami sa mga gusaling nakaligtas sa parehong Silangan at Kanluran ay giniba noong panahon pagkatapos ng digmaan. Karamihan sa demolisyong ito ay pinasimulan ng mga programa sa arkitektura ng munisipyo upang magtayo ng mga bagong distrito ng negosyo o tirahan at ang mga pangunahing arterya. Karamihan sa mga palamuti sa mga gusali bago ang digmaan ay nawasak kasunod ng mga makabagong dogma, at sa parehong mga sistema pagkatapos ng digmaan, gayundin sa muling pinagsamang Berlin, maraming mahahalagang estrukturang pamana ang muling itinayo, kabilang ang ''Forum Fridericianum'' kasama ang, [[Operang Estatal ng Berlin|Operang Estatal]] (1955), [[Palasyo ng Charlottenburg|Palasyo Charlottenburg]] (1957), ang mga monumental na gusali sa [[Gendarmenmarkt]] (dekada '80), ang [[Alte Kommandantur|Kommandantur]] (2003), at gayundin ang proyekto sa muling pagtatayo ng mga barokong patsada ng [[Palasyo ng Berlin|Palasyo ng Lungsod]]. Maraming mga bagong gusali ang naging inspirasyon ng kanilang makasaysayang mga nauna o ang pangkalahatang klasikong estilo ng Berlin, gaya ng Otel Adlon.

Ang mga kumpol ng mga ''skyscraper'' o gusaling mataas ay tumaas sa iba't ibang lokasyon: [[Potsdamer Platz]], ang [[City West]], at [[Alexanderplatz]], ang huling dalawa ay naglalarawan sa mga dating sentro ng Silangan at Kanlurang Berlin, na ang una ay kumakatawan sa isang bagong Berlin noong ika-21 siglo, na bumangon mula sa mga guho no-man's land ng Pader ng Berlin. Ang Berlin ay may lima sa nangungunang 50 pinakamataas na gusali sa Alemanya.

Mahigit sa sangkatlo ng sakop ng lungsod ay binubuo ng luntiang espasyo, kakahuyan, at tubig.&lt;ref name=&quot;gruen2&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang pangalawang pinakamalaki at pinakasikat na liwasan ng Berlin, ang [[Tiergarten (liwasan)|Großer Tiergarten]], ay matatagpuan sa gitna mismo ng lungsod. Sinasaklaw nito ang isang lugar na 210 ektarya at umaabot mula Zoo ng Bahnhof sa ''City West'' o Kanlurang Lungsod hanggang sa [[Tarangkahang Brandeburgo]] sa silangan.

Kabilang sa mga tanyag na kalye, ang [[Unter den Linden]] at [[Friedrichstraße]] ay matatagpuan sa lumang sentro ng lungsod (at kasama sa dating Silangang Berlin). Ang ilan sa pangunahing kalye sa City West ay ang [[Kurfürstendamm]] (o pinaikling Ku´damm) at [[Kantstraße]].

=== Arkitektura ===
[[Talaksan:Gendarmenmarkt_Panorama.jpg|thumb|Panorama ng [[Gendarmenmarkt]], na nagpapakita ng [[Konzerthaus Berlin]], nasa gilid ng [[Neue Kirche, Berlin|Simbahang Aleman]] (kaliwa) at [[Katedral na Pranses, Berlin|Simbahang Pranses]] (kanan)]]
[[Talaksan:Berliner_Dom_seen_from_James_Simon_Park.jpg|thumb|Ang [[Katedral ng Berlin]] sa [[Pulo ng mga Museo]]]]
Ang [[Fernsehturm Berlin|Fernsehturm]] (toreng pantelebisyon) sa [[Alexanderplatz]] sa [[Mitte]] ay kabilang sa pinakamataas na estruktura sa Unyong Europeo sa {{Cvt|368|m}}. Itinayo noong 1969, makikita ito sa karamihan ng mga sentral na distrito ng Berlin. Ang lungsod ay makikita mula sa {{Convert|204|m|ft|-high}} palapag ng pagmamasid. Simula rito, ang [[Karl-Marx-Allee]] ay patungo sa silangan, isang abenida na may linya ng mga monumental na gusali ng tirahan, na dinisenyo sa estilong [[Arkitekturang Stalinista|Sosyalismong Klasisismo]]. Katabi ng lugar na ito ay ang [[Rotes Rathaus]] (Bulwagang Panlungsod), na may natatanging pulang-ladrilyong arkitektura nito. Sa harap nito ay ang Neptunbrunnen, isang balong na nagtatampok ng mitolohikong pangkat ng mga [[Triton (mitolohiya)|Triton]], mga [[personipikasyon]] ng apat na pangunahing Prusong ilog, at [[Neptuno (mitolohiya)|Neptuno]] sa ibabaw nito.

Ang [[Tarangkahang Brandeburgo]] ay isang ikonikong tanawin ng Berlin at Alemanya; ito ay tumatayo bilang isang simbolo ng mga pangyayaring Europeo at ng pagkakaisa at kapayapaan. Ang [[gusaling Reichstag]] ay ang tradisyonal na luklukan ng Parlamentong Aleman. Hinubog muli ito ng arkitektrong Briton na si [[Norman Foster (arkitekto)|Norman Foster]] noong dekada '90 at nagtatampok ng salaming simboryo sa ibabaw ng pook ng pagpupulong, na nagbibigay-daan sa libreng pampublikong tanaw sa mga pinagdadausang parlamento at magagandang tanawin ng lungsod.

Ang Galeriyang ''East Side'' o Bandang Silangan ay isang ''open-air'' o panlabas na eksibisyong sining na direktang ipininta sa mga huling bahagi ng Pader ng Berlin. Ito ang pinakamalaking natitirang ebidensiya ng makasaysayang dibisyon ng lungsod.

Ang [[Gendarmenmarkt]] ay isang [[Arkitekturang Neoklasiko|neoklasikong liwasan]] sa Berlin, ang pangalan ay nagmula sa punong-tanggapan ng sikat na Gens d'armes regiment na matatagpuan dito noong ika-18 siglo. Dalawang katulad na disenyong katedral ang hangganan nito, ang [[Französischer Dom]] kasama ang platapormang pang-obserbasyon nito at ang [[Deutscher Dom]]. Ang [[Konzerthaus Berlin|Konzerthaus]] (Bulwagang Pangkonsiyerto), tahanan ng Orkestra Sinfonika ng Berlin, ay nakatayo sa pagitan ng dalawang katedral.
[[Talaksan:MJK_46430_Schloss_Charlottenburg.jpg|left|thumb|[[Palasyo Charlottenburg]]]]
[[Talaksan:Berlin_Hackesche_Höfe1.jpg|left|thumb|[[Hackesche Höfe]]]]
Ang [[Pulo ng mga Museo]] sa [[Spree (ilog)|Ilog Spree]] ay naglalaman ng [[Berlin#Mga museo|limang museo]] na itinayo mula 1830 hanggang 1930 at isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng [[UNESCO]]. Ang pagpapanumbalik at pagtatayo ng isang pangunahing lagusan sa lahat ng mga museo, pati na rin ang muling pagtatayo ng [[Stadtschloss, Berlin|Stadtschloss]] ay nagpapatuloy.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Hunyo 2011 |title=Neumann: Stadtschloss wird teurer |trans-title=Neumann: Palace is getting more expensive |url=https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200703/https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 Mayo 2010 |title=Das Pathos der Berliner Republik |trans-title=The pathos of the Berlin republic |url=https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200702/https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt; Gayundin sa pulo at sa tabi ng [[Lustgarten]] at palasyo ay ang [[Katedral ng Berlin]], ang ambisyosong pagtatangka ni Emperador Guillermo II na lumikha ng Protestanteng karibal sa [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma. Ang isang malaking kripta ay naglalaman ng mga labi ng ilan sa mga naunang Prusong maharlikang pamilya. Ang [[Katedral ni Santa Eduvigis]] ay ang Katoliko Romanong katedral ng Berlin.
[[Talaksan:Bikinihaus_Berlin-1210760.jpg|thumb|Ang [[Breitscheidplatz]] kasama ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] ay ang sentro ng [[City West]].]]
Ang [[Unter den Linden]] ay isang silangan–kanlurang abenidang nalilinyahan ng mga puno na mula sa Tarangkahang Brandeburgo hanggang sa pook ng dating Berliner Stadtschloss, at dating pangunahing promenada ng Berlin. Maraming Klasikong gusali ang nakahanay sa kalye, at naroon ang bahagi ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]]. Ang [[Friedrichstraße]] ay ang maalamat na kalye ng Berlin noong Ginintuang Dekada Beynte. Pinagsasama nito ang mga tradisyon ng ika-20 siglo sa modernong arkitektura ng Berlin ngayon.

Ang [[Potsdamer Platz]] ay isang buong kuwarto na binuo mula sa simula pagkatapos bumaba ang [[Pader ng Berlin|Pader]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Construction and redevelopment since 1990 |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610103008/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |archive-date=10 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Senate Department of Urban Development|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa kanluran ng Potsdamer Platz ay ang Kulturforum, na naglalaman ng Gemäldegalerie, at nasa gilid ng Neue Nationalgalerie at ng Berliner Philharmonie. Ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], isang alaalang pang-[[Holokausto]], ay nasa hilaga.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ouroussoff |first=Nicolai |date=9 Mayo 2005 |title=A Forest of Pillars, Recalling the Unimaginable |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2005/05/09/arts/design/09holo.html |access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang lugar sa paligid ng [[Hackescher Markt]] ay tahanan ng mga kulturang moda, na may 'di-mabilang na mga bilihan ng damit, club, bar, at galeriya. Kabilang dito ang [[Hackesche Höfe]], isang kalipunan ng mga gusali sa paligid ng ilang patyo, na muling itinayo noong 1996. Ang kalapit na [[Bagong Sinagoga, Berlin|Bagong Sinagoga]] ay ang sentro ng kultura ng mga Hudyo.

Ang Straße des 17. Juni, na nagkokonekta sa Tarangkahang Brandeburgo at Ernst-Reuter-Platz, ay nagsisilbing gitnang silangan-kanlurang axis. Ang pangalan nito ay ginugunita ang mga pag-aalsa sa Silangang Berlin noong Hunyo 17, 1953. Humigit-kumulang sa kalahati mula sa Tarangkahang Brandeburgo ay ang Großer Stern, isang isla ng sirkulong trapiko kung saan matatagpuan ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin|Siegessäule]] (Haligi ng Tagumpay). Ang monumentong ito, na itinayo upang gunitain ang mga tagumpay ng Prusya, ay inilipat noong 1938–39 mula sa dati nitong posisyon sa harapan ng Reichstag.

Ang [[Kurfürstendamm]] ay tahanan ng ilan sa mga mararangyang tindahan ng Berlin kung saan ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] sa silangang dulo nito sa [[Breitscheidplatz]]. Ang simbahan ay nawasak noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at iniwang guho. Ang malapit sa Tauentzienstraße ay ang [[KaDeWe]], na sinasabing pinakamalaking almasen sa kontinental na Europa. Ang [[Rathaus Schöneberg]], kung saan ginawa ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang tanyag na talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''!&quot;, ay nasa [[Tempelhof-Schöneberg]].

Kanluran ng sentro, ang [[Palasyo Bellevue, Alemanya|Palasyo Bellevue]] ay ang tirahan ng [[Pangulo ng Alemanya]]. Ang [[Palasyo Charlottenburg]], na nasunog noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ay ang pinakamalaking makasaysayang palasyo sa Berlin.

Ang Funkturm Berlin ay isang toreng {{Convert|150|m|ft|-tall}}''lattice'' o parilya ng radyo sa pook-peryahan o ''fairground'', na itinayo sa pagitan ng 1924 at 1926. Ito ang tanging toreng pang-obserbasyon na nakatayo sa mga insulador at may restawran {{Cvt|55|m}} at isang larangang pantanaw {{Cvt|126|m}} sa ibabaw ng lupa, na mapupuntahan ng [[Elebeytor|elebaytor]] na may bintana.

Ang [[Oberbaumbrücke]] sa ibabaw ng ilog Spree ay ang pinakaikonikong tulay ng Berlin, na nag-uugnay sa pinagsama-samang mga boro ng [[Friedrichshain]] at [[Kreuzberg]]. Nagdadala ito ng mga sasakyan, tao, at linyang U1 ng [[Berlin U-Bahn]]. Ang tulay ay nakompleto sa isang estilong [[ladrilyong gotiko]] noong 1896, na pinapalitan ang dating kahoy na tulay na may isang pang-itaas na daanan para sa U-Bahn. Ang gitnang bahagi ay giniba noong 1945 upang pigilan ang [[Hukbong Pula|Pulang Hukbo]] sa pagtawid. Pagkatapos ng digmaan, ang inayos na tulay ay nagsilbing tsekpoynt at tawiran sa hangganan sa pagitan ng mga sektor ng Sobyetiko at Amerikano, at kalaunan sa pagitan ng Silangan at Kanlurang Berlin. Noong kalagitnaan ng dekada '50, ito ay sarado sa mga sasakyan, at pagkatapos ng pagtatayo ng Pader ng Berlin noong 1961, ang trapiko ng tao ay mahigpit na pinaghigpitan. Kasunod ng muling pag-iisang Aleman, ang gitnang bahagi ay muling itinayo gamit ang isang kuwadrong [[asero]], at ipinagpatuloy ang serbisyo ng U-Bahn noong 1995.

== Demograpiya ==
[[Talaksan:Berlin_population2.svg|left|thumb|Populasyon ng Berlin, 1880–2012]]
Sa pagtatapos ng 2018, ang lungsod-estado ng Berlin ay mayroong 3.75&amp;nbsp;milyong rehistradong naninirahan&lt;ref name=&quot;pop-detail3&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; sa isang lugar na {{Cvt|891.1|km2}}.  Ang densidad ng populasyon ng lungsod ay 4,206 na naninirahan bawat km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Ang Berlin ang pinakamataong lungsod sa [[Unyong Europeo]]. Noong 2019, ang urbanong sakop ng Berlin ay may humigit-kumulang 4.5&amp;nbsp;milyong naninirahan. {{Magmula noong|2019}}  ang gumaganang urbanong pook ay tahanan ng humigit-kumulang 5.2&amp;nbsp;milyong tao.&lt;ref&gt;[https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en Population on 1 January by age groups and sex – functional urban areas, Eurostat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150903213351/https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en|date=2015-09-03}}. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang buong [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may populasyon na higit sa 6&amp;nbsp;milyon sa isang lugar na {{Cvt|30546|km2|0}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 Agosto 2020 |title=Initiativkreis Europäische Metropolregionen in Deutschland: Berlin-Brandenburg |url=https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817083458/https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |archive-date=17 Agosto 2019 |access-date=6 Pebrero 2013 |website=www.deutsche-metropolregionen.org|language=de}}&lt;/ref&gt;{{Historical populations|1721|65300|1750|113289|1800|172132|1815|197717|1825|220277|1840|330230|1852|438958|1861|547571|1871|826341|1880|1122330|1890|1578794|1900|1888848|1910|2071257|1920|3879409|1925|4082778|1933|4221024|1939|4330640|1945|3064629|1950|3336026|1960|3274016|1970|3208719|1980|3048759|1990|3433695|2000|3382169|2010|3460725|53=2020|54=3664088}}Noong 2014, ang lungsod-estado na Berlin ay nagkaroon ng 37,368 buhay na panganak (+6.6%), isang rekord na bilang mula noong 1991. Ang bilang ng mga namatay ay 32,314. Halos 2.0&amp;nbsp;milyong kabahayan ang binilang sa lungsod. 54 porsiyento ng mga ito ay mga sambahayang iisa ang naninirahan. Mahigit sa 337,000 pamilya na may mga batang wala pang 18 taong gulang ang nanirahan sa Berlin. Noong 2014, ang kabeserang Aleman ay nagrehistro ng dagdag sa paglipat ng humigit-kumulang 40,000 katao.&lt;ref&gt;[https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf statistics Berlin Brandenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315084534/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf|date=2016-03-15}}. www.statistik-berlin-brandenburg.de Hinango noong 10 Oktubre 2016. (sa Aleman)&lt;/ref&gt;

=== Mga nasyonalidad ===
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float:right;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |'''Mga residente ayon sa Pagkamamamayan''' &lt;small&gt;(31 Disyembre 2019)&lt;/small&gt; &lt;ref name=&quot;pop-detail6&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;
|-
!Bansa
!Populasyon
|-
|Kabuuang mga rehistradong residente
|3,769,495
|-
|{{Flag|Alemanya}}
|2,992,150
|-
|{{Flag|Turkiya}}
|98,940
|-
|{{Flag|Polonya}}
|56,573
|-
|{{Flag|Syria}}
|39,813
|-
|{{Flag|Italya}}
|31,573
|-
|{{Flag|Bulgaria}}
|30,824
|-
|{{Flag|Rusya}}
|26,640
|-
|{{Flag|Romania}}
|24,264
|-
|{{Flag|Estados Unidos}}
|22,694
|-
|{{Flag|Biyetnam}}
|20,572
|-
|{{Flag|Pransiya}}
|20,223
|-
|{{Flag|Serbia}}
|20,109
|-
|{{Flag|Nagkakaisang Kaharian}}
|16,751
|-
|{{Flag|Espanya}}
|15,045
|-
|{{Flag|Gresya}}
|14,625
|-
|{{Flag|Croatia}}
|14,430
|-
|{{Flag|India}}
|13,450
|-
|{{Flag|Ukranya}}
|13,410
|-
|{{Flag|Afghanistan}}
|13,301
|-
|{{Flag|Tsina}}
|13,293
|-
|{{Flag|Bosnia at Herzegovina}}
|12,691
|-
|Iba pang Gitnang Silangan at Asya
|88,241
|-
|Ibang Europa
|80,807
|-
|Africa
|36,414
|-
|Iba pang mga America
|27,491
|-
|Oceania at [[Antarctica]]
|5,651
|-
|Walang estado o Hindi Malinaw
|24,184
|}
Ang pambansa at pandaigdigang paglipat sa lungsod ay may mahabang kasaysayan. Noong 1685, pagkatapos ng pagpapawalang-bisa ng [[Kautusan ng Nantes]] sa Pransiya, tumugon ang lungsod sa pamamagitan ng [[Kautusan ng Potsdam]], na tinitiyak ang kalayaan sa relihiyon at katayuang walang buwis sa mga Pranses na Huguenot na bakwit sa loob ng sampung taon. Ang [[Batas ng Kalakhang Berlin]] noong 1920 ay nagsama ng maraming suburb at nakapalibot na mga lungsod ng Berlin. Binuo nito ang karamihan sa teritoryo na binubuo ng modernong Berlin at pinalaki ang populasyon mula sa 1.9&amp;nbsp;milyon tungo 4&amp;nbsp;milyon.

Ang aktibong imigrasyon at asilong pampolitika sa Kanlurang Berlin ay naghudyat ng mga alon ng imigrasyon noong dekada '60 at '70. Ang Berlin ay tahanan ng hindi bababa sa 180,000 residenteng Turko at [[Mga Turko sa Alemanya|Turko-Aleman]],&lt;ref name=&quot;pop-detail4&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; na ginagawa itong pinakamalaking komunidad ng mga Turko sa labas ng Turkiya. Noong dekada '90 ang ''Aussiedlergesetze ay'' nagbigay-daan sa imigrasyon sa Alemanya ng ilang residente mula sa dating [[Unyong Sobyetiko]]. Sa ngayon, ang mga etnikong Aleman mula sa mga bansa ng dating Unyong Sobyetiko ang bumubuo sa pinakamalaking bahagi ng komunidad na nagsasalita ng Ruso.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dmitry Bulgakov |date=11 Marso 2001 |title=Berlin is speaking Russians' language |url=https://www.russiajournal.com/node/4653 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406142034/https://www.russiajournal.com/node/4653 |archive-date=6 Abril 2013 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Russiajournal.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang huling dekada ay nakaranas ng pagdagsa mula sa iba't ibang bansa sa Kanluran at ilang rehiyon sa Africa.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Heilwagen |first=Oliver |date=28 Oktubre 2001 |title=Berlin wird farbiger. Die Afrikaner kommen – Nachrichten Welt am Sonntag – Welt Online |language=de |work=Die Welt |url=https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |url-status=live |access-date=2 Hunyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515022639/https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |archive-date=15 Mayo 2011}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagi ng mga imigranteng Africano ay nanirahan sa [[Afrikanisches Viertel]].&lt;ref&gt;{{cite press release|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|date=6 Pebrero 2009|title=Zweites Afrika-Magazin &quot;Afrikanisches Viertel&quot; erschienen Bezirksbürgermeister Dr. Christian Hanke ist Schirmherr|url=https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|location=Berlin|publisher=berlin.de|access-date=27 Setyembre 2016|archive-date=21 Oktubre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021050530/https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|url-status=live|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang mga batang Aleman, EU-Europeo, at Israeli ay nanirahan na rin sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=12 Disyembre 2014 |title=Hummus in the Prenzlauer Berg |url=https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |url-status=live |journal=The Jewish Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20141230010937/https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |archive-date=30 Disyembre 2014 |access-date=29 Disyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2019, mayroong 777,345 na rehistradong residente ng dayuhang nasyonalidad at dagdag pang 542,975 mamamayang Aleman na may &quot;pinanggalingang imigrante&quot; ''(Migrationshintergrund, MH)'',&lt;ref name=&quot;pop-detail5&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; ibig-sabihin sila o ang isa sa kanilang mga magulang ay nandayuhan sa Alemanya pagkatapos ng 1955. Ang mga dayuhang residente ng Berlin ay nagmula sa mga 190 bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 Pebrero 2011 |title=457 000 Ausländer aus 190 Staaten in Berlin gemeldet |trans-title=457,000 Foreigners from 190 Countries Registered in Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428201553/https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |archive-date=28 Abril 2019 |access-date=28 Abril 2019 |website=Berliner Morgenpost |language=de}}&lt;/ref&gt; Apatnapu't walong porsiyento ng mga residenteng wala pang 15 taong gulang ay may pinagmulang imigrante. Ang Berlin noong 2009 ay tinatayang mayroong 100,000 hanggang 250,000 hindi rehistradong mga naninirahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Von Andrea Dernbach |date=23 Pebrero 2009 |title=Migration: Berlin will illegalen Einwanderern helfen – Deutschland – Politik – Tagesspiegel |work=Der Tagesspiegel Online |publisher=Tagesspiegel.de |url=https://www.tagesspiegel.de/politik/deutschland/berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |url-status=live |access-date=15 Setyembre 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131251/https://www.tagesspiegel.de/politik/migration-berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |archive-date=18 Pebrero 2022|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang mga Boro ng Berlin na may malaking bilang ng mga migrante o populasyon na ipinanganak sa ibang bansa ay [[Mitte]], [[Neukölln]], at [[Friedrichshain-Kreuzberg]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 Setyembre 2016 |title=Zahl der Ausländer in Berlin steigt auf Rekordhoch |url=https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804053354/https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |archive-date=4 Agosto 2017 |access-date=13 Hunyo 2017 |website=jungefreiheit.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

Mayroong higit sa 20 hindi katutubong komunidad na may populasyong hindi bababa sa 10,000 katao, kabilang ang mga komunidad ng mga Turko, Polako, Ruso, Lebanes, Palestino, Serbio, Italyano, Indiyano, Bosnio, Biyetnames, Amerikano, Rumano, Bulgaro, Croata, Tsino, Austriako, Ukrano, Pranses, Briton, Españo, Israeli, Thai, Irani, Ehipsiyo, at Siryo..

=== Mga wika ===
Ang Aleman ay ang opisyal at nangingibabaw na sinasalitang wika sa Berlin. Ito ay isang wikang Kanlurang Aleman na nagmula ang karamihan ng bokabularyo nito mula sa sangay ng Aleman ng pamilya ng wikang [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeo]]. Ang Aleman ay isa sa 24 na wika ng Unyong Europeo,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=European Commission |title=Official Languages |url=https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140926004848/https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |archive-date=26 Setyembre 2014 |access-date=29 Hulyo 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; at isa sa tatlong wikang pantrabaho ng [[Komisyong Europeo]].

Ang Berlinerisch o Berlinisch ay hindi isang diyalekto sa lingguwistika. Ito ay sinasalita sa Berlin at sa [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|nakapaligid na kalakhang pook]]. Nagmula ito sa isang Brandeburges na varyant. Ang diyalekto ay nakikita na ngayon na mas katulad ng isang sosyolekto, higit sa lahat sa pamamagitan ng pagtaas ng imigrasyon at mga uso sa mga edukadong populasyon na magsalita ng karaniwang Aleman sa pang-araw-araw na buhay.

Ang pinakakaraniwang ginagamit na wikang banyaga sa Berlin ay Turko, Polako, Ingles, Persa, Arabe, Italyano, Bulgaro, Ruso, Rumano, Kurdo, Serbo-Croata, Pranses, Español, at Biyentames. Mas madalas na naririnig ang Truko, Arabe, Kurdo, at Serbo-Croata sa kanlurang bahagi dahil sa malalaking komunidad ng Gitnang Silangan at dating Yugoslavia. Ang Polako, Ingles, Ruso, at Biyetnames ay may mas maraming katutubong nagsasalita sa Silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 Mayo 2010 |title=Studie – Zwei Millionen Berliner sprechen mindestens zwei Sprachen – Wirtschaft – Berliner Morgenpost – Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522160634/https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |archive-date=22 Mayo 2011 |access-date=2 Hunyo 2011 |publisher=Morgenpost.de|language=de}}&lt;/ref&gt;

=== Relihiyon ===
Ayon sa senso noong 2011, humigit-kumulang 37 porsiyento ng populasyon ang nag-ulat na mga miyembro ng isang legal na kinikilalang simbahan o relihiyosong organisasyon. Ang iba ay hindi kabilang sa naturang organisasyon, o walang impormasyong makukuha hinggil sa kanila.&lt;ref name=&quot;Census 2011&quot;&gt;{{Cite web |title=Zensus 2011 – Bevölkerung und Haushalte – Bundesland Berlin |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303193809/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=23 Pebrero 2019 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=6–7 |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang pinakamalaking relihiyong denominasyon na naitala noong 2010 ay ang [[Protestantismo|Protestanteng]] rehiyonal na samahang simbahan —ang [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana]] (EKBO) —isang nagkakaisang simbahan. Ang EKBO ay miyembro ng [[Simbahang Ebanghelika sa Alemanya|Simbahang Ebanghelika sa Alemanya (EKD)]] at [[Union Evangelischer Kirchen|Union Evangelischer Kirchen (UEK)]]. Ayon sa EKBO, ang kanilang kasapian ay umabot sa 18.7 porsiyento ng lokal na populasyon, habang ang [[Simbahang Katolikong Romano]] ay mayroong 9.1 porsyento ng mga residenteng nakarehistro bilang mga miyembro nito.&lt;ref name=&quot;kirchenmitglieder2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2011 |title=Kirchenmitgliederzahlen am 31.12.2010 |trans-title=Church membership on 31 December 2010 |url=https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180209204513/https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |archive-date=9 Pebrero 2018 |access-date=10 Marso 2012 |publisher=Evangelical Church in Germany |language=de}}&lt;/ref&gt; Humigit-kumulang 2.7% ng populasyon ang nakikilala sa iba pang mga denominasyong Kristiyano (karamihan sa [[Simbahang Ortodokso ng Silangan|Silangang Ortodokso]], ngunit iba't ibang mga Protestante rin).&lt;ref name=&quot;klStatistik2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Disyembre 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 Hulyo 2011 |access-date=4 Enero 2011 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; Ayon sa rehistro ng mga residente ng Berlin, noong 2018, 14.9 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Ebanghelika, at 8.5 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Katolika.&lt;ref name=&quot;pop-detail7&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang gobyerno ay nagpapanatili ng rehistro ng mga miyembro ng mga simbahang ito para sa mga layunin ng buwis, dahil kinokolekta nito ang buwis sa simbahan sa ngalan ng mga simbahan. Hindi ito nag-iingat ng mga rekord ng mga miyembro ng ibang relihiyosong organisasyon na maaaring mangolekta ng kanilang sariling buwis sa simbahan, sa ganitong paraan.

Noong 2009, humigit-kumulang 249,000 [[Muslim]] ang iniulat ng Tanggapan ng Estadistika na mga miyembro ng mga Masjid at Islamikong relihiyosong organisasyon sa Berlin,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Statistisches Jahrbuch für Berlin 2010 |trans-title=Statistical yearbook for Berlin 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120202750/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |archive-date=20 Nobyembre 2012 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; habang noong 2016, tinatantiya ng pahayagang ''[[Der Tagesspiegel]]'' na humigit-kumulang 350,000 Muslim ang nag-obserba ng [[Ramadan]] sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 Hunyo 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=23 Pebrero 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212013247/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 Disyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt; Noong 2019, humigit-kumulang 437,000 rehistradong residente, 11.6% ng kabuuan, ang nag-ulat na mayroong pinanggalingan sa paglilipat mula sa isa sa mga estadong Miyembro ng Organisasyon ng Kooperasyong Islamiko.&lt;ref name=&quot;pop-detail8&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 Hunyo 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |language=de |trans-title=Ramadan in refugee camps and schools in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=13 Hunyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712125538/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 Hulyo 2017}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1992 at 2011 halos dumoble ang populasyon ng Muslim.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Schupelius |first=Gunnar |date=28 Mayo 2015 |title=Wird der Islam künftig die stärkste Religion in Berlin sein? |work=Berliner Zeitung |url=https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |url-status=live |access-date=13 Hunyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170603092248/https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |archive-date=3 Hunyo 2017|language=de}}&lt;/ref&gt;

Humigit-kumulang 0.9% ng mga Berlines ay kabilang sa ibang mga relihiyon. Sa tinatayang populasyon na 30,000–45,000 na mga residenteng Hudyo,&lt;ref name=&quot;The Boston Globe 2014-11-01&quot;&gt;{{Cite web |last=Ross |first=Mike |date=1 November 2014 |title=In Germany, a Jewish community now thrives |url=https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222235631/https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |archive-date=22 December 2016 |access-date=19 August 2016 |website=[[The Boston Globe]]}}&lt;/ref&gt; humigit-kumulang 12,000 ang mga rehistradong miyembro ng mga relihiyosong organisasyon.&lt;ref name=&quot;klStatistik20102&quot;&gt;{{Cite web |date=December 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 July 2011 |access-date=4 January 2011 |publisher=[[List of statistical offices in Germany|Amt für Statistik Berlin–Brandenburg]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang Berlin ay ang luklukan ng [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Berlin|Katoliko Romanong arsobispo ng Berlin]] at ang nahalal na tagapangulo ng [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana|EKBO]] ay pinamagatang obispo ng EKBO. Higit pa rito, ang Berlin ay ang luklukan ng maraming mga Ortodoksong katedral, tulad ng Katedral ni San Boris ang Bautista, isa sa dalawang luklukan ng [[Simbahang Bulgarong Ortodokso|Bulgarong Ortodokso]] na Diyosesis ng Kanluran at Gitnang Europa, at ang Katedral ng Muling Pagkabuhay ni Kristo ng Diyosesis ng Berlin (Patriarkado ng Mosku).

{{multiple image|align=right|perrow=2|total_width=400|width1=500|width2=500|width3=500|width4=500|height1=350|height2=350|height3=350|height4=350|image1=Berliner Dom - panoramio (20).jpg|image2=NeueSynagogue.JPG|image3=2020-04-16 P4160889 St.Hedwigs-Kathedrale, Bebelplatz.jpg|image4=Şehitlik mosque Berlin by ZUFAr.jpg|footer=Paikot pa kanan mula sa taas pakaliwa: [[Katedral ng Berlin]], [[Bagong Sinagoga (Berlin)|Bagong Sinagoga]], Moske Şehitli, at [[Katedral ni Santa Eduvigis]]}}

Ang mga mananampalataya ng iba't ibang relihiyon at denominasyon ay nagpapanatili ng maraming [[Talaan ng mga lugar ng pagsamba sa Berlin|lugar ng pagsamba sa Berlin]]. Ang [[Malayang Simbahang Ebangheliko-Luterano]] ay may walong parokya na may iba't ibang laki sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lutheran Diocese Berlin-Brandenburg |url=https://www.selk-berlin.de/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328152944/https://www.selk-berlin.de/ |archive-date=28 March 2008 |access-date=19 August 2008 |publisher=Selbständige Evangelisch-Lutherische Kirche}}&lt;/ref&gt; Mayroong 36 na kongregasyong [[Mga Bautista|Bautista]] (sa loob [[Samahan ng mga Ebanghelikong Malayang Simbahang Kongregasyon sa Alemanya]]), 29 [[Bagong Apostolikong Simbahan]], 15 [[Nagkakaisang Metodistang Simbahan|Nagkakaisang Metodista]] na simbahan, walong Malayang Ebanghelika na Kongregasyon, apat na [[Simbahan ni Kristo, Siyentipiko]] (una, iklawa, ikatlo, at ikalabing-anim), anim mga kongregasyon ng [[Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw]], isang [[Lumang Simbahang Katoliko|Lumang Simbahan]], at isang [[Anglikanismo|Anglicanong]] simbahan sa Berlin. Ang Berlin ay may higit sa 80 moske,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's mosques |url=https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093250/https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |archive-date=11 November 2018 |access-date=11 November 2018 |publisher=[[Deutsche Welle]]}}&lt;/ref&gt; sampung sinagoga,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Keller |first=Claudia |date=10 November 2013 |title=Berlins jüdische Gotteshäuser vor der Pogromnacht 1938: Untergang einer religiösen Vielfalt |language=de |trans-title=Berlin's jewish places of worship before the Pogromnacht 1938: Decline of a religious diversity |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |url-status=live |access-date=11 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093246/https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |archive-date=11 November 2018 |quote=Von den weit mehr als 100 jüdischen Gotteshäusern sind gerade einmal zehn übrig geblieben. (in english: Of the far more than 100 synagogues, only ten are left.)}}&lt;/ref&gt; at dalawang templong [[Budismo|Budista]].

== Gobyerno at politika ==
{{main|Politika ng Berlin}}

=== Estadong lungsod ===
[[Talaksan:Rotes_Rathaus.jpg|left|thumb|[[Rotes Rathaus]] (''Pulang Munisipyo''), luklukan ng Senado at Alkalde ng Berlin.]]
Mula noong [[Muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa]] noong Oktubre 3, 1990, ang Berlin ay isa sa tatlong [[Länder ng Alemanya|estadong lungsod sa Alemanya]] na kabilang sa kasalukuyang 16 na estado ng Alemanya. Ang [[Abgeordnetenhaus ng Berlin|Kapulungan ng mga Kinatawan]] (''Abgeordnetenhaus'') ay kumakatawan bilang parlamento ng lungsod at estado, na mayroong 141 na luklukan. Ang ehekutibong tanggapan ng Berlin ay ang [[Senado ng Berlin]] (''Senat von Berlin''). Binubuo ang Senado ng [[Talaan ng mga alkalde ng Berlin|Namamahalang Alkalde]] (''Regierender Bürgermeister''), at hanggang sampung senador na may hawak na ministerong posisyon, dalawa sa kanila ang may hawak na titulong &quot;Alkalde&quot; (''Bürgermeister'') bilang kinatawan ng Namamahalang Alkalde.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-11-01 |title=Verfassung von Berlin – Abschnitt IV: Die Regierung |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008025644/https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |archive-date=8 October 2020 |access-date=2020-10-02 |website=www.berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang kabuuang taunang badyet ng estado ng Berlin noong 2015 ay lumampas sa €24.5 ($30.0) bilyon kabilang ang surplus sa badyet na €205 ($240) milyon.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berliner Haushalt Finanzsenator bleibt trotz sprudelnder Steuereinnahmen vorsichtig |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/berliner-haushalt-finanzsenator-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-24702234 |url-status=live |access-date=20 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131248/https://www.berliner-zeitung.de/sport-leidenschaft/berliner-haushalt-finanzsenator-kollatz-ahnen-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-li.6132?pid=true |archive-date=18 February 2022}}&lt;/ref&gt; Ang estado ay nagmamay-ari ng malawak na pag-aari, kabilang ang mga gusaling pang-administratibo at pamahalaan, mga kompanya ng real estate, pati na rin ang mga stake sa Estadio Olimpiko, mga paliguan, mga kompanya ng pabahay, at maraming mga pampublikong negosyo at mga subsidiyaryo na kompanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 May 2017 |title=Vermögen |trans-title=Assets |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928151604/https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |archive-date=28 September 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 September 2019 |title=Beteiligungen des Landes Berlin |trans-title=Holdings of the State of Berlin |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219070001/https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |archive-date=19 December 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Hawak ng [[Partido Sosyo-Demokratiko ng Alemanya|Partido Sosyo-Demokratiko]] (''Sozialdemokratische Partei Deutschlands'' o SPD) at ng [[Ang Kaliwa (Alemanya)|Kaliwa]] (Die Linke) ang pamahalaang lungsod pagkatapos ng [[Halalan estatal ng Berlin, 2001|halalang estatal noong 2001]] at nanalo ng isa pang termino sa [[Halalang estatal ng Berlin, 2006|halalang estatal noong 2006]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin state election, 2006 |url=https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323161037/https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |archive-date=23 March 2012 |access-date=17 August 2008 |website=Der Landeswahlleiter für Berlin |language=de}}&lt;/ref&gt; Mula noong [[Halalang estatal ng Berlin, 2016|halalang estatal noong 2016]], nagkaroon ng koalisyon sa pagitan ng Partido Sosyo-Demokratiko, mga Lunti, at Kaliwa.

Ang Namumunong Alkalde ay magkasabay na Panginoong Alkalde ng Lungsod ng Berlin (''Oberbürgermeister der Stadt'') at Ministro na Pangulo ng Estado ng Berlin (''Ministerpräsident des Bundeslandes''). Ang tanggapan ng Namamahalang Alkalde ay nasa [[Rotes Rathaus|Rotes Rathaus (Pulang Munisipyo)]]. Mula noong 2014 ang tanggapang ito ay hawak ni [[Michael Müller (politiko, ipinanganak noong 1964)|Michael Müller]] ng mga Sosyo-Demokratiko.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|magazine=[[Time (magazine)|Time Europe]]}}&lt;/ref&gt;

=== Mga boro ===
[[Talaksan:Berlin_Subdivisions.svg|right|thumb|[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|12 boro ng Berlin at ang kanilang 96 na kapitbahayan]]]]
Ang Berlin ay nahahati sa 12 boro o distrito (''Bezirke''). Ang bawat boro ay may ilang mga subdistrito o mga kapitbahayan (''Ortsteile''), na nag-ugat sa mas matatandang munisipalidad na nauna sa pagbuo ng Kalakhang Berlin noong Oktubre 1, 1920. Ang mga subdistritong ito ay naging urbanisado at isinama sa lungsod nang maglaon. Maraming residente ang lubos na nakikilala sa kanilang mga kapitbahayan, na kolokyal na tinatawag na ''[[Kiez]]''. Sa kasalukuyan, ang Berlin ay binubuo ng 96 na mga subdistrito, na karaniwang binubuo ng ilang mas maliliit na pook residensiyal o kuwarto.

Ang bawat boro ay pinamamahalaan ng isang sangguniang pamboro (''Bezirksamt'') na binubuo ng limang konsehal (''Bezirksstadträte'') kasama ang alkalde ng boro (''Bezirksbürgermeister''). Ang konseho ay inihahalal ng asamblea ng boro (''Bezirksverordnetenversammlung''). Gayunpaman, ang mga indibidwal na boro ay hindi mga independiyenteng munisipalidad, ngunit nasa ilalim ng Senado ng Berlin. Ang mga alkalde ng boro ay bumubuo sa konseho ng mga alkalde (''Rat der Bürgermeister''), na pinamumunuan ng Namamahalang Alkalde ng lungsod at nagpapayo sa Senado. Ang mga kapitbahayan ay walang mga lokal na katawan ng pamahalaan.

=== Kakambal na bayan – mga kinakapatid na lungsod ===
Ang Berlin ay nagpapanatili ng opisyal na pakikipagsosyo sa 17 lungsod.&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;&gt;{{Cite web |title=City Partnerships |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205104217/https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |archive-date=5 February 2021 |access-date=8 February 2021 |website=Berlin.de |publisher=Governing Mayor of Berlin, Senate Chancellery, Directorate for Protocol and International Relations |type=official web site}}&lt;/ref&gt; Ang [[Kakambal na lungsod|pagkakambal ng lungsod]] sa pagitan ng Berlin at iba pang mga lungsod ay nagsimula sa kapatid nitong lungsod na Los Angeles noong 1967. Kinansela ang mga pagsosyo ng Silangang Berlin sa panahon ng muling pag-iisa ng Alemanya ngunit kalaunan ay bahagyang muling itinatag. Ang mga pakikipagsosyo ng Kanlurang Berlin ay dati nang pinaghihigpitan sa antas ng boro. Noong panahon ng Digmaang Malamig, ang mga partnership ay sumasalamin sa iba't ibang hanayan ng kapangyarihan, kung saan ang Kanlurang Berlin ay nakikipagsosyo sa mga kabesera sa Kanluraning Mundo at Silangang Berlin na karamihan ay nakikipagsosyo sa mga lungsod mula sa [[Pakto ng Varsovia]] at mga kaalyado nito.

Mayroong ilang magkasanib na proyekto sa maraming iba pang mga lungsod, tulad ng [[Beirut]], Belgrade, São Paulo, [[Copenhague]], Helsinki, [[Amsterdam]], [[Johannesburg]], [[Mumbai]], Oslo, [[Hanoi]], Shanghai, [[Seoul]], [[Sopiya|Sofia]], [[Sydney]], Lungsod ng New York, at [[Viena]]. Lumalahok ang Berlin sa mga pandaigdigang asosasyon ng lungsod gaya ng Samahan ng mga Kabesera ng Unyong Europeo, Eurocities, Ugnayan ng mga mga Europeong Lungsod ng Kultura, Metropolis, Pagpupulong Kumperensiya ng mga Pangunahing Lungsod ng Mundo, at Kumperensiya ng mga Kabeserang Lungsod ng Mundo.

Ang Berlin ay kakambal sa:&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;/&gt;{{div col|colwidth=20em}}
*Los Angeles, Estados Unidos (1967)
&lt;!--Paris - not twinning, does not consider Berlin as its twin town--&gt;
*[[Madrid]], España (1988)
*[[Istanbul]], Turkiya (1989)
*[[Varsovia]] Polonya (1991)
*Mosku, Rusya (1991)
*[[Bruselas]], Belhika (1992)
*[[Budapest]], Unggarya (1992)
*[[Tashkent]], Uzbekistan (1993)
*[[Lungsod Mehiko]], Mehiko (1993)
*[[Jakarta]], Indonesia (1993)
*Beijing, Tsina (1994)
*Tokyo, Hapon (1994)
*[[Buenos Aires]], Arhentina (1994)
*[[Praga]], Republikang Tseko (1995)
*[[Windhoek]], Namibia (2000)
*Londres, Nagkakaisang Kaharian (2000)
*[[Kyiv]], Ukranya (2023)
{{div col end}}Mula noong 1987, ang Berlin ay mayroon ding opisyal na pakikipagsosyo sa Paris, Pransiya. Ang bawat boro ng Berlin ay nagtatag din ng sarili nitong kambal na bayan. Halimbawa, ang borough ng [[Friedrichshain-Kreuzberg]] ay may pagsosyo sa Israeling lungsod ng [[Kiryat Yam]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Städtepartnerschaftsverein Friedrichshain-Kreuzberg e. V. |url=https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309000305/https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |archive-date=9 March 2021 |access-date=8 February 2021 |website=berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Ekonomiya ==
{{main|Ekonomiya ng Berlin}}
[[Talaksan:Berlin_Mitte_by_night.JPG|left|thumb|Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[ekosistema ng startup]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Europe's New Start-Up Capital |url=https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331043259/https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |archive-date=31 March 2016 |access-date=27 March 2016 |website=Credit Suisse}}&lt;/ref&gt;]]
Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;City of Design&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[startup ecosystem]].

Noong 2018, ang GDP ng Berlin ay umabot sa €147&amp;nbsp;bilyon, isang pagtaas ng 3.1% kumpara sa nakaraang taon.  Ang ekonomiya ng Berlin ay pinangungunahan ng [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na may humigit-kumulang 84% ng lahat ng kompanya na nagnenegosyo sa mga serbisyo. Noong 2015, ang kabuuang lakas-paggawa sa Berlin ay 1.85&amp;nbsp;milyon. Ang tantos ng walang trabaho ay umabot sa 24 na taon na mababang noong Nobyembre 2015 at tumayo sa 10.0%.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin hat so wenig Arbeitslose wie seit 24 Jahren nicht |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |url-status=live |access-date=1 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151203224849/https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |archive-date=3 December 2015}}&lt;/ref&gt; Mula 2012 hanggang 2015, ang Berlin, bilang isang estado ng Aleman, ay may pinakamataas na taunang tantos ng paglago ng trabaho. Humigit-kumulang 130,000 trabaho ang naidagdag sa panahong ito.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 January 2015 |title=In Berlin gibt es so viele Beschäftigte wie nie zuvor |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |url-status=live |access-date=16 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160224010722/https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |archive-date=24 February 2016}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa mahahalagang sektor ng ekonomiya sa Berlin ang mga agham pambuhay, transportasyon, impormasyon at mga teknolohiya sa komunikasyon, media at musika, pananalastas at disenyo, bioteknolohiya, mga serbisyong pangkapaligiran, konstruksiyon, e-komersiyo, retail, negosyo sa hotel, at inhinyeriyang medikal.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=21 September 2006 |title=Poor but sexy |work=The Economist |url=https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |url-status=live |access-date=19 August 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622201720/https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |archive-date=22 June 2008}}&lt;/ref&gt;

Ang pananaliksik at pag-unlad ay may kahalagahang pang-ekonomiya para sa lungsod.&lt;ref name=&quot;factsheet&quot;&gt;{{Cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Maraming malalaking korporasyon tulad ng Volkswagen, Pfizer, at SAP ang nagpapatakbo ng mga laboratoryong pang-inobasyon sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Immer mehr Konzerne suchen den Spirit Berlins |publisher=Berliner Morgenpost |url=https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |url-status=live |access-date=13 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116150546/https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |archive-date=16 January 2017}}&lt;/ref&gt; Ang Science and Business Park sa Adlershof ay ang pinakamalaking parke ng teknolohiya sa Alemanya na sinusukat ng kita.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Science and Technology Park Berlin-Adlershof |url=https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117042743/https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |archive-date=17 January 2017 |access-date=13 January 2017 |website=Berlin Adlershof: Facts and Figures |publisher=Adlershof}}&lt;/ref&gt; Sa loob ng [[Eurozone]], ang Berlin ay naging sentro para sa paglipat ng negosyo at pandaigdigang [[Pamumuhunan (macroeconomics)|pamumuhunan]].&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Global Cities Investment Monitor 2012 |publisher=KPMG |url=https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |url-status=live |access-date=28 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102003006/https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |archive-date=2 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote nach Bundesländern in Deutschland 2018 {{!}} Statista |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627171657/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |archive-date=27 June 2021 |access-date=13 November 2018 |website=Statista |language=de}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Taon &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote in Berlin bis 2018 |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211194253/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |archive-date=11 December 2019 |access-date=11 December 2019 |website=Statista}}&lt;/ref&gt;
!2000
!2001
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
|-
|Tantos ng walang trabaho sa %
|15.8
|16.1
|16.9
|18.1
|17.7
|19.0
|17.5
|15.5
|13.8
|14.0
|13.6
|13.3
|12.3
|11.7
|11.1
|10.7
|9.8
|9.0
|8.1
|7.8
|}

== Edukasyon at Pananaliksik ==
&lt;!--{{Pangunahin|Edukasyon sa Berlin}}--&gt;[[Talaksan:Berlin-Mitte_Humboldt-Uni_05-2014.jpg|right|thumb|Ang [[Unibersidad ng Berlin Humboldt]] ay kaugnay sa 57 nagwagi sa Gantimpalang Nobel.]]
{{Magmula noong|2014}}, ang Berlin ay may 878 na paaralan, na nagtuturo sa 340,658 mag-aaral sa 13,727 klase, at 56,787 nagsasanay sa mga negosyo at saanman.&lt;ref name=&quot;factsheet22&quot;&gt;{{cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay may 6 na taong programa sa primaryang edukasyon. Pagkatapos matapos ang elementarya, magpapatuloy ang mga mag-aaral sa ''Sekundarschule'' (isang komprehensibong paaralan) o ''Gymnasium'' (paaralan para sa paghahanda sa kolehiyo). Ang Berlin ay may natatanging na programa sa paaralang bilingual sa ''Europaschule'', kung saan tinuturuan ang mga bata ng kurikulum sa Alemanya at isang wikang banyaga, simula sa elementarya at magpapatuloy sa mataas na paaralan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Jahrgangsstufe Null |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080520234625/https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |archive-date=20 May 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[Der Tagesspiegel]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang [[Französisches Gymnasium Berlin]], na itinatag noong 1689 upang turuan ang mga anak ng lumikas na Huguenot, ay nag-aalok ng pagtuturo (Aleman/Pranses).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Geschichte des Französischen Gymnasiums |url=https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615205603/https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |archive-date=15 June 2008 |access-date=17 August 2008 |website=Französisches Gymnasium Lycée Français Berlin |language=de, fr}}&lt;/ref&gt; Ang [[Paaralang John F. Kennedy, Berlin|Paaralang John F. Kennedy]], isang bilingweng Aleman–Ingles na pampublikong paaralan sa [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]], ay partikular na tanyag sa mga anak ng mga diplomatiko at komunidad ng ekspatriado na nagsasalita ng Ingles. 82 {{Lang|de|Gymnasien}} ang nagtutro ng [[Wikang Latin|Latin]] &lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2013 |title=Latein an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/latein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171004133934/https://www.gymnasium-berlin.net/latein |archive-date=4 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt; at 8 ang nagtuturo ng [[Wikang Sinaunang Griyego|Sinaunang Griyego]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 March 2013 |title=Alt-Griechisch an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012215308/https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |archive-date=12 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Kultura ==
[[Talaksan:Alte_Nationalgalerie_abends_(Zuschnitt).jpg|thumb|200x200px|Ang [[Alte Nationalgalerie]] ay bahagi ng [[Pulo ng mga Museo]], isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook|Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO]].]]
[[Talaksan:Cafe_am_Holzmarkt,_River_Spree,_Berlin_(46636049685).jpg|left|thumb|Ang [[Alternatibong kultura|alternatibong]] Holzmarkt, [[Friedrichshain-Kreuzberg]]]]
{{main|Kultura sa Berlin|Media sa Berlin}}
Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO22&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Palaces and Parks of Potsdam and Berlin |url=https://whc.unesco.org/en/list/532 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080808091530/https://whc.unesco.org/en/list/532 |archive-date=8 August 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[UNESCO]]}}&lt;/ref&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Ang lumalawak na kultural na pangyayari sa lungsod ay binibigyang-diin ng paglipat ng [[Pangkalahatang Grupo ng Musika|Universal Music Group]] na nagpasya na ilipat ang kanilang punong-tanggapan sa pampang ng Ilog Spree.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's music business booms |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070911125347/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-date=11 September 2007 |access-date=19 August 2008 |website=Expatica}}&lt;/ref&gt; Noong 2005, ang Berlin ay pinangalanang &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; ng [[UNESCO]] at naging bahagi na ng [[Malikhaing Network ng Lungsod|Creative Cities Network]] mula noon.&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;

== Mga tala ==
&lt;references group=&quot;pananda&quot;/&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

{{Geographic location
|Centre    = Berlin
|North     = [[Neubrandenburg]], [[Rostock]]
|Northeast = [[Szczecin]] ([[Polonya]])
|East      = [[Frankfurt (Oder)]]
|Southeast = [[Cottbus]]
|South     = [[Dresden]]
|Southwest = [[Potsdam]], [[Dessau]], [[Halle, Saxony-Anhalt|Halle]], [[Leipzig]]
|West      = [[Brandenburg an der Havel]], [[Braunschweig]]
|Northwest = [[Hamburg]], [[Lübeck]]
}}

{{Navboxes
|list=
{{Berlin}}
{{Mga Borough ng Berlin}}
{{Mga lungsod sa Alemanya}}
{{Germany states}}
{{Kabiserang lungsod ng Unyong Europeo}}
{{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon}}
{{Kabiserang Kultural sa Europa}}
{{Hanseatic League}}
}}

{{Kandid-NA}}

[[Kategorya:Mga estado ng Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Mga lungsod sa Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Kabisera sa Europa|Berlin]]
[[Kategorya:Berlin]]</text>
      <sha1>55cjt2xkvuop7cuea3sca54duqs5f5u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223326</id>
      <parentid>2223319</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T04:40:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Relihiyon */</comment>
      <origin>2223326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142748" sha1="sokmucuvdh1wascuhx52nhwr57fz8cn" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=Berlin|subdivision_type=Bansa|subdivision_name=Alemanya|subdivision_type1=Estado|subdivision_name1=[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|Berlin]]|settlement_type=Kabeserang lungsod, Estado, at munisipalidad|image_skyline={{Photomontage|position=center
| photo1a = Siegessaeule Aussicht 10-13 img4 Tiergarten.jpg
| photo2a = Brandenburger Tor abends.jpg
| photo2b = Berliner Dom, Westfassade, Nacht, 160309, ako.jpg
| photo3a = Schloss Charlottenburg (233558373).jpeg
| photo3b = Berlin_Museumsinsel_Fernsehturm.jpg
| photo4a = Siegessäule-Berlin-Tiergarten.jpg
| photo4b = Hochhäuser am Potsdamer Platz, Berlin, 160606, ako.jpg
| photo5a = Reichstag Berlin Germany.jpg 
| color_border              = white
| color                     = white
| spacing = 2
| size = 270
| foot_montage = '''Mula itaas, kaliwa pakanan''': Tanawin ng [[Tiergarten, Berlin|Tiergarten]]; [[Tarangkahang Brandeburgo]]; [[Katedral ng Berlin]]; [[Palasyo ng Charlottenburg]]; [[Pulo ng mga Museo]], at [[Toreng Pang-TV ng Berlin]]; [[Haligi ng Tagumpay ng Berlin|Haligi ng Tagumpay]]; Plaza Potsdam; at [[gusaling Reichstag]]
}}|image_shield=DEU Berlin COA.svg|shield_size=70px|pushpin_map=Germany#Europe|pushpin_relief=yes|pushpin_map_caption=Kinaroroonan sa Alemanya|coordinates={{coord|52|31|12|N|13|24|18|E|format=dms|display=inline,title}}|image_flag=Flag_of_Berlin.svg|image_map={{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|type=shape&lt;!--line--&gt;|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-color=|stroke-width=2|frame-width=250|frame-height=300}}|total_type=Lungsod/Estado|area_total_km2=891.7|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;statoffice&quot;&gt;{{cite web |access-date=2 Mayo 2019 |title=Amt für Statistik Berlin Brandenburg – Statistiken |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |language=de |archive-date=8 Marso 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308125331/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |url-status=dead |language=de}}&lt;/ref&gt;|population_total=3769495|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;/&gt;|population_as_of=Disyembre 31, 2020|population_urban=4473101|population_urban_footnotes=&lt;ref name=&quot;citypopulation_urban&quot;&gt;{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|author=citypopulation.de quoting Federal Statistics Office|title=Germany: Urban Areas|access-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603133151/https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|archive-date=2020-06-03|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;|population_metro=6144600|population_metro_footnotes=&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827224549/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |url-status=dead |archive-date=27 Agosto 2021 |title=Bevölkerungsanstieg in Berlin und Brandenburg mit nachlassender Dynamik |date=8 Pebrero 2019 |website=statistik-berlin-brandenburg.de |publisher=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |access-date=24 Nobyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt;|elevation_m=34|population_demonyms=Berlines&lt;br/&gt;Berliner (m), Berlinerin (f) (Aleman)|blank_name_sec1=|GRP (nominal)|blank_info_sec1=€155 bilyon (2020)&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.statistikportal.de/en/node/649|title = Bruttoinlandsprodukt – in jeweiligen Preisen – 1991 bis 2020|website = www.statistikportal.de|access-date = 1 Abril 2021|archive-date = 1 Abril 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210401011816/https://www.statistikportal.de/en/node/649|language=en|url-status = live}}&lt;/ref&gt;|blank1_name_sec1=GRP kada tao|blank1_info_sec1=€41,000 (2020)|blank2_name_sec2=[[Human Development Index|HDI]] (2018)|blank2_info_sec2=0.964&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=13 Setyembre 2018|archive-date=23 Setyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|green|napakataas}} · Ikalawa ng 16|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+01:00|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+02:00|blank_name_sec2=GeoTLD|blank_info_sec2=.berlin|website={{URL|www.berlin.de/en/}}|governing_body=[[Abgeordnetenhaus ng Berlin]]|leader_title=Namumunong Alkalde|leader_party=SPD|leader_name=Franziska Giffey|geocode=Rehiyong NUTS: DE3|area_code=030|registration_plate=B{{NoteTag |1 = Ang mga unlapi para sa pagpaparehistro ng sasakyan ay ipinakilala noong 1906, ngunit madalas na binago dahil sa mga pagbabago sa politika pagkatapos ng 1945. Ang mga sasakyan ay nairehistro sa ilalim ng mga sumusunod na unlapi: &quot;I A&quot; (1906&amp;nbsp;– Abril 1945; ipinawalang-bisa noong 11 Agosto 11, 1945); walang unlapi, mga digit lang (mula Hulyo hanggang Agosto 1945), &quot;БГ&quot; (=BG; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus), &quot;ГФ&quot; (=GF; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus) , &quot;БM&quot; (=BM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;ГM&quot; (=GM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;KB&quot; (i.e.: Kommandatura ng Berlin; para sa buong Berlin 1947–48, nagpatuloy para sa [[Kanlurang Berlin]] hanggang 1956), &quot;GB&quot; (i.e.: Kalakhang Berlin, para sa [[Silangang Berlin]] 1948–53), &quot;I&quot; (para sa Silangang Berlin, 1953 –90), &quot;B&quot; (para sa Kanlurang Berlin mula Hulyo 1, 1956, nagpatuloy para sa buong Berlin mula noong 1990).}}|iso_code=DE-BE|official_name=Berlin}}
Ang '''Berlin''' ay ang [[kabisera|kabesera]] ng [[Alemanya]]. May 3.7 milyong naninirahan, ito ang [[Talaan ng mga lungsod sa Alemanya batay sa populasyon|pinakamalaking lungsod]] sa bansa ayon sa lugar at populasyon,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Milbradt |first=Friederike |date=6 Pebrero 2019 |title=Deutschland: Die größten Städte |language=de |work=Die Zeit (Magazin) |location=Hamburg |url=https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |url-status=live |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190213183401/https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |archive-date=13 Pebrero 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Agosto 2019 |title=Leipzig überholt bei Einwohnerzahl Dortmund – jetzt Platz 8 in Deutschland |language=de |work=Leipziger Volkszeitung |location=Leipzig |url=https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |url-status=dead |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113070247/https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |archive-date=13 Nobyembre 2019}}&lt;/ref&gt; at ang pinakamalaking lungsod ayon sa populasyon sa buong [[Kaisahang Yuropeo|Unyong Europeo]], ayon sa populasyon sa loob ng mga limitasyon ng lungsod.&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 Disyembre 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Isa sa [[Länder ng Alemanya|labing-anim na kinabibilangang estado]] ng Alemanya, ang Berlin ay napalilibutan ng [[Brandeburgo|Estado ng Brandeburgo]] at kadugtong ng [[Potsdam]], ang kabesera ng Brandeburgo. Ang urbanong pook ng Berlin, na may populasyon na humigit-kumulang 4.5 milyon, ay ang pangalawang pinakamataong urbanong pook sa Alemanya pagkatapos ng [[Ruhr]]. Ang [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin-Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may humigit-kumulang 6.2 milyong mga naninirahan at ito ang [[Mga kalakhang rehiyon ng Alemanya|ikatlong pinakamalaking kalakhang rehiyon ng Alemanya]] pagkatapos ng mga rehiyon ng [[Rin-Ruhr]] at [[Francfort Rin-Meno|Rin-Meno]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 Oktubre 2016 |title=Daten und Fakten zur Hauptstadtregion |url=https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175940/https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |archive-date=21 Marso 2019 |access-date=13 Abril 2022 |website=www.berlin-brandenburg.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Nagkaroon ng [[Pag-iisa ng Berlin at Brandeburgo|bigong pagtatangkang pag-isahin ang parehong estado noong 1996]], at sa kabila ng nananatiling hiwalay, ang dalawang estado ay nagtutulungan sa maraming kalakaran hanggang ngayon.

Ang Berlin ay tumatawid sa pampang ng [[Spree (ilog)|Spree]], na dumadaloy sa [[Havel]] (isang [[tributaryo]] ng [[Ilog Elba|Elbe]]) sa kanlurang boro ng [[Spandau]]. Kabilang sa mga pangunahing topograpikong tampok ng lungsod ay ang maraming lawa sa kanluran at timog-silangan na mga boro na nabuo ng [[Spree (ilog)|Spree]], [[Havel]], at [[Dahme (ilog)|Dahme]], na ang pinakamalaki ay ang [[Lawa ng Müggelsee|Lawa Müggelsee]]. Dahil sa lokasyon nito sa [[Kapatagang Europeo]], ang Berlin ay naiimpluwensiyahan ng isang banayad na pana-panahong klima. Halos sangkatlo ng lugar ng lungsod ay binubuo ng mga kagubatan, [[Tala ng mga liwasan at hardin sa Berlin|liwasan, hardin]], ilog, kanal, at lawa.&lt;ref name=&quot;gruen&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay nasa lugar ng diyalektong [[Gitnang Aleman]]; ang diyalekto ng Berlin ay isang varyant ng mga diyalektong Lausitzisch-Neumärkisch.

Unang naidokumento noong ika-13 siglo at sa pagtawid ng dalawang mahalagang makasaysayang [[Ruta ng kalakalan|rutang pangkalakalan]],&lt;ref name=&quot;staple2&quot;&gt;{{Cite web |date=Agosto 2004 |title=Niederlagsrecht |trans-title=Settlement rights |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151122025717/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |archive-date=22 Nobyembre 2015 |access-date=21 Nobyembre 2015 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins |language=de}}&lt;/ref&gt; ang Berlin ay naging kabesera ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]] (1417 – 1701), ng [[Kaharian ng Prusya]] (1701–1918), ng [[Imperyong Aleman]] (1871). –1918), ng [[Republikang Weimar]] (1919–1933), at ng [[Alemanyang Nazi]] (1933–1945). Ang [[Berlin noong dekada '20]] ay ang ikatlong pinakamalaking munisipalidad sa mundo.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Setyembre 2009 |title=Topographies of Class: Modern Architecture and Mass Society in Weimar Berlin (Social History, Popular Culture and Politics in Germany) |url=https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180706161901/https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |archive-date=6 Hulyo 2018 |access-date=9 Oktubre 2009 |publisher=www.h-net.org|language=en}}&lt;/ref&gt; Pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at ang kasunod na pananakop nito ng mga matagumpay na bansa, nahati ang lungsod; ang [[Kanlurang Berlin]] ay naging isang de facto na [[Engklabo at eksklabo|eksklabo]] ng [[Kanlurang Alemanya]], na napapalibutan ng [[Pader ng Berlin]] (mula Agosto 1961 hanggang Nobyembre 1989) at ng teritoryo ng Silangang Aleman.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Wall |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630080628/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |archive-date=30 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang [[Silangang Berlin]] ay idineklara na kabesera ng Silangang Alemanya, habang ang [[Bonn]] ay naging kabesera ng Kanlurang Alemanya. Kasunod ng [[muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa ng Alemanya]] noong 1990, ang Berlin ay muling naging kabesera ng buong Alemanya.

Ang Berlin ay isang [[Lungsod pandaigdig|pandaigdigang lungsod]] ng [[Kultura ng Berlin|kultura]], [[Politika ng Berlin|politika]], [[Media ng Berlin|media]], at agham.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Capital of Germany |url=https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112204045/https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |archive-date=12 Enero 2012 |access-date=18 Agosto 2008 |website=German Embassy in Washington|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Davies |first=Catriona |date=10 Abril 2010 |title=Revealed: Cities that rule the world&amp;nbsp;– and those on the rise |publisher=CNN |url=https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |url-status=live |access-date=11 Abril 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604014630/https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |archive-date=4 Hunyo 2011|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sifton |first=Sam |date=31 Disyembre 1969 |title=Berlin, the big canvas |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130412012910/https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |archive-date=12 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=22 Oktubre 2009 |title=Global Power City Index 2009 |url=https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |url-status=live |journal=Institute for Urban Strategies at the Mori Memorial Foundation |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629143736/https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |archive-date=29 Hunyo 2014 |access-date=29 Oktubre 2009|language=en}}&lt;/ref&gt; Nakabatay ang [[Ekonomiya ng Berlin|ekonomiya]] nito sa mga [[High tech|high-tech]] na kompanya at [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na sumasaklaw sa magkakaibang hanay ng mga [[Malilikhaing industriya|malikhaing industriya]], pasilidad ng pananaliksik, mga korporasyon ng media at mga pinagdadausang pangkumbensiyon.&lt;ref name=&quot;congress&quot;&gt;{{Cite web |title=ICCA publishes top 20 country and city rankings 2007 |url=https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080922094543/https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |archive-date=22 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=ICCA|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;&gt;{{cite press release|url=https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20080816140547/https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|url-status=dead|archive-date=16 Agosto 2008|title=Berlin City of Design|publisher=[[UNESCO]]|access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay nagsisilbing isang kontinental na pusod para sa trapiko sa himpapawid at tren at may napakakomplikadong ugnayan ng pampublikong transportasyon. Ang metropolis ay isang sikat na destinasyong [[Turismo sa Alemanya|panturista]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=4 Setyembre 2014 |title=Berlin Beats Rome as Tourist Attraction as Hordes Descend |url=https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |url-status=live |journal=Bloomberg L.P. |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911154443/https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |archive-date=11 Setyembre 2014 |access-date=11 Setyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang din sa mga makabuluhang industriya ang [[Teknolohiyang pang-impormasyon|IT]], mga parmasyutiko, [[inhinyeriyang biyomedikal]], [[malinis na teknolohiya]], [[biyoteknolohiya]], konstruksiyon, at [[Elektronika|electronika]].

Ang Berlin ay tahanan ng mga unibersidad na kilala sa buong mundo gaya ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]], [[Pamantasang Teknikal ng Berlin|Pamantasang Teknikal]], [[Malayang Unibersidad ng Berlin|Malayang Unibersidad]], [[Pamantasan ng mga Sining ng Berlin|Pamantasan ng mga Sining]], [[ESMT Berlin]], [[Paaralang Hertie]], at [[Kolehiyong Bard ng Berlin]]. Ang [[Zoolohikong Hardin ng Berlin|Zoolohikong Hardin]] nito ay ang pinakabinibisitang zoo sa Europa at isa sa pinakasikat sa buong mundo. Dahil ang [[Estudyo ng Babelsberg|Babelsberg]] ang kauna-unahang malakihang estudyong pampelikulang complex sa mundo, ang Berlin ay isang lalong sikat na lokasyon para sa mga pandaigdigang paggawa ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 Agosto 2008 |title=Hollywood Helps Revive Berlin's Former Movie Glory |url=https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080813010550/https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |archive-date=13 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=Deutsche Welle|language=en}}&lt;/ref&gt; Kilala ang lungsod sa mga pagdiriwang, magkakaibang arkitektura, nightlife, kontemporaneong sining at napakataas na kaledad ng pamumuhay.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Flint |first=Sunshine |date=12 Disyembre 2004 |title=The Club Scene, on the Edge |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402221310/https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |archive-date=2 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt; Mula noong dekada 2000, saksi ang Berlin sa paglitaw ng isang kosmopolitang eksenang entrepreneurship.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=13 Hunyo 2014 |title=Young Israelis are Flocking to Berlin |url=https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |url-status=live |journal=Newsweek |archive-url=https://web.archive.org/web/20140827183310/https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |archive-date=27 Agosto 2014 |access-date=28 Agosto 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Nagtataglay ang Berlin ng tatlong [[Pandaigdigang Pamanang Pook]]: [[Pulo ng mga Museo]], ang mga [[Mga Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin|Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin]], at ang mga Modernismong Pabahay ng Berlin.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Museumsinsel |url=https://whc.unesco.org/en/list/896 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506100913/https://whc.unesco.org/en/list/896 |archive-date=6 Mayo 2021 |access-date=6 Mayo 2021 |publisher=[[UNESCO]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga tanawin ang [[Tarangkahang Brandeburgo]], ang [[gusaling Reichstag]], ang [[Potsdamer Platz]], ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], ang [[Gedenkstätte Berliner Mauer|Alaala ng Pader ng Berlin]], ang Galeriya ng Silangang Bahagi, ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin]], ang [[Katedral ng Berlin]], at ang [[Fernsehturm Berlin|Toreng Pantelebisyon ng Berlin]], ang pinakamataas na estruktura sa Alemanya. Maraming museo, galeriya, aklatan, orkestra, at mga pinagdadausan ng sports ang Berlin. Kabilang dito ang [[Altes Museum]], ang [[Alte Nationalgalerie|Lumang Pamabansang Galeriya]], ang [[Museong Bode]], ang [[Museong Pergamon|Museo Pergamo]], ang [[Deutsches Historisches Museum|Museuong Pangkasaysayang Aleman]], ang [[Museong Hudyo Berlin]], ang [[Museo ng Likas na Kasaysayan, Berlin|Museo ng Likas na Kasaysayan]], ang [[Foro Humboldt]], ang [[Aklatang Estatal ng Berlin]], ang [[Opera Estatal ng Berlin]], ang Filarmonika ng Berlin, at ang Maraton ng Berlin.

== Kasaysayan ==

=== Etimolohiya ===
Matatagpuan ang Berlin sa hilagang-silangan ng Alemanya, silangan ng Ilog [[Ilog Elba|Elbe]], na dating bumubuo, kasama ang Ilog (Sahon o Turingia) [[Saale]] (mula sa kanilang [[tagpuan]] sa [[Barby, Alemanya|Barby]] pataas), ang silangang hangganan ng [[Francia|Kahariang Franco]]. Habang ang Kahariang Franco ay pangunahing tinitirhan ng mga tribong [[Mga Aleman|Aleman]] tulad ng mga [[Mga Franco|Franco]] at mga [[Sakson|Sahon]], ang mga rehiyon sa silangan ng mga ilog sa hangganan ay pinaninirahan ng mga tribong [[Mga Eslabo|Eslabo]]. Ito ang dahilan kung bakit karamihan sa mga lungsod at nayon sa hilagang-silangan ng Alemanya ay may mga pangalang may pinagmulang [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]] ([[Germania Slavica]]). Ang mga karaniwang Hermanisadong pangalan ng lugar na hulaping Eslabo na pinagmulan ay ''-ow'', ''-itz'', ''-vitz'', ''-witz'', ''-itzsch'' at ''-in'', ang mga [[unlapi]] ay ''Windisch'' at ''Wendisch''. Ang pangalang ''Berlin'' ay nag-ugat sa wika ng mga naninirahan sa [[Mga Kanlurang Eslabo|Kanlurang Eslabo]] sa lugar ng Berlin ngayon, at maaaring nauugnay sa Lumang [[Wikang Polabo|Polabong]] tangkay na ''berl-'' / ''birl-'' (&quot;latian&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Berger|first=Dieter|title=Geographische Namen in Deutschland|publisher=Bibliographisches Institut|year=1999|isbn=978-3-411-06252-2}}&lt;/ref&gt; Dahil ang ''Ber-'' sa simula ay parang salitang Aleman na ''Bär'' (&quot;[[oso]]&quot;), lumilitaw ang isang oso sa eskudo de armas ng lungsod. Kaya ito ay isang halimbawa ng armas parlantes.

Sa [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|labindalawang boro]] ng Berlin, lima ang may (bahagyang) pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Pankow]] (pinakamatao), [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Marzahn-Hellersdorf]], [[Treptow-Köpenick]], at [[Spandau]] (pinangalanang Spandow hanggang 1878). Sa siyamnapu't anim na kapitbahayan nito, dalawampu't dalawa ang may (bahagya) na pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Altglienicke]], [[Alt-Treptow]], [[Britz]], Buch, Buckow, Gatow, Karow, Kladow, [[Köpenick]], Lankwitz, Lübars, Marchow[[Pankow (lokalidad)|,]] [[Marzahn]], [[Pankow]], [[Prenzlauer Berg]], [[Rudow]], Schmöckwitz, Spandau, Stadtrandsiedlung Malchow, Steglitz, [[Tegel]], at [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]]. Ang kapitbahayan ng [[Moabit]] ay may pangalang nagmula sa Pranses, at ang [[Französisch Buchholz]] ay ipinangalan sa mga [[Huguenot]].

=== Ika-12 hanggang ika-16 na siglo ===
[[Talaksan:ZLB-Berliner_Ansichten-Januar.jpg|thumb|Mapa ng Berlin noong 1688]]
[[Talaksan:Dom_und_Stadtschloss,_Berlin_1900.png|thumb|[[Katedral ng Berlin]] (kaliwa) at [[Palasyo ng Berlin]] (kanan), 1900]]
Ang pinakaunang katibayan ng mga pamayanan sa lugar ng Berlin ngayon ay mga labi ng isang pundasyon ng bahay na may petsang 1174, na natagpuan sa mga paghuhukay sa Berlin Mitte,&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin ist älter als gedacht: Hausreste aus dem Jahr 1174 entdeckt |language=de |trans-title=Berlin is older than thought: house remains from 1174 have been found |agency=dpa |url=https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |url-status=live |access-date=24 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120824212016/https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |archive-date=24 Agosto 2012}}&lt;/ref&gt; at isang barakilang kahoy na may petsang humigit-kumulang 1192.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot;&gt;{{Cite news |last=Rising |first=David |date=30 Enero 2008 |title=Berlin dig finds city older than thought |work=NBC News |agency=Associated Press |url=https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |url-status=live |access-date=1 Enero 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180102013454/https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |archive-date=2 Enero 2018|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang unang nakasulat na mga talaan ng mga bayan sa lugar ng kasalukuyang Berlin ay mula sa huling bahagi ng ika-12 siglo. Ang [[Spandau]] ay unang binanggit noong 1197 at [[Köpenick]] noong 1209, bagaman ang mga lugar na ito ay hindi sumanib sa Berlin hanggang 1920.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2002 |title=Zitadelle Spandau |trans-title=Spandau Citadel |url=https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612020333/https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-date=12 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang sentrong bahagi ng Berlin ay maaaring masubaybayan pabalik sa dalawang bayan. Ang [[Cölln]] sa [[Fischerinsel]] ay unang binanggit sa isang dokumento noong 1237, at ang Berlin, sa kabila ng [[Spree (ilog)|Spree]] sa tinatawag ngayong [[Nikolaiviertel]], ay tinukoy sa isang dokumento mula 1244.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot; /&gt; Ang 1237 ay itinuturing na petsa ng pagkakatatag ng lungsod.&lt;ref name=&quot;Medtradc&quot;&gt;{{Cite web |title=The medieval trading center |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160731190906/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |archive-date=31 Hulyo 2016 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang dalawang bayan sa paglipas ng panahon ay nabuo ang malapit na pang-ekonomiya at panlipunang ugnayan, at nakinabang mula sa pangunahing bahagi mismo sa dalawang mahalagang [[ruta ng kalakalan]] ng ''[[Via Imperii]]'' na mula [[Brujas]] hanggang [[Veliky Novgorod|Novgorod]].&lt;ref name=&quot;staple2&quot;/&gt; Noong 1307, bumuo sila ng isang alyansa na may isang karaniwang patakarang panlabas, bagaman ang kanilang mga panloob na pangangasiwa ay pinaghihiwalay pa rin.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;&gt;Stöver B. Geschichte Berlins. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=Stadtgründung Und Frühe Stadtentwicklung |trans-title=City foundation and early urban development |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr |archive-url=https://archive.today/20130620011811/http://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr#selection-75.18-75.40 |archive-date=20 Hunyo 2013 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Luisenstädtischer Bildungsverein |language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1415, si [[Federico I, Elektor ng Brandeburgo|Federico I]] ay naging [[Prinsipe-elektor|tagahalal]] ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]], na pinamunuan niya hanggang 1440.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1993 |title=The Hohenzollern Dynasty |url=https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807093738/https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-date=7 Agosto 2007 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Antipas|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong ika-15 siglo, itinatag ng kaniyang mga kahalili ang Berlin-Cölln bilang kabesera ng margabyato, at ang mga sumunod na miyembro ng pamilyang [[Pamilya Hohenzollern|Hohenzollern]] ay namuno sa Berlin hanggang 1918, una bilang mga tagahalal ng Brandeburgo, pagkatapos ay bilang mga hari ng [[Prusya]], at kalaunan bilang mga [[emperador ng Alemanya]]. Noong 1443, sinimulan ni [[Federico II, Elektor ng Brandeburgo|Federico II Ngiping Bakal]] ang pagtatayo ng isang bagong [[Stadtschloss, Berlin|palasyo]] ng hari sa kambal na lungsod ng Berlin-Cölln. Ang mga protesta ng mga mamamayan ng bayan laban sa gusali ay nagtapos noong 1448, sa &quot;Indignasyong Berlin&quot; (&quot;Berliner Unwille&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Komander |first=Gerhild H. M. |date=Nobyembre 2004 |title=Berliner Unwillen |trans-title=Berlin unwillingness |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919215632/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |archive-date=19 Setyembre 2013 |access-date=30 Mayo 2013 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins e.&amp;nbsp;V. |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Conrad |first=Andreas |date=26 Oktubre 2012 |title=Was den &quot;Berliner Unwillen&quot; erregte |language=de |trans-title=What aroused the &quot;Berlin unwillingness&quot; |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008183148/https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |archive-date=8 Oktubre 2018}}&lt;/ref&gt; Hindi naging matagumpay ang protestang ito at nawalan ang mga mamamayan ng marami sa mga pampolitika at pang-ekonomiyang pribilehiyo. Nang matapos ang palasyo ng hari noong 1451, unti-unti itong nagamit. Mula 1470, kasama ang bagong tagahalal na si [[Alberto III Aquiles, Elektor ng Brandeburgo|Alberto III Aquiles]], naging bagong tirahan ng hari ang Berlin-Cölln.&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;/&gt; Opisyal, ang palasyo ng Berlin-Cölln ay naging permanenteng tirahan ng mga Brandeburgong tagahalal na mga Hohenzollern mula 1486, nang si [[John Cicero, Elektor ng Brandeburgo|Juan Ciceron]] ay maupo sa kapangyarihan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The electors' residence |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421214734/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |archive-date=21 Abril 2017 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, kinailangan ng Berlin-Cölln na talikuran ang katayuan nito bilang isang malayang lungsod [[Ligang Hanseatico|Hanseatico]]. Noong 1539, opisyal na naging [[Luteranismo|Luterano]] ang mga botante at ang lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Cathedral |url=https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060818100934/https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-date=18 Agosto 2006 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=SMPProtein|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-17 hanggang ika-19 na siglo ===
Ang [[Digmaan ng Tatlumpung Taon]] sa pagitan ng 1618 at 1648 ay nagwasak sa Berlin. Sangkatlo ng mga bahay nito ang nasira o nawasak, at ang lungsod ay nawalan ng kalahati ng populasyon nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Brandenburg during the 30 Years War |url=https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928213849/https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |archive-date=28 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=World History at KMLA|language=en}}&lt;/ref&gt; Si [[Federico Guillermo I, Elektor ng Brandeburgo|Federico Guillermo]], na kilala bilang &quot;Dakilang Tagahalal&quot;, na humalili sa kaniyang ama na si Jorge Guillermo bilang pinuno noong 1640, ay nagpasimula ng isang patakaran ng pagtataguyod ng imigrasyon at pagpaparaya sa relihiyon.&lt;ref name=&quot;Carlyle18532&quot;&gt;{{cite book|first=Thomas|last=Carlyle|title=Fraser's Magazine|url=https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog|year=1853|publisher=J. Fraser|page=[https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog/page/n71 63]|access-date=11 Pebrero 2016|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Kautusan ng Potsdam]] noong 1685, nag-alok si Frederick William ng pagpapakupkop para sa mga Pranses na [[Huguenot]].&lt;ref name=&quot;Plaut19952&quot;&gt;{{cite book|first=W. Gunther|last=Plaut|title=Asylum: A Moral Dilemma|url=https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|date=1 Enero 1995|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-95196-2|page=42|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214210/https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1700, humigit-kumulang 30 porsiyento ng mga residente ng Berlin ay Pranses, dahil sa imigrasyon ng mga Huguenot.&lt;ref name=&quot;Gray20072&quot;&gt;{{cite book|first=Jeremy|last=Gray|title=Germany|url=https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|year=2007|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74059-988-7|page=49|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915225030/https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Marami pang ibang imigrante ang nagmula sa [[Bohemya]], [[Polonya]], at Salzburgo.&lt;ref name=&quot;Cybriwsky20132&quot;&gt;{{cite book|first=Roman Adrian|last=Cybriwsky|title=Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|date=23 Mayo 2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-248-9|page=48|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915232139/https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[Talaksan:Berlin_Unter_den_Linden_Victoria_Hotel_um_1900.jpg|left|thumb|Ang Berlin ay naging kabesera ng [[Imperyong Aleman]] noong 1871 at mabilis na lumawak sa mga sumunod na taon.]]
Mula noong 1618, ang Margrabyato ng Brandeburgo ay personal na nakipag-isa sa [[Dukado ng Prusya]]. Noong 1701, nabuo ng dalawahang estado ang [[Kaharian ng Prusya]] habang si Federico III, Tagahalal ng Brandeburgo, ay kinoronahan ang sarili bilang haring Federico I sa Prusya. Ang Berlin ay naging kabesera ng bagong Kaharian,&lt;ref&gt;Horlemann, Bernd (Hrsg.) (sa Ingles)&lt;/ref&gt; pinalitan ang [[Königsberg]]. Ito ay isang matagumpay na pagtatangka na isentralisa ang kabesera sa napakalayong estado, at ito ang unang pagkakataon na ang lungsod ay nagsimulang lumago. Noong 1709, pinagsama ang Berlin sa apat na lungsod ng Cölln, Friedrichswerder, Friedrichstadt, at Dorotheenstadt sa ilalim ng pangalang Berlin, &quot;Haupt- und Residenzstadt Berlin&quot;.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;/&gt;

Noong 1740, si Federico II, na kilala bilang [[Federico II ng Prusya|Federico ang Dakila]] (1740–1786), ay naluklok sa kapangyarihan.&lt;ref name=&quot;Zaide19652&quot;&gt;{{cite book|first=Gregorio F.|last=Zaide|title=World History|url=https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|year=1965|publisher=Rex Bookstore, Inc.|isbn=978-971-23-1472-8|page=273|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200510/https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa ilalim ng pamumuno ni Federico II, ang Berlin ay naging sentro ng [[Panahon ng Kaliwanagan|Kaliwanagan]], ngunit saglit ding sinakop noong Digmaan ng Pitong Taon ng hukbong Ruso.&lt;ref name=&quot;PerryChase20122&quot;&gt;{{cite book|first1=Marvin|last1=Perry|first2=Myrna|last2=Chase|first3=James|last3=Jacob|first4=Margaret|last4=Jacob|first5=Theodore|last5=Von Laue|title=Western Civilization: Ideas, Politics, and Society|url=https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|date=1 Enero 2012|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-133-70864-3|page=444|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174457/https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Kasunod ng tagumpay ng Pransiya sa Digmaan ng Ika-apat na Koalisyon, nagmartsa si [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]] sa Berlin noong 1806, ngunit nagbigay ng nagsasariling pamahalaan sa lungsod.&lt;ref name=&quot;Lewis20132&quot;&gt;{{cite book|first=Peter B.|last=Lewis|title=Arthur Schopenhauer|url=https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|date=15 Pebrero 2013|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-78023-069-6|page=57|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174348/https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1815, ang lungsod ay naging bahagi ng bagong Lalawigan ng Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;StaffInc.20102&quot;&gt;{{cite book|author1=Harvard Student Agencies Inc. Staff|author2=Harvard Student Agencies, Inc.|title=Let's Go Berlin, Prague &amp; Budapest: The Student Travel Guide|url=https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|date=28 Disyembre 2010|publisher=Avalon Travel|isbn=978-1-59880-914-5|page=83|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914181704/https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Hinubog ng [[Rebolusyong Industriyal]] ang Berlin noong ika-19 na siglo; kapansin-pansing lumawak ang ekonomiya at populasyon ng lungsod, at naging pangunahing sentro ng riles at sentro ng ekonomiya ng Alemanya. Ang mga karagdagang suburb sa lalong madaling panahon ay umunlad at lumaki ang lugar at populasyon ng Berlin. Noong 1861, ang mga kalapit na suburb kasama ang [[Wedding (Berlin)|Wedding]], [[Moabit]], at ilang iba pa ay isinanib sa Berlin.&lt;ref name=&quot;Schulte-Peevers20102&quot;&gt;{{cite book|author=Andrea Schulte-Peevers|title=Lonel Berlin|url=https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|date=15 Setyembre 2010|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74220-407-9|page=25|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214354/https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1871, ang Berlin ay naging kabesera ng bagong itinatag na [[Imperyong Aleman]].&lt;ref name=&quot;Stöver20132&quot;&gt;{{cite book|first=Bernd|last=Stöver|title=Berlin: A Short History|url=https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|date=2 Oktubre 2013|publisher=C.H.Beck|isbn=978-3-406-65633-0|page=20|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200615/https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1881, naging distritong lungsod ito na hiwalay sa Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;Strassmann20082&quot;&gt;{{cite book|first=W. Paul|last=Strassmann|title=The Strassmanns: Science, Politics and Migration in Turbulent Times (1793–1993)|url=https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|date=15 Hunyo 2008|publisher=Berghahn Books|isbn=978-1-84545-416-6|page=26|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=10 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910121944/https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-20 hanggang ika-21 siglo ===
{{main|Berlin noong dekada 1920}}
Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, ang Berlin ay naging isang matabang lupa para sa kilusang Ekspresyonistang Aleman.&lt;ref name=&quot;HollandGawthrop20012&quot;&gt;{{cite book|author1=Jack Holland|author2=John Gawthrop|title=The Rough Guide to Berlin|url=https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl|url-access=registration|year=2001|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-85828-682-2|page=[https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl/page/361 361]|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa mga larangan tulad ng arkitektura, pagpipinta, at sine ay naimbento ang mga bagong anyo ng artistikong estilo. Sa pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] noong 1918, isang [[Republikang Weimar|republika]] ang ipinahayag ni [[Philipp Scheidemann]] sa [[Reichstag (gusali)|gusaling Reichstag]]. Noong 1920, isinama ng [[Batas ng Kalakhang Berlin]] ang dose-dosenang mga suburban na lungsod, nayon, at pagmamay-ari sa paligid ng Berlin sa isang pinalawak na lungsod. Ang batas ay nagpalaki sa lugar ng Berlin mula 66&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; tungo 883&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (25 tungo 341 sq mi). Halos dumoble ang populasyon, at ang Berlin ay may populasyon na humigit-kumulang apat na milyon. Sa panahong Weimar, ang Berlin ay sumailalim sa kaguluhan sa politika dahil sa kawalan ng katiyakan sa ekonomiya ngunit naging isang kilalang sentro ng Rumaragasang Dekada '20. Naranasan ng metropolis ang kaniyang kapanahunan bilang isang pangunahing kabesera ng mundo at kilala sa mga tungkulin ng pamumuno nito sa agham, teknolohiya, sining, humanidades, pagpaplano ng lungsod, pelikula, mas mataas na edukasyon, pamahalaan, at mga industriya. Si [[Albert Einstein]] ay sumikat sa publiko noong mga taon niya sa Berlin, na ginawaran ng Gantimpalang Nobel para sa Pisika noong 1921.
[[Talaksan:Potsdamer_Platz_1945.jpg|left|thumb|Nawasak ang Berlin pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ([[Potsdamer Platz]], 1945)]]
Noong 1933, si [[Adolf Hitler]] at ang [[Partidong Nazi|Partido Nazi]] ay naluklok sa kapangyarihan. Ang pamamahala ng NSDAP ay nagpabawas sa komunidad ng mga Hudyo ng Berlin mula 160,000 (isang-katlo ng lahat ng mga Hudyo sa bansa) sa humigit-kumulang 80,000 dahil sa pangingibang-bansa sa pagitan ng 1933 at 1939. Pagkatapos ng [[Kristallnacht]] noong 1938, libo-libong Hudyo ng lungsod ang ikinulong sa kalapit na kampong piitan ng Sachsenhausen. Simula noong unang bahagi ng 1943, marami ang ipinadala sa mga kampong piitan, gaya ng [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz|Auschwitz]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Jewish Community of Berlin |url=https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170708152027/https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |archive-date=8 Hulyo 2017 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Holocaust Encyclopedia|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ang pinakamabigat na binomba na lungsod sa kasaysayan. Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang malaking bahagi ng Berlin ay nawasak sa 1943–45 na reyd sa himpapawid ng mga Alyado at sa 1945 [[Labanan ng Berlin]]. Ang mga Alyado ay naghulog ng 67,607 tonelada ng mga bomba sa lungsod, na sinira ang 6,427 ektarya ng tinayuang lugar. Humigit-kumulang 125,000 sibilyan ang napatay.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Clodfelter |first=Micheal |title=Warfare and Armed Conflicts- A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000 |year=2002 |edition=2 |publisher=McFarland &amp; Company |isbn=978-0-7864-1204-4|language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos ang pagtatapos ng digmaan sa Europa noong Mayo 1945, nakatanggap ang Berlin ng malaking bilang ng mga bakwit mula sa mga lalawigan sa Silangan. Hinati ng mga matagumpay na kapangyarihan ang lungsod sa apat na sektor, na kahalintulad sa mga lugar ng pananakop kung saan hinati ang Alemanya. Ang mga sektor ng [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Kanluraning Alyado]] (ang Estados Unidos, Reino Unido, at Pransiya) ay bumuo ng [[Kanlurang Berlin]], habang ang [[Unyong Sobyetika|Sobyetikong sektor]] ang bumuo ng [[Silangang Berlin]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Benz |first=Prof. Dr. Wolfgang |date=27 Abril 2005 |title=Berlin – auf dem Weg zur geteilten Stadt |trans-title=Berlin – on the way to a divided city |url=https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110120432/https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |archive-date=10 Nobyembre 2018 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |language=de}}&lt;/ref&gt;

Lahat ng apat na [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Alyado]] ay nagbahagi ng mga tungkuling pampamahalaan para sa Berlin. Gayunpaman, noong 1948, nang palawigin ng Kanluraning Alyado ang reporma sa pera sa Kanlurang mga sona ng Alemanya sa tatlong kanlurang sektor ng Berlin, ang [[Unyong Sobyetika|Unyong Sobyetiko]] ay nagpataw ng [[Pagbangkulong ng Berlin|pagharang]] sa mga daanan patungo at mula sa Kanlurang Berlin, na ganap na nasa loob ng kontrolado ng Sobyetikong teritoryo. Ang [[pagbangkulong ng Berlin]], na isinagawa ng tatlong kanlurang Alyado, ay nagtagumpay sa pagharang na ito sa pamamagitan ng pagbibigay ng pagkain at iba pang mga suplay sa lungsod mula Hunyo 1948 hanggang Mayo 1949.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Airlift / Blockade |url=https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318232831/https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |archive-date=18 Marso 2015 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Western Allies Berlin|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1949, itinatag ang Pederal na Republika ng Alemanya sa [[Kanlurang Alemanya]] at kalaunan ay isinama ang lahat ng mga sonang Amerikano, Briton, at Pranses, hindi kasama ang mga sona ng tatlong bansang iyon sa Berlin, habang ang [[Marxismo–Leninismo|Marxista-Leninistang]] [[Silangang Alemanya|Demokratikong Republikang Aleman]] ay idineklara sa [[Silangang Alemanya]]. Ang Kanlurang Berlin ay opisyal na nanatiling isang sinasakop na lungsod, ngunit ito ay nakahanay sa politika sa Republikang Federal ng Alemanya sa kabila ng heyograpikong paghihiwalay ng Kanlurang Berlin. Ang serbisyo ng himpapawid sa Kanlurang Berlin ay ipinagkaloob lamang sa mga kompanyang panghimpapawid ng mga Amerikano, Briton, at Pranses.
[[Talaksan:Thefalloftheberlinwall1989.JPG|left|thumb|Ang [[Pader ng Berlin|pagbagsak ng Pader ng Berlin]] noong 9 Nobyembre 1989. Noong Oktubre 3, 1990, pormal nang natapos ang proseso ng [[muling pag-iisa ng Alemanya]].]]
Ang pagkakatatag ng dalawang estadong Aleman ay nagpapataas ng tensiyon sa [[Digmaang Malamig]]. Ang Kanlurang Berlin ay napapaligiran ng teritoryo ng Silangang Aleman, at ang Silangang Alemanya ay nagpahayag ng Silangang bahagi bilang kabesera nito, isang hakbang na hindi kinilala ng mga kanluraning kapangyarihan. Kasama sa Silangang Berlin ang karamihan sa sentrong pangkasaysayan ng lungsod. Ang pamahalaang Kanlurang Aleman ay nagsariling nagtatag sa [[Bonn]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin after 1945 |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090412221115/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |archive-date=12 Abril 2009 |access-date=8 Abril 2009 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1961, sinimulan ng Silangang Alemanya na itayo ang [[Pader ng Berlin]] sa paligid ng Kanlurang Berlin, at ang mga pangyayari ay umabot sa isang tangke na paghaharap sa [[Tsekpoint Charlie]]. Ang Kanlurang Berlin ay de facto na ngayong bahagi ng Kanlurang Alemanya na may natatanging legal na katayuan, habang ang Silangang Berlin ay de facto na bahagi ng Silangang Alemanya. Ibinigay ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''&quot; noong Hunyo 26, 1963, sa harap ng [[Rathaus Schöneberg|munisipyo]] ng [[Schöneberg]], na matatagpuan sa kanlurang bahagi ng lungsod, na sinalungguhitan ang suporta ng Estados Unidos para sa Kanlurang Berlin.&lt;ref&gt;Andreas Daum, ''Kennedy in Berlin''. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ganap na nahati. Bagaman posible para sa mga Kanluranin na dumaan sa kabilang panig sa pamamagitan ng mahigpit na kontroladong mga tsekpoint, para sa karamihan ng mga taga-Silangan, ang paglalakbay sa Kanlurang Berlin o Kanlurang Alemanya ay ipinagbabawal ng pamahalaan ng Silangang Alemanya. Noong 1971, ginagarantiyahan ng isang Kasunduan ng Apat na Kapangyarihan ang pagpunta sa at mula sa Kanlurang Berlin sa pamamagitan ng kotse o tren sa pamamagitan ng Silangang Alemanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1996 |title=Ostpolitik: The Quadripartite Agreement of September 3, 1971 |url=https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225042306/https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=U.S. Diplomatic Mission to Germany|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1989, sa pagtatapos ng Digmaang Malamig at panggigipit mula sa populasyon ng Silangang Aleman, ang Pader ng Berlin ay bumagsak noong Nobyembre 9 at kasunod na karamihan ay giniba. Ngayon, pinapanatili ng East Side Gallery ang malaking bahagi ng pader. Noong Oktubre 1990, muling [[Muling pag-iisa ng Alemanya|pinagsama]] ang dalawang bahagi ng Alemanya bilang Republika Federal ng Alemanya, at muling naging lungsod ang Berlin.&lt;ref&gt;''Berlin ‒ Washington, 1800‒2000: Capital Cities, Cultural Representation, and National Identities'', pat. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Si [[Walter Momper]], ang alkalde ng Kanlurang Berlin, ay naging unang alkalde ng muling pinagsamang lungsod sa pansamantala. Ang mga halalan sa buong lungsod noong Disyembre 1990 ay nagresulta sa unang &quot;lahatang Berlin&quot; na alkalde na nahalal na manungkulan noong Enero 1991, kung saan ang magkahiwalay na opisina ng mga alkalde sa Silangan at Kanlurang Berlin ay magtatapos sa panahong iyon, at si [[Eberhard Diepgen]] (isang dating alkalde ng Kanluran Berlin) ang naging unang nahalal na alkalde ng isang muling pinag-isang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Disyembre 1990 |title=Berlin Mayoral Contest Has Many Uncertainties |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |url-status=live |access-date=17 Hunyo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617212414/https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |archive-date=17 Hunyo 2019|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong Hunyo 18, 1994, ang mga sundalo mula sa Estados Unidos, Pransiya, at Britanya ay nagmartsa sa isang parada na bahagi ng mga seremonya upang markahan ang pag-alis ng mga kaalyadong tropang pananakop na nagpapahintulot sa [[Muling pag-iisa ng Alemanya|muling pinagsamang Berlin]]&lt;ref name=&quot;ReUnificationParade&quot;&gt;{{Cite news |last=Kinzer |first=Stephan |date=19 Hunyo 1994 |title=Allied Soldiers March to Say Farewell to Berlin |work=[[The New York Times]] |location=New York City |url=https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |url-status=live |access-date=20 Nobyembre 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121133602/https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |archive-date=21 Nobyembre 2015|language=en}}&lt;/ref&gt; (ang huling tropang Ruso ay umalis noong Agosto 31, habang ang huling pag-alis ng mga puwersa ng Kanluraning Alyado ay noong Setyembre 8, 1994). Noong Hunyo 20, 1991, bumoto ang [[Bundestag]] (Parlamentong Aleman) na ilipat ang luklukan ng kabesera ng Alemanya mula Bonn patungong Berlin, na natapos noong 1999.

{{multiple image|align=right|image1=Humboldt Forum 9155.jpg|width1=195|caption1=Ang muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]] na nalalapit nang matapos noong 2021|width2=220|width3=215|direction=|total_width=|alt1=}}Ang [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|repormang pampangasiwaan ng Berlin noong 2001]] ay nagsanib ng ilang boro, na binawasan ang kanilang bilang mula 23 hanggang 12.

Noong 2006, isinagawa sa Berlin ang Pangwakas na [[Pandaigdigang Kopa ng FIFA]].

Sa isang pag-atakeng terorista noong 2016 na nauugnay sa [[Islamikong Estado|ISIL]], isang truck ang sadyang inimaneho sa isang palengkeng pam-Pasko sa tabi ng [[Pang-alaalang Simbahang Kaiser Wilhelm|Pang-alaalang Simbahang Kaiser Guillermo]], na nag-iwan ng 13 kataong namatay at 55 nasugatan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 Disyembre 2016 |title=IS reklamiert Attacke auf Weihnachtsmarkt für sich |language=de |trans-title=IS recalls attack on Christmas market for itself |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175944/https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |archive-date=21 Marso 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC.Dies&quot;&gt;{{Cite news |date=26 Oktubre 2021 |title=Berlin attack: First aider dies 5 years after Christmas market murders |work=BBC |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |url-status=live |access-date=Oktubre 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026190214/https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |archive-date=26 Oktubre 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;

Binuksan ang [[Paliparang Berlin Brandeburgo]] (BER) noong 2020, pagkalipas ng siyam na taon kaysa binalak, kung saan papasok na ang Terminal 1 sa serbisyo sa katapusan ng Oktubre, at ang mga lipad papunta at mula sa [[Paliparang Tegel]] ay magtatapos sa Nobyembre.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gardner |first=Nicky |last2=Kries |first2=Susanne |date=8 Nobyembre 2020 |title=Berlin's Tegel airport: A love letter as it prepares to close |url=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205135633/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=The Independent |language=de}}&lt;/ref&gt; Dahil sa pagbaba ng bilang ng mga pasahero na nagreresulta mula sa pandemya ng [[Pandemya ng COVID-19|COVID-19]], inihayag ang mga plano na pansamantalang isara ang Terminal 5&amp;nbsp;ng BER, ang dating [[Paliparang Berlin Schönefeld|Paliparang Schönefeld]], simula sa Marso 2021 nang hanggang isang taon.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=Enero 29, 2021 |title=BER schließt Terminal in Schönefeld am 23. Februar |language=de |trans-title=BER closes the terminal in Schönefeld on February 23 |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205134830/https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt; Ang nag-uugnay na linyang U-Bahn U5 mula Alexanderplatz hanggang [[Berlin Hauptbahnhof|Hauptbahnhof]], kasama ang mga bagong estasyong Rotes Rathaus at Unter den Linden, ay binuksan noong Disyembre 4, 2020, kung saan inaasahang magbubukas ang estasyon ng Museumsinsel U-Bahn sa bandang Marso 2021, na kokompleto sa lahat ng mga bagong gawa sa U5.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Agosto 2020 |title=BVG will verlängerte U5 am 4. Dezember eröffnen |trans-title=BVG wants to open the extended U5 on December 4th |url=https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133537/https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=rbb24 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagyang pagbubukas sa pagtatapos ng 2020 na museong [[Foro Humboldt]], na makikita sa muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]], na inihayag noong Hunyo, ay ipinagpaliban hanggang Marso 2021.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 Nobyembre 2020 |title=Humboldt Forum will zunächst nur digital eröffnen |language=de |trans-title=Humboldt Forum will initially only open digitally |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133156/https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt;

=== Pagtatangka ng pagsasanib ng Berlin-Brandeburgo ===
[[Talaksan:DEU_Berlin-Brandenburg_COA.svg|left|thumb|179x179px|Ang eskudo de armas na iminungkahi sa kontrata ng estado]]
Ang legal na batayan para sa pinagsamang estado ng Berlin at [[Brandeburgo]] ay iba sa ibang mga panukala sa pagsasanib ng estado. Karaniwan, ang Artikulo 29&amp;nbsp;ng [[Batayang Batas para sa Republikang Federal ng Alemanya|Batayang Batas]] ay nagsasaad na ang pagsasanib ng estado ay nangangailangan ng isang pederal na batas.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=24 Mayo 1949|article=29|article-type=Artikulo|legislature=Parlamentarischer Rat|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_29.html|language=de}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, ang isang sugnay na idinagdag sa Batayang Batas noong 1994, Artikulo 118a, ay nagpapahintulot sa Berlin at Brandeburgo na magkaisa nang walang pag-aprubang federal, na nangangailangan ng isang reperendo at ratipikasyon ng mga parlamento ng parehong estado.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=27 Oktubre 1994|article=118a|article-type=Einzelnorm|legislature=Bundestag|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_118a.html|language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1996, nagkaroon ng hindi matagumpay na pagtatangka na pag-isahin ang mga estado ng Berlin at Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=LÄNDERFUSION / FUSIONSVERTRAG (1995) |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/5_33_laefuver.htm |access-date=31 Marso 2022|language=de}}&lt;/ref&gt; Parehong may iisang kasaysayan, diyalekto, at kultura at sa 2020, mayroong mahigit 225,000 residente ng Brandeburgo na namamasahe patungong Berlin. Ang pagsasanib ay nagkaroon ng halos nagkakaisang suporta ng isang malawak na koalisyon ng parehong mga pamahalaan ng estado, mga partidong pampolitika, media, mga asosasyon ng negosyo, mga [[unyon ng manggagawa]], at mga simbahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 Mayo 2016 |title=Die Brandenburger wollen keine Berliner Verhältnisse |language=de |work=Tagesspiegel |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/gescheiterte-laenderfusion-mit-berlin-die-brandenburger-wollen-keine-berliner-verhaeltnisse/13539146.html |access-date=30 Marso 2022}}&lt;/ref&gt; Bagaman bumoto ang Berlin ng pabor sa maliit na palugit, higit sa lahat ay nakabatay sa suporta sa dating [[Kanlurang Berlin]], hindi inaprubahan ng mga botante ng Brandeburgo ang pagsasanib sa malaking palugit. Nabigo ito higit sa lahat dahil sa ayaw ng mga botante ng Brandeburgo na tanggapin ang malaki at lumalaking utang ng publiko sa Berlin at takot na mawala ang pagkakakilanlan at impluwensiya sa kabesera.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot; /&gt;

== Heograpiya ==

=== Topograpiya ===
[[Talaksan:Berlin_by_Senitnel-2.jpg|thumb|Imaheng satellite ng Berlin]]
[[Talaksan:Luftbild_bln-schmoeckwitz.jpg|thumb|Ang labas ng Berlin ay nasasakupan ng mga kakahuyan at maraming lawa.]]
Ang Berlin ay nasa hilagang-silangan ng Alemanya, sa isang lugar ng mababang latiang makahoy na may pangunahing patag na [[topograpiya]], bahagi ng malawak na [[Hilagang Kapatagang Europeo]] na umaabot mula hilagang Pransiya hanggang kanlurang Rusya. Ang ''Berliner Urstromtal'' (isang panahon ng yelo lambak glasyar), sa pagitan ng mababang [[Talampas ng Barnim]] sa hilaga at ng [[Talampas ng Teltow]] sa timog, ay nabuo sa pamamagitan ng natunaw na tubig na dumadaloy mula sa mga yelo sa dulo ng huling glasyasyong Weichseliense. Ang [[Spree (ilog)|Spree]] ay sumusunod sa lambak na ito ngayon. Sa Spandau, isang boro sa kanluran ng Berlin, ang Spree ay umaagos sa ilog [[Havel]], na dumadaloy mula hilaga hanggang timog sa kanlurang Berlin. Ang daloy ng Havel ay mas katulad ng isang hanay ng mga lawa, ang pinakamalaki ay ang Tegeler See at ang [[Großer Wannsee]]. Ang isang serye ng mga lawa ay dumadaloy din sa itaas na Spree, na dumadaloy sa [[Müggelsee|Großer Müggelsee]] sa silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Satellite Image Berlin |url=https://maps.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://www.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |archive-date=18 Pebrero 2022 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Google Maps|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang malalaking bahagi ng kasalukuyang Berlin ay umaabot sa mababang talampas sa magkabilang panig ng Lambak Spree. Malaking bahagi ng mga boro na [[Reinickendorf]] at [[Pankow]] ay nasa Talampas ng Barnim, habang ang karamihan sa mga boro ng [[Charlottenburg-Wilmersdorf]], [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Tempelhof-Schöneberg]], at [[Neukölln]] ay nasa Talampas ng Teltow.

Ang boro ng Spandau ay bahagyang nasa loob ng Lambak Glasyar ng Berlin at bahagyang nasa Kapatagang Nauen, na umaabot sa kanluran ng Berlin. Mula noong 2015, ang mga burol ng Arkenberge sa Pankow sa {{Convert|122|m}} taas, ay ang pinakamataas na punto sa Berlin. Sa pamamagitan ng pagtatapon ng mga labi ng konstruksiyon nalampasan nito ang [[Teufelsberg]] ({{Cvt|120.1|m}}), na kung saan mismo ay binubuo ng mga durog na bato mula sa mga guho ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Triantafillou |first=Nikolaus |date=27 Enero 2015 |title=Berlin hat eine neue Spitze |trans-title=Berlin has a new top |url=https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722225809/https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |archive-date=22 Hulyo 2016 |access-date=11 Nobyembre 2018 |publisher=Qiez |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang [[Müggelberge]] sa 114.7 {{Convert|114.7|m}} taas ay ang pinakamataas na natural na punto at ang pinakamababa ay ang Spektesee sa Spandau, sa {{Convert|28.1|m}} taas.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=22 Pebrero 2015 |title=Der höchste Berg von Berlin ist neuerdings in Pankow |language=de |trans-title=The tallest mountain in Berlin is now in Pankow |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |url-status=live |access-date=22 Pebrero 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150519014725/https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |archive-date=19 Mayo 2015}}&lt;/ref&gt;

=== Klima ===
Ang Berlin ay may klimang pangkaragatan ([[Kategoryang Köppen sa klima|Köppen]]: ''Cfb'');&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Köppen Climate Classification (Weatherbase) |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130184209/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019 |website=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt; ang silangang bahagi ng lungsod ay may bahagyang impluwensiyang kontinental (''Dfb''), isa sa mga pagbabago ay ang taunang pag-ulan ayon sa masa ng hangin at ang mas malaking kasaganaan sa isang panahon ng taon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The different types of vertical greening systems and their relative sustainability |url=https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130220603/https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Elkins22&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|title=Berlin: The Spatial Structure of a Divided City|last1=Elkins|first1=Dorothy|last2=Elkins|first2=T. H.|last3=Hofmeister|first3=B.|date=4 Agosto 2005|publisher=Routledge|isbn=9781135835057|language=en|access-date=21 Setyembre 2020|archive-date=18 Pebrero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Nagtatampok ang ganitong uri ng klima ng katamtamang temperatura ng tag-init ngunit kung minsan ay mainit (para sa pagiging semikontinental) at malamig na taglamig ngunit hindi mahigpit sa halos lahat ng oras.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Climate Summary |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629211853/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |archive-date=29 Hunyo 2015 |access-date=15 Marso 2015 |publisher=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa mga transisyonal na sonang klima nito, karaniwan ang pagyeyelo sa taglamig, at may mas malaking pagkakaiba sa temperatura sa pagitan ng mga panahon kaysa sa karaniwan para sa maraming klimang pangkaragatan. Higit pa rito, ang Berlin ay inuri bilang isang katamtamang klimang kontinental (''Dc'') sa ilalim ng iskema ng klima ng Trewartha, gayundin ang mga suburb ng Lungsod ng Bagong York, bagaman inilalagay sila ng [[Kategoryang Köppen sa klima|sistemang Köppen]] sa iba't ibang uri.&lt;ref&gt;Gerstengarbe FW, Werner PC (2009) A short update on Koeppen climate shifts in Europe between 1901 and 2003. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Ang mga tag-araw ay mainit-init at kung minsan ay mahalumigmig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|22|–|25|C}} at mababa sa {{Cvt|12|–|14|C}}. Ang mga taglamig ay malamig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|3|C}} at mababa sa {{Cvt|−2|to|0|C}}. Ang tagsibol at taglagas ay karaniwang malamig hanggang banayad. Lumilikha ng mikroklima ang tinayuang bahagi ng Berlin, na may init na iniimbak ng mga gusali at bangketa ng lungsod. Ang mga temperatura ay maaaring {{Cvt|4|C-change}} mas mataas sa lungsod kaysa mga nakapaligid na lugar.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=weather.com |url=https://www.weather.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070323015551/https://www.weather.com/ |archive-date=23 Marso 2007 |access-date=7 Abril 2012 |publisher=weather.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang taunang pag-ulan ay {{Convert|570|mm}} na may katamtamang pag-ulan sa buong taon. Ang Berlin at ang nakapalibot na estado ng Brandeburgo ay ang pinakamainit at pinakatuyong rehiyon sa Alemanya.&lt;ref name=&quot;berlinermorgenpost&quot;&gt;{{Cite web |date=8 Marso 2016 |title=Berlin ist das wärmste und trockenste Bundesland |url=https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023193643/https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |archive-date=23 Oktubre 2021 |access-date=23 Oktubre 2021 |website=Berliner Morgenpost|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pag-ulan ng niyebe ay pangunahing nangyayari mula Disyembre hanggang Marso.&lt;ref name=&quot;worldweather2&quot;&gt;{{Cite web |title=Climate figures |url=https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080817114255/https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |archive-date=17 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=World Weather Information Service|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakamainit na buwan sa Berlin ay Hulyo 1834, na may karaniwang temperatura na {{Cvt|23.0|C}} at ang pinakamalamig ay Enero 1709, na maykaraniwang temperatura na {{Cvt|-13.2|C}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Temperaturmonatsmittel BERLIN-TEMPELHOF 1701- 1993 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702031754/https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |archive-date=2 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakabasang buwan na naitala ay Hulyo 1907, na may {{Convert|230|mm}} ng pag-ulan, samantalang ang pinakamatuyo ay Oktubre 1866, Nobyembre 1902, Oktubre 1908 at Setyembre 1928, lahat ay may {{Convert|1|mm|3}} ng pag-ulan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Niederschlagsmonatssummen BERLIN-DAHLEM 1848– 1990 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190707182905/https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |archive-date=7 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt;{{Weather box|location=Berlin (Schönefeld), mga karaniwan noong 1981–2010, mga sukdulan noong 1957–kasalukuyan|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=15.1|Feb record high C=18.0|Mar record high C=25.8|Apr record high C=30.8|May record high C=32.7|Jun record high C=35.4|Jul record high C=37.3|Aug record high C=38.0|Sep record high C=32.3|Oct record high C=27.7|Nov record high C=20.4|Dec record high C=15.6|year record high C=38.0|Jan high C=2.8|Feb high C=4.3|Mar high C=8.7|Apr high C=14.3|May high C=19.4|Jun high C=22.0|Jul high C=24.6|Aug high C=24.2|Sep high C=19.3|Oct high C=13.8|Nov high C=7.3|Dec high C=3.3|year high C=13.7|Jan mean C=0.1|Feb mean C=0.9|Mar mean C=4.3|Apr mean C=9.0|May mean C=14.0|Jun mean C=16.8|Jul mean C=19.1|Aug mean C=18.5|Sep mean C=14.2|Oct mean C=9.4|Nov mean C=4.4|Dec mean C=1.0|year mean C=9.3|Jan low C=-2.8|Feb low C=-2.4|Mar low C=0.4|Apr low C=3.5|May low C=8.2|Jun low C=11.2|Jul low C=13.5|Aug low C=13.0|Sep low C=9.6|Oct low C=5.4|Nov low C=1.4|Dec low C=-1.6|year low C=5.0|Jan record low C=-25.3|Feb record low C=-22.0|Mar record low C=-16.0|Apr record low C=-7.4|May record low C=-2.8|Jun record low C=1.3|Jul record low C=4.9|Aug record low C=4.6|Sep record low C=-0.9|Oct record low C=-7.7|Nov record low C=-12.0|Dec record low C=-24.0|year record low C=-25.3|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=37.2|Feb precipitation mm=30.1|Mar precipitation mm=39.3|Apr precipitation mm=33.7|May precipitation mm=52.6|Jun precipitation mm=60.2|Jul precipitation mm=52.5|Aug precipitation mm=53.0|Sep precipitation mm=39.5|Oct precipitation mm=32.2|Nov precipitation mm=37.8|Dec precipitation mm=46.1|year precipitation mm=515.2|Jan sun=57.6|Feb sun=71.5|Mar sun=119.4|Apr sun=191.2|May sun=229.6|Jun sun=230.0|Jul sun=232.4|Aug sun=217.3|Sep sun=162.3|Oct sun=114.7|Nov sun=54.9|Dec sun=46.9|year sun=1727.6|Jan uv=1|Feb uv=1|Mar uv=2|Apr uv=4|May uv=5|Jun uv=6|Jul uv=6|Aug uv=5|Sep uv=4|Oct uv=2|Nov uv=1|Dec uv=0|source 1=DWD&lt;ref&gt;{{cite web
  |url = https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |title = Ausgabe der Klimadaten: Monatswerte
  |access-date = 2019-06-12
  |archive-date = 12 Hunyo 2014
  |archive-url = https://web.archive.org/web/20140612043121/https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |url-status = live |language = en
  }}&lt;/ref&gt; sa Weather Atlas&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|title=Berlin, Germany – Detailed climate information and monthly weather forecast|last=d.o.o|first=Yu Media Group|website=Weather Atlas|language=en|access-date=2019-07-02|archive-date=25 Nobyembre 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125121717/https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|location=Berlin (Tempelhof), elevation: {{convert|48|m|abbr=on|disp=or}}, mga karaniwang noong 1971–2000, sukdulan 1878–kasalukuyan|collapsed=y|metric first=yes|single line=yes|Jan record high C=15.5|Feb record high C=18.7|Mar record high C=24.8|Apr record high C=31.3|May record high C=35.5|Jun record high C=38.5|Jul record high C=38.1|Aug record high C=38.0|Sep record high C=34.2|Oct record high C=28.1|Nov record high C=20.5|Dec record high C=16.0|Jan high C=3.3|Feb high C=5.0|Mar high C=9.0|Apr high C=15.0|May high C=19.6|Jun high C=22.3|Jul high C=25.0|Aug high C=24.5|Sep high C=19.3|Oct high C=13.9|Nov high C=7.7|Dec high C=3.7|Jan mean C=0.6|Feb mean C=1.4|Mar mean C=4.8|Apr mean C=8.9|May mean C=14.3|Jun mean C=17.1|Jul mean C=19.2|Aug mean C=18.9|Sep mean C=14.5|Oct mean C=9.7|Nov mean C=4.7|Dec mean C=2.0|Jan low C=−1.9|Feb low C=−1.5|Mar low C=1.3|Apr low C=4.2|May low C=9.0|Jun low C=12.3|Jul low C=14.3|Aug low C=14.1|Sep low C=10.6|Oct low C=6.4|Nov low C=2.2|Dec low C=-0.4|Jan record low C=-23.1|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-8.1|May record low C=-4.0|Jun record low C=1.5|Jul record low C=6.1|Aug record low C=3.5|Sep record low C=-1.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.0|Dec record low C=-20.5|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=42.3|Feb precipitation mm=33.3|Mar precipitation mm=40.5|Apr precipitation mm=37.1|May precipitation mm=53.8|Jun precipitation mm=68.7|Jul precipitation mm=55.5|Aug precipitation mm=58.2|Sep precipitation mm=45.1|Oct precipitation mm=37.3|Nov precipitation mm=43.6|Dec precipitation mm=55.3|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=8.0|Mar precipitation days=9.1|Apr precipitation days=7.8|May precipitation days=8.9|Jun precipitation days=7.0|Jul precipitation days=7.0|Aug precipitation days=7.0|Sep precipitation days=7.8|Oct precipitation days=7.6|Nov precipitation days=9.6|Dec precipitation days=11.4|unit precipitation days=1.0 mm|source 1=WMO&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |title = World Weather Information Service&amp;nbsp;– Berlin |website = Worldweather.wmo.int |date = 5 Oktubre 2006 |access-date = 2012-04-07 |archive-date = 25 Abril 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130425001834/https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |url-status = bot: unknown |language=en}} Abril 25, 2013, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=KNMI&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |title = Indices Data – Berlin/Tempelhof 2759 |access-date = 2019-05-13 |publisher =KNMI|language = en |archive-date = 9 Hulyo 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180709010608/https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |url-status = dead |language=en}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|collapsed=y|metric first=y|single line=y|location=Berlin (Dahlem), {{convert|58|m|abbr=on|disp=or}}, 1961–1990 mga normal, sukdulan 1908–kasalukuyan{{NoteTag|Dahil ang kinaroroonan ng himpilang pampanahon ay pinakamalayo mula sa mas makapal na urbanisadong rehiyon ng Berlin at mas malayo sa pangunahing UHI, ang mga halaga nito ay bahagyang mas mataas, lalo na sa gitna at kagyat na mga rehiyon.&lt;ref&gt;[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm Long-term Development of Selected Climate Parameters (Edisyong 2015)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308213004/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm |date=2021-03-08 }}, Berlin Environmental Atlas. ''Senate Department for Urban Development and Housing''. Nakuha noong Enero 30, 2019. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;}}|Jan record high C=15.2|Feb record high C=18.6|Mar record high C=25.1|Apr record high C=30.9|May record high C=33.3|Jun record high C=36.1|Jul record high C=37.9|Aug record high C=37.7|Sep record high C=34.2|Oct record high C=27.5|Nov record high C=19.5|Dec record high C=15.7|Jan mean C=-0.4|Feb mean C=0.6|Mar mean C=4.0|Apr mean C=8.4|May mean C=13.5|Jun mean C=16.7|Jul mean C=17.9|Aug mean C=17.2|Sep mean C=13.5|Oct mean C=9.3|Nov mean C=4.6|Dec mean C=1.2|Jan high C=1.8|Feb high C=3.5|Mar high C=7.9|Apr high C=13.1|May high C=18.6|Jun high C=21.8|Jul high C=23.1|Aug high C=22.8|Sep high C=18.7|Oct high C=13.3|Nov high C=7.0|Dec high C=3.2|Jan low C=-2.9|Feb low C=-2.2|Mar low C=0.5|Apr low C=3.9|May low C=8.2|Jun low C=11.4|Jul low C=12.9|Aug low C=12.4|Sep low C=9.4|Oct low C=5.9|Nov low C=2.1|Dec low C=-1.1|Jan record low C=-21.0|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-6.7|May record low C=-2.9|Jun record low C=0.8|Jul record low C=5.4|Aug record low C=4.7|Sep record low C=-0.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.1|Dec record low C=-20.2|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=43.0|Feb precipitation mm=37.0|Mar precipitation mm=38.0|Apr precipitation mm=42.0|May precipitation mm=55.0|Jun precipitation mm=71.0|Jul precipitation mm=53.0|Aug precipitation mm=65.0|Sep precipitation mm=46.0|Oct precipitation mm=36.0|Nov precipitation mm=50.0|Dec precipitation mm=55.0|Jan sun=45.4|Feb sun=72.3|Mar sun=122.0|Apr sun=157.7|May sun=221.6|Jun sun=220.9|Jul sun=217.9|Aug sun=210.2|Sep sun=156.3|Oct sun=110.9|Nov sun=52.4|Dec sun=37.4|unit precipitation days=1.0 mm|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=9.0|Mar precipitation days=8.0|Apr precipitation days=9.0|May precipitation days=10.0|Jun precipitation days=10.0|Jul precipitation days=9.0|Aug precipitation days=9.0|Sep precipitation days=9.0|Oct precipitation days=8.0|Nov precipitation days=10.0|Dec precipitation days=11.0|source 1=NOAA&lt;ref name=&quot;noaa&quot;&gt;{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| title = Berlin (10381) – WMO Weather Station
| access-date = 30 Enero 2019
| archive-url = https://web.archive.org/web/20220218131223/ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| archive-date = 2022-02-18
| url-status = dead
| publisher = NOAA
| language = en
}} [https://archive.org/details/19611990NormalsNOAABerlin Naarkibo] 30 Enero 2019, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=Berliner Extremwerte&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |title = Berliner Extremwerte |access-date = 1 Disyembre 2014 |archive-date = 6 Hunyo 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200606191249/https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |url-status = live |language=en}}&lt;/ref&gt;}}

=== Tanawin ng lungsod ===
[[Talaksan:16-07-04-Abflug-Berlin-DSC_0122.jpg|thumb|Larawang panghimpapawid sa gitna ng Berlin na nagpapakita ng [[City West]], [[Potsdamer Platz]], [[Alexanderplatz]], at ang [[Tiergarten (liwasan)|Tiergarten]]]]
Ang kasaysayan ng Berlin ay nag-iwan sa lungsod ng isang [[wiktionary:polycentric|polisentrikong]] pagkakaayos at isang napakaeklektikong hanay ng arkitektura at mga gusali. Ang hitsura ng lungsod ngayon ay higit na nahubog ng pangunahing papel na ginampanan nito sa kasaysayan ng Germany noong ika-20 siglo. Lahat ng pambansang pamahalaan na nakabase sa Berlin{{Spaced en dash}}ang Kaharian ng Prusya, ang Ikalawang Imperyong Aleman ng 1871, ang Republikang Weimar, Alemanyang Nazi, Silangang Alemanya, pati na rin ang muling pinagsamang Alemanya{{Spaced en dash}}ay nagpasimula ng mga ambisyosong programa sa muling pagtatayo, na ang bawat isa ay nagdaragdag ng sarili nitong natatanging estilo sa arkitektura ng lungsod.

Sinalanta ang Berlin ng mga pagsalakay sa himpapawid, sunog, at labanan sa kalye noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at marami sa mga gusaling nakaligtas sa parehong Silangan at Kanluran ay giniba noong panahon pagkatapos ng digmaan. Karamihan sa demolisyong ito ay pinasimulan ng mga programa sa arkitektura ng munisipyo upang magtayo ng mga bagong distrito ng negosyo o tirahan at ang mga pangunahing arterya. Karamihan sa mga palamuti sa mga gusali bago ang digmaan ay nawasak kasunod ng mga makabagong dogma, at sa parehong mga sistema pagkatapos ng digmaan, gayundin sa muling pinagsamang Berlin, maraming mahahalagang estrukturang pamana ang muling itinayo, kabilang ang ''Forum Fridericianum'' kasama ang, [[Operang Estatal ng Berlin|Operang Estatal]] (1955), [[Palasyo ng Charlottenburg|Palasyo Charlottenburg]] (1957), ang mga monumental na gusali sa [[Gendarmenmarkt]] (dekada '80), ang [[Alte Kommandantur|Kommandantur]] (2003), at gayundin ang proyekto sa muling pagtatayo ng mga barokong patsada ng [[Palasyo ng Berlin|Palasyo ng Lungsod]]. Maraming mga bagong gusali ang naging inspirasyon ng kanilang makasaysayang mga nauna o ang pangkalahatang klasikong estilo ng Berlin, gaya ng Otel Adlon.

Ang mga kumpol ng mga ''skyscraper'' o gusaling mataas ay tumaas sa iba't ibang lokasyon: [[Potsdamer Platz]], ang [[City West]], at [[Alexanderplatz]], ang huling dalawa ay naglalarawan sa mga dating sentro ng Silangan at Kanlurang Berlin, na ang una ay kumakatawan sa isang bagong Berlin noong ika-21 siglo, na bumangon mula sa mga guho no-man's land ng Pader ng Berlin. Ang Berlin ay may lima sa nangungunang 50 pinakamataas na gusali sa Alemanya.

Mahigit sa sangkatlo ng sakop ng lungsod ay binubuo ng luntiang espasyo, kakahuyan, at tubig.&lt;ref name=&quot;gruen2&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang pangalawang pinakamalaki at pinakasikat na liwasan ng Berlin, ang [[Tiergarten (liwasan)|Großer Tiergarten]], ay matatagpuan sa gitna mismo ng lungsod. Sinasaklaw nito ang isang lugar na 210 ektarya at umaabot mula Zoo ng Bahnhof sa ''City West'' o Kanlurang Lungsod hanggang sa [[Tarangkahang Brandeburgo]] sa silangan.

Kabilang sa mga tanyag na kalye, ang [[Unter den Linden]] at [[Friedrichstraße]] ay matatagpuan sa lumang sentro ng lungsod (at kasama sa dating Silangang Berlin). Ang ilan sa pangunahing kalye sa City West ay ang [[Kurfürstendamm]] (o pinaikling Ku´damm) at [[Kantstraße]].

=== Arkitektura ===
[[Talaksan:Gendarmenmarkt_Panorama.jpg|thumb|Panorama ng [[Gendarmenmarkt]], na nagpapakita ng [[Konzerthaus Berlin]], nasa gilid ng [[Neue Kirche, Berlin|Simbahang Aleman]] (kaliwa) at [[Katedral na Pranses, Berlin|Simbahang Pranses]] (kanan)]]
[[Talaksan:Berliner_Dom_seen_from_James_Simon_Park.jpg|thumb|Ang [[Katedral ng Berlin]] sa [[Pulo ng mga Museo]]]]
Ang [[Fernsehturm Berlin|Fernsehturm]] (toreng pantelebisyon) sa [[Alexanderplatz]] sa [[Mitte]] ay kabilang sa pinakamataas na estruktura sa Unyong Europeo sa {{Cvt|368|m}}. Itinayo noong 1969, makikita ito sa karamihan ng mga sentral na distrito ng Berlin. Ang lungsod ay makikita mula sa {{Convert|204|m|ft|-high}} palapag ng pagmamasid. Simula rito, ang [[Karl-Marx-Allee]] ay patungo sa silangan, isang abenida na may linya ng mga monumental na gusali ng tirahan, na dinisenyo sa estilong [[Arkitekturang Stalinista|Sosyalismong Klasisismo]]. Katabi ng lugar na ito ay ang [[Rotes Rathaus]] (Bulwagang Panlungsod), na may natatanging pulang-ladrilyong arkitektura nito. Sa harap nito ay ang Neptunbrunnen, isang balong na nagtatampok ng mitolohikong pangkat ng mga [[Triton (mitolohiya)|Triton]], mga [[personipikasyon]] ng apat na pangunahing Prusong ilog, at [[Neptuno (mitolohiya)|Neptuno]] sa ibabaw nito.

Ang [[Tarangkahang Brandeburgo]] ay isang ikonikong tanawin ng Berlin at Alemanya; ito ay tumatayo bilang isang simbolo ng mga pangyayaring Europeo at ng pagkakaisa at kapayapaan. Ang [[gusaling Reichstag]] ay ang tradisyonal na luklukan ng Parlamentong Aleman. Hinubog muli ito ng arkitektrong Briton na si [[Norman Foster (arkitekto)|Norman Foster]] noong dekada '90 at nagtatampok ng salaming simboryo sa ibabaw ng pook ng pagpupulong, na nagbibigay-daan sa libreng pampublikong tanaw sa mga pinagdadausang parlamento at magagandang tanawin ng lungsod.

Ang Galeriyang ''East Side'' o Bandang Silangan ay isang ''open-air'' o panlabas na eksibisyong sining na direktang ipininta sa mga huling bahagi ng Pader ng Berlin. Ito ang pinakamalaking natitirang ebidensiya ng makasaysayang dibisyon ng lungsod.

Ang [[Gendarmenmarkt]] ay isang [[Arkitekturang Neoklasiko|neoklasikong liwasan]] sa Berlin, ang pangalan ay nagmula sa punong-tanggapan ng sikat na Gens d'armes regiment na matatagpuan dito noong ika-18 siglo. Dalawang katulad na disenyong katedral ang hangganan nito, ang [[Französischer Dom]] kasama ang platapormang pang-obserbasyon nito at ang [[Deutscher Dom]]. Ang [[Konzerthaus Berlin|Konzerthaus]] (Bulwagang Pangkonsiyerto), tahanan ng Orkestra Sinfonika ng Berlin, ay nakatayo sa pagitan ng dalawang katedral.
[[Talaksan:MJK_46430_Schloss_Charlottenburg.jpg|left|thumb|[[Palasyo Charlottenburg]]]]
[[Talaksan:Berlin_Hackesche_Höfe1.jpg|left|thumb|[[Hackesche Höfe]]]]
Ang [[Pulo ng mga Museo]] sa [[Spree (ilog)|Ilog Spree]] ay naglalaman ng [[Berlin#Mga museo|limang museo]] na itinayo mula 1830 hanggang 1930 at isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng [[UNESCO]]. Ang pagpapanumbalik at pagtatayo ng isang pangunahing lagusan sa lahat ng mga museo, pati na rin ang muling pagtatayo ng [[Stadtschloss, Berlin|Stadtschloss]] ay nagpapatuloy.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Hunyo 2011 |title=Neumann: Stadtschloss wird teurer |trans-title=Neumann: Palace is getting more expensive |url=https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200703/https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 Mayo 2010 |title=Das Pathos der Berliner Republik |trans-title=The pathos of the Berlin republic |url=https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200702/https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt; Gayundin sa pulo at sa tabi ng [[Lustgarten]] at palasyo ay ang [[Katedral ng Berlin]], ang ambisyosong pagtatangka ni Emperador Guillermo II na lumikha ng Protestanteng karibal sa [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma. Ang isang malaking kripta ay naglalaman ng mga labi ng ilan sa mga naunang Prusong maharlikang pamilya. Ang [[Katedral ni Santa Eduvigis]] ay ang Katoliko Romanong katedral ng Berlin.
[[Talaksan:Bikinihaus_Berlin-1210760.jpg|thumb|Ang [[Breitscheidplatz]] kasama ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] ay ang sentro ng [[City West]].]]
Ang [[Unter den Linden]] ay isang silangan–kanlurang abenidang nalilinyahan ng mga puno na mula sa Tarangkahang Brandeburgo hanggang sa pook ng dating Berliner Stadtschloss, at dating pangunahing promenada ng Berlin. Maraming Klasikong gusali ang nakahanay sa kalye, at naroon ang bahagi ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]]. Ang [[Friedrichstraße]] ay ang maalamat na kalye ng Berlin noong Ginintuang Dekada Beynte. Pinagsasama nito ang mga tradisyon ng ika-20 siglo sa modernong arkitektura ng Berlin ngayon.

Ang [[Potsdamer Platz]] ay isang buong kuwarto na binuo mula sa simula pagkatapos bumaba ang [[Pader ng Berlin|Pader]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Construction and redevelopment since 1990 |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610103008/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |archive-date=10 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Senate Department of Urban Development|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa kanluran ng Potsdamer Platz ay ang Kulturforum, na naglalaman ng Gemäldegalerie, at nasa gilid ng Neue Nationalgalerie at ng Berliner Philharmonie. Ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], isang alaalang pang-[[Holokausto]], ay nasa hilaga.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ouroussoff |first=Nicolai |date=9 Mayo 2005 |title=A Forest of Pillars, Recalling the Unimaginable |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2005/05/09/arts/design/09holo.html |access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang lugar sa paligid ng [[Hackescher Markt]] ay tahanan ng mga kulturang moda, na may 'di-mabilang na mga bilihan ng damit, club, bar, at galeriya. Kabilang dito ang [[Hackesche Höfe]], isang kalipunan ng mga gusali sa paligid ng ilang patyo, na muling itinayo noong 1996. Ang kalapit na [[Bagong Sinagoga, Berlin|Bagong Sinagoga]] ay ang sentro ng kultura ng mga Hudyo.

Ang Straße des 17. Juni, na nagkokonekta sa Tarangkahang Brandeburgo at Ernst-Reuter-Platz, ay nagsisilbing gitnang silangan-kanlurang axis. Ang pangalan nito ay ginugunita ang mga pag-aalsa sa Silangang Berlin noong Hunyo 17, 1953. Humigit-kumulang sa kalahati mula sa Tarangkahang Brandeburgo ay ang Großer Stern, isang isla ng sirkulong trapiko kung saan matatagpuan ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin|Siegessäule]] (Haligi ng Tagumpay). Ang monumentong ito, na itinayo upang gunitain ang mga tagumpay ng Prusya, ay inilipat noong 1938–39 mula sa dati nitong posisyon sa harapan ng Reichstag.

Ang [[Kurfürstendamm]] ay tahanan ng ilan sa mga mararangyang tindahan ng Berlin kung saan ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] sa silangang dulo nito sa [[Breitscheidplatz]]. Ang simbahan ay nawasak noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at iniwang guho. Ang malapit sa Tauentzienstraße ay ang [[KaDeWe]], na sinasabing pinakamalaking almasen sa kontinental na Europa. Ang [[Rathaus Schöneberg]], kung saan ginawa ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang tanyag na talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''!&quot;, ay nasa [[Tempelhof-Schöneberg]].

Kanluran ng sentro, ang [[Palasyo Bellevue, Alemanya|Palasyo Bellevue]] ay ang tirahan ng [[Pangulo ng Alemanya]]. Ang [[Palasyo Charlottenburg]], na nasunog noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ay ang pinakamalaking makasaysayang palasyo sa Berlin.

Ang Funkturm Berlin ay isang toreng {{Convert|150|m|ft|-tall}}''lattice'' o parilya ng radyo sa pook-peryahan o ''fairground'', na itinayo sa pagitan ng 1924 at 1926. Ito ang tanging toreng pang-obserbasyon na nakatayo sa mga insulador at may restawran {{Cvt|55|m}} at isang larangang pantanaw {{Cvt|126|m}} sa ibabaw ng lupa, na mapupuntahan ng [[Elebeytor|elebaytor]] na may bintana.

Ang [[Oberbaumbrücke]] sa ibabaw ng ilog Spree ay ang pinakaikonikong tulay ng Berlin, na nag-uugnay sa pinagsama-samang mga boro ng [[Friedrichshain]] at [[Kreuzberg]]. Nagdadala ito ng mga sasakyan, tao, at linyang U1 ng [[Berlin U-Bahn]]. Ang tulay ay nakompleto sa isang estilong [[ladrilyong gotiko]] noong 1896, na pinapalitan ang dating kahoy na tulay na may isang pang-itaas na daanan para sa U-Bahn. Ang gitnang bahagi ay giniba noong 1945 upang pigilan ang [[Hukbong Pula|Pulang Hukbo]] sa pagtawid. Pagkatapos ng digmaan, ang inayos na tulay ay nagsilbing tsekpoynt at tawiran sa hangganan sa pagitan ng mga sektor ng Sobyetiko at Amerikano, at kalaunan sa pagitan ng Silangan at Kanlurang Berlin. Noong kalagitnaan ng dekada '50, ito ay sarado sa mga sasakyan, at pagkatapos ng pagtatayo ng Pader ng Berlin noong 1961, ang trapiko ng tao ay mahigpit na pinaghigpitan. Kasunod ng muling pag-iisang Aleman, ang gitnang bahagi ay muling itinayo gamit ang isang kuwadrong [[asero]], at ipinagpatuloy ang serbisyo ng U-Bahn noong 1995.

== Demograpiya ==
[[Talaksan:Berlin_population2.svg|left|thumb|Populasyon ng Berlin, 1880–2012]]
Sa pagtatapos ng 2018, ang lungsod-estado ng Berlin ay mayroong 3.75&amp;nbsp;milyong rehistradong naninirahan&lt;ref name=&quot;pop-detail3&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; sa isang lugar na {{Cvt|891.1|km2}}.  Ang densidad ng populasyon ng lungsod ay 4,206 na naninirahan bawat km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Ang Berlin ang pinakamataong lungsod sa [[Unyong Europeo]]. Noong 2019, ang urbanong sakop ng Berlin ay may humigit-kumulang 4.5&amp;nbsp;milyong naninirahan. {{Magmula noong|2019}}  ang gumaganang urbanong pook ay tahanan ng humigit-kumulang 5.2&amp;nbsp;milyong tao.&lt;ref&gt;[https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en Population on 1 January by age groups and sex – functional urban areas, Eurostat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150903213351/https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en|date=2015-09-03}}. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang buong [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may populasyon na higit sa 6&amp;nbsp;milyon sa isang lugar na {{Cvt|30546|km2|0}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 Agosto 2020 |title=Initiativkreis Europäische Metropolregionen in Deutschland: Berlin-Brandenburg |url=https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817083458/https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |archive-date=17 Agosto 2019 |access-date=6 Pebrero 2013 |website=www.deutsche-metropolregionen.org|language=de}}&lt;/ref&gt;{{Historical populations|1721|65300|1750|113289|1800|172132|1815|197717|1825|220277|1840|330230|1852|438958|1861|547571|1871|826341|1880|1122330|1890|1578794|1900|1888848|1910|2071257|1920|3879409|1925|4082778|1933|4221024|1939|4330640|1945|3064629|1950|3336026|1960|3274016|1970|3208719|1980|3048759|1990|3433695|2000|3382169|2010|3460725|53=2020|54=3664088}}Noong 2014, ang lungsod-estado na Berlin ay nagkaroon ng 37,368 buhay na panganak (+6.6%), isang rekord na bilang mula noong 1991. Ang bilang ng mga namatay ay 32,314. Halos 2.0&amp;nbsp;milyong kabahayan ang binilang sa lungsod. 54 porsiyento ng mga ito ay mga sambahayang iisa ang naninirahan. Mahigit sa 337,000 pamilya na may mga batang wala pang 18 taong gulang ang nanirahan sa Berlin. Noong 2014, ang kabeserang Aleman ay nagrehistro ng dagdag sa paglipat ng humigit-kumulang 40,000 katao.&lt;ref&gt;[https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf statistics Berlin Brandenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315084534/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf|date=2016-03-15}}. www.statistik-berlin-brandenburg.de Hinango noong 10 Oktubre 2016. (sa Aleman)&lt;/ref&gt;

=== Mga nasyonalidad ===
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float:right;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |'''Mga residente ayon sa Pagkamamamayan''' &lt;small&gt;(31 Disyembre 2019)&lt;/small&gt; &lt;ref name=&quot;pop-detail6&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;
|-
!Bansa
!Populasyon
|-
|Kabuuang mga rehistradong residente
|3,769,495
|-
|{{Flag|Alemanya}}
|2,992,150
|-
|{{Flag|Turkiya}}
|98,940
|-
|{{Flag|Polonya}}
|56,573
|-
|{{Flag|Syria}}
|39,813
|-
|{{Flag|Italya}}
|31,573
|-
|{{Flag|Bulgaria}}
|30,824
|-
|{{Flag|Rusya}}
|26,640
|-
|{{Flag|Romania}}
|24,264
|-
|{{Flag|Estados Unidos}}
|22,694
|-
|{{Flag|Biyetnam}}
|20,572
|-
|{{Flag|Pransiya}}
|20,223
|-
|{{Flag|Serbia}}
|20,109
|-
|{{Flag|Nagkakaisang Kaharian}}
|16,751
|-
|{{Flag|Espanya}}
|15,045
|-
|{{Flag|Gresya}}
|14,625
|-
|{{Flag|Croatia}}
|14,430
|-
|{{Flag|India}}
|13,450
|-
|{{Flag|Ukranya}}
|13,410
|-
|{{Flag|Afghanistan}}
|13,301
|-
|{{Flag|Tsina}}
|13,293
|-
|{{Flag|Bosnia at Herzegovina}}
|12,691
|-
|Iba pang Gitnang Silangan at Asya
|88,241
|-
|Ibang Europa
|80,807
|-
|Africa
|36,414
|-
|Iba pang mga America
|27,491
|-
|Oceania at [[Antarctica]]
|5,651
|-
|Walang estado o Hindi Malinaw
|24,184
|}
Ang pambansa at pandaigdigang paglipat sa lungsod ay may mahabang kasaysayan. Noong 1685, pagkatapos ng pagpapawalang-bisa ng [[Kautusan ng Nantes]] sa Pransiya, tumugon ang lungsod sa pamamagitan ng [[Kautusan ng Potsdam]], na tinitiyak ang kalayaan sa relihiyon at katayuang walang buwis sa mga Pranses na Huguenot na bakwit sa loob ng sampung taon. Ang [[Batas ng Kalakhang Berlin]] noong 1920 ay nagsama ng maraming suburb at nakapalibot na mga lungsod ng Berlin. Binuo nito ang karamihan sa teritoryo na binubuo ng modernong Berlin at pinalaki ang populasyon mula sa 1.9&amp;nbsp;milyon tungo 4&amp;nbsp;milyon.

Ang aktibong imigrasyon at asilong pampolitika sa Kanlurang Berlin ay naghudyat ng mga alon ng imigrasyon noong dekada '60 at '70. Ang Berlin ay tahanan ng hindi bababa sa 180,000 residenteng Turko at [[Mga Turko sa Alemanya|Turko-Aleman]],&lt;ref name=&quot;pop-detail4&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; na ginagawa itong pinakamalaking komunidad ng mga Turko sa labas ng Turkiya. Noong dekada '90 ang ''Aussiedlergesetze ay'' nagbigay-daan sa imigrasyon sa Alemanya ng ilang residente mula sa dating [[Unyong Sobyetiko]]. Sa ngayon, ang mga etnikong Aleman mula sa mga bansa ng dating Unyong Sobyetiko ang bumubuo sa pinakamalaking bahagi ng komunidad na nagsasalita ng Ruso.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dmitry Bulgakov |date=11 Marso 2001 |title=Berlin is speaking Russians' language |url=https://www.russiajournal.com/node/4653 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406142034/https://www.russiajournal.com/node/4653 |archive-date=6 Abril 2013 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Russiajournal.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang huling dekada ay nakaranas ng pagdagsa mula sa iba't ibang bansa sa Kanluran at ilang rehiyon sa Africa.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Heilwagen |first=Oliver |date=28 Oktubre 2001 |title=Berlin wird farbiger. Die Afrikaner kommen – Nachrichten Welt am Sonntag – Welt Online |language=de |work=Die Welt |url=https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |url-status=live |access-date=2 Hunyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515022639/https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |archive-date=15 Mayo 2011}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagi ng mga imigranteng Africano ay nanirahan sa [[Afrikanisches Viertel]].&lt;ref&gt;{{cite press release|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|date=6 Pebrero 2009|title=Zweites Afrika-Magazin &quot;Afrikanisches Viertel&quot; erschienen Bezirksbürgermeister Dr. Christian Hanke ist Schirmherr|url=https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|location=Berlin|publisher=berlin.de|access-date=27 Setyembre 2016|archive-date=21 Oktubre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021050530/https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|url-status=live|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang mga batang Aleman, EU-Europeo, at Israeli ay nanirahan na rin sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=12 Disyembre 2014 |title=Hummus in the Prenzlauer Berg |url=https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |url-status=live |journal=The Jewish Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20141230010937/https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |archive-date=30 Disyembre 2014 |access-date=29 Disyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2019, mayroong 777,345 na rehistradong residente ng dayuhang nasyonalidad at dagdag pang 542,975 mamamayang Aleman na may &quot;pinanggalingang imigrante&quot; ''(Migrationshintergrund, MH)'',&lt;ref name=&quot;pop-detail5&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; ibig-sabihin sila o ang isa sa kanilang mga magulang ay nandayuhan sa Alemanya pagkatapos ng 1955. Ang mga dayuhang residente ng Berlin ay nagmula sa mga 190 bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 Pebrero 2011 |title=457 000 Ausländer aus 190 Staaten in Berlin gemeldet |trans-title=457,000 Foreigners from 190 Countries Registered in Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428201553/https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |archive-date=28 Abril 2019 |access-date=28 Abril 2019 |website=Berliner Morgenpost |language=de}}&lt;/ref&gt; Apatnapu't walong porsiyento ng mga residenteng wala pang 15 taong gulang ay may pinagmulang imigrante. Ang Berlin noong 2009 ay tinatayang mayroong 100,000 hanggang 250,000 hindi rehistradong mga naninirahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Von Andrea Dernbach |date=23 Pebrero 2009 |title=Migration: Berlin will illegalen Einwanderern helfen – Deutschland – Politik – Tagesspiegel |work=Der Tagesspiegel Online |publisher=Tagesspiegel.de |url=https://www.tagesspiegel.de/politik/deutschland/berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |url-status=live |access-date=15 Setyembre 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131251/https://www.tagesspiegel.de/politik/migration-berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |archive-date=18 Pebrero 2022|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang mga Boro ng Berlin na may malaking bilang ng mga migrante o populasyon na ipinanganak sa ibang bansa ay [[Mitte]], [[Neukölln]], at [[Friedrichshain-Kreuzberg]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 Setyembre 2016 |title=Zahl der Ausländer in Berlin steigt auf Rekordhoch |url=https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804053354/https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |archive-date=4 Agosto 2017 |access-date=13 Hunyo 2017 |website=jungefreiheit.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

Mayroong higit sa 20 hindi katutubong komunidad na may populasyong hindi bababa sa 10,000 katao, kabilang ang mga komunidad ng mga Turko, Polako, Ruso, Lebanes, Palestino, Serbio, Italyano, Indiyano, Bosnio, Biyetnames, Amerikano, Rumano, Bulgaro, Croata, Tsino, Austriako, Ukrano, Pranses, Briton, Españo, Israeli, Thai, Irani, Ehipsiyo, at Siryo..

=== Mga wika ===
Ang Aleman ay ang opisyal at nangingibabaw na sinasalitang wika sa Berlin. Ito ay isang wikang Kanlurang Aleman na nagmula ang karamihan ng bokabularyo nito mula sa sangay ng Aleman ng pamilya ng wikang [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeo]]. Ang Aleman ay isa sa 24 na wika ng Unyong Europeo,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=European Commission |title=Official Languages |url=https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140926004848/https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |archive-date=26 Setyembre 2014 |access-date=29 Hulyo 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; at isa sa tatlong wikang pantrabaho ng [[Komisyong Europeo]].

Ang Berlinerisch o Berlinisch ay hindi isang diyalekto sa lingguwistika. Ito ay sinasalita sa Berlin at sa [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|nakapaligid na kalakhang pook]]. Nagmula ito sa isang Brandeburges na varyant. Ang diyalekto ay nakikita na ngayon na mas katulad ng isang sosyolekto, higit sa lahat sa pamamagitan ng pagtaas ng imigrasyon at mga uso sa mga edukadong populasyon na magsalita ng karaniwang Aleman sa pang-araw-araw na buhay.

Ang pinakakaraniwang ginagamit na wikang banyaga sa Berlin ay Turko, Polako, Ingles, Persa, Arabe, Italyano, Bulgaro, Ruso, Rumano, Kurdo, Serbo-Croata, Pranses, Español, at Biyentames. Mas madalas na naririnig ang Truko, Arabe, Kurdo, at Serbo-Croata sa kanlurang bahagi dahil sa malalaking komunidad ng Gitnang Silangan at dating Yugoslavia. Ang Polako, Ingles, Ruso, at Biyetnames ay may mas maraming katutubong nagsasalita sa Silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 Mayo 2010 |title=Studie – Zwei Millionen Berliner sprechen mindestens zwei Sprachen – Wirtschaft – Berliner Morgenpost – Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522160634/https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |archive-date=22 Mayo 2011 |access-date=2 Hunyo 2011 |publisher=Morgenpost.de|language=de}}&lt;/ref&gt;

=== Relihiyon ===
Ayon sa senso noong 2011, humigit-kumulang 37 porsiyento ng populasyon ang nag-ulat na mga miyembro ng isang legal na kinikilalang simbahan o relihiyosong organisasyon. Ang iba ay hindi kabilang sa naturang organisasyon, o walang impormasyong makukuha hinggil sa kanila.&lt;ref name=&quot;Census 2011&quot;&gt;{{Cite web |title=Zensus 2011 – Bevölkerung und Haushalte – Bundesland Berlin |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303193809/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=23 Pebrero 2019 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=6–7 |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang pinakamalaking relihiyong denominasyon na naitala noong 2010 ay ang [[Protestantismo|Protestanteng]] rehiyonal na samahang simbahan —ang [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana]] (EKBO) —isang nagkakaisang simbahan. Ang EKBO ay miyembro ng [[Simbahang Ebanghelika sa Alemanya|Simbahang Ebanghelika sa Alemanya (EKD)]] at [[Union Evangelischer Kirchen|Union Evangelischer Kirchen (UEK)]]. Ayon sa EKBO, ang kanilang kasapian ay umabot sa 18.7 porsiyento ng lokal na populasyon, habang ang [[Simbahang Katolikong Romano]] ay mayroong 9.1 porsyento ng mga residenteng nakarehistro bilang mga miyembro nito.&lt;ref name=&quot;kirchenmitglieder2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2011 |title=Kirchenmitgliederzahlen am 31.12.2010 |trans-title=Church membership on 31 December 2010 |url=https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180209204513/https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |archive-date=9 Pebrero 2018 |access-date=10 Marso 2012 |publisher=Evangelical Church in Germany |language=de}}&lt;/ref&gt; Humigit-kumulang 2.7% ng populasyon ang nakikilala sa iba pang mga denominasyong Kristiyano (karamihan sa [[Simbahang Ortodokso ng Silangan|Silangang Ortodokso]], ngunit iba't ibang mga Protestante rin).&lt;ref name=&quot;klStatistik2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Disyembre 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 Hulyo 2011 |access-date=4 Enero 2011 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; Ayon sa rehistro ng mga residente ng Berlin, noong 2018, 14.9 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Ebanghelika, at 8.5 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Katolika.&lt;ref name=&quot;pop-detail7&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang gobyerno ay nagpapanatili ng rehistro ng mga miyembro ng mga simbahang ito para sa mga layunin ng buwis, dahil kinokolekta nito ang buwis sa simbahan sa ngalan ng mga simbahan. Hindi ito nag-iingat ng mga rekord ng mga miyembro ng ibang relihiyosong organisasyon na maaaring mangolekta ng kanilang sariling buwis sa simbahan, sa ganitong paraan.

Noong 2009, humigit-kumulang 249,000 [[Muslim]] ang iniulat ng Tanggapan ng Estadistika na mga miyembro ng mga Masjid at Islamikong relihiyosong organisasyon sa Berlin,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Statistisches Jahrbuch für Berlin 2010 |trans-title=Statistical yearbook for Berlin 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120202750/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |archive-date=20 Nobyembre 2012 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; habang noong 2016, tinatantiya ng pahayagang ''[[Der Tagesspiegel]]'' na humigit-kumulang 350,000 Muslim ang nag-obserba ng [[Ramadan]] sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 Hunyo 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=23 Pebrero 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212013247/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 Disyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt; Noong 2019, humigit-kumulang 437,000 rehistradong residente, 11.6% ng kabuuan, ang nag-ulat na mayroong pinanggalingan sa paglilipat mula sa isa sa mga estadong Miyembro ng Organisasyon ng Kooperasyong Islamiko.&lt;ref name=&quot;pop-detail8&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 Hunyo 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |language=de |trans-title=Ramadan in refugee camps and schools in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=13 Hunyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712125538/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 Hulyo 2017}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1992 at 2011 halos dumoble ang populasyon ng Muslim.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Schupelius |first=Gunnar |date=28 Mayo 2015 |title=Wird der Islam künftig die stärkste Religion in Berlin sein? |work=Berliner Zeitung |url=https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |url-status=live |access-date=13 Hunyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170603092248/https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |archive-date=3 Hunyo 2017|language=de}}&lt;/ref&gt;

Humigit-kumulang 0.9% ng mga Berlines ay kabilang sa ibang mga relihiyon. Sa tinatayang populasyon na 30,000–45,000 na mga residenteng Hudyo,&lt;ref name=&quot;The Boston Globe 2014-11-01&quot;&gt;{{Cite web |last=Ross |first=Mike |date=1 Nobyembre 2014 |title=In Germany, a Jewish community now thrives |url=https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222235631/https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |archive-date=22 Disyembre 2016 |access-date=19 Agosto 2016 |website=The Boston Globe}}&lt;/ref&gt; humigit-kumulang 12,000 ang mga rehistradong miyembro ng mga relihiyosong organisasyon.&lt;ref name=&quot;klStatistik20102&quot;&gt;{{Cite web |date=Disyembre 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 Hulyo 2011 |access-date=4 Enero 2011 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang Berlin ay ang luklukan ng [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Berlin|Katoliko Romanong arsobispo ng Berlin]] at ang nahalal na tagapangulo ng [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana|EKBO]] ay pinamagatang obispo ng EKBO. Higit pa rito, ang Berlin ay ang luklukan ng maraming mga Ortodoksong katedral, tulad ng Katedral ni San Boris ang Bautista, isa sa dalawang luklukan ng [[Simbahang Bulgarong Ortodokso|Bulgarong Ortodokso]] na Diyosesis ng Kanluran at Gitnang Europa, at ang Katedral ng Muling Pagkabuhay ni Kristo ng Diyosesis ng Berlin (Patriarkado ng Mosku).

{{multiple image|align=right|perrow=2|total_width=400|width1=500|width2=500|width3=500|width4=500|height1=350|height2=350|height3=350|height4=350|image1=Berliner Dom - panoramio (20).jpg|image2=NeueSynagogue.JPG|image3=2020-04-16 P4160889 St.Hedwigs-Kathedrale, Bebelplatz.jpg|image4=Şehitlik mosque Berlin by ZUFAr.jpg|footer=Paikot pa kanan mula sa taas pakaliwa: [[Katedral ng Berlin]], [[Bagong Sinagoga (Berlin)|Bagong Sinagoga]], Moske Şehitli, at [[Katedral ni Santa Eduvigis]]}}

Ang mga mananampalataya ng iba't ibang relihiyon at denominasyon ay nagpapanatili ng maraming [[Talaan ng mga lugar ng pagsamba sa Berlin|lugar ng pagsamba sa Berlin]]. Ang [[Malayang Simbahang Ebangheliko-Luterano]] ay may walong parokya na may iba't ibang laki sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lutheran Diocese Berlin-Brandenburg |url=https://www.selk-berlin.de/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328152944/https://www.selk-berlin.de/ |archive-date=28 March 2008 |access-date=19 August 2008 |publisher=Selbständige Evangelisch-Lutherische Kirche}}&lt;/ref&gt; Mayroong 36 na kongregasyong [[Mga Bautista|Bautista]] (sa loob [[Samahan ng mga Ebanghelikong Malayang Simbahang Kongregasyon sa Alemanya]]), 29 [[Bagong Apostolikong Simbahan]], 15 [[Nagkakaisang Metodistang Simbahan|Nagkakaisang Metodista]] na simbahan, walong Malayang Ebanghelika na Kongregasyon, apat na [[Simbahan ni Kristo, Siyentipiko]] (una, iklawa, ikatlo, at ikalabing-anim), anim mga kongregasyon ng [[Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw]], isang [[Lumang Simbahang Katoliko|Lumang Simbahan]], at isang [[Anglikanismo|Anglicanong]] simbahan sa Berlin. Ang Berlin ay may higit sa 80 moske,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's mosques |url=https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093250/https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |archive-date=11 November 2018 |access-date=11 November 2018 |publisher=[[Deutsche Welle]]}}&lt;/ref&gt; sampung sinagoga,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Keller |first=Claudia |date=10 November 2013 |title=Berlins jüdische Gotteshäuser vor der Pogromnacht 1938: Untergang einer religiösen Vielfalt |language=de |trans-title=Berlin's jewish places of worship before the Pogromnacht 1938: Decline of a religious diversity |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |url-status=live |access-date=11 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093246/https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |archive-date=11 November 2018 |quote=Von den weit mehr als 100 jüdischen Gotteshäusern sind gerade einmal zehn übrig geblieben. (in english: Of the far more than 100 synagogues, only ten are left.)}}&lt;/ref&gt; at dalawang templong [[Budismo|Budista]].

== Gobyerno at politika ==
{{main|Politika ng Berlin}}

=== Estadong lungsod ===
[[Talaksan:Rotes_Rathaus.jpg|left|thumb|[[Rotes Rathaus]] (''Pulang Munisipyo''), luklukan ng Senado at Alkalde ng Berlin.]]
Mula noong [[Muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa]] noong Oktubre 3, 1990, ang Berlin ay isa sa tatlong [[Länder ng Alemanya|estadong lungsod sa Alemanya]] na kabilang sa kasalukuyang 16 na estado ng Alemanya. Ang [[Abgeordnetenhaus ng Berlin|Kapulungan ng mga Kinatawan]] (''Abgeordnetenhaus'') ay kumakatawan bilang parlamento ng lungsod at estado, na mayroong 141 na luklukan. Ang ehekutibong tanggapan ng Berlin ay ang [[Senado ng Berlin]] (''Senat von Berlin''). Binubuo ang Senado ng [[Talaan ng mga alkalde ng Berlin|Namamahalang Alkalde]] (''Regierender Bürgermeister''), at hanggang sampung senador na may hawak na ministerong posisyon, dalawa sa kanila ang may hawak na titulong &quot;Alkalde&quot; (''Bürgermeister'') bilang kinatawan ng Namamahalang Alkalde.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-11-01 |title=Verfassung von Berlin – Abschnitt IV: Die Regierung |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008025644/https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |archive-date=8 October 2020 |access-date=2020-10-02 |website=www.berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang kabuuang taunang badyet ng estado ng Berlin noong 2015 ay lumampas sa €24.5 ($30.0) bilyon kabilang ang surplus sa badyet na €205 ($240) milyon.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berliner Haushalt Finanzsenator bleibt trotz sprudelnder Steuereinnahmen vorsichtig |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/berliner-haushalt-finanzsenator-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-24702234 |url-status=live |access-date=20 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131248/https://www.berliner-zeitung.de/sport-leidenschaft/berliner-haushalt-finanzsenator-kollatz-ahnen-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-li.6132?pid=true |archive-date=18 February 2022}}&lt;/ref&gt; Ang estado ay nagmamay-ari ng malawak na pag-aari, kabilang ang mga gusaling pang-administratibo at pamahalaan, mga kompanya ng real estate, pati na rin ang mga stake sa Estadio Olimpiko, mga paliguan, mga kompanya ng pabahay, at maraming mga pampublikong negosyo at mga subsidiyaryo na kompanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 May 2017 |title=Vermögen |trans-title=Assets |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928151604/https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |archive-date=28 September 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 September 2019 |title=Beteiligungen des Landes Berlin |trans-title=Holdings of the State of Berlin |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219070001/https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |archive-date=19 December 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Hawak ng [[Partido Sosyo-Demokratiko ng Alemanya|Partido Sosyo-Demokratiko]] (''Sozialdemokratische Partei Deutschlands'' o SPD) at ng [[Ang Kaliwa (Alemanya)|Kaliwa]] (Die Linke) ang pamahalaang lungsod pagkatapos ng [[Halalan estatal ng Berlin, 2001|halalang estatal noong 2001]] at nanalo ng isa pang termino sa [[Halalang estatal ng Berlin, 2006|halalang estatal noong 2006]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin state election, 2006 |url=https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323161037/https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |archive-date=23 March 2012 |access-date=17 August 2008 |website=Der Landeswahlleiter für Berlin |language=de}}&lt;/ref&gt; Mula noong [[Halalang estatal ng Berlin, 2016|halalang estatal noong 2016]], nagkaroon ng koalisyon sa pagitan ng Partido Sosyo-Demokratiko, mga Lunti, at Kaliwa.

Ang Namumunong Alkalde ay magkasabay na Panginoong Alkalde ng Lungsod ng Berlin (''Oberbürgermeister der Stadt'') at Ministro na Pangulo ng Estado ng Berlin (''Ministerpräsident des Bundeslandes''). Ang tanggapan ng Namamahalang Alkalde ay nasa [[Rotes Rathaus|Rotes Rathaus (Pulang Munisipyo)]]. Mula noong 2014 ang tanggapang ito ay hawak ni [[Michael Müller (politiko, ipinanganak noong 1964)|Michael Müller]] ng mga Sosyo-Demokratiko.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|magazine=[[Time (magazine)|Time Europe]]}}&lt;/ref&gt;

=== Mga boro ===
[[Talaksan:Berlin_Subdivisions.svg|right|thumb|[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|12 boro ng Berlin at ang kanilang 96 na kapitbahayan]]]]
Ang Berlin ay nahahati sa 12 boro o distrito (''Bezirke''). Ang bawat boro ay may ilang mga subdistrito o mga kapitbahayan (''Ortsteile''), na nag-ugat sa mas matatandang munisipalidad na nauna sa pagbuo ng Kalakhang Berlin noong Oktubre 1, 1920. Ang mga subdistritong ito ay naging urbanisado at isinama sa lungsod nang maglaon. Maraming residente ang lubos na nakikilala sa kanilang mga kapitbahayan, na kolokyal na tinatawag na ''[[Kiez]]''. Sa kasalukuyan, ang Berlin ay binubuo ng 96 na mga subdistrito, na karaniwang binubuo ng ilang mas maliliit na pook residensiyal o kuwarto.

Ang bawat boro ay pinamamahalaan ng isang sangguniang pamboro (''Bezirksamt'') na binubuo ng limang konsehal (''Bezirksstadträte'') kasama ang alkalde ng boro (''Bezirksbürgermeister''). Ang konseho ay inihahalal ng asamblea ng boro (''Bezirksverordnetenversammlung''). Gayunpaman, ang mga indibidwal na boro ay hindi mga independiyenteng munisipalidad, ngunit nasa ilalim ng Senado ng Berlin. Ang mga alkalde ng boro ay bumubuo sa konseho ng mga alkalde (''Rat der Bürgermeister''), na pinamumunuan ng Namamahalang Alkalde ng lungsod at nagpapayo sa Senado. Ang mga kapitbahayan ay walang mga lokal na katawan ng pamahalaan.

=== Kakambal na bayan – mga kinakapatid na lungsod ===
Ang Berlin ay nagpapanatili ng opisyal na pakikipagsosyo sa 17 lungsod.&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;&gt;{{Cite web |title=City Partnerships |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205104217/https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |archive-date=5 February 2021 |access-date=8 February 2021 |website=Berlin.de |publisher=Governing Mayor of Berlin, Senate Chancellery, Directorate for Protocol and International Relations |type=official web site}}&lt;/ref&gt; Ang [[Kakambal na lungsod|pagkakambal ng lungsod]] sa pagitan ng Berlin at iba pang mga lungsod ay nagsimula sa kapatid nitong lungsod na Los Angeles noong 1967. Kinansela ang mga pagsosyo ng Silangang Berlin sa panahon ng muling pag-iisa ng Alemanya ngunit kalaunan ay bahagyang muling itinatag. Ang mga pakikipagsosyo ng Kanlurang Berlin ay dati nang pinaghihigpitan sa antas ng boro. Noong panahon ng Digmaang Malamig, ang mga partnership ay sumasalamin sa iba't ibang hanayan ng kapangyarihan, kung saan ang Kanlurang Berlin ay nakikipagsosyo sa mga kabesera sa Kanluraning Mundo at Silangang Berlin na karamihan ay nakikipagsosyo sa mga lungsod mula sa [[Pakto ng Varsovia]] at mga kaalyado nito.

Mayroong ilang magkasanib na proyekto sa maraming iba pang mga lungsod, tulad ng [[Beirut]], Belgrade, São Paulo, [[Copenhague]], Helsinki, [[Amsterdam]], [[Johannesburg]], [[Mumbai]], Oslo, [[Hanoi]], Shanghai, [[Seoul]], [[Sopiya|Sofia]], [[Sydney]], Lungsod ng New York, at [[Viena]]. Lumalahok ang Berlin sa mga pandaigdigang asosasyon ng lungsod gaya ng Samahan ng mga Kabesera ng Unyong Europeo, Eurocities, Ugnayan ng mga mga Europeong Lungsod ng Kultura, Metropolis, Pagpupulong Kumperensiya ng mga Pangunahing Lungsod ng Mundo, at Kumperensiya ng mga Kabeserang Lungsod ng Mundo.

Ang Berlin ay kakambal sa:&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;/&gt;{{div col|colwidth=20em}}
*Los Angeles, Estados Unidos (1967)
&lt;!--Paris - not twinning, does not consider Berlin as its twin town--&gt;
*[[Madrid]], España (1988)
*[[Istanbul]], Turkiya (1989)
*[[Varsovia]] Polonya (1991)
*Mosku, Rusya (1991)
*[[Bruselas]], Belhika (1992)
*[[Budapest]], Unggarya (1992)
*[[Tashkent]], Uzbekistan (1993)
*[[Lungsod Mehiko]], Mehiko (1993)
*[[Jakarta]], Indonesia (1993)
*Beijing, Tsina (1994)
*Tokyo, Hapon (1994)
*[[Buenos Aires]], Arhentina (1994)
*[[Praga]], Republikang Tseko (1995)
*[[Windhoek]], Namibia (2000)
*Londres, Nagkakaisang Kaharian (2000)
*[[Kyiv]], Ukranya (2023)
{{div col end}}Mula noong 1987, ang Berlin ay mayroon ding opisyal na pakikipagsosyo sa Paris, Pransiya. Ang bawat boro ng Berlin ay nagtatag din ng sarili nitong kambal na bayan. Halimbawa, ang borough ng [[Friedrichshain-Kreuzberg]] ay may pagsosyo sa Israeling lungsod ng [[Kiryat Yam]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Städtepartnerschaftsverein Friedrichshain-Kreuzberg e. V. |url=https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309000305/https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |archive-date=9 March 2021 |access-date=8 February 2021 |website=berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Ekonomiya ==
{{main|Ekonomiya ng Berlin}}
[[Talaksan:Berlin_Mitte_by_night.JPG|left|thumb|Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[ekosistema ng startup]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Europe's New Start-Up Capital |url=https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331043259/https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |archive-date=31 March 2016 |access-date=27 March 2016 |website=Credit Suisse}}&lt;/ref&gt;]]
Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;City of Design&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[startup ecosystem]].

Noong 2018, ang GDP ng Berlin ay umabot sa €147&amp;nbsp;bilyon, isang pagtaas ng 3.1% kumpara sa nakaraang taon.  Ang ekonomiya ng Berlin ay pinangungunahan ng [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na may humigit-kumulang 84% ng lahat ng kompanya na nagnenegosyo sa mga serbisyo. Noong 2015, ang kabuuang lakas-paggawa sa Berlin ay 1.85&amp;nbsp;milyon. Ang tantos ng walang trabaho ay umabot sa 24 na taon na mababang noong Nobyembre 2015 at tumayo sa 10.0%.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin hat so wenig Arbeitslose wie seit 24 Jahren nicht |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |url-status=live |access-date=1 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151203224849/https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |archive-date=3 December 2015}}&lt;/ref&gt; Mula 2012 hanggang 2015, ang Berlin, bilang isang estado ng Aleman, ay may pinakamataas na taunang tantos ng paglago ng trabaho. Humigit-kumulang 130,000 trabaho ang naidagdag sa panahong ito.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 January 2015 |title=In Berlin gibt es so viele Beschäftigte wie nie zuvor |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |url-status=live |access-date=16 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160224010722/https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |archive-date=24 February 2016}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa mahahalagang sektor ng ekonomiya sa Berlin ang mga agham pambuhay, transportasyon, impormasyon at mga teknolohiya sa komunikasyon, media at musika, pananalastas at disenyo, bioteknolohiya, mga serbisyong pangkapaligiran, konstruksiyon, e-komersiyo, retail, negosyo sa hotel, at inhinyeriyang medikal.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=21 September 2006 |title=Poor but sexy |work=The Economist |url=https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |url-status=live |access-date=19 August 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622201720/https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |archive-date=22 June 2008}}&lt;/ref&gt;

Ang pananaliksik at pag-unlad ay may kahalagahang pang-ekonomiya para sa lungsod.&lt;ref name=&quot;factsheet&quot;&gt;{{Cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Maraming malalaking korporasyon tulad ng Volkswagen, Pfizer, at SAP ang nagpapatakbo ng mga laboratoryong pang-inobasyon sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Immer mehr Konzerne suchen den Spirit Berlins |publisher=Berliner Morgenpost |url=https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |url-status=live |access-date=13 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116150546/https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |archive-date=16 January 2017}}&lt;/ref&gt; Ang Science and Business Park sa Adlershof ay ang pinakamalaking parke ng teknolohiya sa Alemanya na sinusukat ng kita.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Science and Technology Park Berlin-Adlershof |url=https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117042743/https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |archive-date=17 January 2017 |access-date=13 January 2017 |website=Berlin Adlershof: Facts and Figures |publisher=Adlershof}}&lt;/ref&gt; Sa loob ng [[Eurozone]], ang Berlin ay naging sentro para sa paglipat ng negosyo at pandaigdigang [[Pamumuhunan (macroeconomics)|pamumuhunan]].&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Global Cities Investment Monitor 2012 |publisher=KPMG |url=https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |url-status=live |access-date=28 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102003006/https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |archive-date=2 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote nach Bundesländern in Deutschland 2018 {{!}} Statista |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627171657/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |archive-date=27 June 2021 |access-date=13 November 2018 |website=Statista |language=de}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Taon &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote in Berlin bis 2018 |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211194253/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |archive-date=11 December 2019 |access-date=11 December 2019 |website=Statista}}&lt;/ref&gt;
!2000
!2001
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
|-
|Tantos ng walang trabaho sa %
|15.8
|16.1
|16.9
|18.1
|17.7
|19.0
|17.5
|15.5
|13.8
|14.0
|13.6
|13.3
|12.3
|11.7
|11.1
|10.7
|9.8
|9.0
|8.1
|7.8
|}

== Edukasyon at Pananaliksik ==
&lt;!--{{Pangunahin|Edukasyon sa Berlin}}--&gt;[[Talaksan:Berlin-Mitte_Humboldt-Uni_05-2014.jpg|right|thumb|Ang [[Unibersidad ng Berlin Humboldt]] ay kaugnay sa 57 nagwagi sa Gantimpalang Nobel.]]
{{Magmula noong|2014}}, ang Berlin ay may 878 na paaralan, na nagtuturo sa 340,658 mag-aaral sa 13,727 klase, at 56,787 nagsasanay sa mga negosyo at saanman.&lt;ref name=&quot;factsheet22&quot;&gt;{{cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay may 6 na taong programa sa primaryang edukasyon. Pagkatapos matapos ang elementarya, magpapatuloy ang mga mag-aaral sa ''Sekundarschule'' (isang komprehensibong paaralan) o ''Gymnasium'' (paaralan para sa paghahanda sa kolehiyo). Ang Berlin ay may natatanging na programa sa paaralang bilingual sa ''Europaschule'', kung saan tinuturuan ang mga bata ng kurikulum sa Alemanya at isang wikang banyaga, simula sa elementarya at magpapatuloy sa mataas na paaralan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Jahrgangsstufe Null |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080520234625/https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |archive-date=20 May 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[Der Tagesspiegel]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang [[Französisches Gymnasium Berlin]], na itinatag noong 1689 upang turuan ang mga anak ng lumikas na Huguenot, ay nag-aalok ng pagtuturo (Aleman/Pranses).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Geschichte des Französischen Gymnasiums |url=https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615205603/https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |archive-date=15 June 2008 |access-date=17 August 2008 |website=Französisches Gymnasium Lycée Français Berlin |language=de, fr}}&lt;/ref&gt; Ang [[Paaralang John F. Kennedy, Berlin|Paaralang John F. Kennedy]], isang bilingweng Aleman–Ingles na pampublikong paaralan sa [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]], ay partikular na tanyag sa mga anak ng mga diplomatiko at komunidad ng ekspatriado na nagsasalita ng Ingles. 82 {{Lang|de|Gymnasien}} ang nagtutro ng [[Wikang Latin|Latin]] &lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2013 |title=Latein an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/latein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171004133934/https://www.gymnasium-berlin.net/latein |archive-date=4 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt; at 8 ang nagtuturo ng [[Wikang Sinaunang Griyego|Sinaunang Griyego]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 March 2013 |title=Alt-Griechisch an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012215308/https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |archive-date=12 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Kultura ==
[[Talaksan:Alte_Nationalgalerie_abends_(Zuschnitt).jpg|thumb|200x200px|Ang [[Alte Nationalgalerie]] ay bahagi ng [[Pulo ng mga Museo]], isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook|Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO]].]]
[[Talaksan:Cafe_am_Holzmarkt,_River_Spree,_Berlin_(46636049685).jpg|left|thumb|Ang [[Alternatibong kultura|alternatibong]] Holzmarkt, [[Friedrichshain-Kreuzberg]]]]
{{main|Kultura sa Berlin|Media sa Berlin}}
Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO22&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Palaces and Parks of Potsdam and Berlin |url=https://whc.unesco.org/en/list/532 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080808091530/https://whc.unesco.org/en/list/532 |archive-date=8 August 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[UNESCO]]}}&lt;/ref&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Ang lumalawak na kultural na pangyayari sa lungsod ay binibigyang-diin ng paglipat ng [[Pangkalahatang Grupo ng Musika|Universal Music Group]] na nagpasya na ilipat ang kanilang punong-tanggapan sa pampang ng Ilog Spree.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's music business booms |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070911125347/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-date=11 September 2007 |access-date=19 August 2008 |website=Expatica}}&lt;/ref&gt; Noong 2005, ang Berlin ay pinangalanang &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; ng [[UNESCO]] at naging bahagi na ng [[Malikhaing Network ng Lungsod|Creative Cities Network]] mula noon.&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;

== Mga tala ==
&lt;references group=&quot;pananda&quot;/&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

{{Geographic location
|Centre    = Berlin
|North     = [[Neubrandenburg]], [[Rostock]]
|Northeast = [[Szczecin]] ([[Polonya]])
|East      = [[Frankfurt (Oder)]]
|Southeast = [[Cottbus]]
|South     = [[Dresden]]
|Southwest = [[Potsdam]], [[Dessau]], [[Halle, Saxony-Anhalt|Halle]], [[Leipzig]]
|West      = [[Brandenburg an der Havel]], [[Braunschweig]]
|Northwest = [[Hamburg]], [[Lübeck]]
}}

{{Navboxes
|list=
{{Berlin}}
{{Mga Borough ng Berlin}}
{{Mga lungsod sa Alemanya}}
{{Germany states}}
{{Kabiserang lungsod ng Unyong Europeo}}
{{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon}}
{{Kabiserang Kultural sa Europa}}
{{Hanseatic League}}
}}

{{Kandid-NA}}

[[Kategorya:Mga estado ng Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Mga lungsod sa Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Kabisera sa Europa|Berlin]]
[[Kategorya:Berlin]]</text>
      <sha1>sokmucuvdh1wascuhx52nhwr57fz8cn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223327</id>
      <parentid>2223326</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T04:44:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Relihiyon */</comment>
      <origin>2223327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142617" sha1="a8oxe23rvm8y4p9dq1fhw5ceb3olmrt" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=Berlin|subdivision_type=Bansa|subdivision_name=Alemanya|subdivision_type1=Estado|subdivision_name1=[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|Berlin]]|settlement_type=Kabeserang lungsod, Estado, at munisipalidad|image_skyline={{Photomontage|position=center
| photo1a = Siegessaeule Aussicht 10-13 img4 Tiergarten.jpg
| photo2a = Brandenburger Tor abends.jpg
| photo2b = Berliner Dom, Westfassade, Nacht, 160309, ako.jpg
| photo3a = Schloss Charlottenburg (233558373).jpeg
| photo3b = Berlin_Museumsinsel_Fernsehturm.jpg
| photo4a = Siegessäule-Berlin-Tiergarten.jpg
| photo4b = Hochhäuser am Potsdamer Platz, Berlin, 160606, ako.jpg
| photo5a = Reichstag Berlin Germany.jpg 
| color_border              = white
| color                     = white
| spacing = 2
| size = 270
| foot_montage = '''Mula itaas, kaliwa pakanan''': Tanawin ng [[Tiergarten, Berlin|Tiergarten]]; [[Tarangkahang Brandeburgo]]; [[Katedral ng Berlin]]; [[Palasyo ng Charlottenburg]]; [[Pulo ng mga Museo]], at [[Toreng Pang-TV ng Berlin]]; [[Haligi ng Tagumpay ng Berlin|Haligi ng Tagumpay]]; Plaza Potsdam; at [[gusaling Reichstag]]
}}|image_shield=DEU Berlin COA.svg|shield_size=70px|pushpin_map=Germany#Europe|pushpin_relief=yes|pushpin_map_caption=Kinaroroonan sa Alemanya|coordinates={{coord|52|31|12|N|13|24|18|E|format=dms|display=inline,title}}|image_flag=Flag_of_Berlin.svg|image_map={{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|type=shape&lt;!--line--&gt;|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-color=|stroke-width=2|frame-width=250|frame-height=300}}|total_type=Lungsod/Estado|area_total_km2=891.7|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;statoffice&quot;&gt;{{cite web |access-date=2 Mayo 2019 |title=Amt für Statistik Berlin Brandenburg – Statistiken |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |language=de |archive-date=8 Marso 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308125331/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |url-status=dead |language=de}}&lt;/ref&gt;|population_total=3769495|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;/&gt;|population_as_of=Disyembre 31, 2020|population_urban=4473101|population_urban_footnotes=&lt;ref name=&quot;citypopulation_urban&quot;&gt;{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|author=citypopulation.de quoting Federal Statistics Office|title=Germany: Urban Areas|access-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603133151/https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|archive-date=2020-06-03|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;|population_metro=6144600|population_metro_footnotes=&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827224549/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |url-status=dead |archive-date=27 Agosto 2021 |title=Bevölkerungsanstieg in Berlin und Brandenburg mit nachlassender Dynamik |date=8 Pebrero 2019 |website=statistik-berlin-brandenburg.de |publisher=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |access-date=24 Nobyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt;|elevation_m=34|population_demonyms=Berlines&lt;br/&gt;Berliner (m), Berlinerin (f) (Aleman)|blank_name_sec1=|GRP (nominal)|blank_info_sec1=€155 bilyon (2020)&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.statistikportal.de/en/node/649|title = Bruttoinlandsprodukt – in jeweiligen Preisen – 1991 bis 2020|website = www.statistikportal.de|access-date = 1 Abril 2021|archive-date = 1 Abril 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210401011816/https://www.statistikportal.de/en/node/649|language=en|url-status = live}}&lt;/ref&gt;|blank1_name_sec1=GRP kada tao|blank1_info_sec1=€41,000 (2020)|blank2_name_sec2=[[Human Development Index|HDI]] (2018)|blank2_info_sec2=0.964&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=13 Setyembre 2018|archive-date=23 Setyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|green|napakataas}} · Ikalawa ng 16|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+01:00|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+02:00|blank_name_sec2=GeoTLD|blank_info_sec2=.berlin|website={{URL|www.berlin.de/en/}}|governing_body=[[Abgeordnetenhaus ng Berlin]]|leader_title=Namumunong Alkalde|leader_party=SPD|leader_name=Franziska Giffey|geocode=Rehiyong NUTS: DE3|area_code=030|registration_plate=B{{NoteTag |1 = Ang mga unlapi para sa pagpaparehistro ng sasakyan ay ipinakilala noong 1906, ngunit madalas na binago dahil sa mga pagbabago sa politika pagkatapos ng 1945. Ang mga sasakyan ay nairehistro sa ilalim ng mga sumusunod na unlapi: &quot;I A&quot; (1906&amp;nbsp;– Abril 1945; ipinawalang-bisa noong 11 Agosto 11, 1945); walang unlapi, mga digit lang (mula Hulyo hanggang Agosto 1945), &quot;БГ&quot; (=BG; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus), &quot;ГФ&quot; (=GF; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus) , &quot;БM&quot; (=BM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;ГM&quot; (=GM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;KB&quot; (i.e.: Kommandatura ng Berlin; para sa buong Berlin 1947–48, nagpatuloy para sa [[Kanlurang Berlin]] hanggang 1956), &quot;GB&quot; (i.e.: Kalakhang Berlin, para sa [[Silangang Berlin]] 1948–53), &quot;I&quot; (para sa Silangang Berlin, 1953 –90), &quot;B&quot; (para sa Kanlurang Berlin mula Hulyo 1, 1956, nagpatuloy para sa buong Berlin mula noong 1990).}}|iso_code=DE-BE|official_name=Berlin}}
Ang '''Berlin''' ay ang [[kabisera|kabesera]] ng [[Alemanya]]. May 3.7 milyong naninirahan, ito ang [[Talaan ng mga lungsod sa Alemanya batay sa populasyon|pinakamalaking lungsod]] sa bansa ayon sa lugar at populasyon,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Milbradt |first=Friederike |date=6 Pebrero 2019 |title=Deutschland: Die größten Städte |language=de |work=Die Zeit (Magazin) |location=Hamburg |url=https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |url-status=live |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190213183401/https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |archive-date=13 Pebrero 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Agosto 2019 |title=Leipzig überholt bei Einwohnerzahl Dortmund – jetzt Platz 8 in Deutschland |language=de |work=Leipziger Volkszeitung |location=Leipzig |url=https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |url-status=dead |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113070247/https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |archive-date=13 Nobyembre 2019}}&lt;/ref&gt; at ang pinakamalaking lungsod ayon sa populasyon sa buong [[Kaisahang Yuropeo|Unyong Europeo]], ayon sa populasyon sa loob ng mga limitasyon ng lungsod.&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 Disyembre 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Isa sa [[Länder ng Alemanya|labing-anim na kinabibilangang estado]] ng Alemanya, ang Berlin ay napalilibutan ng [[Brandeburgo|Estado ng Brandeburgo]] at kadugtong ng [[Potsdam]], ang kabesera ng Brandeburgo. Ang urbanong pook ng Berlin, na may populasyon na humigit-kumulang 4.5 milyon, ay ang pangalawang pinakamataong urbanong pook sa Alemanya pagkatapos ng [[Ruhr]]. Ang [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin-Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may humigit-kumulang 6.2 milyong mga naninirahan at ito ang [[Mga kalakhang rehiyon ng Alemanya|ikatlong pinakamalaking kalakhang rehiyon ng Alemanya]] pagkatapos ng mga rehiyon ng [[Rin-Ruhr]] at [[Francfort Rin-Meno|Rin-Meno]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 Oktubre 2016 |title=Daten und Fakten zur Hauptstadtregion |url=https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175940/https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |archive-date=21 Marso 2019 |access-date=13 Abril 2022 |website=www.berlin-brandenburg.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Nagkaroon ng [[Pag-iisa ng Berlin at Brandeburgo|bigong pagtatangkang pag-isahin ang parehong estado noong 1996]], at sa kabila ng nananatiling hiwalay, ang dalawang estado ay nagtutulungan sa maraming kalakaran hanggang ngayon.

Ang Berlin ay tumatawid sa pampang ng [[Spree (ilog)|Spree]], na dumadaloy sa [[Havel]] (isang [[tributaryo]] ng [[Ilog Elba|Elbe]]) sa kanlurang boro ng [[Spandau]]. Kabilang sa mga pangunahing topograpikong tampok ng lungsod ay ang maraming lawa sa kanluran at timog-silangan na mga boro na nabuo ng [[Spree (ilog)|Spree]], [[Havel]], at [[Dahme (ilog)|Dahme]], na ang pinakamalaki ay ang [[Lawa ng Müggelsee|Lawa Müggelsee]]. Dahil sa lokasyon nito sa [[Kapatagang Europeo]], ang Berlin ay naiimpluwensiyahan ng isang banayad na pana-panahong klima. Halos sangkatlo ng lugar ng lungsod ay binubuo ng mga kagubatan, [[Tala ng mga liwasan at hardin sa Berlin|liwasan, hardin]], ilog, kanal, at lawa.&lt;ref name=&quot;gruen&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay nasa lugar ng diyalektong [[Gitnang Aleman]]; ang diyalekto ng Berlin ay isang varyant ng mga diyalektong Lausitzisch-Neumärkisch.

Unang naidokumento noong ika-13 siglo at sa pagtawid ng dalawang mahalagang makasaysayang [[Ruta ng kalakalan|rutang pangkalakalan]],&lt;ref name=&quot;staple2&quot;&gt;{{Cite web |date=Agosto 2004 |title=Niederlagsrecht |trans-title=Settlement rights |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151122025717/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |archive-date=22 Nobyembre 2015 |access-date=21 Nobyembre 2015 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins |language=de}}&lt;/ref&gt; ang Berlin ay naging kabesera ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]] (1417 – 1701), ng [[Kaharian ng Prusya]] (1701–1918), ng [[Imperyong Aleman]] (1871). –1918), ng [[Republikang Weimar]] (1919–1933), at ng [[Alemanyang Nazi]] (1933–1945). Ang [[Berlin noong dekada '20]] ay ang ikatlong pinakamalaking munisipalidad sa mundo.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Setyembre 2009 |title=Topographies of Class: Modern Architecture and Mass Society in Weimar Berlin (Social History, Popular Culture and Politics in Germany) |url=https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180706161901/https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |archive-date=6 Hulyo 2018 |access-date=9 Oktubre 2009 |publisher=www.h-net.org|language=en}}&lt;/ref&gt; Pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at ang kasunod na pananakop nito ng mga matagumpay na bansa, nahati ang lungsod; ang [[Kanlurang Berlin]] ay naging isang de facto na [[Engklabo at eksklabo|eksklabo]] ng [[Kanlurang Alemanya]], na napapalibutan ng [[Pader ng Berlin]] (mula Agosto 1961 hanggang Nobyembre 1989) at ng teritoryo ng Silangang Aleman.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Wall |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630080628/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |archive-date=30 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang [[Silangang Berlin]] ay idineklara na kabesera ng Silangang Alemanya, habang ang [[Bonn]] ay naging kabesera ng Kanlurang Alemanya. Kasunod ng [[muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa ng Alemanya]] noong 1990, ang Berlin ay muling naging kabesera ng buong Alemanya.

Ang Berlin ay isang [[Lungsod pandaigdig|pandaigdigang lungsod]] ng [[Kultura ng Berlin|kultura]], [[Politika ng Berlin|politika]], [[Media ng Berlin|media]], at agham.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Capital of Germany |url=https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112204045/https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |archive-date=12 Enero 2012 |access-date=18 Agosto 2008 |website=German Embassy in Washington|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Davies |first=Catriona |date=10 Abril 2010 |title=Revealed: Cities that rule the world&amp;nbsp;– and those on the rise |publisher=CNN |url=https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |url-status=live |access-date=11 Abril 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604014630/https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |archive-date=4 Hunyo 2011|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sifton |first=Sam |date=31 Disyembre 1969 |title=Berlin, the big canvas |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130412012910/https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |archive-date=12 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=22 Oktubre 2009 |title=Global Power City Index 2009 |url=https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |url-status=live |journal=Institute for Urban Strategies at the Mori Memorial Foundation |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629143736/https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |archive-date=29 Hunyo 2014 |access-date=29 Oktubre 2009|language=en}}&lt;/ref&gt; Nakabatay ang [[Ekonomiya ng Berlin|ekonomiya]] nito sa mga [[High tech|high-tech]] na kompanya at [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na sumasaklaw sa magkakaibang hanay ng mga [[Malilikhaing industriya|malikhaing industriya]], pasilidad ng pananaliksik, mga korporasyon ng media at mga pinagdadausang pangkumbensiyon.&lt;ref name=&quot;congress&quot;&gt;{{Cite web |title=ICCA publishes top 20 country and city rankings 2007 |url=https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080922094543/https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |archive-date=22 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=ICCA|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;&gt;{{cite press release|url=https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20080816140547/https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|url-status=dead|archive-date=16 Agosto 2008|title=Berlin City of Design|publisher=[[UNESCO]]|access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay nagsisilbing isang kontinental na pusod para sa trapiko sa himpapawid at tren at may napakakomplikadong ugnayan ng pampublikong transportasyon. Ang metropolis ay isang sikat na destinasyong [[Turismo sa Alemanya|panturista]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=4 Setyembre 2014 |title=Berlin Beats Rome as Tourist Attraction as Hordes Descend |url=https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |url-status=live |journal=Bloomberg L.P. |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911154443/https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |archive-date=11 Setyembre 2014 |access-date=11 Setyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang din sa mga makabuluhang industriya ang [[Teknolohiyang pang-impormasyon|IT]], mga parmasyutiko, [[inhinyeriyang biyomedikal]], [[malinis na teknolohiya]], [[biyoteknolohiya]], konstruksiyon, at [[Elektronika|electronika]].

Ang Berlin ay tahanan ng mga unibersidad na kilala sa buong mundo gaya ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]], [[Pamantasang Teknikal ng Berlin|Pamantasang Teknikal]], [[Malayang Unibersidad ng Berlin|Malayang Unibersidad]], [[Pamantasan ng mga Sining ng Berlin|Pamantasan ng mga Sining]], [[ESMT Berlin]], [[Paaralang Hertie]], at [[Kolehiyong Bard ng Berlin]]. Ang [[Zoolohikong Hardin ng Berlin|Zoolohikong Hardin]] nito ay ang pinakabinibisitang zoo sa Europa at isa sa pinakasikat sa buong mundo. Dahil ang [[Estudyo ng Babelsberg|Babelsberg]] ang kauna-unahang malakihang estudyong pampelikulang complex sa mundo, ang Berlin ay isang lalong sikat na lokasyon para sa mga pandaigdigang paggawa ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 Agosto 2008 |title=Hollywood Helps Revive Berlin's Former Movie Glory |url=https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080813010550/https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |archive-date=13 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=Deutsche Welle|language=en}}&lt;/ref&gt; Kilala ang lungsod sa mga pagdiriwang, magkakaibang arkitektura, nightlife, kontemporaneong sining at napakataas na kaledad ng pamumuhay.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Flint |first=Sunshine |date=12 Disyembre 2004 |title=The Club Scene, on the Edge |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402221310/https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |archive-date=2 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt; Mula noong dekada 2000, saksi ang Berlin sa paglitaw ng isang kosmopolitang eksenang entrepreneurship.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=13 Hunyo 2014 |title=Young Israelis are Flocking to Berlin |url=https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |url-status=live |journal=Newsweek |archive-url=https://web.archive.org/web/20140827183310/https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |archive-date=27 Agosto 2014 |access-date=28 Agosto 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Nagtataglay ang Berlin ng tatlong [[Pandaigdigang Pamanang Pook]]: [[Pulo ng mga Museo]], ang mga [[Mga Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin|Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin]], at ang mga Modernismong Pabahay ng Berlin.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Museumsinsel |url=https://whc.unesco.org/en/list/896 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506100913/https://whc.unesco.org/en/list/896 |archive-date=6 Mayo 2021 |access-date=6 Mayo 2021 |publisher=[[UNESCO]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga tanawin ang [[Tarangkahang Brandeburgo]], ang [[gusaling Reichstag]], ang [[Potsdamer Platz]], ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], ang [[Gedenkstätte Berliner Mauer|Alaala ng Pader ng Berlin]], ang Galeriya ng Silangang Bahagi, ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin]], ang [[Katedral ng Berlin]], at ang [[Fernsehturm Berlin|Toreng Pantelebisyon ng Berlin]], ang pinakamataas na estruktura sa Alemanya. Maraming museo, galeriya, aklatan, orkestra, at mga pinagdadausan ng sports ang Berlin. Kabilang dito ang [[Altes Museum]], ang [[Alte Nationalgalerie|Lumang Pamabansang Galeriya]], ang [[Museong Bode]], ang [[Museong Pergamon|Museo Pergamo]], ang [[Deutsches Historisches Museum|Museuong Pangkasaysayang Aleman]], ang [[Museong Hudyo Berlin]], ang [[Museo ng Likas na Kasaysayan, Berlin|Museo ng Likas na Kasaysayan]], ang [[Foro Humboldt]], ang [[Aklatang Estatal ng Berlin]], ang [[Opera Estatal ng Berlin]], ang Filarmonika ng Berlin, at ang Maraton ng Berlin.

== Kasaysayan ==

=== Etimolohiya ===
Matatagpuan ang Berlin sa hilagang-silangan ng Alemanya, silangan ng Ilog [[Ilog Elba|Elbe]], na dating bumubuo, kasama ang Ilog (Sahon o Turingia) [[Saale]] (mula sa kanilang [[tagpuan]] sa [[Barby, Alemanya|Barby]] pataas), ang silangang hangganan ng [[Francia|Kahariang Franco]]. Habang ang Kahariang Franco ay pangunahing tinitirhan ng mga tribong [[Mga Aleman|Aleman]] tulad ng mga [[Mga Franco|Franco]] at mga [[Sakson|Sahon]], ang mga rehiyon sa silangan ng mga ilog sa hangganan ay pinaninirahan ng mga tribong [[Mga Eslabo|Eslabo]]. Ito ang dahilan kung bakit karamihan sa mga lungsod at nayon sa hilagang-silangan ng Alemanya ay may mga pangalang may pinagmulang [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]] ([[Germania Slavica]]). Ang mga karaniwang Hermanisadong pangalan ng lugar na hulaping Eslabo na pinagmulan ay ''-ow'', ''-itz'', ''-vitz'', ''-witz'', ''-itzsch'' at ''-in'', ang mga [[unlapi]] ay ''Windisch'' at ''Wendisch''. Ang pangalang ''Berlin'' ay nag-ugat sa wika ng mga naninirahan sa [[Mga Kanlurang Eslabo|Kanlurang Eslabo]] sa lugar ng Berlin ngayon, at maaaring nauugnay sa Lumang [[Wikang Polabo|Polabong]] tangkay na ''berl-'' / ''birl-'' (&quot;latian&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Berger|first=Dieter|title=Geographische Namen in Deutschland|publisher=Bibliographisches Institut|year=1999|isbn=978-3-411-06252-2}}&lt;/ref&gt; Dahil ang ''Ber-'' sa simula ay parang salitang Aleman na ''Bär'' (&quot;[[oso]]&quot;), lumilitaw ang isang oso sa eskudo de armas ng lungsod. Kaya ito ay isang halimbawa ng armas parlantes.

Sa [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|labindalawang boro]] ng Berlin, lima ang may (bahagyang) pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Pankow]] (pinakamatao), [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Marzahn-Hellersdorf]], [[Treptow-Köpenick]], at [[Spandau]] (pinangalanang Spandow hanggang 1878). Sa siyamnapu't anim na kapitbahayan nito, dalawampu't dalawa ang may (bahagya) na pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Altglienicke]], [[Alt-Treptow]], [[Britz]], Buch, Buckow, Gatow, Karow, Kladow, [[Köpenick]], Lankwitz, Lübars, Marchow[[Pankow (lokalidad)|,]] [[Marzahn]], [[Pankow]], [[Prenzlauer Berg]], [[Rudow]], Schmöckwitz, Spandau, Stadtrandsiedlung Malchow, Steglitz, [[Tegel]], at [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]]. Ang kapitbahayan ng [[Moabit]] ay may pangalang nagmula sa Pranses, at ang [[Französisch Buchholz]] ay ipinangalan sa mga [[Huguenot]].

=== Ika-12 hanggang ika-16 na siglo ===
[[Talaksan:ZLB-Berliner_Ansichten-Januar.jpg|thumb|Mapa ng Berlin noong 1688]]
[[Talaksan:Dom_und_Stadtschloss,_Berlin_1900.png|thumb|[[Katedral ng Berlin]] (kaliwa) at [[Palasyo ng Berlin]] (kanan), 1900]]
Ang pinakaunang katibayan ng mga pamayanan sa lugar ng Berlin ngayon ay mga labi ng isang pundasyon ng bahay na may petsang 1174, na natagpuan sa mga paghuhukay sa Berlin Mitte,&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin ist älter als gedacht: Hausreste aus dem Jahr 1174 entdeckt |language=de |trans-title=Berlin is older than thought: house remains from 1174 have been found |agency=dpa |url=https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |url-status=live |access-date=24 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120824212016/https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |archive-date=24 Agosto 2012}}&lt;/ref&gt; at isang barakilang kahoy na may petsang humigit-kumulang 1192.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot;&gt;{{Cite news |last=Rising |first=David |date=30 Enero 2008 |title=Berlin dig finds city older than thought |work=NBC News |agency=Associated Press |url=https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |url-status=live |access-date=1 Enero 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180102013454/https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |archive-date=2 Enero 2018|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang unang nakasulat na mga talaan ng mga bayan sa lugar ng kasalukuyang Berlin ay mula sa huling bahagi ng ika-12 siglo. Ang [[Spandau]] ay unang binanggit noong 1197 at [[Köpenick]] noong 1209, bagaman ang mga lugar na ito ay hindi sumanib sa Berlin hanggang 1920.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2002 |title=Zitadelle Spandau |trans-title=Spandau Citadel |url=https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612020333/https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-date=12 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang sentrong bahagi ng Berlin ay maaaring masubaybayan pabalik sa dalawang bayan. Ang [[Cölln]] sa [[Fischerinsel]] ay unang binanggit sa isang dokumento noong 1237, at ang Berlin, sa kabila ng [[Spree (ilog)|Spree]] sa tinatawag ngayong [[Nikolaiviertel]], ay tinukoy sa isang dokumento mula 1244.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot; /&gt; Ang 1237 ay itinuturing na petsa ng pagkakatatag ng lungsod.&lt;ref name=&quot;Medtradc&quot;&gt;{{Cite web |title=The medieval trading center |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160731190906/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |archive-date=31 Hulyo 2016 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang dalawang bayan sa paglipas ng panahon ay nabuo ang malapit na pang-ekonomiya at panlipunang ugnayan, at nakinabang mula sa pangunahing bahagi mismo sa dalawang mahalagang [[ruta ng kalakalan]] ng ''[[Via Imperii]]'' na mula [[Brujas]] hanggang [[Veliky Novgorod|Novgorod]].&lt;ref name=&quot;staple2&quot;/&gt; Noong 1307, bumuo sila ng isang alyansa na may isang karaniwang patakarang panlabas, bagaman ang kanilang mga panloob na pangangasiwa ay pinaghihiwalay pa rin.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;&gt;Stöver B. Geschichte Berlins. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=Stadtgründung Und Frühe Stadtentwicklung |trans-title=City foundation and early urban development |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr |archive-url=https://archive.today/20130620011811/http://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr#selection-75.18-75.40 |archive-date=20 Hunyo 2013 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Luisenstädtischer Bildungsverein |language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1415, si [[Federico I, Elektor ng Brandeburgo|Federico I]] ay naging [[Prinsipe-elektor|tagahalal]] ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]], na pinamunuan niya hanggang 1440.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1993 |title=The Hohenzollern Dynasty |url=https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807093738/https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-date=7 Agosto 2007 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Antipas|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong ika-15 siglo, itinatag ng kaniyang mga kahalili ang Berlin-Cölln bilang kabesera ng margabyato, at ang mga sumunod na miyembro ng pamilyang [[Pamilya Hohenzollern|Hohenzollern]] ay namuno sa Berlin hanggang 1918, una bilang mga tagahalal ng Brandeburgo, pagkatapos ay bilang mga hari ng [[Prusya]], at kalaunan bilang mga [[emperador ng Alemanya]]. Noong 1443, sinimulan ni [[Federico II, Elektor ng Brandeburgo|Federico II Ngiping Bakal]] ang pagtatayo ng isang bagong [[Stadtschloss, Berlin|palasyo]] ng hari sa kambal na lungsod ng Berlin-Cölln. Ang mga protesta ng mga mamamayan ng bayan laban sa gusali ay nagtapos noong 1448, sa &quot;Indignasyong Berlin&quot; (&quot;Berliner Unwille&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Komander |first=Gerhild H. M. |date=Nobyembre 2004 |title=Berliner Unwillen |trans-title=Berlin unwillingness |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919215632/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |archive-date=19 Setyembre 2013 |access-date=30 Mayo 2013 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins e.&amp;nbsp;V. |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Conrad |first=Andreas |date=26 Oktubre 2012 |title=Was den &quot;Berliner Unwillen&quot; erregte |language=de |trans-title=What aroused the &quot;Berlin unwillingness&quot; |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008183148/https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |archive-date=8 Oktubre 2018}}&lt;/ref&gt; Hindi naging matagumpay ang protestang ito at nawalan ang mga mamamayan ng marami sa mga pampolitika at pang-ekonomiyang pribilehiyo. Nang matapos ang palasyo ng hari noong 1451, unti-unti itong nagamit. Mula 1470, kasama ang bagong tagahalal na si [[Alberto III Aquiles, Elektor ng Brandeburgo|Alberto III Aquiles]], naging bagong tirahan ng hari ang Berlin-Cölln.&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;/&gt; Opisyal, ang palasyo ng Berlin-Cölln ay naging permanenteng tirahan ng mga Brandeburgong tagahalal na mga Hohenzollern mula 1486, nang si [[John Cicero, Elektor ng Brandeburgo|Juan Ciceron]] ay maupo sa kapangyarihan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The electors' residence |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421214734/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |archive-date=21 Abril 2017 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, kinailangan ng Berlin-Cölln na talikuran ang katayuan nito bilang isang malayang lungsod [[Ligang Hanseatico|Hanseatico]]. Noong 1539, opisyal na naging [[Luteranismo|Luterano]] ang mga botante at ang lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Cathedral |url=https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060818100934/https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-date=18 Agosto 2006 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=SMPProtein|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-17 hanggang ika-19 na siglo ===
Ang [[Digmaan ng Tatlumpung Taon]] sa pagitan ng 1618 at 1648 ay nagwasak sa Berlin. Sangkatlo ng mga bahay nito ang nasira o nawasak, at ang lungsod ay nawalan ng kalahati ng populasyon nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Brandenburg during the 30 Years War |url=https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928213849/https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |archive-date=28 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=World History at KMLA|language=en}}&lt;/ref&gt; Si [[Federico Guillermo I, Elektor ng Brandeburgo|Federico Guillermo]], na kilala bilang &quot;Dakilang Tagahalal&quot;, na humalili sa kaniyang ama na si Jorge Guillermo bilang pinuno noong 1640, ay nagpasimula ng isang patakaran ng pagtataguyod ng imigrasyon at pagpaparaya sa relihiyon.&lt;ref name=&quot;Carlyle18532&quot;&gt;{{cite book|first=Thomas|last=Carlyle|title=Fraser's Magazine|url=https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog|year=1853|publisher=J. Fraser|page=[https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog/page/n71 63]|access-date=11 Pebrero 2016|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Kautusan ng Potsdam]] noong 1685, nag-alok si Frederick William ng pagpapakupkop para sa mga Pranses na [[Huguenot]].&lt;ref name=&quot;Plaut19952&quot;&gt;{{cite book|first=W. Gunther|last=Plaut|title=Asylum: A Moral Dilemma|url=https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|date=1 Enero 1995|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-95196-2|page=42|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214210/https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1700, humigit-kumulang 30 porsiyento ng mga residente ng Berlin ay Pranses, dahil sa imigrasyon ng mga Huguenot.&lt;ref name=&quot;Gray20072&quot;&gt;{{cite book|first=Jeremy|last=Gray|title=Germany|url=https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|year=2007|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74059-988-7|page=49|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915225030/https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Marami pang ibang imigrante ang nagmula sa [[Bohemya]], [[Polonya]], at Salzburgo.&lt;ref name=&quot;Cybriwsky20132&quot;&gt;{{cite book|first=Roman Adrian|last=Cybriwsky|title=Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|date=23 Mayo 2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-248-9|page=48|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915232139/https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[Talaksan:Berlin_Unter_den_Linden_Victoria_Hotel_um_1900.jpg|left|thumb|Ang Berlin ay naging kabesera ng [[Imperyong Aleman]] noong 1871 at mabilis na lumawak sa mga sumunod na taon.]]
Mula noong 1618, ang Margrabyato ng Brandeburgo ay personal na nakipag-isa sa [[Dukado ng Prusya]]. Noong 1701, nabuo ng dalawahang estado ang [[Kaharian ng Prusya]] habang si Federico III, Tagahalal ng Brandeburgo, ay kinoronahan ang sarili bilang haring Federico I sa Prusya. Ang Berlin ay naging kabesera ng bagong Kaharian,&lt;ref&gt;Horlemann, Bernd (Hrsg.) (sa Ingles)&lt;/ref&gt; pinalitan ang [[Königsberg]]. Ito ay isang matagumpay na pagtatangka na isentralisa ang kabesera sa napakalayong estado, at ito ang unang pagkakataon na ang lungsod ay nagsimulang lumago. Noong 1709, pinagsama ang Berlin sa apat na lungsod ng Cölln, Friedrichswerder, Friedrichstadt, at Dorotheenstadt sa ilalim ng pangalang Berlin, &quot;Haupt- und Residenzstadt Berlin&quot;.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;/&gt;

Noong 1740, si Federico II, na kilala bilang [[Federico II ng Prusya|Federico ang Dakila]] (1740–1786), ay naluklok sa kapangyarihan.&lt;ref name=&quot;Zaide19652&quot;&gt;{{cite book|first=Gregorio F.|last=Zaide|title=World History|url=https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|year=1965|publisher=Rex Bookstore, Inc.|isbn=978-971-23-1472-8|page=273|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200510/https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa ilalim ng pamumuno ni Federico II, ang Berlin ay naging sentro ng [[Panahon ng Kaliwanagan|Kaliwanagan]], ngunit saglit ding sinakop noong Digmaan ng Pitong Taon ng hukbong Ruso.&lt;ref name=&quot;PerryChase20122&quot;&gt;{{cite book|first1=Marvin|last1=Perry|first2=Myrna|last2=Chase|first3=James|last3=Jacob|first4=Margaret|last4=Jacob|first5=Theodore|last5=Von Laue|title=Western Civilization: Ideas, Politics, and Society|url=https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|date=1 Enero 2012|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-133-70864-3|page=444|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174457/https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Kasunod ng tagumpay ng Pransiya sa Digmaan ng Ika-apat na Koalisyon, nagmartsa si [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]] sa Berlin noong 1806, ngunit nagbigay ng nagsasariling pamahalaan sa lungsod.&lt;ref name=&quot;Lewis20132&quot;&gt;{{cite book|first=Peter B.|last=Lewis|title=Arthur Schopenhauer|url=https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|date=15 Pebrero 2013|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-78023-069-6|page=57|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174348/https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1815, ang lungsod ay naging bahagi ng bagong Lalawigan ng Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;StaffInc.20102&quot;&gt;{{cite book|author1=Harvard Student Agencies Inc. Staff|author2=Harvard Student Agencies, Inc.|title=Let's Go Berlin, Prague &amp; Budapest: The Student Travel Guide|url=https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|date=28 Disyembre 2010|publisher=Avalon Travel|isbn=978-1-59880-914-5|page=83|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914181704/https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Hinubog ng [[Rebolusyong Industriyal]] ang Berlin noong ika-19 na siglo; kapansin-pansing lumawak ang ekonomiya at populasyon ng lungsod, at naging pangunahing sentro ng riles at sentro ng ekonomiya ng Alemanya. Ang mga karagdagang suburb sa lalong madaling panahon ay umunlad at lumaki ang lugar at populasyon ng Berlin. Noong 1861, ang mga kalapit na suburb kasama ang [[Wedding (Berlin)|Wedding]], [[Moabit]], at ilang iba pa ay isinanib sa Berlin.&lt;ref name=&quot;Schulte-Peevers20102&quot;&gt;{{cite book|author=Andrea Schulte-Peevers|title=Lonel Berlin|url=https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|date=15 Setyembre 2010|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74220-407-9|page=25|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214354/https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1871, ang Berlin ay naging kabesera ng bagong itinatag na [[Imperyong Aleman]].&lt;ref name=&quot;Stöver20132&quot;&gt;{{cite book|first=Bernd|last=Stöver|title=Berlin: A Short History|url=https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|date=2 Oktubre 2013|publisher=C.H.Beck|isbn=978-3-406-65633-0|page=20|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200615/https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1881, naging distritong lungsod ito na hiwalay sa Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;Strassmann20082&quot;&gt;{{cite book|first=W. Paul|last=Strassmann|title=The Strassmanns: Science, Politics and Migration in Turbulent Times (1793–1993)|url=https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|date=15 Hunyo 2008|publisher=Berghahn Books|isbn=978-1-84545-416-6|page=26|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=10 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910121944/https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-20 hanggang ika-21 siglo ===
{{main|Berlin noong dekada 1920}}
Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, ang Berlin ay naging isang matabang lupa para sa kilusang Ekspresyonistang Aleman.&lt;ref name=&quot;HollandGawthrop20012&quot;&gt;{{cite book|author1=Jack Holland|author2=John Gawthrop|title=The Rough Guide to Berlin|url=https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl|url-access=registration|year=2001|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-85828-682-2|page=[https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl/page/361 361]|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa mga larangan tulad ng arkitektura, pagpipinta, at sine ay naimbento ang mga bagong anyo ng artistikong estilo. Sa pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] noong 1918, isang [[Republikang Weimar|republika]] ang ipinahayag ni [[Philipp Scheidemann]] sa [[Reichstag (gusali)|gusaling Reichstag]]. Noong 1920, isinama ng [[Batas ng Kalakhang Berlin]] ang dose-dosenang mga suburban na lungsod, nayon, at pagmamay-ari sa paligid ng Berlin sa isang pinalawak na lungsod. Ang batas ay nagpalaki sa lugar ng Berlin mula 66&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; tungo 883&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (25 tungo 341 sq mi). Halos dumoble ang populasyon, at ang Berlin ay may populasyon na humigit-kumulang apat na milyon. Sa panahong Weimar, ang Berlin ay sumailalim sa kaguluhan sa politika dahil sa kawalan ng katiyakan sa ekonomiya ngunit naging isang kilalang sentro ng Rumaragasang Dekada '20. Naranasan ng metropolis ang kaniyang kapanahunan bilang isang pangunahing kabesera ng mundo at kilala sa mga tungkulin ng pamumuno nito sa agham, teknolohiya, sining, humanidades, pagpaplano ng lungsod, pelikula, mas mataas na edukasyon, pamahalaan, at mga industriya. Si [[Albert Einstein]] ay sumikat sa publiko noong mga taon niya sa Berlin, na ginawaran ng Gantimpalang Nobel para sa Pisika noong 1921.
[[Talaksan:Potsdamer_Platz_1945.jpg|left|thumb|Nawasak ang Berlin pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ([[Potsdamer Platz]], 1945)]]
Noong 1933, si [[Adolf Hitler]] at ang [[Partidong Nazi|Partido Nazi]] ay naluklok sa kapangyarihan. Ang pamamahala ng NSDAP ay nagpabawas sa komunidad ng mga Hudyo ng Berlin mula 160,000 (isang-katlo ng lahat ng mga Hudyo sa bansa) sa humigit-kumulang 80,000 dahil sa pangingibang-bansa sa pagitan ng 1933 at 1939. Pagkatapos ng [[Kristallnacht]] noong 1938, libo-libong Hudyo ng lungsod ang ikinulong sa kalapit na kampong piitan ng Sachsenhausen. Simula noong unang bahagi ng 1943, marami ang ipinadala sa mga kampong piitan, gaya ng [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz|Auschwitz]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Jewish Community of Berlin |url=https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170708152027/https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |archive-date=8 Hulyo 2017 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Holocaust Encyclopedia|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ang pinakamabigat na binomba na lungsod sa kasaysayan. Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang malaking bahagi ng Berlin ay nawasak sa 1943–45 na reyd sa himpapawid ng mga Alyado at sa 1945 [[Labanan ng Berlin]]. Ang mga Alyado ay naghulog ng 67,607 tonelada ng mga bomba sa lungsod, na sinira ang 6,427 ektarya ng tinayuang lugar. Humigit-kumulang 125,000 sibilyan ang napatay.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Clodfelter |first=Micheal |title=Warfare and Armed Conflicts- A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000 |year=2002 |edition=2 |publisher=McFarland &amp; Company |isbn=978-0-7864-1204-4|language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos ang pagtatapos ng digmaan sa Europa noong Mayo 1945, nakatanggap ang Berlin ng malaking bilang ng mga bakwit mula sa mga lalawigan sa Silangan. Hinati ng mga matagumpay na kapangyarihan ang lungsod sa apat na sektor, na kahalintulad sa mga lugar ng pananakop kung saan hinati ang Alemanya. Ang mga sektor ng [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Kanluraning Alyado]] (ang Estados Unidos, Reino Unido, at Pransiya) ay bumuo ng [[Kanlurang Berlin]], habang ang [[Unyong Sobyetika|Sobyetikong sektor]] ang bumuo ng [[Silangang Berlin]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Benz |first=Prof. Dr. Wolfgang |date=27 Abril 2005 |title=Berlin – auf dem Weg zur geteilten Stadt |trans-title=Berlin – on the way to a divided city |url=https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110120432/https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |archive-date=10 Nobyembre 2018 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |language=de}}&lt;/ref&gt;

Lahat ng apat na [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Alyado]] ay nagbahagi ng mga tungkuling pampamahalaan para sa Berlin. Gayunpaman, noong 1948, nang palawigin ng Kanluraning Alyado ang reporma sa pera sa Kanlurang mga sona ng Alemanya sa tatlong kanlurang sektor ng Berlin, ang [[Unyong Sobyetika|Unyong Sobyetiko]] ay nagpataw ng [[Pagbangkulong ng Berlin|pagharang]] sa mga daanan patungo at mula sa Kanlurang Berlin, na ganap na nasa loob ng kontrolado ng Sobyetikong teritoryo. Ang [[pagbangkulong ng Berlin]], na isinagawa ng tatlong kanlurang Alyado, ay nagtagumpay sa pagharang na ito sa pamamagitan ng pagbibigay ng pagkain at iba pang mga suplay sa lungsod mula Hunyo 1948 hanggang Mayo 1949.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Airlift / Blockade |url=https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318232831/https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |archive-date=18 Marso 2015 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Western Allies Berlin|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1949, itinatag ang Pederal na Republika ng Alemanya sa [[Kanlurang Alemanya]] at kalaunan ay isinama ang lahat ng mga sonang Amerikano, Briton, at Pranses, hindi kasama ang mga sona ng tatlong bansang iyon sa Berlin, habang ang [[Marxismo–Leninismo|Marxista-Leninistang]] [[Silangang Alemanya|Demokratikong Republikang Aleman]] ay idineklara sa [[Silangang Alemanya]]. Ang Kanlurang Berlin ay opisyal na nanatiling isang sinasakop na lungsod, ngunit ito ay nakahanay sa politika sa Republikang Federal ng Alemanya sa kabila ng heyograpikong paghihiwalay ng Kanlurang Berlin. Ang serbisyo ng himpapawid sa Kanlurang Berlin ay ipinagkaloob lamang sa mga kompanyang panghimpapawid ng mga Amerikano, Briton, at Pranses.
[[Talaksan:Thefalloftheberlinwall1989.JPG|left|thumb|Ang [[Pader ng Berlin|pagbagsak ng Pader ng Berlin]] noong 9 Nobyembre 1989. Noong Oktubre 3, 1990, pormal nang natapos ang proseso ng [[muling pag-iisa ng Alemanya]].]]
Ang pagkakatatag ng dalawang estadong Aleman ay nagpapataas ng tensiyon sa [[Digmaang Malamig]]. Ang Kanlurang Berlin ay napapaligiran ng teritoryo ng Silangang Aleman, at ang Silangang Alemanya ay nagpahayag ng Silangang bahagi bilang kabesera nito, isang hakbang na hindi kinilala ng mga kanluraning kapangyarihan. Kasama sa Silangang Berlin ang karamihan sa sentrong pangkasaysayan ng lungsod. Ang pamahalaang Kanlurang Aleman ay nagsariling nagtatag sa [[Bonn]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin after 1945 |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090412221115/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |archive-date=12 Abril 2009 |access-date=8 Abril 2009 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1961, sinimulan ng Silangang Alemanya na itayo ang [[Pader ng Berlin]] sa paligid ng Kanlurang Berlin, at ang mga pangyayari ay umabot sa isang tangke na paghaharap sa [[Tsekpoint Charlie]]. Ang Kanlurang Berlin ay de facto na ngayong bahagi ng Kanlurang Alemanya na may natatanging legal na katayuan, habang ang Silangang Berlin ay de facto na bahagi ng Silangang Alemanya. Ibinigay ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''&quot; noong Hunyo 26, 1963, sa harap ng [[Rathaus Schöneberg|munisipyo]] ng [[Schöneberg]], na matatagpuan sa kanlurang bahagi ng lungsod, na sinalungguhitan ang suporta ng Estados Unidos para sa Kanlurang Berlin.&lt;ref&gt;Andreas Daum, ''Kennedy in Berlin''. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ganap na nahati. Bagaman posible para sa mga Kanluranin na dumaan sa kabilang panig sa pamamagitan ng mahigpit na kontroladong mga tsekpoint, para sa karamihan ng mga taga-Silangan, ang paglalakbay sa Kanlurang Berlin o Kanlurang Alemanya ay ipinagbabawal ng pamahalaan ng Silangang Alemanya. Noong 1971, ginagarantiyahan ng isang Kasunduan ng Apat na Kapangyarihan ang pagpunta sa at mula sa Kanlurang Berlin sa pamamagitan ng kotse o tren sa pamamagitan ng Silangang Alemanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1996 |title=Ostpolitik: The Quadripartite Agreement of September 3, 1971 |url=https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225042306/https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=U.S. Diplomatic Mission to Germany|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1989, sa pagtatapos ng Digmaang Malamig at panggigipit mula sa populasyon ng Silangang Aleman, ang Pader ng Berlin ay bumagsak noong Nobyembre 9 at kasunod na karamihan ay giniba. Ngayon, pinapanatili ng East Side Gallery ang malaking bahagi ng pader. Noong Oktubre 1990, muling [[Muling pag-iisa ng Alemanya|pinagsama]] ang dalawang bahagi ng Alemanya bilang Republika Federal ng Alemanya, at muling naging lungsod ang Berlin.&lt;ref&gt;''Berlin ‒ Washington, 1800‒2000: Capital Cities, Cultural Representation, and National Identities'', pat. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Si [[Walter Momper]], ang alkalde ng Kanlurang Berlin, ay naging unang alkalde ng muling pinagsamang lungsod sa pansamantala. Ang mga halalan sa buong lungsod noong Disyembre 1990 ay nagresulta sa unang &quot;lahatang Berlin&quot; na alkalde na nahalal na manungkulan noong Enero 1991, kung saan ang magkahiwalay na opisina ng mga alkalde sa Silangan at Kanlurang Berlin ay magtatapos sa panahong iyon, at si [[Eberhard Diepgen]] (isang dating alkalde ng Kanluran Berlin) ang naging unang nahalal na alkalde ng isang muling pinag-isang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Disyembre 1990 |title=Berlin Mayoral Contest Has Many Uncertainties |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |url-status=live |access-date=17 Hunyo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617212414/https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |archive-date=17 Hunyo 2019|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong Hunyo 18, 1994, ang mga sundalo mula sa Estados Unidos, Pransiya, at Britanya ay nagmartsa sa isang parada na bahagi ng mga seremonya upang markahan ang pag-alis ng mga kaalyadong tropang pananakop na nagpapahintulot sa [[Muling pag-iisa ng Alemanya|muling pinagsamang Berlin]]&lt;ref name=&quot;ReUnificationParade&quot;&gt;{{Cite news |last=Kinzer |first=Stephan |date=19 Hunyo 1994 |title=Allied Soldiers March to Say Farewell to Berlin |work=[[The New York Times]] |location=New York City |url=https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |url-status=live |access-date=20 Nobyembre 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121133602/https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |archive-date=21 Nobyembre 2015|language=en}}&lt;/ref&gt; (ang huling tropang Ruso ay umalis noong Agosto 31, habang ang huling pag-alis ng mga puwersa ng Kanluraning Alyado ay noong Setyembre 8, 1994). Noong Hunyo 20, 1991, bumoto ang [[Bundestag]] (Parlamentong Aleman) na ilipat ang luklukan ng kabesera ng Alemanya mula Bonn patungong Berlin, na natapos noong 1999.

{{multiple image|align=right|image1=Humboldt Forum 9155.jpg|width1=195|caption1=Ang muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]] na nalalapit nang matapos noong 2021|width2=220|width3=215|direction=|total_width=|alt1=}}Ang [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|repormang pampangasiwaan ng Berlin noong 2001]] ay nagsanib ng ilang boro, na binawasan ang kanilang bilang mula 23 hanggang 12.

Noong 2006, isinagawa sa Berlin ang Pangwakas na [[Pandaigdigang Kopa ng FIFA]].

Sa isang pag-atakeng terorista noong 2016 na nauugnay sa [[Islamikong Estado|ISIL]], isang truck ang sadyang inimaneho sa isang palengkeng pam-Pasko sa tabi ng [[Pang-alaalang Simbahang Kaiser Wilhelm|Pang-alaalang Simbahang Kaiser Guillermo]], na nag-iwan ng 13 kataong namatay at 55 nasugatan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 Disyembre 2016 |title=IS reklamiert Attacke auf Weihnachtsmarkt für sich |language=de |trans-title=IS recalls attack on Christmas market for itself |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175944/https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |archive-date=21 Marso 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC.Dies&quot;&gt;{{Cite news |date=26 Oktubre 2021 |title=Berlin attack: First aider dies 5 years after Christmas market murders |work=BBC |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |url-status=live |access-date=Oktubre 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026190214/https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |archive-date=26 Oktubre 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;

Binuksan ang [[Paliparang Berlin Brandeburgo]] (BER) noong 2020, pagkalipas ng siyam na taon kaysa binalak, kung saan papasok na ang Terminal 1 sa serbisyo sa katapusan ng Oktubre, at ang mga lipad papunta at mula sa [[Paliparang Tegel]] ay magtatapos sa Nobyembre.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gardner |first=Nicky |last2=Kries |first2=Susanne |date=8 Nobyembre 2020 |title=Berlin's Tegel airport: A love letter as it prepares to close |url=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205135633/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=The Independent |language=de}}&lt;/ref&gt; Dahil sa pagbaba ng bilang ng mga pasahero na nagreresulta mula sa pandemya ng [[Pandemya ng COVID-19|COVID-19]], inihayag ang mga plano na pansamantalang isara ang Terminal 5&amp;nbsp;ng BER, ang dating [[Paliparang Berlin Schönefeld|Paliparang Schönefeld]], simula sa Marso 2021 nang hanggang isang taon.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=Enero 29, 2021 |title=BER schließt Terminal in Schönefeld am 23. Februar |language=de |trans-title=BER closes the terminal in Schönefeld on February 23 |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205134830/https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt; Ang nag-uugnay na linyang U-Bahn U5 mula Alexanderplatz hanggang [[Berlin Hauptbahnhof|Hauptbahnhof]], kasama ang mga bagong estasyong Rotes Rathaus at Unter den Linden, ay binuksan noong Disyembre 4, 2020, kung saan inaasahang magbubukas ang estasyon ng Museumsinsel U-Bahn sa bandang Marso 2021, na kokompleto sa lahat ng mga bagong gawa sa U5.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Agosto 2020 |title=BVG will verlängerte U5 am 4. Dezember eröffnen |trans-title=BVG wants to open the extended U5 on December 4th |url=https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133537/https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=rbb24 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagyang pagbubukas sa pagtatapos ng 2020 na museong [[Foro Humboldt]], na makikita sa muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]], na inihayag noong Hunyo, ay ipinagpaliban hanggang Marso 2021.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 Nobyembre 2020 |title=Humboldt Forum will zunächst nur digital eröffnen |language=de |trans-title=Humboldt Forum will initially only open digitally |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133156/https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt;

=== Pagtatangka ng pagsasanib ng Berlin-Brandeburgo ===
[[Talaksan:DEU_Berlin-Brandenburg_COA.svg|left|thumb|179x179px|Ang eskudo de armas na iminungkahi sa kontrata ng estado]]
Ang legal na batayan para sa pinagsamang estado ng Berlin at [[Brandeburgo]] ay iba sa ibang mga panukala sa pagsasanib ng estado. Karaniwan, ang Artikulo 29&amp;nbsp;ng [[Batayang Batas para sa Republikang Federal ng Alemanya|Batayang Batas]] ay nagsasaad na ang pagsasanib ng estado ay nangangailangan ng isang pederal na batas.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=24 Mayo 1949|article=29|article-type=Artikulo|legislature=Parlamentarischer Rat|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_29.html|language=de}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, ang isang sugnay na idinagdag sa Batayang Batas noong 1994, Artikulo 118a, ay nagpapahintulot sa Berlin at Brandeburgo na magkaisa nang walang pag-aprubang federal, na nangangailangan ng isang reperendo at ratipikasyon ng mga parlamento ng parehong estado.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=27 Oktubre 1994|article=118a|article-type=Einzelnorm|legislature=Bundestag|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_118a.html|language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1996, nagkaroon ng hindi matagumpay na pagtatangka na pag-isahin ang mga estado ng Berlin at Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=LÄNDERFUSION / FUSIONSVERTRAG (1995) |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/5_33_laefuver.htm |access-date=31 Marso 2022|language=de}}&lt;/ref&gt; Parehong may iisang kasaysayan, diyalekto, at kultura at sa 2020, mayroong mahigit 225,000 residente ng Brandeburgo na namamasahe patungong Berlin. Ang pagsasanib ay nagkaroon ng halos nagkakaisang suporta ng isang malawak na koalisyon ng parehong mga pamahalaan ng estado, mga partidong pampolitika, media, mga asosasyon ng negosyo, mga [[unyon ng manggagawa]], at mga simbahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 Mayo 2016 |title=Die Brandenburger wollen keine Berliner Verhältnisse |language=de |work=Tagesspiegel |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/gescheiterte-laenderfusion-mit-berlin-die-brandenburger-wollen-keine-berliner-verhaeltnisse/13539146.html |access-date=30 Marso 2022}}&lt;/ref&gt; Bagaman bumoto ang Berlin ng pabor sa maliit na palugit, higit sa lahat ay nakabatay sa suporta sa dating [[Kanlurang Berlin]], hindi inaprubahan ng mga botante ng Brandeburgo ang pagsasanib sa malaking palugit. Nabigo ito higit sa lahat dahil sa ayaw ng mga botante ng Brandeburgo na tanggapin ang malaki at lumalaking utang ng publiko sa Berlin at takot na mawala ang pagkakakilanlan at impluwensiya sa kabesera.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot; /&gt;

== Heograpiya ==

=== Topograpiya ===
[[Talaksan:Berlin_by_Senitnel-2.jpg|thumb|Imaheng satellite ng Berlin]]
[[Talaksan:Luftbild_bln-schmoeckwitz.jpg|thumb|Ang labas ng Berlin ay nasasakupan ng mga kakahuyan at maraming lawa.]]
Ang Berlin ay nasa hilagang-silangan ng Alemanya, sa isang lugar ng mababang latiang makahoy na may pangunahing patag na [[topograpiya]], bahagi ng malawak na [[Hilagang Kapatagang Europeo]] na umaabot mula hilagang Pransiya hanggang kanlurang Rusya. Ang ''Berliner Urstromtal'' (isang panahon ng yelo lambak glasyar), sa pagitan ng mababang [[Talampas ng Barnim]] sa hilaga at ng [[Talampas ng Teltow]] sa timog, ay nabuo sa pamamagitan ng natunaw na tubig na dumadaloy mula sa mga yelo sa dulo ng huling glasyasyong Weichseliense. Ang [[Spree (ilog)|Spree]] ay sumusunod sa lambak na ito ngayon. Sa Spandau, isang boro sa kanluran ng Berlin, ang Spree ay umaagos sa ilog [[Havel]], na dumadaloy mula hilaga hanggang timog sa kanlurang Berlin. Ang daloy ng Havel ay mas katulad ng isang hanay ng mga lawa, ang pinakamalaki ay ang Tegeler See at ang [[Großer Wannsee]]. Ang isang serye ng mga lawa ay dumadaloy din sa itaas na Spree, na dumadaloy sa [[Müggelsee|Großer Müggelsee]] sa silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Satellite Image Berlin |url=https://maps.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://www.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |archive-date=18 Pebrero 2022 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Google Maps|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang malalaking bahagi ng kasalukuyang Berlin ay umaabot sa mababang talampas sa magkabilang panig ng Lambak Spree. Malaking bahagi ng mga boro na [[Reinickendorf]] at [[Pankow]] ay nasa Talampas ng Barnim, habang ang karamihan sa mga boro ng [[Charlottenburg-Wilmersdorf]], [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Tempelhof-Schöneberg]], at [[Neukölln]] ay nasa Talampas ng Teltow.

Ang boro ng Spandau ay bahagyang nasa loob ng Lambak Glasyar ng Berlin at bahagyang nasa Kapatagang Nauen, na umaabot sa kanluran ng Berlin. Mula noong 2015, ang mga burol ng Arkenberge sa Pankow sa {{Convert|122|m}} taas, ay ang pinakamataas na punto sa Berlin. Sa pamamagitan ng pagtatapon ng mga labi ng konstruksiyon nalampasan nito ang [[Teufelsberg]] ({{Cvt|120.1|m}}), na kung saan mismo ay binubuo ng mga durog na bato mula sa mga guho ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Triantafillou |first=Nikolaus |date=27 Enero 2015 |title=Berlin hat eine neue Spitze |trans-title=Berlin has a new top |url=https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722225809/https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |archive-date=22 Hulyo 2016 |access-date=11 Nobyembre 2018 |publisher=Qiez |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang [[Müggelberge]] sa 114.7 {{Convert|114.7|m}} taas ay ang pinakamataas na natural na punto at ang pinakamababa ay ang Spektesee sa Spandau, sa {{Convert|28.1|m}} taas.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=22 Pebrero 2015 |title=Der höchste Berg von Berlin ist neuerdings in Pankow |language=de |trans-title=The tallest mountain in Berlin is now in Pankow |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |url-status=live |access-date=22 Pebrero 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150519014725/https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |archive-date=19 Mayo 2015}}&lt;/ref&gt;

=== Klima ===
Ang Berlin ay may klimang pangkaragatan ([[Kategoryang Köppen sa klima|Köppen]]: ''Cfb'');&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Köppen Climate Classification (Weatherbase) |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130184209/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019 |website=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt; ang silangang bahagi ng lungsod ay may bahagyang impluwensiyang kontinental (''Dfb''), isa sa mga pagbabago ay ang taunang pag-ulan ayon sa masa ng hangin at ang mas malaking kasaganaan sa isang panahon ng taon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The different types of vertical greening systems and their relative sustainability |url=https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130220603/https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Elkins22&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|title=Berlin: The Spatial Structure of a Divided City|last1=Elkins|first1=Dorothy|last2=Elkins|first2=T. H.|last3=Hofmeister|first3=B.|date=4 Agosto 2005|publisher=Routledge|isbn=9781135835057|language=en|access-date=21 Setyembre 2020|archive-date=18 Pebrero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Nagtatampok ang ganitong uri ng klima ng katamtamang temperatura ng tag-init ngunit kung minsan ay mainit (para sa pagiging semikontinental) at malamig na taglamig ngunit hindi mahigpit sa halos lahat ng oras.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Climate Summary |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629211853/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |archive-date=29 Hunyo 2015 |access-date=15 Marso 2015 |publisher=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa mga transisyonal na sonang klima nito, karaniwan ang pagyeyelo sa taglamig, at may mas malaking pagkakaiba sa temperatura sa pagitan ng mga panahon kaysa sa karaniwan para sa maraming klimang pangkaragatan. Higit pa rito, ang Berlin ay inuri bilang isang katamtamang klimang kontinental (''Dc'') sa ilalim ng iskema ng klima ng Trewartha, gayundin ang mga suburb ng Lungsod ng Bagong York, bagaman inilalagay sila ng [[Kategoryang Köppen sa klima|sistemang Köppen]] sa iba't ibang uri.&lt;ref&gt;Gerstengarbe FW, Werner PC (2009) A short update on Koeppen climate shifts in Europe between 1901 and 2003. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Ang mga tag-araw ay mainit-init at kung minsan ay mahalumigmig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|22|–|25|C}} at mababa sa {{Cvt|12|–|14|C}}. Ang mga taglamig ay malamig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|3|C}} at mababa sa {{Cvt|−2|to|0|C}}. Ang tagsibol at taglagas ay karaniwang malamig hanggang banayad. Lumilikha ng mikroklima ang tinayuang bahagi ng Berlin, na may init na iniimbak ng mga gusali at bangketa ng lungsod. Ang mga temperatura ay maaaring {{Cvt|4|C-change}} mas mataas sa lungsod kaysa mga nakapaligid na lugar.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=weather.com |url=https://www.weather.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070323015551/https://www.weather.com/ |archive-date=23 Marso 2007 |access-date=7 Abril 2012 |publisher=weather.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang taunang pag-ulan ay {{Convert|570|mm}} na may katamtamang pag-ulan sa buong taon. Ang Berlin at ang nakapalibot na estado ng Brandeburgo ay ang pinakamainit at pinakatuyong rehiyon sa Alemanya.&lt;ref name=&quot;berlinermorgenpost&quot;&gt;{{Cite web |date=8 Marso 2016 |title=Berlin ist das wärmste und trockenste Bundesland |url=https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023193643/https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |archive-date=23 Oktubre 2021 |access-date=23 Oktubre 2021 |website=Berliner Morgenpost|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pag-ulan ng niyebe ay pangunahing nangyayari mula Disyembre hanggang Marso.&lt;ref name=&quot;worldweather2&quot;&gt;{{Cite web |title=Climate figures |url=https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080817114255/https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |archive-date=17 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=World Weather Information Service|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakamainit na buwan sa Berlin ay Hulyo 1834, na may karaniwang temperatura na {{Cvt|23.0|C}} at ang pinakamalamig ay Enero 1709, na maykaraniwang temperatura na {{Cvt|-13.2|C}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Temperaturmonatsmittel BERLIN-TEMPELHOF 1701- 1993 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702031754/https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |archive-date=2 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakabasang buwan na naitala ay Hulyo 1907, na may {{Convert|230|mm}} ng pag-ulan, samantalang ang pinakamatuyo ay Oktubre 1866, Nobyembre 1902, Oktubre 1908 at Setyembre 1928, lahat ay may {{Convert|1|mm|3}} ng pag-ulan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Niederschlagsmonatssummen BERLIN-DAHLEM 1848– 1990 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190707182905/https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |archive-date=7 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt;{{Weather box|location=Berlin (Schönefeld), mga karaniwan noong 1981–2010, mga sukdulan noong 1957–kasalukuyan|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=15.1|Feb record high C=18.0|Mar record high C=25.8|Apr record high C=30.8|May record high C=32.7|Jun record high C=35.4|Jul record high C=37.3|Aug record high C=38.0|Sep record high C=32.3|Oct record high C=27.7|Nov record high C=20.4|Dec record high C=15.6|year record high C=38.0|Jan high C=2.8|Feb high C=4.3|Mar high C=8.7|Apr high C=14.3|May high C=19.4|Jun high C=22.0|Jul high C=24.6|Aug high C=24.2|Sep high C=19.3|Oct high C=13.8|Nov high C=7.3|Dec high C=3.3|year high C=13.7|Jan mean C=0.1|Feb mean C=0.9|Mar mean C=4.3|Apr mean C=9.0|May mean C=14.0|Jun mean C=16.8|Jul mean C=19.1|Aug mean C=18.5|Sep mean C=14.2|Oct mean C=9.4|Nov mean C=4.4|Dec mean C=1.0|year mean C=9.3|Jan low C=-2.8|Feb low C=-2.4|Mar low C=0.4|Apr low C=3.5|May low C=8.2|Jun low C=11.2|Jul low C=13.5|Aug low C=13.0|Sep low C=9.6|Oct low C=5.4|Nov low C=1.4|Dec low C=-1.6|year low C=5.0|Jan record low C=-25.3|Feb record low C=-22.0|Mar record low C=-16.0|Apr record low C=-7.4|May record low C=-2.8|Jun record low C=1.3|Jul record low C=4.9|Aug record low C=4.6|Sep record low C=-0.9|Oct record low C=-7.7|Nov record low C=-12.0|Dec record low C=-24.0|year record low C=-25.3|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=37.2|Feb precipitation mm=30.1|Mar precipitation mm=39.3|Apr precipitation mm=33.7|May precipitation mm=52.6|Jun precipitation mm=60.2|Jul precipitation mm=52.5|Aug precipitation mm=53.0|Sep precipitation mm=39.5|Oct precipitation mm=32.2|Nov precipitation mm=37.8|Dec precipitation mm=46.1|year precipitation mm=515.2|Jan sun=57.6|Feb sun=71.5|Mar sun=119.4|Apr sun=191.2|May sun=229.6|Jun sun=230.0|Jul sun=232.4|Aug sun=217.3|Sep sun=162.3|Oct sun=114.7|Nov sun=54.9|Dec sun=46.9|year sun=1727.6|Jan uv=1|Feb uv=1|Mar uv=2|Apr uv=4|May uv=5|Jun uv=6|Jul uv=6|Aug uv=5|Sep uv=4|Oct uv=2|Nov uv=1|Dec uv=0|source 1=DWD&lt;ref&gt;{{cite web
  |url = https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |title = Ausgabe der Klimadaten: Monatswerte
  |access-date = 2019-06-12
  |archive-date = 12 Hunyo 2014
  |archive-url = https://web.archive.org/web/20140612043121/https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |url-status = live |language = en
  }}&lt;/ref&gt; sa Weather Atlas&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|title=Berlin, Germany – Detailed climate information and monthly weather forecast|last=d.o.o|first=Yu Media Group|website=Weather Atlas|language=en|access-date=2019-07-02|archive-date=25 Nobyembre 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125121717/https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|location=Berlin (Tempelhof), elevation: {{convert|48|m|abbr=on|disp=or}}, mga karaniwang noong 1971–2000, sukdulan 1878–kasalukuyan|collapsed=y|metric first=yes|single line=yes|Jan record high C=15.5|Feb record high C=18.7|Mar record high C=24.8|Apr record high C=31.3|May record high C=35.5|Jun record high C=38.5|Jul record high C=38.1|Aug record high C=38.0|Sep record high C=34.2|Oct record high C=28.1|Nov record high C=20.5|Dec record high C=16.0|Jan high C=3.3|Feb high C=5.0|Mar high C=9.0|Apr high C=15.0|May high C=19.6|Jun high C=22.3|Jul high C=25.0|Aug high C=24.5|Sep high C=19.3|Oct high C=13.9|Nov high C=7.7|Dec high C=3.7|Jan mean C=0.6|Feb mean C=1.4|Mar mean C=4.8|Apr mean C=8.9|May mean C=14.3|Jun mean C=17.1|Jul mean C=19.2|Aug mean C=18.9|Sep mean C=14.5|Oct mean C=9.7|Nov mean C=4.7|Dec mean C=2.0|Jan low C=−1.9|Feb low C=−1.5|Mar low C=1.3|Apr low C=4.2|May low C=9.0|Jun low C=12.3|Jul low C=14.3|Aug low C=14.1|Sep low C=10.6|Oct low C=6.4|Nov low C=2.2|Dec low C=-0.4|Jan record low C=-23.1|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-8.1|May record low C=-4.0|Jun record low C=1.5|Jul record low C=6.1|Aug record low C=3.5|Sep record low C=-1.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.0|Dec record low C=-20.5|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=42.3|Feb precipitation mm=33.3|Mar precipitation mm=40.5|Apr precipitation mm=37.1|May precipitation mm=53.8|Jun precipitation mm=68.7|Jul precipitation mm=55.5|Aug precipitation mm=58.2|Sep precipitation mm=45.1|Oct precipitation mm=37.3|Nov precipitation mm=43.6|Dec precipitation mm=55.3|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=8.0|Mar precipitation days=9.1|Apr precipitation days=7.8|May precipitation days=8.9|Jun precipitation days=7.0|Jul precipitation days=7.0|Aug precipitation days=7.0|Sep precipitation days=7.8|Oct precipitation days=7.6|Nov precipitation days=9.6|Dec precipitation days=11.4|unit precipitation days=1.0 mm|source 1=WMO&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |title = World Weather Information Service&amp;nbsp;– Berlin |website = Worldweather.wmo.int |date = 5 Oktubre 2006 |access-date = 2012-04-07 |archive-date = 25 Abril 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130425001834/https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |url-status = bot: unknown |language=en}} Abril 25, 2013, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=KNMI&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |title = Indices Data – Berlin/Tempelhof 2759 |access-date = 2019-05-13 |publisher =KNMI|language = en |archive-date = 9 Hulyo 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180709010608/https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |url-status = dead |language=en}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|collapsed=y|metric first=y|single line=y|location=Berlin (Dahlem), {{convert|58|m|abbr=on|disp=or}}, 1961–1990 mga normal, sukdulan 1908–kasalukuyan{{NoteTag|Dahil ang kinaroroonan ng himpilang pampanahon ay pinakamalayo mula sa mas makapal na urbanisadong rehiyon ng Berlin at mas malayo sa pangunahing UHI, ang mga halaga nito ay bahagyang mas mataas, lalo na sa gitna at kagyat na mga rehiyon.&lt;ref&gt;[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm Long-term Development of Selected Climate Parameters (Edisyong 2015)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308213004/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm |date=2021-03-08 }}, Berlin Environmental Atlas. ''Senate Department for Urban Development and Housing''. Nakuha noong Enero 30, 2019. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;}}|Jan record high C=15.2|Feb record high C=18.6|Mar record high C=25.1|Apr record high C=30.9|May record high C=33.3|Jun record high C=36.1|Jul record high C=37.9|Aug record high C=37.7|Sep record high C=34.2|Oct record high C=27.5|Nov record high C=19.5|Dec record high C=15.7|Jan mean C=-0.4|Feb mean C=0.6|Mar mean C=4.0|Apr mean C=8.4|May mean C=13.5|Jun mean C=16.7|Jul mean C=17.9|Aug mean C=17.2|Sep mean C=13.5|Oct mean C=9.3|Nov mean C=4.6|Dec mean C=1.2|Jan high C=1.8|Feb high C=3.5|Mar high C=7.9|Apr high C=13.1|May high C=18.6|Jun high C=21.8|Jul high C=23.1|Aug high C=22.8|Sep high C=18.7|Oct high C=13.3|Nov high C=7.0|Dec high C=3.2|Jan low C=-2.9|Feb low C=-2.2|Mar low C=0.5|Apr low C=3.9|May low C=8.2|Jun low C=11.4|Jul low C=12.9|Aug low C=12.4|Sep low C=9.4|Oct low C=5.9|Nov low C=2.1|Dec low C=-1.1|Jan record low C=-21.0|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-6.7|May record low C=-2.9|Jun record low C=0.8|Jul record low C=5.4|Aug record low C=4.7|Sep record low C=-0.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.1|Dec record low C=-20.2|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=43.0|Feb precipitation mm=37.0|Mar precipitation mm=38.0|Apr precipitation mm=42.0|May precipitation mm=55.0|Jun precipitation mm=71.0|Jul precipitation mm=53.0|Aug precipitation mm=65.0|Sep precipitation mm=46.0|Oct precipitation mm=36.0|Nov precipitation mm=50.0|Dec precipitation mm=55.0|Jan sun=45.4|Feb sun=72.3|Mar sun=122.0|Apr sun=157.7|May sun=221.6|Jun sun=220.9|Jul sun=217.9|Aug sun=210.2|Sep sun=156.3|Oct sun=110.9|Nov sun=52.4|Dec sun=37.4|unit precipitation days=1.0 mm|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=9.0|Mar precipitation days=8.0|Apr precipitation days=9.0|May precipitation days=10.0|Jun precipitation days=10.0|Jul precipitation days=9.0|Aug precipitation days=9.0|Sep precipitation days=9.0|Oct precipitation days=8.0|Nov precipitation days=10.0|Dec precipitation days=11.0|source 1=NOAA&lt;ref name=&quot;noaa&quot;&gt;{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| title = Berlin (10381) – WMO Weather Station
| access-date = 30 Enero 2019
| archive-url = https://web.archive.org/web/20220218131223/ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| archive-date = 2022-02-18
| url-status = dead
| publisher = NOAA
| language = en
}} [https://archive.org/details/19611990NormalsNOAABerlin Naarkibo] 30 Enero 2019, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=Berliner Extremwerte&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |title = Berliner Extremwerte |access-date = 1 Disyembre 2014 |archive-date = 6 Hunyo 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200606191249/https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |url-status = live |language=en}}&lt;/ref&gt;}}

=== Tanawin ng lungsod ===
[[Talaksan:16-07-04-Abflug-Berlin-DSC_0122.jpg|thumb|Larawang panghimpapawid sa gitna ng Berlin na nagpapakita ng [[City West]], [[Potsdamer Platz]], [[Alexanderplatz]], at ang [[Tiergarten (liwasan)|Tiergarten]]]]
Ang kasaysayan ng Berlin ay nag-iwan sa lungsod ng isang [[wiktionary:polycentric|polisentrikong]] pagkakaayos at isang napakaeklektikong hanay ng arkitektura at mga gusali. Ang hitsura ng lungsod ngayon ay higit na nahubog ng pangunahing papel na ginampanan nito sa kasaysayan ng Germany noong ika-20 siglo. Lahat ng pambansang pamahalaan na nakabase sa Berlin{{Spaced en dash}}ang Kaharian ng Prusya, ang Ikalawang Imperyong Aleman ng 1871, ang Republikang Weimar, Alemanyang Nazi, Silangang Alemanya, pati na rin ang muling pinagsamang Alemanya{{Spaced en dash}}ay nagpasimula ng mga ambisyosong programa sa muling pagtatayo, na ang bawat isa ay nagdaragdag ng sarili nitong natatanging estilo sa arkitektura ng lungsod.

Sinalanta ang Berlin ng mga pagsalakay sa himpapawid, sunog, at labanan sa kalye noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at marami sa mga gusaling nakaligtas sa parehong Silangan at Kanluran ay giniba noong panahon pagkatapos ng digmaan. Karamihan sa demolisyong ito ay pinasimulan ng mga programa sa arkitektura ng munisipyo upang magtayo ng mga bagong distrito ng negosyo o tirahan at ang mga pangunahing arterya. Karamihan sa mga palamuti sa mga gusali bago ang digmaan ay nawasak kasunod ng mga makabagong dogma, at sa parehong mga sistema pagkatapos ng digmaan, gayundin sa muling pinagsamang Berlin, maraming mahahalagang estrukturang pamana ang muling itinayo, kabilang ang ''Forum Fridericianum'' kasama ang, [[Operang Estatal ng Berlin|Operang Estatal]] (1955), [[Palasyo ng Charlottenburg|Palasyo Charlottenburg]] (1957), ang mga monumental na gusali sa [[Gendarmenmarkt]] (dekada '80), ang [[Alte Kommandantur|Kommandantur]] (2003), at gayundin ang proyekto sa muling pagtatayo ng mga barokong patsada ng [[Palasyo ng Berlin|Palasyo ng Lungsod]]. Maraming mga bagong gusali ang naging inspirasyon ng kanilang makasaysayang mga nauna o ang pangkalahatang klasikong estilo ng Berlin, gaya ng Otel Adlon.

Ang mga kumpol ng mga ''skyscraper'' o gusaling mataas ay tumaas sa iba't ibang lokasyon: [[Potsdamer Platz]], ang [[City West]], at [[Alexanderplatz]], ang huling dalawa ay naglalarawan sa mga dating sentro ng Silangan at Kanlurang Berlin, na ang una ay kumakatawan sa isang bagong Berlin noong ika-21 siglo, na bumangon mula sa mga guho no-man's land ng Pader ng Berlin. Ang Berlin ay may lima sa nangungunang 50 pinakamataas na gusali sa Alemanya.

Mahigit sa sangkatlo ng sakop ng lungsod ay binubuo ng luntiang espasyo, kakahuyan, at tubig.&lt;ref name=&quot;gruen2&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang pangalawang pinakamalaki at pinakasikat na liwasan ng Berlin, ang [[Tiergarten (liwasan)|Großer Tiergarten]], ay matatagpuan sa gitna mismo ng lungsod. Sinasaklaw nito ang isang lugar na 210 ektarya at umaabot mula Zoo ng Bahnhof sa ''City West'' o Kanlurang Lungsod hanggang sa [[Tarangkahang Brandeburgo]] sa silangan.

Kabilang sa mga tanyag na kalye, ang [[Unter den Linden]] at [[Friedrichstraße]] ay matatagpuan sa lumang sentro ng lungsod (at kasama sa dating Silangang Berlin). Ang ilan sa pangunahing kalye sa City West ay ang [[Kurfürstendamm]] (o pinaikling Ku´damm) at [[Kantstraße]].

=== Arkitektura ===
[[Talaksan:Gendarmenmarkt_Panorama.jpg|thumb|Panorama ng [[Gendarmenmarkt]], na nagpapakita ng [[Konzerthaus Berlin]], nasa gilid ng [[Neue Kirche, Berlin|Simbahang Aleman]] (kaliwa) at [[Katedral na Pranses, Berlin|Simbahang Pranses]] (kanan)]]
[[Talaksan:Berliner_Dom_seen_from_James_Simon_Park.jpg|thumb|Ang [[Katedral ng Berlin]] sa [[Pulo ng mga Museo]]]]
Ang [[Fernsehturm Berlin|Fernsehturm]] (toreng pantelebisyon) sa [[Alexanderplatz]] sa [[Mitte]] ay kabilang sa pinakamataas na estruktura sa Unyong Europeo sa {{Cvt|368|m}}. Itinayo noong 1969, makikita ito sa karamihan ng mga sentral na distrito ng Berlin. Ang lungsod ay makikita mula sa {{Convert|204|m|ft|-high}} palapag ng pagmamasid. Simula rito, ang [[Karl-Marx-Allee]] ay patungo sa silangan, isang abenida na may linya ng mga monumental na gusali ng tirahan, na dinisenyo sa estilong [[Arkitekturang Stalinista|Sosyalismong Klasisismo]]. Katabi ng lugar na ito ay ang [[Rotes Rathaus]] (Bulwagang Panlungsod), na may natatanging pulang-ladrilyong arkitektura nito. Sa harap nito ay ang Neptunbrunnen, isang balong na nagtatampok ng mitolohikong pangkat ng mga [[Triton (mitolohiya)|Triton]], mga [[personipikasyon]] ng apat na pangunahing Prusong ilog, at [[Neptuno (mitolohiya)|Neptuno]] sa ibabaw nito.

Ang [[Tarangkahang Brandeburgo]] ay isang ikonikong tanawin ng Berlin at Alemanya; ito ay tumatayo bilang isang simbolo ng mga pangyayaring Europeo at ng pagkakaisa at kapayapaan. Ang [[gusaling Reichstag]] ay ang tradisyonal na luklukan ng Parlamentong Aleman. Hinubog muli ito ng arkitektrong Briton na si [[Norman Foster (arkitekto)|Norman Foster]] noong dekada '90 at nagtatampok ng salaming simboryo sa ibabaw ng pook ng pagpupulong, na nagbibigay-daan sa libreng pampublikong tanaw sa mga pinagdadausang parlamento at magagandang tanawin ng lungsod.

Ang Galeriyang ''East Side'' o Bandang Silangan ay isang ''open-air'' o panlabas na eksibisyong sining na direktang ipininta sa mga huling bahagi ng Pader ng Berlin. Ito ang pinakamalaking natitirang ebidensiya ng makasaysayang dibisyon ng lungsod.

Ang [[Gendarmenmarkt]] ay isang [[Arkitekturang Neoklasiko|neoklasikong liwasan]] sa Berlin, ang pangalan ay nagmula sa punong-tanggapan ng sikat na Gens d'armes regiment na matatagpuan dito noong ika-18 siglo. Dalawang katulad na disenyong katedral ang hangganan nito, ang [[Französischer Dom]] kasama ang platapormang pang-obserbasyon nito at ang [[Deutscher Dom]]. Ang [[Konzerthaus Berlin|Konzerthaus]] (Bulwagang Pangkonsiyerto), tahanan ng Orkestra Sinfonika ng Berlin, ay nakatayo sa pagitan ng dalawang katedral.
[[Talaksan:MJK_46430_Schloss_Charlottenburg.jpg|left|thumb|[[Palasyo Charlottenburg]]]]
[[Talaksan:Berlin_Hackesche_Höfe1.jpg|left|thumb|[[Hackesche Höfe]]]]
Ang [[Pulo ng mga Museo]] sa [[Spree (ilog)|Ilog Spree]] ay naglalaman ng [[Berlin#Mga museo|limang museo]] na itinayo mula 1830 hanggang 1930 at isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng [[UNESCO]]. Ang pagpapanumbalik at pagtatayo ng isang pangunahing lagusan sa lahat ng mga museo, pati na rin ang muling pagtatayo ng [[Stadtschloss, Berlin|Stadtschloss]] ay nagpapatuloy.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Hunyo 2011 |title=Neumann: Stadtschloss wird teurer |trans-title=Neumann: Palace is getting more expensive |url=https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200703/https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 Mayo 2010 |title=Das Pathos der Berliner Republik |trans-title=The pathos of the Berlin republic |url=https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200702/https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt; Gayundin sa pulo at sa tabi ng [[Lustgarten]] at palasyo ay ang [[Katedral ng Berlin]], ang ambisyosong pagtatangka ni Emperador Guillermo II na lumikha ng Protestanteng karibal sa [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma. Ang isang malaking kripta ay naglalaman ng mga labi ng ilan sa mga naunang Prusong maharlikang pamilya. Ang [[Katedral ni Santa Eduvigis]] ay ang Katoliko Romanong katedral ng Berlin.
[[Talaksan:Bikinihaus_Berlin-1210760.jpg|thumb|Ang [[Breitscheidplatz]] kasama ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] ay ang sentro ng [[City West]].]]
Ang [[Unter den Linden]] ay isang silangan–kanlurang abenidang nalilinyahan ng mga puno na mula sa Tarangkahang Brandeburgo hanggang sa pook ng dating Berliner Stadtschloss, at dating pangunahing promenada ng Berlin. Maraming Klasikong gusali ang nakahanay sa kalye, at naroon ang bahagi ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]]. Ang [[Friedrichstraße]] ay ang maalamat na kalye ng Berlin noong Ginintuang Dekada Beynte. Pinagsasama nito ang mga tradisyon ng ika-20 siglo sa modernong arkitektura ng Berlin ngayon.

Ang [[Potsdamer Platz]] ay isang buong kuwarto na binuo mula sa simula pagkatapos bumaba ang [[Pader ng Berlin|Pader]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Construction and redevelopment since 1990 |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610103008/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |archive-date=10 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Senate Department of Urban Development|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa kanluran ng Potsdamer Platz ay ang Kulturforum, na naglalaman ng Gemäldegalerie, at nasa gilid ng Neue Nationalgalerie at ng Berliner Philharmonie. Ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], isang alaalang pang-[[Holokausto]], ay nasa hilaga.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ouroussoff |first=Nicolai |date=9 Mayo 2005 |title=A Forest of Pillars, Recalling the Unimaginable |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2005/05/09/arts/design/09holo.html |access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang lugar sa paligid ng [[Hackescher Markt]] ay tahanan ng mga kulturang moda, na may 'di-mabilang na mga bilihan ng damit, club, bar, at galeriya. Kabilang dito ang [[Hackesche Höfe]], isang kalipunan ng mga gusali sa paligid ng ilang patyo, na muling itinayo noong 1996. Ang kalapit na [[Bagong Sinagoga, Berlin|Bagong Sinagoga]] ay ang sentro ng kultura ng mga Hudyo.

Ang Straße des 17. Juni, na nagkokonekta sa Tarangkahang Brandeburgo at Ernst-Reuter-Platz, ay nagsisilbing gitnang silangan-kanlurang axis. Ang pangalan nito ay ginugunita ang mga pag-aalsa sa Silangang Berlin noong Hunyo 17, 1953. Humigit-kumulang sa kalahati mula sa Tarangkahang Brandeburgo ay ang Großer Stern, isang isla ng sirkulong trapiko kung saan matatagpuan ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin|Siegessäule]] (Haligi ng Tagumpay). Ang monumentong ito, na itinayo upang gunitain ang mga tagumpay ng Prusya, ay inilipat noong 1938–39 mula sa dati nitong posisyon sa harapan ng Reichstag.

Ang [[Kurfürstendamm]] ay tahanan ng ilan sa mga mararangyang tindahan ng Berlin kung saan ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] sa silangang dulo nito sa [[Breitscheidplatz]]. Ang simbahan ay nawasak noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at iniwang guho. Ang malapit sa Tauentzienstraße ay ang [[KaDeWe]], na sinasabing pinakamalaking almasen sa kontinental na Europa. Ang [[Rathaus Schöneberg]], kung saan ginawa ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang tanyag na talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''!&quot;, ay nasa [[Tempelhof-Schöneberg]].

Kanluran ng sentro, ang [[Palasyo Bellevue, Alemanya|Palasyo Bellevue]] ay ang tirahan ng [[Pangulo ng Alemanya]]. Ang [[Palasyo Charlottenburg]], na nasunog noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ay ang pinakamalaking makasaysayang palasyo sa Berlin.

Ang Funkturm Berlin ay isang toreng {{Convert|150|m|ft|-tall}}''lattice'' o parilya ng radyo sa pook-peryahan o ''fairground'', na itinayo sa pagitan ng 1924 at 1926. Ito ang tanging toreng pang-obserbasyon na nakatayo sa mga insulador at may restawran {{Cvt|55|m}} at isang larangang pantanaw {{Cvt|126|m}} sa ibabaw ng lupa, na mapupuntahan ng [[Elebeytor|elebaytor]] na may bintana.

Ang [[Oberbaumbrücke]] sa ibabaw ng ilog Spree ay ang pinakaikonikong tulay ng Berlin, na nag-uugnay sa pinagsama-samang mga boro ng [[Friedrichshain]] at [[Kreuzberg]]. Nagdadala ito ng mga sasakyan, tao, at linyang U1 ng [[Berlin U-Bahn]]. Ang tulay ay nakompleto sa isang estilong [[ladrilyong gotiko]] noong 1896, na pinapalitan ang dating kahoy na tulay na may isang pang-itaas na daanan para sa U-Bahn. Ang gitnang bahagi ay giniba noong 1945 upang pigilan ang [[Hukbong Pula|Pulang Hukbo]] sa pagtawid. Pagkatapos ng digmaan, ang inayos na tulay ay nagsilbing tsekpoynt at tawiran sa hangganan sa pagitan ng mga sektor ng Sobyetiko at Amerikano, at kalaunan sa pagitan ng Silangan at Kanlurang Berlin. Noong kalagitnaan ng dekada '50, ito ay sarado sa mga sasakyan, at pagkatapos ng pagtatayo ng Pader ng Berlin noong 1961, ang trapiko ng tao ay mahigpit na pinaghigpitan. Kasunod ng muling pag-iisang Aleman, ang gitnang bahagi ay muling itinayo gamit ang isang kuwadrong [[asero]], at ipinagpatuloy ang serbisyo ng U-Bahn noong 1995.

== Demograpiya ==
[[Talaksan:Berlin_population2.svg|left|thumb|Populasyon ng Berlin, 1880–2012]]
Sa pagtatapos ng 2018, ang lungsod-estado ng Berlin ay mayroong 3.75&amp;nbsp;milyong rehistradong naninirahan&lt;ref name=&quot;pop-detail3&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; sa isang lugar na {{Cvt|891.1|km2}}.  Ang densidad ng populasyon ng lungsod ay 4,206 na naninirahan bawat km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Ang Berlin ang pinakamataong lungsod sa [[Unyong Europeo]]. Noong 2019, ang urbanong sakop ng Berlin ay may humigit-kumulang 4.5&amp;nbsp;milyong naninirahan. {{Magmula noong|2019}}  ang gumaganang urbanong pook ay tahanan ng humigit-kumulang 5.2&amp;nbsp;milyong tao.&lt;ref&gt;[https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en Population on 1 January by age groups and sex – functional urban areas, Eurostat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150903213351/https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en|date=2015-09-03}}. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang buong [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may populasyon na higit sa 6&amp;nbsp;milyon sa isang lugar na {{Cvt|30546|km2|0}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 Agosto 2020 |title=Initiativkreis Europäische Metropolregionen in Deutschland: Berlin-Brandenburg |url=https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817083458/https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |archive-date=17 Agosto 2019 |access-date=6 Pebrero 2013 |website=www.deutsche-metropolregionen.org|language=de}}&lt;/ref&gt;{{Historical populations|1721|65300|1750|113289|1800|172132|1815|197717|1825|220277|1840|330230|1852|438958|1861|547571|1871|826341|1880|1122330|1890|1578794|1900|1888848|1910|2071257|1920|3879409|1925|4082778|1933|4221024|1939|4330640|1945|3064629|1950|3336026|1960|3274016|1970|3208719|1980|3048759|1990|3433695|2000|3382169|2010|3460725|53=2020|54=3664088}}Noong 2014, ang lungsod-estado na Berlin ay nagkaroon ng 37,368 buhay na panganak (+6.6%), isang rekord na bilang mula noong 1991. Ang bilang ng mga namatay ay 32,314. Halos 2.0&amp;nbsp;milyong kabahayan ang binilang sa lungsod. 54 porsiyento ng mga ito ay mga sambahayang iisa ang naninirahan. Mahigit sa 337,000 pamilya na may mga batang wala pang 18 taong gulang ang nanirahan sa Berlin. Noong 2014, ang kabeserang Aleman ay nagrehistro ng dagdag sa paglipat ng humigit-kumulang 40,000 katao.&lt;ref&gt;[https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf statistics Berlin Brandenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315084534/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf|date=2016-03-15}}. www.statistik-berlin-brandenburg.de Hinango noong 10 Oktubre 2016. (sa Aleman)&lt;/ref&gt;

=== Mga nasyonalidad ===
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float:right;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |'''Mga residente ayon sa Pagkamamamayan''' &lt;small&gt;(31 Disyembre 2019)&lt;/small&gt; &lt;ref name=&quot;pop-detail6&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;
|-
!Bansa
!Populasyon
|-
|Kabuuang mga rehistradong residente
|3,769,495
|-
|{{Flag|Alemanya}}
|2,992,150
|-
|{{Flag|Turkiya}}
|98,940
|-
|{{Flag|Polonya}}
|56,573
|-
|{{Flag|Syria}}
|39,813
|-
|{{Flag|Italya}}
|31,573
|-
|{{Flag|Bulgaria}}
|30,824
|-
|{{Flag|Rusya}}
|26,640
|-
|{{Flag|Romania}}
|24,264
|-
|{{Flag|Estados Unidos}}
|22,694
|-
|{{Flag|Biyetnam}}
|20,572
|-
|{{Flag|Pransiya}}
|20,223
|-
|{{Flag|Serbia}}
|20,109
|-
|{{Flag|Nagkakaisang Kaharian}}
|16,751
|-
|{{Flag|Espanya}}
|15,045
|-
|{{Flag|Gresya}}
|14,625
|-
|{{Flag|Croatia}}
|14,430
|-
|{{Flag|India}}
|13,450
|-
|{{Flag|Ukranya}}
|13,410
|-
|{{Flag|Afghanistan}}
|13,301
|-
|{{Flag|Tsina}}
|13,293
|-
|{{Flag|Bosnia at Herzegovina}}
|12,691
|-
|Iba pang Gitnang Silangan at Asya
|88,241
|-
|Ibang Europa
|80,807
|-
|Africa
|36,414
|-
|Iba pang mga America
|27,491
|-
|Oceania at [[Antarctica]]
|5,651
|-
|Walang estado o Hindi Malinaw
|24,184
|}
Ang pambansa at pandaigdigang paglipat sa lungsod ay may mahabang kasaysayan. Noong 1685, pagkatapos ng pagpapawalang-bisa ng [[Kautusan ng Nantes]] sa Pransiya, tumugon ang lungsod sa pamamagitan ng [[Kautusan ng Potsdam]], na tinitiyak ang kalayaan sa relihiyon at katayuang walang buwis sa mga Pranses na Huguenot na bakwit sa loob ng sampung taon. Ang [[Batas ng Kalakhang Berlin]] noong 1920 ay nagsama ng maraming suburb at nakapalibot na mga lungsod ng Berlin. Binuo nito ang karamihan sa teritoryo na binubuo ng modernong Berlin at pinalaki ang populasyon mula sa 1.9&amp;nbsp;milyon tungo 4&amp;nbsp;milyon.

Ang aktibong imigrasyon at asilong pampolitika sa Kanlurang Berlin ay naghudyat ng mga alon ng imigrasyon noong dekada '60 at '70. Ang Berlin ay tahanan ng hindi bababa sa 180,000 residenteng Turko at [[Mga Turko sa Alemanya|Turko-Aleman]],&lt;ref name=&quot;pop-detail4&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; na ginagawa itong pinakamalaking komunidad ng mga Turko sa labas ng Turkiya. Noong dekada '90 ang ''Aussiedlergesetze ay'' nagbigay-daan sa imigrasyon sa Alemanya ng ilang residente mula sa dating [[Unyong Sobyetiko]]. Sa ngayon, ang mga etnikong Aleman mula sa mga bansa ng dating Unyong Sobyetiko ang bumubuo sa pinakamalaking bahagi ng komunidad na nagsasalita ng Ruso.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dmitry Bulgakov |date=11 Marso 2001 |title=Berlin is speaking Russians' language |url=https://www.russiajournal.com/node/4653 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406142034/https://www.russiajournal.com/node/4653 |archive-date=6 Abril 2013 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Russiajournal.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang huling dekada ay nakaranas ng pagdagsa mula sa iba't ibang bansa sa Kanluran at ilang rehiyon sa Africa.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Heilwagen |first=Oliver |date=28 Oktubre 2001 |title=Berlin wird farbiger. Die Afrikaner kommen – Nachrichten Welt am Sonntag – Welt Online |language=de |work=Die Welt |url=https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |url-status=live |access-date=2 Hunyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515022639/https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |archive-date=15 Mayo 2011}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagi ng mga imigranteng Africano ay nanirahan sa [[Afrikanisches Viertel]].&lt;ref&gt;{{cite press release|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|date=6 Pebrero 2009|title=Zweites Afrika-Magazin &quot;Afrikanisches Viertel&quot; erschienen Bezirksbürgermeister Dr. Christian Hanke ist Schirmherr|url=https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|location=Berlin|publisher=berlin.de|access-date=27 Setyembre 2016|archive-date=21 Oktubre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021050530/https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|url-status=live|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang mga batang Aleman, EU-Europeo, at Israeli ay nanirahan na rin sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=12 Disyembre 2014 |title=Hummus in the Prenzlauer Berg |url=https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |url-status=live |journal=The Jewish Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20141230010937/https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |archive-date=30 Disyembre 2014 |access-date=29 Disyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2019, mayroong 777,345 na rehistradong residente ng dayuhang nasyonalidad at dagdag pang 542,975 mamamayang Aleman na may &quot;pinanggalingang imigrante&quot; ''(Migrationshintergrund, MH)'',&lt;ref name=&quot;pop-detail5&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; ibig-sabihin sila o ang isa sa kanilang mga magulang ay nandayuhan sa Alemanya pagkatapos ng 1955. Ang mga dayuhang residente ng Berlin ay nagmula sa mga 190 bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 Pebrero 2011 |title=457 000 Ausländer aus 190 Staaten in Berlin gemeldet |trans-title=457,000 Foreigners from 190 Countries Registered in Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428201553/https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |archive-date=28 Abril 2019 |access-date=28 Abril 2019 |website=Berliner Morgenpost |language=de}}&lt;/ref&gt; Apatnapu't walong porsiyento ng mga residenteng wala pang 15 taong gulang ay may pinagmulang imigrante. Ang Berlin noong 2009 ay tinatayang mayroong 100,000 hanggang 250,000 hindi rehistradong mga naninirahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Von Andrea Dernbach |date=23 Pebrero 2009 |title=Migration: Berlin will illegalen Einwanderern helfen – Deutschland – Politik – Tagesspiegel |work=Der Tagesspiegel Online |publisher=Tagesspiegel.de |url=https://www.tagesspiegel.de/politik/deutschland/berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |url-status=live |access-date=15 Setyembre 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131251/https://www.tagesspiegel.de/politik/migration-berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |archive-date=18 Pebrero 2022|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang mga Boro ng Berlin na may malaking bilang ng mga migrante o populasyon na ipinanganak sa ibang bansa ay [[Mitte]], [[Neukölln]], at [[Friedrichshain-Kreuzberg]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 Setyembre 2016 |title=Zahl der Ausländer in Berlin steigt auf Rekordhoch |url=https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804053354/https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |archive-date=4 Agosto 2017 |access-date=13 Hunyo 2017 |website=jungefreiheit.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

Mayroong higit sa 20 hindi katutubong komunidad na may populasyong hindi bababa sa 10,000 katao, kabilang ang mga komunidad ng mga Turko, Polako, Ruso, Lebanes, Palestino, Serbio, Italyano, Indiyano, Bosnio, Biyetnames, Amerikano, Rumano, Bulgaro, Croata, Tsino, Austriako, Ukrano, Pranses, Briton, Españo, Israeli, Thai, Irani, Ehipsiyo, at Siryo..

=== Mga wika ===
Ang Aleman ay ang opisyal at nangingibabaw na sinasalitang wika sa Berlin. Ito ay isang wikang Kanlurang Aleman na nagmula ang karamihan ng bokabularyo nito mula sa sangay ng Aleman ng pamilya ng wikang [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeo]]. Ang Aleman ay isa sa 24 na wika ng Unyong Europeo,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=European Commission |title=Official Languages |url=https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140926004848/https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |archive-date=26 Setyembre 2014 |access-date=29 Hulyo 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; at isa sa tatlong wikang pantrabaho ng [[Komisyong Europeo]].

Ang Berlinerisch o Berlinisch ay hindi isang diyalekto sa lingguwistika. Ito ay sinasalita sa Berlin at sa [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|nakapaligid na kalakhang pook]]. Nagmula ito sa isang Brandeburges na varyant. Ang diyalekto ay nakikita na ngayon na mas katulad ng isang sosyolekto, higit sa lahat sa pamamagitan ng pagtaas ng imigrasyon at mga uso sa mga edukadong populasyon na magsalita ng karaniwang Aleman sa pang-araw-araw na buhay.

Ang pinakakaraniwang ginagamit na wikang banyaga sa Berlin ay Turko, Polako, Ingles, Persa, Arabe, Italyano, Bulgaro, Ruso, Rumano, Kurdo, Serbo-Croata, Pranses, Español, at Biyentames. Mas madalas na naririnig ang Truko, Arabe, Kurdo, at Serbo-Croata sa kanlurang bahagi dahil sa malalaking komunidad ng Gitnang Silangan at dating Yugoslavia. Ang Polako, Ingles, Ruso, at Biyetnames ay may mas maraming katutubong nagsasalita sa Silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 Mayo 2010 |title=Studie – Zwei Millionen Berliner sprechen mindestens zwei Sprachen – Wirtschaft – Berliner Morgenpost – Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522160634/https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |archive-date=22 Mayo 2011 |access-date=2 Hunyo 2011 |publisher=Morgenpost.de|language=de}}&lt;/ref&gt;

=== Relihiyon ===
Ayon sa senso noong 2011, humigit-kumulang 37 porsiyento ng populasyon ang nag-ulat na mga miyembro ng isang legal na kinikilalang simbahan o relihiyosong organisasyon. Ang iba ay hindi kabilang sa naturang organisasyon, o walang impormasyong makukuha hinggil sa kanila.&lt;ref name=&quot;Census 2011&quot;&gt;{{Cite web |title=Zensus 2011 – Bevölkerung und Haushalte – Bundesland Berlin |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303193809/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=23 Pebrero 2019 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=6–7 |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang pinakamalaking relihiyong denominasyon na naitala noong 2010 ay ang [[Protestantismo|Protestanteng]] rehiyonal na samahang simbahan —ang [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana]] (EKBO) —isang nagkakaisang simbahan. Ang EKBO ay miyembro ng [[Simbahang Ebanghelika sa Alemanya|Simbahang Ebanghelika sa Alemanya (EKD)]] at [[Union Evangelischer Kirchen|Union Evangelischer Kirchen (UEK)]]. Ayon sa EKBO, ang kanilang kasapian ay umabot sa 18.7 porsiyento ng lokal na populasyon, habang ang [[Simbahang Katolikong Romano]] ay mayroong 9.1 porsyento ng mga residenteng nakarehistro bilang mga miyembro nito.&lt;ref name=&quot;kirchenmitglieder2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2011 |title=Kirchenmitgliederzahlen am 31.12.2010 |trans-title=Church membership on 31 December 2010 |url=https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180209204513/https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |archive-date=9 Pebrero 2018 |access-date=10 Marso 2012 |publisher=Evangelical Church in Germany |language=de}}&lt;/ref&gt; Humigit-kumulang 2.7% ng populasyon ang nakikilala sa iba pang mga denominasyong Kristiyano (karamihan sa [[Simbahang Ortodokso ng Silangan|Silangang Ortodokso]], ngunit iba't ibang mga Protestante rin).&lt;ref name=&quot;klStatistik2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Disyembre 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 Hulyo 2011 |access-date=4 Enero 2011 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; Ayon sa rehistro ng mga residente ng Berlin, noong 2018, 14.9 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Ebanghelika, at 8.5 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Katolika.&lt;ref name=&quot;pop-detail7&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang gobyerno ay nagpapanatili ng rehistro ng mga miyembro ng mga simbahang ito para sa mga layunin ng buwis, dahil kinokolekta nito ang buwis sa simbahan sa ngalan ng mga simbahan. Hindi ito nag-iingat ng mga rekord ng mga miyembro ng ibang relihiyosong organisasyon na maaaring mangolekta ng kanilang sariling buwis sa simbahan, sa ganitong paraan.

Noong 2009, humigit-kumulang 249,000 [[Muslim]] ang iniulat ng Tanggapan ng Estadistika na mga miyembro ng mga Masjid at Islamikong relihiyosong organisasyon sa Berlin,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Statistisches Jahrbuch für Berlin 2010 |trans-title=Statistical yearbook for Berlin 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120202750/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |archive-date=20 Nobyembre 2012 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; habang noong 2016, tinatantiya ng pahayagang ''[[Der Tagesspiegel]]'' na humigit-kumulang 350,000 Muslim ang nag-obserba ng [[Ramadan]] sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 Hunyo 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=23 Pebrero 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212013247/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 Disyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt; Noong 2019, humigit-kumulang 437,000 rehistradong residente, 11.6% ng kabuuan, ang nag-ulat na mayroong pinanggalingan sa paglilipat mula sa isa sa mga estadong Miyembro ng Organisasyon ng Kooperasyong Islamiko.&lt;ref name=&quot;pop-detail8&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 Hunyo 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |language=de |trans-title=Ramadan in refugee camps and schools in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=13 Hunyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712125538/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 Hulyo 2017}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1992 at 2011 halos dumoble ang populasyon ng Muslim.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Schupelius |first=Gunnar |date=28 Mayo 2015 |title=Wird der Islam künftig die stärkste Religion in Berlin sein? |work=Berliner Zeitung |url=https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |url-status=live |access-date=13 Hunyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170603092248/https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |archive-date=3 Hunyo 2017|language=de}}&lt;/ref&gt;

Humigit-kumulang 0.9% ng mga Berlines ay kabilang sa ibang mga relihiyon. Sa tinatayang populasyon na 30,000–45,000 na mga residenteng Hudyo,&lt;ref name=&quot;The Boston Globe 2014-11-01&quot;&gt;{{Cite web |last=Ross |first=Mike |date=1 Nobyembre 2014 |title=In Germany, a Jewish community now thrives |url=https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222235631/https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |archive-date=22 Disyembre 2016 |access-date=19 Agosto 2016 |website=The Boston Globe}}&lt;/ref&gt; humigit-kumulang 12,000 ang mga rehistradong miyembro ng mga relihiyosong organisasyon.&lt;ref name=&quot;klStatistik20102&quot;&gt;{{Cite web |date=Disyembre 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 Hulyo 2011 |access-date=4 Enero 2011 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang Berlin ay ang luklukan ng [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Berlin|Katoliko Romanong arsobispo ng Berlin]] at ang nahalal na tagapangulo ng [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana|EKBO]] ay pinamagatang obispo ng EKBO. Higit pa rito, ang Berlin ay ang luklukan ng maraming mga Ortodoksong katedral, tulad ng Katedral ni San Boris ang Bautista, isa sa dalawang luklukan ng Bulgarong Ortodokso na Diyosesis ng Kanluran at Gitnang Europa, at ang Katedral ng Muling Pagkabuhay ni Kristo ng Diyosesis ng Berlin (Patriarkado ng Mosku).

{{multiple image|align=right|perrow=2|total_width=400|width1=500|width2=500|width3=500|width4=500|height1=350|height2=350|height3=350|height4=350|image1=Berliner Dom - panoramio (20).jpg|image2=NeueSynagogue.JPG|image3=2020-04-16 P4160889 St.Hedwigs-Kathedrale, Bebelplatz.jpg|image4=Şehitlik mosque Berlin by ZUFAr.jpg|footer=Paikot pa kanan mula sa taas pakaliwa: [[Katedral ng Berlin]], [[Bagong Sinagoga (Berlin)|Bagong Sinagoga]], Moske Şehitli, at [[Katedral ni Santa Eduvigis]]}}

Ang mga mananampalataya ng iba't ibang relihiyon at denominasyon ay nagpapanatili ng maraming lugar ng pagsamba sa Berlin. Ang Malayang Simbahang Ebangheliko-Luterano ay may walong parokya na may iba't ibang laki sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lutheran Diocese Berlin-Brandenburg |url=https://www.selk-berlin.de/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328152944/https://www.selk-berlin.de/ |archive-date=28 Marso 2008 |access-date=19 Agosto 2008 |publisher=Selbständige Evangelisch-Lutherische Kirche|language=de}}&lt;/ref&gt; Mayroong 36 na kongregasyong Bautista (sa loob Samahan ng mga Ebanghelikong Malayang Simbahang Kongregasyon sa Alemanya), 29 Bagong Apostolikong Simbahan, 15 [[Nagkakaisang Metodistang Simbahan|Nagkakaisang Metodista]] na simbahan, walong Malayang Ebanghelika na Kongregasyon, apat na Simbahan ni Kristo, Siyentipiko (una, iklawa, ikatlo, at ikalabing-anim), anim mga kongregasyon ng [[Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw]], isang Lumang Simbahan, at isang [[Anglikanismo|Anglicanong]] simbahan sa Berlin. Ang Berlin ay may higit sa 80 moske,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's mosques |url=https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093250/https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |archive-date=11 November 2018 |access-date=11 November 2018 |publisher=[[Deutsche Welle]]}}&lt;/ref&gt; sampung sinagoga,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Keller |first=Claudia |date=10 November 2013 |title=Berlins jüdische Gotteshäuser vor der Pogromnacht 1938: Untergang einer religiösen Vielfalt |language=de |trans-title=Berlin's jewish places of worship before the Pogromnacht 1938: Decline of a religious diversity |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |url-status=live |access-date=11 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093246/https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |archive-date=11 November 2018 |quote=Von den weit mehr als 100 jüdischen Gotteshäusern sind gerade einmal zehn übrig geblieben. (in english: Of the far more than 100 synagogues, only ten are left.)}}&lt;/ref&gt; at dalawang templong [[Budismo|Budista]].

== Gobyerno at politika ==
{{main|Politika ng Berlin}}

=== Estadong lungsod ===
[[Talaksan:Rotes_Rathaus.jpg|left|thumb|[[Rotes Rathaus]] (''Pulang Munisipyo''), luklukan ng Senado at Alkalde ng Berlin.]]
Mula noong [[Muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa]] noong Oktubre 3, 1990, ang Berlin ay isa sa tatlong [[Länder ng Alemanya|estadong lungsod sa Alemanya]] na kabilang sa kasalukuyang 16 na estado ng Alemanya. Ang [[Abgeordnetenhaus ng Berlin|Kapulungan ng mga Kinatawan]] (''Abgeordnetenhaus'') ay kumakatawan bilang parlamento ng lungsod at estado, na mayroong 141 na luklukan. Ang ehekutibong tanggapan ng Berlin ay ang [[Senado ng Berlin]] (''Senat von Berlin''). Binubuo ang Senado ng [[Talaan ng mga alkalde ng Berlin|Namamahalang Alkalde]] (''Regierender Bürgermeister''), at hanggang sampung senador na may hawak na ministerong posisyon, dalawa sa kanila ang may hawak na titulong &quot;Alkalde&quot; (''Bürgermeister'') bilang kinatawan ng Namamahalang Alkalde.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-11-01 |title=Verfassung von Berlin – Abschnitt IV: Die Regierung |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008025644/https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |archive-date=8 October 2020 |access-date=2020-10-02 |website=www.berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang kabuuang taunang badyet ng estado ng Berlin noong 2015 ay lumampas sa €24.5 ($30.0) bilyon kabilang ang surplus sa badyet na €205 ($240) milyon.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berliner Haushalt Finanzsenator bleibt trotz sprudelnder Steuereinnahmen vorsichtig |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/berliner-haushalt-finanzsenator-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-24702234 |url-status=live |access-date=20 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131248/https://www.berliner-zeitung.de/sport-leidenschaft/berliner-haushalt-finanzsenator-kollatz-ahnen-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-li.6132?pid=true |archive-date=18 February 2022}}&lt;/ref&gt; Ang estado ay nagmamay-ari ng malawak na pag-aari, kabilang ang mga gusaling pang-administratibo at pamahalaan, mga kompanya ng real estate, pati na rin ang mga stake sa Estadio Olimpiko, mga paliguan, mga kompanya ng pabahay, at maraming mga pampublikong negosyo at mga subsidiyaryo na kompanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 May 2017 |title=Vermögen |trans-title=Assets |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928151604/https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |archive-date=28 September 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 September 2019 |title=Beteiligungen des Landes Berlin |trans-title=Holdings of the State of Berlin |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219070001/https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |archive-date=19 December 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Hawak ng [[Partido Sosyo-Demokratiko ng Alemanya|Partido Sosyo-Demokratiko]] (''Sozialdemokratische Partei Deutschlands'' o SPD) at ng [[Ang Kaliwa (Alemanya)|Kaliwa]] (Die Linke) ang pamahalaang lungsod pagkatapos ng [[Halalan estatal ng Berlin, 2001|halalang estatal noong 2001]] at nanalo ng isa pang termino sa [[Halalang estatal ng Berlin, 2006|halalang estatal noong 2006]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin state election, 2006 |url=https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323161037/https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |archive-date=23 March 2012 |access-date=17 August 2008 |website=Der Landeswahlleiter für Berlin |language=de}}&lt;/ref&gt; Mula noong [[Halalang estatal ng Berlin, 2016|halalang estatal noong 2016]], nagkaroon ng koalisyon sa pagitan ng Partido Sosyo-Demokratiko, mga Lunti, at Kaliwa.

Ang Namumunong Alkalde ay magkasabay na Panginoong Alkalde ng Lungsod ng Berlin (''Oberbürgermeister der Stadt'') at Ministro na Pangulo ng Estado ng Berlin (''Ministerpräsident des Bundeslandes''). Ang tanggapan ng Namamahalang Alkalde ay nasa [[Rotes Rathaus|Rotes Rathaus (Pulang Munisipyo)]]. Mula noong 2014 ang tanggapang ito ay hawak ni [[Michael Müller (politiko, ipinanganak noong 1964)|Michael Müller]] ng mga Sosyo-Demokratiko.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|magazine=[[Time (magazine)|Time Europe]]}}&lt;/ref&gt;

=== Mga boro ===
[[Talaksan:Berlin_Subdivisions.svg|right|thumb|[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|12 boro ng Berlin at ang kanilang 96 na kapitbahayan]]]]
Ang Berlin ay nahahati sa 12 boro o distrito (''Bezirke''). Ang bawat boro ay may ilang mga subdistrito o mga kapitbahayan (''Ortsteile''), na nag-ugat sa mas matatandang munisipalidad na nauna sa pagbuo ng Kalakhang Berlin noong Oktubre 1, 1920. Ang mga subdistritong ito ay naging urbanisado at isinama sa lungsod nang maglaon. Maraming residente ang lubos na nakikilala sa kanilang mga kapitbahayan, na kolokyal na tinatawag na ''[[Kiez]]''. Sa kasalukuyan, ang Berlin ay binubuo ng 96 na mga subdistrito, na karaniwang binubuo ng ilang mas maliliit na pook residensiyal o kuwarto.

Ang bawat boro ay pinamamahalaan ng isang sangguniang pamboro (''Bezirksamt'') na binubuo ng limang konsehal (''Bezirksstadträte'') kasama ang alkalde ng boro (''Bezirksbürgermeister''). Ang konseho ay inihahalal ng asamblea ng boro (''Bezirksverordnetenversammlung''). Gayunpaman, ang mga indibidwal na boro ay hindi mga independiyenteng munisipalidad, ngunit nasa ilalim ng Senado ng Berlin. Ang mga alkalde ng boro ay bumubuo sa konseho ng mga alkalde (''Rat der Bürgermeister''), na pinamumunuan ng Namamahalang Alkalde ng lungsod at nagpapayo sa Senado. Ang mga kapitbahayan ay walang mga lokal na katawan ng pamahalaan.

=== Kakambal na bayan – mga kinakapatid na lungsod ===
Ang Berlin ay nagpapanatili ng opisyal na pakikipagsosyo sa 17 lungsod.&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;&gt;{{Cite web |title=City Partnerships |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205104217/https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |archive-date=5 February 2021 |access-date=8 February 2021 |website=Berlin.de |publisher=Governing Mayor of Berlin, Senate Chancellery, Directorate for Protocol and International Relations |type=official web site}}&lt;/ref&gt; Ang [[Kakambal na lungsod|pagkakambal ng lungsod]] sa pagitan ng Berlin at iba pang mga lungsod ay nagsimula sa kapatid nitong lungsod na Los Angeles noong 1967. Kinansela ang mga pagsosyo ng Silangang Berlin sa panahon ng muling pag-iisa ng Alemanya ngunit kalaunan ay bahagyang muling itinatag. Ang mga pakikipagsosyo ng Kanlurang Berlin ay dati nang pinaghihigpitan sa antas ng boro. Noong panahon ng Digmaang Malamig, ang mga partnership ay sumasalamin sa iba't ibang hanayan ng kapangyarihan, kung saan ang Kanlurang Berlin ay nakikipagsosyo sa mga kabesera sa Kanluraning Mundo at Silangang Berlin na karamihan ay nakikipagsosyo sa mga lungsod mula sa [[Pakto ng Varsovia]] at mga kaalyado nito.

Mayroong ilang magkasanib na proyekto sa maraming iba pang mga lungsod, tulad ng [[Beirut]], Belgrade, São Paulo, [[Copenhague]], Helsinki, [[Amsterdam]], [[Johannesburg]], [[Mumbai]], Oslo, [[Hanoi]], Shanghai, [[Seoul]], [[Sopiya|Sofia]], [[Sydney]], Lungsod ng New York, at [[Viena]]. Lumalahok ang Berlin sa mga pandaigdigang asosasyon ng lungsod gaya ng Samahan ng mga Kabesera ng Unyong Europeo, Eurocities, Ugnayan ng mga mga Europeong Lungsod ng Kultura, Metropolis, Pagpupulong Kumperensiya ng mga Pangunahing Lungsod ng Mundo, at Kumperensiya ng mga Kabeserang Lungsod ng Mundo.

Ang Berlin ay kakambal sa:&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;/&gt;{{div col|colwidth=20em}}
*Los Angeles, Estados Unidos (1967)
&lt;!--Paris - not twinning, does not consider Berlin as its twin town--&gt;
*[[Madrid]], España (1988)
*[[Istanbul]], Turkiya (1989)
*[[Varsovia]] Polonya (1991)
*Mosku, Rusya (1991)
*[[Bruselas]], Belhika (1992)
*[[Budapest]], Unggarya (1992)
*[[Tashkent]], Uzbekistan (1993)
*[[Lungsod Mehiko]], Mehiko (1993)
*[[Jakarta]], Indonesia (1993)
*Beijing, Tsina (1994)
*Tokyo, Hapon (1994)
*[[Buenos Aires]], Arhentina (1994)
*[[Praga]], Republikang Tseko (1995)
*[[Windhoek]], Namibia (2000)
*Londres, Nagkakaisang Kaharian (2000)
*[[Kyiv]], Ukranya (2023)
{{div col end}}Mula noong 1987, ang Berlin ay mayroon ding opisyal na pakikipagsosyo sa Paris, Pransiya. Ang bawat boro ng Berlin ay nagtatag din ng sarili nitong kambal na bayan. Halimbawa, ang borough ng [[Friedrichshain-Kreuzberg]] ay may pagsosyo sa Israeling lungsod ng [[Kiryat Yam]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Städtepartnerschaftsverein Friedrichshain-Kreuzberg e. V. |url=https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309000305/https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |archive-date=9 March 2021 |access-date=8 February 2021 |website=berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Ekonomiya ==
{{main|Ekonomiya ng Berlin}}
[[Talaksan:Berlin_Mitte_by_night.JPG|left|thumb|Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[ekosistema ng startup]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Europe's New Start-Up Capital |url=https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331043259/https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |archive-date=31 March 2016 |access-date=27 March 2016 |website=Credit Suisse}}&lt;/ref&gt;]]
Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;City of Design&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[startup ecosystem]].

Noong 2018, ang GDP ng Berlin ay umabot sa €147&amp;nbsp;bilyon, isang pagtaas ng 3.1% kumpara sa nakaraang taon.  Ang ekonomiya ng Berlin ay pinangungunahan ng [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na may humigit-kumulang 84% ng lahat ng kompanya na nagnenegosyo sa mga serbisyo. Noong 2015, ang kabuuang lakas-paggawa sa Berlin ay 1.85&amp;nbsp;milyon. Ang tantos ng walang trabaho ay umabot sa 24 na taon na mababang noong Nobyembre 2015 at tumayo sa 10.0%.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin hat so wenig Arbeitslose wie seit 24 Jahren nicht |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |url-status=live |access-date=1 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151203224849/https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |archive-date=3 December 2015}}&lt;/ref&gt; Mula 2012 hanggang 2015, ang Berlin, bilang isang estado ng Aleman, ay may pinakamataas na taunang tantos ng paglago ng trabaho. Humigit-kumulang 130,000 trabaho ang naidagdag sa panahong ito.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 January 2015 |title=In Berlin gibt es so viele Beschäftigte wie nie zuvor |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |url-status=live |access-date=16 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160224010722/https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |archive-date=24 February 2016}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa mahahalagang sektor ng ekonomiya sa Berlin ang mga agham pambuhay, transportasyon, impormasyon at mga teknolohiya sa komunikasyon, media at musika, pananalastas at disenyo, bioteknolohiya, mga serbisyong pangkapaligiran, konstruksiyon, e-komersiyo, retail, negosyo sa hotel, at inhinyeriyang medikal.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=21 September 2006 |title=Poor but sexy |work=The Economist |url=https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |url-status=live |access-date=19 August 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622201720/https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |archive-date=22 June 2008}}&lt;/ref&gt;

Ang pananaliksik at pag-unlad ay may kahalagahang pang-ekonomiya para sa lungsod.&lt;ref name=&quot;factsheet&quot;&gt;{{Cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Maraming malalaking korporasyon tulad ng Volkswagen, Pfizer, at SAP ang nagpapatakbo ng mga laboratoryong pang-inobasyon sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Immer mehr Konzerne suchen den Spirit Berlins |publisher=Berliner Morgenpost |url=https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |url-status=live |access-date=13 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116150546/https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |archive-date=16 January 2017}}&lt;/ref&gt; Ang Science and Business Park sa Adlershof ay ang pinakamalaking parke ng teknolohiya sa Alemanya na sinusukat ng kita.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Science and Technology Park Berlin-Adlershof |url=https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117042743/https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |archive-date=17 January 2017 |access-date=13 January 2017 |website=Berlin Adlershof: Facts and Figures |publisher=Adlershof}}&lt;/ref&gt; Sa loob ng [[Eurozone]], ang Berlin ay naging sentro para sa paglipat ng negosyo at pandaigdigang [[Pamumuhunan (macroeconomics)|pamumuhunan]].&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Global Cities Investment Monitor 2012 |publisher=KPMG |url=https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |url-status=live |access-date=28 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102003006/https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |archive-date=2 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote nach Bundesländern in Deutschland 2018 {{!}} Statista |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627171657/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |archive-date=27 June 2021 |access-date=13 November 2018 |website=Statista |language=de}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Taon &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote in Berlin bis 2018 |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211194253/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |archive-date=11 December 2019 |access-date=11 December 2019 |website=Statista}}&lt;/ref&gt;
!2000
!2001
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
|-
|Tantos ng walang trabaho sa %
|15.8
|16.1
|16.9
|18.1
|17.7
|19.0
|17.5
|15.5
|13.8
|14.0
|13.6
|13.3
|12.3
|11.7
|11.1
|10.7
|9.8
|9.0
|8.1
|7.8
|}

== Edukasyon at Pananaliksik ==
&lt;!--{{Pangunahin|Edukasyon sa Berlin}}--&gt;[[Talaksan:Berlin-Mitte_Humboldt-Uni_05-2014.jpg|right|thumb|Ang [[Unibersidad ng Berlin Humboldt]] ay kaugnay sa 57 nagwagi sa Gantimpalang Nobel.]]
{{Magmula noong|2014}}, ang Berlin ay may 878 na paaralan, na nagtuturo sa 340,658 mag-aaral sa 13,727 klase, at 56,787 nagsasanay sa mga negosyo at saanman.&lt;ref name=&quot;factsheet22&quot;&gt;{{cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay may 6 na taong programa sa primaryang edukasyon. Pagkatapos matapos ang elementarya, magpapatuloy ang mga mag-aaral sa ''Sekundarschule'' (isang komprehensibong paaralan) o ''Gymnasium'' (paaralan para sa paghahanda sa kolehiyo). Ang Berlin ay may natatanging na programa sa paaralang bilingual sa ''Europaschule'', kung saan tinuturuan ang mga bata ng kurikulum sa Alemanya at isang wikang banyaga, simula sa elementarya at magpapatuloy sa mataas na paaralan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Jahrgangsstufe Null |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080520234625/https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |archive-date=20 May 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[Der Tagesspiegel]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang [[Französisches Gymnasium Berlin]], na itinatag noong 1689 upang turuan ang mga anak ng lumikas na Huguenot, ay nag-aalok ng pagtuturo (Aleman/Pranses).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Geschichte des Französischen Gymnasiums |url=https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615205603/https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |archive-date=15 June 2008 |access-date=17 August 2008 |website=Französisches Gymnasium Lycée Français Berlin |language=de, fr}}&lt;/ref&gt; Ang [[Paaralang John F. Kennedy, Berlin|Paaralang John F. Kennedy]], isang bilingweng Aleman–Ingles na pampublikong paaralan sa [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]], ay partikular na tanyag sa mga anak ng mga diplomatiko at komunidad ng ekspatriado na nagsasalita ng Ingles. 82 {{Lang|de|Gymnasien}} ang nagtutro ng [[Wikang Latin|Latin]] &lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2013 |title=Latein an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/latein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171004133934/https://www.gymnasium-berlin.net/latein |archive-date=4 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt; at 8 ang nagtuturo ng [[Wikang Sinaunang Griyego|Sinaunang Griyego]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 March 2013 |title=Alt-Griechisch an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012215308/https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |archive-date=12 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Kultura ==
[[Talaksan:Alte_Nationalgalerie_abends_(Zuschnitt).jpg|thumb|200x200px|Ang [[Alte Nationalgalerie]] ay bahagi ng [[Pulo ng mga Museo]], isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook|Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO]].]]
[[Talaksan:Cafe_am_Holzmarkt,_River_Spree,_Berlin_(46636049685).jpg|left|thumb|Ang [[Alternatibong kultura|alternatibong]] Holzmarkt, [[Friedrichshain-Kreuzberg]]]]
{{main|Kultura sa Berlin|Media sa Berlin}}
Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO22&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Palaces and Parks of Potsdam and Berlin |url=https://whc.unesco.org/en/list/532 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080808091530/https://whc.unesco.org/en/list/532 |archive-date=8 August 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[UNESCO]]}}&lt;/ref&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Ang lumalawak na kultural na pangyayari sa lungsod ay binibigyang-diin ng paglipat ng [[Pangkalahatang Grupo ng Musika|Universal Music Group]] na nagpasya na ilipat ang kanilang punong-tanggapan sa pampang ng Ilog Spree.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's music business booms |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070911125347/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-date=11 September 2007 |access-date=19 August 2008 |website=Expatica}}&lt;/ref&gt; Noong 2005, ang Berlin ay pinangalanang &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; ng [[UNESCO]] at naging bahagi na ng [[Malikhaing Network ng Lungsod|Creative Cities Network]] mula noon.&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;

== Mga tala ==
&lt;references group=&quot;pananda&quot;/&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

{{Geographic location
|Centre    = Berlin
|North     = [[Neubrandenburg]], [[Rostock]]
|Northeast = [[Szczecin]] ([[Polonya]])
|East      = [[Frankfurt (Oder)]]
|Southeast = [[Cottbus]]
|South     = [[Dresden]]
|Southwest = [[Potsdam]], [[Dessau]], [[Halle, Saxony-Anhalt|Halle]], [[Leipzig]]
|West      = [[Brandenburg an der Havel]], [[Braunschweig]]
|Northwest = [[Hamburg]], [[Lübeck]]
}}

{{Navboxes
|list=
{{Berlin}}
{{Mga Borough ng Berlin}}
{{Mga lungsod sa Alemanya}}
{{Germany states}}
{{Kabiserang lungsod ng Unyong Europeo}}
{{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon}}
{{Kabiserang Kultural sa Europa}}
{{Hanseatic League}}
}}

{{Kandid-NA}}

[[Kategorya:Mga estado ng Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Mga lungsod sa Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Kabisera sa Europa|Berlin]]
[[Kategorya:Berlin]]</text>
      <sha1>a8oxe23rvm8y4p9dq1fhw5ceb3olmrt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223328</id>
      <parentid>2223327</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T04:58:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Relihiyon */</comment>
      <origin>2223328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142627" sha1="m8us3sdth62hh99fpil41ku7suht4t8" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=Berlin|subdivision_type=Bansa|subdivision_name=Alemanya|subdivision_type1=Estado|subdivision_name1=[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|Berlin]]|settlement_type=Kabeserang lungsod, Estado, at munisipalidad|image_skyline={{Photomontage|position=center
| photo1a = Siegessaeule Aussicht 10-13 img4 Tiergarten.jpg
| photo2a = Brandenburger Tor abends.jpg
| photo2b = Berliner Dom, Westfassade, Nacht, 160309, ako.jpg
| photo3a = Schloss Charlottenburg (233558373).jpeg
| photo3b = Berlin_Museumsinsel_Fernsehturm.jpg
| photo4a = Siegessäule-Berlin-Tiergarten.jpg
| photo4b = Hochhäuser am Potsdamer Platz, Berlin, 160606, ako.jpg
| photo5a = Reichstag Berlin Germany.jpg 
| color_border              = white
| color                     = white
| spacing = 2
| size = 270
| foot_montage = '''Mula itaas, kaliwa pakanan''': Tanawin ng [[Tiergarten, Berlin|Tiergarten]]; [[Tarangkahang Brandeburgo]]; [[Katedral ng Berlin]]; [[Palasyo ng Charlottenburg]]; [[Pulo ng mga Museo]], at [[Toreng Pang-TV ng Berlin]]; [[Haligi ng Tagumpay ng Berlin|Haligi ng Tagumpay]]; Plaza Potsdam; at [[gusaling Reichstag]]
}}|image_shield=DEU Berlin COA.svg|shield_size=70px|pushpin_map=Germany#Europe|pushpin_relief=yes|pushpin_map_caption=Kinaroroonan sa Alemanya|coordinates={{coord|52|31|12|N|13|24|18|E|format=dms|display=inline,title}}|image_flag=Flag_of_Berlin.svg|image_map={{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|type=shape&lt;!--line--&gt;|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-color=|stroke-width=2|frame-width=250|frame-height=300}}|total_type=Lungsod/Estado|area_total_km2=891.7|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;statoffice&quot;&gt;{{cite web |access-date=2 Mayo 2019 |title=Amt für Statistik Berlin Brandenburg – Statistiken |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |language=de |archive-date=8 Marso 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308125331/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |url-status=dead |language=de}}&lt;/ref&gt;|population_total=3769495|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;/&gt;|population_as_of=Disyembre 31, 2020|population_urban=4473101|population_urban_footnotes=&lt;ref name=&quot;citypopulation_urban&quot;&gt;{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|author=citypopulation.de quoting Federal Statistics Office|title=Germany: Urban Areas|access-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603133151/https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|archive-date=2020-06-03|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;|population_metro=6144600|population_metro_footnotes=&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827224549/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |url-status=dead |archive-date=27 Agosto 2021 |title=Bevölkerungsanstieg in Berlin und Brandenburg mit nachlassender Dynamik |date=8 Pebrero 2019 |website=statistik-berlin-brandenburg.de |publisher=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |access-date=24 Nobyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt;|elevation_m=34|population_demonyms=Berlines&lt;br/&gt;Berliner (m), Berlinerin (f) (Aleman)|blank_name_sec1=|GRP (nominal)|blank_info_sec1=€155 bilyon (2020)&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.statistikportal.de/en/node/649|title = Bruttoinlandsprodukt – in jeweiligen Preisen – 1991 bis 2020|website = www.statistikportal.de|access-date = 1 Abril 2021|archive-date = 1 Abril 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210401011816/https://www.statistikportal.de/en/node/649|language=en|url-status = live}}&lt;/ref&gt;|blank1_name_sec1=GRP kada tao|blank1_info_sec1=€41,000 (2020)|blank2_name_sec2=[[Human Development Index|HDI]] (2018)|blank2_info_sec2=0.964&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=13 Setyembre 2018|archive-date=23 Setyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|green|napakataas}} · Ikalawa ng 16|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+01:00|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+02:00|blank_name_sec2=GeoTLD|blank_info_sec2=.berlin|website={{URL|www.berlin.de/en/}}|governing_body=[[Abgeordnetenhaus ng Berlin]]|leader_title=Namumunong Alkalde|leader_party=SPD|leader_name=Franziska Giffey|geocode=Rehiyong NUTS: DE3|area_code=030|registration_plate=B{{NoteTag |1 = Ang mga unlapi para sa pagpaparehistro ng sasakyan ay ipinakilala noong 1906, ngunit madalas na binago dahil sa mga pagbabago sa politika pagkatapos ng 1945. Ang mga sasakyan ay nairehistro sa ilalim ng mga sumusunod na unlapi: &quot;I A&quot; (1906&amp;nbsp;– Abril 1945; ipinawalang-bisa noong 11 Agosto 11, 1945); walang unlapi, mga digit lang (mula Hulyo hanggang Agosto 1945), &quot;БГ&quot; (=BG; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus), &quot;ГФ&quot; (=GF; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus) , &quot;БM&quot; (=BM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;ГM&quot; (=GM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;KB&quot; (i.e.: Kommandatura ng Berlin; para sa buong Berlin 1947–48, nagpatuloy para sa [[Kanlurang Berlin]] hanggang 1956), &quot;GB&quot; (i.e.: Kalakhang Berlin, para sa [[Silangang Berlin]] 1948–53), &quot;I&quot; (para sa Silangang Berlin, 1953 –90), &quot;B&quot; (para sa Kanlurang Berlin mula Hulyo 1, 1956, nagpatuloy para sa buong Berlin mula noong 1990).}}|iso_code=DE-BE|official_name=Berlin}}
Ang '''Berlin''' ay ang [[kabisera|kabesera]] ng [[Alemanya]]. May 3.7 milyong naninirahan, ito ang [[Talaan ng mga lungsod sa Alemanya batay sa populasyon|pinakamalaking lungsod]] sa bansa ayon sa lugar at populasyon,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Milbradt |first=Friederike |date=6 Pebrero 2019 |title=Deutschland: Die größten Städte |language=de |work=Die Zeit (Magazin) |location=Hamburg |url=https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |url-status=live |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190213183401/https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |archive-date=13 Pebrero 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Agosto 2019 |title=Leipzig überholt bei Einwohnerzahl Dortmund – jetzt Platz 8 in Deutschland |language=de |work=Leipziger Volkszeitung |location=Leipzig |url=https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |url-status=dead |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113070247/https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |archive-date=13 Nobyembre 2019}}&lt;/ref&gt; at ang pinakamalaking lungsod ayon sa populasyon sa buong [[Kaisahang Yuropeo|Unyong Europeo]], ayon sa populasyon sa loob ng mga limitasyon ng lungsod.&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 Disyembre 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Isa sa [[Länder ng Alemanya|labing-anim na kinabibilangang estado]] ng Alemanya, ang Berlin ay napalilibutan ng [[Brandeburgo|Estado ng Brandeburgo]] at kadugtong ng [[Potsdam]], ang kabesera ng Brandeburgo. Ang urbanong pook ng Berlin, na may populasyon na humigit-kumulang 4.5 milyon, ay ang pangalawang pinakamataong urbanong pook sa Alemanya pagkatapos ng [[Ruhr]]. Ang [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin-Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may humigit-kumulang 6.2 milyong mga naninirahan at ito ang [[Mga kalakhang rehiyon ng Alemanya|ikatlong pinakamalaking kalakhang rehiyon ng Alemanya]] pagkatapos ng mga rehiyon ng [[Rin-Ruhr]] at [[Francfort Rin-Meno|Rin-Meno]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 Oktubre 2016 |title=Daten und Fakten zur Hauptstadtregion |url=https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175940/https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |archive-date=21 Marso 2019 |access-date=13 Abril 2022 |website=www.berlin-brandenburg.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Nagkaroon ng [[Pag-iisa ng Berlin at Brandeburgo|bigong pagtatangkang pag-isahin ang parehong estado noong 1996]], at sa kabila ng nananatiling hiwalay, ang dalawang estado ay nagtutulungan sa maraming kalakaran hanggang ngayon.

Ang Berlin ay tumatawid sa pampang ng [[Spree (ilog)|Spree]], na dumadaloy sa [[Havel]] (isang [[tributaryo]] ng [[Ilog Elba|Elbe]]) sa kanlurang boro ng [[Spandau]]. Kabilang sa mga pangunahing topograpikong tampok ng lungsod ay ang maraming lawa sa kanluran at timog-silangan na mga boro na nabuo ng [[Spree (ilog)|Spree]], [[Havel]], at [[Dahme (ilog)|Dahme]], na ang pinakamalaki ay ang [[Lawa ng Müggelsee|Lawa Müggelsee]]. Dahil sa lokasyon nito sa [[Kapatagang Europeo]], ang Berlin ay naiimpluwensiyahan ng isang banayad na pana-panahong klima. Halos sangkatlo ng lugar ng lungsod ay binubuo ng mga kagubatan, [[Tala ng mga liwasan at hardin sa Berlin|liwasan, hardin]], ilog, kanal, at lawa.&lt;ref name=&quot;gruen&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay nasa lugar ng diyalektong [[Gitnang Aleman]]; ang diyalekto ng Berlin ay isang varyant ng mga diyalektong Lausitzisch-Neumärkisch.

Unang naidokumento noong ika-13 siglo at sa pagtawid ng dalawang mahalagang makasaysayang [[Ruta ng kalakalan|rutang pangkalakalan]],&lt;ref name=&quot;staple2&quot;&gt;{{Cite web |date=Agosto 2004 |title=Niederlagsrecht |trans-title=Settlement rights |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151122025717/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |archive-date=22 Nobyembre 2015 |access-date=21 Nobyembre 2015 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins |language=de}}&lt;/ref&gt; ang Berlin ay naging kabesera ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]] (1417 – 1701), ng [[Kaharian ng Prusya]] (1701–1918), ng [[Imperyong Aleman]] (1871). –1918), ng [[Republikang Weimar]] (1919–1933), at ng [[Alemanyang Nazi]] (1933–1945). Ang [[Berlin noong dekada '20]] ay ang ikatlong pinakamalaking munisipalidad sa mundo.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Setyembre 2009 |title=Topographies of Class: Modern Architecture and Mass Society in Weimar Berlin (Social History, Popular Culture and Politics in Germany) |url=https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180706161901/https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |archive-date=6 Hulyo 2018 |access-date=9 Oktubre 2009 |publisher=www.h-net.org|language=en}}&lt;/ref&gt; Pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at ang kasunod na pananakop nito ng mga matagumpay na bansa, nahati ang lungsod; ang [[Kanlurang Berlin]] ay naging isang de facto na [[Engklabo at eksklabo|eksklabo]] ng [[Kanlurang Alemanya]], na napapalibutan ng [[Pader ng Berlin]] (mula Agosto 1961 hanggang Nobyembre 1989) at ng teritoryo ng Silangang Aleman.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Wall |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630080628/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |archive-date=30 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang [[Silangang Berlin]] ay idineklara na kabesera ng Silangang Alemanya, habang ang [[Bonn]] ay naging kabesera ng Kanlurang Alemanya. Kasunod ng [[muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa ng Alemanya]] noong 1990, ang Berlin ay muling naging kabesera ng buong Alemanya.

Ang Berlin ay isang [[Lungsod pandaigdig|pandaigdigang lungsod]] ng [[Kultura ng Berlin|kultura]], [[Politika ng Berlin|politika]], [[Media ng Berlin|media]], at agham.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Capital of Germany |url=https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112204045/https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |archive-date=12 Enero 2012 |access-date=18 Agosto 2008 |website=German Embassy in Washington|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Davies |first=Catriona |date=10 Abril 2010 |title=Revealed: Cities that rule the world&amp;nbsp;– and those on the rise |publisher=CNN |url=https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |url-status=live |access-date=11 Abril 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604014630/https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |archive-date=4 Hunyo 2011|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sifton |first=Sam |date=31 Disyembre 1969 |title=Berlin, the big canvas |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130412012910/https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |archive-date=12 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=22 Oktubre 2009 |title=Global Power City Index 2009 |url=https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |url-status=live |journal=Institute for Urban Strategies at the Mori Memorial Foundation |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629143736/https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |archive-date=29 Hunyo 2014 |access-date=29 Oktubre 2009|language=en}}&lt;/ref&gt; Nakabatay ang [[Ekonomiya ng Berlin|ekonomiya]] nito sa mga [[High tech|high-tech]] na kompanya at [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na sumasaklaw sa magkakaibang hanay ng mga [[Malilikhaing industriya|malikhaing industriya]], pasilidad ng pananaliksik, mga korporasyon ng media at mga pinagdadausang pangkumbensiyon.&lt;ref name=&quot;congress&quot;&gt;{{Cite web |title=ICCA publishes top 20 country and city rankings 2007 |url=https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080922094543/https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |archive-date=22 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=ICCA|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;&gt;{{cite press release|url=https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20080816140547/https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|url-status=dead|archive-date=16 Agosto 2008|title=Berlin City of Design|publisher=[[UNESCO]]|access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay nagsisilbing isang kontinental na pusod para sa trapiko sa himpapawid at tren at may napakakomplikadong ugnayan ng pampublikong transportasyon. Ang metropolis ay isang sikat na destinasyong [[Turismo sa Alemanya|panturista]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=4 Setyembre 2014 |title=Berlin Beats Rome as Tourist Attraction as Hordes Descend |url=https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |url-status=live |journal=Bloomberg L.P. |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911154443/https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |archive-date=11 Setyembre 2014 |access-date=11 Setyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang din sa mga makabuluhang industriya ang [[Teknolohiyang pang-impormasyon|IT]], mga parmasyutiko, [[inhinyeriyang biyomedikal]], [[malinis na teknolohiya]], [[biyoteknolohiya]], konstruksiyon, at [[Elektronika|electronika]].

Ang Berlin ay tahanan ng mga unibersidad na kilala sa buong mundo gaya ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]], [[Pamantasang Teknikal ng Berlin|Pamantasang Teknikal]], [[Malayang Unibersidad ng Berlin|Malayang Unibersidad]], [[Pamantasan ng mga Sining ng Berlin|Pamantasan ng mga Sining]], [[ESMT Berlin]], [[Paaralang Hertie]], at [[Kolehiyong Bard ng Berlin]]. Ang [[Zoolohikong Hardin ng Berlin|Zoolohikong Hardin]] nito ay ang pinakabinibisitang zoo sa Europa at isa sa pinakasikat sa buong mundo. Dahil ang [[Estudyo ng Babelsberg|Babelsberg]] ang kauna-unahang malakihang estudyong pampelikulang complex sa mundo, ang Berlin ay isang lalong sikat na lokasyon para sa mga pandaigdigang paggawa ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 Agosto 2008 |title=Hollywood Helps Revive Berlin's Former Movie Glory |url=https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080813010550/https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |archive-date=13 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=Deutsche Welle|language=en}}&lt;/ref&gt; Kilala ang lungsod sa mga pagdiriwang, magkakaibang arkitektura, nightlife, kontemporaneong sining at napakataas na kaledad ng pamumuhay.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Flint |first=Sunshine |date=12 Disyembre 2004 |title=The Club Scene, on the Edge |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402221310/https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |archive-date=2 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt; Mula noong dekada 2000, saksi ang Berlin sa paglitaw ng isang kosmopolitang eksenang entrepreneurship.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=13 Hunyo 2014 |title=Young Israelis are Flocking to Berlin |url=https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |url-status=live |journal=Newsweek |archive-url=https://web.archive.org/web/20140827183310/https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |archive-date=27 Agosto 2014 |access-date=28 Agosto 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Nagtataglay ang Berlin ng tatlong [[Pandaigdigang Pamanang Pook]]: [[Pulo ng mga Museo]], ang mga [[Mga Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin|Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin]], at ang mga Modernismong Pabahay ng Berlin.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Museumsinsel |url=https://whc.unesco.org/en/list/896 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506100913/https://whc.unesco.org/en/list/896 |archive-date=6 Mayo 2021 |access-date=6 Mayo 2021 |publisher=[[UNESCO]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga tanawin ang [[Tarangkahang Brandeburgo]], ang [[gusaling Reichstag]], ang [[Potsdamer Platz]], ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], ang [[Gedenkstätte Berliner Mauer|Alaala ng Pader ng Berlin]], ang Galeriya ng Silangang Bahagi, ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin]], ang [[Katedral ng Berlin]], at ang [[Fernsehturm Berlin|Toreng Pantelebisyon ng Berlin]], ang pinakamataas na estruktura sa Alemanya. Maraming museo, galeriya, aklatan, orkestra, at mga pinagdadausan ng sports ang Berlin. Kabilang dito ang [[Altes Museum]], ang [[Alte Nationalgalerie|Lumang Pamabansang Galeriya]], ang [[Museong Bode]], ang [[Museong Pergamon|Museo Pergamo]], ang [[Deutsches Historisches Museum|Museuong Pangkasaysayang Aleman]], ang [[Museong Hudyo Berlin]], ang [[Museo ng Likas na Kasaysayan, Berlin|Museo ng Likas na Kasaysayan]], ang [[Foro Humboldt]], ang [[Aklatang Estatal ng Berlin]], ang [[Opera Estatal ng Berlin]], ang Filarmonika ng Berlin, at ang Maraton ng Berlin.

== Kasaysayan ==

=== Etimolohiya ===
Matatagpuan ang Berlin sa hilagang-silangan ng Alemanya, silangan ng Ilog [[Ilog Elba|Elbe]], na dating bumubuo, kasama ang Ilog (Sahon o Turingia) [[Saale]] (mula sa kanilang [[tagpuan]] sa [[Barby, Alemanya|Barby]] pataas), ang silangang hangganan ng [[Francia|Kahariang Franco]]. Habang ang Kahariang Franco ay pangunahing tinitirhan ng mga tribong [[Mga Aleman|Aleman]] tulad ng mga [[Mga Franco|Franco]] at mga [[Sakson|Sahon]], ang mga rehiyon sa silangan ng mga ilog sa hangganan ay pinaninirahan ng mga tribong [[Mga Eslabo|Eslabo]]. Ito ang dahilan kung bakit karamihan sa mga lungsod at nayon sa hilagang-silangan ng Alemanya ay may mga pangalang may pinagmulang [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]] ([[Germania Slavica]]). Ang mga karaniwang Hermanisadong pangalan ng lugar na hulaping Eslabo na pinagmulan ay ''-ow'', ''-itz'', ''-vitz'', ''-witz'', ''-itzsch'' at ''-in'', ang mga [[unlapi]] ay ''Windisch'' at ''Wendisch''. Ang pangalang ''Berlin'' ay nag-ugat sa wika ng mga naninirahan sa [[Mga Kanlurang Eslabo|Kanlurang Eslabo]] sa lugar ng Berlin ngayon, at maaaring nauugnay sa Lumang [[Wikang Polabo|Polabong]] tangkay na ''berl-'' / ''birl-'' (&quot;latian&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Berger|first=Dieter|title=Geographische Namen in Deutschland|publisher=Bibliographisches Institut|year=1999|isbn=978-3-411-06252-2}}&lt;/ref&gt; Dahil ang ''Ber-'' sa simula ay parang salitang Aleman na ''Bär'' (&quot;[[oso]]&quot;), lumilitaw ang isang oso sa eskudo de armas ng lungsod. Kaya ito ay isang halimbawa ng armas parlantes.

Sa [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|labindalawang boro]] ng Berlin, lima ang may (bahagyang) pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Pankow]] (pinakamatao), [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Marzahn-Hellersdorf]], [[Treptow-Köpenick]], at [[Spandau]] (pinangalanang Spandow hanggang 1878). Sa siyamnapu't anim na kapitbahayan nito, dalawampu't dalawa ang may (bahagya) na pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Altglienicke]], [[Alt-Treptow]], [[Britz]], Buch, Buckow, Gatow, Karow, Kladow, [[Köpenick]], Lankwitz, Lübars, Marchow[[Pankow (lokalidad)|,]] [[Marzahn]], [[Pankow]], [[Prenzlauer Berg]], [[Rudow]], Schmöckwitz, Spandau, Stadtrandsiedlung Malchow, Steglitz, [[Tegel]], at [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]]. Ang kapitbahayan ng [[Moabit]] ay may pangalang nagmula sa Pranses, at ang [[Französisch Buchholz]] ay ipinangalan sa mga [[Huguenot]].

=== Ika-12 hanggang ika-16 na siglo ===
[[Talaksan:ZLB-Berliner_Ansichten-Januar.jpg|thumb|Mapa ng Berlin noong 1688]]
[[Talaksan:Dom_und_Stadtschloss,_Berlin_1900.png|thumb|[[Katedral ng Berlin]] (kaliwa) at [[Palasyo ng Berlin]] (kanan), 1900]]
Ang pinakaunang katibayan ng mga pamayanan sa lugar ng Berlin ngayon ay mga labi ng isang pundasyon ng bahay na may petsang 1174, na natagpuan sa mga paghuhukay sa Berlin Mitte,&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin ist älter als gedacht: Hausreste aus dem Jahr 1174 entdeckt |language=de |trans-title=Berlin is older than thought: house remains from 1174 have been found |agency=dpa |url=https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |url-status=live |access-date=24 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120824212016/https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |archive-date=24 Agosto 2012}}&lt;/ref&gt; at isang barakilang kahoy na may petsang humigit-kumulang 1192.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot;&gt;{{Cite news |last=Rising |first=David |date=30 Enero 2008 |title=Berlin dig finds city older than thought |work=NBC News |agency=Associated Press |url=https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |url-status=live |access-date=1 Enero 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180102013454/https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |archive-date=2 Enero 2018|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang unang nakasulat na mga talaan ng mga bayan sa lugar ng kasalukuyang Berlin ay mula sa huling bahagi ng ika-12 siglo. Ang [[Spandau]] ay unang binanggit noong 1197 at [[Köpenick]] noong 1209, bagaman ang mga lugar na ito ay hindi sumanib sa Berlin hanggang 1920.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2002 |title=Zitadelle Spandau |trans-title=Spandau Citadel |url=https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612020333/https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-date=12 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang sentrong bahagi ng Berlin ay maaaring masubaybayan pabalik sa dalawang bayan. Ang [[Cölln]] sa [[Fischerinsel]] ay unang binanggit sa isang dokumento noong 1237, at ang Berlin, sa kabila ng [[Spree (ilog)|Spree]] sa tinatawag ngayong [[Nikolaiviertel]], ay tinukoy sa isang dokumento mula 1244.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot; /&gt; Ang 1237 ay itinuturing na petsa ng pagkakatatag ng lungsod.&lt;ref name=&quot;Medtradc&quot;&gt;{{Cite web |title=The medieval trading center |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160731190906/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |archive-date=31 Hulyo 2016 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang dalawang bayan sa paglipas ng panahon ay nabuo ang malapit na pang-ekonomiya at panlipunang ugnayan, at nakinabang mula sa pangunahing bahagi mismo sa dalawang mahalagang [[ruta ng kalakalan]] ng ''[[Via Imperii]]'' na mula [[Brujas]] hanggang [[Veliky Novgorod|Novgorod]].&lt;ref name=&quot;staple2&quot;/&gt; Noong 1307, bumuo sila ng isang alyansa na may isang karaniwang patakarang panlabas, bagaman ang kanilang mga panloob na pangangasiwa ay pinaghihiwalay pa rin.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;&gt;Stöver B. Geschichte Berlins. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=Stadtgründung Und Frühe Stadtentwicklung |trans-title=City foundation and early urban development |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr |archive-url=https://archive.today/20130620011811/http://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr#selection-75.18-75.40 |archive-date=20 Hunyo 2013 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Luisenstädtischer Bildungsverein |language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1415, si [[Federico I, Elektor ng Brandeburgo|Federico I]] ay naging [[Prinsipe-elektor|tagahalal]] ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]], na pinamunuan niya hanggang 1440.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1993 |title=The Hohenzollern Dynasty |url=https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807093738/https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-date=7 Agosto 2007 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Antipas|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong ika-15 siglo, itinatag ng kaniyang mga kahalili ang Berlin-Cölln bilang kabesera ng margabyato, at ang mga sumunod na miyembro ng pamilyang [[Pamilya Hohenzollern|Hohenzollern]] ay namuno sa Berlin hanggang 1918, una bilang mga tagahalal ng Brandeburgo, pagkatapos ay bilang mga hari ng [[Prusya]], at kalaunan bilang mga [[emperador ng Alemanya]]. Noong 1443, sinimulan ni [[Federico II, Elektor ng Brandeburgo|Federico II Ngiping Bakal]] ang pagtatayo ng isang bagong [[Stadtschloss, Berlin|palasyo]] ng hari sa kambal na lungsod ng Berlin-Cölln. Ang mga protesta ng mga mamamayan ng bayan laban sa gusali ay nagtapos noong 1448, sa &quot;Indignasyong Berlin&quot; (&quot;Berliner Unwille&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Komander |first=Gerhild H. M. |date=Nobyembre 2004 |title=Berliner Unwillen |trans-title=Berlin unwillingness |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919215632/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |archive-date=19 Setyembre 2013 |access-date=30 Mayo 2013 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins e.&amp;nbsp;V. |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Conrad |first=Andreas |date=26 Oktubre 2012 |title=Was den &quot;Berliner Unwillen&quot; erregte |language=de |trans-title=What aroused the &quot;Berlin unwillingness&quot; |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008183148/https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |archive-date=8 Oktubre 2018}}&lt;/ref&gt; Hindi naging matagumpay ang protestang ito at nawalan ang mga mamamayan ng marami sa mga pampolitika at pang-ekonomiyang pribilehiyo. Nang matapos ang palasyo ng hari noong 1451, unti-unti itong nagamit. Mula 1470, kasama ang bagong tagahalal na si [[Alberto III Aquiles, Elektor ng Brandeburgo|Alberto III Aquiles]], naging bagong tirahan ng hari ang Berlin-Cölln.&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;/&gt; Opisyal, ang palasyo ng Berlin-Cölln ay naging permanenteng tirahan ng mga Brandeburgong tagahalal na mga Hohenzollern mula 1486, nang si [[John Cicero, Elektor ng Brandeburgo|Juan Ciceron]] ay maupo sa kapangyarihan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The electors' residence |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421214734/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |archive-date=21 Abril 2017 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, kinailangan ng Berlin-Cölln na talikuran ang katayuan nito bilang isang malayang lungsod [[Ligang Hanseatico|Hanseatico]]. Noong 1539, opisyal na naging [[Luteranismo|Luterano]] ang mga botante at ang lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Cathedral |url=https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060818100934/https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-date=18 Agosto 2006 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=SMPProtein|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-17 hanggang ika-19 na siglo ===
Ang [[Digmaan ng Tatlumpung Taon]] sa pagitan ng 1618 at 1648 ay nagwasak sa Berlin. Sangkatlo ng mga bahay nito ang nasira o nawasak, at ang lungsod ay nawalan ng kalahati ng populasyon nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Brandenburg during the 30 Years War |url=https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928213849/https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |archive-date=28 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=World History at KMLA|language=en}}&lt;/ref&gt; Si [[Federico Guillermo I, Elektor ng Brandeburgo|Federico Guillermo]], na kilala bilang &quot;Dakilang Tagahalal&quot;, na humalili sa kaniyang ama na si Jorge Guillermo bilang pinuno noong 1640, ay nagpasimula ng isang patakaran ng pagtataguyod ng imigrasyon at pagpaparaya sa relihiyon.&lt;ref name=&quot;Carlyle18532&quot;&gt;{{cite book|first=Thomas|last=Carlyle|title=Fraser's Magazine|url=https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog|year=1853|publisher=J. Fraser|page=[https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog/page/n71 63]|access-date=11 Pebrero 2016|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Kautusan ng Potsdam]] noong 1685, nag-alok si Frederick William ng pagpapakupkop para sa mga Pranses na [[Huguenot]].&lt;ref name=&quot;Plaut19952&quot;&gt;{{cite book|first=W. Gunther|last=Plaut|title=Asylum: A Moral Dilemma|url=https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|date=1 Enero 1995|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-95196-2|page=42|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214210/https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1700, humigit-kumulang 30 porsiyento ng mga residente ng Berlin ay Pranses, dahil sa imigrasyon ng mga Huguenot.&lt;ref name=&quot;Gray20072&quot;&gt;{{cite book|first=Jeremy|last=Gray|title=Germany|url=https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|year=2007|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74059-988-7|page=49|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915225030/https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Marami pang ibang imigrante ang nagmula sa [[Bohemya]], [[Polonya]], at Salzburgo.&lt;ref name=&quot;Cybriwsky20132&quot;&gt;{{cite book|first=Roman Adrian|last=Cybriwsky|title=Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|date=23 Mayo 2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-248-9|page=48|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915232139/https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[Talaksan:Berlin_Unter_den_Linden_Victoria_Hotel_um_1900.jpg|left|thumb|Ang Berlin ay naging kabesera ng [[Imperyong Aleman]] noong 1871 at mabilis na lumawak sa mga sumunod na taon.]]
Mula noong 1618, ang Margrabyato ng Brandeburgo ay personal na nakipag-isa sa [[Dukado ng Prusya]]. Noong 1701, nabuo ng dalawahang estado ang [[Kaharian ng Prusya]] habang si Federico III, Tagahalal ng Brandeburgo, ay kinoronahan ang sarili bilang haring Federico I sa Prusya. Ang Berlin ay naging kabesera ng bagong Kaharian,&lt;ref&gt;Horlemann, Bernd (Hrsg.) (sa Ingles)&lt;/ref&gt; pinalitan ang [[Königsberg]]. Ito ay isang matagumpay na pagtatangka na isentralisa ang kabesera sa napakalayong estado, at ito ang unang pagkakataon na ang lungsod ay nagsimulang lumago. Noong 1709, pinagsama ang Berlin sa apat na lungsod ng Cölln, Friedrichswerder, Friedrichstadt, at Dorotheenstadt sa ilalim ng pangalang Berlin, &quot;Haupt- und Residenzstadt Berlin&quot;.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;/&gt;

Noong 1740, si Federico II, na kilala bilang [[Federico II ng Prusya|Federico ang Dakila]] (1740–1786), ay naluklok sa kapangyarihan.&lt;ref name=&quot;Zaide19652&quot;&gt;{{cite book|first=Gregorio F.|last=Zaide|title=World History|url=https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|year=1965|publisher=Rex Bookstore, Inc.|isbn=978-971-23-1472-8|page=273|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200510/https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa ilalim ng pamumuno ni Federico II, ang Berlin ay naging sentro ng [[Panahon ng Kaliwanagan|Kaliwanagan]], ngunit saglit ding sinakop noong Digmaan ng Pitong Taon ng hukbong Ruso.&lt;ref name=&quot;PerryChase20122&quot;&gt;{{cite book|first1=Marvin|last1=Perry|first2=Myrna|last2=Chase|first3=James|last3=Jacob|first4=Margaret|last4=Jacob|first5=Theodore|last5=Von Laue|title=Western Civilization: Ideas, Politics, and Society|url=https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|date=1 Enero 2012|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-133-70864-3|page=444|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174457/https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Kasunod ng tagumpay ng Pransiya sa Digmaan ng Ika-apat na Koalisyon, nagmartsa si [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]] sa Berlin noong 1806, ngunit nagbigay ng nagsasariling pamahalaan sa lungsod.&lt;ref name=&quot;Lewis20132&quot;&gt;{{cite book|first=Peter B.|last=Lewis|title=Arthur Schopenhauer|url=https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|date=15 Pebrero 2013|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-78023-069-6|page=57|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174348/https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1815, ang lungsod ay naging bahagi ng bagong Lalawigan ng Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;StaffInc.20102&quot;&gt;{{cite book|author1=Harvard Student Agencies Inc. Staff|author2=Harvard Student Agencies, Inc.|title=Let's Go Berlin, Prague &amp; Budapest: The Student Travel Guide|url=https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|date=28 Disyembre 2010|publisher=Avalon Travel|isbn=978-1-59880-914-5|page=83|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914181704/https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Hinubog ng [[Rebolusyong Industriyal]] ang Berlin noong ika-19 na siglo; kapansin-pansing lumawak ang ekonomiya at populasyon ng lungsod, at naging pangunahing sentro ng riles at sentro ng ekonomiya ng Alemanya. Ang mga karagdagang suburb sa lalong madaling panahon ay umunlad at lumaki ang lugar at populasyon ng Berlin. Noong 1861, ang mga kalapit na suburb kasama ang [[Wedding (Berlin)|Wedding]], [[Moabit]], at ilang iba pa ay isinanib sa Berlin.&lt;ref name=&quot;Schulte-Peevers20102&quot;&gt;{{cite book|author=Andrea Schulte-Peevers|title=Lonel Berlin|url=https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|date=15 Setyembre 2010|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74220-407-9|page=25|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214354/https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1871, ang Berlin ay naging kabesera ng bagong itinatag na [[Imperyong Aleman]].&lt;ref name=&quot;Stöver20132&quot;&gt;{{cite book|first=Bernd|last=Stöver|title=Berlin: A Short History|url=https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|date=2 Oktubre 2013|publisher=C.H.Beck|isbn=978-3-406-65633-0|page=20|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200615/https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1881, naging distritong lungsod ito na hiwalay sa Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;Strassmann20082&quot;&gt;{{cite book|first=W. Paul|last=Strassmann|title=The Strassmanns: Science, Politics and Migration in Turbulent Times (1793–1993)|url=https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|date=15 Hunyo 2008|publisher=Berghahn Books|isbn=978-1-84545-416-6|page=26|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=10 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910121944/https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-20 hanggang ika-21 siglo ===
{{main|Berlin noong dekada 1920}}
Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, ang Berlin ay naging isang matabang lupa para sa kilusang Ekspresyonistang Aleman.&lt;ref name=&quot;HollandGawthrop20012&quot;&gt;{{cite book|author1=Jack Holland|author2=John Gawthrop|title=The Rough Guide to Berlin|url=https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl|url-access=registration|year=2001|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-85828-682-2|page=[https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl/page/361 361]|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa mga larangan tulad ng arkitektura, pagpipinta, at sine ay naimbento ang mga bagong anyo ng artistikong estilo. Sa pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] noong 1918, isang [[Republikang Weimar|republika]] ang ipinahayag ni [[Philipp Scheidemann]] sa [[Reichstag (gusali)|gusaling Reichstag]]. Noong 1920, isinama ng [[Batas ng Kalakhang Berlin]] ang dose-dosenang mga suburban na lungsod, nayon, at pagmamay-ari sa paligid ng Berlin sa isang pinalawak na lungsod. Ang batas ay nagpalaki sa lugar ng Berlin mula 66&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; tungo 883&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (25 tungo 341 sq mi). Halos dumoble ang populasyon, at ang Berlin ay may populasyon na humigit-kumulang apat na milyon. Sa panahong Weimar, ang Berlin ay sumailalim sa kaguluhan sa politika dahil sa kawalan ng katiyakan sa ekonomiya ngunit naging isang kilalang sentro ng Rumaragasang Dekada '20. Naranasan ng metropolis ang kaniyang kapanahunan bilang isang pangunahing kabesera ng mundo at kilala sa mga tungkulin ng pamumuno nito sa agham, teknolohiya, sining, humanidades, pagpaplano ng lungsod, pelikula, mas mataas na edukasyon, pamahalaan, at mga industriya. Si [[Albert Einstein]] ay sumikat sa publiko noong mga taon niya sa Berlin, na ginawaran ng Gantimpalang Nobel para sa Pisika noong 1921.
[[Talaksan:Potsdamer_Platz_1945.jpg|left|thumb|Nawasak ang Berlin pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ([[Potsdamer Platz]], 1945)]]
Noong 1933, si [[Adolf Hitler]] at ang [[Partidong Nazi|Partido Nazi]] ay naluklok sa kapangyarihan. Ang pamamahala ng NSDAP ay nagpabawas sa komunidad ng mga Hudyo ng Berlin mula 160,000 (isang-katlo ng lahat ng mga Hudyo sa bansa) sa humigit-kumulang 80,000 dahil sa pangingibang-bansa sa pagitan ng 1933 at 1939. Pagkatapos ng [[Kristallnacht]] noong 1938, libo-libong Hudyo ng lungsod ang ikinulong sa kalapit na kampong piitan ng Sachsenhausen. Simula noong unang bahagi ng 1943, marami ang ipinadala sa mga kampong piitan, gaya ng [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz|Auschwitz]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Jewish Community of Berlin |url=https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170708152027/https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |archive-date=8 Hulyo 2017 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Holocaust Encyclopedia|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ang pinakamabigat na binomba na lungsod sa kasaysayan. Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang malaking bahagi ng Berlin ay nawasak sa 1943–45 na reyd sa himpapawid ng mga Alyado at sa 1945 [[Labanan ng Berlin]]. Ang mga Alyado ay naghulog ng 67,607 tonelada ng mga bomba sa lungsod, na sinira ang 6,427 ektarya ng tinayuang lugar. Humigit-kumulang 125,000 sibilyan ang napatay.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Clodfelter |first=Micheal |title=Warfare and Armed Conflicts- A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000 |year=2002 |edition=2 |publisher=McFarland &amp; Company |isbn=978-0-7864-1204-4|language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos ang pagtatapos ng digmaan sa Europa noong Mayo 1945, nakatanggap ang Berlin ng malaking bilang ng mga bakwit mula sa mga lalawigan sa Silangan. Hinati ng mga matagumpay na kapangyarihan ang lungsod sa apat na sektor, na kahalintulad sa mga lugar ng pananakop kung saan hinati ang Alemanya. Ang mga sektor ng [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Kanluraning Alyado]] (ang Estados Unidos, Reino Unido, at Pransiya) ay bumuo ng [[Kanlurang Berlin]], habang ang [[Unyong Sobyetika|Sobyetikong sektor]] ang bumuo ng [[Silangang Berlin]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Benz |first=Prof. Dr. Wolfgang |date=27 Abril 2005 |title=Berlin – auf dem Weg zur geteilten Stadt |trans-title=Berlin – on the way to a divided city |url=https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110120432/https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |archive-date=10 Nobyembre 2018 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |language=de}}&lt;/ref&gt;

Lahat ng apat na [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Alyado]] ay nagbahagi ng mga tungkuling pampamahalaan para sa Berlin. Gayunpaman, noong 1948, nang palawigin ng Kanluraning Alyado ang reporma sa pera sa Kanlurang mga sona ng Alemanya sa tatlong kanlurang sektor ng Berlin, ang [[Unyong Sobyetika|Unyong Sobyetiko]] ay nagpataw ng [[Pagbangkulong ng Berlin|pagharang]] sa mga daanan patungo at mula sa Kanlurang Berlin, na ganap na nasa loob ng kontrolado ng Sobyetikong teritoryo. Ang [[pagbangkulong ng Berlin]], na isinagawa ng tatlong kanlurang Alyado, ay nagtagumpay sa pagharang na ito sa pamamagitan ng pagbibigay ng pagkain at iba pang mga suplay sa lungsod mula Hunyo 1948 hanggang Mayo 1949.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Airlift / Blockade |url=https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318232831/https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |archive-date=18 Marso 2015 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Western Allies Berlin|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1949, itinatag ang Pederal na Republika ng Alemanya sa [[Kanlurang Alemanya]] at kalaunan ay isinama ang lahat ng mga sonang Amerikano, Briton, at Pranses, hindi kasama ang mga sona ng tatlong bansang iyon sa Berlin, habang ang [[Marxismo–Leninismo|Marxista-Leninistang]] [[Silangang Alemanya|Demokratikong Republikang Aleman]] ay idineklara sa [[Silangang Alemanya]]. Ang Kanlurang Berlin ay opisyal na nanatiling isang sinasakop na lungsod, ngunit ito ay nakahanay sa politika sa Republikang Federal ng Alemanya sa kabila ng heyograpikong paghihiwalay ng Kanlurang Berlin. Ang serbisyo ng himpapawid sa Kanlurang Berlin ay ipinagkaloob lamang sa mga kompanyang panghimpapawid ng mga Amerikano, Briton, at Pranses.
[[Talaksan:Thefalloftheberlinwall1989.JPG|left|thumb|Ang [[Pader ng Berlin|pagbagsak ng Pader ng Berlin]] noong 9 Nobyembre 1989. Noong Oktubre 3, 1990, pormal nang natapos ang proseso ng [[muling pag-iisa ng Alemanya]].]]
Ang pagkakatatag ng dalawang estadong Aleman ay nagpapataas ng tensiyon sa [[Digmaang Malamig]]. Ang Kanlurang Berlin ay napapaligiran ng teritoryo ng Silangang Aleman, at ang Silangang Alemanya ay nagpahayag ng Silangang bahagi bilang kabesera nito, isang hakbang na hindi kinilala ng mga kanluraning kapangyarihan. Kasama sa Silangang Berlin ang karamihan sa sentrong pangkasaysayan ng lungsod. Ang pamahalaang Kanlurang Aleman ay nagsariling nagtatag sa [[Bonn]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin after 1945 |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090412221115/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |archive-date=12 Abril 2009 |access-date=8 Abril 2009 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1961, sinimulan ng Silangang Alemanya na itayo ang [[Pader ng Berlin]] sa paligid ng Kanlurang Berlin, at ang mga pangyayari ay umabot sa isang tangke na paghaharap sa [[Tsekpoint Charlie]]. Ang Kanlurang Berlin ay de facto na ngayong bahagi ng Kanlurang Alemanya na may natatanging legal na katayuan, habang ang Silangang Berlin ay de facto na bahagi ng Silangang Alemanya. Ibinigay ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''&quot; noong Hunyo 26, 1963, sa harap ng [[Rathaus Schöneberg|munisipyo]] ng [[Schöneberg]], na matatagpuan sa kanlurang bahagi ng lungsod, na sinalungguhitan ang suporta ng Estados Unidos para sa Kanlurang Berlin.&lt;ref&gt;Andreas Daum, ''Kennedy in Berlin''. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ganap na nahati. Bagaman posible para sa mga Kanluranin na dumaan sa kabilang panig sa pamamagitan ng mahigpit na kontroladong mga tsekpoint, para sa karamihan ng mga taga-Silangan, ang paglalakbay sa Kanlurang Berlin o Kanlurang Alemanya ay ipinagbabawal ng pamahalaan ng Silangang Alemanya. Noong 1971, ginagarantiyahan ng isang Kasunduan ng Apat na Kapangyarihan ang pagpunta sa at mula sa Kanlurang Berlin sa pamamagitan ng kotse o tren sa pamamagitan ng Silangang Alemanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1996 |title=Ostpolitik: The Quadripartite Agreement of September 3, 1971 |url=https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225042306/https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=U.S. Diplomatic Mission to Germany|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1989, sa pagtatapos ng Digmaang Malamig at panggigipit mula sa populasyon ng Silangang Aleman, ang Pader ng Berlin ay bumagsak noong Nobyembre 9 at kasunod na karamihan ay giniba. Ngayon, pinapanatili ng East Side Gallery ang malaking bahagi ng pader. Noong Oktubre 1990, muling [[Muling pag-iisa ng Alemanya|pinagsama]] ang dalawang bahagi ng Alemanya bilang Republika Federal ng Alemanya, at muling naging lungsod ang Berlin.&lt;ref&gt;''Berlin ‒ Washington, 1800‒2000: Capital Cities, Cultural Representation, and National Identities'', pat. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Si [[Walter Momper]], ang alkalde ng Kanlurang Berlin, ay naging unang alkalde ng muling pinagsamang lungsod sa pansamantala. Ang mga halalan sa buong lungsod noong Disyembre 1990 ay nagresulta sa unang &quot;lahatang Berlin&quot; na alkalde na nahalal na manungkulan noong Enero 1991, kung saan ang magkahiwalay na opisina ng mga alkalde sa Silangan at Kanlurang Berlin ay magtatapos sa panahong iyon, at si [[Eberhard Diepgen]] (isang dating alkalde ng Kanluran Berlin) ang naging unang nahalal na alkalde ng isang muling pinag-isang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Disyembre 1990 |title=Berlin Mayoral Contest Has Many Uncertainties |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |url-status=live |access-date=17 Hunyo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617212414/https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |archive-date=17 Hunyo 2019|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong Hunyo 18, 1994, ang mga sundalo mula sa Estados Unidos, Pransiya, at Britanya ay nagmartsa sa isang parada na bahagi ng mga seremonya upang markahan ang pag-alis ng mga kaalyadong tropang pananakop na nagpapahintulot sa [[Muling pag-iisa ng Alemanya|muling pinagsamang Berlin]]&lt;ref name=&quot;ReUnificationParade&quot;&gt;{{Cite news |last=Kinzer |first=Stephan |date=19 Hunyo 1994 |title=Allied Soldiers March to Say Farewell to Berlin |work=[[The New York Times]] |location=New York City |url=https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |url-status=live |access-date=20 Nobyembre 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121133602/https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |archive-date=21 Nobyembre 2015|language=en}}&lt;/ref&gt; (ang huling tropang Ruso ay umalis noong Agosto 31, habang ang huling pag-alis ng mga puwersa ng Kanluraning Alyado ay noong Setyembre 8, 1994). Noong Hunyo 20, 1991, bumoto ang [[Bundestag]] (Parlamentong Aleman) na ilipat ang luklukan ng kabesera ng Alemanya mula Bonn patungong Berlin, na natapos noong 1999.

{{multiple image|align=right|image1=Humboldt Forum 9155.jpg|width1=195|caption1=Ang muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]] na nalalapit nang matapos noong 2021|width2=220|width3=215|direction=|total_width=|alt1=}}Ang [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|repormang pampangasiwaan ng Berlin noong 2001]] ay nagsanib ng ilang boro, na binawasan ang kanilang bilang mula 23 hanggang 12.

Noong 2006, isinagawa sa Berlin ang Pangwakas na [[Pandaigdigang Kopa ng FIFA]].

Sa isang pag-atakeng terorista noong 2016 na nauugnay sa [[Islamikong Estado|ISIL]], isang truck ang sadyang inimaneho sa isang palengkeng pam-Pasko sa tabi ng [[Pang-alaalang Simbahang Kaiser Wilhelm|Pang-alaalang Simbahang Kaiser Guillermo]], na nag-iwan ng 13 kataong namatay at 55 nasugatan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 Disyembre 2016 |title=IS reklamiert Attacke auf Weihnachtsmarkt für sich |language=de |trans-title=IS recalls attack on Christmas market for itself |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175944/https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |archive-date=21 Marso 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC.Dies&quot;&gt;{{Cite news |date=26 Oktubre 2021 |title=Berlin attack: First aider dies 5 years after Christmas market murders |work=BBC |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |url-status=live |access-date=Oktubre 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026190214/https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |archive-date=26 Oktubre 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;

Binuksan ang [[Paliparang Berlin Brandeburgo]] (BER) noong 2020, pagkalipas ng siyam na taon kaysa binalak, kung saan papasok na ang Terminal 1 sa serbisyo sa katapusan ng Oktubre, at ang mga lipad papunta at mula sa [[Paliparang Tegel]] ay magtatapos sa Nobyembre.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gardner |first=Nicky |last2=Kries |first2=Susanne |date=8 Nobyembre 2020 |title=Berlin's Tegel airport: A love letter as it prepares to close |url=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205135633/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=The Independent |language=de}}&lt;/ref&gt; Dahil sa pagbaba ng bilang ng mga pasahero na nagreresulta mula sa pandemya ng [[Pandemya ng COVID-19|COVID-19]], inihayag ang mga plano na pansamantalang isara ang Terminal 5&amp;nbsp;ng BER, ang dating [[Paliparang Berlin Schönefeld|Paliparang Schönefeld]], simula sa Marso 2021 nang hanggang isang taon.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=Enero 29, 2021 |title=BER schließt Terminal in Schönefeld am 23. Februar |language=de |trans-title=BER closes the terminal in Schönefeld on February 23 |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205134830/https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt; Ang nag-uugnay na linyang U-Bahn U5 mula Alexanderplatz hanggang [[Berlin Hauptbahnhof|Hauptbahnhof]], kasama ang mga bagong estasyong Rotes Rathaus at Unter den Linden, ay binuksan noong Disyembre 4, 2020, kung saan inaasahang magbubukas ang estasyon ng Museumsinsel U-Bahn sa bandang Marso 2021, na kokompleto sa lahat ng mga bagong gawa sa U5.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Agosto 2020 |title=BVG will verlängerte U5 am 4. Dezember eröffnen |trans-title=BVG wants to open the extended U5 on December 4th |url=https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133537/https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=rbb24 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagyang pagbubukas sa pagtatapos ng 2020 na museong [[Foro Humboldt]], na makikita sa muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]], na inihayag noong Hunyo, ay ipinagpaliban hanggang Marso 2021.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 Nobyembre 2020 |title=Humboldt Forum will zunächst nur digital eröffnen |language=de |trans-title=Humboldt Forum will initially only open digitally |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133156/https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt;

=== Pagtatangka ng pagsasanib ng Berlin-Brandeburgo ===
[[Talaksan:DEU_Berlin-Brandenburg_COA.svg|left|thumb|179x179px|Ang eskudo de armas na iminungkahi sa kontrata ng estado]]
Ang legal na batayan para sa pinagsamang estado ng Berlin at [[Brandeburgo]] ay iba sa ibang mga panukala sa pagsasanib ng estado. Karaniwan, ang Artikulo 29&amp;nbsp;ng [[Batayang Batas para sa Republikang Federal ng Alemanya|Batayang Batas]] ay nagsasaad na ang pagsasanib ng estado ay nangangailangan ng isang pederal na batas.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=24 Mayo 1949|article=29|article-type=Artikulo|legislature=Parlamentarischer Rat|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_29.html|language=de}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, ang isang sugnay na idinagdag sa Batayang Batas noong 1994, Artikulo 118a, ay nagpapahintulot sa Berlin at Brandeburgo na magkaisa nang walang pag-aprubang federal, na nangangailangan ng isang reperendo at ratipikasyon ng mga parlamento ng parehong estado.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=27 Oktubre 1994|article=118a|article-type=Einzelnorm|legislature=Bundestag|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_118a.html|language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1996, nagkaroon ng hindi matagumpay na pagtatangka na pag-isahin ang mga estado ng Berlin at Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=LÄNDERFUSION / FUSIONSVERTRAG (1995) |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/5_33_laefuver.htm |access-date=31 Marso 2022|language=de}}&lt;/ref&gt; Parehong may iisang kasaysayan, diyalekto, at kultura at sa 2020, mayroong mahigit 225,000 residente ng Brandeburgo na namamasahe patungong Berlin. Ang pagsasanib ay nagkaroon ng halos nagkakaisang suporta ng isang malawak na koalisyon ng parehong mga pamahalaan ng estado, mga partidong pampolitika, media, mga asosasyon ng negosyo, mga [[unyon ng manggagawa]], at mga simbahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 Mayo 2016 |title=Die Brandenburger wollen keine Berliner Verhältnisse |language=de |work=Tagesspiegel |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/gescheiterte-laenderfusion-mit-berlin-die-brandenburger-wollen-keine-berliner-verhaeltnisse/13539146.html |access-date=30 Marso 2022}}&lt;/ref&gt; Bagaman bumoto ang Berlin ng pabor sa maliit na palugit, higit sa lahat ay nakabatay sa suporta sa dating [[Kanlurang Berlin]], hindi inaprubahan ng mga botante ng Brandeburgo ang pagsasanib sa malaking palugit. Nabigo ito higit sa lahat dahil sa ayaw ng mga botante ng Brandeburgo na tanggapin ang malaki at lumalaking utang ng publiko sa Berlin at takot na mawala ang pagkakakilanlan at impluwensiya sa kabesera.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot; /&gt;

== Heograpiya ==

=== Topograpiya ===
[[Talaksan:Berlin_by_Senitnel-2.jpg|thumb|Imaheng satellite ng Berlin]]
[[Talaksan:Luftbild_bln-schmoeckwitz.jpg|thumb|Ang labas ng Berlin ay nasasakupan ng mga kakahuyan at maraming lawa.]]
Ang Berlin ay nasa hilagang-silangan ng Alemanya, sa isang lugar ng mababang latiang makahoy na may pangunahing patag na [[topograpiya]], bahagi ng malawak na [[Hilagang Kapatagang Europeo]] na umaabot mula hilagang Pransiya hanggang kanlurang Rusya. Ang ''Berliner Urstromtal'' (isang panahon ng yelo lambak glasyar), sa pagitan ng mababang [[Talampas ng Barnim]] sa hilaga at ng [[Talampas ng Teltow]] sa timog, ay nabuo sa pamamagitan ng natunaw na tubig na dumadaloy mula sa mga yelo sa dulo ng huling glasyasyong Weichseliense. Ang [[Spree (ilog)|Spree]] ay sumusunod sa lambak na ito ngayon. Sa Spandau, isang boro sa kanluran ng Berlin, ang Spree ay umaagos sa ilog [[Havel]], na dumadaloy mula hilaga hanggang timog sa kanlurang Berlin. Ang daloy ng Havel ay mas katulad ng isang hanay ng mga lawa, ang pinakamalaki ay ang Tegeler See at ang [[Großer Wannsee]]. Ang isang serye ng mga lawa ay dumadaloy din sa itaas na Spree, na dumadaloy sa [[Müggelsee|Großer Müggelsee]] sa silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Satellite Image Berlin |url=https://maps.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://www.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |archive-date=18 Pebrero 2022 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Google Maps|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang malalaking bahagi ng kasalukuyang Berlin ay umaabot sa mababang talampas sa magkabilang panig ng Lambak Spree. Malaking bahagi ng mga boro na [[Reinickendorf]] at [[Pankow]] ay nasa Talampas ng Barnim, habang ang karamihan sa mga boro ng [[Charlottenburg-Wilmersdorf]], [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Tempelhof-Schöneberg]], at [[Neukölln]] ay nasa Talampas ng Teltow.

Ang boro ng Spandau ay bahagyang nasa loob ng Lambak Glasyar ng Berlin at bahagyang nasa Kapatagang Nauen, na umaabot sa kanluran ng Berlin. Mula noong 2015, ang mga burol ng Arkenberge sa Pankow sa {{Convert|122|m}} taas, ay ang pinakamataas na punto sa Berlin. Sa pamamagitan ng pagtatapon ng mga labi ng konstruksiyon nalampasan nito ang [[Teufelsberg]] ({{Cvt|120.1|m}}), na kung saan mismo ay binubuo ng mga durog na bato mula sa mga guho ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Triantafillou |first=Nikolaus |date=27 Enero 2015 |title=Berlin hat eine neue Spitze |trans-title=Berlin has a new top |url=https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722225809/https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |archive-date=22 Hulyo 2016 |access-date=11 Nobyembre 2018 |publisher=Qiez |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang [[Müggelberge]] sa 114.7 {{Convert|114.7|m}} taas ay ang pinakamataas na natural na punto at ang pinakamababa ay ang Spektesee sa Spandau, sa {{Convert|28.1|m}} taas.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=22 Pebrero 2015 |title=Der höchste Berg von Berlin ist neuerdings in Pankow |language=de |trans-title=The tallest mountain in Berlin is now in Pankow |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |url-status=live |access-date=22 Pebrero 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150519014725/https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |archive-date=19 Mayo 2015}}&lt;/ref&gt;

=== Klima ===
Ang Berlin ay may klimang pangkaragatan ([[Kategoryang Köppen sa klima|Köppen]]: ''Cfb'');&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Köppen Climate Classification (Weatherbase) |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130184209/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019 |website=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt; ang silangang bahagi ng lungsod ay may bahagyang impluwensiyang kontinental (''Dfb''), isa sa mga pagbabago ay ang taunang pag-ulan ayon sa masa ng hangin at ang mas malaking kasaganaan sa isang panahon ng taon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The different types of vertical greening systems and their relative sustainability |url=https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130220603/https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Elkins22&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|title=Berlin: The Spatial Structure of a Divided City|last1=Elkins|first1=Dorothy|last2=Elkins|first2=T. H.|last3=Hofmeister|first3=B.|date=4 Agosto 2005|publisher=Routledge|isbn=9781135835057|language=en|access-date=21 Setyembre 2020|archive-date=18 Pebrero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Nagtatampok ang ganitong uri ng klima ng katamtamang temperatura ng tag-init ngunit kung minsan ay mainit (para sa pagiging semikontinental) at malamig na taglamig ngunit hindi mahigpit sa halos lahat ng oras.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Climate Summary |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629211853/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |archive-date=29 Hunyo 2015 |access-date=15 Marso 2015 |publisher=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa mga transisyonal na sonang klima nito, karaniwan ang pagyeyelo sa taglamig, at may mas malaking pagkakaiba sa temperatura sa pagitan ng mga panahon kaysa sa karaniwan para sa maraming klimang pangkaragatan. Higit pa rito, ang Berlin ay inuri bilang isang katamtamang klimang kontinental (''Dc'') sa ilalim ng iskema ng klima ng Trewartha, gayundin ang mga suburb ng Lungsod ng Bagong York, bagaman inilalagay sila ng [[Kategoryang Köppen sa klima|sistemang Köppen]] sa iba't ibang uri.&lt;ref&gt;Gerstengarbe FW, Werner PC (2009) A short update on Koeppen climate shifts in Europe between 1901 and 2003. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Ang mga tag-araw ay mainit-init at kung minsan ay mahalumigmig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|22|–|25|C}} at mababa sa {{Cvt|12|–|14|C}}. Ang mga taglamig ay malamig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|3|C}} at mababa sa {{Cvt|−2|to|0|C}}. Ang tagsibol at taglagas ay karaniwang malamig hanggang banayad. Lumilikha ng mikroklima ang tinayuang bahagi ng Berlin, na may init na iniimbak ng mga gusali at bangketa ng lungsod. Ang mga temperatura ay maaaring {{Cvt|4|C-change}} mas mataas sa lungsod kaysa mga nakapaligid na lugar.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=weather.com |url=https://www.weather.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070323015551/https://www.weather.com/ |archive-date=23 Marso 2007 |access-date=7 Abril 2012 |publisher=weather.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang taunang pag-ulan ay {{Convert|570|mm}} na may katamtamang pag-ulan sa buong taon. Ang Berlin at ang nakapalibot na estado ng Brandeburgo ay ang pinakamainit at pinakatuyong rehiyon sa Alemanya.&lt;ref name=&quot;berlinermorgenpost&quot;&gt;{{Cite web |date=8 Marso 2016 |title=Berlin ist das wärmste und trockenste Bundesland |url=https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023193643/https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |archive-date=23 Oktubre 2021 |access-date=23 Oktubre 2021 |website=Berliner Morgenpost|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pag-ulan ng niyebe ay pangunahing nangyayari mula Disyembre hanggang Marso.&lt;ref name=&quot;worldweather2&quot;&gt;{{Cite web |title=Climate figures |url=https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080817114255/https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |archive-date=17 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=World Weather Information Service|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakamainit na buwan sa Berlin ay Hulyo 1834, na may karaniwang temperatura na {{Cvt|23.0|C}} at ang pinakamalamig ay Enero 1709, na maykaraniwang temperatura na {{Cvt|-13.2|C}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Temperaturmonatsmittel BERLIN-TEMPELHOF 1701- 1993 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702031754/https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |archive-date=2 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakabasang buwan na naitala ay Hulyo 1907, na may {{Convert|230|mm}} ng pag-ulan, samantalang ang pinakamatuyo ay Oktubre 1866, Nobyembre 1902, Oktubre 1908 at Setyembre 1928, lahat ay may {{Convert|1|mm|3}} ng pag-ulan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Niederschlagsmonatssummen BERLIN-DAHLEM 1848– 1990 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190707182905/https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |archive-date=7 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt;{{Weather box|location=Berlin (Schönefeld), mga karaniwan noong 1981–2010, mga sukdulan noong 1957–kasalukuyan|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=15.1|Feb record high C=18.0|Mar record high C=25.8|Apr record high C=30.8|May record high C=32.7|Jun record high C=35.4|Jul record high C=37.3|Aug record high C=38.0|Sep record high C=32.3|Oct record high C=27.7|Nov record high C=20.4|Dec record high C=15.6|year record high C=38.0|Jan high C=2.8|Feb high C=4.3|Mar high C=8.7|Apr high C=14.3|May high C=19.4|Jun high C=22.0|Jul high C=24.6|Aug high C=24.2|Sep high C=19.3|Oct high C=13.8|Nov high C=7.3|Dec high C=3.3|year high C=13.7|Jan mean C=0.1|Feb mean C=0.9|Mar mean C=4.3|Apr mean C=9.0|May mean C=14.0|Jun mean C=16.8|Jul mean C=19.1|Aug mean C=18.5|Sep mean C=14.2|Oct mean C=9.4|Nov mean C=4.4|Dec mean C=1.0|year mean C=9.3|Jan low C=-2.8|Feb low C=-2.4|Mar low C=0.4|Apr low C=3.5|May low C=8.2|Jun low C=11.2|Jul low C=13.5|Aug low C=13.0|Sep low C=9.6|Oct low C=5.4|Nov low C=1.4|Dec low C=-1.6|year low C=5.0|Jan record low C=-25.3|Feb record low C=-22.0|Mar record low C=-16.0|Apr record low C=-7.4|May record low C=-2.8|Jun record low C=1.3|Jul record low C=4.9|Aug record low C=4.6|Sep record low C=-0.9|Oct record low C=-7.7|Nov record low C=-12.0|Dec record low C=-24.0|year record low C=-25.3|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=37.2|Feb precipitation mm=30.1|Mar precipitation mm=39.3|Apr precipitation mm=33.7|May precipitation mm=52.6|Jun precipitation mm=60.2|Jul precipitation mm=52.5|Aug precipitation mm=53.0|Sep precipitation mm=39.5|Oct precipitation mm=32.2|Nov precipitation mm=37.8|Dec precipitation mm=46.1|year precipitation mm=515.2|Jan sun=57.6|Feb sun=71.5|Mar sun=119.4|Apr sun=191.2|May sun=229.6|Jun sun=230.0|Jul sun=232.4|Aug sun=217.3|Sep sun=162.3|Oct sun=114.7|Nov sun=54.9|Dec sun=46.9|year sun=1727.6|Jan uv=1|Feb uv=1|Mar uv=2|Apr uv=4|May uv=5|Jun uv=6|Jul uv=6|Aug uv=5|Sep uv=4|Oct uv=2|Nov uv=1|Dec uv=0|source 1=DWD&lt;ref&gt;{{cite web
  |url = https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |title = Ausgabe der Klimadaten: Monatswerte
  |access-date = 2019-06-12
  |archive-date = 12 Hunyo 2014
  |archive-url = https://web.archive.org/web/20140612043121/https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |url-status = live |language = en
  }}&lt;/ref&gt; sa Weather Atlas&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|title=Berlin, Germany – Detailed climate information and monthly weather forecast|last=d.o.o|first=Yu Media Group|website=Weather Atlas|language=en|access-date=2019-07-02|archive-date=25 Nobyembre 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125121717/https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|location=Berlin (Tempelhof), elevation: {{convert|48|m|abbr=on|disp=or}}, mga karaniwang noong 1971–2000, sukdulan 1878–kasalukuyan|collapsed=y|metric first=yes|single line=yes|Jan record high C=15.5|Feb record high C=18.7|Mar record high C=24.8|Apr record high C=31.3|May record high C=35.5|Jun record high C=38.5|Jul record high C=38.1|Aug record high C=38.0|Sep record high C=34.2|Oct record high C=28.1|Nov record high C=20.5|Dec record high C=16.0|Jan high C=3.3|Feb high C=5.0|Mar high C=9.0|Apr high C=15.0|May high C=19.6|Jun high C=22.3|Jul high C=25.0|Aug high C=24.5|Sep high C=19.3|Oct high C=13.9|Nov high C=7.7|Dec high C=3.7|Jan mean C=0.6|Feb mean C=1.4|Mar mean C=4.8|Apr mean C=8.9|May mean C=14.3|Jun mean C=17.1|Jul mean C=19.2|Aug mean C=18.9|Sep mean C=14.5|Oct mean C=9.7|Nov mean C=4.7|Dec mean C=2.0|Jan low C=−1.9|Feb low C=−1.5|Mar low C=1.3|Apr low C=4.2|May low C=9.0|Jun low C=12.3|Jul low C=14.3|Aug low C=14.1|Sep low C=10.6|Oct low C=6.4|Nov low C=2.2|Dec low C=-0.4|Jan record low C=-23.1|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-8.1|May record low C=-4.0|Jun record low C=1.5|Jul record low C=6.1|Aug record low C=3.5|Sep record low C=-1.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.0|Dec record low C=-20.5|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=42.3|Feb precipitation mm=33.3|Mar precipitation mm=40.5|Apr precipitation mm=37.1|May precipitation mm=53.8|Jun precipitation mm=68.7|Jul precipitation mm=55.5|Aug precipitation mm=58.2|Sep precipitation mm=45.1|Oct precipitation mm=37.3|Nov precipitation mm=43.6|Dec precipitation mm=55.3|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=8.0|Mar precipitation days=9.1|Apr precipitation days=7.8|May precipitation days=8.9|Jun precipitation days=7.0|Jul precipitation days=7.0|Aug precipitation days=7.0|Sep precipitation days=7.8|Oct precipitation days=7.6|Nov precipitation days=9.6|Dec precipitation days=11.4|unit precipitation days=1.0 mm|source 1=WMO&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |title = World Weather Information Service&amp;nbsp;– Berlin |website = Worldweather.wmo.int |date = 5 Oktubre 2006 |access-date = 2012-04-07 |archive-date = 25 Abril 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130425001834/https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |url-status = bot: unknown |language=en}} Abril 25, 2013, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=KNMI&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |title = Indices Data – Berlin/Tempelhof 2759 |access-date = 2019-05-13 |publisher =KNMI|language = en |archive-date = 9 Hulyo 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180709010608/https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |url-status = dead |language=en}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|collapsed=y|metric first=y|single line=y|location=Berlin (Dahlem), {{convert|58|m|abbr=on|disp=or}}, 1961–1990 mga normal, sukdulan 1908–kasalukuyan{{NoteTag|Dahil ang kinaroroonan ng himpilang pampanahon ay pinakamalayo mula sa mas makapal na urbanisadong rehiyon ng Berlin at mas malayo sa pangunahing UHI, ang mga halaga nito ay bahagyang mas mataas, lalo na sa gitna at kagyat na mga rehiyon.&lt;ref&gt;[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm Long-term Development of Selected Climate Parameters (Edisyong 2015)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308213004/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm |date=2021-03-08 }}, Berlin Environmental Atlas. ''Senate Department for Urban Development and Housing''. Nakuha noong Enero 30, 2019. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;}}|Jan record high C=15.2|Feb record high C=18.6|Mar record high C=25.1|Apr record high C=30.9|May record high C=33.3|Jun record high C=36.1|Jul record high C=37.9|Aug record high C=37.7|Sep record high C=34.2|Oct record high C=27.5|Nov record high C=19.5|Dec record high C=15.7|Jan mean C=-0.4|Feb mean C=0.6|Mar mean C=4.0|Apr mean C=8.4|May mean C=13.5|Jun mean C=16.7|Jul mean C=17.9|Aug mean C=17.2|Sep mean C=13.5|Oct mean C=9.3|Nov mean C=4.6|Dec mean C=1.2|Jan high C=1.8|Feb high C=3.5|Mar high C=7.9|Apr high C=13.1|May high C=18.6|Jun high C=21.8|Jul high C=23.1|Aug high C=22.8|Sep high C=18.7|Oct high C=13.3|Nov high C=7.0|Dec high C=3.2|Jan low C=-2.9|Feb low C=-2.2|Mar low C=0.5|Apr low C=3.9|May low C=8.2|Jun low C=11.4|Jul low C=12.9|Aug low C=12.4|Sep low C=9.4|Oct low C=5.9|Nov low C=2.1|Dec low C=-1.1|Jan record low C=-21.0|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-6.7|May record low C=-2.9|Jun record low C=0.8|Jul record low C=5.4|Aug record low C=4.7|Sep record low C=-0.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.1|Dec record low C=-20.2|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=43.0|Feb precipitation mm=37.0|Mar precipitation mm=38.0|Apr precipitation mm=42.0|May precipitation mm=55.0|Jun precipitation mm=71.0|Jul precipitation mm=53.0|Aug precipitation mm=65.0|Sep precipitation mm=46.0|Oct precipitation mm=36.0|Nov precipitation mm=50.0|Dec precipitation mm=55.0|Jan sun=45.4|Feb sun=72.3|Mar sun=122.0|Apr sun=157.7|May sun=221.6|Jun sun=220.9|Jul sun=217.9|Aug sun=210.2|Sep sun=156.3|Oct sun=110.9|Nov sun=52.4|Dec sun=37.4|unit precipitation days=1.0 mm|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=9.0|Mar precipitation days=8.0|Apr precipitation days=9.0|May precipitation days=10.0|Jun precipitation days=10.0|Jul precipitation days=9.0|Aug precipitation days=9.0|Sep precipitation days=9.0|Oct precipitation days=8.0|Nov precipitation days=10.0|Dec precipitation days=11.0|source 1=NOAA&lt;ref name=&quot;noaa&quot;&gt;{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| title = Berlin (10381) – WMO Weather Station
| access-date = 30 Enero 2019
| archive-url = https://web.archive.org/web/20220218131223/ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| archive-date = 2022-02-18
| url-status = dead
| publisher = NOAA
| language = en
}} [https://archive.org/details/19611990NormalsNOAABerlin Naarkibo] 30 Enero 2019, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=Berliner Extremwerte&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |title = Berliner Extremwerte |access-date = 1 Disyembre 2014 |archive-date = 6 Hunyo 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200606191249/https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |url-status = live |language=en}}&lt;/ref&gt;}}

=== Tanawin ng lungsod ===
[[Talaksan:16-07-04-Abflug-Berlin-DSC_0122.jpg|thumb|Larawang panghimpapawid sa gitna ng Berlin na nagpapakita ng [[City West]], [[Potsdamer Platz]], [[Alexanderplatz]], at ang [[Tiergarten (liwasan)|Tiergarten]]]]
Ang kasaysayan ng Berlin ay nag-iwan sa lungsod ng isang [[wiktionary:polycentric|polisentrikong]] pagkakaayos at isang napakaeklektikong hanay ng arkitektura at mga gusali. Ang hitsura ng lungsod ngayon ay higit na nahubog ng pangunahing papel na ginampanan nito sa kasaysayan ng Germany noong ika-20 siglo. Lahat ng pambansang pamahalaan na nakabase sa Berlin{{Spaced en dash}}ang Kaharian ng Prusya, ang Ikalawang Imperyong Aleman ng 1871, ang Republikang Weimar, Alemanyang Nazi, Silangang Alemanya, pati na rin ang muling pinagsamang Alemanya{{Spaced en dash}}ay nagpasimula ng mga ambisyosong programa sa muling pagtatayo, na ang bawat isa ay nagdaragdag ng sarili nitong natatanging estilo sa arkitektura ng lungsod.

Sinalanta ang Berlin ng mga pagsalakay sa himpapawid, sunog, at labanan sa kalye noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at marami sa mga gusaling nakaligtas sa parehong Silangan at Kanluran ay giniba noong panahon pagkatapos ng digmaan. Karamihan sa demolisyong ito ay pinasimulan ng mga programa sa arkitektura ng munisipyo upang magtayo ng mga bagong distrito ng negosyo o tirahan at ang mga pangunahing arterya. Karamihan sa mga palamuti sa mga gusali bago ang digmaan ay nawasak kasunod ng mga makabagong dogma, at sa parehong mga sistema pagkatapos ng digmaan, gayundin sa muling pinagsamang Berlin, maraming mahahalagang estrukturang pamana ang muling itinayo, kabilang ang ''Forum Fridericianum'' kasama ang, [[Operang Estatal ng Berlin|Operang Estatal]] (1955), [[Palasyo ng Charlottenburg|Palasyo Charlottenburg]] (1957), ang mga monumental na gusali sa [[Gendarmenmarkt]] (dekada '80), ang [[Alte Kommandantur|Kommandantur]] (2003), at gayundin ang proyekto sa muling pagtatayo ng mga barokong patsada ng [[Palasyo ng Berlin|Palasyo ng Lungsod]]. Maraming mga bagong gusali ang naging inspirasyon ng kanilang makasaysayang mga nauna o ang pangkalahatang klasikong estilo ng Berlin, gaya ng Otel Adlon.

Ang mga kumpol ng mga ''skyscraper'' o gusaling mataas ay tumaas sa iba't ibang lokasyon: [[Potsdamer Platz]], ang [[City West]], at [[Alexanderplatz]], ang huling dalawa ay naglalarawan sa mga dating sentro ng Silangan at Kanlurang Berlin, na ang una ay kumakatawan sa isang bagong Berlin noong ika-21 siglo, na bumangon mula sa mga guho no-man's land ng Pader ng Berlin. Ang Berlin ay may lima sa nangungunang 50 pinakamataas na gusali sa Alemanya.

Mahigit sa sangkatlo ng sakop ng lungsod ay binubuo ng luntiang espasyo, kakahuyan, at tubig.&lt;ref name=&quot;gruen2&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang pangalawang pinakamalaki at pinakasikat na liwasan ng Berlin, ang [[Tiergarten (liwasan)|Großer Tiergarten]], ay matatagpuan sa gitna mismo ng lungsod. Sinasaklaw nito ang isang lugar na 210 ektarya at umaabot mula Zoo ng Bahnhof sa ''City West'' o Kanlurang Lungsod hanggang sa [[Tarangkahang Brandeburgo]] sa silangan.

Kabilang sa mga tanyag na kalye, ang [[Unter den Linden]] at [[Friedrichstraße]] ay matatagpuan sa lumang sentro ng lungsod (at kasama sa dating Silangang Berlin). Ang ilan sa pangunahing kalye sa City West ay ang [[Kurfürstendamm]] (o pinaikling Ku´damm) at [[Kantstraße]].

=== Arkitektura ===
[[Talaksan:Gendarmenmarkt_Panorama.jpg|thumb|Panorama ng [[Gendarmenmarkt]], na nagpapakita ng [[Konzerthaus Berlin]], nasa gilid ng [[Neue Kirche, Berlin|Simbahang Aleman]] (kaliwa) at [[Katedral na Pranses, Berlin|Simbahang Pranses]] (kanan)]]
[[Talaksan:Berliner_Dom_seen_from_James_Simon_Park.jpg|thumb|Ang [[Katedral ng Berlin]] sa [[Pulo ng mga Museo]]]]
Ang [[Fernsehturm Berlin|Fernsehturm]] (toreng pantelebisyon) sa [[Alexanderplatz]] sa [[Mitte]] ay kabilang sa pinakamataas na estruktura sa Unyong Europeo sa {{Cvt|368|m}}. Itinayo noong 1969, makikita ito sa karamihan ng mga sentral na distrito ng Berlin. Ang lungsod ay makikita mula sa {{Convert|204|m|ft|-high}} palapag ng pagmamasid. Simula rito, ang [[Karl-Marx-Allee]] ay patungo sa silangan, isang abenida na may linya ng mga monumental na gusali ng tirahan, na dinisenyo sa estilong [[Arkitekturang Stalinista|Sosyalismong Klasisismo]]. Katabi ng lugar na ito ay ang [[Rotes Rathaus]] (Bulwagang Panlungsod), na may natatanging pulang-ladrilyong arkitektura nito. Sa harap nito ay ang Neptunbrunnen, isang balong na nagtatampok ng mitolohikong pangkat ng mga [[Triton (mitolohiya)|Triton]], mga [[personipikasyon]] ng apat na pangunahing Prusong ilog, at [[Neptuno (mitolohiya)|Neptuno]] sa ibabaw nito.

Ang [[Tarangkahang Brandeburgo]] ay isang ikonikong tanawin ng Berlin at Alemanya; ito ay tumatayo bilang isang simbolo ng mga pangyayaring Europeo at ng pagkakaisa at kapayapaan. Ang [[gusaling Reichstag]] ay ang tradisyonal na luklukan ng Parlamentong Aleman. Hinubog muli ito ng arkitektrong Briton na si [[Norman Foster (arkitekto)|Norman Foster]] noong dekada '90 at nagtatampok ng salaming simboryo sa ibabaw ng pook ng pagpupulong, na nagbibigay-daan sa libreng pampublikong tanaw sa mga pinagdadausang parlamento at magagandang tanawin ng lungsod.

Ang Galeriyang ''East Side'' o Bandang Silangan ay isang ''open-air'' o panlabas na eksibisyong sining na direktang ipininta sa mga huling bahagi ng Pader ng Berlin. Ito ang pinakamalaking natitirang ebidensiya ng makasaysayang dibisyon ng lungsod.

Ang [[Gendarmenmarkt]] ay isang [[Arkitekturang Neoklasiko|neoklasikong liwasan]] sa Berlin, ang pangalan ay nagmula sa punong-tanggapan ng sikat na Gens d'armes regiment na matatagpuan dito noong ika-18 siglo. Dalawang katulad na disenyong katedral ang hangganan nito, ang [[Französischer Dom]] kasama ang platapormang pang-obserbasyon nito at ang [[Deutscher Dom]]. Ang [[Konzerthaus Berlin|Konzerthaus]] (Bulwagang Pangkonsiyerto), tahanan ng Orkestra Sinfonika ng Berlin, ay nakatayo sa pagitan ng dalawang katedral.
[[Talaksan:MJK_46430_Schloss_Charlottenburg.jpg|left|thumb|[[Palasyo Charlottenburg]]]]
[[Talaksan:Berlin_Hackesche_Höfe1.jpg|left|thumb|[[Hackesche Höfe]]]]
Ang [[Pulo ng mga Museo]] sa [[Spree (ilog)|Ilog Spree]] ay naglalaman ng [[Berlin#Mga museo|limang museo]] na itinayo mula 1830 hanggang 1930 at isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng [[UNESCO]]. Ang pagpapanumbalik at pagtatayo ng isang pangunahing lagusan sa lahat ng mga museo, pati na rin ang muling pagtatayo ng [[Stadtschloss, Berlin|Stadtschloss]] ay nagpapatuloy.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Hunyo 2011 |title=Neumann: Stadtschloss wird teurer |trans-title=Neumann: Palace is getting more expensive |url=https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200703/https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 Mayo 2010 |title=Das Pathos der Berliner Republik |trans-title=The pathos of the Berlin republic |url=https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200702/https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt; Gayundin sa pulo at sa tabi ng [[Lustgarten]] at palasyo ay ang [[Katedral ng Berlin]], ang ambisyosong pagtatangka ni Emperador Guillermo II na lumikha ng Protestanteng karibal sa [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma. Ang isang malaking kripta ay naglalaman ng mga labi ng ilan sa mga naunang Prusong maharlikang pamilya. Ang [[Katedral ni Santa Eduvigis]] ay ang Katoliko Romanong katedral ng Berlin.
[[Talaksan:Bikinihaus_Berlin-1210760.jpg|thumb|Ang [[Breitscheidplatz]] kasama ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] ay ang sentro ng [[City West]].]]
Ang [[Unter den Linden]] ay isang silangan–kanlurang abenidang nalilinyahan ng mga puno na mula sa Tarangkahang Brandeburgo hanggang sa pook ng dating Berliner Stadtschloss, at dating pangunahing promenada ng Berlin. Maraming Klasikong gusali ang nakahanay sa kalye, at naroon ang bahagi ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]]. Ang [[Friedrichstraße]] ay ang maalamat na kalye ng Berlin noong Ginintuang Dekada Beynte. Pinagsasama nito ang mga tradisyon ng ika-20 siglo sa modernong arkitektura ng Berlin ngayon.

Ang [[Potsdamer Platz]] ay isang buong kuwarto na binuo mula sa simula pagkatapos bumaba ang [[Pader ng Berlin|Pader]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Construction and redevelopment since 1990 |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610103008/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |archive-date=10 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Senate Department of Urban Development|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa kanluran ng Potsdamer Platz ay ang Kulturforum, na naglalaman ng Gemäldegalerie, at nasa gilid ng Neue Nationalgalerie at ng Berliner Philharmonie. Ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], isang alaalang pang-[[Holokausto]], ay nasa hilaga.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ouroussoff |first=Nicolai |date=9 Mayo 2005 |title=A Forest of Pillars, Recalling the Unimaginable |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2005/05/09/arts/design/09holo.html |access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang lugar sa paligid ng [[Hackescher Markt]] ay tahanan ng mga kulturang moda, na may 'di-mabilang na mga bilihan ng damit, club, bar, at galeriya. Kabilang dito ang [[Hackesche Höfe]], isang kalipunan ng mga gusali sa paligid ng ilang patyo, na muling itinayo noong 1996. Ang kalapit na [[Bagong Sinagoga, Berlin|Bagong Sinagoga]] ay ang sentro ng kultura ng mga Hudyo.

Ang Straße des 17. Juni, na nagkokonekta sa Tarangkahang Brandeburgo at Ernst-Reuter-Platz, ay nagsisilbing gitnang silangan-kanlurang axis. Ang pangalan nito ay ginugunita ang mga pag-aalsa sa Silangang Berlin noong Hunyo 17, 1953. Humigit-kumulang sa kalahati mula sa Tarangkahang Brandeburgo ay ang Großer Stern, isang isla ng sirkulong trapiko kung saan matatagpuan ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin|Siegessäule]] (Haligi ng Tagumpay). Ang monumentong ito, na itinayo upang gunitain ang mga tagumpay ng Prusya, ay inilipat noong 1938–39 mula sa dati nitong posisyon sa harapan ng Reichstag.

Ang [[Kurfürstendamm]] ay tahanan ng ilan sa mga mararangyang tindahan ng Berlin kung saan ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] sa silangang dulo nito sa [[Breitscheidplatz]]. Ang simbahan ay nawasak noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at iniwang guho. Ang malapit sa Tauentzienstraße ay ang [[KaDeWe]], na sinasabing pinakamalaking almasen sa kontinental na Europa. Ang [[Rathaus Schöneberg]], kung saan ginawa ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang tanyag na talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''!&quot;, ay nasa [[Tempelhof-Schöneberg]].

Kanluran ng sentro, ang [[Palasyo Bellevue, Alemanya|Palasyo Bellevue]] ay ang tirahan ng [[Pangulo ng Alemanya]]. Ang [[Palasyo Charlottenburg]], na nasunog noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ay ang pinakamalaking makasaysayang palasyo sa Berlin.

Ang Funkturm Berlin ay isang toreng {{Convert|150|m|ft|-tall}}''lattice'' o parilya ng radyo sa pook-peryahan o ''fairground'', na itinayo sa pagitan ng 1924 at 1926. Ito ang tanging toreng pang-obserbasyon na nakatayo sa mga insulador at may restawran {{Cvt|55|m}} at isang larangang pantanaw {{Cvt|126|m}} sa ibabaw ng lupa, na mapupuntahan ng [[Elebeytor|elebaytor]] na may bintana.

Ang [[Oberbaumbrücke]] sa ibabaw ng ilog Spree ay ang pinakaikonikong tulay ng Berlin, na nag-uugnay sa pinagsama-samang mga boro ng [[Friedrichshain]] at [[Kreuzberg]]. Nagdadala ito ng mga sasakyan, tao, at linyang U1 ng [[Berlin U-Bahn]]. Ang tulay ay nakompleto sa isang estilong [[ladrilyong gotiko]] noong 1896, na pinapalitan ang dating kahoy na tulay na may isang pang-itaas na daanan para sa U-Bahn. Ang gitnang bahagi ay giniba noong 1945 upang pigilan ang [[Hukbong Pula|Pulang Hukbo]] sa pagtawid. Pagkatapos ng digmaan, ang inayos na tulay ay nagsilbing tsekpoynt at tawiran sa hangganan sa pagitan ng mga sektor ng Sobyetiko at Amerikano, at kalaunan sa pagitan ng Silangan at Kanlurang Berlin. Noong kalagitnaan ng dekada '50, ito ay sarado sa mga sasakyan, at pagkatapos ng pagtatayo ng Pader ng Berlin noong 1961, ang trapiko ng tao ay mahigpit na pinaghigpitan. Kasunod ng muling pag-iisang Aleman, ang gitnang bahagi ay muling itinayo gamit ang isang kuwadrong [[asero]], at ipinagpatuloy ang serbisyo ng U-Bahn noong 1995.

== Demograpiya ==
[[Talaksan:Berlin_population2.svg|left|thumb|Populasyon ng Berlin, 1880–2012]]
Sa pagtatapos ng 2018, ang lungsod-estado ng Berlin ay mayroong 3.75&amp;nbsp;milyong rehistradong naninirahan&lt;ref name=&quot;pop-detail3&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; sa isang lugar na {{Cvt|891.1|km2}}.  Ang densidad ng populasyon ng lungsod ay 4,206 na naninirahan bawat km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Ang Berlin ang pinakamataong lungsod sa [[Unyong Europeo]]. Noong 2019, ang urbanong sakop ng Berlin ay may humigit-kumulang 4.5&amp;nbsp;milyong naninirahan. {{Magmula noong|2019}}  ang gumaganang urbanong pook ay tahanan ng humigit-kumulang 5.2&amp;nbsp;milyong tao.&lt;ref&gt;[https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en Population on 1 January by age groups and sex – functional urban areas, Eurostat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150903213351/https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en|date=2015-09-03}}. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang buong [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may populasyon na higit sa 6&amp;nbsp;milyon sa isang lugar na {{Cvt|30546|km2|0}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 Agosto 2020 |title=Initiativkreis Europäische Metropolregionen in Deutschland: Berlin-Brandenburg |url=https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817083458/https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |archive-date=17 Agosto 2019 |access-date=6 Pebrero 2013 |website=www.deutsche-metropolregionen.org|language=de}}&lt;/ref&gt;{{Historical populations|1721|65300|1750|113289|1800|172132|1815|197717|1825|220277|1840|330230|1852|438958|1861|547571|1871|826341|1880|1122330|1890|1578794|1900|1888848|1910|2071257|1920|3879409|1925|4082778|1933|4221024|1939|4330640|1945|3064629|1950|3336026|1960|3274016|1970|3208719|1980|3048759|1990|3433695|2000|3382169|2010|3460725|53=2020|54=3664088}}Noong 2014, ang lungsod-estado na Berlin ay nagkaroon ng 37,368 buhay na panganak (+6.6%), isang rekord na bilang mula noong 1991. Ang bilang ng mga namatay ay 32,314. Halos 2.0&amp;nbsp;milyong kabahayan ang binilang sa lungsod. 54 porsiyento ng mga ito ay mga sambahayang iisa ang naninirahan. Mahigit sa 337,000 pamilya na may mga batang wala pang 18 taong gulang ang nanirahan sa Berlin. Noong 2014, ang kabeserang Aleman ay nagrehistro ng dagdag sa paglipat ng humigit-kumulang 40,000 katao.&lt;ref&gt;[https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf statistics Berlin Brandenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315084534/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf|date=2016-03-15}}. www.statistik-berlin-brandenburg.de Hinango noong 10 Oktubre 2016. (sa Aleman)&lt;/ref&gt;

=== Mga nasyonalidad ===
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float:right;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |'''Mga residente ayon sa Pagkamamamayan''' &lt;small&gt;(31 Disyembre 2019)&lt;/small&gt; &lt;ref name=&quot;pop-detail6&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;
|-
!Bansa
!Populasyon
|-
|Kabuuang mga rehistradong residente
|3,769,495
|-
|{{Flag|Alemanya}}
|2,992,150
|-
|{{Flag|Turkiya}}
|98,940
|-
|{{Flag|Polonya}}
|56,573
|-
|{{Flag|Syria}}
|39,813
|-
|{{Flag|Italya}}
|31,573
|-
|{{Flag|Bulgaria}}
|30,824
|-
|{{Flag|Rusya}}
|26,640
|-
|{{Flag|Romania}}
|24,264
|-
|{{Flag|Estados Unidos}}
|22,694
|-
|{{Flag|Biyetnam}}
|20,572
|-
|{{Flag|Pransiya}}
|20,223
|-
|{{Flag|Serbia}}
|20,109
|-
|{{Flag|Nagkakaisang Kaharian}}
|16,751
|-
|{{Flag|Espanya}}
|15,045
|-
|{{Flag|Gresya}}
|14,625
|-
|{{Flag|Croatia}}
|14,430
|-
|{{Flag|India}}
|13,450
|-
|{{Flag|Ukranya}}
|13,410
|-
|{{Flag|Afghanistan}}
|13,301
|-
|{{Flag|Tsina}}
|13,293
|-
|{{Flag|Bosnia at Herzegovina}}
|12,691
|-
|Iba pang Gitnang Silangan at Asya
|88,241
|-
|Ibang Europa
|80,807
|-
|Africa
|36,414
|-
|Iba pang mga America
|27,491
|-
|Oceania at [[Antarctica]]
|5,651
|-
|Walang estado o Hindi Malinaw
|24,184
|}
Ang pambansa at pandaigdigang paglipat sa lungsod ay may mahabang kasaysayan. Noong 1685, pagkatapos ng pagpapawalang-bisa ng [[Kautusan ng Nantes]] sa Pransiya, tumugon ang lungsod sa pamamagitan ng [[Kautusan ng Potsdam]], na tinitiyak ang kalayaan sa relihiyon at katayuang walang buwis sa mga Pranses na Huguenot na bakwit sa loob ng sampung taon. Ang [[Batas ng Kalakhang Berlin]] noong 1920 ay nagsama ng maraming suburb at nakapalibot na mga lungsod ng Berlin. Binuo nito ang karamihan sa teritoryo na binubuo ng modernong Berlin at pinalaki ang populasyon mula sa 1.9&amp;nbsp;milyon tungo 4&amp;nbsp;milyon.

Ang aktibong imigrasyon at asilong pampolitika sa Kanlurang Berlin ay naghudyat ng mga alon ng imigrasyon noong dekada '60 at '70. Ang Berlin ay tahanan ng hindi bababa sa 180,000 residenteng Turko at [[Mga Turko sa Alemanya|Turko-Aleman]],&lt;ref name=&quot;pop-detail4&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; na ginagawa itong pinakamalaking komunidad ng mga Turko sa labas ng Turkiya. Noong dekada '90 ang ''Aussiedlergesetze ay'' nagbigay-daan sa imigrasyon sa Alemanya ng ilang residente mula sa dating [[Unyong Sobyetiko]]. Sa ngayon, ang mga etnikong Aleman mula sa mga bansa ng dating Unyong Sobyetiko ang bumubuo sa pinakamalaking bahagi ng komunidad na nagsasalita ng Ruso.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dmitry Bulgakov |date=11 Marso 2001 |title=Berlin is speaking Russians' language |url=https://www.russiajournal.com/node/4653 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406142034/https://www.russiajournal.com/node/4653 |archive-date=6 Abril 2013 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Russiajournal.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang huling dekada ay nakaranas ng pagdagsa mula sa iba't ibang bansa sa Kanluran at ilang rehiyon sa Africa.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Heilwagen |first=Oliver |date=28 Oktubre 2001 |title=Berlin wird farbiger. Die Afrikaner kommen – Nachrichten Welt am Sonntag – Welt Online |language=de |work=Die Welt |url=https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |url-status=live |access-date=2 Hunyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515022639/https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |archive-date=15 Mayo 2011}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagi ng mga imigranteng Africano ay nanirahan sa [[Afrikanisches Viertel]].&lt;ref&gt;{{cite press release|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|date=6 Pebrero 2009|title=Zweites Afrika-Magazin &quot;Afrikanisches Viertel&quot; erschienen Bezirksbürgermeister Dr. Christian Hanke ist Schirmherr|url=https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|location=Berlin|publisher=berlin.de|access-date=27 Setyembre 2016|archive-date=21 Oktubre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021050530/https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|url-status=live|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang mga batang Aleman, EU-Europeo, at Israeli ay nanirahan na rin sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=12 Disyembre 2014 |title=Hummus in the Prenzlauer Berg |url=https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |url-status=live |journal=The Jewish Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20141230010937/https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |archive-date=30 Disyembre 2014 |access-date=29 Disyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2019, mayroong 777,345 na rehistradong residente ng dayuhang nasyonalidad at dagdag pang 542,975 mamamayang Aleman na may &quot;pinanggalingang imigrante&quot; ''(Migrationshintergrund, MH)'',&lt;ref name=&quot;pop-detail5&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; ibig-sabihin sila o ang isa sa kanilang mga magulang ay nandayuhan sa Alemanya pagkatapos ng 1955. Ang mga dayuhang residente ng Berlin ay nagmula sa mga 190 bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 Pebrero 2011 |title=457 000 Ausländer aus 190 Staaten in Berlin gemeldet |trans-title=457,000 Foreigners from 190 Countries Registered in Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428201553/https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |archive-date=28 Abril 2019 |access-date=28 Abril 2019 |website=Berliner Morgenpost |language=de}}&lt;/ref&gt; Apatnapu't walong porsiyento ng mga residenteng wala pang 15 taong gulang ay may pinagmulang imigrante. Ang Berlin noong 2009 ay tinatayang mayroong 100,000 hanggang 250,000 hindi rehistradong mga naninirahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Von Andrea Dernbach |date=23 Pebrero 2009 |title=Migration: Berlin will illegalen Einwanderern helfen – Deutschland – Politik – Tagesspiegel |work=Der Tagesspiegel Online |publisher=Tagesspiegel.de |url=https://www.tagesspiegel.de/politik/deutschland/berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |url-status=live |access-date=15 Setyembre 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131251/https://www.tagesspiegel.de/politik/migration-berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |archive-date=18 Pebrero 2022|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang mga Boro ng Berlin na may malaking bilang ng mga migrante o populasyon na ipinanganak sa ibang bansa ay [[Mitte]], [[Neukölln]], at [[Friedrichshain-Kreuzberg]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 Setyembre 2016 |title=Zahl der Ausländer in Berlin steigt auf Rekordhoch |url=https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804053354/https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |archive-date=4 Agosto 2017 |access-date=13 Hunyo 2017 |website=jungefreiheit.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

Mayroong higit sa 20 hindi katutubong komunidad na may populasyong hindi bababa sa 10,000 katao, kabilang ang mga komunidad ng mga Turko, Polako, Ruso, Lebanes, Palestino, Serbio, Italyano, Indiyano, Bosnio, Biyetnames, Amerikano, Rumano, Bulgaro, Croata, Tsino, Austriako, Ukrano, Pranses, Briton, Españo, Israeli, Thai, Irani, Ehipsiyo, at Siryo..

=== Mga wika ===
Ang Aleman ay ang opisyal at nangingibabaw na sinasalitang wika sa Berlin. Ito ay isang wikang Kanlurang Aleman na nagmula ang karamihan ng bokabularyo nito mula sa sangay ng Aleman ng pamilya ng wikang [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeo]]. Ang Aleman ay isa sa 24 na wika ng Unyong Europeo,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=European Commission |title=Official Languages |url=https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140926004848/https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |archive-date=26 Setyembre 2014 |access-date=29 Hulyo 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; at isa sa tatlong wikang pantrabaho ng [[Komisyong Europeo]].

Ang Berlinerisch o Berlinisch ay hindi isang diyalekto sa lingguwistika. Ito ay sinasalita sa Berlin at sa [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|nakapaligid na kalakhang pook]]. Nagmula ito sa isang Brandeburges na varyant. Ang diyalekto ay nakikita na ngayon na mas katulad ng isang sosyolekto, higit sa lahat sa pamamagitan ng pagtaas ng imigrasyon at mga uso sa mga edukadong populasyon na magsalita ng karaniwang Aleman sa pang-araw-araw na buhay.

Ang pinakakaraniwang ginagamit na wikang banyaga sa Berlin ay Turko, Polako, Ingles, Persa, Arabe, Italyano, Bulgaro, Ruso, Rumano, Kurdo, Serbo-Croata, Pranses, Español, at Biyentames. Mas madalas na naririnig ang Truko, Arabe, Kurdo, at Serbo-Croata sa kanlurang bahagi dahil sa malalaking komunidad ng Gitnang Silangan at dating Yugoslavia. Ang Polako, Ingles, Ruso, at Biyetnames ay may mas maraming katutubong nagsasalita sa Silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 Mayo 2010 |title=Studie – Zwei Millionen Berliner sprechen mindestens zwei Sprachen – Wirtschaft – Berliner Morgenpost – Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522160634/https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |archive-date=22 Mayo 2011 |access-date=2 Hunyo 2011 |publisher=Morgenpost.de|language=de}}&lt;/ref&gt;

=== Relihiyon ===
Ayon sa senso noong 2011, humigit-kumulang 37 porsiyento ng populasyon ang nag-ulat na mga miyembro ng isang legal na kinikilalang simbahan o relihiyosong organisasyon. Ang iba ay hindi kabilang sa naturang organisasyon, o walang impormasyong makukuha hinggil sa kanila.&lt;ref name=&quot;Census 2011&quot;&gt;{{Cite web |title=Zensus 2011 – Bevölkerung und Haushalte – Bundesland Berlin |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303193809/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=23 Pebrero 2019 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=6–7 |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang pinakamalaking relihiyong denominasyon na naitala noong 2010 ay ang [[Protestantismo|Protestanteng]] rehiyonal na samahang simbahan —ang [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana]] (EKBO) —isang nagkakaisang simbahan. Ang EKBO ay miyembro ng [[Simbahang Ebanghelika sa Alemanya|Simbahang Ebanghelika sa Alemanya (EKD)]] at [[Union Evangelischer Kirchen|Union Evangelischer Kirchen (UEK)]]. Ayon sa EKBO, ang kanilang kasapian ay umabot sa 18.7 porsiyento ng lokal na populasyon, habang ang [[Simbahang Katolikong Romano]] ay mayroong 9.1 porsyento ng mga residenteng nakarehistro bilang mga miyembro nito.&lt;ref name=&quot;kirchenmitglieder2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2011 |title=Kirchenmitgliederzahlen am 31.12.2010 |trans-title=Church membership on 31 December 2010 |url=https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180209204513/https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |archive-date=9 Pebrero 2018 |access-date=10 Marso 2012 |publisher=Evangelical Church in Germany |language=de}}&lt;/ref&gt; Humigit-kumulang 2.7% ng populasyon ang nakikilala sa iba pang mga denominasyong Kristiyano (karamihan sa [[Simbahang Ortodokso ng Silangan|Silangang Ortodokso]], ngunit iba't ibang mga Protestante rin).&lt;ref name=&quot;klStatistik2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Disyembre 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 Hulyo 2011 |access-date=4 Enero 2011 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; Ayon sa rehistro ng mga residente ng Berlin, noong 2018, 14.9 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Ebanghelika, at 8.5 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Katolika.&lt;ref name=&quot;pop-detail7&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang gobyerno ay nagpapanatili ng rehistro ng mga miyembro ng mga simbahang ito para sa mga layunin ng buwis, dahil kinokolekta nito ang buwis sa simbahan sa ngalan ng mga simbahan. Hindi ito nag-iingat ng mga rekord ng mga miyembro ng ibang relihiyosong organisasyon na maaaring mangolekta ng kanilang sariling buwis sa simbahan, sa ganitong paraan.

Noong 2009, humigit-kumulang 249,000 [[Muslim]] ang iniulat ng Tanggapan ng Estadistika na mga miyembro ng mga Masjid at Islamikong relihiyosong organisasyon sa Berlin,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Statistisches Jahrbuch für Berlin 2010 |trans-title=Statistical yearbook for Berlin 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120202750/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |archive-date=20 Nobyembre 2012 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; habang noong 2016, tinatantiya ng pahayagang ''[[Der Tagesspiegel]]'' na humigit-kumulang 350,000 Muslim ang nag-obserba ng [[Ramadan]] sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 Hunyo 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=23 Pebrero 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212013247/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 Disyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt; Noong 2019, humigit-kumulang 437,000 rehistradong residente, 11.6% ng kabuuan, ang nag-ulat na mayroong pinanggalingan sa paglilipat mula sa isa sa mga estadong Miyembro ng Organisasyon ng Kooperasyong Islamiko.&lt;ref name=&quot;pop-detail8&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 Hunyo 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |language=de |trans-title=Ramadan in refugee camps and schools in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=13 Hunyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712125538/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 Hulyo 2017}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1992 at 2011 halos dumoble ang populasyon ng Muslim.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Schupelius |first=Gunnar |date=28 Mayo 2015 |title=Wird der Islam künftig die stärkste Religion in Berlin sein? |work=Berliner Zeitung |url=https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |url-status=live |access-date=13 Hunyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170603092248/https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |archive-date=3 Hunyo 2017|language=de}}&lt;/ref&gt;

Humigit-kumulang 0.9% ng mga Berlines ay kabilang sa ibang mga relihiyon. Sa tinatayang populasyon na 30,000–45,000 na mga residenteng Hudyo,&lt;ref name=&quot;The Boston Globe 2014-11-01&quot;&gt;{{Cite web |last=Ross |first=Mike |date=1 Nobyembre 2014 |title=In Germany, a Jewish community now thrives |url=https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222235631/https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |archive-date=22 Disyembre 2016 |access-date=19 Agosto 2016 |website=The Boston Globe}}&lt;/ref&gt; humigit-kumulang 12,000 ang mga rehistradong miyembro ng mga relihiyosong organisasyon.&lt;ref name=&quot;klStatistik20102&quot;&gt;{{Cite web |date=Disyembre 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 Hulyo 2011 |access-date=4 Enero 2011 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang Berlin ay ang luklukan ng [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Berlin|Katoliko Romanong arsobispo ng Berlin]] at ang nahalal na tagapangulo ng [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana|EKBO]] ay pinamagatang obispo ng EKBO. Higit pa rito, ang Berlin ay ang luklukan ng maraming mga Ortodoksong katedral, tulad ng Katedral ni San Boris ang Bautista, isa sa dalawang luklukan ng Bulgarong Ortodokso na Diyosesis ng Kanluran at Gitnang Europa, at ang Katedral ng Muling Pagkabuhay ni Kristo ng Diyosesis ng Berlin (Patriarkado ng Mosku).

{{multiple image|align=right|perrow=2|total_width=400|width1=500|width2=500|width3=500|width4=500|height1=350|height2=350|height3=350|height4=350|image1=Berliner Dom - panoramio (20).jpg|image2=NeueSynagogue.JPG|image3=2020-04-16 P4160889 St.Hedwigs-Kathedrale, Bebelplatz.jpg|image4=Şehitlik mosque Berlin by ZUFAr.jpg|footer=Paikot pa kanan mula sa taas pakaliwa: [[Katedral ng Berlin]], [[Bagong Sinagoga (Berlin)|Bagong Sinagoga]], Moske Şehitli, at [[Katedral ni Santa Eduvigis]]}}

Ang mga mananampalataya ng iba't ibang relihiyon at denominasyon ay nagpapanatili ng maraming lugar ng pagsamba sa Berlin. Ang Malayang Simbahang Ebangheliko-Luterano ay may walong parokya na may iba't ibang laki sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lutheran Diocese Berlin-Brandenburg |url=https://www.selk-berlin.de/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328152944/https://www.selk-berlin.de/ |archive-date=28 Marso 2008 |access-date=19 Agosto 2008 |publisher=Selbständige Evangelisch-Lutherische Kirche|language=de}}&lt;/ref&gt; Mayroong 36 na kongregasyong Bautista (sa loob Samahan ng mga Ebanghelikong Malayang Simbahang Kongregasyon sa Alemanya), 29 Bagong Apostolikong Simbahan, 15 [[Nagkakaisang Metodistang Simbahan|Nagkakaisang Metodista]] na simbahan, walong Malayang Ebanghelika na Kongregasyon, apat na Simbahan ni Kristo, Siyentipiko (una, iklawa, ikatlo, at ikalabing-anim), anim mga kongregasyon ng [[Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw]], isang Lumang Simbahan, at isang [[Anglikanismo|Anglicanong]] simbahan sa Berlin. Ang Berlin ay may higit sa 80 moske,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's mosques |url=https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093250/https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |archive-date=11 Nobyembre 2018 |access-date=11 Nobyembre 2018 |publisher=Deutsche Welle|language=en}}&lt;/ref&gt; sampung sinagoga,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Keller |first=Claudia |date=10 November 2013 |title=Berlins jüdische Gotteshäuser vor der Pogromnacht 1938: Untergang einer religiösen Vielfalt |language=de |trans-title=Berlin's jewish places of worship before the Pogromnacht 1938: Decline of a religious diversity |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |url-status=live |access-date=11 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093246/https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |archive-date=11 November 2018 |quote=Von den weit mehr als 100 jüdischen Gotteshäusern sind gerade einmal zehn übrig geblieben. (in english: Of the far more than 100 synagogues, only ten are left.)}}&lt;/ref&gt; at dalawang templong [[Budismo|Budista]].

== Gobyerno at politika ==
{{main|Politika ng Berlin}}

=== Estadong lungsod ===
[[Talaksan:Rotes_Rathaus.jpg|left|thumb|[[Rotes Rathaus]] (''Pulang Munisipyo''), luklukan ng Senado at Alkalde ng Berlin.]]
Mula noong [[Muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa]] noong Oktubre 3, 1990, ang Berlin ay isa sa tatlong [[Länder ng Alemanya|estadong lungsod sa Alemanya]] na kabilang sa kasalukuyang 16 na estado ng Alemanya. Ang [[Abgeordnetenhaus ng Berlin|Kapulungan ng mga Kinatawan]] (''Abgeordnetenhaus'') ay kumakatawan bilang parlamento ng lungsod at estado, na mayroong 141 na luklukan. Ang ehekutibong tanggapan ng Berlin ay ang [[Senado ng Berlin]] (''Senat von Berlin''). Binubuo ang Senado ng [[Talaan ng mga alkalde ng Berlin|Namamahalang Alkalde]] (''Regierender Bürgermeister''), at hanggang sampung senador na may hawak na ministerong posisyon, dalawa sa kanila ang may hawak na titulong &quot;Alkalde&quot; (''Bürgermeister'') bilang kinatawan ng Namamahalang Alkalde.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-11-01 |title=Verfassung von Berlin – Abschnitt IV: Die Regierung |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008025644/https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |archive-date=8 October 2020 |access-date=2020-10-02 |website=www.berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang kabuuang taunang badyet ng estado ng Berlin noong 2015 ay lumampas sa €24.5 ($30.0) bilyon kabilang ang surplus sa badyet na €205 ($240) milyon.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berliner Haushalt Finanzsenator bleibt trotz sprudelnder Steuereinnahmen vorsichtig |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/berliner-haushalt-finanzsenator-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-24702234 |url-status=live |access-date=20 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131248/https://www.berliner-zeitung.de/sport-leidenschaft/berliner-haushalt-finanzsenator-kollatz-ahnen-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-li.6132?pid=true |archive-date=18 February 2022}}&lt;/ref&gt; Ang estado ay nagmamay-ari ng malawak na pag-aari, kabilang ang mga gusaling pang-administratibo at pamahalaan, mga kompanya ng real estate, pati na rin ang mga stake sa Estadio Olimpiko, mga paliguan, mga kompanya ng pabahay, at maraming mga pampublikong negosyo at mga subsidiyaryo na kompanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 May 2017 |title=Vermögen |trans-title=Assets |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928151604/https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |archive-date=28 September 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 September 2019 |title=Beteiligungen des Landes Berlin |trans-title=Holdings of the State of Berlin |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219070001/https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |archive-date=19 December 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Hawak ng [[Partido Sosyo-Demokratiko ng Alemanya|Partido Sosyo-Demokratiko]] (''Sozialdemokratische Partei Deutschlands'' o SPD) at ng [[Ang Kaliwa (Alemanya)|Kaliwa]] (Die Linke) ang pamahalaang lungsod pagkatapos ng [[Halalan estatal ng Berlin, 2001|halalang estatal noong 2001]] at nanalo ng isa pang termino sa [[Halalang estatal ng Berlin, 2006|halalang estatal noong 2006]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin state election, 2006 |url=https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323161037/https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |archive-date=23 March 2012 |access-date=17 August 2008 |website=Der Landeswahlleiter für Berlin |language=de}}&lt;/ref&gt; Mula noong [[Halalang estatal ng Berlin, 2016|halalang estatal noong 2016]], nagkaroon ng koalisyon sa pagitan ng Partido Sosyo-Demokratiko, mga Lunti, at Kaliwa.

Ang Namumunong Alkalde ay magkasabay na Panginoong Alkalde ng Lungsod ng Berlin (''Oberbürgermeister der Stadt'') at Ministro na Pangulo ng Estado ng Berlin (''Ministerpräsident des Bundeslandes''). Ang tanggapan ng Namamahalang Alkalde ay nasa [[Rotes Rathaus|Rotes Rathaus (Pulang Munisipyo)]]. Mula noong 2014 ang tanggapang ito ay hawak ni [[Michael Müller (politiko, ipinanganak noong 1964)|Michael Müller]] ng mga Sosyo-Demokratiko.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|magazine=[[Time (magazine)|Time Europe]]}}&lt;/ref&gt;

=== Mga boro ===
[[Talaksan:Berlin_Subdivisions.svg|right|thumb|[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|12 boro ng Berlin at ang kanilang 96 na kapitbahayan]]]]
Ang Berlin ay nahahati sa 12 boro o distrito (''Bezirke''). Ang bawat boro ay may ilang mga subdistrito o mga kapitbahayan (''Ortsteile''), na nag-ugat sa mas matatandang munisipalidad na nauna sa pagbuo ng Kalakhang Berlin noong Oktubre 1, 1920. Ang mga subdistritong ito ay naging urbanisado at isinama sa lungsod nang maglaon. Maraming residente ang lubos na nakikilala sa kanilang mga kapitbahayan, na kolokyal na tinatawag na ''[[Kiez]]''. Sa kasalukuyan, ang Berlin ay binubuo ng 96 na mga subdistrito, na karaniwang binubuo ng ilang mas maliliit na pook residensiyal o kuwarto.

Ang bawat boro ay pinamamahalaan ng isang sangguniang pamboro (''Bezirksamt'') na binubuo ng limang konsehal (''Bezirksstadträte'') kasama ang alkalde ng boro (''Bezirksbürgermeister''). Ang konseho ay inihahalal ng asamblea ng boro (''Bezirksverordnetenversammlung''). Gayunpaman, ang mga indibidwal na boro ay hindi mga independiyenteng munisipalidad, ngunit nasa ilalim ng Senado ng Berlin. Ang mga alkalde ng boro ay bumubuo sa konseho ng mga alkalde (''Rat der Bürgermeister''), na pinamumunuan ng Namamahalang Alkalde ng lungsod at nagpapayo sa Senado. Ang mga kapitbahayan ay walang mga lokal na katawan ng pamahalaan.

=== Kakambal na bayan – mga kinakapatid na lungsod ===
Ang Berlin ay nagpapanatili ng opisyal na pakikipagsosyo sa 17 lungsod.&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;&gt;{{Cite web |title=City Partnerships |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205104217/https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |archive-date=5 February 2021 |access-date=8 February 2021 |website=Berlin.de |publisher=Governing Mayor of Berlin, Senate Chancellery, Directorate for Protocol and International Relations |type=official web site}}&lt;/ref&gt; Ang [[Kakambal na lungsod|pagkakambal ng lungsod]] sa pagitan ng Berlin at iba pang mga lungsod ay nagsimula sa kapatid nitong lungsod na Los Angeles noong 1967. Kinansela ang mga pagsosyo ng Silangang Berlin sa panahon ng muling pag-iisa ng Alemanya ngunit kalaunan ay bahagyang muling itinatag. Ang mga pakikipagsosyo ng Kanlurang Berlin ay dati nang pinaghihigpitan sa antas ng boro. Noong panahon ng Digmaang Malamig, ang mga partnership ay sumasalamin sa iba't ibang hanayan ng kapangyarihan, kung saan ang Kanlurang Berlin ay nakikipagsosyo sa mga kabesera sa Kanluraning Mundo at Silangang Berlin na karamihan ay nakikipagsosyo sa mga lungsod mula sa [[Pakto ng Varsovia]] at mga kaalyado nito.

Mayroong ilang magkasanib na proyekto sa maraming iba pang mga lungsod, tulad ng [[Beirut]], Belgrade, São Paulo, [[Copenhague]], Helsinki, [[Amsterdam]], [[Johannesburg]], [[Mumbai]], Oslo, [[Hanoi]], Shanghai, [[Seoul]], [[Sopiya|Sofia]], [[Sydney]], Lungsod ng New York, at [[Viena]]. Lumalahok ang Berlin sa mga pandaigdigang asosasyon ng lungsod gaya ng Samahan ng mga Kabesera ng Unyong Europeo, Eurocities, Ugnayan ng mga mga Europeong Lungsod ng Kultura, Metropolis, Pagpupulong Kumperensiya ng mga Pangunahing Lungsod ng Mundo, at Kumperensiya ng mga Kabeserang Lungsod ng Mundo.

Ang Berlin ay kakambal sa:&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;/&gt;{{div col|colwidth=20em}}
*Los Angeles, Estados Unidos (1967)
&lt;!--Paris - not twinning, does not consider Berlin as its twin town--&gt;
*[[Madrid]], España (1988)
*[[Istanbul]], Turkiya (1989)
*[[Varsovia]] Polonya (1991)
*Mosku, Rusya (1991)
*[[Bruselas]], Belhika (1992)
*[[Budapest]], Unggarya (1992)
*[[Tashkent]], Uzbekistan (1993)
*[[Lungsod Mehiko]], Mehiko (1993)
*[[Jakarta]], Indonesia (1993)
*Beijing, Tsina (1994)
*Tokyo, Hapon (1994)
*[[Buenos Aires]], Arhentina (1994)
*[[Praga]], Republikang Tseko (1995)
*[[Windhoek]], Namibia (2000)
*Londres, Nagkakaisang Kaharian (2000)
*[[Kyiv]], Ukranya (2023)
{{div col end}}Mula noong 1987, ang Berlin ay mayroon ding opisyal na pakikipagsosyo sa Paris, Pransiya. Ang bawat boro ng Berlin ay nagtatag din ng sarili nitong kambal na bayan. Halimbawa, ang borough ng [[Friedrichshain-Kreuzberg]] ay may pagsosyo sa Israeling lungsod ng [[Kiryat Yam]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Städtepartnerschaftsverein Friedrichshain-Kreuzberg e. V. |url=https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309000305/https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |archive-date=9 March 2021 |access-date=8 February 2021 |website=berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Ekonomiya ==
{{main|Ekonomiya ng Berlin}}
[[Talaksan:Berlin_Mitte_by_night.JPG|left|thumb|Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[ekosistema ng startup]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Europe's New Start-Up Capital |url=https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331043259/https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |archive-date=31 March 2016 |access-date=27 March 2016 |website=Credit Suisse}}&lt;/ref&gt;]]
Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;City of Design&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[startup ecosystem]].

Noong 2018, ang GDP ng Berlin ay umabot sa €147&amp;nbsp;bilyon, isang pagtaas ng 3.1% kumpara sa nakaraang taon.  Ang ekonomiya ng Berlin ay pinangungunahan ng [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na may humigit-kumulang 84% ng lahat ng kompanya na nagnenegosyo sa mga serbisyo. Noong 2015, ang kabuuang lakas-paggawa sa Berlin ay 1.85&amp;nbsp;milyon. Ang tantos ng walang trabaho ay umabot sa 24 na taon na mababang noong Nobyembre 2015 at tumayo sa 10.0%.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin hat so wenig Arbeitslose wie seit 24 Jahren nicht |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |url-status=live |access-date=1 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151203224849/https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |archive-date=3 December 2015}}&lt;/ref&gt; Mula 2012 hanggang 2015, ang Berlin, bilang isang estado ng Aleman, ay may pinakamataas na taunang tantos ng paglago ng trabaho. Humigit-kumulang 130,000 trabaho ang naidagdag sa panahong ito.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 January 2015 |title=In Berlin gibt es so viele Beschäftigte wie nie zuvor |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |url-status=live |access-date=16 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160224010722/https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |archive-date=24 February 2016}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa mahahalagang sektor ng ekonomiya sa Berlin ang mga agham pambuhay, transportasyon, impormasyon at mga teknolohiya sa komunikasyon, media at musika, pananalastas at disenyo, bioteknolohiya, mga serbisyong pangkapaligiran, konstruksiyon, e-komersiyo, retail, negosyo sa hotel, at inhinyeriyang medikal.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=21 September 2006 |title=Poor but sexy |work=The Economist |url=https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |url-status=live |access-date=19 August 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622201720/https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |archive-date=22 June 2008}}&lt;/ref&gt;

Ang pananaliksik at pag-unlad ay may kahalagahang pang-ekonomiya para sa lungsod.&lt;ref name=&quot;factsheet&quot;&gt;{{Cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Maraming malalaking korporasyon tulad ng Volkswagen, Pfizer, at SAP ang nagpapatakbo ng mga laboratoryong pang-inobasyon sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Immer mehr Konzerne suchen den Spirit Berlins |publisher=Berliner Morgenpost |url=https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |url-status=live |access-date=13 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116150546/https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |archive-date=16 January 2017}}&lt;/ref&gt; Ang Science and Business Park sa Adlershof ay ang pinakamalaking parke ng teknolohiya sa Alemanya na sinusukat ng kita.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Science and Technology Park Berlin-Adlershof |url=https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117042743/https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |archive-date=17 January 2017 |access-date=13 January 2017 |website=Berlin Adlershof: Facts and Figures |publisher=Adlershof}}&lt;/ref&gt; Sa loob ng [[Eurozone]], ang Berlin ay naging sentro para sa paglipat ng negosyo at pandaigdigang [[Pamumuhunan (macroeconomics)|pamumuhunan]].&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Global Cities Investment Monitor 2012 |publisher=KPMG |url=https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |url-status=live |access-date=28 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102003006/https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |archive-date=2 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote nach Bundesländern in Deutschland 2018 {{!}} Statista |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627171657/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |archive-date=27 June 2021 |access-date=13 November 2018 |website=Statista |language=de}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Taon &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote in Berlin bis 2018 |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211194253/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |archive-date=11 December 2019 |access-date=11 December 2019 |website=Statista}}&lt;/ref&gt;
!2000
!2001
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
|-
|Tantos ng walang trabaho sa %
|15.8
|16.1
|16.9
|18.1
|17.7
|19.0
|17.5
|15.5
|13.8
|14.0
|13.6
|13.3
|12.3
|11.7
|11.1
|10.7
|9.8
|9.0
|8.1
|7.8
|}

== Edukasyon at Pananaliksik ==
&lt;!--{{Pangunahin|Edukasyon sa Berlin}}--&gt;[[Talaksan:Berlin-Mitte_Humboldt-Uni_05-2014.jpg|right|thumb|Ang [[Unibersidad ng Berlin Humboldt]] ay kaugnay sa 57 nagwagi sa Gantimpalang Nobel.]]
{{Magmula noong|2014}}, ang Berlin ay may 878 na paaralan, na nagtuturo sa 340,658 mag-aaral sa 13,727 klase, at 56,787 nagsasanay sa mga negosyo at saanman.&lt;ref name=&quot;factsheet22&quot;&gt;{{cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay may 6 na taong programa sa primaryang edukasyon. Pagkatapos matapos ang elementarya, magpapatuloy ang mga mag-aaral sa ''Sekundarschule'' (isang komprehensibong paaralan) o ''Gymnasium'' (paaralan para sa paghahanda sa kolehiyo). Ang Berlin ay may natatanging na programa sa paaralang bilingual sa ''Europaschule'', kung saan tinuturuan ang mga bata ng kurikulum sa Alemanya at isang wikang banyaga, simula sa elementarya at magpapatuloy sa mataas na paaralan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Jahrgangsstufe Null |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080520234625/https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |archive-date=20 May 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[Der Tagesspiegel]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang [[Französisches Gymnasium Berlin]], na itinatag noong 1689 upang turuan ang mga anak ng lumikas na Huguenot, ay nag-aalok ng pagtuturo (Aleman/Pranses).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Geschichte des Französischen Gymnasiums |url=https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615205603/https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |archive-date=15 June 2008 |access-date=17 August 2008 |website=Französisches Gymnasium Lycée Français Berlin |language=de, fr}}&lt;/ref&gt; Ang [[Paaralang John F. Kennedy, Berlin|Paaralang John F. Kennedy]], isang bilingweng Aleman–Ingles na pampublikong paaralan sa [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]], ay partikular na tanyag sa mga anak ng mga diplomatiko at komunidad ng ekspatriado na nagsasalita ng Ingles. 82 {{Lang|de|Gymnasien}} ang nagtutro ng [[Wikang Latin|Latin]] &lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2013 |title=Latein an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/latein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171004133934/https://www.gymnasium-berlin.net/latein |archive-date=4 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt; at 8 ang nagtuturo ng [[Wikang Sinaunang Griyego|Sinaunang Griyego]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 March 2013 |title=Alt-Griechisch an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012215308/https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |archive-date=12 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Kultura ==
[[Talaksan:Alte_Nationalgalerie_abends_(Zuschnitt).jpg|thumb|200x200px|Ang [[Alte Nationalgalerie]] ay bahagi ng [[Pulo ng mga Museo]], isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook|Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO]].]]
[[Talaksan:Cafe_am_Holzmarkt,_River_Spree,_Berlin_(46636049685).jpg|left|thumb|Ang [[Alternatibong kultura|alternatibong]] Holzmarkt, [[Friedrichshain-Kreuzberg]]]]
{{main|Kultura sa Berlin|Media sa Berlin}}
Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO22&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Palaces and Parks of Potsdam and Berlin |url=https://whc.unesco.org/en/list/532 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080808091530/https://whc.unesco.org/en/list/532 |archive-date=8 August 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[UNESCO]]}}&lt;/ref&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Ang lumalawak na kultural na pangyayari sa lungsod ay binibigyang-diin ng paglipat ng [[Pangkalahatang Grupo ng Musika|Universal Music Group]] na nagpasya na ilipat ang kanilang punong-tanggapan sa pampang ng Ilog Spree.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's music business booms |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070911125347/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-date=11 September 2007 |access-date=19 August 2008 |website=Expatica}}&lt;/ref&gt; Noong 2005, ang Berlin ay pinangalanang &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; ng [[UNESCO]] at naging bahagi na ng [[Malikhaing Network ng Lungsod|Creative Cities Network]] mula noon.&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;

== Mga tala ==
&lt;references group=&quot;pananda&quot;/&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

{{Geographic location
|Centre    = Berlin
|North     = [[Neubrandenburg]], [[Rostock]]
|Northeast = [[Szczecin]] ([[Polonya]])
|East      = [[Frankfurt (Oder)]]
|Southeast = [[Cottbus]]
|South     = [[Dresden]]
|Southwest = [[Potsdam]], [[Dessau]], [[Halle, Saxony-Anhalt|Halle]], [[Leipzig]]
|West      = [[Brandenburg an der Havel]], [[Braunschweig]]
|Northwest = [[Hamburg]], [[Lübeck]]
}}

{{Navboxes
|list=
{{Berlin}}
{{Mga Borough ng Berlin}}
{{Mga lungsod sa Alemanya}}
{{Germany states}}
{{Kabiserang lungsod ng Unyong Europeo}}
{{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon}}
{{Kabiserang Kultural sa Europa}}
{{Hanseatic League}}
}}

{{Kandid-NA}}

[[Kategorya:Mga estado ng Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Mga lungsod sa Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Kabisera sa Europa|Berlin]]
[[Kategorya:Berlin]]</text>
      <sha1>m8us3sdth62hh99fpil41ku7suht4t8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223330</id>
      <parentid>2223328</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T05:04:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Relihiyon */</comment>
      <origin>2223330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142630" sha1="6wtbf9nrw3rl6g65777ejsj2mph5h3n" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=Berlin|subdivision_type=Bansa|subdivision_name=Alemanya|subdivision_type1=Estado|subdivision_name1=[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|Berlin]]|settlement_type=Kabeserang lungsod, Estado, at munisipalidad|image_skyline={{Photomontage|position=center
| photo1a = Siegessaeule Aussicht 10-13 img4 Tiergarten.jpg
| photo2a = Brandenburger Tor abends.jpg
| photo2b = Berliner Dom, Westfassade, Nacht, 160309, ako.jpg
| photo3a = Schloss Charlottenburg (233558373).jpeg
| photo3b = Berlin_Museumsinsel_Fernsehturm.jpg
| photo4a = Siegessäule-Berlin-Tiergarten.jpg
| photo4b = Hochhäuser am Potsdamer Platz, Berlin, 160606, ako.jpg
| photo5a = Reichstag Berlin Germany.jpg 
| color_border              = white
| color                     = white
| spacing = 2
| size = 270
| foot_montage = '''Mula itaas, kaliwa pakanan''': Tanawin ng [[Tiergarten, Berlin|Tiergarten]]; [[Tarangkahang Brandeburgo]]; [[Katedral ng Berlin]]; [[Palasyo ng Charlottenburg]]; [[Pulo ng mga Museo]], at [[Toreng Pang-TV ng Berlin]]; [[Haligi ng Tagumpay ng Berlin|Haligi ng Tagumpay]]; Plaza Potsdam; at [[gusaling Reichstag]]
}}|image_shield=DEU Berlin COA.svg|shield_size=70px|pushpin_map=Germany#Europe|pushpin_relief=yes|pushpin_map_caption=Kinaroroonan sa Alemanya|coordinates={{coord|52|31|12|N|13|24|18|E|format=dms|display=inline,title}}|image_flag=Flag_of_Berlin.svg|image_map={{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|type=shape&lt;!--line--&gt;|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-color=|stroke-width=2|frame-width=250|frame-height=300}}|total_type=Lungsod/Estado|area_total_km2=891.7|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;statoffice&quot;&gt;{{cite web |access-date=2 Mayo 2019 |title=Amt für Statistik Berlin Brandenburg – Statistiken |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |language=de |archive-date=8 Marso 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308125331/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |url-status=dead |language=de}}&lt;/ref&gt;|population_total=3769495|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;/&gt;|population_as_of=Disyembre 31, 2020|population_urban=4473101|population_urban_footnotes=&lt;ref name=&quot;citypopulation_urban&quot;&gt;{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|author=citypopulation.de quoting Federal Statistics Office|title=Germany: Urban Areas|access-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603133151/https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|archive-date=2020-06-03|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;|population_metro=6144600|population_metro_footnotes=&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827224549/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |url-status=dead |archive-date=27 Agosto 2021 |title=Bevölkerungsanstieg in Berlin und Brandenburg mit nachlassender Dynamik |date=8 Pebrero 2019 |website=statistik-berlin-brandenburg.de |publisher=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |access-date=24 Nobyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt;|elevation_m=34|population_demonyms=Berlines&lt;br/&gt;Berliner (m), Berlinerin (f) (Aleman)|blank_name_sec1=|GRP (nominal)|blank_info_sec1=€155 bilyon (2020)&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.statistikportal.de/en/node/649|title = Bruttoinlandsprodukt – in jeweiligen Preisen – 1991 bis 2020|website = www.statistikportal.de|access-date = 1 Abril 2021|archive-date = 1 Abril 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210401011816/https://www.statistikportal.de/en/node/649|language=en|url-status = live}}&lt;/ref&gt;|blank1_name_sec1=GRP kada tao|blank1_info_sec1=€41,000 (2020)|blank2_name_sec2=[[Human Development Index|HDI]] (2018)|blank2_info_sec2=0.964&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=13 Setyembre 2018|archive-date=23 Setyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|green|napakataas}} · Ikalawa ng 16|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+01:00|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+02:00|blank_name_sec2=GeoTLD|blank_info_sec2=.berlin|website={{URL|www.berlin.de/en/}}|governing_body=[[Abgeordnetenhaus ng Berlin]]|leader_title=Namumunong Alkalde|leader_party=SPD|leader_name=Franziska Giffey|geocode=Rehiyong NUTS: DE3|area_code=030|registration_plate=B{{NoteTag |1 = Ang mga unlapi para sa pagpaparehistro ng sasakyan ay ipinakilala noong 1906, ngunit madalas na binago dahil sa mga pagbabago sa politika pagkatapos ng 1945. Ang mga sasakyan ay nairehistro sa ilalim ng mga sumusunod na unlapi: &quot;I A&quot; (1906&amp;nbsp;– Abril 1945; ipinawalang-bisa noong 11 Agosto 11, 1945); walang unlapi, mga digit lang (mula Hulyo hanggang Agosto 1945), &quot;БГ&quot; (=BG; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus), &quot;ГФ&quot; (=GF; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus) , &quot;БM&quot; (=BM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;ГM&quot; (=GM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;KB&quot; (i.e.: Kommandatura ng Berlin; para sa buong Berlin 1947–48, nagpatuloy para sa [[Kanlurang Berlin]] hanggang 1956), &quot;GB&quot; (i.e.: Kalakhang Berlin, para sa [[Silangang Berlin]] 1948–53), &quot;I&quot; (para sa Silangang Berlin, 1953 –90), &quot;B&quot; (para sa Kanlurang Berlin mula Hulyo 1, 1956, nagpatuloy para sa buong Berlin mula noong 1990).}}|iso_code=DE-BE|official_name=Berlin}}
Ang '''Berlin''' ay ang [[kabisera|kabesera]] ng [[Alemanya]]. May 3.7 milyong naninirahan, ito ang [[Talaan ng mga lungsod sa Alemanya batay sa populasyon|pinakamalaking lungsod]] sa bansa ayon sa lugar at populasyon,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Milbradt |first=Friederike |date=6 Pebrero 2019 |title=Deutschland: Die größten Städte |language=de |work=Die Zeit (Magazin) |location=Hamburg |url=https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |url-status=live |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190213183401/https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |archive-date=13 Pebrero 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Agosto 2019 |title=Leipzig überholt bei Einwohnerzahl Dortmund – jetzt Platz 8 in Deutschland |language=de |work=Leipziger Volkszeitung |location=Leipzig |url=https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |url-status=dead |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113070247/https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |archive-date=13 Nobyembre 2019}}&lt;/ref&gt; at ang pinakamalaking lungsod ayon sa populasyon sa buong [[Kaisahang Yuropeo|Unyong Europeo]], ayon sa populasyon sa loob ng mga limitasyon ng lungsod.&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 Disyembre 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Isa sa [[Länder ng Alemanya|labing-anim na kinabibilangang estado]] ng Alemanya, ang Berlin ay napalilibutan ng [[Brandeburgo|Estado ng Brandeburgo]] at kadugtong ng [[Potsdam]], ang kabesera ng Brandeburgo. Ang urbanong pook ng Berlin, na may populasyon na humigit-kumulang 4.5 milyon, ay ang pangalawang pinakamataong urbanong pook sa Alemanya pagkatapos ng [[Ruhr]]. Ang [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin-Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may humigit-kumulang 6.2 milyong mga naninirahan at ito ang [[Mga kalakhang rehiyon ng Alemanya|ikatlong pinakamalaking kalakhang rehiyon ng Alemanya]] pagkatapos ng mga rehiyon ng [[Rin-Ruhr]] at [[Francfort Rin-Meno|Rin-Meno]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 Oktubre 2016 |title=Daten und Fakten zur Hauptstadtregion |url=https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175940/https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |archive-date=21 Marso 2019 |access-date=13 Abril 2022 |website=www.berlin-brandenburg.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Nagkaroon ng [[Pag-iisa ng Berlin at Brandeburgo|bigong pagtatangkang pag-isahin ang parehong estado noong 1996]], at sa kabila ng nananatiling hiwalay, ang dalawang estado ay nagtutulungan sa maraming kalakaran hanggang ngayon.

Ang Berlin ay tumatawid sa pampang ng [[Spree (ilog)|Spree]], na dumadaloy sa [[Havel]] (isang [[tributaryo]] ng [[Ilog Elba|Elbe]]) sa kanlurang boro ng [[Spandau]]. Kabilang sa mga pangunahing topograpikong tampok ng lungsod ay ang maraming lawa sa kanluran at timog-silangan na mga boro na nabuo ng [[Spree (ilog)|Spree]], [[Havel]], at [[Dahme (ilog)|Dahme]], na ang pinakamalaki ay ang [[Lawa ng Müggelsee|Lawa Müggelsee]]. Dahil sa lokasyon nito sa [[Kapatagang Europeo]], ang Berlin ay naiimpluwensiyahan ng isang banayad na pana-panahong klima. Halos sangkatlo ng lugar ng lungsod ay binubuo ng mga kagubatan, [[Tala ng mga liwasan at hardin sa Berlin|liwasan, hardin]], ilog, kanal, at lawa.&lt;ref name=&quot;gruen&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay nasa lugar ng diyalektong [[Gitnang Aleman]]; ang diyalekto ng Berlin ay isang varyant ng mga diyalektong Lausitzisch-Neumärkisch.

Unang naidokumento noong ika-13 siglo at sa pagtawid ng dalawang mahalagang makasaysayang [[Ruta ng kalakalan|rutang pangkalakalan]],&lt;ref name=&quot;staple2&quot;&gt;{{Cite web |date=Agosto 2004 |title=Niederlagsrecht |trans-title=Settlement rights |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151122025717/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |archive-date=22 Nobyembre 2015 |access-date=21 Nobyembre 2015 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins |language=de}}&lt;/ref&gt; ang Berlin ay naging kabesera ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]] (1417 – 1701), ng [[Kaharian ng Prusya]] (1701–1918), ng [[Imperyong Aleman]] (1871). –1918), ng [[Republikang Weimar]] (1919–1933), at ng [[Alemanyang Nazi]] (1933–1945). Ang [[Berlin noong dekada '20]] ay ang ikatlong pinakamalaking munisipalidad sa mundo.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Setyembre 2009 |title=Topographies of Class: Modern Architecture and Mass Society in Weimar Berlin (Social History, Popular Culture and Politics in Germany) |url=https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180706161901/https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |archive-date=6 Hulyo 2018 |access-date=9 Oktubre 2009 |publisher=www.h-net.org|language=en}}&lt;/ref&gt; Pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at ang kasunod na pananakop nito ng mga matagumpay na bansa, nahati ang lungsod; ang [[Kanlurang Berlin]] ay naging isang de facto na [[Engklabo at eksklabo|eksklabo]] ng [[Kanlurang Alemanya]], na napapalibutan ng [[Pader ng Berlin]] (mula Agosto 1961 hanggang Nobyembre 1989) at ng teritoryo ng Silangang Aleman.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Wall |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630080628/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |archive-date=30 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang [[Silangang Berlin]] ay idineklara na kabesera ng Silangang Alemanya, habang ang [[Bonn]] ay naging kabesera ng Kanlurang Alemanya. Kasunod ng [[muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa ng Alemanya]] noong 1990, ang Berlin ay muling naging kabesera ng buong Alemanya.

Ang Berlin ay isang [[Lungsod pandaigdig|pandaigdigang lungsod]] ng [[Kultura ng Berlin|kultura]], [[Politika ng Berlin|politika]], [[Media ng Berlin|media]], at agham.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Capital of Germany |url=https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112204045/https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |archive-date=12 Enero 2012 |access-date=18 Agosto 2008 |website=German Embassy in Washington|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Davies |first=Catriona |date=10 Abril 2010 |title=Revealed: Cities that rule the world&amp;nbsp;– and those on the rise |publisher=CNN |url=https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |url-status=live |access-date=11 Abril 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604014630/https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |archive-date=4 Hunyo 2011|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sifton |first=Sam |date=31 Disyembre 1969 |title=Berlin, the big canvas |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130412012910/https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |archive-date=12 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=22 Oktubre 2009 |title=Global Power City Index 2009 |url=https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |url-status=live |journal=Institute for Urban Strategies at the Mori Memorial Foundation |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629143736/https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |archive-date=29 Hunyo 2014 |access-date=29 Oktubre 2009|language=en}}&lt;/ref&gt; Nakabatay ang [[Ekonomiya ng Berlin|ekonomiya]] nito sa mga [[High tech|high-tech]] na kompanya at [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na sumasaklaw sa magkakaibang hanay ng mga [[Malilikhaing industriya|malikhaing industriya]], pasilidad ng pananaliksik, mga korporasyon ng media at mga pinagdadausang pangkumbensiyon.&lt;ref name=&quot;congress&quot;&gt;{{Cite web |title=ICCA publishes top 20 country and city rankings 2007 |url=https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080922094543/https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |archive-date=22 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=ICCA|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;&gt;{{cite press release|url=https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20080816140547/https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|url-status=dead|archive-date=16 Agosto 2008|title=Berlin City of Design|publisher=[[UNESCO]]|access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay nagsisilbing isang kontinental na pusod para sa trapiko sa himpapawid at tren at may napakakomplikadong ugnayan ng pampublikong transportasyon. Ang metropolis ay isang sikat na destinasyong [[Turismo sa Alemanya|panturista]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=4 Setyembre 2014 |title=Berlin Beats Rome as Tourist Attraction as Hordes Descend |url=https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |url-status=live |journal=Bloomberg L.P. |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911154443/https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |archive-date=11 Setyembre 2014 |access-date=11 Setyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang din sa mga makabuluhang industriya ang [[Teknolohiyang pang-impormasyon|IT]], mga parmasyutiko, [[inhinyeriyang biyomedikal]], [[malinis na teknolohiya]], [[biyoteknolohiya]], konstruksiyon, at [[Elektronika|electronika]].

Ang Berlin ay tahanan ng mga unibersidad na kilala sa buong mundo gaya ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]], [[Pamantasang Teknikal ng Berlin|Pamantasang Teknikal]], [[Malayang Unibersidad ng Berlin|Malayang Unibersidad]], [[Pamantasan ng mga Sining ng Berlin|Pamantasan ng mga Sining]], [[ESMT Berlin]], [[Paaralang Hertie]], at [[Kolehiyong Bard ng Berlin]]. Ang [[Zoolohikong Hardin ng Berlin|Zoolohikong Hardin]] nito ay ang pinakabinibisitang zoo sa Europa at isa sa pinakasikat sa buong mundo. Dahil ang [[Estudyo ng Babelsberg|Babelsberg]] ang kauna-unahang malakihang estudyong pampelikulang complex sa mundo, ang Berlin ay isang lalong sikat na lokasyon para sa mga pandaigdigang paggawa ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 Agosto 2008 |title=Hollywood Helps Revive Berlin's Former Movie Glory |url=https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080813010550/https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |archive-date=13 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=Deutsche Welle|language=en}}&lt;/ref&gt; Kilala ang lungsod sa mga pagdiriwang, magkakaibang arkitektura, nightlife, kontemporaneong sining at napakataas na kaledad ng pamumuhay.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Flint |first=Sunshine |date=12 Disyembre 2004 |title=The Club Scene, on the Edge |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402221310/https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |archive-date=2 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt; Mula noong dekada 2000, saksi ang Berlin sa paglitaw ng isang kosmopolitang eksenang entrepreneurship.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=13 Hunyo 2014 |title=Young Israelis are Flocking to Berlin |url=https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |url-status=live |journal=Newsweek |archive-url=https://web.archive.org/web/20140827183310/https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |archive-date=27 Agosto 2014 |access-date=28 Agosto 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Nagtataglay ang Berlin ng tatlong [[Pandaigdigang Pamanang Pook]]: [[Pulo ng mga Museo]], ang mga [[Mga Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin|Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin]], at ang mga Modernismong Pabahay ng Berlin.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Museumsinsel |url=https://whc.unesco.org/en/list/896 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506100913/https://whc.unesco.org/en/list/896 |archive-date=6 Mayo 2021 |access-date=6 Mayo 2021 |publisher=[[UNESCO]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga tanawin ang [[Tarangkahang Brandeburgo]], ang [[gusaling Reichstag]], ang [[Potsdamer Platz]], ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], ang [[Gedenkstätte Berliner Mauer|Alaala ng Pader ng Berlin]], ang Galeriya ng Silangang Bahagi, ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin]], ang [[Katedral ng Berlin]], at ang [[Fernsehturm Berlin|Toreng Pantelebisyon ng Berlin]], ang pinakamataas na estruktura sa Alemanya. Maraming museo, galeriya, aklatan, orkestra, at mga pinagdadausan ng sports ang Berlin. Kabilang dito ang [[Altes Museum]], ang [[Alte Nationalgalerie|Lumang Pamabansang Galeriya]], ang [[Museong Bode]], ang [[Museong Pergamon|Museo Pergamo]], ang [[Deutsches Historisches Museum|Museuong Pangkasaysayang Aleman]], ang [[Museong Hudyo Berlin]], ang [[Museo ng Likas na Kasaysayan, Berlin|Museo ng Likas na Kasaysayan]], ang [[Foro Humboldt]], ang [[Aklatang Estatal ng Berlin]], ang [[Opera Estatal ng Berlin]], ang Filarmonika ng Berlin, at ang Maraton ng Berlin.

== Kasaysayan ==

=== Etimolohiya ===
Matatagpuan ang Berlin sa hilagang-silangan ng Alemanya, silangan ng Ilog [[Ilog Elba|Elbe]], na dating bumubuo, kasama ang Ilog (Sahon o Turingia) [[Saale]] (mula sa kanilang [[tagpuan]] sa [[Barby, Alemanya|Barby]] pataas), ang silangang hangganan ng [[Francia|Kahariang Franco]]. Habang ang Kahariang Franco ay pangunahing tinitirhan ng mga tribong [[Mga Aleman|Aleman]] tulad ng mga [[Mga Franco|Franco]] at mga [[Sakson|Sahon]], ang mga rehiyon sa silangan ng mga ilog sa hangganan ay pinaninirahan ng mga tribong [[Mga Eslabo|Eslabo]]. Ito ang dahilan kung bakit karamihan sa mga lungsod at nayon sa hilagang-silangan ng Alemanya ay may mga pangalang may pinagmulang [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]] ([[Germania Slavica]]). Ang mga karaniwang Hermanisadong pangalan ng lugar na hulaping Eslabo na pinagmulan ay ''-ow'', ''-itz'', ''-vitz'', ''-witz'', ''-itzsch'' at ''-in'', ang mga [[unlapi]] ay ''Windisch'' at ''Wendisch''. Ang pangalang ''Berlin'' ay nag-ugat sa wika ng mga naninirahan sa [[Mga Kanlurang Eslabo|Kanlurang Eslabo]] sa lugar ng Berlin ngayon, at maaaring nauugnay sa Lumang [[Wikang Polabo|Polabong]] tangkay na ''berl-'' / ''birl-'' (&quot;latian&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Berger|first=Dieter|title=Geographische Namen in Deutschland|publisher=Bibliographisches Institut|year=1999|isbn=978-3-411-06252-2}}&lt;/ref&gt; Dahil ang ''Ber-'' sa simula ay parang salitang Aleman na ''Bär'' (&quot;[[oso]]&quot;), lumilitaw ang isang oso sa eskudo de armas ng lungsod. Kaya ito ay isang halimbawa ng armas parlantes.

Sa [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|labindalawang boro]] ng Berlin, lima ang may (bahagyang) pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Pankow]] (pinakamatao), [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Marzahn-Hellersdorf]], [[Treptow-Köpenick]], at [[Spandau]] (pinangalanang Spandow hanggang 1878). Sa siyamnapu't anim na kapitbahayan nito, dalawampu't dalawa ang may (bahagya) na pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Altglienicke]], [[Alt-Treptow]], [[Britz]], Buch, Buckow, Gatow, Karow, Kladow, [[Köpenick]], Lankwitz, Lübars, Marchow[[Pankow (lokalidad)|,]] [[Marzahn]], [[Pankow]], [[Prenzlauer Berg]], [[Rudow]], Schmöckwitz, Spandau, Stadtrandsiedlung Malchow, Steglitz, [[Tegel]], at [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]]. Ang kapitbahayan ng [[Moabit]] ay may pangalang nagmula sa Pranses, at ang [[Französisch Buchholz]] ay ipinangalan sa mga [[Huguenot]].

=== Ika-12 hanggang ika-16 na siglo ===
[[Talaksan:ZLB-Berliner_Ansichten-Januar.jpg|thumb|Mapa ng Berlin noong 1688]]
[[Talaksan:Dom_und_Stadtschloss,_Berlin_1900.png|thumb|[[Katedral ng Berlin]] (kaliwa) at [[Palasyo ng Berlin]] (kanan), 1900]]
Ang pinakaunang katibayan ng mga pamayanan sa lugar ng Berlin ngayon ay mga labi ng isang pundasyon ng bahay na may petsang 1174, na natagpuan sa mga paghuhukay sa Berlin Mitte,&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin ist älter als gedacht: Hausreste aus dem Jahr 1174 entdeckt |language=de |trans-title=Berlin is older than thought: house remains from 1174 have been found |agency=dpa |url=https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |url-status=live |access-date=24 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120824212016/https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |archive-date=24 Agosto 2012}}&lt;/ref&gt; at isang barakilang kahoy na may petsang humigit-kumulang 1192.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot;&gt;{{Cite news |last=Rising |first=David |date=30 Enero 2008 |title=Berlin dig finds city older than thought |work=NBC News |agency=Associated Press |url=https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |url-status=live |access-date=1 Enero 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180102013454/https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |archive-date=2 Enero 2018|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang unang nakasulat na mga talaan ng mga bayan sa lugar ng kasalukuyang Berlin ay mula sa huling bahagi ng ika-12 siglo. Ang [[Spandau]] ay unang binanggit noong 1197 at [[Köpenick]] noong 1209, bagaman ang mga lugar na ito ay hindi sumanib sa Berlin hanggang 1920.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2002 |title=Zitadelle Spandau |trans-title=Spandau Citadel |url=https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612020333/https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-date=12 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang sentrong bahagi ng Berlin ay maaaring masubaybayan pabalik sa dalawang bayan. Ang [[Cölln]] sa [[Fischerinsel]] ay unang binanggit sa isang dokumento noong 1237, at ang Berlin, sa kabila ng [[Spree (ilog)|Spree]] sa tinatawag ngayong [[Nikolaiviertel]], ay tinukoy sa isang dokumento mula 1244.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot; /&gt; Ang 1237 ay itinuturing na petsa ng pagkakatatag ng lungsod.&lt;ref name=&quot;Medtradc&quot;&gt;{{Cite web |title=The medieval trading center |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160731190906/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |archive-date=31 Hulyo 2016 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang dalawang bayan sa paglipas ng panahon ay nabuo ang malapit na pang-ekonomiya at panlipunang ugnayan, at nakinabang mula sa pangunahing bahagi mismo sa dalawang mahalagang [[ruta ng kalakalan]] ng ''[[Via Imperii]]'' na mula [[Brujas]] hanggang [[Veliky Novgorod|Novgorod]].&lt;ref name=&quot;staple2&quot;/&gt; Noong 1307, bumuo sila ng isang alyansa na may isang karaniwang patakarang panlabas, bagaman ang kanilang mga panloob na pangangasiwa ay pinaghihiwalay pa rin.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;&gt;Stöver B. Geschichte Berlins. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=Stadtgründung Und Frühe Stadtentwicklung |trans-title=City foundation and early urban development |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr |archive-url=https://archive.today/20130620011811/http://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr#selection-75.18-75.40 |archive-date=20 Hunyo 2013 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Luisenstädtischer Bildungsverein |language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1415, si [[Federico I, Elektor ng Brandeburgo|Federico I]] ay naging [[Prinsipe-elektor|tagahalal]] ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]], na pinamunuan niya hanggang 1440.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1993 |title=The Hohenzollern Dynasty |url=https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807093738/https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-date=7 Agosto 2007 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Antipas|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong ika-15 siglo, itinatag ng kaniyang mga kahalili ang Berlin-Cölln bilang kabesera ng margabyato, at ang mga sumunod na miyembro ng pamilyang [[Pamilya Hohenzollern|Hohenzollern]] ay namuno sa Berlin hanggang 1918, una bilang mga tagahalal ng Brandeburgo, pagkatapos ay bilang mga hari ng [[Prusya]], at kalaunan bilang mga [[emperador ng Alemanya]]. Noong 1443, sinimulan ni [[Federico II, Elektor ng Brandeburgo|Federico II Ngiping Bakal]] ang pagtatayo ng isang bagong [[Stadtschloss, Berlin|palasyo]] ng hari sa kambal na lungsod ng Berlin-Cölln. Ang mga protesta ng mga mamamayan ng bayan laban sa gusali ay nagtapos noong 1448, sa &quot;Indignasyong Berlin&quot; (&quot;Berliner Unwille&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Komander |first=Gerhild H. M. |date=Nobyembre 2004 |title=Berliner Unwillen |trans-title=Berlin unwillingness |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919215632/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |archive-date=19 Setyembre 2013 |access-date=30 Mayo 2013 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins e.&amp;nbsp;V. |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Conrad |first=Andreas |date=26 Oktubre 2012 |title=Was den &quot;Berliner Unwillen&quot; erregte |language=de |trans-title=What aroused the &quot;Berlin unwillingness&quot; |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008183148/https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |archive-date=8 Oktubre 2018}}&lt;/ref&gt; Hindi naging matagumpay ang protestang ito at nawalan ang mga mamamayan ng marami sa mga pampolitika at pang-ekonomiyang pribilehiyo. Nang matapos ang palasyo ng hari noong 1451, unti-unti itong nagamit. Mula 1470, kasama ang bagong tagahalal na si [[Alberto III Aquiles, Elektor ng Brandeburgo|Alberto III Aquiles]], naging bagong tirahan ng hari ang Berlin-Cölln.&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;/&gt; Opisyal, ang palasyo ng Berlin-Cölln ay naging permanenteng tirahan ng mga Brandeburgong tagahalal na mga Hohenzollern mula 1486, nang si [[John Cicero, Elektor ng Brandeburgo|Juan Ciceron]] ay maupo sa kapangyarihan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The electors' residence |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421214734/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |archive-date=21 Abril 2017 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, kinailangan ng Berlin-Cölln na talikuran ang katayuan nito bilang isang malayang lungsod [[Ligang Hanseatico|Hanseatico]]. Noong 1539, opisyal na naging [[Luteranismo|Luterano]] ang mga botante at ang lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Cathedral |url=https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060818100934/https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-date=18 Agosto 2006 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=SMPProtein|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-17 hanggang ika-19 na siglo ===
Ang [[Digmaan ng Tatlumpung Taon]] sa pagitan ng 1618 at 1648 ay nagwasak sa Berlin. Sangkatlo ng mga bahay nito ang nasira o nawasak, at ang lungsod ay nawalan ng kalahati ng populasyon nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Brandenburg during the 30 Years War |url=https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928213849/https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |archive-date=28 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=World History at KMLA|language=en}}&lt;/ref&gt; Si [[Federico Guillermo I, Elektor ng Brandeburgo|Federico Guillermo]], na kilala bilang &quot;Dakilang Tagahalal&quot;, na humalili sa kaniyang ama na si Jorge Guillermo bilang pinuno noong 1640, ay nagpasimula ng isang patakaran ng pagtataguyod ng imigrasyon at pagpaparaya sa relihiyon.&lt;ref name=&quot;Carlyle18532&quot;&gt;{{cite book|first=Thomas|last=Carlyle|title=Fraser's Magazine|url=https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog|year=1853|publisher=J. Fraser|page=[https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog/page/n71 63]|access-date=11 Pebrero 2016|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Kautusan ng Potsdam]] noong 1685, nag-alok si Frederick William ng pagpapakupkop para sa mga Pranses na [[Huguenot]].&lt;ref name=&quot;Plaut19952&quot;&gt;{{cite book|first=W. Gunther|last=Plaut|title=Asylum: A Moral Dilemma|url=https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|date=1 Enero 1995|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-95196-2|page=42|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214210/https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1700, humigit-kumulang 30 porsiyento ng mga residente ng Berlin ay Pranses, dahil sa imigrasyon ng mga Huguenot.&lt;ref name=&quot;Gray20072&quot;&gt;{{cite book|first=Jeremy|last=Gray|title=Germany|url=https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|year=2007|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74059-988-7|page=49|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915225030/https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Marami pang ibang imigrante ang nagmula sa [[Bohemya]], [[Polonya]], at Salzburgo.&lt;ref name=&quot;Cybriwsky20132&quot;&gt;{{cite book|first=Roman Adrian|last=Cybriwsky|title=Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|date=23 Mayo 2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-248-9|page=48|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915232139/https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[Talaksan:Berlin_Unter_den_Linden_Victoria_Hotel_um_1900.jpg|left|thumb|Ang Berlin ay naging kabesera ng [[Imperyong Aleman]] noong 1871 at mabilis na lumawak sa mga sumunod na taon.]]
Mula noong 1618, ang Margrabyato ng Brandeburgo ay personal na nakipag-isa sa [[Dukado ng Prusya]]. Noong 1701, nabuo ng dalawahang estado ang [[Kaharian ng Prusya]] habang si Federico III, Tagahalal ng Brandeburgo, ay kinoronahan ang sarili bilang haring Federico I sa Prusya. Ang Berlin ay naging kabesera ng bagong Kaharian,&lt;ref&gt;Horlemann, Bernd (Hrsg.) (sa Ingles)&lt;/ref&gt; pinalitan ang [[Königsberg]]. Ito ay isang matagumpay na pagtatangka na isentralisa ang kabesera sa napakalayong estado, at ito ang unang pagkakataon na ang lungsod ay nagsimulang lumago. Noong 1709, pinagsama ang Berlin sa apat na lungsod ng Cölln, Friedrichswerder, Friedrichstadt, at Dorotheenstadt sa ilalim ng pangalang Berlin, &quot;Haupt- und Residenzstadt Berlin&quot;.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;/&gt;

Noong 1740, si Federico II, na kilala bilang [[Federico II ng Prusya|Federico ang Dakila]] (1740–1786), ay naluklok sa kapangyarihan.&lt;ref name=&quot;Zaide19652&quot;&gt;{{cite book|first=Gregorio F.|last=Zaide|title=World History|url=https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|year=1965|publisher=Rex Bookstore, Inc.|isbn=978-971-23-1472-8|page=273|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200510/https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa ilalim ng pamumuno ni Federico II, ang Berlin ay naging sentro ng [[Panahon ng Kaliwanagan|Kaliwanagan]], ngunit saglit ding sinakop noong Digmaan ng Pitong Taon ng hukbong Ruso.&lt;ref name=&quot;PerryChase20122&quot;&gt;{{cite book|first1=Marvin|last1=Perry|first2=Myrna|last2=Chase|first3=James|last3=Jacob|first4=Margaret|last4=Jacob|first5=Theodore|last5=Von Laue|title=Western Civilization: Ideas, Politics, and Society|url=https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|date=1 Enero 2012|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-133-70864-3|page=444|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174457/https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Kasunod ng tagumpay ng Pransiya sa Digmaan ng Ika-apat na Koalisyon, nagmartsa si [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]] sa Berlin noong 1806, ngunit nagbigay ng nagsasariling pamahalaan sa lungsod.&lt;ref name=&quot;Lewis20132&quot;&gt;{{cite book|first=Peter B.|last=Lewis|title=Arthur Schopenhauer|url=https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|date=15 Pebrero 2013|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-78023-069-6|page=57|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174348/https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1815, ang lungsod ay naging bahagi ng bagong Lalawigan ng Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;StaffInc.20102&quot;&gt;{{cite book|author1=Harvard Student Agencies Inc. Staff|author2=Harvard Student Agencies, Inc.|title=Let's Go Berlin, Prague &amp; Budapest: The Student Travel Guide|url=https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|date=28 Disyembre 2010|publisher=Avalon Travel|isbn=978-1-59880-914-5|page=83|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914181704/https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Hinubog ng [[Rebolusyong Industriyal]] ang Berlin noong ika-19 na siglo; kapansin-pansing lumawak ang ekonomiya at populasyon ng lungsod, at naging pangunahing sentro ng riles at sentro ng ekonomiya ng Alemanya. Ang mga karagdagang suburb sa lalong madaling panahon ay umunlad at lumaki ang lugar at populasyon ng Berlin. Noong 1861, ang mga kalapit na suburb kasama ang [[Wedding (Berlin)|Wedding]], [[Moabit]], at ilang iba pa ay isinanib sa Berlin.&lt;ref name=&quot;Schulte-Peevers20102&quot;&gt;{{cite book|author=Andrea Schulte-Peevers|title=Lonel Berlin|url=https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|date=15 Setyembre 2010|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74220-407-9|page=25|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214354/https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1871, ang Berlin ay naging kabesera ng bagong itinatag na [[Imperyong Aleman]].&lt;ref name=&quot;Stöver20132&quot;&gt;{{cite book|first=Bernd|last=Stöver|title=Berlin: A Short History|url=https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|date=2 Oktubre 2013|publisher=C.H.Beck|isbn=978-3-406-65633-0|page=20|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200615/https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1881, naging distritong lungsod ito na hiwalay sa Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;Strassmann20082&quot;&gt;{{cite book|first=W. Paul|last=Strassmann|title=The Strassmanns: Science, Politics and Migration in Turbulent Times (1793–1993)|url=https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|date=15 Hunyo 2008|publisher=Berghahn Books|isbn=978-1-84545-416-6|page=26|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=10 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910121944/https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-20 hanggang ika-21 siglo ===
{{main|Berlin noong dekada 1920}}
Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, ang Berlin ay naging isang matabang lupa para sa kilusang Ekspresyonistang Aleman.&lt;ref name=&quot;HollandGawthrop20012&quot;&gt;{{cite book|author1=Jack Holland|author2=John Gawthrop|title=The Rough Guide to Berlin|url=https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl|url-access=registration|year=2001|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-85828-682-2|page=[https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl/page/361 361]|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa mga larangan tulad ng arkitektura, pagpipinta, at sine ay naimbento ang mga bagong anyo ng artistikong estilo. Sa pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] noong 1918, isang [[Republikang Weimar|republika]] ang ipinahayag ni [[Philipp Scheidemann]] sa [[Reichstag (gusali)|gusaling Reichstag]]. Noong 1920, isinama ng [[Batas ng Kalakhang Berlin]] ang dose-dosenang mga suburban na lungsod, nayon, at pagmamay-ari sa paligid ng Berlin sa isang pinalawak na lungsod. Ang batas ay nagpalaki sa lugar ng Berlin mula 66&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; tungo 883&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (25 tungo 341 sq mi). Halos dumoble ang populasyon, at ang Berlin ay may populasyon na humigit-kumulang apat na milyon. Sa panahong Weimar, ang Berlin ay sumailalim sa kaguluhan sa politika dahil sa kawalan ng katiyakan sa ekonomiya ngunit naging isang kilalang sentro ng Rumaragasang Dekada '20. Naranasan ng metropolis ang kaniyang kapanahunan bilang isang pangunahing kabesera ng mundo at kilala sa mga tungkulin ng pamumuno nito sa agham, teknolohiya, sining, humanidades, pagpaplano ng lungsod, pelikula, mas mataas na edukasyon, pamahalaan, at mga industriya. Si [[Albert Einstein]] ay sumikat sa publiko noong mga taon niya sa Berlin, na ginawaran ng Gantimpalang Nobel para sa Pisika noong 1921.
[[Talaksan:Potsdamer_Platz_1945.jpg|left|thumb|Nawasak ang Berlin pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ([[Potsdamer Platz]], 1945)]]
Noong 1933, si [[Adolf Hitler]] at ang [[Partidong Nazi|Partido Nazi]] ay naluklok sa kapangyarihan. Ang pamamahala ng NSDAP ay nagpabawas sa komunidad ng mga Hudyo ng Berlin mula 160,000 (isang-katlo ng lahat ng mga Hudyo sa bansa) sa humigit-kumulang 80,000 dahil sa pangingibang-bansa sa pagitan ng 1933 at 1939. Pagkatapos ng [[Kristallnacht]] noong 1938, libo-libong Hudyo ng lungsod ang ikinulong sa kalapit na kampong piitan ng Sachsenhausen. Simula noong unang bahagi ng 1943, marami ang ipinadala sa mga kampong piitan, gaya ng [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz|Auschwitz]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Jewish Community of Berlin |url=https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170708152027/https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |archive-date=8 Hulyo 2017 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Holocaust Encyclopedia|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ang pinakamabigat na binomba na lungsod sa kasaysayan. Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang malaking bahagi ng Berlin ay nawasak sa 1943–45 na reyd sa himpapawid ng mga Alyado at sa 1945 [[Labanan ng Berlin]]. Ang mga Alyado ay naghulog ng 67,607 tonelada ng mga bomba sa lungsod, na sinira ang 6,427 ektarya ng tinayuang lugar. Humigit-kumulang 125,000 sibilyan ang napatay.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Clodfelter |first=Micheal |title=Warfare and Armed Conflicts- A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000 |year=2002 |edition=2 |publisher=McFarland &amp; Company |isbn=978-0-7864-1204-4|language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos ang pagtatapos ng digmaan sa Europa noong Mayo 1945, nakatanggap ang Berlin ng malaking bilang ng mga bakwit mula sa mga lalawigan sa Silangan. Hinati ng mga matagumpay na kapangyarihan ang lungsod sa apat na sektor, na kahalintulad sa mga lugar ng pananakop kung saan hinati ang Alemanya. Ang mga sektor ng [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Kanluraning Alyado]] (ang Estados Unidos, Reino Unido, at Pransiya) ay bumuo ng [[Kanlurang Berlin]], habang ang [[Unyong Sobyetika|Sobyetikong sektor]] ang bumuo ng [[Silangang Berlin]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Benz |first=Prof. Dr. Wolfgang |date=27 Abril 2005 |title=Berlin – auf dem Weg zur geteilten Stadt |trans-title=Berlin – on the way to a divided city |url=https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110120432/https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |archive-date=10 Nobyembre 2018 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |language=de}}&lt;/ref&gt;

Lahat ng apat na [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Alyado]] ay nagbahagi ng mga tungkuling pampamahalaan para sa Berlin. Gayunpaman, noong 1948, nang palawigin ng Kanluraning Alyado ang reporma sa pera sa Kanlurang mga sona ng Alemanya sa tatlong kanlurang sektor ng Berlin, ang [[Unyong Sobyetika|Unyong Sobyetiko]] ay nagpataw ng [[Pagbangkulong ng Berlin|pagharang]] sa mga daanan patungo at mula sa Kanlurang Berlin, na ganap na nasa loob ng kontrolado ng Sobyetikong teritoryo. Ang [[pagbangkulong ng Berlin]], na isinagawa ng tatlong kanlurang Alyado, ay nagtagumpay sa pagharang na ito sa pamamagitan ng pagbibigay ng pagkain at iba pang mga suplay sa lungsod mula Hunyo 1948 hanggang Mayo 1949.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Airlift / Blockade |url=https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318232831/https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |archive-date=18 Marso 2015 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Western Allies Berlin|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1949, itinatag ang Pederal na Republika ng Alemanya sa [[Kanlurang Alemanya]] at kalaunan ay isinama ang lahat ng mga sonang Amerikano, Briton, at Pranses, hindi kasama ang mga sona ng tatlong bansang iyon sa Berlin, habang ang [[Marxismo–Leninismo|Marxista-Leninistang]] [[Silangang Alemanya|Demokratikong Republikang Aleman]] ay idineklara sa [[Silangang Alemanya]]. Ang Kanlurang Berlin ay opisyal na nanatiling isang sinasakop na lungsod, ngunit ito ay nakahanay sa politika sa Republikang Federal ng Alemanya sa kabila ng heyograpikong paghihiwalay ng Kanlurang Berlin. Ang serbisyo ng himpapawid sa Kanlurang Berlin ay ipinagkaloob lamang sa mga kompanyang panghimpapawid ng mga Amerikano, Briton, at Pranses.
[[Talaksan:Thefalloftheberlinwall1989.JPG|left|thumb|Ang [[Pader ng Berlin|pagbagsak ng Pader ng Berlin]] noong 9 Nobyembre 1989. Noong Oktubre 3, 1990, pormal nang natapos ang proseso ng [[muling pag-iisa ng Alemanya]].]]
Ang pagkakatatag ng dalawang estadong Aleman ay nagpapataas ng tensiyon sa [[Digmaang Malamig]]. Ang Kanlurang Berlin ay napapaligiran ng teritoryo ng Silangang Aleman, at ang Silangang Alemanya ay nagpahayag ng Silangang bahagi bilang kabesera nito, isang hakbang na hindi kinilala ng mga kanluraning kapangyarihan. Kasama sa Silangang Berlin ang karamihan sa sentrong pangkasaysayan ng lungsod. Ang pamahalaang Kanlurang Aleman ay nagsariling nagtatag sa [[Bonn]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin after 1945 |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090412221115/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |archive-date=12 Abril 2009 |access-date=8 Abril 2009 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1961, sinimulan ng Silangang Alemanya na itayo ang [[Pader ng Berlin]] sa paligid ng Kanlurang Berlin, at ang mga pangyayari ay umabot sa isang tangke na paghaharap sa [[Tsekpoint Charlie]]. Ang Kanlurang Berlin ay de facto na ngayong bahagi ng Kanlurang Alemanya na may natatanging legal na katayuan, habang ang Silangang Berlin ay de facto na bahagi ng Silangang Alemanya. Ibinigay ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''&quot; noong Hunyo 26, 1963, sa harap ng [[Rathaus Schöneberg|munisipyo]] ng [[Schöneberg]], na matatagpuan sa kanlurang bahagi ng lungsod, na sinalungguhitan ang suporta ng Estados Unidos para sa Kanlurang Berlin.&lt;ref&gt;Andreas Daum, ''Kennedy in Berlin''. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ganap na nahati. Bagaman posible para sa mga Kanluranin na dumaan sa kabilang panig sa pamamagitan ng mahigpit na kontroladong mga tsekpoint, para sa karamihan ng mga taga-Silangan, ang paglalakbay sa Kanlurang Berlin o Kanlurang Alemanya ay ipinagbabawal ng pamahalaan ng Silangang Alemanya. Noong 1971, ginagarantiyahan ng isang Kasunduan ng Apat na Kapangyarihan ang pagpunta sa at mula sa Kanlurang Berlin sa pamamagitan ng kotse o tren sa pamamagitan ng Silangang Alemanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1996 |title=Ostpolitik: The Quadripartite Agreement of September 3, 1971 |url=https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225042306/https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=U.S. Diplomatic Mission to Germany|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1989, sa pagtatapos ng Digmaang Malamig at panggigipit mula sa populasyon ng Silangang Aleman, ang Pader ng Berlin ay bumagsak noong Nobyembre 9 at kasunod na karamihan ay giniba. Ngayon, pinapanatili ng East Side Gallery ang malaking bahagi ng pader. Noong Oktubre 1990, muling [[Muling pag-iisa ng Alemanya|pinagsama]] ang dalawang bahagi ng Alemanya bilang Republika Federal ng Alemanya, at muling naging lungsod ang Berlin.&lt;ref&gt;''Berlin ‒ Washington, 1800‒2000: Capital Cities, Cultural Representation, and National Identities'', pat. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Si [[Walter Momper]], ang alkalde ng Kanlurang Berlin, ay naging unang alkalde ng muling pinagsamang lungsod sa pansamantala. Ang mga halalan sa buong lungsod noong Disyembre 1990 ay nagresulta sa unang &quot;lahatang Berlin&quot; na alkalde na nahalal na manungkulan noong Enero 1991, kung saan ang magkahiwalay na opisina ng mga alkalde sa Silangan at Kanlurang Berlin ay magtatapos sa panahong iyon, at si [[Eberhard Diepgen]] (isang dating alkalde ng Kanluran Berlin) ang naging unang nahalal na alkalde ng isang muling pinag-isang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Disyembre 1990 |title=Berlin Mayoral Contest Has Many Uncertainties |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |url-status=live |access-date=17 Hunyo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617212414/https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |archive-date=17 Hunyo 2019|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong Hunyo 18, 1994, ang mga sundalo mula sa Estados Unidos, Pransiya, at Britanya ay nagmartsa sa isang parada na bahagi ng mga seremonya upang markahan ang pag-alis ng mga kaalyadong tropang pananakop na nagpapahintulot sa [[Muling pag-iisa ng Alemanya|muling pinagsamang Berlin]]&lt;ref name=&quot;ReUnificationParade&quot;&gt;{{Cite news |last=Kinzer |first=Stephan |date=19 Hunyo 1994 |title=Allied Soldiers March to Say Farewell to Berlin |work=[[The New York Times]] |location=New York City |url=https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |url-status=live |access-date=20 Nobyembre 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121133602/https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |archive-date=21 Nobyembre 2015|language=en}}&lt;/ref&gt; (ang huling tropang Ruso ay umalis noong Agosto 31, habang ang huling pag-alis ng mga puwersa ng Kanluraning Alyado ay noong Setyembre 8, 1994). Noong Hunyo 20, 1991, bumoto ang [[Bundestag]] (Parlamentong Aleman) na ilipat ang luklukan ng kabesera ng Alemanya mula Bonn patungong Berlin, na natapos noong 1999.

{{multiple image|align=right|image1=Humboldt Forum 9155.jpg|width1=195|caption1=Ang muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]] na nalalapit nang matapos noong 2021|width2=220|width3=215|direction=|total_width=|alt1=}}Ang [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|repormang pampangasiwaan ng Berlin noong 2001]] ay nagsanib ng ilang boro, na binawasan ang kanilang bilang mula 23 hanggang 12.

Noong 2006, isinagawa sa Berlin ang Pangwakas na [[Pandaigdigang Kopa ng FIFA]].

Sa isang pag-atakeng terorista noong 2016 na nauugnay sa [[Islamikong Estado|ISIL]], isang truck ang sadyang inimaneho sa isang palengkeng pam-Pasko sa tabi ng [[Pang-alaalang Simbahang Kaiser Wilhelm|Pang-alaalang Simbahang Kaiser Guillermo]], na nag-iwan ng 13 kataong namatay at 55 nasugatan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 Disyembre 2016 |title=IS reklamiert Attacke auf Weihnachtsmarkt für sich |language=de |trans-title=IS recalls attack on Christmas market for itself |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175944/https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |archive-date=21 Marso 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC.Dies&quot;&gt;{{Cite news |date=26 Oktubre 2021 |title=Berlin attack: First aider dies 5 years after Christmas market murders |work=BBC |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |url-status=live |access-date=Oktubre 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026190214/https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |archive-date=26 Oktubre 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;

Binuksan ang [[Paliparang Berlin Brandeburgo]] (BER) noong 2020, pagkalipas ng siyam na taon kaysa binalak, kung saan papasok na ang Terminal 1 sa serbisyo sa katapusan ng Oktubre, at ang mga lipad papunta at mula sa [[Paliparang Tegel]] ay magtatapos sa Nobyembre.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gardner |first=Nicky |last2=Kries |first2=Susanne |date=8 Nobyembre 2020 |title=Berlin's Tegel airport: A love letter as it prepares to close |url=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205135633/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=The Independent |language=de}}&lt;/ref&gt; Dahil sa pagbaba ng bilang ng mga pasahero na nagreresulta mula sa pandemya ng [[Pandemya ng COVID-19|COVID-19]], inihayag ang mga plano na pansamantalang isara ang Terminal 5&amp;nbsp;ng BER, ang dating [[Paliparang Berlin Schönefeld|Paliparang Schönefeld]], simula sa Marso 2021 nang hanggang isang taon.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=Enero 29, 2021 |title=BER schließt Terminal in Schönefeld am 23. Februar |language=de |trans-title=BER closes the terminal in Schönefeld on February 23 |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205134830/https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt; Ang nag-uugnay na linyang U-Bahn U5 mula Alexanderplatz hanggang [[Berlin Hauptbahnhof|Hauptbahnhof]], kasama ang mga bagong estasyong Rotes Rathaus at Unter den Linden, ay binuksan noong Disyembre 4, 2020, kung saan inaasahang magbubukas ang estasyon ng Museumsinsel U-Bahn sa bandang Marso 2021, na kokompleto sa lahat ng mga bagong gawa sa U5.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Agosto 2020 |title=BVG will verlängerte U5 am 4. Dezember eröffnen |trans-title=BVG wants to open the extended U5 on December 4th |url=https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133537/https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=rbb24 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagyang pagbubukas sa pagtatapos ng 2020 na museong [[Foro Humboldt]], na makikita sa muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]], na inihayag noong Hunyo, ay ipinagpaliban hanggang Marso 2021.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 Nobyembre 2020 |title=Humboldt Forum will zunächst nur digital eröffnen |language=de |trans-title=Humboldt Forum will initially only open digitally |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133156/https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt;

=== Pagtatangka ng pagsasanib ng Berlin-Brandeburgo ===
[[Talaksan:DEU_Berlin-Brandenburg_COA.svg|left|thumb|179x179px|Ang eskudo de armas na iminungkahi sa kontrata ng estado]]
Ang legal na batayan para sa pinagsamang estado ng Berlin at [[Brandeburgo]] ay iba sa ibang mga panukala sa pagsasanib ng estado. Karaniwan, ang Artikulo 29&amp;nbsp;ng [[Batayang Batas para sa Republikang Federal ng Alemanya|Batayang Batas]] ay nagsasaad na ang pagsasanib ng estado ay nangangailangan ng isang pederal na batas.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=24 Mayo 1949|article=29|article-type=Artikulo|legislature=Parlamentarischer Rat|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_29.html|language=de}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, ang isang sugnay na idinagdag sa Batayang Batas noong 1994, Artikulo 118a, ay nagpapahintulot sa Berlin at Brandeburgo na magkaisa nang walang pag-aprubang federal, na nangangailangan ng isang reperendo at ratipikasyon ng mga parlamento ng parehong estado.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=27 Oktubre 1994|article=118a|article-type=Einzelnorm|legislature=Bundestag|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_118a.html|language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1996, nagkaroon ng hindi matagumpay na pagtatangka na pag-isahin ang mga estado ng Berlin at Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=LÄNDERFUSION / FUSIONSVERTRAG (1995) |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/5_33_laefuver.htm |access-date=31 Marso 2022|language=de}}&lt;/ref&gt; Parehong may iisang kasaysayan, diyalekto, at kultura at sa 2020, mayroong mahigit 225,000 residente ng Brandeburgo na namamasahe patungong Berlin. Ang pagsasanib ay nagkaroon ng halos nagkakaisang suporta ng isang malawak na koalisyon ng parehong mga pamahalaan ng estado, mga partidong pampolitika, media, mga asosasyon ng negosyo, mga [[unyon ng manggagawa]], at mga simbahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 Mayo 2016 |title=Die Brandenburger wollen keine Berliner Verhältnisse |language=de |work=Tagesspiegel |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/gescheiterte-laenderfusion-mit-berlin-die-brandenburger-wollen-keine-berliner-verhaeltnisse/13539146.html |access-date=30 Marso 2022}}&lt;/ref&gt; Bagaman bumoto ang Berlin ng pabor sa maliit na palugit, higit sa lahat ay nakabatay sa suporta sa dating [[Kanlurang Berlin]], hindi inaprubahan ng mga botante ng Brandeburgo ang pagsasanib sa malaking palugit. Nabigo ito higit sa lahat dahil sa ayaw ng mga botante ng Brandeburgo na tanggapin ang malaki at lumalaking utang ng publiko sa Berlin at takot na mawala ang pagkakakilanlan at impluwensiya sa kabesera.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot; /&gt;

== Heograpiya ==

=== Topograpiya ===
[[Talaksan:Berlin_by_Senitnel-2.jpg|thumb|Imaheng satellite ng Berlin]]
[[Talaksan:Luftbild_bln-schmoeckwitz.jpg|thumb|Ang labas ng Berlin ay nasasakupan ng mga kakahuyan at maraming lawa.]]
Ang Berlin ay nasa hilagang-silangan ng Alemanya, sa isang lugar ng mababang latiang makahoy na may pangunahing patag na [[topograpiya]], bahagi ng malawak na [[Hilagang Kapatagang Europeo]] na umaabot mula hilagang Pransiya hanggang kanlurang Rusya. Ang ''Berliner Urstromtal'' (isang panahon ng yelo lambak glasyar), sa pagitan ng mababang [[Talampas ng Barnim]] sa hilaga at ng [[Talampas ng Teltow]] sa timog, ay nabuo sa pamamagitan ng natunaw na tubig na dumadaloy mula sa mga yelo sa dulo ng huling glasyasyong Weichseliense. Ang [[Spree (ilog)|Spree]] ay sumusunod sa lambak na ito ngayon. Sa Spandau, isang boro sa kanluran ng Berlin, ang Spree ay umaagos sa ilog [[Havel]], na dumadaloy mula hilaga hanggang timog sa kanlurang Berlin. Ang daloy ng Havel ay mas katulad ng isang hanay ng mga lawa, ang pinakamalaki ay ang Tegeler See at ang [[Großer Wannsee]]. Ang isang serye ng mga lawa ay dumadaloy din sa itaas na Spree, na dumadaloy sa [[Müggelsee|Großer Müggelsee]] sa silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Satellite Image Berlin |url=https://maps.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://www.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |archive-date=18 Pebrero 2022 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Google Maps|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang malalaking bahagi ng kasalukuyang Berlin ay umaabot sa mababang talampas sa magkabilang panig ng Lambak Spree. Malaking bahagi ng mga boro na [[Reinickendorf]] at [[Pankow]] ay nasa Talampas ng Barnim, habang ang karamihan sa mga boro ng [[Charlottenburg-Wilmersdorf]], [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Tempelhof-Schöneberg]], at [[Neukölln]] ay nasa Talampas ng Teltow.

Ang boro ng Spandau ay bahagyang nasa loob ng Lambak Glasyar ng Berlin at bahagyang nasa Kapatagang Nauen, na umaabot sa kanluran ng Berlin. Mula noong 2015, ang mga burol ng Arkenberge sa Pankow sa {{Convert|122|m}} taas, ay ang pinakamataas na punto sa Berlin. Sa pamamagitan ng pagtatapon ng mga labi ng konstruksiyon nalampasan nito ang [[Teufelsberg]] ({{Cvt|120.1|m}}), na kung saan mismo ay binubuo ng mga durog na bato mula sa mga guho ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Triantafillou |first=Nikolaus |date=27 Enero 2015 |title=Berlin hat eine neue Spitze |trans-title=Berlin has a new top |url=https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722225809/https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |archive-date=22 Hulyo 2016 |access-date=11 Nobyembre 2018 |publisher=Qiez |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang [[Müggelberge]] sa 114.7 {{Convert|114.7|m}} taas ay ang pinakamataas na natural na punto at ang pinakamababa ay ang Spektesee sa Spandau, sa {{Convert|28.1|m}} taas.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=22 Pebrero 2015 |title=Der höchste Berg von Berlin ist neuerdings in Pankow |language=de |trans-title=The tallest mountain in Berlin is now in Pankow |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |url-status=live |access-date=22 Pebrero 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150519014725/https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |archive-date=19 Mayo 2015}}&lt;/ref&gt;

=== Klima ===
Ang Berlin ay may klimang pangkaragatan ([[Kategoryang Köppen sa klima|Köppen]]: ''Cfb'');&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Köppen Climate Classification (Weatherbase) |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130184209/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019 |website=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt; ang silangang bahagi ng lungsod ay may bahagyang impluwensiyang kontinental (''Dfb''), isa sa mga pagbabago ay ang taunang pag-ulan ayon sa masa ng hangin at ang mas malaking kasaganaan sa isang panahon ng taon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The different types of vertical greening systems and their relative sustainability |url=https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130220603/https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Elkins22&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|title=Berlin: The Spatial Structure of a Divided City|last1=Elkins|first1=Dorothy|last2=Elkins|first2=T. H.|last3=Hofmeister|first3=B.|date=4 Agosto 2005|publisher=Routledge|isbn=9781135835057|language=en|access-date=21 Setyembre 2020|archive-date=18 Pebrero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Nagtatampok ang ganitong uri ng klima ng katamtamang temperatura ng tag-init ngunit kung minsan ay mainit (para sa pagiging semikontinental) at malamig na taglamig ngunit hindi mahigpit sa halos lahat ng oras.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Climate Summary |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629211853/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |archive-date=29 Hunyo 2015 |access-date=15 Marso 2015 |publisher=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa mga transisyonal na sonang klima nito, karaniwan ang pagyeyelo sa taglamig, at may mas malaking pagkakaiba sa temperatura sa pagitan ng mga panahon kaysa sa karaniwan para sa maraming klimang pangkaragatan. Higit pa rito, ang Berlin ay inuri bilang isang katamtamang klimang kontinental (''Dc'') sa ilalim ng iskema ng klima ng Trewartha, gayundin ang mga suburb ng Lungsod ng Bagong York, bagaman inilalagay sila ng [[Kategoryang Köppen sa klima|sistemang Köppen]] sa iba't ibang uri.&lt;ref&gt;Gerstengarbe FW, Werner PC (2009) A short update on Koeppen climate shifts in Europe between 1901 and 2003. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Ang mga tag-araw ay mainit-init at kung minsan ay mahalumigmig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|22|–|25|C}} at mababa sa {{Cvt|12|–|14|C}}. Ang mga taglamig ay malamig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|3|C}} at mababa sa {{Cvt|−2|to|0|C}}. Ang tagsibol at taglagas ay karaniwang malamig hanggang banayad. Lumilikha ng mikroklima ang tinayuang bahagi ng Berlin, na may init na iniimbak ng mga gusali at bangketa ng lungsod. Ang mga temperatura ay maaaring {{Cvt|4|C-change}} mas mataas sa lungsod kaysa mga nakapaligid na lugar.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=weather.com |url=https://www.weather.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070323015551/https://www.weather.com/ |archive-date=23 Marso 2007 |access-date=7 Abril 2012 |publisher=weather.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang taunang pag-ulan ay {{Convert|570|mm}} na may katamtamang pag-ulan sa buong taon. Ang Berlin at ang nakapalibot na estado ng Brandeburgo ay ang pinakamainit at pinakatuyong rehiyon sa Alemanya.&lt;ref name=&quot;berlinermorgenpost&quot;&gt;{{Cite web |date=8 Marso 2016 |title=Berlin ist das wärmste und trockenste Bundesland |url=https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023193643/https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |archive-date=23 Oktubre 2021 |access-date=23 Oktubre 2021 |website=Berliner Morgenpost|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pag-ulan ng niyebe ay pangunahing nangyayari mula Disyembre hanggang Marso.&lt;ref name=&quot;worldweather2&quot;&gt;{{Cite web |title=Climate figures |url=https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080817114255/https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |archive-date=17 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=World Weather Information Service|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakamainit na buwan sa Berlin ay Hulyo 1834, na may karaniwang temperatura na {{Cvt|23.0|C}} at ang pinakamalamig ay Enero 1709, na maykaraniwang temperatura na {{Cvt|-13.2|C}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Temperaturmonatsmittel BERLIN-TEMPELHOF 1701- 1993 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702031754/https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |archive-date=2 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakabasang buwan na naitala ay Hulyo 1907, na may {{Convert|230|mm}} ng pag-ulan, samantalang ang pinakamatuyo ay Oktubre 1866, Nobyembre 1902, Oktubre 1908 at Setyembre 1928, lahat ay may {{Convert|1|mm|3}} ng pag-ulan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Niederschlagsmonatssummen BERLIN-DAHLEM 1848– 1990 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190707182905/https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |archive-date=7 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt;{{Weather box|location=Berlin (Schönefeld), mga karaniwan noong 1981–2010, mga sukdulan noong 1957–kasalukuyan|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=15.1|Feb record high C=18.0|Mar record high C=25.8|Apr record high C=30.8|May record high C=32.7|Jun record high C=35.4|Jul record high C=37.3|Aug record high C=38.0|Sep record high C=32.3|Oct record high C=27.7|Nov record high C=20.4|Dec record high C=15.6|year record high C=38.0|Jan high C=2.8|Feb high C=4.3|Mar high C=8.7|Apr high C=14.3|May high C=19.4|Jun high C=22.0|Jul high C=24.6|Aug high C=24.2|Sep high C=19.3|Oct high C=13.8|Nov high C=7.3|Dec high C=3.3|year high C=13.7|Jan mean C=0.1|Feb mean C=0.9|Mar mean C=4.3|Apr mean C=9.0|May mean C=14.0|Jun mean C=16.8|Jul mean C=19.1|Aug mean C=18.5|Sep mean C=14.2|Oct mean C=9.4|Nov mean C=4.4|Dec mean C=1.0|year mean C=9.3|Jan low C=-2.8|Feb low C=-2.4|Mar low C=0.4|Apr low C=3.5|May low C=8.2|Jun low C=11.2|Jul low C=13.5|Aug low C=13.0|Sep low C=9.6|Oct low C=5.4|Nov low C=1.4|Dec low C=-1.6|year low C=5.0|Jan record low C=-25.3|Feb record low C=-22.0|Mar record low C=-16.0|Apr record low C=-7.4|May record low C=-2.8|Jun record low C=1.3|Jul record low C=4.9|Aug record low C=4.6|Sep record low C=-0.9|Oct record low C=-7.7|Nov record low C=-12.0|Dec record low C=-24.0|year record low C=-25.3|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=37.2|Feb precipitation mm=30.1|Mar precipitation mm=39.3|Apr precipitation mm=33.7|May precipitation mm=52.6|Jun precipitation mm=60.2|Jul precipitation mm=52.5|Aug precipitation mm=53.0|Sep precipitation mm=39.5|Oct precipitation mm=32.2|Nov precipitation mm=37.8|Dec precipitation mm=46.1|year precipitation mm=515.2|Jan sun=57.6|Feb sun=71.5|Mar sun=119.4|Apr sun=191.2|May sun=229.6|Jun sun=230.0|Jul sun=232.4|Aug sun=217.3|Sep sun=162.3|Oct sun=114.7|Nov sun=54.9|Dec sun=46.9|year sun=1727.6|Jan uv=1|Feb uv=1|Mar uv=2|Apr uv=4|May uv=5|Jun uv=6|Jul uv=6|Aug uv=5|Sep uv=4|Oct uv=2|Nov uv=1|Dec uv=0|source 1=DWD&lt;ref&gt;{{cite web
  |url = https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |title = Ausgabe der Klimadaten: Monatswerte
  |access-date = 2019-06-12
  |archive-date = 12 Hunyo 2014
  |archive-url = https://web.archive.org/web/20140612043121/https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |url-status = live |language = en
  }}&lt;/ref&gt; sa Weather Atlas&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|title=Berlin, Germany – Detailed climate information and monthly weather forecast|last=d.o.o|first=Yu Media Group|website=Weather Atlas|language=en|access-date=2019-07-02|archive-date=25 Nobyembre 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125121717/https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|location=Berlin (Tempelhof), elevation: {{convert|48|m|abbr=on|disp=or}}, mga karaniwang noong 1971–2000, sukdulan 1878–kasalukuyan|collapsed=y|metric first=yes|single line=yes|Jan record high C=15.5|Feb record high C=18.7|Mar record high C=24.8|Apr record high C=31.3|May record high C=35.5|Jun record high C=38.5|Jul record high C=38.1|Aug record high C=38.0|Sep record high C=34.2|Oct record high C=28.1|Nov record high C=20.5|Dec record high C=16.0|Jan high C=3.3|Feb high C=5.0|Mar high C=9.0|Apr high C=15.0|May high C=19.6|Jun high C=22.3|Jul high C=25.0|Aug high C=24.5|Sep high C=19.3|Oct high C=13.9|Nov high C=7.7|Dec high C=3.7|Jan mean C=0.6|Feb mean C=1.4|Mar mean C=4.8|Apr mean C=8.9|May mean C=14.3|Jun mean C=17.1|Jul mean C=19.2|Aug mean C=18.9|Sep mean C=14.5|Oct mean C=9.7|Nov mean C=4.7|Dec mean C=2.0|Jan low C=−1.9|Feb low C=−1.5|Mar low C=1.3|Apr low C=4.2|May low C=9.0|Jun low C=12.3|Jul low C=14.3|Aug low C=14.1|Sep low C=10.6|Oct low C=6.4|Nov low C=2.2|Dec low C=-0.4|Jan record low C=-23.1|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-8.1|May record low C=-4.0|Jun record low C=1.5|Jul record low C=6.1|Aug record low C=3.5|Sep record low C=-1.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.0|Dec record low C=-20.5|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=42.3|Feb precipitation mm=33.3|Mar precipitation mm=40.5|Apr precipitation mm=37.1|May precipitation mm=53.8|Jun precipitation mm=68.7|Jul precipitation mm=55.5|Aug precipitation mm=58.2|Sep precipitation mm=45.1|Oct precipitation mm=37.3|Nov precipitation mm=43.6|Dec precipitation mm=55.3|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=8.0|Mar precipitation days=9.1|Apr precipitation days=7.8|May precipitation days=8.9|Jun precipitation days=7.0|Jul precipitation days=7.0|Aug precipitation days=7.0|Sep precipitation days=7.8|Oct precipitation days=7.6|Nov precipitation days=9.6|Dec precipitation days=11.4|unit precipitation days=1.0 mm|source 1=WMO&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |title = World Weather Information Service&amp;nbsp;– Berlin |website = Worldweather.wmo.int |date = 5 Oktubre 2006 |access-date = 2012-04-07 |archive-date = 25 Abril 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130425001834/https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |url-status = bot: unknown |language=en}} Abril 25, 2013, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=KNMI&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |title = Indices Data – Berlin/Tempelhof 2759 |access-date = 2019-05-13 |publisher =KNMI|language = en |archive-date = 9 Hulyo 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180709010608/https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |url-status = dead |language=en}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|collapsed=y|metric first=y|single line=y|location=Berlin (Dahlem), {{convert|58|m|abbr=on|disp=or}}, 1961–1990 mga normal, sukdulan 1908–kasalukuyan{{NoteTag|Dahil ang kinaroroonan ng himpilang pampanahon ay pinakamalayo mula sa mas makapal na urbanisadong rehiyon ng Berlin at mas malayo sa pangunahing UHI, ang mga halaga nito ay bahagyang mas mataas, lalo na sa gitna at kagyat na mga rehiyon.&lt;ref&gt;[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm Long-term Development of Selected Climate Parameters (Edisyong 2015)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308213004/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm |date=2021-03-08 }}, Berlin Environmental Atlas. ''Senate Department for Urban Development and Housing''. Nakuha noong Enero 30, 2019. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;}}|Jan record high C=15.2|Feb record high C=18.6|Mar record high C=25.1|Apr record high C=30.9|May record high C=33.3|Jun record high C=36.1|Jul record high C=37.9|Aug record high C=37.7|Sep record high C=34.2|Oct record high C=27.5|Nov record high C=19.5|Dec record high C=15.7|Jan mean C=-0.4|Feb mean C=0.6|Mar mean C=4.0|Apr mean C=8.4|May mean C=13.5|Jun mean C=16.7|Jul mean C=17.9|Aug mean C=17.2|Sep mean C=13.5|Oct mean C=9.3|Nov mean C=4.6|Dec mean C=1.2|Jan high C=1.8|Feb high C=3.5|Mar high C=7.9|Apr high C=13.1|May high C=18.6|Jun high C=21.8|Jul high C=23.1|Aug high C=22.8|Sep high C=18.7|Oct high C=13.3|Nov high C=7.0|Dec high C=3.2|Jan low C=-2.9|Feb low C=-2.2|Mar low C=0.5|Apr low C=3.9|May low C=8.2|Jun low C=11.4|Jul low C=12.9|Aug low C=12.4|Sep low C=9.4|Oct low C=5.9|Nov low C=2.1|Dec low C=-1.1|Jan record low C=-21.0|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-6.7|May record low C=-2.9|Jun record low C=0.8|Jul record low C=5.4|Aug record low C=4.7|Sep record low C=-0.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.1|Dec record low C=-20.2|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=43.0|Feb precipitation mm=37.0|Mar precipitation mm=38.0|Apr precipitation mm=42.0|May precipitation mm=55.0|Jun precipitation mm=71.0|Jul precipitation mm=53.0|Aug precipitation mm=65.0|Sep precipitation mm=46.0|Oct precipitation mm=36.0|Nov precipitation mm=50.0|Dec precipitation mm=55.0|Jan sun=45.4|Feb sun=72.3|Mar sun=122.0|Apr sun=157.7|May sun=221.6|Jun sun=220.9|Jul sun=217.9|Aug sun=210.2|Sep sun=156.3|Oct sun=110.9|Nov sun=52.4|Dec sun=37.4|unit precipitation days=1.0 mm|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=9.0|Mar precipitation days=8.0|Apr precipitation days=9.0|May precipitation days=10.0|Jun precipitation days=10.0|Jul precipitation days=9.0|Aug precipitation days=9.0|Sep precipitation days=9.0|Oct precipitation days=8.0|Nov precipitation days=10.0|Dec precipitation days=11.0|source 1=NOAA&lt;ref name=&quot;noaa&quot;&gt;{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| title = Berlin (10381) – WMO Weather Station
| access-date = 30 Enero 2019
| archive-url = https://web.archive.org/web/20220218131223/ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| archive-date = 2022-02-18
| url-status = dead
| publisher = NOAA
| language = en
}} [https://archive.org/details/19611990NormalsNOAABerlin Naarkibo] 30 Enero 2019, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=Berliner Extremwerte&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |title = Berliner Extremwerte |access-date = 1 Disyembre 2014 |archive-date = 6 Hunyo 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200606191249/https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |url-status = live |language=en}}&lt;/ref&gt;}}

=== Tanawin ng lungsod ===
[[Talaksan:16-07-04-Abflug-Berlin-DSC_0122.jpg|thumb|Larawang panghimpapawid sa gitna ng Berlin na nagpapakita ng [[City West]], [[Potsdamer Platz]], [[Alexanderplatz]], at ang [[Tiergarten (liwasan)|Tiergarten]]]]
Ang kasaysayan ng Berlin ay nag-iwan sa lungsod ng isang [[wiktionary:polycentric|polisentrikong]] pagkakaayos at isang napakaeklektikong hanay ng arkitektura at mga gusali. Ang hitsura ng lungsod ngayon ay higit na nahubog ng pangunahing papel na ginampanan nito sa kasaysayan ng Germany noong ika-20 siglo. Lahat ng pambansang pamahalaan na nakabase sa Berlin{{Spaced en dash}}ang Kaharian ng Prusya, ang Ikalawang Imperyong Aleman ng 1871, ang Republikang Weimar, Alemanyang Nazi, Silangang Alemanya, pati na rin ang muling pinagsamang Alemanya{{Spaced en dash}}ay nagpasimula ng mga ambisyosong programa sa muling pagtatayo, na ang bawat isa ay nagdaragdag ng sarili nitong natatanging estilo sa arkitektura ng lungsod.

Sinalanta ang Berlin ng mga pagsalakay sa himpapawid, sunog, at labanan sa kalye noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at marami sa mga gusaling nakaligtas sa parehong Silangan at Kanluran ay giniba noong panahon pagkatapos ng digmaan. Karamihan sa demolisyong ito ay pinasimulan ng mga programa sa arkitektura ng munisipyo upang magtayo ng mga bagong distrito ng negosyo o tirahan at ang mga pangunahing arterya. Karamihan sa mga palamuti sa mga gusali bago ang digmaan ay nawasak kasunod ng mga makabagong dogma, at sa parehong mga sistema pagkatapos ng digmaan, gayundin sa muling pinagsamang Berlin, maraming mahahalagang estrukturang pamana ang muling itinayo, kabilang ang ''Forum Fridericianum'' kasama ang, [[Operang Estatal ng Berlin|Operang Estatal]] (1955), [[Palasyo ng Charlottenburg|Palasyo Charlottenburg]] (1957), ang mga monumental na gusali sa [[Gendarmenmarkt]] (dekada '80), ang [[Alte Kommandantur|Kommandantur]] (2003), at gayundin ang proyekto sa muling pagtatayo ng mga barokong patsada ng [[Palasyo ng Berlin|Palasyo ng Lungsod]]. Maraming mga bagong gusali ang naging inspirasyon ng kanilang makasaysayang mga nauna o ang pangkalahatang klasikong estilo ng Berlin, gaya ng Otel Adlon.

Ang mga kumpol ng mga ''skyscraper'' o gusaling mataas ay tumaas sa iba't ibang lokasyon: [[Potsdamer Platz]], ang [[City West]], at [[Alexanderplatz]], ang huling dalawa ay naglalarawan sa mga dating sentro ng Silangan at Kanlurang Berlin, na ang una ay kumakatawan sa isang bagong Berlin noong ika-21 siglo, na bumangon mula sa mga guho no-man's land ng Pader ng Berlin. Ang Berlin ay may lima sa nangungunang 50 pinakamataas na gusali sa Alemanya.

Mahigit sa sangkatlo ng sakop ng lungsod ay binubuo ng luntiang espasyo, kakahuyan, at tubig.&lt;ref name=&quot;gruen2&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang pangalawang pinakamalaki at pinakasikat na liwasan ng Berlin, ang [[Tiergarten (liwasan)|Großer Tiergarten]], ay matatagpuan sa gitna mismo ng lungsod. Sinasaklaw nito ang isang lugar na 210 ektarya at umaabot mula Zoo ng Bahnhof sa ''City West'' o Kanlurang Lungsod hanggang sa [[Tarangkahang Brandeburgo]] sa silangan.

Kabilang sa mga tanyag na kalye, ang [[Unter den Linden]] at [[Friedrichstraße]] ay matatagpuan sa lumang sentro ng lungsod (at kasama sa dating Silangang Berlin). Ang ilan sa pangunahing kalye sa City West ay ang [[Kurfürstendamm]] (o pinaikling Ku´damm) at [[Kantstraße]].

=== Arkitektura ===
[[Talaksan:Gendarmenmarkt_Panorama.jpg|thumb|Panorama ng [[Gendarmenmarkt]], na nagpapakita ng [[Konzerthaus Berlin]], nasa gilid ng [[Neue Kirche, Berlin|Simbahang Aleman]] (kaliwa) at [[Katedral na Pranses, Berlin|Simbahang Pranses]] (kanan)]]
[[Talaksan:Berliner_Dom_seen_from_James_Simon_Park.jpg|thumb|Ang [[Katedral ng Berlin]] sa [[Pulo ng mga Museo]]]]
Ang [[Fernsehturm Berlin|Fernsehturm]] (toreng pantelebisyon) sa [[Alexanderplatz]] sa [[Mitte]] ay kabilang sa pinakamataas na estruktura sa Unyong Europeo sa {{Cvt|368|m}}. Itinayo noong 1969, makikita ito sa karamihan ng mga sentral na distrito ng Berlin. Ang lungsod ay makikita mula sa {{Convert|204|m|ft|-high}} palapag ng pagmamasid. Simula rito, ang [[Karl-Marx-Allee]] ay patungo sa silangan, isang abenida na may linya ng mga monumental na gusali ng tirahan, na dinisenyo sa estilong [[Arkitekturang Stalinista|Sosyalismong Klasisismo]]. Katabi ng lugar na ito ay ang [[Rotes Rathaus]] (Bulwagang Panlungsod), na may natatanging pulang-ladrilyong arkitektura nito. Sa harap nito ay ang Neptunbrunnen, isang balong na nagtatampok ng mitolohikong pangkat ng mga [[Triton (mitolohiya)|Triton]], mga [[personipikasyon]] ng apat na pangunahing Prusong ilog, at [[Neptuno (mitolohiya)|Neptuno]] sa ibabaw nito.

Ang [[Tarangkahang Brandeburgo]] ay isang ikonikong tanawin ng Berlin at Alemanya; ito ay tumatayo bilang isang simbolo ng mga pangyayaring Europeo at ng pagkakaisa at kapayapaan. Ang [[gusaling Reichstag]] ay ang tradisyonal na luklukan ng Parlamentong Aleman. Hinubog muli ito ng arkitektrong Briton na si [[Norman Foster (arkitekto)|Norman Foster]] noong dekada '90 at nagtatampok ng salaming simboryo sa ibabaw ng pook ng pagpupulong, na nagbibigay-daan sa libreng pampublikong tanaw sa mga pinagdadausang parlamento at magagandang tanawin ng lungsod.

Ang Galeriyang ''East Side'' o Bandang Silangan ay isang ''open-air'' o panlabas na eksibisyong sining na direktang ipininta sa mga huling bahagi ng Pader ng Berlin. Ito ang pinakamalaking natitirang ebidensiya ng makasaysayang dibisyon ng lungsod.

Ang [[Gendarmenmarkt]] ay isang [[Arkitekturang Neoklasiko|neoklasikong liwasan]] sa Berlin, ang pangalan ay nagmula sa punong-tanggapan ng sikat na Gens d'armes regiment na matatagpuan dito noong ika-18 siglo. Dalawang katulad na disenyong katedral ang hangganan nito, ang [[Französischer Dom]] kasama ang platapormang pang-obserbasyon nito at ang [[Deutscher Dom]]. Ang [[Konzerthaus Berlin|Konzerthaus]] (Bulwagang Pangkonsiyerto), tahanan ng Orkestra Sinfonika ng Berlin, ay nakatayo sa pagitan ng dalawang katedral.
[[Talaksan:MJK_46430_Schloss_Charlottenburg.jpg|left|thumb|[[Palasyo Charlottenburg]]]]
[[Talaksan:Berlin_Hackesche_Höfe1.jpg|left|thumb|[[Hackesche Höfe]]]]
Ang [[Pulo ng mga Museo]] sa [[Spree (ilog)|Ilog Spree]] ay naglalaman ng [[Berlin#Mga museo|limang museo]] na itinayo mula 1830 hanggang 1930 at isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng [[UNESCO]]. Ang pagpapanumbalik at pagtatayo ng isang pangunahing lagusan sa lahat ng mga museo, pati na rin ang muling pagtatayo ng [[Stadtschloss, Berlin|Stadtschloss]] ay nagpapatuloy.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Hunyo 2011 |title=Neumann: Stadtschloss wird teurer |trans-title=Neumann: Palace is getting more expensive |url=https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200703/https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 Mayo 2010 |title=Das Pathos der Berliner Republik |trans-title=The pathos of the Berlin republic |url=https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200702/https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt; Gayundin sa pulo at sa tabi ng [[Lustgarten]] at palasyo ay ang [[Katedral ng Berlin]], ang ambisyosong pagtatangka ni Emperador Guillermo II na lumikha ng Protestanteng karibal sa [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma. Ang isang malaking kripta ay naglalaman ng mga labi ng ilan sa mga naunang Prusong maharlikang pamilya. Ang [[Katedral ni Santa Eduvigis]] ay ang Katoliko Romanong katedral ng Berlin.
[[Talaksan:Bikinihaus_Berlin-1210760.jpg|thumb|Ang [[Breitscheidplatz]] kasama ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] ay ang sentro ng [[City West]].]]
Ang [[Unter den Linden]] ay isang silangan–kanlurang abenidang nalilinyahan ng mga puno na mula sa Tarangkahang Brandeburgo hanggang sa pook ng dating Berliner Stadtschloss, at dating pangunahing promenada ng Berlin. Maraming Klasikong gusali ang nakahanay sa kalye, at naroon ang bahagi ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]]. Ang [[Friedrichstraße]] ay ang maalamat na kalye ng Berlin noong Ginintuang Dekada Beynte. Pinagsasama nito ang mga tradisyon ng ika-20 siglo sa modernong arkitektura ng Berlin ngayon.

Ang [[Potsdamer Platz]] ay isang buong kuwarto na binuo mula sa simula pagkatapos bumaba ang [[Pader ng Berlin|Pader]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Construction and redevelopment since 1990 |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610103008/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |archive-date=10 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Senate Department of Urban Development|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa kanluran ng Potsdamer Platz ay ang Kulturforum, na naglalaman ng Gemäldegalerie, at nasa gilid ng Neue Nationalgalerie at ng Berliner Philharmonie. Ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], isang alaalang pang-[[Holokausto]], ay nasa hilaga.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ouroussoff |first=Nicolai |date=9 Mayo 2005 |title=A Forest of Pillars, Recalling the Unimaginable |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2005/05/09/arts/design/09holo.html |access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang lugar sa paligid ng [[Hackescher Markt]] ay tahanan ng mga kulturang moda, na may 'di-mabilang na mga bilihan ng damit, club, bar, at galeriya. Kabilang dito ang [[Hackesche Höfe]], isang kalipunan ng mga gusali sa paligid ng ilang patyo, na muling itinayo noong 1996. Ang kalapit na [[Bagong Sinagoga, Berlin|Bagong Sinagoga]] ay ang sentro ng kultura ng mga Hudyo.

Ang Straße des 17. Juni, na nagkokonekta sa Tarangkahang Brandeburgo at Ernst-Reuter-Platz, ay nagsisilbing gitnang silangan-kanlurang axis. Ang pangalan nito ay ginugunita ang mga pag-aalsa sa Silangang Berlin noong Hunyo 17, 1953. Humigit-kumulang sa kalahati mula sa Tarangkahang Brandeburgo ay ang Großer Stern, isang isla ng sirkulong trapiko kung saan matatagpuan ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin|Siegessäule]] (Haligi ng Tagumpay). Ang monumentong ito, na itinayo upang gunitain ang mga tagumpay ng Prusya, ay inilipat noong 1938–39 mula sa dati nitong posisyon sa harapan ng Reichstag.

Ang [[Kurfürstendamm]] ay tahanan ng ilan sa mga mararangyang tindahan ng Berlin kung saan ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] sa silangang dulo nito sa [[Breitscheidplatz]]. Ang simbahan ay nawasak noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at iniwang guho. Ang malapit sa Tauentzienstraße ay ang [[KaDeWe]], na sinasabing pinakamalaking almasen sa kontinental na Europa. Ang [[Rathaus Schöneberg]], kung saan ginawa ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang tanyag na talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''!&quot;, ay nasa [[Tempelhof-Schöneberg]].

Kanluran ng sentro, ang [[Palasyo Bellevue, Alemanya|Palasyo Bellevue]] ay ang tirahan ng [[Pangulo ng Alemanya]]. Ang [[Palasyo Charlottenburg]], na nasunog noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ay ang pinakamalaking makasaysayang palasyo sa Berlin.

Ang Funkturm Berlin ay isang toreng {{Convert|150|m|ft|-tall}}''lattice'' o parilya ng radyo sa pook-peryahan o ''fairground'', na itinayo sa pagitan ng 1924 at 1926. Ito ang tanging toreng pang-obserbasyon na nakatayo sa mga insulador at may restawran {{Cvt|55|m}} at isang larangang pantanaw {{Cvt|126|m}} sa ibabaw ng lupa, na mapupuntahan ng [[Elebeytor|elebaytor]] na may bintana.

Ang [[Oberbaumbrücke]] sa ibabaw ng ilog Spree ay ang pinakaikonikong tulay ng Berlin, na nag-uugnay sa pinagsama-samang mga boro ng [[Friedrichshain]] at [[Kreuzberg]]. Nagdadala ito ng mga sasakyan, tao, at linyang U1 ng [[Berlin U-Bahn]]. Ang tulay ay nakompleto sa isang estilong [[ladrilyong gotiko]] noong 1896, na pinapalitan ang dating kahoy na tulay na may isang pang-itaas na daanan para sa U-Bahn. Ang gitnang bahagi ay giniba noong 1945 upang pigilan ang [[Hukbong Pula|Pulang Hukbo]] sa pagtawid. Pagkatapos ng digmaan, ang inayos na tulay ay nagsilbing tsekpoynt at tawiran sa hangganan sa pagitan ng mga sektor ng Sobyetiko at Amerikano, at kalaunan sa pagitan ng Silangan at Kanlurang Berlin. Noong kalagitnaan ng dekada '50, ito ay sarado sa mga sasakyan, at pagkatapos ng pagtatayo ng Pader ng Berlin noong 1961, ang trapiko ng tao ay mahigpit na pinaghigpitan. Kasunod ng muling pag-iisang Aleman, ang gitnang bahagi ay muling itinayo gamit ang isang kuwadrong [[asero]], at ipinagpatuloy ang serbisyo ng U-Bahn noong 1995.

== Demograpiya ==
[[Talaksan:Berlin_population2.svg|left|thumb|Populasyon ng Berlin, 1880–2012]]
Sa pagtatapos ng 2018, ang lungsod-estado ng Berlin ay mayroong 3.75&amp;nbsp;milyong rehistradong naninirahan&lt;ref name=&quot;pop-detail3&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; sa isang lugar na {{Cvt|891.1|km2}}.  Ang densidad ng populasyon ng lungsod ay 4,206 na naninirahan bawat km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Ang Berlin ang pinakamataong lungsod sa [[Unyong Europeo]]. Noong 2019, ang urbanong sakop ng Berlin ay may humigit-kumulang 4.5&amp;nbsp;milyong naninirahan. {{Magmula noong|2019}}  ang gumaganang urbanong pook ay tahanan ng humigit-kumulang 5.2&amp;nbsp;milyong tao.&lt;ref&gt;[https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en Population on 1 January by age groups and sex – functional urban areas, Eurostat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150903213351/https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en|date=2015-09-03}}. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang buong [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may populasyon na higit sa 6&amp;nbsp;milyon sa isang lugar na {{Cvt|30546|km2|0}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 Agosto 2020 |title=Initiativkreis Europäische Metropolregionen in Deutschland: Berlin-Brandenburg |url=https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817083458/https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |archive-date=17 Agosto 2019 |access-date=6 Pebrero 2013 |website=www.deutsche-metropolregionen.org|language=de}}&lt;/ref&gt;{{Historical populations|1721|65300|1750|113289|1800|172132|1815|197717|1825|220277|1840|330230|1852|438958|1861|547571|1871|826341|1880|1122330|1890|1578794|1900|1888848|1910|2071257|1920|3879409|1925|4082778|1933|4221024|1939|4330640|1945|3064629|1950|3336026|1960|3274016|1970|3208719|1980|3048759|1990|3433695|2000|3382169|2010|3460725|53=2020|54=3664088}}Noong 2014, ang lungsod-estado na Berlin ay nagkaroon ng 37,368 buhay na panganak (+6.6%), isang rekord na bilang mula noong 1991. Ang bilang ng mga namatay ay 32,314. Halos 2.0&amp;nbsp;milyong kabahayan ang binilang sa lungsod. 54 porsiyento ng mga ito ay mga sambahayang iisa ang naninirahan. Mahigit sa 337,000 pamilya na may mga batang wala pang 18 taong gulang ang nanirahan sa Berlin. Noong 2014, ang kabeserang Aleman ay nagrehistro ng dagdag sa paglipat ng humigit-kumulang 40,000 katao.&lt;ref&gt;[https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf statistics Berlin Brandenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315084534/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf|date=2016-03-15}}. www.statistik-berlin-brandenburg.de Hinango noong 10 Oktubre 2016. (sa Aleman)&lt;/ref&gt;

=== Mga nasyonalidad ===
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float:right;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |'''Mga residente ayon sa Pagkamamamayan''' &lt;small&gt;(31 Disyembre 2019)&lt;/small&gt; &lt;ref name=&quot;pop-detail6&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;
|-
!Bansa
!Populasyon
|-
|Kabuuang mga rehistradong residente
|3,769,495
|-
|{{Flag|Alemanya}}
|2,992,150
|-
|{{Flag|Turkiya}}
|98,940
|-
|{{Flag|Polonya}}
|56,573
|-
|{{Flag|Syria}}
|39,813
|-
|{{Flag|Italya}}
|31,573
|-
|{{Flag|Bulgaria}}
|30,824
|-
|{{Flag|Rusya}}
|26,640
|-
|{{Flag|Romania}}
|24,264
|-
|{{Flag|Estados Unidos}}
|22,694
|-
|{{Flag|Biyetnam}}
|20,572
|-
|{{Flag|Pransiya}}
|20,223
|-
|{{Flag|Serbia}}
|20,109
|-
|{{Flag|Nagkakaisang Kaharian}}
|16,751
|-
|{{Flag|Espanya}}
|15,045
|-
|{{Flag|Gresya}}
|14,625
|-
|{{Flag|Croatia}}
|14,430
|-
|{{Flag|India}}
|13,450
|-
|{{Flag|Ukranya}}
|13,410
|-
|{{Flag|Afghanistan}}
|13,301
|-
|{{Flag|Tsina}}
|13,293
|-
|{{Flag|Bosnia at Herzegovina}}
|12,691
|-
|Iba pang Gitnang Silangan at Asya
|88,241
|-
|Ibang Europa
|80,807
|-
|Africa
|36,414
|-
|Iba pang mga America
|27,491
|-
|Oceania at [[Antarctica]]
|5,651
|-
|Walang estado o Hindi Malinaw
|24,184
|}
Ang pambansa at pandaigdigang paglipat sa lungsod ay may mahabang kasaysayan. Noong 1685, pagkatapos ng pagpapawalang-bisa ng [[Kautusan ng Nantes]] sa Pransiya, tumugon ang lungsod sa pamamagitan ng [[Kautusan ng Potsdam]], na tinitiyak ang kalayaan sa relihiyon at katayuang walang buwis sa mga Pranses na Huguenot na bakwit sa loob ng sampung taon. Ang [[Batas ng Kalakhang Berlin]] noong 1920 ay nagsama ng maraming suburb at nakapalibot na mga lungsod ng Berlin. Binuo nito ang karamihan sa teritoryo na binubuo ng modernong Berlin at pinalaki ang populasyon mula sa 1.9&amp;nbsp;milyon tungo 4&amp;nbsp;milyon.

Ang aktibong imigrasyon at asilong pampolitika sa Kanlurang Berlin ay naghudyat ng mga alon ng imigrasyon noong dekada '60 at '70. Ang Berlin ay tahanan ng hindi bababa sa 180,000 residenteng Turko at [[Mga Turko sa Alemanya|Turko-Aleman]],&lt;ref name=&quot;pop-detail4&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; na ginagawa itong pinakamalaking komunidad ng mga Turko sa labas ng Turkiya. Noong dekada '90 ang ''Aussiedlergesetze ay'' nagbigay-daan sa imigrasyon sa Alemanya ng ilang residente mula sa dating [[Unyong Sobyetiko]]. Sa ngayon, ang mga etnikong Aleman mula sa mga bansa ng dating Unyong Sobyetiko ang bumubuo sa pinakamalaking bahagi ng komunidad na nagsasalita ng Ruso.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dmitry Bulgakov |date=11 Marso 2001 |title=Berlin is speaking Russians' language |url=https://www.russiajournal.com/node/4653 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406142034/https://www.russiajournal.com/node/4653 |archive-date=6 Abril 2013 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Russiajournal.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang huling dekada ay nakaranas ng pagdagsa mula sa iba't ibang bansa sa Kanluran at ilang rehiyon sa Africa.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Heilwagen |first=Oliver |date=28 Oktubre 2001 |title=Berlin wird farbiger. Die Afrikaner kommen – Nachrichten Welt am Sonntag – Welt Online |language=de |work=Die Welt |url=https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |url-status=live |access-date=2 Hunyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515022639/https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |archive-date=15 Mayo 2011}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagi ng mga imigranteng Africano ay nanirahan sa [[Afrikanisches Viertel]].&lt;ref&gt;{{cite press release|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|date=6 Pebrero 2009|title=Zweites Afrika-Magazin &quot;Afrikanisches Viertel&quot; erschienen Bezirksbürgermeister Dr. Christian Hanke ist Schirmherr|url=https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|location=Berlin|publisher=berlin.de|access-date=27 Setyembre 2016|archive-date=21 Oktubre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021050530/https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|url-status=live|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang mga batang Aleman, EU-Europeo, at Israeli ay nanirahan na rin sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=12 Disyembre 2014 |title=Hummus in the Prenzlauer Berg |url=https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |url-status=live |journal=The Jewish Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20141230010937/https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |archive-date=30 Disyembre 2014 |access-date=29 Disyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2019, mayroong 777,345 na rehistradong residente ng dayuhang nasyonalidad at dagdag pang 542,975 mamamayang Aleman na may &quot;pinanggalingang imigrante&quot; ''(Migrationshintergrund, MH)'',&lt;ref name=&quot;pop-detail5&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; ibig-sabihin sila o ang isa sa kanilang mga magulang ay nandayuhan sa Alemanya pagkatapos ng 1955. Ang mga dayuhang residente ng Berlin ay nagmula sa mga 190 bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 Pebrero 2011 |title=457 000 Ausländer aus 190 Staaten in Berlin gemeldet |trans-title=457,000 Foreigners from 190 Countries Registered in Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428201553/https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |archive-date=28 Abril 2019 |access-date=28 Abril 2019 |website=Berliner Morgenpost |language=de}}&lt;/ref&gt; Apatnapu't walong porsiyento ng mga residenteng wala pang 15 taong gulang ay may pinagmulang imigrante. Ang Berlin noong 2009 ay tinatayang mayroong 100,000 hanggang 250,000 hindi rehistradong mga naninirahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Von Andrea Dernbach |date=23 Pebrero 2009 |title=Migration: Berlin will illegalen Einwanderern helfen – Deutschland – Politik – Tagesspiegel |work=Der Tagesspiegel Online |publisher=Tagesspiegel.de |url=https://www.tagesspiegel.de/politik/deutschland/berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |url-status=live |access-date=15 Setyembre 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131251/https://www.tagesspiegel.de/politik/migration-berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |archive-date=18 Pebrero 2022|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang mga Boro ng Berlin na may malaking bilang ng mga migrante o populasyon na ipinanganak sa ibang bansa ay [[Mitte]], [[Neukölln]], at [[Friedrichshain-Kreuzberg]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 Setyembre 2016 |title=Zahl der Ausländer in Berlin steigt auf Rekordhoch |url=https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804053354/https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |archive-date=4 Agosto 2017 |access-date=13 Hunyo 2017 |website=jungefreiheit.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

Mayroong higit sa 20 hindi katutubong komunidad na may populasyong hindi bababa sa 10,000 katao, kabilang ang mga komunidad ng mga Turko, Polako, Ruso, Lebanes, Palestino, Serbio, Italyano, Indiyano, Bosnio, Biyetnames, Amerikano, Rumano, Bulgaro, Croata, Tsino, Austriako, Ukrano, Pranses, Briton, Españo, Israeli, Thai, Irani, Ehipsiyo, at Siryo..

=== Mga wika ===
Ang Aleman ay ang opisyal at nangingibabaw na sinasalitang wika sa Berlin. Ito ay isang wikang Kanlurang Aleman na nagmula ang karamihan ng bokabularyo nito mula sa sangay ng Aleman ng pamilya ng wikang [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeo]]. Ang Aleman ay isa sa 24 na wika ng Unyong Europeo,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=European Commission |title=Official Languages |url=https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140926004848/https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |archive-date=26 Setyembre 2014 |access-date=29 Hulyo 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; at isa sa tatlong wikang pantrabaho ng [[Komisyong Europeo]].

Ang Berlinerisch o Berlinisch ay hindi isang diyalekto sa lingguwistika. Ito ay sinasalita sa Berlin at sa [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|nakapaligid na kalakhang pook]]. Nagmula ito sa isang Brandeburges na varyant. Ang diyalekto ay nakikita na ngayon na mas katulad ng isang sosyolekto, higit sa lahat sa pamamagitan ng pagtaas ng imigrasyon at mga uso sa mga edukadong populasyon na magsalita ng karaniwang Aleman sa pang-araw-araw na buhay.

Ang pinakakaraniwang ginagamit na wikang banyaga sa Berlin ay Turko, Polako, Ingles, Persa, Arabe, Italyano, Bulgaro, Ruso, Rumano, Kurdo, Serbo-Croata, Pranses, Español, at Biyentames. Mas madalas na naririnig ang Truko, Arabe, Kurdo, at Serbo-Croata sa kanlurang bahagi dahil sa malalaking komunidad ng Gitnang Silangan at dating Yugoslavia. Ang Polako, Ingles, Ruso, at Biyetnames ay may mas maraming katutubong nagsasalita sa Silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 Mayo 2010 |title=Studie – Zwei Millionen Berliner sprechen mindestens zwei Sprachen – Wirtschaft – Berliner Morgenpost – Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522160634/https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |archive-date=22 Mayo 2011 |access-date=2 Hunyo 2011 |publisher=Morgenpost.de|language=de}}&lt;/ref&gt;

=== Relihiyon ===
Ayon sa senso noong 2011, humigit-kumulang 37 porsiyento ng populasyon ang nag-ulat na mga miyembro ng isang legal na kinikilalang simbahan o relihiyosong organisasyon. Ang iba ay hindi kabilang sa naturang organisasyon, o walang impormasyong makukuha hinggil sa kanila.&lt;ref name=&quot;Census 2011&quot;&gt;{{Cite web |title=Zensus 2011 – Bevölkerung und Haushalte – Bundesland Berlin |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303193809/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=23 Pebrero 2019 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=6–7 |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang pinakamalaking relihiyong denominasyon na naitala noong 2010 ay ang [[Protestantismo|Protestanteng]] rehiyonal na samahang simbahan —ang [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana]] (EKBO) —isang nagkakaisang simbahan. Ang EKBO ay miyembro ng [[Simbahang Ebanghelika sa Alemanya|Simbahang Ebanghelika sa Alemanya (EKD)]] at [[Union Evangelischer Kirchen|Union Evangelischer Kirchen (UEK)]]. Ayon sa EKBO, ang kanilang kasapian ay umabot sa 18.7 porsiyento ng lokal na populasyon, habang ang [[Simbahang Katolikong Romano]] ay mayroong 9.1 porsyento ng mga residenteng nakarehistro bilang mga miyembro nito.&lt;ref name=&quot;kirchenmitglieder2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2011 |title=Kirchenmitgliederzahlen am 31.12.2010 |trans-title=Church membership on 31 December 2010 |url=https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180209204513/https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |archive-date=9 Pebrero 2018 |access-date=10 Marso 2012 |publisher=Evangelical Church in Germany |language=de}}&lt;/ref&gt; Humigit-kumulang 2.7% ng populasyon ang nakikilala sa iba pang mga denominasyong Kristiyano (karamihan sa [[Simbahang Ortodokso ng Silangan|Silangang Ortodokso]], ngunit iba't ibang mga Protestante rin).&lt;ref name=&quot;klStatistik2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Disyembre 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 Hulyo 2011 |access-date=4 Enero 2011 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; Ayon sa rehistro ng mga residente ng Berlin, noong 2018, 14.9 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Ebanghelika, at 8.5 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Katolika.&lt;ref name=&quot;pop-detail7&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang gobyerno ay nagpapanatili ng rehistro ng mga miyembro ng mga simbahang ito para sa mga layunin ng buwis, dahil kinokolekta nito ang buwis sa simbahan sa ngalan ng mga simbahan. Hindi ito nag-iingat ng mga rekord ng mga miyembro ng ibang relihiyosong organisasyon na maaaring mangolekta ng kanilang sariling buwis sa simbahan, sa ganitong paraan.

Noong 2009, humigit-kumulang 249,000 [[Muslim]] ang iniulat ng Tanggapan ng Estadistika na mga miyembro ng mga Masjid at Islamikong relihiyosong organisasyon sa Berlin,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Statistisches Jahrbuch für Berlin 2010 |trans-title=Statistical yearbook for Berlin 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120202750/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |archive-date=20 Nobyembre 2012 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; habang noong 2016, tinatantiya ng pahayagang ''[[Der Tagesspiegel]]'' na humigit-kumulang 350,000 Muslim ang nag-obserba ng [[Ramadan]] sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 Hunyo 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=23 Pebrero 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212013247/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 Disyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt; Noong 2019, humigit-kumulang 437,000 rehistradong residente, 11.6% ng kabuuan, ang nag-ulat na mayroong pinanggalingan sa paglilipat mula sa isa sa mga estadong Miyembro ng Organisasyon ng Kooperasyong Islamiko.&lt;ref name=&quot;pop-detail8&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 Hunyo 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |language=de |trans-title=Ramadan in refugee camps and schools in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=13 Hunyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712125538/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 Hulyo 2017}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1992 at 2011 halos dumoble ang populasyon ng Muslim.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Schupelius |first=Gunnar |date=28 Mayo 2015 |title=Wird der Islam künftig die stärkste Religion in Berlin sein? |work=Berliner Zeitung |url=https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |url-status=live |access-date=13 Hunyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170603092248/https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |archive-date=3 Hunyo 2017|language=de}}&lt;/ref&gt;

Humigit-kumulang 0.9% ng mga Berlines ay kabilang sa ibang mga relihiyon. Sa tinatayang populasyon na 30,000–45,000 na mga residenteng Hudyo,&lt;ref name=&quot;The Boston Globe 2014-11-01&quot;&gt;{{Cite web |last=Ross |first=Mike |date=1 Nobyembre 2014 |title=In Germany, a Jewish community now thrives |url=https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222235631/https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |archive-date=22 Disyembre 2016 |access-date=19 Agosto 2016 |website=The Boston Globe}}&lt;/ref&gt; humigit-kumulang 12,000 ang mga rehistradong miyembro ng mga relihiyosong organisasyon.&lt;ref name=&quot;klStatistik20102&quot;&gt;{{Cite web |date=Disyembre 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 Hulyo 2011 |access-date=4 Enero 2011 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang Berlin ay ang luklukan ng [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Berlin|Katoliko Romanong arsobispo ng Berlin]] at ang nahalal na tagapangulo ng [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana|EKBO]] ay pinamagatang obispo ng EKBO. Higit pa rito, ang Berlin ay ang luklukan ng maraming mga Ortodoksong katedral, tulad ng Katedral ni San Boris ang Bautista, isa sa dalawang luklukan ng Bulgarong Ortodokso na Diyosesis ng Kanluran at Gitnang Europa, at ang Katedral ng Muling Pagkabuhay ni Kristo ng Diyosesis ng Berlin (Patriarkado ng Mosku).

{{multiple image|align=right|perrow=2|total_width=400|width1=500|width2=500|width3=500|width4=500|height1=350|height2=350|height3=350|height4=350|image1=Berliner Dom - panoramio (20).jpg|image2=NeueSynagogue.JPG|image3=2020-04-16 P4160889 St.Hedwigs-Kathedrale, Bebelplatz.jpg|image4=Şehitlik mosque Berlin by ZUFAr.jpg|footer=Paikot pa kanan mula sa taas pakaliwa: [[Katedral ng Berlin]], [[Bagong Sinagoga (Berlin)|Bagong Sinagoga]], Moske Şehitli, at [[Katedral ni Santa Eduvigis]]}}

Ang mga mananampalataya ng iba't ibang relihiyon at denominasyon ay nagpapanatili ng maraming lugar ng pagsamba sa Berlin. Ang Malayang Simbahang Ebangheliko-Luterano ay may walong parokya na may iba't ibang laki sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lutheran Diocese Berlin-Brandenburg |url=https://www.selk-berlin.de/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328152944/https://www.selk-berlin.de/ |archive-date=28 Marso 2008 |access-date=19 Agosto 2008 |publisher=Selbständige Evangelisch-Lutherische Kirche|language=de}}&lt;/ref&gt; Mayroong 36 na kongregasyong Bautista (sa loob Samahan ng mga Ebanghelikong Malayang Simbahang Kongregasyon sa Alemanya), 29 Bagong Apostolikong Simbahan, 15 [[Nagkakaisang Metodistang Simbahan|Nagkakaisang Metodista]] na simbahan, walong Malayang Ebanghelika na Kongregasyon, apat na Simbahan ni Kristo, Siyentipiko (una, iklawa, ikatlo, at ikalabing-anim), anim mga kongregasyon ng [[Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw]], isang Lumang Simbahan, at isang [[Anglikanismo|Anglicanong]] simbahan sa Berlin. Ang Berlin ay may higit sa 80 moske,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's mosques |url=https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093250/https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |archive-date=11 Nobyembre 2018 |access-date=11 Nobyembre 2018 |publisher=Deutsche Welle|language=en}}&lt;/ref&gt; sampung sinagoga,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Keller |first=Claudia |date=10 Nobyembre 2013 |title=Berlins jüdische Gotteshäuser vor der Pogromnacht 1938: Untergang einer religiösen Vielfalt |language=de |trans-title=Berlin's jewish places of worship before the Pogromnacht 1938: Decline of a religious diversity |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |url-status=live |access-date=11 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093246/https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |archive-date=11 Nobyembre 2018 |quote=Von den weit mehr als 100 jüdischen Gotteshäusern sind gerade einmal zehn übrig geblieben. (in english: Of the far more than 100 synagogues, only ten are left.)}}&lt;/ref&gt; at dalawang templong [[Budismo|Budista]].

== Gobyerno at politika ==
{{main|Politika ng Berlin}}

=== Estadong lungsod ===
[[Talaksan:Rotes_Rathaus.jpg|left|thumb|[[Rotes Rathaus]] (''Pulang Munisipyo''), luklukan ng Senado at Alkalde ng Berlin.]]
Mula noong [[Muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa]] noong Oktubre 3, 1990, ang Berlin ay isa sa tatlong [[Länder ng Alemanya|estadong lungsod sa Alemanya]] na kabilang sa kasalukuyang 16 na estado ng Alemanya. Ang [[Abgeordnetenhaus ng Berlin|Kapulungan ng mga Kinatawan]] (''Abgeordnetenhaus'') ay kumakatawan bilang parlamento ng lungsod at estado, na mayroong 141 na luklukan. Ang ehekutibong tanggapan ng Berlin ay ang [[Senado ng Berlin]] (''Senat von Berlin''). Binubuo ang Senado ng [[Talaan ng mga alkalde ng Berlin|Namamahalang Alkalde]] (''Regierender Bürgermeister''), at hanggang sampung senador na may hawak na ministerong posisyon, dalawa sa kanila ang may hawak na titulong &quot;Alkalde&quot; (''Bürgermeister'') bilang kinatawan ng Namamahalang Alkalde.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-11-01 |title=Verfassung von Berlin – Abschnitt IV: Die Regierung |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008025644/https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |archive-date=8 October 2020 |access-date=2020-10-02 |website=www.berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang kabuuang taunang badyet ng estado ng Berlin noong 2015 ay lumampas sa €24.5 ($30.0) bilyon kabilang ang surplus sa badyet na €205 ($240) milyon.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berliner Haushalt Finanzsenator bleibt trotz sprudelnder Steuereinnahmen vorsichtig |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/berliner-haushalt-finanzsenator-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-24702234 |url-status=live |access-date=20 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131248/https://www.berliner-zeitung.de/sport-leidenschaft/berliner-haushalt-finanzsenator-kollatz-ahnen-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-li.6132?pid=true |archive-date=18 February 2022}}&lt;/ref&gt; Ang estado ay nagmamay-ari ng malawak na pag-aari, kabilang ang mga gusaling pang-administratibo at pamahalaan, mga kompanya ng real estate, pati na rin ang mga stake sa Estadio Olimpiko, mga paliguan, mga kompanya ng pabahay, at maraming mga pampublikong negosyo at mga subsidiyaryo na kompanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 May 2017 |title=Vermögen |trans-title=Assets |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928151604/https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |archive-date=28 September 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 September 2019 |title=Beteiligungen des Landes Berlin |trans-title=Holdings of the State of Berlin |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219070001/https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |archive-date=19 December 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Hawak ng [[Partido Sosyo-Demokratiko ng Alemanya|Partido Sosyo-Demokratiko]] (''Sozialdemokratische Partei Deutschlands'' o SPD) at ng [[Ang Kaliwa (Alemanya)|Kaliwa]] (Die Linke) ang pamahalaang lungsod pagkatapos ng [[Halalan estatal ng Berlin, 2001|halalang estatal noong 2001]] at nanalo ng isa pang termino sa [[Halalang estatal ng Berlin, 2006|halalang estatal noong 2006]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin state election, 2006 |url=https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323161037/https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |archive-date=23 March 2012 |access-date=17 August 2008 |website=Der Landeswahlleiter für Berlin |language=de}}&lt;/ref&gt; Mula noong [[Halalang estatal ng Berlin, 2016|halalang estatal noong 2016]], nagkaroon ng koalisyon sa pagitan ng Partido Sosyo-Demokratiko, mga Lunti, at Kaliwa.

Ang Namumunong Alkalde ay magkasabay na Panginoong Alkalde ng Lungsod ng Berlin (''Oberbürgermeister der Stadt'') at Ministro na Pangulo ng Estado ng Berlin (''Ministerpräsident des Bundeslandes''). Ang tanggapan ng Namamahalang Alkalde ay nasa [[Rotes Rathaus|Rotes Rathaus (Pulang Munisipyo)]]. Mula noong 2014 ang tanggapang ito ay hawak ni [[Michael Müller (politiko, ipinanganak noong 1964)|Michael Müller]] ng mga Sosyo-Demokratiko.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|magazine=[[Time (magazine)|Time Europe]]}}&lt;/ref&gt;

=== Mga boro ===
[[Talaksan:Berlin_Subdivisions.svg|right|thumb|[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|12 boro ng Berlin at ang kanilang 96 na kapitbahayan]]]]
Ang Berlin ay nahahati sa 12 boro o distrito (''Bezirke''). Ang bawat boro ay may ilang mga subdistrito o mga kapitbahayan (''Ortsteile''), na nag-ugat sa mas matatandang munisipalidad na nauna sa pagbuo ng Kalakhang Berlin noong Oktubre 1, 1920. Ang mga subdistritong ito ay naging urbanisado at isinama sa lungsod nang maglaon. Maraming residente ang lubos na nakikilala sa kanilang mga kapitbahayan, na kolokyal na tinatawag na ''[[Kiez]]''. Sa kasalukuyan, ang Berlin ay binubuo ng 96 na mga subdistrito, na karaniwang binubuo ng ilang mas maliliit na pook residensiyal o kuwarto.

Ang bawat boro ay pinamamahalaan ng isang sangguniang pamboro (''Bezirksamt'') na binubuo ng limang konsehal (''Bezirksstadträte'') kasama ang alkalde ng boro (''Bezirksbürgermeister''). Ang konseho ay inihahalal ng asamblea ng boro (''Bezirksverordnetenversammlung''). Gayunpaman, ang mga indibidwal na boro ay hindi mga independiyenteng munisipalidad, ngunit nasa ilalim ng Senado ng Berlin. Ang mga alkalde ng boro ay bumubuo sa konseho ng mga alkalde (''Rat der Bürgermeister''), na pinamumunuan ng Namamahalang Alkalde ng lungsod at nagpapayo sa Senado. Ang mga kapitbahayan ay walang mga lokal na katawan ng pamahalaan.

=== Kakambal na bayan – mga kinakapatid na lungsod ===
Ang Berlin ay nagpapanatili ng opisyal na pakikipagsosyo sa 17 lungsod.&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;&gt;{{Cite web |title=City Partnerships |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205104217/https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |archive-date=5 February 2021 |access-date=8 February 2021 |website=Berlin.de |publisher=Governing Mayor of Berlin, Senate Chancellery, Directorate for Protocol and International Relations |type=official web site}}&lt;/ref&gt; Ang [[Kakambal na lungsod|pagkakambal ng lungsod]] sa pagitan ng Berlin at iba pang mga lungsod ay nagsimula sa kapatid nitong lungsod na Los Angeles noong 1967. Kinansela ang mga pagsosyo ng Silangang Berlin sa panahon ng muling pag-iisa ng Alemanya ngunit kalaunan ay bahagyang muling itinatag. Ang mga pakikipagsosyo ng Kanlurang Berlin ay dati nang pinaghihigpitan sa antas ng boro. Noong panahon ng Digmaang Malamig, ang mga partnership ay sumasalamin sa iba't ibang hanayan ng kapangyarihan, kung saan ang Kanlurang Berlin ay nakikipagsosyo sa mga kabesera sa Kanluraning Mundo at Silangang Berlin na karamihan ay nakikipagsosyo sa mga lungsod mula sa [[Pakto ng Varsovia]] at mga kaalyado nito.

Mayroong ilang magkasanib na proyekto sa maraming iba pang mga lungsod, tulad ng [[Beirut]], Belgrade, São Paulo, [[Copenhague]], Helsinki, [[Amsterdam]], [[Johannesburg]], [[Mumbai]], Oslo, [[Hanoi]], Shanghai, [[Seoul]], [[Sopiya|Sofia]], [[Sydney]], Lungsod ng New York, at [[Viena]]. Lumalahok ang Berlin sa mga pandaigdigang asosasyon ng lungsod gaya ng Samahan ng mga Kabesera ng Unyong Europeo, Eurocities, Ugnayan ng mga mga Europeong Lungsod ng Kultura, Metropolis, Pagpupulong Kumperensiya ng mga Pangunahing Lungsod ng Mundo, at Kumperensiya ng mga Kabeserang Lungsod ng Mundo.

Ang Berlin ay kakambal sa:&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;/&gt;{{div col|colwidth=20em}}
*Los Angeles, Estados Unidos (1967)
&lt;!--Paris - not twinning, does not consider Berlin as its twin town--&gt;
*[[Madrid]], España (1988)
*[[Istanbul]], Turkiya (1989)
*[[Varsovia]] Polonya (1991)
*Mosku, Rusya (1991)
*[[Bruselas]], Belhika (1992)
*[[Budapest]], Unggarya (1992)
*[[Tashkent]], Uzbekistan (1993)
*[[Lungsod Mehiko]], Mehiko (1993)
*[[Jakarta]], Indonesia (1993)
*Beijing, Tsina (1994)
*Tokyo, Hapon (1994)
*[[Buenos Aires]], Arhentina (1994)
*[[Praga]], Republikang Tseko (1995)
*[[Windhoek]], Namibia (2000)
*Londres, Nagkakaisang Kaharian (2000)
*[[Kyiv]], Ukranya (2023)
{{div col end}}Mula noong 1987, ang Berlin ay mayroon ding opisyal na pakikipagsosyo sa Paris, Pransiya. Ang bawat boro ng Berlin ay nagtatag din ng sarili nitong kambal na bayan. Halimbawa, ang borough ng [[Friedrichshain-Kreuzberg]] ay may pagsosyo sa Israeling lungsod ng [[Kiryat Yam]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Städtepartnerschaftsverein Friedrichshain-Kreuzberg e. V. |url=https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309000305/https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |archive-date=9 March 2021 |access-date=8 February 2021 |website=berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Ekonomiya ==
{{main|Ekonomiya ng Berlin}}
[[Talaksan:Berlin_Mitte_by_night.JPG|left|thumb|Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[ekosistema ng startup]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Europe's New Start-Up Capital |url=https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331043259/https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |archive-date=31 March 2016 |access-date=27 March 2016 |website=Credit Suisse}}&lt;/ref&gt;]]
Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;City of Design&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[startup ecosystem]].

Noong 2018, ang GDP ng Berlin ay umabot sa €147&amp;nbsp;bilyon, isang pagtaas ng 3.1% kumpara sa nakaraang taon.  Ang ekonomiya ng Berlin ay pinangungunahan ng [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na may humigit-kumulang 84% ng lahat ng kompanya na nagnenegosyo sa mga serbisyo. Noong 2015, ang kabuuang lakas-paggawa sa Berlin ay 1.85&amp;nbsp;milyon. Ang tantos ng walang trabaho ay umabot sa 24 na taon na mababang noong Nobyembre 2015 at tumayo sa 10.0%.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin hat so wenig Arbeitslose wie seit 24 Jahren nicht |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |url-status=live |access-date=1 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151203224849/https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |archive-date=3 December 2015}}&lt;/ref&gt; Mula 2012 hanggang 2015, ang Berlin, bilang isang estado ng Aleman, ay may pinakamataas na taunang tantos ng paglago ng trabaho. Humigit-kumulang 130,000 trabaho ang naidagdag sa panahong ito.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 January 2015 |title=In Berlin gibt es so viele Beschäftigte wie nie zuvor |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |url-status=live |access-date=16 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160224010722/https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |archive-date=24 February 2016}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa mahahalagang sektor ng ekonomiya sa Berlin ang mga agham pambuhay, transportasyon, impormasyon at mga teknolohiya sa komunikasyon, media at musika, pananalastas at disenyo, bioteknolohiya, mga serbisyong pangkapaligiran, konstruksiyon, e-komersiyo, retail, negosyo sa hotel, at inhinyeriyang medikal.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=21 September 2006 |title=Poor but sexy |work=The Economist |url=https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |url-status=live |access-date=19 August 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622201720/https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |archive-date=22 June 2008}}&lt;/ref&gt;

Ang pananaliksik at pag-unlad ay may kahalagahang pang-ekonomiya para sa lungsod.&lt;ref name=&quot;factsheet&quot;&gt;{{Cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Maraming malalaking korporasyon tulad ng Volkswagen, Pfizer, at SAP ang nagpapatakbo ng mga laboratoryong pang-inobasyon sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Immer mehr Konzerne suchen den Spirit Berlins |publisher=Berliner Morgenpost |url=https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |url-status=live |access-date=13 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116150546/https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |archive-date=16 January 2017}}&lt;/ref&gt; Ang Science and Business Park sa Adlershof ay ang pinakamalaking parke ng teknolohiya sa Alemanya na sinusukat ng kita.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Science and Technology Park Berlin-Adlershof |url=https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117042743/https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |archive-date=17 January 2017 |access-date=13 January 2017 |website=Berlin Adlershof: Facts and Figures |publisher=Adlershof}}&lt;/ref&gt; Sa loob ng [[Eurozone]], ang Berlin ay naging sentro para sa paglipat ng negosyo at pandaigdigang [[Pamumuhunan (macroeconomics)|pamumuhunan]].&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Global Cities Investment Monitor 2012 |publisher=KPMG |url=https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |url-status=live |access-date=28 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102003006/https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |archive-date=2 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote nach Bundesländern in Deutschland 2018 {{!}} Statista |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627171657/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |archive-date=27 June 2021 |access-date=13 November 2018 |website=Statista |language=de}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Taon &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote in Berlin bis 2018 |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211194253/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |archive-date=11 December 2019 |access-date=11 December 2019 |website=Statista}}&lt;/ref&gt;
!2000
!2001
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
|-
|Tantos ng walang trabaho sa %
|15.8
|16.1
|16.9
|18.1
|17.7
|19.0
|17.5
|15.5
|13.8
|14.0
|13.6
|13.3
|12.3
|11.7
|11.1
|10.7
|9.8
|9.0
|8.1
|7.8
|}

== Edukasyon at Pananaliksik ==
&lt;!--{{Pangunahin|Edukasyon sa Berlin}}--&gt;[[Talaksan:Berlin-Mitte_Humboldt-Uni_05-2014.jpg|right|thumb|Ang [[Unibersidad ng Berlin Humboldt]] ay kaugnay sa 57 nagwagi sa Gantimpalang Nobel.]]
{{Magmula noong|2014}}, ang Berlin ay may 878 na paaralan, na nagtuturo sa 340,658 mag-aaral sa 13,727 klase, at 56,787 nagsasanay sa mga negosyo at saanman.&lt;ref name=&quot;factsheet22&quot;&gt;{{cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay may 6 na taong programa sa primaryang edukasyon. Pagkatapos matapos ang elementarya, magpapatuloy ang mga mag-aaral sa ''Sekundarschule'' (isang komprehensibong paaralan) o ''Gymnasium'' (paaralan para sa paghahanda sa kolehiyo). Ang Berlin ay may natatanging na programa sa paaralang bilingual sa ''Europaschule'', kung saan tinuturuan ang mga bata ng kurikulum sa Alemanya at isang wikang banyaga, simula sa elementarya at magpapatuloy sa mataas na paaralan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Jahrgangsstufe Null |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080520234625/https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |archive-date=20 May 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[Der Tagesspiegel]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang [[Französisches Gymnasium Berlin]], na itinatag noong 1689 upang turuan ang mga anak ng lumikas na Huguenot, ay nag-aalok ng pagtuturo (Aleman/Pranses).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Geschichte des Französischen Gymnasiums |url=https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615205603/https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |archive-date=15 June 2008 |access-date=17 August 2008 |website=Französisches Gymnasium Lycée Français Berlin |language=de, fr}}&lt;/ref&gt; Ang [[Paaralang John F. Kennedy, Berlin|Paaralang John F. Kennedy]], isang bilingweng Aleman–Ingles na pampublikong paaralan sa [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]], ay partikular na tanyag sa mga anak ng mga diplomatiko at komunidad ng ekspatriado na nagsasalita ng Ingles. 82 {{Lang|de|Gymnasien}} ang nagtutro ng [[Wikang Latin|Latin]] &lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2013 |title=Latein an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/latein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171004133934/https://www.gymnasium-berlin.net/latein |archive-date=4 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt; at 8 ang nagtuturo ng [[Wikang Sinaunang Griyego|Sinaunang Griyego]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 March 2013 |title=Alt-Griechisch an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012215308/https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |archive-date=12 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Kultura ==
[[Talaksan:Alte_Nationalgalerie_abends_(Zuschnitt).jpg|thumb|200x200px|Ang [[Alte Nationalgalerie]] ay bahagi ng [[Pulo ng mga Museo]], isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook|Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO]].]]
[[Talaksan:Cafe_am_Holzmarkt,_River_Spree,_Berlin_(46636049685).jpg|left|thumb|Ang [[Alternatibong kultura|alternatibong]] Holzmarkt, [[Friedrichshain-Kreuzberg]]]]
{{main|Kultura sa Berlin|Media sa Berlin}}
Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO22&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Palaces and Parks of Potsdam and Berlin |url=https://whc.unesco.org/en/list/532 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080808091530/https://whc.unesco.org/en/list/532 |archive-date=8 August 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[UNESCO]]}}&lt;/ref&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Ang lumalawak na kultural na pangyayari sa lungsod ay binibigyang-diin ng paglipat ng [[Pangkalahatang Grupo ng Musika|Universal Music Group]] na nagpasya na ilipat ang kanilang punong-tanggapan sa pampang ng Ilog Spree.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's music business booms |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070911125347/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-date=11 September 2007 |access-date=19 August 2008 |website=Expatica}}&lt;/ref&gt; Noong 2005, ang Berlin ay pinangalanang &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; ng [[UNESCO]] at naging bahagi na ng [[Malikhaing Network ng Lungsod|Creative Cities Network]] mula noon.&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;

== Mga tala ==
&lt;references group=&quot;pananda&quot;/&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

{{Geographic location
|Centre    = Berlin
|North     = [[Neubrandenburg]], [[Rostock]]
|Northeast = [[Szczecin]] ([[Polonya]])
|East      = [[Frankfurt (Oder)]]
|Southeast = [[Cottbus]]
|South     = [[Dresden]]
|Southwest = [[Potsdam]], [[Dessau]], [[Halle, Saxony-Anhalt|Halle]], [[Leipzig]]
|West      = [[Brandenburg an der Havel]], [[Braunschweig]]
|Northwest = [[Hamburg]], [[Lübeck]]
}}

{{Navboxes
|list=
{{Berlin}}
{{Mga Borough ng Berlin}}
{{Mga lungsod sa Alemanya}}
{{Germany states}}
{{Kabiserang lungsod ng Unyong Europeo}}
{{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon}}
{{Kabiserang Kultural sa Europa}}
{{Hanseatic League}}
}}

{{Kandid-NA}}

[[Kategorya:Mga estado ng Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Mga lungsod sa Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Kabisera sa Europa|Berlin]]
[[Kategorya:Berlin]]</text>
      <sha1>6wtbf9nrw3rl6g65777ejsj2mph5h3n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223348</id>
      <parentid>2223330</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T11:25:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jojit fb</username>
        <id>38</id>
      </contributor>
      <comment>/* Estadong lungsod */</comment>
      <origin>2223348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142361" sha1="8u02a6igdm30rhchirbmjtxjrfbt484" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=Berlin|subdivision_type=Bansa|subdivision_name=Alemanya|subdivision_type1=Estado|subdivision_name1=[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|Berlin]]|settlement_type=Kabeserang lungsod, Estado, at munisipalidad|image_skyline={{Photomontage|position=center
| photo1a = Siegessaeule Aussicht 10-13 img4 Tiergarten.jpg
| photo2a = Brandenburger Tor abends.jpg
| photo2b = Berliner Dom, Westfassade, Nacht, 160309, ako.jpg
| photo3a = Schloss Charlottenburg (233558373).jpeg
| photo3b = Berlin_Museumsinsel_Fernsehturm.jpg
| photo4a = Siegessäule-Berlin-Tiergarten.jpg
| photo4b = Hochhäuser am Potsdamer Platz, Berlin, 160606, ako.jpg
| photo5a = Reichstag Berlin Germany.jpg 
| color_border              = white
| color                     = white
| spacing = 2
| size = 270
| foot_montage = '''Mula itaas, kaliwa pakanan''': Tanawin ng [[Tiergarten, Berlin|Tiergarten]]; [[Tarangkahang Brandeburgo]]; [[Katedral ng Berlin]]; [[Palasyo ng Charlottenburg]]; [[Pulo ng mga Museo]], at [[Toreng Pang-TV ng Berlin]]; [[Haligi ng Tagumpay ng Berlin|Haligi ng Tagumpay]]; Plaza Potsdam; at [[gusaling Reichstag]]
}}|image_shield=DEU Berlin COA.svg|shield_size=70px|pushpin_map=Germany#Europe|pushpin_relief=yes|pushpin_map_caption=Kinaroroonan sa Alemanya|coordinates={{coord|52|31|12|N|13|24|18|E|format=dms|display=inline,title}}|image_flag=Flag_of_Berlin.svg|image_map={{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|type=shape&lt;!--line--&gt;|fill=#ffffff|fill-opacity=0|stroke-color=|stroke-width=2|frame-width=250|frame-height=300}}|total_type=Lungsod/Estado|area_total_km2=891.7|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;statoffice&quot;&gt;{{cite web |access-date=2 Mayo 2019 |title=Amt für Statistik Berlin Brandenburg – Statistiken |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |language=de |archive-date=8 Marso 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308125331/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Statistiken/inhalt-statistiken.asp |url-status=dead |language=de}}&lt;/ref&gt;|population_total=3769495|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;/&gt;|population_as_of=Disyembre 31, 2020|population_urban=4473101|population_urban_footnotes=&lt;ref name=&quot;citypopulation_urban&quot;&gt;{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|author=citypopulation.de quoting Federal Statistics Office|title=Germany: Urban Areas|access-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603133151/https://citypopulation.de/en/germany/urbanareas/|archive-date=2020-06-03|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;|population_metro=6144600|population_metro_footnotes=&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827224549/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/pms/2019/19-02-08.pdf |url-status=dead |archive-date=27 Agosto 2021 |title=Bevölkerungsanstieg in Berlin und Brandenburg mit nachlassender Dynamik |date=8 Pebrero 2019 |website=statistik-berlin-brandenburg.de |publisher=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |access-date=24 Nobyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt;|elevation_m=34|population_demonyms=Berlines&lt;br/&gt;Berliner (m), Berlinerin (f) (Aleman)|blank_name_sec1=|GRP (nominal)|blank_info_sec1=€155 bilyon (2020)&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.statistikportal.de/en/node/649|title = Bruttoinlandsprodukt – in jeweiligen Preisen – 1991 bis 2020|website = www.statistikportal.de|access-date = 1 Abril 2021|archive-date = 1 Abril 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210401011816/https://www.statistikportal.de/en/node/649|language=en|url-status = live}}&lt;/ref&gt;|blank1_name_sec1=GRP kada tao|blank1_info_sec1=€41,000 (2020)|blank2_name_sec2=[[Human Development Index|HDI]] (2018)|blank2_info_sec2=0.964&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=13 Setyembre 2018|archive-date=23 Setyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|green|napakataas}} · Ikalawa ng 16|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+01:00|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+02:00|blank_name_sec2=GeoTLD|blank_info_sec2=.berlin|website={{URL|www.berlin.de/en/}}|governing_body=[[Abgeordnetenhaus ng Berlin]]|leader_title=Namumunong Alkalde|leader_party=SPD|leader_name=Franziska Giffey|geocode=Rehiyong NUTS: DE3|area_code=030|registration_plate=B{{NoteTag |1 = Ang mga unlapi para sa pagpaparehistro ng sasakyan ay ipinakilala noong 1906, ngunit madalas na binago dahil sa mga pagbabago sa politika pagkatapos ng 1945. Ang mga sasakyan ay nairehistro sa ilalim ng mga sumusunod na unlapi: &quot;I A&quot; (1906&amp;nbsp;– Abril 1945; ipinawalang-bisa noong 11 Agosto 11, 1945); walang unlapi, mga digit lang (mula Hulyo hanggang Agosto 1945), &quot;БГ&quot; (=BG; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus), &quot;ГФ&quot; (=GF; 1945–46, para sa mga kotse, trak, at bus) , &quot;БM&quot; (=BM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;ГM&quot; (=GM; 1945–47, para sa mga motor), &quot;KB&quot; (i.e.: Kommandatura ng Berlin; para sa buong Berlin 1947–48, nagpatuloy para sa [[Kanlurang Berlin]] hanggang 1956), &quot;GB&quot; (i.e.: Kalakhang Berlin, para sa [[Silangang Berlin]] 1948–53), &quot;I&quot; (para sa Silangang Berlin, 1953 –90), &quot;B&quot; (para sa Kanlurang Berlin mula Hulyo 1, 1956, nagpatuloy para sa buong Berlin mula noong 1990).}}|iso_code=DE-BE|official_name=Berlin}}
Ang '''Berlin''' ay ang [[kabisera|kabesera]] ng [[Alemanya]]. May 3.7 milyong naninirahan, ito ang [[Talaan ng mga lungsod sa Alemanya batay sa populasyon|pinakamalaking lungsod]] sa bansa ayon sa lugar at populasyon,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Milbradt |first=Friederike |date=6 Pebrero 2019 |title=Deutschland: Die größten Städte |language=de |work=Die Zeit (Magazin) |location=Hamburg |url=https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |url-status=live |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190213183401/https://www.zeit.de/zeit-magazin/2019/07/flaechengroesste-staedte-deutschlandkarte |archive-date=13 Pebrero 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Agosto 2019 |title=Leipzig überholt bei Einwohnerzahl Dortmund – jetzt Platz 8 in Deutschland |language=de |work=Leipziger Volkszeitung |location=Leipzig |url=https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |url-status=dead |access-date=24 Nobyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113070247/https://www.lvz.de/Leipzig/Lokales/Leipzig-ueberholt-bei-Einwohnerzahl-Dortmund-jetzt-Platz-8-in-Deutschland |archive-date=13 Nobyembre 2019}}&lt;/ref&gt; at ang pinakamalaking lungsod ayon sa populasyon sa buong [[Kaisahang Yuropeo|Unyong Europeo]], ayon sa populasyon sa loob ng mga limitasyon ng lungsod.&lt;ref name=&quot;pop-detail&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 Disyembre 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Isa sa [[Länder ng Alemanya|labing-anim na kinabibilangang estado]] ng Alemanya, ang Berlin ay napalilibutan ng [[Brandeburgo|Estado ng Brandeburgo]] at kadugtong ng [[Potsdam]], ang kabesera ng Brandeburgo. Ang urbanong pook ng Berlin, na may populasyon na humigit-kumulang 4.5 milyon, ay ang pangalawang pinakamataong urbanong pook sa Alemanya pagkatapos ng [[Ruhr]]. Ang [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin-Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may humigit-kumulang 6.2 milyong mga naninirahan at ito ang [[Mga kalakhang rehiyon ng Alemanya|ikatlong pinakamalaking kalakhang rehiyon ng Alemanya]] pagkatapos ng mga rehiyon ng [[Rin-Ruhr]] at [[Francfort Rin-Meno|Rin-Meno]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 Oktubre 2016 |title=Daten und Fakten zur Hauptstadtregion |url=https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175940/https://www.berlin-brandenburg.de/metropolregion/daten-und-fakten/ |archive-date=21 Marso 2019 |access-date=13 Abril 2022 |website=www.berlin-brandenburg.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Nagkaroon ng [[Pag-iisa ng Berlin at Brandeburgo|bigong pagtatangkang pag-isahin ang parehong estado noong 1996]], at sa kabila ng nananatiling hiwalay, ang dalawang estado ay nagtutulungan sa maraming kalakaran hanggang ngayon.

Ang Berlin ay tumatawid sa pampang ng [[Spree (ilog)|Spree]], na dumadaloy sa [[Havel]] (isang [[tributaryo]] ng [[Ilog Elba|Elbe]]) sa kanlurang boro ng [[Spandau]]. Kabilang sa mga pangunahing topograpikong tampok ng lungsod ay ang maraming lawa sa kanluran at timog-silangan na mga boro na nabuo ng [[Spree (ilog)|Spree]], [[Havel]], at [[Dahme (ilog)|Dahme]], na ang pinakamalaki ay ang [[Lawa ng Müggelsee|Lawa Müggelsee]]. Dahil sa lokasyon nito sa [[Kapatagang Europeo]], ang Berlin ay naiimpluwensiyahan ng isang banayad na pana-panahong klima. Halos sangkatlo ng lugar ng lungsod ay binubuo ng mga kagubatan, [[Tala ng mga liwasan at hardin sa Berlin|liwasan, hardin]], ilog, kanal, at lawa.&lt;ref name=&quot;gruen&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay nasa lugar ng diyalektong [[Gitnang Aleman]]; ang diyalekto ng Berlin ay isang varyant ng mga diyalektong Lausitzisch-Neumärkisch.

Unang naidokumento noong ika-13 siglo at sa pagtawid ng dalawang mahalagang makasaysayang [[Ruta ng kalakalan|rutang pangkalakalan]],&lt;ref name=&quot;staple2&quot;&gt;{{Cite web |date=Agosto 2004 |title=Niederlagsrecht |trans-title=Settlement rights |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151122025717/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlin-abc/stichwortehn/599-niederlagsrecht.html |archive-date=22 Nobyembre 2015 |access-date=21 Nobyembre 2015 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins |language=de}}&lt;/ref&gt; ang Berlin ay naging kabesera ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]] (1417 – 1701), ng [[Kaharian ng Prusya]] (1701–1918), ng [[Imperyong Aleman]] (1871). –1918), ng [[Republikang Weimar]] (1919–1933), at ng [[Alemanyang Nazi]] (1933–1945). Ang [[Berlin noong dekada '20]] ay ang ikatlong pinakamalaking munisipalidad sa mundo.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=Setyembre 2009 |title=Topographies of Class: Modern Architecture and Mass Society in Weimar Berlin (Social History, Popular Culture and Politics in Germany) |url=https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180706161901/https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23505 |archive-date=6 Hulyo 2018 |access-date=9 Oktubre 2009 |publisher=www.h-net.org|language=en}}&lt;/ref&gt; Pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at ang kasunod na pananakop nito ng mga matagumpay na bansa, nahati ang lungsod; ang [[Kanlurang Berlin]] ay naging isang de facto na [[Engklabo at eksklabo|eksklabo]] ng [[Kanlurang Alemanya]], na napapalibutan ng [[Pader ng Berlin]] (mula Agosto 1961 hanggang Nobyembre 1989) at ng teritoryo ng Silangang Aleman.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Wall |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630080628/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/62202/Berlin-Wall |archive-date=30 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang [[Silangang Berlin]] ay idineklara na kabesera ng Silangang Alemanya, habang ang [[Bonn]] ay naging kabesera ng Kanlurang Alemanya. Kasunod ng [[muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa ng Alemanya]] noong 1990, ang Berlin ay muling naging kabesera ng buong Alemanya.

Ang Berlin ay isang [[Lungsod pandaigdig|pandaigdigang lungsod]] ng [[Kultura ng Berlin|kultura]], [[Politika ng Berlin|politika]], [[Media ng Berlin|media]], at agham.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Capital of Germany |url=https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112204045/https://www.germany.info/Vertretung/usa/en/04__W__t__G/03/01/03/Feature__3.html |archive-date=12 Enero 2012 |access-date=18 Agosto 2008 |website=German Embassy in Washington|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Davies |first=Catriona |date=10 Abril 2010 |title=Revealed: Cities that rule the world&amp;nbsp;– and those on the rise |publisher=CNN |url=https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |url-status=live |access-date=11 Abril 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604014630/https://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/04/10/cities.dominate.world/?hpt=C2 |archive-date=4 Hunyo 2011|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sifton |first=Sam |date=31 Disyembre 1969 |title=Berlin, the big canvas |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130412012910/https://www.nytimes.com/2008/06/22/travel/22iht-22berlin.13882912.html |archive-date=12 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=22 Oktubre 2009 |title=Global Power City Index 2009 |url=https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |url-status=live |journal=Institute for Urban Strategies at the Mori Memorial Foundation |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629143736/https://www.mori-m-foundation.or.jp/english/research/project/6/pdf/GPCI2009_English.pdf |archive-date=29 Hunyo 2014 |access-date=29 Oktubre 2009|language=en}}&lt;/ref&gt; Nakabatay ang [[Ekonomiya ng Berlin|ekonomiya]] nito sa mga [[High tech|high-tech]] na kompanya at [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na sumasaklaw sa magkakaibang hanay ng mga [[Malilikhaing industriya|malikhaing industriya]], pasilidad ng pananaliksik, mga korporasyon ng media at mga pinagdadausang pangkumbensiyon.&lt;ref name=&quot;congress&quot;&gt;{{Cite web |title=ICCA publishes top 20 country and city rankings 2007 |url=https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080922094543/https://www.iccaworld.com/npps/story.cfm?ID=1577 |archive-date=22 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=ICCA|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;&gt;{{cite press release|url=https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20080816140547/https://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=29376&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html|url-status=dead|archive-date=16 Agosto 2008|title=Berlin City of Design|publisher=[[UNESCO]]|access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay nagsisilbing isang kontinental na pusod para sa trapiko sa himpapawid at tren at may napakakomplikadong ugnayan ng pampublikong transportasyon. Ang metropolis ay isang sikat na destinasyong [[Turismo sa Alemanya|panturista]].&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=4 Setyembre 2014 |title=Berlin Beats Rome as Tourist Attraction as Hordes Descend |url=https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |url-status=live |journal=Bloomberg L.P. |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911154443/https://www.bloomberg.com/news/2014-09-03/berlin-beats-rome-as-tourist-attraction-as-hordes-descend.html |archive-date=11 Setyembre 2014 |access-date=11 Setyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang din sa mga makabuluhang industriya ang [[Teknolohiyang pang-impormasyon|IT]], mga parmasyutiko, [[inhinyeriyang biyomedikal]], [[malinis na teknolohiya]], [[biyoteknolohiya]], konstruksiyon, at [[Elektronika|electronika]].

Ang Berlin ay tahanan ng mga unibersidad na kilala sa buong mundo gaya ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]], [[Pamantasang Teknikal ng Berlin|Pamantasang Teknikal]], [[Malayang Unibersidad ng Berlin|Malayang Unibersidad]], [[Pamantasan ng mga Sining ng Berlin|Pamantasan ng mga Sining]], [[ESMT Berlin]], [[Paaralang Hertie]], at [[Kolehiyong Bard ng Berlin]]. Ang [[Zoolohikong Hardin ng Berlin|Zoolohikong Hardin]] nito ay ang pinakabinibisitang zoo sa Europa at isa sa pinakasikat sa buong mundo. Dahil ang [[Estudyo ng Babelsberg|Babelsberg]] ang kauna-unahang malakihang estudyong pampelikulang complex sa mundo, ang Berlin ay isang lalong sikat na lokasyon para sa mga pandaigdigang paggawa ng pelikula.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 Agosto 2008 |title=Hollywood Helps Revive Berlin's Former Movie Glory |url=https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080813010550/https://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3549403,00.html |archive-date=13 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=Deutsche Welle|language=en}}&lt;/ref&gt; Kilala ang lungsod sa mga pagdiriwang, magkakaibang arkitektura, nightlife, kontemporaneong sining at napakataas na kaledad ng pamumuhay.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Flint |first=Sunshine |date=12 Disyembre 2004 |title=The Club Scene, on the Edge |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |url-status=live |access-date=18 Agosto 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402221310/https://travel2.nytimes.com/2004/12/12/travel/12surf.html |archive-date=2 Abril 2013|language=en}}&lt;/ref&gt; Mula noong dekada 2000, saksi ang Berlin sa paglitaw ng isang kosmopolitang eksenang entrepreneurship.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=13 Hunyo 2014 |title=Young Israelis are Flocking to Berlin |url=https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |url-status=live |journal=Newsweek |archive-url=https://web.archive.org/web/20140827183310/https://www.newsweek.com/2014/06/20/young-israelis-are-flocking-berlin-262139.html |archive-date=27 Agosto 2014 |access-date=28 Agosto 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Nagtataglay ang Berlin ng tatlong [[Pandaigdigang Pamanang Pook]]: [[Pulo ng mga Museo]], ang mga [[Mga Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin|Palasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin]], at ang mga Modernismong Pabahay ng Berlin.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Museumsinsel |url=https://whc.unesco.org/en/list/896 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506100913/https://whc.unesco.org/en/list/896 |archive-date=6 Mayo 2021 |access-date=6 Mayo 2021 |publisher=[[UNESCO]]|language=en}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa iba pang mga tanawin ang [[Tarangkahang Brandeburgo]], ang [[gusaling Reichstag]], ang [[Potsdamer Platz]], ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], ang [[Gedenkstätte Berliner Mauer|Alaala ng Pader ng Berlin]], ang Galeriya ng Silangang Bahagi, ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin]], ang [[Katedral ng Berlin]], at ang [[Fernsehturm Berlin|Toreng Pantelebisyon ng Berlin]], ang pinakamataas na estruktura sa Alemanya. Maraming museo, galeriya, aklatan, orkestra, at mga pinagdadausan ng sports ang Berlin. Kabilang dito ang [[Altes Museum]], ang [[Alte Nationalgalerie|Lumang Pamabansang Galeriya]], ang [[Museong Bode]], ang [[Museong Pergamon|Museo Pergamo]], ang [[Deutsches Historisches Museum|Museuong Pangkasaysayang Aleman]], ang [[Museong Hudyo Berlin]], ang [[Museo ng Likas na Kasaysayan, Berlin|Museo ng Likas na Kasaysayan]], ang [[Foro Humboldt]], ang [[Aklatang Estatal ng Berlin]], ang [[Opera Estatal ng Berlin]], ang Filarmonika ng Berlin, at ang Maraton ng Berlin.

== Kasaysayan ==

=== Etimolohiya ===
Matatagpuan ang Berlin sa hilagang-silangan ng Alemanya, silangan ng Ilog [[Ilog Elba|Elbe]], na dating bumubuo, kasama ang Ilog (Sahon o Turingia) [[Saale]] (mula sa kanilang [[tagpuan]] sa [[Barby, Alemanya|Barby]] pataas), ang silangang hangganan ng [[Francia|Kahariang Franco]]. Habang ang Kahariang Franco ay pangunahing tinitirhan ng mga tribong [[Mga Aleman|Aleman]] tulad ng mga [[Mga Franco|Franco]] at mga [[Sakson|Sahon]], ang mga rehiyon sa silangan ng mga ilog sa hangganan ay pinaninirahan ng mga tribong [[Mga Eslabo|Eslabo]]. Ito ang dahilan kung bakit karamihan sa mga lungsod at nayon sa hilagang-silangan ng Alemanya ay may mga pangalang may pinagmulang [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]] ([[Germania Slavica]]). Ang mga karaniwang Hermanisadong pangalan ng lugar na hulaping Eslabo na pinagmulan ay ''-ow'', ''-itz'', ''-vitz'', ''-witz'', ''-itzsch'' at ''-in'', ang mga [[unlapi]] ay ''Windisch'' at ''Wendisch''. Ang pangalang ''Berlin'' ay nag-ugat sa wika ng mga naninirahan sa [[Mga Kanlurang Eslabo|Kanlurang Eslabo]] sa lugar ng Berlin ngayon, at maaaring nauugnay sa Lumang [[Wikang Polabo|Polabong]] tangkay na ''berl-'' / ''birl-'' (&quot;latian&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Berger|first=Dieter|title=Geographische Namen in Deutschland|publisher=Bibliographisches Institut|year=1999|isbn=978-3-411-06252-2}}&lt;/ref&gt; Dahil ang ''Ber-'' sa simula ay parang salitang Aleman na ''Bär'' (&quot;[[oso]]&quot;), lumilitaw ang isang oso sa eskudo de armas ng lungsod. Kaya ito ay isang halimbawa ng armas parlantes.

Sa [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|labindalawang boro]] ng Berlin, lima ang may (bahagyang) pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Pankow]] (pinakamatao), [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Marzahn-Hellersdorf]], [[Treptow-Köpenick]], at [[Spandau]] (pinangalanang Spandow hanggang 1878). Sa siyamnapu't anim na kapitbahayan nito, dalawampu't dalawa ang may (bahagya) na pangalang may pinagmulang Eslabo: [[Altglienicke]], [[Alt-Treptow]], [[Britz]], Buch, Buckow, Gatow, Karow, Kladow, [[Köpenick]], Lankwitz, Lübars, Marchow[[Pankow (lokalidad)|,]] [[Marzahn]], [[Pankow]], [[Prenzlauer Berg]], [[Rudow]], Schmöckwitz, Spandau, Stadtrandsiedlung Malchow, Steglitz, [[Tegel]], at [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]]. Ang kapitbahayan ng [[Moabit]] ay may pangalang nagmula sa Pranses, at ang [[Französisch Buchholz]] ay ipinangalan sa mga [[Huguenot]].

=== Ika-12 hanggang ika-16 na siglo ===
[[Talaksan:ZLB-Berliner_Ansichten-Januar.jpg|thumb|Mapa ng Berlin noong 1688]]
[[Talaksan:Dom_und_Stadtschloss,_Berlin_1900.png|thumb|[[Katedral ng Berlin]] (kaliwa) at [[Palasyo ng Berlin]] (kanan), 1900]]
Ang pinakaunang katibayan ng mga pamayanan sa lugar ng Berlin ngayon ay mga labi ng isang pundasyon ng bahay na may petsang 1174, na natagpuan sa mga paghuhukay sa Berlin Mitte,&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin ist älter als gedacht: Hausreste aus dem Jahr 1174 entdeckt |language=de |trans-title=Berlin is older than thought: house remains from 1174 have been found |agency=dpa |url=https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |url-status=live |access-date=24 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120824212016/https://www.berlin.de/aktuelles/berlin/2674414-958092-berlin-ist-aelter-als-gedacht-hausreste-.html |archive-date=24 Agosto 2012}}&lt;/ref&gt; at isang barakilang kahoy na may petsang humigit-kumulang 1192.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot;&gt;{{Cite news |last=Rising |first=David |date=30 Enero 2008 |title=Berlin dig finds city older than thought |work=NBC News |agency=Associated Press |url=https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |url-status=live |access-date=1 Enero 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180102013454/https://www.nbcnews.com/id/22920517/ns/technology_and_science-science/t/berlin-dig-finds-city-older-thought/ |archive-date=2 Enero 2018|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang unang nakasulat na mga talaan ng mga bayan sa lugar ng kasalukuyang Berlin ay mula sa huling bahagi ng ika-12 siglo. Ang [[Spandau]] ay unang binanggit noong 1197 at [[Köpenick]] noong 1209, bagaman ang mga lugar na ito ay hindi sumanib sa Berlin hanggang 1920.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2002 |title=Zitadelle Spandau |trans-title=Spandau Citadel |url=https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612020333/https://www.berlin.de/tourismus/sehenswuerdigkeiten.en/00175.html |archive-date=12 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang sentrong bahagi ng Berlin ay maaaring masubaybayan pabalik sa dalawang bayan. Ang [[Cölln]] sa [[Fischerinsel]] ay unang binanggit sa isang dokumento noong 1237, at ang Berlin, sa kabila ng [[Spree (ilog)|Spree]] sa tinatawag ngayong [[Nikolaiviertel]], ay tinukoy sa isang dokumento mula 1244.&lt;ref name=&quot;zycwaq&quot; /&gt; Ang 1237 ay itinuturing na petsa ng pagkakatatag ng lungsod.&lt;ref name=&quot;Medtradc&quot;&gt;{{Cite web |title=The medieval trading center |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160731190906/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-medieval-trading-center/ |archive-date=31 Hulyo 2016 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang dalawang bayan sa paglipas ng panahon ay nabuo ang malapit na pang-ekonomiya at panlipunang ugnayan, at nakinabang mula sa pangunahing bahagi mismo sa dalawang mahalagang [[ruta ng kalakalan]] ng ''[[Via Imperii]]'' na mula [[Brujas]] hanggang [[Veliky Novgorod|Novgorod]].&lt;ref name=&quot;staple2&quot;/&gt; Noong 1307, bumuo sila ng isang alyansa na may isang karaniwang patakarang panlabas, bagaman ang kanilang mga panloob na pangangasiwa ay pinaghihiwalay pa rin.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;&gt;Stöver B. Geschichte Berlins. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=Stadtgründung Und Frühe Stadtentwicklung |trans-title=City foundation and early urban development |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr |archive-url=https://archive.today/20130620011811/http://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/articles/1_02_stadtgr#selection-75.18-75.40 |archive-date=20 Hunyo 2013 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Luisenstädtischer Bildungsverein |language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1415, si [[Federico I, Elektor ng Brandeburgo|Federico I]] ay naging [[Prinsipe-elektor|tagahalal]] ng [[Margrabyato ng Brandeburgo]], na pinamunuan niya hanggang 1440.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1993 |title=The Hohenzollern Dynasty |url=https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807093738/https://www.west.net/~antipas/protected_files/news/europe/hohenzollerns.html |archive-date=7 Agosto 2007 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Antipas|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong ika-15 siglo, itinatag ng kaniyang mga kahalili ang Berlin-Cölln bilang kabesera ng margabyato, at ang mga sumunod na miyembro ng pamilyang [[Pamilya Hohenzollern|Hohenzollern]] ay namuno sa Berlin hanggang 1918, una bilang mga tagahalal ng Brandeburgo, pagkatapos ay bilang mga hari ng [[Prusya]], at kalaunan bilang mga [[emperador ng Alemanya]]. Noong 1443, sinimulan ni [[Federico II, Elektor ng Brandeburgo|Federico II Ngiping Bakal]] ang pagtatayo ng isang bagong [[Stadtschloss, Berlin|palasyo]] ng hari sa kambal na lungsod ng Berlin-Cölln. Ang mga protesta ng mga mamamayan ng bayan laban sa gusali ay nagtapos noong 1448, sa &quot;Indignasyong Berlin&quot; (&quot;Berliner Unwille&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Komander |first=Gerhild H. M. |date=Nobyembre 2004 |title=Berliner Unwillen |trans-title=Berlin unwillingness |url=https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919215632/https://www.diegeschichteberlins.de/geschichteberlins/berlinabc/stichworteag/555-berliner-unwillen.html |archive-date=19 Setyembre 2013 |access-date=30 Mayo 2013 |publisher=Verein für die Geschichte Berlins e.&amp;nbsp;V. |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Conrad |first=Andreas |date=26 Oktubre 2012 |title=Was den &quot;Berliner Unwillen&quot; erregte |language=de |trans-title=What aroused the &quot;Berlin unwillingness&quot; |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008183148/https://www.tagesspiegel.de/berlin/serie-was-den-berliner-unwillen-erregte/7301932.html |archive-date=8 Oktubre 2018}}&lt;/ref&gt; Hindi naging matagumpay ang protestang ito at nawalan ang mga mamamayan ng marami sa mga pampolitika at pang-ekonomiyang pribilehiyo. Nang matapos ang palasyo ng hari noong 1451, unti-unti itong nagamit. Mula 1470, kasama ang bagong tagahalal na si [[Alberto III Aquiles, Elektor ng Brandeburgo|Alberto III Aquiles]], naging bagong tirahan ng hari ang Berlin-Cölln.&lt;ref name=&quot;Lui stadtgr2&quot;/&gt; Opisyal, ang palasyo ng Berlin-Cölln ay naging permanenteng tirahan ng mga Brandeburgong tagahalal na mga Hohenzollern mula 1486, nang si [[John Cicero, Elektor ng Brandeburgo|Juan Ciceron]] ay maupo sa kapangyarihan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The electors' residence |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421214734/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/en/history/the-electors-residence/ |archive-date=21 Abril 2017 |access-date=11 Hunyo 2013 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG|language=en}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, kinailangan ng Berlin-Cölln na talikuran ang katayuan nito bilang isang malayang lungsod [[Ligang Hanseatico|Hanseatico]]. Noong 1539, opisyal na naging [[Luteranismo|Luterano]] ang mga botante at ang lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Cathedral |url=https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060818100934/https://www.smp-protein.de/SMPConference/berlin.htm |archive-date=18 Agosto 2006 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=SMPProtein|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-17 hanggang ika-19 na siglo ===
Ang [[Digmaan ng Tatlumpung Taon]] sa pagitan ng 1618 at 1648 ay nagwasak sa Berlin. Sangkatlo ng mga bahay nito ang nasira o nawasak, at ang lungsod ay nawalan ng kalahati ng populasyon nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Brandenburg during the 30 Years War |url=https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928213849/https://www.zum.de/whkmla/region/germany/bra30.html |archive-date=28 Setyembre 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=World History at KMLA|language=en}}&lt;/ref&gt; Si [[Federico Guillermo I, Elektor ng Brandeburgo|Federico Guillermo]], na kilala bilang &quot;Dakilang Tagahalal&quot;, na humalili sa kaniyang ama na si Jorge Guillermo bilang pinuno noong 1640, ay nagpasimula ng isang patakaran ng pagtataguyod ng imigrasyon at pagpaparaya sa relihiyon.&lt;ref name=&quot;Carlyle18532&quot;&gt;{{cite book|first=Thomas|last=Carlyle|title=Fraser's Magazine|url=https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog|year=1853|publisher=J. Fraser|page=[https://archive.org/details/frasersmagazine03carlgoog/page/n71 63]|access-date=11 Pebrero 2016|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa [[Kautusan ng Potsdam]] noong 1685, nag-alok si Frederick William ng pagpapakupkop para sa mga Pranses na [[Huguenot]].&lt;ref name=&quot;Plaut19952&quot;&gt;{{cite book|first=W. Gunther|last=Plaut|title=Asylum: A Moral Dilemma|url=https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|date=1 Enero 1995|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-95196-2|page=42|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214210/https://books.google.com/books?id=oirvylPVAhAC&amp;pg=PA42|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1700, humigit-kumulang 30 porsiyento ng mga residente ng Berlin ay Pranses, dahil sa imigrasyon ng mga Huguenot.&lt;ref name=&quot;Gray20072&quot;&gt;{{cite book|first=Jeremy|last=Gray|title=Germany|url=https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|year=2007|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74059-988-7|page=49|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915225030/https://books.google.com/books?id=Z5t5mZE_s5YC&amp;pg=PA49|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Marami pang ibang imigrante ang nagmula sa [[Bohemya]], [[Polonya]], at Salzburgo.&lt;ref name=&quot;Cybriwsky20132&quot;&gt;{{cite book|first=Roman Adrian|last=Cybriwsky|title=Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|date=23 Mayo 2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-248-9|page=48|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915232139/https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA48|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[Talaksan:Berlin_Unter_den_Linden_Victoria_Hotel_um_1900.jpg|left|thumb|Ang Berlin ay naging kabesera ng [[Imperyong Aleman]] noong 1871 at mabilis na lumawak sa mga sumunod na taon.]]
Mula noong 1618, ang Margrabyato ng Brandeburgo ay personal na nakipag-isa sa [[Dukado ng Prusya]]. Noong 1701, nabuo ng dalawahang estado ang [[Kaharian ng Prusya]] habang si Federico III, Tagahalal ng Brandeburgo, ay kinoronahan ang sarili bilang haring Federico I sa Prusya. Ang Berlin ay naging kabesera ng bagong Kaharian,&lt;ref&gt;Horlemann, Bernd (Hrsg.) (sa Ingles)&lt;/ref&gt; pinalitan ang [[Königsberg]]. Ito ay isang matagumpay na pagtatangka na isentralisa ang kabesera sa napakalayong estado, at ito ang unang pagkakataon na ang lungsod ay nagsimulang lumago. Noong 1709, pinagsama ang Berlin sa apat na lungsod ng Cölln, Friedrichswerder, Friedrichstadt, at Dorotheenstadt sa ilalim ng pangalang Berlin, &quot;Haupt- und Residenzstadt Berlin&quot;.&lt;ref name=&quot;Stöver20102&quot;/&gt;

Noong 1740, si Federico II, na kilala bilang [[Federico II ng Prusya|Federico ang Dakila]] (1740–1786), ay naluklok sa kapangyarihan.&lt;ref name=&quot;Zaide19652&quot;&gt;{{cite book|first=Gregorio F.|last=Zaide|title=World History|url=https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|year=1965|publisher=Rex Bookstore, Inc.|isbn=978-971-23-1472-8|page=273|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200510/https://books.google.com/books?id=Kq512SmGMIsC&amp;pg=PA273|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa ilalim ng pamumuno ni Federico II, ang Berlin ay naging sentro ng [[Panahon ng Kaliwanagan|Kaliwanagan]], ngunit saglit ding sinakop noong Digmaan ng Pitong Taon ng hukbong Ruso.&lt;ref name=&quot;PerryChase20122&quot;&gt;{{cite book|first1=Marvin|last1=Perry|first2=Myrna|last2=Chase|first3=James|last3=Jacob|first4=Margaret|last4=Jacob|first5=Theodore|last5=Von Laue|title=Western Civilization: Ideas, Politics, and Society|url=https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|date=1 Enero 2012|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-133-70864-3|page=444|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174457/https://books.google.com/books?id=YYIJAAAAQBAJ&amp;pg=PA444|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Kasunod ng tagumpay ng Pransiya sa Digmaan ng Ika-apat na Koalisyon, nagmartsa si [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon Bonaparte]] sa Berlin noong 1806, ngunit nagbigay ng nagsasariling pamahalaan sa lungsod.&lt;ref name=&quot;Lewis20132&quot;&gt;{{cite book|first=Peter B.|last=Lewis|title=Arthur Schopenhauer|url=https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|date=15 Pebrero 2013|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-78023-069-6|page=57|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914174348/https://books.google.com/books?id=6TBXX9KVtzsC&amp;pg=PA57|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1815, ang lungsod ay naging bahagi ng bagong Lalawigan ng Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;StaffInc.20102&quot;&gt;{{cite book|author1=Harvard Student Agencies Inc. Staff|author2=Harvard Student Agencies, Inc.|title=Let's Go Berlin, Prague &amp; Budapest: The Student Travel Guide|url=https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|date=28 Disyembre 2010|publisher=Avalon Travel|isbn=978-1-59880-914-5|page=83|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=14 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914181704/https://books.google.com/books?id=Nj0YqD4ntvIC&amp;pg=PA83|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

Hinubog ng [[Rebolusyong Industriyal]] ang Berlin noong ika-19 na siglo; kapansin-pansing lumawak ang ekonomiya at populasyon ng lungsod, at naging pangunahing sentro ng riles at sentro ng ekonomiya ng Alemanya. Ang mga karagdagang suburb sa lalong madaling panahon ay umunlad at lumaki ang lugar at populasyon ng Berlin. Noong 1861, ang mga kalapit na suburb kasama ang [[Wedding (Berlin)|Wedding]], [[Moabit]], at ilang iba pa ay isinanib sa Berlin.&lt;ref name=&quot;Schulte-Peevers20102&quot;&gt;{{cite book|author=Andrea Schulte-Peevers|title=Lonel Berlin|url=https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|date=15 Setyembre 2010|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74220-407-9|page=25|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915214354/https://books.google.com/books?id=DKlXQS6c3p0C&amp;pg=PA25|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1871, ang Berlin ay naging kabesera ng bagong itinatag na [[Imperyong Aleman]].&lt;ref name=&quot;Stöver20132&quot;&gt;{{cite book|first=Bernd|last=Stöver|title=Berlin: A Short History|url=https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|date=2 Oktubre 2013|publisher=C.H.Beck|isbn=978-3-406-65633-0|page=20|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=15 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915200615/https://books.google.com/books?id=LVA8AQAAQBAJ&amp;pg=PT20|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1881, naging distritong lungsod ito na hiwalay sa Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;Strassmann20082&quot;&gt;{{cite book|first=W. Paul|last=Strassmann|title=The Strassmanns: Science, Politics and Migration in Turbulent Times (1793–1993)|url=https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|date=15 Hunyo 2008|publisher=Berghahn Books|isbn=978-1-84545-416-6|page=26|access-date=20 Hunyo 2015|archive-date=10 Setyembre 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910121944/https://books.google.com/books?id=5cCuBAAAQBAJ&amp;pg=PA26|url-status=live|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ika-20 hanggang ika-21 siglo ===
{{main|Berlin noong dekada 1920}}
Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, ang Berlin ay naging isang matabang lupa para sa kilusang Ekspresyonistang Aleman.&lt;ref name=&quot;HollandGawthrop20012&quot;&gt;{{cite book|author1=Jack Holland|author2=John Gawthrop|title=The Rough Guide to Berlin|url=https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl|url-access=registration|year=2001|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-85828-682-2|page=[https://archive.org/details/roughguidetoberl00holl/page/361 361]|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa mga larangan tulad ng arkitektura, pagpipinta, at sine ay naimbento ang mga bagong anyo ng artistikong estilo. Sa pagtatapos ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] noong 1918, isang [[Republikang Weimar|republika]] ang ipinahayag ni [[Philipp Scheidemann]] sa [[Reichstag (gusali)|gusaling Reichstag]]. Noong 1920, isinama ng [[Batas ng Kalakhang Berlin]] ang dose-dosenang mga suburban na lungsod, nayon, at pagmamay-ari sa paligid ng Berlin sa isang pinalawak na lungsod. Ang batas ay nagpalaki sa lugar ng Berlin mula 66&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; tungo 883&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (25 tungo 341 sq mi). Halos dumoble ang populasyon, at ang Berlin ay may populasyon na humigit-kumulang apat na milyon. Sa panahong Weimar, ang Berlin ay sumailalim sa kaguluhan sa politika dahil sa kawalan ng katiyakan sa ekonomiya ngunit naging isang kilalang sentro ng Rumaragasang Dekada '20. Naranasan ng metropolis ang kaniyang kapanahunan bilang isang pangunahing kabesera ng mundo at kilala sa mga tungkulin ng pamumuno nito sa agham, teknolohiya, sining, humanidades, pagpaplano ng lungsod, pelikula, mas mataas na edukasyon, pamahalaan, at mga industriya. Si [[Albert Einstein]] ay sumikat sa publiko noong mga taon niya sa Berlin, na ginawaran ng Gantimpalang Nobel para sa Pisika noong 1921.
[[Talaksan:Potsdamer_Platz_1945.jpg|left|thumb|Nawasak ang Berlin pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ([[Potsdamer Platz]], 1945)]]
Noong 1933, si [[Adolf Hitler]] at ang [[Partidong Nazi|Partido Nazi]] ay naluklok sa kapangyarihan. Ang pamamahala ng NSDAP ay nagpabawas sa komunidad ng mga Hudyo ng Berlin mula 160,000 (isang-katlo ng lahat ng mga Hudyo sa bansa) sa humigit-kumulang 80,000 dahil sa pangingibang-bansa sa pagitan ng 1933 at 1939. Pagkatapos ng [[Kristallnacht]] noong 1938, libo-libong Hudyo ng lungsod ang ikinulong sa kalapit na kampong piitan ng Sachsenhausen. Simula noong unang bahagi ng 1943, marami ang ipinadala sa mga kampong piitan, gaya ng [[Kampo ng konsentrasyon sa Auschwitz|Auschwitz]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Jewish Community of Berlin |url=https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170708152027/https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005450 |archive-date=8 Hulyo 2017 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Holocaust Encyclopedia|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ang pinakamabigat na binomba na lungsod sa kasaysayan. Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang malaking bahagi ng Berlin ay nawasak sa 1943–45 na reyd sa himpapawid ng mga Alyado at sa 1945 [[Labanan ng Berlin]]. Ang mga Alyado ay naghulog ng 67,607 tonelada ng mga bomba sa lungsod, na sinira ang 6,427 ektarya ng tinayuang lugar. Humigit-kumulang 125,000 sibilyan ang napatay.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Clodfelter |first=Micheal |title=Warfare and Armed Conflicts- A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1500–2000 |year=2002 |edition=2 |publisher=McFarland &amp; Company |isbn=978-0-7864-1204-4|language=en}}&lt;/ref&gt; Matapos ang pagtatapos ng digmaan sa Europa noong Mayo 1945, nakatanggap ang Berlin ng malaking bilang ng mga bakwit mula sa mga lalawigan sa Silangan. Hinati ng mga matagumpay na kapangyarihan ang lungsod sa apat na sektor, na kahalintulad sa mga lugar ng pananakop kung saan hinati ang Alemanya. Ang mga sektor ng [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Kanluraning Alyado]] (ang Estados Unidos, Reino Unido, at Pransiya) ay bumuo ng [[Kanlurang Berlin]], habang ang [[Unyong Sobyetika|Sobyetikong sektor]] ang bumuo ng [[Silangang Berlin]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Benz |first=Prof. Dr. Wolfgang |date=27 Abril 2005 |title=Berlin – auf dem Weg zur geteilten Stadt |trans-title=Berlin – on the way to a divided city |url=https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110120432/https://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39619/das-geteilte-berlin?p=all |archive-date=10 Nobyembre 2018 |access-date=10 Nobyembre 2018 |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |language=de}}&lt;/ref&gt;

Lahat ng apat na [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Alyado]] ay nagbahagi ng mga tungkuling pampamahalaan para sa Berlin. Gayunpaman, noong 1948, nang palawigin ng Kanluraning Alyado ang reporma sa pera sa Kanlurang mga sona ng Alemanya sa tatlong kanlurang sektor ng Berlin, ang [[Unyong Sobyetika|Unyong Sobyetiko]] ay nagpataw ng [[Pagbangkulong ng Berlin|pagharang]] sa mga daanan patungo at mula sa Kanlurang Berlin, na ganap na nasa loob ng kontrolado ng Sobyetikong teritoryo. Ang [[pagbangkulong ng Berlin]], na isinagawa ng tatlong kanlurang Alyado, ay nagtagumpay sa pagharang na ito sa pamamagitan ng pagbibigay ng pagkain at iba pang mga suplay sa lungsod mula Hunyo 1948 hanggang Mayo 1949.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin Airlift / Blockade |url=https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318232831/https://www.western-allies-berlin.com/historic-events/detail/airlift-blockade |archive-date=18 Marso 2015 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Western Allies Berlin|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1949, itinatag ang Pederal na Republika ng Alemanya sa [[Kanlurang Alemanya]] at kalaunan ay isinama ang lahat ng mga sonang Amerikano, Briton, at Pranses, hindi kasama ang mga sona ng tatlong bansang iyon sa Berlin, habang ang [[Marxismo–Leninismo|Marxista-Leninistang]] [[Silangang Alemanya|Demokratikong Republikang Aleman]] ay idineklara sa [[Silangang Alemanya]]. Ang Kanlurang Berlin ay opisyal na nanatiling isang sinasakop na lungsod, ngunit ito ay nakahanay sa politika sa Republikang Federal ng Alemanya sa kabila ng heyograpikong paghihiwalay ng Kanlurang Berlin. Ang serbisyo ng himpapawid sa Kanlurang Berlin ay ipinagkaloob lamang sa mga kompanyang panghimpapawid ng mga Amerikano, Briton, at Pranses.
[[Talaksan:Thefalloftheberlinwall1989.JPG|left|thumb|Ang [[Pader ng Berlin|pagbagsak ng Pader ng Berlin]] noong 9 Nobyembre 1989. Noong Oktubre 3, 1990, pormal nang natapos ang proseso ng [[muling pag-iisa ng Alemanya]].]]
Ang pagkakatatag ng dalawang estadong Aleman ay nagpapataas ng tensiyon sa [[Digmaang Malamig]]. Ang Kanlurang Berlin ay napapaligiran ng teritoryo ng Silangang Aleman, at ang Silangang Alemanya ay nagpahayag ng Silangang bahagi bilang kabesera nito, isang hakbang na hindi kinilala ng mga kanluraning kapangyarihan. Kasama sa Silangang Berlin ang karamihan sa sentrong pangkasaysayan ng lungsod. Ang pamahalaang Kanlurang Aleman ay nagsariling nagtatag sa [[Bonn]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin after 1945 |url=https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090412221115/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/geschichte/1945.en.html |archive-date=12 Abril 2009 |access-date=8 Abril 2009 |publisher=BerlinOnline Stadtportal GmbH &amp; Co. KG.|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong 1961, sinimulan ng Silangang Alemanya na itayo ang [[Pader ng Berlin]] sa paligid ng Kanlurang Berlin, at ang mga pangyayari ay umabot sa isang tangke na paghaharap sa [[Tsekpoint Charlie]]. Ang Kanlurang Berlin ay de facto na ngayong bahagi ng Kanlurang Alemanya na may natatanging legal na katayuan, habang ang Silangang Berlin ay de facto na bahagi ng Silangang Alemanya. Ibinigay ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''&quot; noong Hunyo 26, 1963, sa harap ng [[Rathaus Schöneberg|munisipyo]] ng [[Schöneberg]], na matatagpuan sa kanlurang bahagi ng lungsod, na sinalungguhitan ang suporta ng Estados Unidos para sa Kanlurang Berlin.&lt;ref&gt;Andreas Daum, ''Kennedy in Berlin''. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang Berlin ay ganap na nahati. Bagaman posible para sa mga Kanluranin na dumaan sa kabilang panig sa pamamagitan ng mahigpit na kontroladong mga tsekpoint, para sa karamihan ng mga taga-Silangan, ang paglalakbay sa Kanlurang Berlin o Kanlurang Alemanya ay ipinagbabawal ng pamahalaan ng Silangang Alemanya. Noong 1971, ginagarantiyahan ng isang Kasunduan ng Apat na Kapangyarihan ang pagpunta sa at mula sa Kanlurang Berlin sa pamamagitan ng kotse o tren sa pamamagitan ng Silangang Alemanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1996 |title=Ostpolitik: The Quadripartite Agreement of September 3, 1971 |url=https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225042306/https://usa.usembassy.de/etexts/ga5-710903.htm |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=U.S. Diplomatic Mission to Germany|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong 1989, sa pagtatapos ng Digmaang Malamig at panggigipit mula sa populasyon ng Silangang Aleman, ang Pader ng Berlin ay bumagsak noong Nobyembre 9 at kasunod na karamihan ay giniba. Ngayon, pinapanatili ng East Side Gallery ang malaking bahagi ng pader. Noong Oktubre 1990, muling [[Muling pag-iisa ng Alemanya|pinagsama]] ang dalawang bahagi ng Alemanya bilang Republika Federal ng Alemanya, at muling naging lungsod ang Berlin.&lt;ref&gt;''Berlin ‒ Washington, 1800‒2000: Capital Cities, Cultural Representation, and National Identities'', pat. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Si [[Walter Momper]], ang alkalde ng Kanlurang Berlin, ay naging unang alkalde ng muling pinagsamang lungsod sa pansamantala. Ang mga halalan sa buong lungsod noong Disyembre 1990 ay nagresulta sa unang &quot;lahatang Berlin&quot; na alkalde na nahalal na manungkulan noong Enero 1991, kung saan ang magkahiwalay na opisina ng mga alkalde sa Silangan at Kanlurang Berlin ay magtatapos sa panahong iyon, at si [[Eberhard Diepgen]] (isang dating alkalde ng Kanluran Berlin) ang naging unang nahalal na alkalde ng isang muling pinag-isang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Disyembre 1990 |title=Berlin Mayoral Contest Has Many Uncertainties |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |url-status=live |access-date=17 Hunyo 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617212414/https://www.nytimes.com/1990/12/01/world/berlin-mayoral-contest-has-many-uncertainties.html |archive-date=17 Hunyo 2019|language=en}}&lt;/ref&gt; Noong Hunyo 18, 1994, ang mga sundalo mula sa Estados Unidos, Pransiya, at Britanya ay nagmartsa sa isang parada na bahagi ng mga seremonya upang markahan ang pag-alis ng mga kaalyadong tropang pananakop na nagpapahintulot sa [[Muling pag-iisa ng Alemanya|muling pinagsamang Berlin]]&lt;ref name=&quot;ReUnificationParade&quot;&gt;{{Cite news |last=Kinzer |first=Stephan |date=19 Hunyo 1994 |title=Allied Soldiers March to Say Farewell to Berlin |work=[[The New York Times]] |location=New York City |url=https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |url-status=live |access-date=20 Nobyembre 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121133602/https://www.nytimes.com/1994/06/19/world/allied-soldiers-march-to-say-farewell-to-berlin.html |archive-date=21 Nobyembre 2015|language=en}}&lt;/ref&gt; (ang huling tropang Ruso ay umalis noong Agosto 31, habang ang huling pag-alis ng mga puwersa ng Kanluraning Alyado ay noong Setyembre 8, 1994). Noong Hunyo 20, 1991, bumoto ang [[Bundestag]] (Parlamentong Aleman) na ilipat ang luklukan ng kabesera ng Alemanya mula Bonn patungong Berlin, na natapos noong 1999.

{{multiple image|align=right|image1=Humboldt Forum 9155.jpg|width1=195|caption1=Ang muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]] na nalalapit nang matapos noong 2021|width2=220|width3=215|direction=|total_width=|alt1=}}Ang [[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|repormang pampangasiwaan ng Berlin noong 2001]] ay nagsanib ng ilang boro, na binawasan ang kanilang bilang mula 23 hanggang 12.

Noong 2006, isinagawa sa Berlin ang Pangwakas na [[Pandaigdigang Kopa ng FIFA]].

Sa isang pag-atakeng terorista noong 2016 na nauugnay sa [[Islamikong Estado|ISIL]], isang truck ang sadyang inimaneho sa isang palengkeng pam-Pasko sa tabi ng [[Pang-alaalang Simbahang Kaiser Wilhelm|Pang-alaalang Simbahang Kaiser Guillermo]], na nag-iwan ng 13 kataong namatay at 55 nasugatan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 Disyembre 2016 |title=IS reklamiert Attacke auf Weihnachtsmarkt für sich |language=de |trans-title=IS recalls attack on Christmas market for itself |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |url-status=live |access-date=10 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175944/https://www.faz.net/aktuell/politik/nach-anschlag-in-berlin-is-reklamiert-attentat-fuer-sich-14585337.html |archive-date=21 Marso 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC.Dies&quot;&gt;{{Cite news |date=26 Oktubre 2021 |title=Berlin attack: First aider dies 5 years after Christmas market murders |work=BBC |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |url-status=live |access-date=Oktubre 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026190214/https://www.bbc.com/news/world-europe-59048891 |archive-date=26 Oktubre 2021|language=en}}&lt;/ref&gt;

Binuksan ang [[Paliparang Berlin Brandeburgo]] (BER) noong 2020, pagkalipas ng siyam na taon kaysa binalak, kung saan papasok na ang Terminal 1 sa serbisyo sa katapusan ng Oktubre, at ang mga lipad papunta at mula sa [[Paliparang Tegel]] ay magtatapos sa Nobyembre.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gardner |first=Nicky |last2=Kries |first2=Susanne |date=8 Nobyembre 2020 |title=Berlin's Tegel airport: A love letter as it prepares to close |url=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205135633/https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/berlin-tegel-airport-germany-closing-history-brandenburg-b672759.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=The Independent |language=de}}&lt;/ref&gt; Dahil sa pagbaba ng bilang ng mga pasahero na nagreresulta mula sa pandemya ng [[Pandemya ng COVID-19|COVID-19]], inihayag ang mga plano na pansamantalang isara ang Terminal 5&amp;nbsp;ng BER, ang dating [[Paliparang Berlin Schönefeld|Paliparang Schönefeld]], simula sa Marso 2021 nang hanggang isang taon.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=Enero 29, 2021 |title=BER schließt Terminal in Schönefeld am 23. Februar |language=de |trans-title=BER closes the terminal in Schönefeld on February 23 |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205134830/https://www.tagesspiegel.de/berlin/flugverkehr-wegen-corona-eingebrochen-berschliesst-terminal-in-schoenefeld-am-23-februar/26864858.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt; Ang nag-uugnay na linyang U-Bahn U5 mula Alexanderplatz hanggang [[Berlin Hauptbahnhof|Hauptbahnhof]], kasama ang mga bagong estasyong Rotes Rathaus at Unter den Linden, ay binuksan noong Disyembre 4, 2020, kung saan inaasahang magbubukas ang estasyon ng Museumsinsel U-Bahn sa bandang Marso 2021, na kokompleto sa lahat ng mga bagong gawa sa U5.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Agosto 2020 |title=BVG will verlängerte U5 am 4. Dezember eröffnen |trans-title=BVG wants to open the extended U5 on December 4th |url=https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133537/https://www.rbb24.de/panorama/beitrag/2020/08/berlin-bvg-u5-lueckenschluss-verlaengerung-start.html |archive-date=5 Pebrero 2021 |access-date=5 Pebrero 2021 |website=rbb24 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagyang pagbubukas sa pagtatapos ng 2020 na museong [[Foro Humboldt]], na makikita sa muling itinayong [[Palasyo ng Berlin]], na inihayag noong Hunyo, ay ipinagpaliban hanggang Marso 2021.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 Nobyembre 2020 |title=Humboldt Forum will zunächst nur digital eröffnen |language=de |trans-title=Humboldt Forum will initially only open digitally |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |access-date=5 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205133156/https://www.tagesspiegel.de/berlin/museen-in-der-corona-pandemie-humboldt-forum-will-zunaechst-nur-digital-eroeffnen/26666500.html |archive-date=5 Pebrero 2021}}&lt;/ref&gt;

=== Pagtatangka ng pagsasanib ng Berlin-Brandeburgo ===
[[Talaksan:DEU_Berlin-Brandenburg_COA.svg|left|thumb|179x179px|Ang eskudo de armas na iminungkahi sa kontrata ng estado]]
Ang legal na batayan para sa pinagsamang estado ng Berlin at [[Brandeburgo]] ay iba sa ibang mga panukala sa pagsasanib ng estado. Karaniwan, ang Artikulo 29&amp;nbsp;ng [[Batayang Batas para sa Republikang Federal ng Alemanya|Batayang Batas]] ay nagsasaad na ang pagsasanib ng estado ay nangangailangan ng isang pederal na batas.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=24 Mayo 1949|article=29|article-type=Artikulo|legislature=Parlamentarischer Rat|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_29.html|language=de}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, ang isang sugnay na idinagdag sa Batayang Batas noong 1994, Artikulo 118a, ay nagpapahintulot sa Berlin at Brandeburgo na magkaisa nang walang pag-aprubang federal, na nangangailangan ng isang reperendo at ratipikasyon ng mga parlamento ng parehong estado.&lt;ref&gt;{{cite act|type=|index=|date=27 Oktubre 1994|article=118a|article-type=Einzelnorm|legislature=Bundestag|title=Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland|trans-title=Basic Law for the Federal Republic of Germany|page=|url=https://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_118a.html|language=de}}&lt;/ref&gt;

Noong 1996, nagkaroon ng hindi matagumpay na pagtatangka na pag-isahin ang mga estado ng Berlin at Brandeburgo.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot;&gt;{{Cite web |year=2004 |title=LÄNDERFUSION / FUSIONSVERTRAG (1995) |url=https://berlingeschichte.de/stadtentwicklung/texte/5_33_laefuver.htm |access-date=31 Marso 2022|language=de}}&lt;/ref&gt; Parehong may iisang kasaysayan, diyalekto, at kultura at sa 2020, mayroong mahigit 225,000 residente ng Brandeburgo na namamasahe patungong Berlin. Ang pagsasanib ay nagkaroon ng halos nagkakaisang suporta ng isang malawak na koalisyon ng parehong mga pamahalaan ng estado, mga partidong pampolitika, media, mga asosasyon ng negosyo, mga [[unyon ng manggagawa]], at mga simbahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 Mayo 2016 |title=Die Brandenburger wollen keine Berliner Verhältnisse |language=de |work=Tagesspiegel |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/gescheiterte-laenderfusion-mit-berlin-die-brandenburger-wollen-keine-berliner-verhaeltnisse/13539146.html |access-date=30 Marso 2022}}&lt;/ref&gt; Bagaman bumoto ang Berlin ng pabor sa maliit na palugit, higit sa lahat ay nakabatay sa suporta sa dating [[Kanlurang Berlin]], hindi inaprubahan ng mga botante ng Brandeburgo ang pagsasanib sa malaking palugit. Nabigo ito higit sa lahat dahil sa ayaw ng mga botante ng Brandeburgo na tanggapin ang malaki at lumalaking utang ng publiko sa Berlin at takot na mawala ang pagkakakilanlan at impluwensiya sa kabesera.&lt;ref name=&quot;berlingeschichte&quot; /&gt;

== Heograpiya ==

=== Topograpiya ===
[[Talaksan:Berlin_by_Senitnel-2.jpg|thumb|Imaheng satellite ng Berlin]]
[[Talaksan:Luftbild_bln-schmoeckwitz.jpg|thumb|Ang labas ng Berlin ay nasasakupan ng mga kakahuyan at maraming lawa.]]
Ang Berlin ay nasa hilagang-silangan ng Alemanya, sa isang lugar ng mababang latiang makahoy na may pangunahing patag na [[topograpiya]], bahagi ng malawak na [[Hilagang Kapatagang Europeo]] na umaabot mula hilagang Pransiya hanggang kanlurang Rusya. Ang ''Berliner Urstromtal'' (isang panahon ng yelo lambak glasyar), sa pagitan ng mababang [[Talampas ng Barnim]] sa hilaga at ng [[Talampas ng Teltow]] sa timog, ay nabuo sa pamamagitan ng natunaw na tubig na dumadaloy mula sa mga yelo sa dulo ng huling glasyasyong Weichseliense. Ang [[Spree (ilog)|Spree]] ay sumusunod sa lambak na ito ngayon. Sa Spandau, isang boro sa kanluran ng Berlin, ang Spree ay umaagos sa ilog [[Havel]], na dumadaloy mula hilaga hanggang timog sa kanlurang Berlin. Ang daloy ng Havel ay mas katulad ng isang hanay ng mga lawa, ang pinakamalaki ay ang Tegeler See at ang [[Großer Wannsee]]. Ang isang serye ng mga lawa ay dumadaloy din sa itaas na Spree, na dumadaloy sa [[Müggelsee|Großer Müggelsee]] sa silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Satellite Image Berlin |url=https://maps.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://www.google.com/maps?ll=52.5333,13.38000&amp;spn=0.060339,0.085316&amp;t=k |archive-date=18 Pebrero 2022 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Google Maps|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang malalaking bahagi ng kasalukuyang Berlin ay umaabot sa mababang talampas sa magkabilang panig ng Lambak Spree. Malaking bahagi ng mga boro na [[Reinickendorf]] at [[Pankow]] ay nasa Talampas ng Barnim, habang ang karamihan sa mga boro ng [[Charlottenburg-Wilmersdorf]], [[Steglitz-Zehlendorf]], [[Tempelhof-Schöneberg]], at [[Neukölln]] ay nasa Talampas ng Teltow.

Ang boro ng Spandau ay bahagyang nasa loob ng Lambak Glasyar ng Berlin at bahagyang nasa Kapatagang Nauen, na umaabot sa kanluran ng Berlin. Mula noong 2015, ang mga burol ng Arkenberge sa Pankow sa {{Convert|122|m}} taas, ay ang pinakamataas na punto sa Berlin. Sa pamamagitan ng pagtatapon ng mga labi ng konstruksiyon nalampasan nito ang [[Teufelsberg]] ({{Cvt|120.1|m}}), na kung saan mismo ay binubuo ng mga durog na bato mula sa mga guho ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Triantafillou |first=Nikolaus |date=27 Enero 2015 |title=Berlin hat eine neue Spitze |trans-title=Berlin has a new top |url=https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722225809/https://www.qiez.de/pankow/wohnen-und-leben/gruenes-berlin/der-hoechste-berg-von-berlin-liegt-nun-in-pankow-arkenberge/169588800 |archive-date=22 Hulyo 2016 |access-date=11 Nobyembre 2018 |publisher=Qiez |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang [[Müggelberge]] sa 114.7 {{Convert|114.7|m}} taas ay ang pinakamataas na natural na punto at ang pinakamababa ay ang Spektesee sa Spandau, sa {{Convert|28.1|m}} taas.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jacobs |first=Stefan |date=22 Pebrero 2015 |title=Der höchste Berg von Berlin ist neuerdings in Pankow |language=de |trans-title=The tallest mountain in Berlin is now in Pankow |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |url-status=live |access-date=22 Pebrero 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150519014725/https://www.tagesspiegel.de/berlin/bezirke/pankow/das-ist-die-hoehe-arkenberge-der-hoechste-berg-von-berlin-ist-neuerdings-in-pankow/11406254.html |archive-date=19 Mayo 2015}}&lt;/ref&gt;

=== Klima ===
Ang Berlin ay may klimang pangkaragatan ([[Kategoryang Köppen sa klima|Köppen]]: ''Cfb'');&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Köppen Climate Classification (Weatherbase) |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130184209/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin,+Germany |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019 |website=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt; ang silangang bahagi ng lungsod ay may bahagyang impluwensiyang kontinental (''Dfb''), isa sa mga pagbabago ay ang taunang pag-ulan ayon sa masa ng hangin at ang mas malaking kasaganaan sa isang panahon ng taon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The different types of vertical greening systems and their relative sustainability |url=https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130220603/https://www.bc-naklo.si/fileadmin/Vertikalne_ozelenitve_pdf/Ang_3_poglavje/3.1.3.pdf |archive-date=30 Enero 2019 |access-date=30 Enero 2019|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Elkins22&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|title=Berlin: The Spatial Structure of a Divided City|last1=Elkins|first1=Dorothy|last2=Elkins|first2=T. H.|last3=Hofmeister|first3=B.|date=4 Agosto 2005|publisher=Routledge|isbn=9781135835057|language=en|access-date=21 Setyembre 2020|archive-date=18 Pebrero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131221/https://books.google.com/books?id=8VqRAgAAQBAJ&amp;pg=PA77|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Nagtatampok ang ganitong uri ng klima ng katamtamang temperatura ng tag-init ngunit kung minsan ay mainit (para sa pagiging semikontinental) at malamig na taglamig ngunit hindi mahigpit sa halos lahat ng oras.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin, Germany Climate Summary |url=https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629211853/https://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=58301&amp;cityname=Berlin%2C+Berlin%2C+Germany&amp;units= |archive-date=29 Hunyo 2015 |access-date=15 Marso 2015 |publisher=Weatherbase|language=en}}&lt;/ref&gt;

Dahil sa mga transisyonal na sonang klima nito, karaniwan ang pagyeyelo sa taglamig, at may mas malaking pagkakaiba sa temperatura sa pagitan ng mga panahon kaysa sa karaniwan para sa maraming klimang pangkaragatan. Higit pa rito, ang Berlin ay inuri bilang isang katamtamang klimang kontinental (''Dc'') sa ilalim ng iskema ng klima ng Trewartha, gayundin ang mga suburb ng Lungsod ng Bagong York, bagaman inilalagay sila ng [[Kategoryang Köppen sa klima|sistemang Köppen]] sa iba't ibang uri.&lt;ref&gt;Gerstengarbe FW, Werner PC (2009) A short update on Koeppen climate shifts in Europe between 1901 and 2003. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;

Ang mga tag-araw ay mainit-init at kung minsan ay mahalumigmig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|22|–|25|C}} at mababa sa {{Cvt|12|–|14|C}}. Ang mga taglamig ay malamig na may karaniwang mataas na temperatura na {{Cvt|3|C}} at mababa sa {{Cvt|−2|to|0|C}}. Ang tagsibol at taglagas ay karaniwang malamig hanggang banayad. Lumilikha ng mikroklima ang tinayuang bahagi ng Berlin, na may init na iniimbak ng mga gusali at bangketa ng lungsod. Ang mga temperatura ay maaaring {{Cvt|4|C-change}} mas mataas sa lungsod kaysa mga nakapaligid na lugar.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=weather.com |url=https://www.weather.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070323015551/https://www.weather.com/ |archive-date=23 Marso 2007 |access-date=7 Abril 2012 |publisher=weather.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang taunang pag-ulan ay {{Convert|570|mm}} na may katamtamang pag-ulan sa buong taon. Ang Berlin at ang nakapalibot na estado ng Brandeburgo ay ang pinakamainit at pinakatuyong rehiyon sa Alemanya.&lt;ref name=&quot;berlinermorgenpost&quot;&gt;{{Cite web |date=8 Marso 2016 |title=Berlin ist das wärmste und trockenste Bundesland |url=https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023193643/https://www.morgenpost.de/berlin/article207136607/Berlin-ist-das-waermste-und-trockenste-Bundesland.html |archive-date=23 Oktubre 2021 |access-date=23 Oktubre 2021 |website=Berliner Morgenpost|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pag-ulan ng niyebe ay pangunahing nangyayari mula Disyembre hanggang Marso.&lt;ref name=&quot;worldweather2&quot;&gt;{{Cite web |title=Climate figures |url=https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080817114255/https://www.worldweather.org/016/c00059.htm |archive-date=17 Agosto 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |website=World Weather Information Service|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakamainit na buwan sa Berlin ay Hulyo 1834, na may karaniwang temperatura na {{Cvt|23.0|C}} at ang pinakamalamig ay Enero 1709, na maykaraniwang temperatura na {{Cvt|-13.2|C}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Temperaturmonatsmittel BERLIN-TEMPELHOF 1701- 1993 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702031754/https://old.wetterzentrale.de/klima/tberlintem.html |archive-date=2 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang pinakabasang buwan na naitala ay Hulyo 1907, na may {{Convert|230|mm}} ng pag-ulan, samantalang ang pinakamatuyo ay Oktubre 1866, Nobyembre 1902, Oktubre 1908 at Setyembre 1928, lahat ay may {{Convert|1|mm|3}} ng pag-ulan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Niederschlagsmonatssummen BERLIN-DAHLEM 1848– 1990 |url=https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190707182905/https://old.wetterzentrale.de/klima/pberlinda.html |archive-date=7 Hulyo 2019 |access-date=23 Hunyo 2019 |website=old.wetterzentrale.de|language=en}}&lt;/ref&gt;{{Weather box|location=Berlin (Schönefeld), mga karaniwan noong 1981–2010, mga sukdulan noong 1957–kasalukuyan|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=15.1|Feb record high C=18.0|Mar record high C=25.8|Apr record high C=30.8|May record high C=32.7|Jun record high C=35.4|Jul record high C=37.3|Aug record high C=38.0|Sep record high C=32.3|Oct record high C=27.7|Nov record high C=20.4|Dec record high C=15.6|year record high C=38.0|Jan high C=2.8|Feb high C=4.3|Mar high C=8.7|Apr high C=14.3|May high C=19.4|Jun high C=22.0|Jul high C=24.6|Aug high C=24.2|Sep high C=19.3|Oct high C=13.8|Nov high C=7.3|Dec high C=3.3|year high C=13.7|Jan mean C=0.1|Feb mean C=0.9|Mar mean C=4.3|Apr mean C=9.0|May mean C=14.0|Jun mean C=16.8|Jul mean C=19.1|Aug mean C=18.5|Sep mean C=14.2|Oct mean C=9.4|Nov mean C=4.4|Dec mean C=1.0|year mean C=9.3|Jan low C=-2.8|Feb low C=-2.4|Mar low C=0.4|Apr low C=3.5|May low C=8.2|Jun low C=11.2|Jul low C=13.5|Aug low C=13.0|Sep low C=9.6|Oct low C=5.4|Nov low C=1.4|Dec low C=-1.6|year low C=5.0|Jan record low C=-25.3|Feb record low C=-22.0|Mar record low C=-16.0|Apr record low C=-7.4|May record low C=-2.8|Jun record low C=1.3|Jul record low C=4.9|Aug record low C=4.6|Sep record low C=-0.9|Oct record low C=-7.7|Nov record low C=-12.0|Dec record low C=-24.0|year record low C=-25.3|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=37.2|Feb precipitation mm=30.1|Mar precipitation mm=39.3|Apr precipitation mm=33.7|May precipitation mm=52.6|Jun precipitation mm=60.2|Jul precipitation mm=52.5|Aug precipitation mm=53.0|Sep precipitation mm=39.5|Oct precipitation mm=32.2|Nov precipitation mm=37.8|Dec precipitation mm=46.1|year precipitation mm=515.2|Jan sun=57.6|Feb sun=71.5|Mar sun=119.4|Apr sun=191.2|May sun=229.6|Jun sun=230.0|Jul sun=232.4|Aug sun=217.3|Sep sun=162.3|Oct sun=114.7|Nov sun=54.9|Dec sun=46.9|year sun=1727.6|Jan uv=1|Feb uv=1|Mar uv=2|Apr uv=4|May uv=5|Jun uv=6|Jul uv=6|Aug uv=5|Sep uv=4|Oct uv=2|Nov uv=1|Dec uv=0|source 1=DWD&lt;ref&gt;{{cite web
  |url = https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |title = Ausgabe der Klimadaten: Monatswerte
  |access-date = 2019-06-12
  |archive-date = 12 Hunyo 2014
  |archive-url = https://web.archive.org/web/20140612043121/https://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&amp;_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&amp;T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue
  |url-status = live |language = en
  }}&lt;/ref&gt; sa Weather Atlas&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|title=Berlin, Germany – Detailed climate information and monthly weather forecast|last=d.o.o|first=Yu Media Group|website=Weather Atlas|language=en|access-date=2019-07-02|archive-date=25 Nobyembre 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125121717/https://www.weather-atlas.com/en/germany/berlin-climate|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|location=Berlin (Tempelhof), elevation: {{convert|48|m|abbr=on|disp=or}}, mga karaniwang noong 1971–2000, sukdulan 1878–kasalukuyan|collapsed=y|metric first=yes|single line=yes|Jan record high C=15.5|Feb record high C=18.7|Mar record high C=24.8|Apr record high C=31.3|May record high C=35.5|Jun record high C=38.5|Jul record high C=38.1|Aug record high C=38.0|Sep record high C=34.2|Oct record high C=28.1|Nov record high C=20.5|Dec record high C=16.0|Jan high C=3.3|Feb high C=5.0|Mar high C=9.0|Apr high C=15.0|May high C=19.6|Jun high C=22.3|Jul high C=25.0|Aug high C=24.5|Sep high C=19.3|Oct high C=13.9|Nov high C=7.7|Dec high C=3.7|Jan mean C=0.6|Feb mean C=1.4|Mar mean C=4.8|Apr mean C=8.9|May mean C=14.3|Jun mean C=17.1|Jul mean C=19.2|Aug mean C=18.9|Sep mean C=14.5|Oct mean C=9.7|Nov mean C=4.7|Dec mean C=2.0|Jan low C=−1.9|Feb low C=−1.5|Mar low C=1.3|Apr low C=4.2|May low C=9.0|Jun low C=12.3|Jul low C=14.3|Aug low C=14.1|Sep low C=10.6|Oct low C=6.4|Nov low C=2.2|Dec low C=-0.4|Jan record low C=-23.1|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-8.1|May record low C=-4.0|Jun record low C=1.5|Jul record low C=6.1|Aug record low C=3.5|Sep record low C=-1.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.0|Dec record low C=-20.5|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=42.3|Feb precipitation mm=33.3|Mar precipitation mm=40.5|Apr precipitation mm=37.1|May precipitation mm=53.8|Jun precipitation mm=68.7|Jul precipitation mm=55.5|Aug precipitation mm=58.2|Sep precipitation mm=45.1|Oct precipitation mm=37.3|Nov precipitation mm=43.6|Dec precipitation mm=55.3|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=8.0|Mar precipitation days=9.1|Apr precipitation days=7.8|May precipitation days=8.9|Jun precipitation days=7.0|Jul precipitation days=7.0|Aug precipitation days=7.0|Sep precipitation days=7.8|Oct precipitation days=7.6|Nov precipitation days=9.6|Dec precipitation days=11.4|unit precipitation days=1.0 mm|source 1=WMO&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |title = World Weather Information Service&amp;nbsp;– Berlin |website = Worldweather.wmo.int |date = 5 Oktubre 2006 |access-date = 2012-04-07 |archive-date = 25 Abril 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130425001834/https://worldweather.wmo.int/016/c00059.htm |url-status = bot: unknown |language=en}} Abril 25, 2013, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=KNMI&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |title = Indices Data – Berlin/Tempelhof 2759 |access-date = 2019-05-13 |publisher =KNMI|language = en |archive-date = 9 Hulyo 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180709010608/https://eca.knmi.nl//download/millennium/millennium.php |url-status = dead |language=en}}&lt;/ref&gt;}}{{Weather box|collapsed=y|metric first=y|single line=y|location=Berlin (Dahlem), {{convert|58|m|abbr=on|disp=or}}, 1961–1990 mga normal, sukdulan 1908–kasalukuyan{{NoteTag|Dahil ang kinaroroonan ng himpilang pampanahon ay pinakamalayo mula sa mas makapal na urbanisadong rehiyon ng Berlin at mas malayo sa pangunahing UHI, ang mga halaga nito ay bahagyang mas mataas, lalo na sa gitna at kagyat na mga rehiyon.&lt;ref&gt;[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm Long-term Development of Selected Climate Parameters (Edisyong 2015)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308213004/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/umwelt/umweltatlas/ed413_13.htm |date=2021-03-08 }}, Berlin Environmental Atlas. ''Senate Department for Urban Development and Housing''. Nakuha noong Enero 30, 2019. (sa Ingles)&lt;/ref&gt;}}|Jan record high C=15.2|Feb record high C=18.6|Mar record high C=25.1|Apr record high C=30.9|May record high C=33.3|Jun record high C=36.1|Jul record high C=37.9|Aug record high C=37.7|Sep record high C=34.2|Oct record high C=27.5|Nov record high C=19.5|Dec record high C=15.7|Jan mean C=-0.4|Feb mean C=0.6|Mar mean C=4.0|Apr mean C=8.4|May mean C=13.5|Jun mean C=16.7|Jul mean C=17.9|Aug mean C=17.2|Sep mean C=13.5|Oct mean C=9.3|Nov mean C=4.6|Dec mean C=1.2|Jan high C=1.8|Feb high C=3.5|Mar high C=7.9|Apr high C=13.1|May high C=18.6|Jun high C=21.8|Jul high C=23.1|Aug high C=22.8|Sep high C=18.7|Oct high C=13.3|Nov high C=7.0|Dec high C=3.2|Jan low C=-2.9|Feb low C=-2.2|Mar low C=0.5|Apr low C=3.9|May low C=8.2|Jun low C=11.4|Jul low C=12.9|Aug low C=12.4|Sep low C=9.4|Oct low C=5.9|Nov low C=2.1|Dec low C=-1.1|Jan record low C=-21.0|Feb record low C=-26.0|Mar record low C=-16.5|Apr record low C=-6.7|May record low C=-2.9|Jun record low C=0.8|Jul record low C=5.4|Aug record low C=4.7|Sep record low C=-0.5|Oct record low C=-9.6|Nov record low C=-16.1|Dec record low C=-20.2|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=43.0|Feb precipitation mm=37.0|Mar precipitation mm=38.0|Apr precipitation mm=42.0|May precipitation mm=55.0|Jun precipitation mm=71.0|Jul precipitation mm=53.0|Aug precipitation mm=65.0|Sep precipitation mm=46.0|Oct precipitation mm=36.0|Nov precipitation mm=50.0|Dec precipitation mm=55.0|Jan sun=45.4|Feb sun=72.3|Mar sun=122.0|Apr sun=157.7|May sun=221.6|Jun sun=220.9|Jul sun=217.9|Aug sun=210.2|Sep sun=156.3|Oct sun=110.9|Nov sun=52.4|Dec sun=37.4|unit precipitation days=1.0 mm|Jan precipitation days=10.0|Feb precipitation days=9.0|Mar precipitation days=8.0|Apr precipitation days=9.0|May precipitation days=10.0|Jun precipitation days=10.0|Jul precipitation days=9.0|Aug precipitation days=9.0|Sep precipitation days=9.0|Oct precipitation days=8.0|Nov precipitation days=10.0|Dec precipitation days=11.0|source 1=NOAA&lt;ref name=&quot;noaa&quot;&gt;{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| title = Berlin (10381) – WMO Weather Station
| access-date = 30 Enero 2019
| archive-url = https://web.archive.org/web/20220218131223/ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DL/10381.TXT
| archive-date = 2022-02-18
| url-status = dead
| publisher = NOAA
| language = en
}} [https://archive.org/details/19611990NormalsNOAABerlin Naarkibo] 30 Enero 2019, sa [[Wayback Machine]]&lt;/ref&gt;|source 2=Berliner Extremwerte&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |title = Berliner Extremwerte |access-date = 1 Disyembre 2014 |archive-date = 6 Hunyo 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200606191249/https://www.berliner-extremwerte.com/Berliner-Extremwerte.htm |url-status = live |language=en}}&lt;/ref&gt;}}

=== Tanawin ng lungsod ===
[[Talaksan:16-07-04-Abflug-Berlin-DSC_0122.jpg|thumb|Larawang panghimpapawid sa gitna ng Berlin na nagpapakita ng [[City West]], [[Potsdamer Platz]], [[Alexanderplatz]], at ang [[Tiergarten (liwasan)|Tiergarten]]]]
Ang kasaysayan ng Berlin ay nag-iwan sa lungsod ng isang [[wiktionary:polycentric|polisentrikong]] pagkakaayos at isang napakaeklektikong hanay ng arkitektura at mga gusali. Ang hitsura ng lungsod ngayon ay higit na nahubog ng pangunahing papel na ginampanan nito sa kasaysayan ng Germany noong ika-20 siglo. Lahat ng pambansang pamahalaan na nakabase sa Berlin{{Spaced en dash}}ang Kaharian ng Prusya, ang Ikalawang Imperyong Aleman ng 1871, ang Republikang Weimar, Alemanyang Nazi, Silangang Alemanya, pati na rin ang muling pinagsamang Alemanya{{Spaced en dash}}ay nagpasimula ng mga ambisyosong programa sa muling pagtatayo, na ang bawat isa ay nagdaragdag ng sarili nitong natatanging estilo sa arkitektura ng lungsod.

Sinalanta ang Berlin ng mga pagsalakay sa himpapawid, sunog, at labanan sa kalye noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at marami sa mga gusaling nakaligtas sa parehong Silangan at Kanluran ay giniba noong panahon pagkatapos ng digmaan. Karamihan sa demolisyong ito ay pinasimulan ng mga programa sa arkitektura ng munisipyo upang magtayo ng mga bagong distrito ng negosyo o tirahan at ang mga pangunahing arterya. Karamihan sa mga palamuti sa mga gusali bago ang digmaan ay nawasak kasunod ng mga makabagong dogma, at sa parehong mga sistema pagkatapos ng digmaan, gayundin sa muling pinagsamang Berlin, maraming mahahalagang estrukturang pamana ang muling itinayo, kabilang ang ''Forum Fridericianum'' kasama ang, [[Operang Estatal ng Berlin|Operang Estatal]] (1955), [[Palasyo ng Charlottenburg|Palasyo Charlottenburg]] (1957), ang mga monumental na gusali sa [[Gendarmenmarkt]] (dekada '80), ang [[Alte Kommandantur|Kommandantur]] (2003), at gayundin ang proyekto sa muling pagtatayo ng mga barokong patsada ng [[Palasyo ng Berlin|Palasyo ng Lungsod]]. Maraming mga bagong gusali ang naging inspirasyon ng kanilang makasaysayang mga nauna o ang pangkalahatang klasikong estilo ng Berlin, gaya ng Otel Adlon.

Ang mga kumpol ng mga ''skyscraper'' o gusaling mataas ay tumaas sa iba't ibang lokasyon: [[Potsdamer Platz]], ang [[City West]], at [[Alexanderplatz]], ang huling dalawa ay naglalarawan sa mga dating sentro ng Silangan at Kanlurang Berlin, na ang una ay kumakatawan sa isang bagong Berlin noong ika-21 siglo, na bumangon mula sa mga guho no-man's land ng Pader ng Berlin. Ang Berlin ay may lima sa nangungunang 50 pinakamataas na gusali sa Alemanya.

Mahigit sa sangkatlo ng sakop ng lungsod ay binubuo ng luntiang espasyo, kakahuyan, at tubig.&lt;ref name=&quot;gruen2&quot;&gt;{{Cite web |last=Senatsverwaltung für Umwelt, Verkehr und Klimaschutz Berlin, Referat Freiraumplanung und Stadtgrün |title=Anteil öffentlicher Grünflächen in Berlin |url=https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225003118/https://www.berlin.de/senuvk/umwelt/stadtgruen/gruenanlagen/de/daten_fakten/downloads/ausw_5.pdf |archive-date=25 Pebrero 2021 |access-date=2020-01-10|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang pangalawang pinakamalaki at pinakasikat na liwasan ng Berlin, ang [[Tiergarten (liwasan)|Großer Tiergarten]], ay matatagpuan sa gitna mismo ng lungsod. Sinasaklaw nito ang isang lugar na 210 ektarya at umaabot mula Zoo ng Bahnhof sa ''City West'' o Kanlurang Lungsod hanggang sa [[Tarangkahang Brandeburgo]] sa silangan.

Kabilang sa mga tanyag na kalye, ang [[Unter den Linden]] at [[Friedrichstraße]] ay matatagpuan sa lumang sentro ng lungsod (at kasama sa dating Silangang Berlin). Ang ilan sa pangunahing kalye sa City West ay ang [[Kurfürstendamm]] (o pinaikling Ku´damm) at [[Kantstraße]].

=== Arkitektura ===
[[Talaksan:Gendarmenmarkt_Panorama.jpg|thumb|Panorama ng [[Gendarmenmarkt]], na nagpapakita ng [[Konzerthaus Berlin]], nasa gilid ng [[Neue Kirche, Berlin|Simbahang Aleman]] (kaliwa) at [[Katedral na Pranses, Berlin|Simbahang Pranses]] (kanan)]]
[[Talaksan:Berliner_Dom_seen_from_James_Simon_Park.jpg|thumb|Ang [[Katedral ng Berlin]] sa [[Pulo ng mga Museo]]]]
Ang [[Fernsehturm Berlin|Fernsehturm]] (toreng pantelebisyon) sa [[Alexanderplatz]] sa [[Mitte]] ay kabilang sa pinakamataas na estruktura sa Unyong Europeo sa {{Cvt|368|m}}. Itinayo noong 1969, makikita ito sa karamihan ng mga sentral na distrito ng Berlin. Ang lungsod ay makikita mula sa {{Convert|204|m|ft|-high}} palapag ng pagmamasid. Simula rito, ang [[Karl-Marx-Allee]] ay patungo sa silangan, isang abenida na may linya ng mga monumental na gusali ng tirahan, na dinisenyo sa estilong [[Arkitekturang Stalinista|Sosyalismong Klasisismo]]. Katabi ng lugar na ito ay ang [[Rotes Rathaus]] (Bulwagang Panlungsod), na may natatanging pulang-ladrilyong arkitektura nito. Sa harap nito ay ang Neptunbrunnen, isang balong na nagtatampok ng mitolohikong pangkat ng mga [[Triton (mitolohiya)|Triton]], mga [[personipikasyon]] ng apat na pangunahing Prusong ilog, at [[Neptuno (mitolohiya)|Neptuno]] sa ibabaw nito.

Ang [[Tarangkahang Brandeburgo]] ay isang ikonikong tanawin ng Berlin at Alemanya; ito ay tumatayo bilang isang simbolo ng mga pangyayaring Europeo at ng pagkakaisa at kapayapaan. Ang [[gusaling Reichstag]] ay ang tradisyonal na luklukan ng Parlamentong Aleman. Hinubog muli ito ng arkitektrong Briton na si [[Norman Foster (arkitekto)|Norman Foster]] noong dekada '90 at nagtatampok ng salaming simboryo sa ibabaw ng pook ng pagpupulong, na nagbibigay-daan sa libreng pampublikong tanaw sa mga pinagdadausang parlamento at magagandang tanawin ng lungsod.

Ang Galeriyang ''East Side'' o Bandang Silangan ay isang ''open-air'' o panlabas na eksibisyong sining na direktang ipininta sa mga huling bahagi ng Pader ng Berlin. Ito ang pinakamalaking natitirang ebidensiya ng makasaysayang dibisyon ng lungsod.

Ang [[Gendarmenmarkt]] ay isang [[Arkitekturang Neoklasiko|neoklasikong liwasan]] sa Berlin, ang pangalan ay nagmula sa punong-tanggapan ng sikat na Gens d'armes regiment na matatagpuan dito noong ika-18 siglo. Dalawang katulad na disenyong katedral ang hangganan nito, ang [[Französischer Dom]] kasama ang platapormang pang-obserbasyon nito at ang [[Deutscher Dom]]. Ang [[Konzerthaus Berlin|Konzerthaus]] (Bulwagang Pangkonsiyerto), tahanan ng Orkestra Sinfonika ng Berlin, ay nakatayo sa pagitan ng dalawang katedral.
[[Talaksan:MJK_46430_Schloss_Charlottenburg.jpg|left|thumb|[[Palasyo Charlottenburg]]]]
[[Talaksan:Berlin_Hackesche_Höfe1.jpg|left|thumb|[[Hackesche Höfe]]]]
Ang [[Pulo ng mga Museo]] sa [[Spree (ilog)|Ilog Spree]] ay naglalaman ng [[Berlin#Mga museo|limang museo]] na itinayo mula 1830 hanggang 1930 at isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng [[UNESCO]]. Ang pagpapanumbalik at pagtatayo ng isang pangunahing lagusan sa lahat ng mga museo, pati na rin ang muling pagtatayo ng [[Stadtschloss, Berlin|Stadtschloss]] ay nagpapatuloy.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 Hunyo 2011 |title=Neumann: Stadtschloss wird teurer |trans-title=Neumann: Palace is getting more expensive |url=https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200703/https://www.berliner-zeitung.de/newsticker/neumann--stadtschloss-wird-teurer,10917074,10924086.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 Mayo 2010 |title=Das Pathos der Berliner Republik |trans-title=The pathos of the Berlin republic |url=https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203200702/https://www.berliner-zeitung.de/archiv/die-nullerjahre--nation-building---der-wiedervereinigte-staat-baut-sich-eine-neue-hauptstadt-das-pathos-der-berliner-republik,10810590,10717494.html |archive-date=3 Pebrero 2016 |access-date=7 Abril 2012 |website=Berliner Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt; Gayundin sa pulo at sa tabi ng [[Lustgarten]] at palasyo ay ang [[Katedral ng Berlin]], ang ambisyosong pagtatangka ni Emperador Guillermo II na lumikha ng Protestanteng karibal sa [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma. Ang isang malaking kripta ay naglalaman ng mga labi ng ilan sa mga naunang Prusong maharlikang pamilya. Ang [[Katedral ni Santa Eduvigis]] ay ang Katoliko Romanong katedral ng Berlin.
[[Talaksan:Bikinihaus_Berlin-1210760.jpg|thumb|Ang [[Breitscheidplatz]] kasama ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] ay ang sentro ng [[City West]].]]
Ang [[Unter den Linden]] ay isang silangan–kanlurang abenidang nalilinyahan ng mga puno na mula sa Tarangkahang Brandeburgo hanggang sa pook ng dating Berliner Stadtschloss, at dating pangunahing promenada ng Berlin. Maraming Klasikong gusali ang nakahanay sa kalye, at naroon ang bahagi ng [[Unibersidad ng Berlin Humboldt|Pamantasang Humboldt]]. Ang [[Friedrichstraße]] ay ang maalamat na kalye ng Berlin noong Ginintuang Dekada Beynte. Pinagsasama nito ang mga tradisyon ng ika-20 siglo sa modernong arkitektura ng Berlin ngayon.

Ang [[Potsdamer Platz]] ay isang buong kuwarto na binuo mula sa simula pagkatapos bumaba ang [[Pader ng Berlin|Pader]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Construction and redevelopment since 1990 |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610103008/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/baubilanz/en/potsdamer_platz.html |archive-date=10 Hunyo 2008 |access-date=18 Agosto 2008 |publisher=Senate Department of Urban Development|language=en}}&lt;/ref&gt; Sa kanluran ng Potsdamer Platz ay ang Kulturforum, na naglalaman ng Gemäldegalerie, at nasa gilid ng Neue Nationalgalerie at ng Berliner Philharmonie. Ang [[Alaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa]], isang alaalang pang-[[Holokausto]], ay nasa hilaga.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ouroussoff |first=Nicolai |date=9 Mayo 2005 |title=A Forest of Pillars, Recalling the Unimaginable |work=The New York Times |url=https://travel2.nytimes.com/2005/05/09/arts/design/09holo.html |access-date=18 Agosto 2008|language=en}}&lt;/ref&gt;

Ang lugar sa paligid ng [[Hackescher Markt]] ay tahanan ng mga kulturang moda, na may 'di-mabilang na mga bilihan ng damit, club, bar, at galeriya. Kabilang dito ang [[Hackesche Höfe]], isang kalipunan ng mga gusali sa paligid ng ilang patyo, na muling itinayo noong 1996. Ang kalapit na [[Bagong Sinagoga, Berlin|Bagong Sinagoga]] ay ang sentro ng kultura ng mga Hudyo.

Ang Straße des 17. Juni, na nagkokonekta sa Tarangkahang Brandeburgo at Ernst-Reuter-Platz, ay nagsisilbing gitnang silangan-kanlurang axis. Ang pangalan nito ay ginugunita ang mga pag-aalsa sa Silangang Berlin noong Hunyo 17, 1953. Humigit-kumulang sa kalahati mula sa Tarangkahang Brandeburgo ay ang Großer Stern, isang isla ng sirkulong trapiko kung saan matatagpuan ang [[Haligi ng Tagumpay sa Berlin|Siegessäule]] (Haligi ng Tagumpay). Ang monumentong ito, na itinayo upang gunitain ang mga tagumpay ng Prusya, ay inilipat noong 1938–39 mula sa dati nitong posisyon sa harapan ng Reichstag.

Ang [[Kurfürstendamm]] ay tahanan ng ilan sa mga mararangyang tindahan ng Berlin kung saan ang [[Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo]] sa silangang dulo nito sa [[Breitscheidplatz]]. Ang simbahan ay nawasak noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at iniwang guho. Ang malapit sa Tauentzienstraße ay ang [[KaDeWe]], na sinasabing pinakamalaking almasen sa kontinental na Europa. Ang [[Rathaus Schöneberg]], kung saan ginawa ni [[John F. Kennedy]] ang kaniyang tanyag na talumpating &quot;''Ich bin ein Berliner''!&quot;, ay nasa [[Tempelhof-Schöneberg]].

Kanluran ng sentro, ang [[Palasyo Bellevue, Alemanya|Palasyo Bellevue]] ay ang tirahan ng [[Pangulo ng Alemanya]]. Ang [[Palasyo Charlottenburg]], na nasunog noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ay ang pinakamalaking makasaysayang palasyo sa Berlin.

Ang Funkturm Berlin ay isang toreng {{Convert|150|m|ft|-tall}}''lattice'' o parilya ng radyo sa pook-peryahan o ''fairground'', na itinayo sa pagitan ng 1924 at 1926. Ito ang tanging toreng pang-obserbasyon na nakatayo sa mga insulador at may restawran {{Cvt|55|m}} at isang larangang pantanaw {{Cvt|126|m}} sa ibabaw ng lupa, na mapupuntahan ng [[Elebeytor|elebaytor]] na may bintana.

Ang [[Oberbaumbrücke]] sa ibabaw ng ilog Spree ay ang pinakaikonikong tulay ng Berlin, na nag-uugnay sa pinagsama-samang mga boro ng [[Friedrichshain]] at [[Kreuzberg]]. Nagdadala ito ng mga sasakyan, tao, at linyang U1 ng [[Berlin U-Bahn]]. Ang tulay ay nakompleto sa isang estilong [[ladrilyong gotiko]] noong 1896, na pinapalitan ang dating kahoy na tulay na may isang pang-itaas na daanan para sa U-Bahn. Ang gitnang bahagi ay giniba noong 1945 upang pigilan ang [[Hukbong Pula|Pulang Hukbo]] sa pagtawid. Pagkatapos ng digmaan, ang inayos na tulay ay nagsilbing tsekpoynt at tawiran sa hangganan sa pagitan ng mga sektor ng Sobyetiko at Amerikano, at kalaunan sa pagitan ng Silangan at Kanlurang Berlin. Noong kalagitnaan ng dekada '50, ito ay sarado sa mga sasakyan, at pagkatapos ng pagtatayo ng Pader ng Berlin noong 1961, ang trapiko ng tao ay mahigpit na pinaghigpitan. Kasunod ng muling pag-iisang Aleman, ang gitnang bahagi ay muling itinayo gamit ang isang kuwadrong [[asero]], at ipinagpatuloy ang serbisyo ng U-Bahn noong 1995.

== Demograpiya ==
[[Talaksan:Berlin_population2.svg|left|thumb|Populasyon ng Berlin, 1880–2012]]
Sa pagtatapos ng 2018, ang lungsod-estado ng Berlin ay mayroong 3.75&amp;nbsp;milyong rehistradong naninirahan&lt;ref name=&quot;pop-detail3&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; sa isang lugar na {{Cvt|891.1|km2}}.  Ang densidad ng populasyon ng lungsod ay 4,206 na naninirahan bawat km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Ang Berlin ang pinakamataong lungsod sa [[Unyong Europeo]]. Noong 2019, ang urbanong sakop ng Berlin ay may humigit-kumulang 4.5&amp;nbsp;milyong naninirahan. {{Magmula noong|2019}}  ang gumaganang urbanong pook ay tahanan ng humigit-kumulang 5.2&amp;nbsp;milyong tao.&lt;ref&gt;[https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en Population on 1 January by age groups and sex – functional urban areas, Eurostat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150903213351/https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=urb_lpop1&amp;lang=en|date=2015-09-03}}. (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Ang buong [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|kabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgo]] ay may populasyon na higit sa 6&amp;nbsp;milyon sa isang lugar na {{Cvt|30546|km2|0}}.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 Agosto 2020 |title=Initiativkreis Europäische Metropolregionen in Deutschland: Berlin-Brandenburg |url=https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817083458/https://www.deutsche-metropolregionen.org/mitglieder/berlin-brandenburg/ |archive-date=17 Agosto 2019 |access-date=6 Pebrero 2013 |website=www.deutsche-metropolregionen.org|language=de}}&lt;/ref&gt;{{Historical populations|1721|65300|1750|113289|1800|172132|1815|197717|1825|220277|1840|330230|1852|438958|1861|547571|1871|826341|1880|1122330|1890|1578794|1900|1888848|1910|2071257|1920|3879409|1925|4082778|1933|4221024|1939|4330640|1945|3064629|1950|3336026|1960|3274016|1970|3208719|1980|3048759|1990|3433695|2000|3382169|2010|3460725|53=2020|54=3664088}}Noong 2014, ang lungsod-estado na Berlin ay nagkaroon ng 37,368 buhay na panganak (+6.6%), isang rekord na bilang mula noong 1991. Ang bilang ng mga namatay ay 32,314. Halos 2.0&amp;nbsp;milyong kabahayan ang binilang sa lungsod. 54 porsiyento ng mga ito ay mga sambahayang iisa ang naninirahan. Mahigit sa 337,000 pamilya na may mga batang wala pang 18 taong gulang ang nanirahan sa Berlin. Noong 2014, ang kabeserang Aleman ay nagrehistro ng dagdag sa paglipat ng humigit-kumulang 40,000 katao.&lt;ref&gt;[https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf statistics Berlin Brandenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315084534/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_en_2015_be.pdf|date=2016-03-15}}. www.statistik-berlin-brandenburg.de Hinango noong 10 Oktubre 2016. (sa Aleman)&lt;/ref&gt;

=== Mga nasyonalidad ===
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float:right;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |'''Mga residente ayon sa Pagkamamamayan''' &lt;small&gt;(31 Disyembre 2019)&lt;/small&gt; &lt;ref name=&quot;pop-detail6&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;
|-
!Bansa
!Populasyon
|-
|Kabuuang mga rehistradong residente
|3,769,495
|-
|{{Flag|Alemanya}}
|2,992,150
|-
|{{Flag|Turkiya}}
|98,940
|-
|{{Flag|Polonya}}
|56,573
|-
|{{Flag|Syria}}
|39,813
|-
|{{Flag|Italya}}
|31,573
|-
|{{Flag|Bulgaria}}
|30,824
|-
|{{Flag|Rusya}}
|26,640
|-
|{{Flag|Romania}}
|24,264
|-
|{{Flag|Estados Unidos}}
|22,694
|-
|{{Flag|Biyetnam}}
|20,572
|-
|{{Flag|Pransiya}}
|20,223
|-
|{{Flag|Serbia}}
|20,109
|-
|{{Flag|Nagkakaisang Kaharian}}
|16,751
|-
|{{Flag|Espanya}}
|15,045
|-
|{{Flag|Gresya}}
|14,625
|-
|{{Flag|Croatia}}
|14,430
|-
|{{Flag|India}}
|13,450
|-
|{{Flag|Ukranya}}
|13,410
|-
|{{Flag|Afghanistan}}
|13,301
|-
|{{Flag|Tsina}}
|13,293
|-
|{{Flag|Bosnia at Herzegovina}}
|12,691
|-
|Iba pang Gitnang Silangan at Asya
|88,241
|-
|Ibang Europa
|80,807
|-
|Africa
|36,414
|-
|Iba pang mga America
|27,491
|-
|Oceania at [[Antarctica]]
|5,651
|-
|Walang estado o Hindi Malinaw
|24,184
|}
Ang pambansa at pandaigdigang paglipat sa lungsod ay may mahabang kasaysayan. Noong 1685, pagkatapos ng pagpapawalang-bisa ng [[Kautusan ng Nantes]] sa Pransiya, tumugon ang lungsod sa pamamagitan ng [[Kautusan ng Potsdam]], na tinitiyak ang kalayaan sa relihiyon at katayuang walang buwis sa mga Pranses na Huguenot na bakwit sa loob ng sampung taon. Ang [[Batas ng Kalakhang Berlin]] noong 1920 ay nagsama ng maraming suburb at nakapalibot na mga lungsod ng Berlin. Binuo nito ang karamihan sa teritoryo na binubuo ng modernong Berlin at pinalaki ang populasyon mula sa 1.9&amp;nbsp;milyon tungo 4&amp;nbsp;milyon.

Ang aktibong imigrasyon at asilong pampolitika sa Kanlurang Berlin ay naghudyat ng mga alon ng imigrasyon noong dekada '60 at '70. Ang Berlin ay tahanan ng hindi bababa sa 180,000 residenteng Turko at [[Mga Turko sa Alemanya|Turko-Aleman]],&lt;ref name=&quot;pop-detail4&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; na ginagawa itong pinakamalaking komunidad ng mga Turko sa labas ng Turkiya. Noong dekada '90 ang ''Aussiedlergesetze ay'' nagbigay-daan sa imigrasyon sa Alemanya ng ilang residente mula sa dating [[Unyong Sobyetiko]]. Sa ngayon, ang mga etnikong Aleman mula sa mga bansa ng dating Unyong Sobyetiko ang bumubuo sa pinakamalaking bahagi ng komunidad na nagsasalita ng Ruso.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dmitry Bulgakov |date=11 Marso 2001 |title=Berlin is speaking Russians' language |url=https://www.russiajournal.com/node/4653 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406142034/https://www.russiajournal.com/node/4653 |archive-date=6 Abril 2013 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Russiajournal.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang huling dekada ay nakaranas ng pagdagsa mula sa iba't ibang bansa sa Kanluran at ilang rehiyon sa Africa.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Heilwagen |first=Oliver |date=28 Oktubre 2001 |title=Berlin wird farbiger. Die Afrikaner kommen – Nachrichten Welt am Sonntag – Welt Online |language=de |work=Die Welt |url=https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |url-status=live |access-date=2 Hunyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515022639/https://www.welt.de/print-wams/article616463/Berlin_wird_farbiger_Die_Afrikaner_kommen.html |archive-date=15 Mayo 2011}}&lt;/ref&gt; Ang isang bahagi ng mga imigranteng Africano ay nanirahan sa [[Afrikanisches Viertel]].&lt;ref&gt;{{cite press release|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|date=6 Pebrero 2009|title=Zweites Afrika-Magazin &quot;Afrikanisches Viertel&quot; erschienen Bezirksbürgermeister Dr. Christian Hanke ist Schirmherr|url=https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|location=Berlin|publisher=berlin.de|access-date=27 Setyembre 2016|archive-date=21 Oktubre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021050530/https://www.berlin.de/ba-mitte/aktuell/presse/archiv/20090206.1305.119894.html|url-status=live|language=de}}&lt;/ref&gt; Ang mga batang Aleman, EU-Europeo, at Israeli ay nanirahan na rin sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite journal |date=12 Disyembre 2014 |title=Hummus in the Prenzlauer Berg |url=https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |url-status=live |journal=The Jewish Week |archive-url=https://web.archive.org/web/20141230010937/https://www.thejewishweek.com/special-sections/jewish-journeys/hummus-prenzlauer-berg |archive-date=30 Disyembre 2014 |access-date=29 Disyembre 2014|language=en}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2019, mayroong 777,345 na rehistradong residente ng dayuhang nasyonalidad at dagdag pang 542,975 mamamayang Aleman na may &quot;pinanggalingang imigrante&quot; ''(Migrationshintergrund, MH)'',&lt;ref name=&quot;pop-detail5&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; ibig-sabihin sila o ang isa sa kanilang mga magulang ay nandayuhan sa Alemanya pagkatapos ng 1955. Ang mga dayuhang residente ng Berlin ay nagmula sa mga 190 bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 Pebrero 2011 |title=457 000 Ausländer aus 190 Staaten in Berlin gemeldet |trans-title=457,000 Foreigners from 190 Countries Registered in Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428201553/https://www.morgenpost.de/printarchiv/berlin/article104791484/457-000-Auslaender-aus-190-Staaten-in-Berlin-gemeldet.html |archive-date=28 Abril 2019 |access-date=28 Abril 2019 |website=Berliner Morgenpost |language=de}}&lt;/ref&gt; Apatnapu't walong porsiyento ng mga residenteng wala pang 15 taong gulang ay may pinagmulang imigrante. Ang Berlin noong 2009 ay tinatayang mayroong 100,000 hanggang 250,000 hindi rehistradong mga naninirahan.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Von Andrea Dernbach |date=23 Pebrero 2009 |title=Migration: Berlin will illegalen Einwanderern helfen – Deutschland – Politik – Tagesspiegel |work=Der Tagesspiegel Online |publisher=Tagesspiegel.de |url=https://www.tagesspiegel.de/politik/deutschland/berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |url-status=live |access-date=15 Setyembre 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131251/https://www.tagesspiegel.de/politik/migration-berlin-will-illegalen-einwanderern-helfen/1452916.html |archive-date=18 Pebrero 2022|language=en}}&lt;/ref&gt; Ang mga Boro ng Berlin na may malaking bilang ng mga migrante o populasyon na ipinanganak sa ibang bansa ay [[Mitte]], [[Neukölln]], at [[Friedrichshain-Kreuzberg]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 Setyembre 2016 |title=Zahl der Ausländer in Berlin steigt auf Rekordhoch |url=https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804053354/https://jungefreiheit.de/politik/deutschland/2016/zahl-der-auslaender-in-berlin-steigt-auf-rekordhoch/ |archive-date=4 Agosto 2017 |access-date=13 Hunyo 2017 |website=jungefreiheit.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

Mayroong higit sa 20 hindi katutubong komunidad na may populasyong hindi bababa sa 10,000 katao, kabilang ang mga komunidad ng mga Turko, Polako, Ruso, Lebanes, Palestino, Serbio, Italyano, Indiyano, Bosnio, Biyetnames, Amerikano, Rumano, Bulgaro, Croata, Tsino, Austriako, Ukrano, Pranses, Briton, Españo, Israeli, Thai, Irani, Ehipsiyo, at Siryo..

=== Mga wika ===
Ang Aleman ay ang opisyal at nangingibabaw na sinasalitang wika sa Berlin. Ito ay isang wikang Kanlurang Aleman na nagmula ang karamihan ng bokabularyo nito mula sa sangay ng Aleman ng pamilya ng wikang [[Mga wikang Indo-Europeo|Indo-Europeo]]. Ang Aleman ay isa sa 24 na wika ng Unyong Europeo,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=European Commission |title=Official Languages |url=https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140926004848/https://ec.europa.eu/languages/policy/linguistic-diversity/official-languages-eu_en.htm |archive-date=26 Setyembre 2014 |access-date=29 Hulyo 2014|language=en}}&lt;/ref&gt; at isa sa tatlong wikang pantrabaho ng [[Komisyong Europeo]].

Ang Berlinerisch o Berlinisch ay hindi isang diyalekto sa lingguwistika. Ito ay sinasalita sa Berlin at sa [[Kalakhang Rehiyon ng Berlin/Brandeburgo|nakapaligid na kalakhang pook]]. Nagmula ito sa isang Brandeburges na varyant. Ang diyalekto ay nakikita na ngayon na mas katulad ng isang sosyolekto, higit sa lahat sa pamamagitan ng pagtaas ng imigrasyon at mga uso sa mga edukadong populasyon na magsalita ng karaniwang Aleman sa pang-araw-araw na buhay.

Ang pinakakaraniwang ginagamit na wikang banyaga sa Berlin ay Turko, Polako, Ingles, Persa, Arabe, Italyano, Bulgaro, Ruso, Rumano, Kurdo, Serbo-Croata, Pranses, Español, at Biyentames. Mas madalas na naririnig ang Truko, Arabe, Kurdo, at Serbo-Croata sa kanlurang bahagi dahil sa malalaking komunidad ng Gitnang Silangan at dating Yugoslavia. Ang Polako, Ingles, Ruso, at Biyetnames ay may mas maraming katutubong nagsasalita sa Silangang Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 Mayo 2010 |title=Studie – Zwei Millionen Berliner sprechen mindestens zwei Sprachen – Wirtschaft – Berliner Morgenpost – Berlin |url=https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522160634/https://www.morgenpost.de/printarchiv/wirtschaft/article1309952/Zwei-Millionen-Berliner-sprechen-mindestens-zwei-Sprachen.html |archive-date=22 Mayo 2011 |access-date=2 Hunyo 2011 |publisher=Morgenpost.de|language=de}}&lt;/ref&gt;

=== Relihiyon ===
Ayon sa senso noong 2011, humigit-kumulang 37 porsiyento ng populasyon ang nag-ulat na mga miyembro ng isang legal na kinikilalang simbahan o relihiyosong organisasyon. Ang iba ay hindi kabilang sa naturang organisasyon, o walang impormasyong makukuha hinggil sa kanila.&lt;ref name=&quot;Census 2011&quot;&gt;{{Cite web |title=Zensus 2011 – Bevölkerung und Haushalte – Bundesland Berlin |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303193809/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/zensus/gdb/bev/be/11_Berlin_bev.pdf |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=23 Pebrero 2019 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=6–7 |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang pinakamalaking relihiyong denominasyon na naitala noong 2010 ay ang [[Protestantismo|Protestanteng]] rehiyonal na samahang simbahan —ang [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana]] (EKBO) —isang nagkakaisang simbahan. Ang EKBO ay miyembro ng [[Simbahang Ebanghelika sa Alemanya|Simbahang Ebanghelika sa Alemanya (EKD)]] at [[Union Evangelischer Kirchen|Union Evangelischer Kirchen (UEK)]]. Ayon sa EKBO, ang kanilang kasapian ay umabot sa 18.7 porsiyento ng lokal na populasyon, habang ang [[Simbahang Katolikong Romano]] ay mayroong 9.1 porsyento ng mga residenteng nakarehistro bilang mga miyembro nito.&lt;ref name=&quot;kirchenmitglieder2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Nobyembre 2011 |title=Kirchenmitgliederzahlen am 31.12.2010 |trans-title=Church membership on 31 December 2010 |url=https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180209204513/https://www.ekd.de/ekd_de/ds_doc/Ber_Kirchenmitglieder_2010.pdf |archive-date=9 Pebrero 2018 |access-date=10 Marso 2012 |publisher=Evangelical Church in Germany |language=de}}&lt;/ref&gt; Humigit-kumulang 2.7% ng populasyon ang nakikilala sa iba pang mga denominasyong Kristiyano (karamihan sa [[Simbahang Ortodokso ng Silangan|Silangang Ortodokso]], ngunit iba't ibang mga Protestante rin).&lt;ref name=&quot;klStatistik2010&quot;&gt;{{Cite web |date=Disyembre 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 Hulyo 2011 |access-date=4 Enero 2011 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; Ayon sa rehistro ng mga residente ng Berlin, noong 2018, 14.9 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Ebanghelika, at 8.5 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Katolika.&lt;ref name=&quot;pop-detail7&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang gobyerno ay nagpapanatili ng rehistro ng mga miyembro ng mga simbahang ito para sa mga layunin ng buwis, dahil kinokolekta nito ang buwis sa simbahan sa ngalan ng mga simbahan. Hindi ito nag-iingat ng mga rekord ng mga miyembro ng ibang relihiyosong organisasyon na maaaring mangolekta ng kanilang sariling buwis sa simbahan, sa ganitong paraan.

Noong 2009, humigit-kumulang 249,000 [[Muslim]] ang iniulat ng Tanggapan ng Estadistika na mga miyembro ng mga Masjid at Islamikong relihiyosong organisasyon sa Berlin,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Statistisches Jahrbuch für Berlin 2010 |trans-title=Statistical yearbook for Berlin 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120202750/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/jahrbuch/jb2010/JB_201004_BE.pdf |archive-date=20 Nobyembre 2012 |access-date=10 Pebrero 2013 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt; habang noong 2016, tinatantiya ng pahayagang ''[[Der Tagesspiegel]]'' na humigit-kumulang 350,000 Muslim ang nag-obserba ng [[Ramadan]] sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 Hunyo 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=23 Pebrero 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212013247/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 Disyembre 2019|language=de}}&lt;/ref&gt; Noong 2019, humigit-kumulang 437,000 rehistradong residente, 11.6% ng kabuuan, ang nag-ulat na mayroong pinanggalingan sa paglilipat mula sa isa sa mga estadong Miyembro ng Organisasyon ng Kooperasyong Islamiko.&lt;ref name=&quot;pop-detail8&quot;&gt;{{Cite web |title=Statistischer Bericht: Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 31. Dezember 2019 |trans-title=Statistical Report: Residents in the state of Berlin on 31 December 2019 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223110544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2020/SB_A01-05-00_2019h02_BE.pdf |archive-date=23 Pebrero 2020 |access-date=8 Abril 2020 |website=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |pages=4, 10, 13, 18–22 |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Melanie |date=6 Hunyo 2016 |title=Ramadan in Flüchtlingsheimen und Schulen in Berlin |language=de |trans-title=Ramadan in refugee camps and schools in Berlin |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |url-status=live |access-date=13 Hunyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712125538/https://www.tagesspiegel.de/berlin/muslime-im-fastenmonat-ramadan-in-fluechtlingsheimen-und-schulen-in-berlin/13696160.html |archive-date=12 Hulyo 2017}}&lt;/ref&gt; Sa pagitan ng 1992 at 2011 halos dumoble ang populasyon ng Muslim.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Schupelius |first=Gunnar |date=28 Mayo 2015 |title=Wird der Islam künftig die stärkste Religion in Berlin sein? |work=Berliner Zeitung |url=https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |url-status=live |access-date=13 Hunyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170603092248/https://www.bz-berlin.de/berlin/kolumne/wird-der-islam-kuenftig-die-staerkste-religion-in-berlin-sein |archive-date=3 Hunyo 2017|language=de}}&lt;/ref&gt;

Humigit-kumulang 0.9% ng mga Berlines ay kabilang sa ibang mga relihiyon. Sa tinatayang populasyon na 30,000–45,000 na mga residenteng Hudyo,&lt;ref name=&quot;The Boston Globe 2014-11-01&quot;&gt;{{Cite web |last=Ross |first=Mike |date=1 Nobyembre 2014 |title=In Germany, a Jewish community now thrives |url=https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222235631/https://www.bostonglobe.com/opinion/2014/11/01/germany-jewish-community-now-thrives/fcPnmnfpbLQ0hM1A6zDyNN/story.html |archive-date=22 Disyembre 2016 |access-date=19 Agosto 2016 |website=The Boston Globe}}&lt;/ref&gt; humigit-kumulang 12,000 ang mga rehistradong miyembro ng mga relihiyosong organisasyon.&lt;ref name=&quot;klStatistik20102&quot;&gt;{{Cite web |date=Disyembre 2010 |title=Die kleine Berlin–Statistik 2010 |trans-title=The small Berlin statistic 2010 |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085946/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/Produkte/kleinestatistik/kBEst_2010.pdf |archive-date=19 Hulyo 2011 |access-date=4 Enero 2011 |publisher=Amt für Statistik Berlin–Brandenburg |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang Berlin ay ang luklukan ng [[Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Berlin|Katoliko Romanong arsobispo ng Berlin]] at ang nahalal na tagapangulo ng [[Ebanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana|EKBO]] ay pinamagatang obispo ng EKBO. Higit pa rito, ang Berlin ay ang luklukan ng maraming mga Ortodoksong katedral, tulad ng Katedral ni San Boris ang Bautista, isa sa dalawang luklukan ng Bulgarong Ortodokso na Diyosesis ng Kanluran at Gitnang Europa, at ang Katedral ng Muling Pagkabuhay ni Kristo ng Diyosesis ng Berlin (Patriarkado ng Mosku).

{{multiple image|align=right|perrow=2|total_width=400|width1=500|width2=500|width3=500|width4=500|height1=350|height2=350|height3=350|height4=350|image1=Berliner Dom - panoramio (20).jpg|image2=NeueSynagogue.JPG|image3=2020-04-16 P4160889 St.Hedwigs-Kathedrale, Bebelplatz.jpg|image4=Şehitlik mosque Berlin by ZUFAr.jpg|footer=Paikot pa kanan mula sa taas pakaliwa: [[Katedral ng Berlin]], [[Bagong Sinagoga (Berlin)|Bagong Sinagoga]], Moske Şehitli, at [[Katedral ni Santa Eduvigis]]}}

Ang mga mananampalataya ng iba't ibang relihiyon at denominasyon ay nagpapanatili ng maraming lugar ng pagsamba sa Berlin. Ang Malayang Simbahang Ebangheliko-Luterano ay may walong parokya na may iba't ibang laki sa Berlin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lutheran Diocese Berlin-Brandenburg |url=https://www.selk-berlin.de/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328152944/https://www.selk-berlin.de/ |archive-date=28 Marso 2008 |access-date=19 Agosto 2008 |publisher=Selbständige Evangelisch-Lutherische Kirche|language=de}}&lt;/ref&gt; Mayroong 36 na kongregasyong Bautista (sa loob Samahan ng mga Ebanghelikong Malayang Simbahang Kongregasyon sa Alemanya), 29 Bagong Apostolikong Simbahan, 15 [[Nagkakaisang Metodistang Simbahan|Nagkakaisang Metodista]] na simbahan, walong Malayang Ebanghelika na Kongregasyon, apat na Simbahan ni Kristo, Siyentipiko (una, iklawa, ikatlo, at ikalabing-anim), anim mga kongregasyon ng [[Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw]], isang Lumang Simbahan, at isang [[Anglikanismo|Anglicanong]] simbahan sa Berlin. Ang Berlin ay may higit sa 80 moske,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's mosques |url=https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093250/https://www.dw.com/en/berlins-mosques/g-17572423 |archive-date=11 Nobyembre 2018 |access-date=11 Nobyembre 2018 |publisher=Deutsche Welle|language=en}}&lt;/ref&gt; sampung sinagoga,&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Keller |first=Claudia |date=10 Nobyembre 2013 |title=Berlins jüdische Gotteshäuser vor der Pogromnacht 1938: Untergang einer religiösen Vielfalt |language=de |trans-title=Berlin's jewish places of worship before the Pogromnacht 1938: Decline of a religious diversity |work=[[Der Tagesspiegel]] |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |url-status=live |access-date=11 Nobyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111093246/https://www.tagesspiegel.de/berlin/berlins-juedische-gotteshaeuser-vor-der-pogromnacht-1938-untergang-einer-religioesen-vielfalt/9052966.html |archive-date=11 Nobyembre 2018 |quote=Von den weit mehr als 100 jüdischen Gotteshäusern sind gerade einmal zehn übrig geblieben. (in english: Of the far more than 100 synagogues, only ten are left.)}}&lt;/ref&gt; at dalawang templong [[Budismo|Budista]].

== Gobyerno at politika ==
{{main|Politika ng Berlin}}

=== Estadong lungsod ===
[[Talaksan:Rotes_Rathaus.jpg|left|thumb|[[Rotes Rathaus]] (''Pulang Munisipyo''), luklukan ng Senado at Alkalde ng Berlin.]]
Mula noong [[Muling pag-iisang Aleman|muling pag-iisa]] noong Oktubre 3, 1990, ang Berlin ay isa sa tatlong [[Länder ng Alemanya|estadong lungsod sa Alemanya]] na kabilang sa kasalukuyang 16 na estado ng Alemanya. Ang [[Abgeordnetenhaus ng Berlin|Kapulungan ng mga Kinatawan]] (''Abgeordnetenhaus'') ay kumakatawan bilang parlamento ng lungsod at estado, na mayroong 141 na luklukan. Ang ehekutibong tanggapan ng Berlin ay ang [[Senado ng Berlin]] (''Senat von Berlin''). Binubuo ang Senado ng Namamahalang Alkalde (''Regierender Bürgermeister''), at hanggang sampung senador na may hawak na ministerong posisyon, dalawa sa kanila ang may hawak na titulong &quot;Alkalde&quot; (''Bürgermeister'') bilang kinatawan ng Namamahalang Alkalde.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2016-11-01 |title=Verfassung von Berlin – Abschnitt IV: Die Regierung |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008025644/https://www.berlin.de/rbmskzl/regierender-buergermeister/verfassung/artikel.41527.php |archive-date=8 October 2020 |access-date=2020-10-02 |website=www.berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt; Ang kabuuang taunang badyet ng estado ng Berlin noong 2015 ay lumampas sa €24.5 ($30.0) bilyon kabilang ang surplus sa badyet na €205 ($240) milyon.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berliner Haushalt Finanzsenator bleibt trotz sprudelnder Steuereinnahmen vorsichtig |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/berliner-haushalt-finanzsenator-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-24702234 |url-status=live |access-date=20 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218131248/https://www.berliner-zeitung.de/sport-leidenschaft/berliner-haushalt-finanzsenator-kollatz-ahnen-bleibt-trotz-sprudelnder-steuereinnahmen-vorsichtig-li.6132?pid=true |archive-date=18 February 2022}}&lt;/ref&gt; Ang estado ay nagmamay-ari ng malawak na pag-aari, kabilang ang mga gusaling pang-administratibo at pamahalaan, mga kompanya ng real estate, pati na rin ang mga stake sa Estadio Olimpiko, mga paliguan, mga kompanya ng pabahay, at maraming mga pampublikong negosyo at mga subsidiyaryo na kompanya.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 May 2017 |title=Vermögen |trans-title=Assets |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928151604/https://www.berlin.de/sen/finanzen/de-plain/vermoegen/artikel.92737.de-plain.php |archive-date=28 September 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 September 2019 |title=Beteiligungen des Landes Berlin |trans-title=Holdings of the State of Berlin |url=https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219070001/https://www.berlin.de/sen/finanzen/vermoegen/beteiligungen/artikel.7208.php |archive-date=19 December 2019 |access-date=28 September 2019 |website=[[Berlin.de]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Hawak ng Partido Sosyo-Demokratiko (''Sozialdemokratische Partei Deutschlands'' o SPD) at ng Kaliwa (Die Linke) ang pamahalaang lungsod pagkatapos ng halalang estatal noong 2001 at nanalo ng isa pang termino sa halalang estatal noong 2006.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin state election, 2006 |url=https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323161037/https://www.statistik-berlin.de/produkte/Faltblatt_Brochure/berlin_in_Zahlen_engl.pdf |archive-date=23 March 2012 |access-date=17 August 2008 |website=Der Landeswahlleiter für Berlin |language=de}}&lt;/ref&gt; Mula noong halalang estatal noong 2016, nagkaroon ng koalisyon sa pagitan ng Partido Sosyo-Demokratiko, mga Lunti, at Kaliwa.

Ang Namumunong Alkalde ay magkasabay na Panginoong Alkalde ng Lungsod ng Berlin (''Oberbürgermeister der Stadt'') at Ministro na Pangulo ng Estado ng Berlin (''Ministerpräsident des Bundeslandes''). Ang tanggapan ng Namamahalang Alkalde ay nasa [[Rotes Rathaus|Rotes Rathaus (Pulang Munisipyo)]]. Mula noong 2014 ang tanggapang ito ay hawak ni Michael Müller ng mga Sosyo-Demokratiko.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|magazine=[[Time (magazine)|Time Europe]]}}&lt;/ref&gt;

=== Mga boro ===
[[Talaksan:Berlin_Subdivisions.svg|right|thumb|[[Mga boro at kapitbahayan ng Berlin|12 boro ng Berlin at ang kanilang 96 na kapitbahayan]]]]
Ang Berlin ay nahahati sa 12 boro o distrito (''Bezirke''). Ang bawat boro ay may ilang mga subdistrito o mga kapitbahayan (''Ortsteile''), na nag-ugat sa mas matatandang munisipalidad na nauna sa pagbuo ng Kalakhang Berlin noong Oktubre 1, 1920. Ang mga subdistritong ito ay naging urbanisado at isinama sa lungsod nang maglaon. Maraming residente ang lubos na nakikilala sa kanilang mga kapitbahayan, na kolokyal na tinatawag na ''[[Kiez]]''. Sa kasalukuyan, ang Berlin ay binubuo ng 96 na mga subdistrito, na karaniwang binubuo ng ilang mas maliliit na pook residensiyal o kuwarto.

Ang bawat boro ay pinamamahalaan ng isang sangguniang pamboro (''Bezirksamt'') na binubuo ng limang konsehal (''Bezirksstadträte'') kasama ang alkalde ng boro (''Bezirksbürgermeister''). Ang konseho ay inihahalal ng asamblea ng boro (''Bezirksverordnetenversammlung''). Gayunpaman, ang mga indibidwal na boro ay hindi mga independiyenteng munisipalidad, ngunit nasa ilalim ng Senado ng Berlin. Ang mga alkalde ng boro ay bumubuo sa konseho ng mga alkalde (''Rat der Bürgermeister''), na pinamumunuan ng Namamahalang Alkalde ng lungsod at nagpapayo sa Senado. Ang mga kapitbahayan ay walang mga lokal na katawan ng pamahalaan.

=== Kakambal na bayan – mga kinakapatid na lungsod ===
Ang Berlin ay nagpapanatili ng opisyal na pakikipagsosyo sa 17 lungsod.&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;&gt;{{Cite web |title=City Partnerships |url=https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205104217/https://www.berlin.de/rbmskzl/en/international-relations/city-partnerships/ |archive-date=5 February 2021 |access-date=8 February 2021 |website=Berlin.de |publisher=Governing Mayor of Berlin, Senate Chancellery, Directorate for Protocol and International Relations |type=official web site}}&lt;/ref&gt; Ang [[Kakambal na lungsod|pagkakambal ng lungsod]] sa pagitan ng Berlin at iba pang mga lungsod ay nagsimula sa kapatid nitong lungsod na Los Angeles noong 1967. Kinansela ang mga pagsosyo ng Silangang Berlin sa panahon ng muling pag-iisa ng Alemanya ngunit kalaunan ay bahagyang muling itinatag. Ang mga pakikipagsosyo ng Kanlurang Berlin ay dati nang pinaghihigpitan sa antas ng boro. Noong panahon ng Digmaang Malamig, ang mga partnership ay sumasalamin sa iba't ibang hanayan ng kapangyarihan, kung saan ang Kanlurang Berlin ay nakikipagsosyo sa mga kabesera sa Kanluraning Mundo at Silangang Berlin na karamihan ay nakikipagsosyo sa mga lungsod mula sa [[Pakto ng Varsovia]] at mga kaalyado nito.

Mayroong ilang magkasanib na proyekto sa maraming iba pang mga lungsod, tulad ng [[Beirut]], Belgrade, São Paulo, [[Copenhague]], Helsinki, [[Amsterdam]], [[Johannesburg]], [[Mumbai]], Oslo, [[Hanoi]], Shanghai, [[Seoul]], [[Sopiya|Sofia]], [[Sydney]], Lungsod ng New York, at [[Viena]]. Lumalahok ang Berlin sa mga pandaigdigang asosasyon ng lungsod gaya ng Samahan ng mga Kabesera ng Unyong Europeo, Eurocities, Ugnayan ng mga mga Europeong Lungsod ng Kultura, Metropolis, Pagpupulong Kumperensiya ng mga Pangunahing Lungsod ng Mundo, at Kumperensiya ng mga Kabeserang Lungsod ng Mundo.

Ang Berlin ay kakambal sa:&lt;ref name=&quot;Berlintwins2&quot;/&gt;{{div col|colwidth=20em}}
*Los Angeles, Estados Unidos (1967)
&lt;!--Paris - not twinning, does not consider Berlin as its twin town--&gt;
*[[Madrid]], España (1988)
*[[Istanbul]], Turkiya (1989)
*[[Varsovia]] Polonya (1991)
*Mosku, Rusya (1991)
*[[Bruselas]], Belhika (1992)
*[[Budapest]], Unggarya (1992)
*[[Tashkent]], Uzbekistan (1993)
*[[Lungsod Mehiko]], Mehiko (1993)
*[[Jakarta]], Indonesia (1993)
*Beijing, Tsina (1994)
*Tokyo, Hapon (1994)
*[[Buenos Aires]], Arhentina (1994)
*[[Praga]], Republikang Tseko (1995)
*[[Windhoek]], Namibia (2000)
*Londres, Nagkakaisang Kaharian (2000)
*[[Kyiv]], Ukranya (2023)
{{div col end}}Mula noong 1987, ang Berlin ay mayroon ding opisyal na pakikipagsosyo sa Paris, Pransiya. Ang bawat boro ng Berlin ay nagtatag din ng sarili nitong kambal na bayan. Halimbawa, ang borough ng [[Friedrichshain-Kreuzberg]] ay may pagsosyo sa Israeling lungsod ng [[Kiryat Yam]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Städtepartnerschaftsverein Friedrichshain-Kreuzberg e. V. |url=https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309000305/https://www.berlin.de/ba-friedrichshain-kreuzberg/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.149158.php |archive-date=9 March 2021 |access-date=8 February 2021 |website=berlin.de |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Ekonomiya ==
{{main|Ekonomiya ng Berlin}}
[[Talaksan:Berlin_Mitte_by_night.JPG|left|thumb|Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[ekosistema ng startup]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin – Europe's New Start-Up Capital |url=https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331043259/https://www.credit-suisse.com/us/en/news-and-expertise/entrepreneurs/articles/news-and-expertise/2015/08/en/berlin-europes-new-start-up-capital.html |archive-date=31 March 2016 |access-date=27 March 2016 |website=Credit Suisse}}&lt;/ref&gt;]]
Ang Berlin ay isang UNESCO &quot;City of Design&quot; at kinikilala para sa mga [[Mga malikhaing industriya|malikhaing industriya]] nito at [[startup ecosystem]].

Noong 2018, ang GDP ng Berlin ay umabot sa €147&amp;nbsp;bilyon, isang pagtaas ng 3.1% kumpara sa nakaraang taon.  Ang ekonomiya ng Berlin ay pinangungunahan ng [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|sektor ng serbisyo]], na may humigit-kumulang 84% ng lahat ng kompanya na nagnenegosyo sa mga serbisyo. Noong 2015, ang kabuuang lakas-paggawa sa Berlin ay 1.85&amp;nbsp;milyon. Ang tantos ng walang trabaho ay umabot sa 24 na taon na mababang noong Nobyembre 2015 at tumayo sa 10.0%.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Berlin hat so wenig Arbeitslose wie seit 24 Jahren nicht |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |url-status=live |access-date=1 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151203224849/https://www.berliner-zeitung.de/wirtschaft/arbeitsmarkt-in-berlin-berlin-hat-so-wenig-arbeitslose-wie-seit-24-jahren-nicht,10808230,32678128.html |archive-date=3 December 2015}}&lt;/ref&gt; Mula 2012 hanggang 2015, ang Berlin, bilang isang estado ng Aleman, ay may pinakamataas na taunang tantos ng paglago ng trabaho. Humigit-kumulang 130,000 trabaho ang naidagdag sa panahong ito.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 January 2015 |title=In Berlin gibt es so viele Beschäftigte wie nie zuvor |language=de |work=Berliner Zeitung |url=https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |url-status=live |access-date=16 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160224010722/https://www.berliner-zeitung.de/berlin/rekord-in-der-hauptstadt-in-berlin-gibt-es-so-viele-beschaeftigte-wie-nie-zuvor,10809148,33634676.html |archive-date=24 February 2016}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa mahahalagang sektor ng ekonomiya sa Berlin ang mga agham pambuhay, transportasyon, impormasyon at mga teknolohiya sa komunikasyon, media at musika, pananalastas at disenyo, bioteknolohiya, mga serbisyong pangkapaligiran, konstruksiyon, e-komersiyo, retail, negosyo sa hotel, at inhinyeriyang medikal.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=21 September 2006 |title=Poor but sexy |work=The Economist |url=https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |url-status=live |access-date=19 August 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622201720/https://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=7953479 |archive-date=22 June 2008}}&lt;/ref&gt;

Ang pananaliksik at pag-unlad ay may kahalagahang pang-ekonomiya para sa lungsod.&lt;ref name=&quot;factsheet&quot;&gt;{{Cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Maraming malalaking korporasyon tulad ng Volkswagen, Pfizer, at SAP ang nagpapatakbo ng mga laboratoryong pang-inobasyon sa lungsod.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Immer mehr Konzerne suchen den Spirit Berlins |publisher=Berliner Morgenpost |url=https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |url-status=live |access-date=13 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116150546/https://www.morgenpost.de/wirtschaft/article208628997/Immer-mehr-Konzerne-suchen-den-Spirit-Berlins.html |archive-date=16 January 2017}}&lt;/ref&gt; Ang Science and Business Park sa Adlershof ay ang pinakamalaking parke ng teknolohiya sa Alemanya na sinusukat ng kita.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Science and Technology Park Berlin-Adlershof |url=https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117042743/https://www.adlershof.de/en/facts-figures/adlershof-in-numbers/ |archive-date=17 January 2017 |access-date=13 January 2017 |website=Berlin Adlershof: Facts and Figures |publisher=Adlershof}}&lt;/ref&gt; Sa loob ng [[Eurozone]], ang Berlin ay naging sentro para sa paglipat ng negosyo at pandaigdigang [[Pamumuhunan (macroeconomics)|pamumuhunan]].&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Global Cities Investment Monitor 2012 |publisher=KPMG |url=https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |url-status=live |access-date=28 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102003006/https://www.kpmg.com/FR/fr/IssuesAndInsights/News/Documents/GPIA-KPMG-CIM-2012.pdf |archive-date=2 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote nach Bundesländern in Deutschland 2018 {{!}} Statista |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627171657/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36651/umfrage/arbeitslosenquote-in-deutschland-nach-bundeslaendern/ |archive-date=27 June 2021 |access-date=13 November 2018 |website=Statista |language=de}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Taon &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arbeitslosenquote in Berlin bis 2018 |url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211194253/https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2519/umfrage/entwicklung-der-arbeitslosenquote-in-berlin-seit-1999/ |archive-date=11 December 2019 |access-date=11 December 2019 |website=Statista}}&lt;/ref&gt;
!2000
!2001
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
|-
|Tantos ng walang trabaho sa %
|15.8
|16.1
|16.9
|18.1
|17.7
|19.0
|17.5
|15.5
|13.8
|14.0
|13.6
|13.3
|12.3
|11.7
|11.1
|10.7
|9.8
|9.0
|8.1
|7.8
|}

== Edukasyon at Pananaliksik ==
&lt;!--{{Pangunahin|Edukasyon sa Berlin}}--&gt;[[Talaksan:Berlin-Mitte_Humboldt-Uni_05-2014.jpg|right|thumb|Ang [[Unibersidad ng Berlin Humboldt]] ay kaugnay sa 57 nagwagi sa Gantimpalang Nobel.]]
{{Magmula noong|2014}}, ang Berlin ay may 878 na paaralan, na nagtuturo sa 340,658 mag-aaral sa 13,727 klase, at 56,787 nagsasanay sa mga negosyo at saanman.&lt;ref name=&quot;factsheet22&quot;&gt;{{cite web |title=Die kleine Berlin Statistik |url=https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714163544/https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/produkte/kleinestatistik/AP_kleinestatistik_de_2013_be.pdf |archive-date=14 July 2014 |access-date=26 August 2014 |website=berlin.de}}&lt;/ref&gt; Ang lungsod ay may 6 na taong programa sa primaryang edukasyon. Pagkatapos matapos ang elementarya, magpapatuloy ang mga mag-aaral sa ''Sekundarschule'' (isang komprehensibong paaralan) o ''Gymnasium'' (paaralan para sa paghahanda sa kolehiyo). Ang Berlin ay may natatanging na programa sa paaralang bilingual sa ''Europaschule'', kung saan tinuturuan ang mga bata ng kurikulum sa Alemanya at isang wikang banyaga, simula sa elementarya at magpapatuloy sa mataas na paaralan.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Jahrgangsstufe Null |url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080520234625/https://www.tagesspiegel.de/berlin/;art270,2185300 |archive-date=20 May 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[Der Tagesspiegel]] |language=de}}&lt;/ref&gt;

Ang [[Französisches Gymnasium Berlin]], na itinatag noong 1689 upang turuan ang mga anak ng lumikas na Huguenot, ay nag-aalok ng pagtuturo (Aleman/Pranses).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Geschichte des Französischen Gymnasiums |url=https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615205603/https://www.fg-berlin.de/WebObjects/FranzGym.woa/wa/CMSshow/1064384 |archive-date=15 June 2008 |access-date=17 August 2008 |website=Französisches Gymnasium Lycée Français Berlin |language=de, fr}}&lt;/ref&gt; Ang [[Paaralang John F. Kennedy, Berlin|Paaralang John F. Kennedy]], isang bilingweng Aleman–Ingles na pampublikong paaralan sa [[Zehlendorf (Berlin)|Zehlendorf]], ay partikular na tanyag sa mga anak ng mga diplomatiko at komunidad ng ekspatriado na nagsasalita ng Ingles. 82 {{Lang|de|Gymnasien}} ang nagtutro ng [[Wikang Latin|Latin]] &lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2013 |title=Latein an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/latein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171004133934/https://www.gymnasium-berlin.net/latein |archive-date=4 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt; at 8 ang nagtuturo ng [[Wikang Sinaunang Griyego|Sinaunang Griyego]].&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 March 2013 |title=Alt-Griechisch an Berliner Gymnasien |url=https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012215308/https://www.gymnasium-berlin.net/alt-griechisch |archive-date=12 October 2017 |access-date=6 May 2018 |language=de}}&lt;/ref&gt;

== Kultura ==
[[Talaksan:Alte_Nationalgalerie_abends_(Zuschnitt).jpg|thumb|200x200px|Ang [[Alte Nationalgalerie]] ay bahagi ng [[Pulo ng mga Museo]], isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook|Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO]].]]
[[Talaksan:Cafe_am_Holzmarkt,_River_Spree,_Berlin_(46636049685).jpg|left|thumb|Ang [[Alternatibong kultura|alternatibong]] Holzmarkt, [[Friedrichshain-Kreuzberg]]]]
{{main|Kultura sa Berlin|Media sa Berlin}}
Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.&lt;ref name=&quot;UNESCO3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO22&quot;&gt;{{Cite web |title=World Heritage Site Palaces and Parks of Potsdam and Berlin |url=https://whc.unesco.org/en/list/532 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080808091530/https://whc.unesco.org/en/list/532 |archive-date=8 August 2008 |access-date=19 August 2008 |website=[[UNESCO]]}}&lt;/ref&gt; Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hub Culture's 2009 Zeitgeist Ranking |url=https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331064158/https://www.hubculture.com/groups/hubnews/news/162/ |archive-date=31 March 2009 |access-date=30 April 2009 |website=Hub Culture}}&lt;/ref&gt; Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.

Ang lumalawak na kultural na pangyayari sa lungsod ay binibigyang-diin ng paglipat ng [[Pangkalahatang Grupo ng Musika|Universal Music Group]] na nagpasya na ilipat ang kanilang punong-tanggapan sa pampang ng Ilog Spree.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Berlin's music business booms |url=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070911125347/https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/bueroflaechen/en/friedrichshain.shtml |archive-date=11 September 2007 |access-date=19 August 2008 |website=Expatica}}&lt;/ref&gt; Noong 2005, ang Berlin ay pinangalanang &quot;Lungsod ng Disenyo&quot; ng [[UNESCO]] at naging bahagi na ng [[Malikhaing Network ng Lungsod|Creative Cities Network]] mula noon.&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Cityofdesign32&quot;/&gt;

== Mga tala ==
&lt;references group=&quot;pananda&quot;/&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

{{Geographic location
|Centre    = Berlin
|North     = [[Neubrandenburg]], [[Rostock]]
|Northeast = [[Szczecin]] ([[Polonya]])
|East      = [[Frankfurt (Oder)]]
|Southeast = [[Cottbus]]
|South     = [[Dresden]]
|Southwest = [[Potsdam]], [[Dessau]], [[Halle, Saxony-Anhalt|Halle]], [[Leipzig]]
|West      = [[Brandenburg an der Havel]], [[Braunschweig]]
|Northwest = [[Hamburg]], [[Lübeck]]
}}

{{Navboxes
|list=
{{Berlin}}
{{Mga Borough ng Berlin}}
{{Mga lungsod sa Alemanya}}
{{Germany states}}
{{Kabiserang lungsod ng Unyong Europeo}}
{{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon}}
{{Kabiserang Kultural sa Europa}}
{{Hanseatic League}}
}}

{{Kandid-NA}}

[[Kategorya:Mga estado ng Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Mga lungsod sa Alemanya|Berlin]]
[[Kategorya:Kabisera sa Europa|Berlin]]
[[Kategorya:Berlin]]</text>
      <sha1>8u02a6igdm30rhchirbmjtxjrfbt484</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lalaine Bennett</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16218</id>
    <revision>
      <id>2223333</id>
      <parentid>2014526</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T06:10:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Allyriana000</username>
        <id>119761</id>
      </contributor>
      <origin>2223333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2741" sha1="f5lb8ujo96givn1p96hgop284mwjdyx" xml:space="preserve">{{cleanup|date=Marso 2008}}
{{Infobox person/Wikidata}}
Si '''Lalaine Betia Bennett''' ay naging kinatawan ng [[Pilipinas]] sa [[Miss Universe 1963]]. Mula [[Bayombong]], [[Nueva Vizcaya]], siya ang kauna-unahang Binibining Pilipinas sa [[patimpalak ng kagandahan]] na ito na nakarating sa finalists ng [[Miss Universe]], bilang third runner-up.&lt;ref name=&quot;dolor-201509&quot;&gt;{{Cite news |url= https://www.philstar.com/entertainment/2015/09/19/1501768/lalaine-b-bennett-miss-u-63-finalist |title= Lalaine B. Bennett: Miss U ’63 finalist |work= [[The Philippine Star]] |date= Setyembre 19, 2015 |access-date= Abril 19, 2023 |last= Dolor |first= Danny |language= en |publisher= [[MediaQuest Holdings]] }}&lt;/ref&gt; Si Bennett ay lumahok sa edad na 19, sa tangkad na 5-foot-9.&lt;ref name=&quot;concepcion-201701&quot; /&gt;

Pagkatapos ng kanyang pakikilahok, pumasok siya sa larangan ng [[pelikula]]. Lumabas siya sa dalawang pelikula, ''Dear Eddie'' noong 1963 at ''Lalaine, Mahal Kita'' noong 1964.&lt;ref name=&quot;dolor-201509&quot; /&gt; Nagtampok din si Bennett sa dalawang giyerahang pelikula na ''[[Death Was a Stranger]]'' at ''[[The Hunters' ROTC Guerrilla Story]]'', mula sa [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas|National Artist]] na si [[Lamberto V. Avellana]]. Naipalabas rin siya sa ''No Way Out'', ang unang co-production sa pagitan ng Pilipinas at [[Timog Korea]], at sa ''Bilis sa Bilis'' katambal si [[Cesar Ramirez]].&lt;ref name=&quot;concepcion-201701&quot;&gt;{{Cite news |work= Manila Standard |title= Remembering the first Filipina finalist in Miss Universe pageant |url= https://www.manilastandard.net/showbitz/226855/remembering-the-first-filipina-finalist-in-miss-universe-pageant.html |date= Enero 16, 2017 |access-date= Abril 19, 2023 |last= Concepcion |first= Loreto |language= en }}&lt;/ref&gt;

==Maagang buhay at pag-aaral==
Ipinanganak si Lalaine Betia Bennett sa [[Bayombong]], [[Nueva Vizcaya]]. Nagmula siya sa pamilyang Bennett na may pinagmulang Pilipino at Amerikano.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Enero 2017 |title=Remembering the first Filipina finalist in Miss Universe pageant |url=https://manilastandard.net/?p=226855 |access-date=3 Setyembre 2026 |website=Manila Standard |language=en}}&lt;/ref&gt; Ang kaniyang lolo sa panig ng pamilyang Bennett ay isang Amerikanong guro na dumating sa Pilipinas bilang bahagi ng mga gurong Amerikano na kilala bilang mga Tomasitos.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==Pelikula==
* - ''[[Bilis sa Bilis]]''
*1963 - ''[[Dear Eddie]]''
* 1963 - ''[[Death Was a Stranger]]''
* 1963 - ''[[The Hunters' ROTC Guerrilla Story]]''
*1964 - ''[[Lalaine, Mahal Kita]]''
* - ''[[No Way Out]]''

== Sanggunian ==
{{Reflist}}

{{DEFAULTSORT:Bennett, Lalaine}}
[[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas|Bennett, Lalaine]]


{{Pilipinas-artista-stub}}</text>
      <sha1>f5lb8ujo96givn1p96hgop284mwjdyx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pamantasang Adamson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19867</id>
    <revision>
      <id>2223320</id>
      <parentid>2169800</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T01:11:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aubreyjanev</username>
        <id>159817</id>
      </contributor>
      <comment>Nagdagdag ng impormasyon na may sanggunian</comment>
      <origin>2223320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2253" sha1="419er78b1tav49w6u1lqk5z4qjdjdxj" xml:space="preserve">{{Infobox_Pamantasan
|name           = Adamson University
|image          = 
|motto          = Edukasyon na may Puso (Education with a Heart)
|established    = 1932
|type           = [[Pribadong Paaralan|Pribado]], [[Congregation of the Mission|Vincentian]] [[university]]
|president      = Fr.Gregorio Bañaga, Jr ,CM
|city           = [[Ermita, Maynila|Ermita]]
|state          = [[Maynila]]
|country        = [[Pilipinas]]
|address        = 900 San Marcelino St. Ermita, Maynila
|students	= mahigit 22,000
|staff		= 500
|campus         = [[Urban]]
|colors		= Bughaw at Puti
|free_label     = Himno
|free           = Himno ng Adamson
|mascot         = Falcon
|nickname       = [[Adamson Soaring Falcons]]
|website	= [http://www.adamson.edu.ph www.adamson.edu.ph]
}}

Ang''' Pamantasang Adamson''' o '''Unibersidad ng Adamson''' ('''AdU''') ay isang Pamantasang [[Katoliko]] sa [[Maynila]], [[Pilipinas]]. Ito ay naitatag noong 1932. Kasapi ito ng Samahan ng mga Atletiko ng mga Pamantasan sa Pilipinas o [[University Athletic Association of the Philippines]] ([[UAAP]]). Noong una itong nagbukas, nakilala ang unibersidad bilang Adamson School of Industrial Chemistry (ASIC) na itinayo ni George Adamsob at ng kanyang mga pinsan na sina Alexander Adamson at George Athos Adamson&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Adamson University |url=https://www.adamson.edu.ph/v1/?page=history |access-date=2026-09-03 |website=www.adamson.edu.ph}}&lt;/ref&gt;. Bilang isang Katolikong Pamantasan, sumasali ito sa mga misyon ng simbahan na makipagtalastasan sa kultura ng tao at ipalaganap ang kabuuang pag-aanyo ng mga tao. Ito ay nagnanais na makatulong sa pagpapabuti ng kalidad ng buhay ng tao kasama na ng kalikasan sa pamamagitan ng mga pagsasaliksik at pagpapalaganap ng mga panlipunang paglilingkod.

Ang Chain snappers ay isang pangmusikang kombo na punk na umusbong sa dasma sa siyudad ng makati na ang mga miyembro nito ay mga pawang estudiantes ng AdU noong 1990.

==Kawing Panlabas==
*[http://www.adamson.edu.ph opisyal na websayt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050806002808/http://www.adamson.edu.ph/ |date=2005-08-06 }}

[[Kategorya:Unibersidad at kolehiyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Unibersidad at kolehiyong Katoliko]]


{{stub|Edukasyon|Pilipinas}}</text>
      <sha1>419er78b1tav49w6u1lqk5z4qjdjdxj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Apple Inc.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39811</id>
    <revision>
      <id>2223287</id>
      <parentid>2223274</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T12:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47662-56</username>
        <id>165963</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2223287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14715" sha1="43kffsrqdvx6z418aphzdh6why2hpba" xml:space="preserve">{{Infobox
|name = Apple Inc.
|bodystyle = width:20em
|title = Apple Inc.
|image1 = [[Talaksan:Apple logo black.svg|100px]]
|image2 = [[Talaksan:Apple_park_cupertino_2019.jpg|250px]]
|caption2 = Apple Park (One Apple Park Way, [[Cupertino, California|Cupertino]], [[California]], [[Estados Unidos]])
|labelstyle = width:33%
|label1 = Uri
|data1 = Pampubliko ([[NASDAQ]]: [http://www.nasdaq.com/symbol/aapl AAPL])
|label2 = Industriya
|data2 = ''Computer hardware&lt;br&gt;Computer software&lt;br&gt;Consumer electronics&lt;br&gt;Digital distribution''
|label3 = Itinatag
|data3 = [[Cupertino, California|Cupertino]], [[California]], [[Estados Unidos]]&lt;br&gt;({{Start date|1976|04|01}})
|label4 = Mga tagapagtatag
|data4 = [[Steve Jobs]]&lt;br&gt;[[Steve Wozniak]]&lt;br&gt;[[Ronald Wayne]]
|label5 = Punong tanggapan
|data5 = Apple Park, One Apple Park Way, [[Cupertino, California|Cupertino]], [[California]], [[Estados Unidos]]
|label6 = Mga lugar na pinaglilingkuran
|data6 = Buong mundo
|label7 = Mga pangunahing tao
|data7 = Michael Scott (1977–1981)&lt;br&gt;Mike Markkula (1981–1983)&lt;br&gt;John Sculley (1983–1993)&lt;br&gt;Michael Spindler (1993–1996)&lt;br&gt;Gil Amelio (1996–1997)&lt;br&gt;Steve Jobs (1997–2011)&lt;br&gt;[[Tim Cook]] (2011–2026)&lt;br&gt;[[John Ternus]] (2026–kasalukuyan)
|label9 = Websayt
|data9 = {{URL|apple.com}}
}}

Ang '''Apple Inc.''' ([[NASDAQ]]: '''AAPL''') ay isang [[Estados Unidos|Amerikanong]] korporasyong multinasyunal na nakatuon sa pagbalangkas at paggawa ng mga elektronikong pang-konsyumer at produktong ''[[software]]'' na may kaugnayan dito. Itinatag nila [[Steve Jobs]], Steve Wozniak, at Ronald Wayne ang kompanya sa [[Cupertino, California|Cupertino]], [[California]] noong 1 Abril 1976.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Williams |first=Rhiannon |date=Abril 1, 2015 |title=Apple celebrates 39th year on April 1 |website=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]] |url=https://www.telegraph.co.uk/technology/apple/11507451/Apple-celebrates-39th-year-on-April-1.html |access-date=Hulyo 9, 2017}}&lt;/ref&gt; Ginawa itong isang inkorporasyon noong 3 Enero 1977 bilang '''Apple Computer, Inc.&lt;ref name=&quot;Apple FAQ&quot;&gt;{{Cite web |title=Frequently Asked Questions |url=https://investor.apple.com/faq/default.aspx |access-date=Enero 19, 2020 |publisher=Apple Inc.}}&lt;/ref&gt;'''

Gumagawa ang Apple ng mga [[Hardware (kompyuter)|hardware]] kagaya ng [[iPhone]] na ''[[Teleponong selular|cellphone]]'', iPad na tablet na kompyuter, [[Macintosh]] na [[Kompyuter|personal na kompyuter]], Apple Watch na ''[[smartwatch]]'', [[iPod]] na ''[[portable media player]]'', AirPods na ''wireless [[earphones]]'', at ang HomePod na ''smart speaker''. Kabilang sa mga produktong software ng kompanya ang [[macOS]], [[iOS]], iPadOS, watchOS, at tvOS na mga ''[[operating system]]'', ang iTunes na ''media player'', [[Safari (web browser)|Safari]] na [[Web browser|''web browser'']], Shazam na kinikilala ang mga kanta at musika, at ang iLife at iWork ''suites'', pati rin ang mga propesyonal na aplikasyon katulad ng Final Cut Pro at Logic Pro. Kabilang naman sa mga serbisyo ng Apple ang iTunes Store, App Store, [[Apple Store]], AppleCare at Genius Bar, [[Apple Pay]], Apple Pay Cash, Apple Card, Apple Arcade, [[Apple Music]], [[Apple TV]], Apple Fitness+, [[iMessage]], at [[iCloud]].

Ang Apple ay ang pinakamalaking kompanya ng teknolohiya sa mundo sa tuntunin ng kita at isa sa mga pinakamahalagang kumpanya sa buong mundo.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nicas |first1=Jack |date=19 Agosto 2020 |title=Apple Reaches $2 Trillion, Punctuating Big Tech's Grip |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2020/08/19/technology/apple-2-trillion.html |access-date=21 Agosto 2020}}&lt;/ref&gt; Sila din ang pangatlong pinakamalaking tagagawa ng mga ''cellphone'' pagkatapos ng [[Huawei]] at [[Samsung]].&lt;ref&gt;{{Cite news |date=Agosto 3, 2018 |title=Huawei beats Apple to become second-largest smartphone maker |language=en |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/technology/2018/aug/01/huawei-beats-apple-smartphone-manufacturer-samsung-iphone |access-date=Agosto 3, 2018}}&lt;/ref&gt;

== Mga produkto ==
=== Macintosh ===
{{Main|Macintosh}}
Ang '''Macintosh''', na karaniwang tinatawag na '''Mac''', ay isang pamilya ng mga personal na kompyuter na dinidisenyo, ginagawa, at ibinebenta ng Apple. Unang ipinakilala ang Macintosh noong Enero 1984.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Polsson |first=Ken |title=Chronology of Apple Computer Personal Computers |url=http://www.islandnet.com/~kpolsson/applehis/appl1984.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090821105822/http://www.islandnet.com/~kpolsson/applehis/appl1984.htm |archive-date=Agosto 21, 2009 |access-date=Agosto 27, 2009}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa kasalukuyang linya ng Mac ang mga sumusunod:&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Mac |url=https://www.apple.com/ph/mac/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

* '''MacBook Neo''': laptop na kompyuter na nakatuon sa mas abot-kayang bahagi ng linya ng Mac.
* '''MacBook Air''': manipis at magaan na laptop na kompyuter.
* '''MacBook Pro''': laptop na kompyuter na nakatuon sa propesyonal na paggamit.
* '''iMac''': ''[[All-in-one computer|all-in-one]]'' na desktop na kompyuter.
* '''Mac mini''': maliit na desktop na kompyuter.
* '''Mac Studio''': desktop na kompyuter na nakatuon sa mataas na pagganap.
* '''Mac Pro''': propesyonal na desktop na kompyuter na may mataas na pagganap at kakayahang palawakin.

=== iPhone ===
{{Main|iPhone}}
Ang '''iPhone''' ay isang linya ng mga [[teleponong selular]] na dinidisenyo at ibinebenta ng Apple. Ginagamit nito ang [[iOS]] na operating system. Unang ipinakilala ng dating CEO ng Apple na si [[Steve Jobs]] ang iPhone noong Enero 2007.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Apple Reinvents the Phone with iPhone |url=https://www.apple.com/newsroom/2007/01/09Apple-Reinvents-the-Phone-with-iPhone/ |website=Apple |date=Enero 9, 2007 |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Naglalabas ang Apple ng mga bagong pangunahing modelo ng iPhone nang regular. Noong 2026, kabilang sa mga kasalukuyang modelo sa Apple Store ng Pilipinas ang iPhone 17 Pro, iPhone 17 Pro Max, iPhone Air, iPhone 17, iPhone 17e, at iPhone 16.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Buy iPhone |url=https://www.apple.com/ph/shop/buy-iphone |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

=== iPad ===
Ang '''iPad''' ay isang pamilya ng mga ''[[tablet computer]]'' na dinidisenyo, ginagawa, at ibinebenta ng Apple. Inilabas ng kompanya ang unang iPad noong Enero 27, 2010.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Rose |first=Michael |date=Enero 27, 2013 |title=January 27, 2010: Apple announces the iPad |url=https://www.engadget.com/2013/01/27/january-27-2010-apple-announces-the-ipad/ |access-date=Abril 18, 2017 |website=[[Engadget]]}}&lt;/ref&gt;

May apat na pangunahing linya ng iPad: '''iPad Pro''', '''iPad Air''', '''iPad''', at '''iPad mini'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=iPad |url=https://www.apple.com/ph/ipad/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Apple Watch ===
Ang '''Apple Watch''' ay isang linya ng mga [[smartwatch]] na dinidisenyo at ibinebenta ng Apple. Ang unang henerasyon ng Apple Watch ay ipinakita noong Setyembre 2014 at inilabas noong Abril 2015.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Garun |first=Natt |date=Setyembre 9, 2014 |title=Everything Apple announced at its September 2014 keynote |url=https://thenextweb.com/apple/2014/09/09/everything-apple-announced-september-2014-keynote/ |access-date=Marso 23, 2017 |website=The Next Web}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Machkovech |first=Sam |date=Marso 9, 2015 |title=Apple Watch starts at $349, launching April 24 |url=https://arstechnica.com/apple/2015/03/apple-watch-launching-on-april-24-starting-at-349/ |access-date=Marso 23, 2017 |website=[[Ars Technica]]}}&lt;/ref&gt;

Noong 2026, kabilang sa kasalukuyang linya ng Apple Watch ang '''Apple Watch Series 11''', '''Apple Watch SE (ika-3 henerasyon)''', at '''Apple Watch Ultra 3'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Apple Watch |url=https://www.apple.com/ph/watch/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Apple TV ===
Ang '''Apple TV''' ay isang digital na ''[[Media player|media player]]'' at ''[[Set-top box|set-top box]]'' na ibinebenta ng Apple. Maaari itong gamitin upang magpatugtog at magpakita ng mga bidyo, musika, larawan, at iba pang nilalaman sa telebisyon.

Ang kasalukuyang modelo ay ang '''Apple TV 4K'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Apple TV 4K |url=https://www.apple.com/ph/apple-tv-4k/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

==== Apple TV+ ====
Ang '''Apple TV+''' ay isang serbisyo ng ''[[streaming media]]'' na nag-aalok ng mga orihinal na palabas sa telebisyon, pelikula, at iba pang nilalaman ng Apple. Bahagi ito ng mga serbisyong inaalok ng Apple para sa libangan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Entertainment - Services |url=https://www.apple.com/ph/services/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Mga serbisyo at software ===
Bumubuo ang Apple ng mga operating system para sa mga device nito. Kabilang dito ang [[macOS]] para sa Mac, [[iOS]] para sa iPhone, [[iPadOS]] para sa iPad, [[watchOS]] para sa Apple Watch, at [[tvOS]] para sa Apple TV.

Sa macOS at iOS, gumagawa rin ang Apple ng mga ''[[Software|software]]'' tulad ng Pages para sa paglikha ng mga dokumento, Numbers para sa mga ''[[Spreadsheet|spreadsheet]]'', at Keynote para sa mga presentasyon. Ang mga ito ay bahagi ng ''[[Office suite|productivity suite]]'' na [[iWork]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=iWork |url=https://www.apple.com/iwork/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Kabilang din sa mga ''[[Software|software]]'' ng Apple ang Final Cut Pro at iMovie para sa pag-edit ng bidyo, at Logic Pro at GarageBand para sa paggawa ng musika.

Nag-aalok din ang Apple ng iba't ibang serbisyo na kaugnay ng hardware at software nito. Kabilang dito ang Apple Music para sa ''[[Streaming media|streaming]]'' ng musika, Apple TV para sa mga palabas at pelikula, Apple Arcade para sa mga larong bidyo, Apple Fitness+ para sa mga programang pang-ehersisyo, at iCloud+ para sa pag-iimbak at pagsi-sync ng mga datos sa internet. Kabilang din sa mga serbisyo at app ng Apple ang Apple News+, Apple Podcasts, Apple Books, at iba pa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Entertainment - Services |url=https://www.apple.com/ph/services/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Pinagsasama ng '''Apple One''' ang ilang serbisyo ng Apple sa isang ''[[Subscription business model|subscription]]''. Kabilang dito ang Apple Music, Apple TV, Apple Arcade, at iCloud+, habang ang ilang plano ay maaari ring magsama ng Apple News+ at Apple Fitness+ depende sa rehiyon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Apple One |url=https://www.apple.com/ph/apple-one/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa iba pang serbisyo ng Apple ang AppleCare at Apple Pay.

=== Iba pang produkto ===

==== iPod ====
{{Pangunahing artikulo|iPod}}
Ang '''iPod''' ay isang linya ng mga nabibitbit na ''[[Media player|media player]]'' na dinisenyo at ibinebenta ng Apple. Ang huling modelo nito, ang iPod touch, ay itinigil noong Mayo 2022. Dahil dito, wala nang iPod na kasalukuyang ginagawa o ibinebenta ng Apple.

==== AirPods ====
Ang '''AirPods''' ay isang linya ng mga [[Wireless network|wireless]] na [[Bluetooth]] earphone at headphone ng Apple. Kabilang sa linya ang AirPods, AirPods Pro, at AirPods Max. Noong 2026, kabilang sa mga kasalukuyang modelo ang '''AirPods 4''', '''AirPods 4 na may Active Noise Cancellation''', '''AirPods Pro 3''', at '''AirPods Max 2'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=AirPods |url=https://www.apple.com/ph/airpods/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

==== HomePod ====
Ang '''HomePod''' ay isang linya ng mga ''[[Smart speaker|smart speaker]]'' ng Apple. Unang inilabas ang HomePod noong 2018. Kasunod nito ang HomePod mini, isang mas maliit na bersyon ng HomePod.

==== Mga aksesorya ====
Nagbebenta ang Apple ng iba't ibang aksesorya para sa mga produkto nito. Kabilang dito ang Apple Pencil at iba't ibang keyboard at cover para sa iPad, pati na rin ang Magic Keyboard, Magic Trackpad, Magic Mouse, at mga display para sa Mac. Nagbebenta rin ang Apple ng mga aksesorya para sa iPhone, Apple Watch, AirPods, at iba pang produkto nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Made by Apple - All Accessories |url=https://www.apple.com/ph/shop/accessories/all/made-by-apple |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Mabibili rin ang mga charger, kable, power adapter, case, at iba pang aksesorya ng Apple.

==== Power Mac Center ====
Sa Pilipinas, ang '''[[Power Mac Center]]''' ay isang nangungunang tagapagbenta ng mga produkto ng Apple at Apple Premium Reseller. Nagbebenta ito ng mga produkto ng Apple, kabilang ang Mac, iPhone, iPad, Apple Watch, Apple TV, AirPods, at iba't ibang aksesorya. Nagbibigay din ito ng mga serbisyo bilang isang Apple Authorized Service Provider.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Who We Are |url=https://powermaccenter.com/pages/about-us |website=Power Mac Center |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang Power Mac Center ay kabilang sa mga Apple Authorized Reseller na nakalista ng Apple sa Pilipinas at nagpapatakbo rin ng mga Apple Premium Partner store sa bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Sales locations |url=https://locate.apple.com/ph/en/sales |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2022, binuksan ng Power Mac Center ang unang Apple Premium Partner store sa Pilipinas sa Power Plant Mall sa Makati.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Power Mac Center opens first 'Apple Premium Partner' store in the country |url=https://powermaccenter.com/blogs/news/power-mac-center-opens-first-apple-premium-partner-store-in-ph |website=Power Mac Center |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Noong Setyembre 2025, binuksan ng Power Mac Center ang unang Apple Premium Partner store sa Mindanao sa SM Lanang Premier sa Davao City.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=First in Mindanao: Power Mac Center elevates Apple experience with new SM Lanang APP store |url=https://powermaccenter.com/blogs/news/first-in-mindanao-power-mac-center-elevates-apple-experience-nbsp-with-new-sm-lanang-app-store |website=Power Mac Center |date=Setyembre 25, 2025 |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2025, binuksan naman nito ang unang Apple Premium Partner store sa Visayas sa SM City Iloilo sa Iloilo City.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=First in Visayas: Power Mac Center Apple Premium Partner store opens in SM City Iloilo |url=https://philstartech.com/news/2025/12/22/16472/first-in-visayas-power-mac-center-apple-premium-partner-store-opens-in-sm-city-iloilo/ |website=PhilSTAR Tech |date=Disyembre 22, 2025 |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

[[Kategorya:Mga kompanya sa Estados Unidos]]
[[Kategorya:Mga kompanyang panteknolohiya]]
[[Kategorya:Apple Inc.]]</text>
      <sha1>43kffsrqdvx6z418aphzdh6why2hpba</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223308</id>
      <parentid>2223287</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T16:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malipáyon</username>
        <id>120841</id>
      </contributor>
      <comment>/* Power Mac Center */</comment>
      <origin>2223308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14718" sha1="nff3qcqaoa8cue5pc5snilaovypm8py" xml:space="preserve">{{Infobox
|name = Apple Inc.
|bodystyle = width:20em
|title = Apple Inc.
|image1 = [[Talaksan:Apple logo black.svg|100px]]
|image2 = [[Talaksan:Apple_park_cupertino_2019.jpg|250px]]
|caption2 = Apple Park (One Apple Park Way, [[Cupertino, California|Cupertino]], [[California]], [[Estados Unidos]])
|labelstyle = width:33%
|label1 = Uri
|data1 = Pampubliko ([[NASDAQ]]: [http://www.nasdaq.com/symbol/aapl AAPL])
|label2 = Industriya
|data2 = ''Computer hardware&lt;br&gt;Computer software&lt;br&gt;Consumer electronics&lt;br&gt;Digital distribution''
|label3 = Itinatag
|data3 = [[Cupertino, California|Cupertino]], [[California]], [[Estados Unidos]]&lt;br&gt;({{Start date|1976|04|01}})
|label4 = Mga tagapagtatag
|data4 = [[Steve Jobs]]&lt;br&gt;[[Steve Wozniak]]&lt;br&gt;[[Ronald Wayne]]
|label5 = Punong tanggapan
|data5 = Apple Park, One Apple Park Way, [[Cupertino, California|Cupertino]], [[California]], [[Estados Unidos]]
|label6 = Mga lugar na pinaglilingkuran
|data6 = Buong mundo
|label7 = Mga pangunahing tao
|data7 = Michael Scott (1977–1981)&lt;br&gt;Mike Markkula (1981–1983)&lt;br&gt;John Sculley (1983–1993)&lt;br&gt;Michael Spindler (1993–1996)&lt;br&gt;Gil Amelio (1996–1997)&lt;br&gt;Steve Jobs (1997–2011)&lt;br&gt;[[Tim Cook]] (2011–2026)&lt;br&gt;[[John Ternus]] (2026–kasalukuyan)
|label9 = Websayt
|data9 = {{URL|apple.com}}
}}

Ang '''Apple Inc.''' ([[NASDAQ]]: '''AAPL''') ay isang [[Estados Unidos|Amerikanong]] korporasyong multinasyunal na nakatuon sa pagbalangkas at paggawa ng mga elektronikong pang-konsyumer at produktong ''[[software]]'' na may kaugnayan dito. Itinatag nila [[Steve Jobs]], Steve Wozniak, at Ronald Wayne ang kompanya sa [[Cupertino, California|Cupertino]], [[California]] noong 1 Abril 1976.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Williams |first=Rhiannon |date=Abril 1, 2015 |title=Apple celebrates 39th year on April 1 |website=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]] |url=https://www.telegraph.co.uk/technology/apple/11507451/Apple-celebrates-39th-year-on-April-1.html |access-date=Hulyo 9, 2017}}&lt;/ref&gt; Ginawa itong isang inkorporasyon noong 3 Enero 1977 bilang '''Apple Computer, Inc.&lt;ref name=&quot;Apple FAQ&quot;&gt;{{Cite web |title=Frequently Asked Questions |url=https://investor.apple.com/faq/default.aspx |access-date=Enero 19, 2020 |publisher=Apple Inc.}}&lt;/ref&gt;'''

Gumagawa ang Apple ng mga [[Hardware (kompyuter)|hardware]] kagaya ng [[iPhone]] na ''[[Teleponong selular|cellphone]]'', iPad na tablet na kompyuter, [[Macintosh]] na [[Kompyuter|personal na kompyuter]], Apple Watch na ''[[smartwatch]]'', [[iPod]] na ''[[portable media player]]'', AirPods na ''wireless [[earphones]]'', at ang HomePod na ''smart speaker''. Kabilang sa mga produktong software ng kompanya ang [[macOS]], [[iOS]], iPadOS, watchOS, at tvOS na mga ''[[operating system]]'', ang iTunes na ''media player'', [[Safari (web browser)|Safari]] na [[Web browser|''web browser'']], Shazam na kinikilala ang mga kanta at musika, at ang iLife at iWork ''suites'', pati rin ang mga propesyonal na aplikasyon katulad ng Final Cut Pro at Logic Pro. Kabilang naman sa mga serbisyo ng Apple ang iTunes Store, App Store, [[Apple Store]], AppleCare at Genius Bar, [[Apple Pay]], Apple Pay Cash, Apple Card, Apple Arcade, [[Apple Music]], [[Apple TV]], Apple Fitness+, [[iMessage]], at [[iCloud]].

Ang Apple ay ang pinakamalaking kompanya ng teknolohiya sa mundo sa tuntunin ng kita at isa sa mga pinakamahalagang kumpanya sa buong mundo.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nicas |first1=Jack |date=19 Agosto 2020 |title=Apple Reaches $2 Trillion, Punctuating Big Tech's Grip |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2020/08/19/technology/apple-2-trillion.html |access-date=21 Agosto 2020}}&lt;/ref&gt; Sila din ang pangatlong pinakamalaking tagagawa ng mga ''cellphone'' pagkatapos ng [[Huawei]] at [[Samsung]].&lt;ref&gt;{{Cite news |date=Agosto 3, 2018 |title=Huawei beats Apple to become second-largest smartphone maker |language=en |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/technology/2018/aug/01/huawei-beats-apple-smartphone-manufacturer-samsung-iphone |access-date=Agosto 3, 2018}}&lt;/ref&gt;

== Mga produkto ==
=== Macintosh ===
{{Main|Macintosh}}
Ang '''Macintosh''', na karaniwang tinatawag na '''Mac''', ay isang pamilya ng mga personal na kompyuter na dinidisenyo, ginagawa, at ibinebenta ng Apple. Unang ipinakilala ang Macintosh noong Enero 1984.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Polsson |first=Ken |title=Chronology of Apple Computer Personal Computers |url=http://www.islandnet.com/~kpolsson/applehis/appl1984.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090821105822/http://www.islandnet.com/~kpolsson/applehis/appl1984.htm |archive-date=Agosto 21, 2009 |access-date=Agosto 27, 2009}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa kasalukuyang linya ng Mac ang mga sumusunod:&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Mac |url=https://www.apple.com/ph/mac/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

* '''MacBook Neo''': laptop na kompyuter na nakatuon sa mas abot-kayang bahagi ng linya ng Mac.
* '''MacBook Air''': manipis at magaan na laptop na kompyuter.
* '''MacBook Pro''': laptop na kompyuter na nakatuon sa propesyonal na paggamit.
* '''iMac''': ''[[All-in-one computer|all-in-one]]'' na desktop na kompyuter.
* '''Mac mini''': maliit na desktop na kompyuter.
* '''Mac Studio''': desktop na kompyuter na nakatuon sa mataas na pagganap.
* '''Mac Pro''': propesyonal na desktop na kompyuter na may mataas na pagganap at kakayahang palawakin.

=== iPhone ===
{{Main|iPhone}}
Ang '''iPhone''' ay isang linya ng mga [[teleponong selular]] na dinidisenyo at ibinebenta ng Apple. Ginagamit nito ang [[iOS]] na operating system. Unang ipinakilala ng dating CEO ng Apple na si [[Steve Jobs]] ang iPhone noong Enero 2007.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Apple Reinvents the Phone with iPhone |url=https://www.apple.com/newsroom/2007/01/09Apple-Reinvents-the-Phone-with-iPhone/ |website=Apple |date=Enero 9, 2007 |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Naglalabas ang Apple ng mga bagong pangunahing modelo ng iPhone nang regular. Noong 2026, kabilang sa mga kasalukuyang modelo sa Apple Store ng Pilipinas ang iPhone 17 Pro, iPhone 17 Pro Max, iPhone Air, iPhone 17, iPhone 17e, at iPhone 16.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Buy iPhone |url=https://www.apple.com/ph/shop/buy-iphone |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

=== iPad ===
Ang '''iPad''' ay isang pamilya ng mga ''[[tablet computer]]'' na dinidisenyo, ginagawa, at ibinebenta ng Apple. Inilabas ng kompanya ang unang iPad noong Enero 27, 2010.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Rose |first=Michael |date=Enero 27, 2013 |title=January 27, 2010: Apple announces the iPad |url=https://www.engadget.com/2013/01/27/january-27-2010-apple-announces-the-ipad/ |access-date=Abril 18, 2017 |website=[[Engadget]]}}&lt;/ref&gt;

May apat na pangunahing linya ng iPad: '''iPad Pro''', '''iPad Air''', '''iPad''', at '''iPad mini'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=iPad |url=https://www.apple.com/ph/ipad/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Apple Watch ===
Ang '''Apple Watch''' ay isang linya ng mga [[smartwatch]] na dinidisenyo at ibinebenta ng Apple. Ang unang henerasyon ng Apple Watch ay ipinakita noong Setyembre 2014 at inilabas noong Abril 2015.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Garun |first=Natt |date=Setyembre 9, 2014 |title=Everything Apple announced at its September 2014 keynote |url=https://thenextweb.com/apple/2014/09/09/everything-apple-announced-september-2014-keynote/ |access-date=Marso 23, 2017 |website=The Next Web}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Machkovech |first=Sam |date=Marso 9, 2015 |title=Apple Watch starts at $349, launching April 24 |url=https://arstechnica.com/apple/2015/03/apple-watch-launching-on-april-24-starting-at-349/ |access-date=Marso 23, 2017 |website=[[Ars Technica]]}}&lt;/ref&gt;

Noong 2026, kabilang sa kasalukuyang linya ng Apple Watch ang '''Apple Watch Series 11''', '''Apple Watch SE (ika-3 henerasyon)''', at '''Apple Watch Ultra 3'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Apple Watch |url=https://www.apple.com/ph/watch/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Apple TV ===
Ang '''Apple TV''' ay isang digital na ''[[Media player|media player]]'' at ''[[Set-top box|set-top box]]'' na ibinebenta ng Apple. Maaari itong gamitin upang magpatugtog at magpakita ng mga bidyo, musika, larawan, at iba pang nilalaman sa telebisyon.

Ang kasalukuyang modelo ay ang '''Apple TV 4K'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Apple TV 4K |url=https://www.apple.com/ph/apple-tv-4k/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

==== Apple TV+ ====
Ang '''Apple TV+''' ay isang serbisyo ng ''[[streaming media]]'' na nag-aalok ng mga orihinal na palabas sa telebisyon, pelikula, at iba pang nilalaman ng Apple. Bahagi ito ng mga serbisyong inaalok ng Apple para sa libangan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Entertainment - Services |url=https://www.apple.com/ph/services/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Mga serbisyo at software ===
Bumubuo ang Apple ng mga operating system para sa mga device nito. Kabilang dito ang [[macOS]] para sa Mac, [[iOS]] para sa iPhone, [[iPadOS]] para sa iPad, [[watchOS]] para sa Apple Watch, at [[tvOS]] para sa Apple TV.

Sa macOS at iOS, gumagawa rin ang Apple ng mga ''[[Software|software]]'' tulad ng Pages para sa paglikha ng mga dokumento, Numbers para sa mga ''[[Spreadsheet|spreadsheet]]'', at Keynote para sa mga presentasyon. Ang mga ito ay bahagi ng ''[[Office suite|productivity suite]]'' na [[iWork]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=iWork |url=https://www.apple.com/iwork/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Kabilang din sa mga ''[[Software|software]]'' ng Apple ang Final Cut Pro at iMovie para sa pag-edit ng bidyo, at Logic Pro at GarageBand para sa paggawa ng musika.

Nag-aalok din ang Apple ng iba't ibang serbisyo na kaugnay ng hardware at software nito. Kabilang dito ang Apple Music para sa ''[[Streaming media|streaming]]'' ng musika, Apple TV para sa mga palabas at pelikula, Apple Arcade para sa mga larong bidyo, Apple Fitness+ para sa mga programang pang-ehersisyo, at iCloud+ para sa pag-iimbak at pagsi-sync ng mga datos sa internet. Kabilang din sa mga serbisyo at app ng Apple ang Apple News+, Apple Podcasts, Apple Books, at iba pa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Entertainment - Services |url=https://www.apple.com/ph/services/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Pinagsasama ng '''Apple One''' ang ilang serbisyo ng Apple sa isang ''[[Subscription business model|subscription]]''. Kabilang dito ang Apple Music, Apple TV, Apple Arcade, at iCloud+, habang ang ilang plano ay maaari ring magsama ng Apple News+ at Apple Fitness+ depende sa rehiyon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Apple One |url=https://www.apple.com/ph/apple-one/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa iba pang serbisyo ng Apple ang AppleCare at Apple Pay.

=== Iba pang produkto ===

==== iPod ====
{{Pangunahing artikulo|iPod}}
Ang '''iPod''' ay isang linya ng mga nabibitbit na ''[[Media player|media player]]'' na dinisenyo at ibinebenta ng Apple. Ang huling modelo nito, ang iPod touch, ay itinigil noong Mayo 2022. Dahil dito, wala nang iPod na kasalukuyang ginagawa o ibinebenta ng Apple.

==== AirPods ====
Ang '''AirPods''' ay isang linya ng mga [[Wireless network|wireless]] na [[Bluetooth]] earphone at headphone ng Apple. Kabilang sa linya ang AirPods, AirPods Pro, at AirPods Max. Noong 2026, kabilang sa mga kasalukuyang modelo ang '''AirPods 4''', '''AirPods 4 na may Active Noise Cancellation''', '''AirPods Pro 3''', at '''AirPods Max 2'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=AirPods |url=https://www.apple.com/ph/airpods/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

==== HomePod ====
Ang '''HomePod''' ay isang linya ng mga ''[[Smart speaker|smart speaker]]'' ng Apple. Unang inilabas ang HomePod noong 2018. Kasunod nito ang HomePod mini, isang mas maliit na bersyon ng HomePod.

==== Mga aksesorya ====
Nagbebenta ang Apple ng iba't ibang aksesorya para sa mga produkto nito. Kabilang dito ang Apple Pencil at iba't ibang keyboard at cover para sa iPad, pati na rin ang Magic Keyboard, Magic Trackpad, Magic Mouse, at mga display para sa Mac. Nagbebenta rin ang Apple ng mga aksesorya para sa iPhone, Apple Watch, AirPods, at iba pang produkto nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Made by Apple - All Accessories |url=https://www.apple.com/ph/shop/accessories/all/made-by-apple |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Mabibili rin ang mga charger, kable, power adapter, case, at iba pang aksesorya ng Apple.

==== Power Mac Center ====
Sa Pilipinas, ang '''[[Power Mac Center]]''' ay isang nangungunang tagapagbenta ng mga produkto ng Apple at Apple Premium Reseller. Nagbebenta ito ng mga produkto ng Apple, kabilang ang Mac, iPhone, iPad, Apple Watch, Apple TV, AirPods, at iba't ibang aksesorya. Nagbibigay din ito ng mga serbisyo bilang isang Apple Authorized Service Provider.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Who We Are |url=https://powermaccenter.com/pages/about-us |website=Power Mac Center |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang Power Mac Center ay kabilang sa mga Apple Authorized Reseller na nakalista ng Apple sa Pilipinas at nagpapatakbo rin ng mga Apple Premium Partner store sa bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Sales locations |url=https://locate.apple.com/ph/en/sales |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2022, binuksan ng Power Mac Center ang unang Apple Premium Partner store sa Pilipinas sa Power Plant Mall sa Makati.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Power Mac Center opens first 'Apple Premium Partner' store in the country |url=https://powermaccenter.com/blogs/news/power-mac-center-opens-first-apple-premium-partner-store-in-ph |website=Power Mac Center |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Noong Setyembre 2025, binuksan ng Power Mac Center ang unang Apple Premium Partner store sa Mindanao sa SM Lanang Premier sa Davao City.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=First in Mindanao: Power Mac Center elevates Apple experience with new SM Lanang APP store |url=https://manilastandard.net/tech/314647736/first-in-mindanao-power-mac-center-elevates-apple-experience-with-new-sm-lanang-app-store.html |website=Manila Standard |date=Setyembre 25, 2025 |access-date=Setyembre 3, 2026}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2025, binuksan naman nito ang unang Apple Premium Partner store sa Visayas sa SM City Iloilo sa Iloilo City.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=First in Visayas: Power Mac Center Apple Premium Partner store opens in SM City Iloilo |url=https://philstartech.com/news/2025/12/22/16472/first-in-visayas-power-mac-center-apple-premium-partner-store-opens-in-sm-city-iloilo/ |website=PhilSTAR Tech |date=Disyembre 22, 2025 |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

[[Kategorya:Mga kompanya sa Estados Unidos]]
[[Kategorya:Mga kompanyang panteknolohiya]]
[[Kategorya:Apple Inc.]]</text>
      <sha1>nff3qcqaoa8cue5pc5snilaovypm8py</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223309</id>
      <parentid>2223308</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T16:31:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malipáyon</username>
        <id>120841</id>
      </contributor>
      <comment>/* Power Mac Center */</comment>
      <origin>2223309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14695" sha1="ltdfzsz98xsfp32qwsvhhunbti5oi72" xml:space="preserve">{{Infobox
|name = Apple Inc.
|bodystyle = width:20em
|title = Apple Inc.
|image1 = [[Talaksan:Apple logo black.svg|100px]]
|image2 = [[Talaksan:Apple_park_cupertino_2019.jpg|250px]]
|caption2 = Apple Park (One Apple Park Way, [[Cupertino, California|Cupertino]], [[California]], [[Estados Unidos]])
|labelstyle = width:33%
|label1 = Uri
|data1 = Pampubliko ([[NASDAQ]]: [http://www.nasdaq.com/symbol/aapl AAPL])
|label2 = Industriya
|data2 = ''Computer hardware&lt;br&gt;Computer software&lt;br&gt;Consumer electronics&lt;br&gt;Digital distribution''
|label3 = Itinatag
|data3 = [[Cupertino, California|Cupertino]], [[California]], [[Estados Unidos]]&lt;br&gt;({{Start date|1976|04|01}})
|label4 = Mga tagapagtatag
|data4 = [[Steve Jobs]]&lt;br&gt;[[Steve Wozniak]]&lt;br&gt;[[Ronald Wayne]]
|label5 = Punong tanggapan
|data5 = Apple Park, One Apple Park Way, [[Cupertino, California|Cupertino]], [[California]], [[Estados Unidos]]
|label6 = Mga lugar na pinaglilingkuran
|data6 = Buong mundo
|label7 = Mga pangunahing tao
|data7 = Michael Scott (1977–1981)&lt;br&gt;Mike Markkula (1981–1983)&lt;br&gt;John Sculley (1983–1993)&lt;br&gt;Michael Spindler (1993–1996)&lt;br&gt;Gil Amelio (1996–1997)&lt;br&gt;Steve Jobs (1997–2011)&lt;br&gt;[[Tim Cook]] (2011–2026)&lt;br&gt;[[John Ternus]] (2026–kasalukuyan)
|label9 = Websayt
|data9 = {{URL|apple.com}}
}}

Ang '''Apple Inc.''' ([[NASDAQ]]: '''AAPL''') ay isang [[Estados Unidos|Amerikanong]] korporasyong multinasyunal na nakatuon sa pagbalangkas at paggawa ng mga elektronikong pang-konsyumer at produktong ''[[software]]'' na may kaugnayan dito. Itinatag nila [[Steve Jobs]], Steve Wozniak, at Ronald Wayne ang kompanya sa [[Cupertino, California|Cupertino]], [[California]] noong 1 Abril 1976.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Williams |first=Rhiannon |date=Abril 1, 2015 |title=Apple celebrates 39th year on April 1 |website=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]] |url=https://www.telegraph.co.uk/technology/apple/11507451/Apple-celebrates-39th-year-on-April-1.html |access-date=Hulyo 9, 2017}}&lt;/ref&gt; Ginawa itong isang inkorporasyon noong 3 Enero 1977 bilang '''Apple Computer, Inc.&lt;ref name=&quot;Apple FAQ&quot;&gt;{{Cite web |title=Frequently Asked Questions |url=https://investor.apple.com/faq/default.aspx |access-date=Enero 19, 2020 |publisher=Apple Inc.}}&lt;/ref&gt;'''

Gumagawa ang Apple ng mga [[Hardware (kompyuter)|hardware]] kagaya ng [[iPhone]] na ''[[Teleponong selular|cellphone]]'', iPad na tablet na kompyuter, [[Macintosh]] na [[Kompyuter|personal na kompyuter]], Apple Watch na ''[[smartwatch]]'', [[iPod]] na ''[[portable media player]]'', AirPods na ''wireless [[earphones]]'', at ang HomePod na ''smart speaker''. Kabilang sa mga produktong software ng kompanya ang [[macOS]], [[iOS]], iPadOS, watchOS, at tvOS na mga ''[[operating system]]'', ang iTunes na ''media player'', [[Safari (web browser)|Safari]] na [[Web browser|''web browser'']], Shazam na kinikilala ang mga kanta at musika, at ang iLife at iWork ''suites'', pati rin ang mga propesyonal na aplikasyon katulad ng Final Cut Pro at Logic Pro. Kabilang naman sa mga serbisyo ng Apple ang iTunes Store, App Store, [[Apple Store]], AppleCare at Genius Bar, [[Apple Pay]], Apple Pay Cash, Apple Card, Apple Arcade, [[Apple Music]], [[Apple TV]], Apple Fitness+, [[iMessage]], at [[iCloud]].

Ang Apple ay ang pinakamalaking kompanya ng teknolohiya sa mundo sa tuntunin ng kita at isa sa mga pinakamahalagang kumpanya sa buong mundo.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nicas |first1=Jack |date=19 Agosto 2020 |title=Apple Reaches $2 Trillion, Punctuating Big Tech's Grip |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2020/08/19/technology/apple-2-trillion.html |access-date=21 Agosto 2020}}&lt;/ref&gt; Sila din ang pangatlong pinakamalaking tagagawa ng mga ''cellphone'' pagkatapos ng [[Huawei]] at [[Samsung]].&lt;ref&gt;{{Cite news |date=Agosto 3, 2018 |title=Huawei beats Apple to become second-largest smartphone maker |language=en |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/technology/2018/aug/01/huawei-beats-apple-smartphone-manufacturer-samsung-iphone |access-date=Agosto 3, 2018}}&lt;/ref&gt;

== Mga produkto ==
=== Macintosh ===
{{Main|Macintosh}}
Ang '''Macintosh''', na karaniwang tinatawag na '''Mac''', ay isang pamilya ng mga personal na kompyuter na dinidisenyo, ginagawa, at ibinebenta ng Apple. Unang ipinakilala ang Macintosh noong Enero 1984.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Polsson |first=Ken |title=Chronology of Apple Computer Personal Computers |url=http://www.islandnet.com/~kpolsson/applehis/appl1984.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090821105822/http://www.islandnet.com/~kpolsson/applehis/appl1984.htm |archive-date=Agosto 21, 2009 |access-date=Agosto 27, 2009}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa kasalukuyang linya ng Mac ang mga sumusunod:&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Mac |url=https://www.apple.com/ph/mac/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

* '''MacBook Neo''': laptop na kompyuter na nakatuon sa mas abot-kayang bahagi ng linya ng Mac.
* '''MacBook Air''': manipis at magaan na laptop na kompyuter.
* '''MacBook Pro''': laptop na kompyuter na nakatuon sa propesyonal na paggamit.
* '''iMac''': ''[[All-in-one computer|all-in-one]]'' na desktop na kompyuter.
* '''Mac mini''': maliit na desktop na kompyuter.
* '''Mac Studio''': desktop na kompyuter na nakatuon sa mataas na pagganap.
* '''Mac Pro''': propesyonal na desktop na kompyuter na may mataas na pagganap at kakayahang palawakin.

=== iPhone ===
{{Main|iPhone}}
Ang '''iPhone''' ay isang linya ng mga [[teleponong selular]] na dinidisenyo at ibinebenta ng Apple. Ginagamit nito ang [[iOS]] na operating system. Unang ipinakilala ng dating CEO ng Apple na si [[Steve Jobs]] ang iPhone noong Enero 2007.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Apple Reinvents the Phone with iPhone |url=https://www.apple.com/newsroom/2007/01/09Apple-Reinvents-the-Phone-with-iPhone/ |website=Apple |date=Enero 9, 2007 |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Naglalabas ang Apple ng mga bagong pangunahing modelo ng iPhone nang regular. Noong 2026, kabilang sa mga kasalukuyang modelo sa Apple Store ng Pilipinas ang iPhone 17 Pro, iPhone 17 Pro Max, iPhone Air, iPhone 17, iPhone 17e, at iPhone 16.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Buy iPhone |url=https://www.apple.com/ph/shop/buy-iphone |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

=== iPad ===
Ang '''iPad''' ay isang pamilya ng mga ''[[tablet computer]]'' na dinidisenyo, ginagawa, at ibinebenta ng Apple. Inilabas ng kompanya ang unang iPad noong Enero 27, 2010.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Rose |first=Michael |date=Enero 27, 2013 |title=January 27, 2010: Apple announces the iPad |url=https://www.engadget.com/2013/01/27/january-27-2010-apple-announces-the-ipad/ |access-date=Abril 18, 2017 |website=[[Engadget]]}}&lt;/ref&gt;

May apat na pangunahing linya ng iPad: '''iPad Pro''', '''iPad Air''', '''iPad''', at '''iPad mini'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=iPad |url=https://www.apple.com/ph/ipad/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Apple Watch ===
Ang '''Apple Watch''' ay isang linya ng mga [[smartwatch]] na dinidisenyo at ibinebenta ng Apple. Ang unang henerasyon ng Apple Watch ay ipinakita noong Setyembre 2014 at inilabas noong Abril 2015.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Garun |first=Natt |date=Setyembre 9, 2014 |title=Everything Apple announced at its September 2014 keynote |url=https://thenextweb.com/apple/2014/09/09/everything-apple-announced-september-2014-keynote/ |access-date=Marso 23, 2017 |website=The Next Web}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Machkovech |first=Sam |date=Marso 9, 2015 |title=Apple Watch starts at $349, launching April 24 |url=https://arstechnica.com/apple/2015/03/apple-watch-launching-on-april-24-starting-at-349/ |access-date=Marso 23, 2017 |website=[[Ars Technica]]}}&lt;/ref&gt;

Noong 2026, kabilang sa kasalukuyang linya ng Apple Watch ang '''Apple Watch Series 11''', '''Apple Watch SE (ika-3 henerasyon)''', at '''Apple Watch Ultra 3'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Apple Watch |url=https://www.apple.com/ph/watch/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Apple TV ===
Ang '''Apple TV''' ay isang digital na ''[[Media player|media player]]'' at ''[[Set-top box|set-top box]]'' na ibinebenta ng Apple. Maaari itong gamitin upang magpatugtog at magpakita ng mga bidyo, musika, larawan, at iba pang nilalaman sa telebisyon.

Ang kasalukuyang modelo ay ang '''Apple TV 4K'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Apple TV 4K |url=https://www.apple.com/ph/apple-tv-4k/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

==== Apple TV+ ====
Ang '''Apple TV+''' ay isang serbisyo ng ''[[streaming media]]'' na nag-aalok ng mga orihinal na palabas sa telebisyon, pelikula, at iba pang nilalaman ng Apple. Bahagi ito ng mga serbisyong inaalok ng Apple para sa libangan.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Entertainment - Services |url=https://www.apple.com/ph/services/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Mga serbisyo at software ===
Bumubuo ang Apple ng mga operating system para sa mga device nito. Kabilang dito ang [[macOS]] para sa Mac, [[iOS]] para sa iPhone, [[iPadOS]] para sa iPad, [[watchOS]] para sa Apple Watch, at [[tvOS]] para sa Apple TV.

Sa macOS at iOS, gumagawa rin ang Apple ng mga ''[[Software|software]]'' tulad ng Pages para sa paglikha ng mga dokumento, Numbers para sa mga ''[[Spreadsheet|spreadsheet]]'', at Keynote para sa mga presentasyon. Ang mga ito ay bahagi ng ''[[Office suite|productivity suite]]'' na [[iWork]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=iWork |url=https://www.apple.com/iwork/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Kabilang din sa mga ''[[Software|software]]'' ng Apple ang Final Cut Pro at iMovie para sa pag-edit ng bidyo, at Logic Pro at GarageBand para sa paggawa ng musika.

Nag-aalok din ang Apple ng iba't ibang serbisyo na kaugnay ng hardware at software nito. Kabilang dito ang Apple Music para sa ''[[Streaming media|streaming]]'' ng musika, Apple TV para sa mga palabas at pelikula, Apple Arcade para sa mga larong bidyo, Apple Fitness+ para sa mga programang pang-ehersisyo, at iCloud+ para sa pag-iimbak at pagsi-sync ng mga datos sa internet. Kabilang din sa mga serbisyo at app ng Apple ang Apple News+, Apple Podcasts, Apple Books, at iba pa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Entertainment - Services |url=https://www.apple.com/ph/services/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Pinagsasama ng '''Apple One''' ang ilang serbisyo ng Apple sa isang ''[[Subscription business model|subscription]]''. Kabilang dito ang Apple Music, Apple TV, Apple Arcade, at iCloud+, habang ang ilang plano ay maaari ring magsama ng Apple News+ at Apple Fitness+ depende sa rehiyon.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Apple One |url=https://www.apple.com/ph/apple-one/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Kabilang sa iba pang serbisyo ng Apple ang AppleCare at Apple Pay.

=== Iba pang produkto ===

==== iPod ====
{{Pangunahing artikulo|iPod}}
Ang '''iPod''' ay isang linya ng mga nabibitbit na ''[[Media player|media player]]'' na dinisenyo at ibinebenta ng Apple. Ang huling modelo nito, ang iPod touch, ay itinigil noong Mayo 2022. Dahil dito, wala nang iPod na kasalukuyang ginagawa o ibinebenta ng Apple.

==== AirPods ====
Ang '''AirPods''' ay isang linya ng mga [[Wireless network|wireless]] na [[Bluetooth]] earphone at headphone ng Apple. Kabilang sa linya ang AirPods, AirPods Pro, at AirPods Max. Noong 2026, kabilang sa mga kasalukuyang modelo ang '''AirPods 4''', '''AirPods 4 na may Active Noise Cancellation''', '''AirPods Pro 3''', at '''AirPods Max 2'''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=AirPods |url=https://www.apple.com/ph/airpods/ |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

==== HomePod ====
Ang '''HomePod''' ay isang linya ng mga ''[[Smart speaker|smart speaker]]'' ng Apple. Unang inilabas ang HomePod noong 2018. Kasunod nito ang HomePod mini, isang mas maliit na bersyon ng HomePod.

==== Mga aksesorya ====
Nagbebenta ang Apple ng iba't ibang aksesorya para sa mga produkto nito. Kabilang dito ang Apple Pencil at iba't ibang keyboard at cover para sa iPad, pati na rin ang Magic Keyboard, Magic Trackpad, Magic Mouse, at mga display para sa Mac. Nagbebenta rin ang Apple ng mga aksesorya para sa iPhone, Apple Watch, AirPods, at iba pang produkto nito.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Made by Apple - All Accessories |url=https://www.apple.com/ph/shop/accessories/all/made-by-apple |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Mabibili rin ang mga charger, kable, power adapter, case, at iba pang aksesorya ng Apple.

==== Power Mac Center ====
Sa Pilipinas, ang '''[[Power Mac Center]]''' ay isang nangungunang tagapagbenta ng mga produkto ng Apple at Apple Premium Reseller. Nagbebenta ito ng mga produkto ng Apple, kabilang ang Mac, iPhone, iPad, Apple Watch, Apple TV, AirPods, at iba't ibang aksesorya. Nagbibigay din ito ng mga serbisyo bilang isang Apple Authorized Service Provider.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Who We Are |url=https://powermaccenter.com/pages/about-us |website=Power Mac Center |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Ang Power Mac Center ay kabilang sa mga Apple Authorized Reseller na nakalista ng Apple sa Pilipinas at nagpapatakbo rin ng mga Apple Premium Partner store sa bansa.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Sales locations |url=https://locate.apple.com/ph/en/sales |website=Apple |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2022, binuksan ng Power Mac Center ang unang Apple Premium Partner store sa Pilipinas sa Power Plant Mall sa Makati.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Power Mac Center opens first ‘Apple Premium Partner’ store in PHL|url=https://businessmirror.com.ph/2022/12/16/power-mac-center-opens-first-apple-premium-partner-store-in-phl/ |website=BusinessMirror |access-date=Setyembre 3, 2026}}&lt;/ref&gt;

Noong Setyembre 2025, binuksan ng Power Mac Center ang unang Apple Premium Partner store sa Mindanao sa SM Lanang Premier sa Davao City.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=First in Mindanao: Power Mac Center opens Apple Premium partner store at SM Lanang |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/business/first-in-mindanao-power-mac-center-opens-apple-premium-partner-store-at-sm-lanang |website=SunStar (Davao) |date=Setyembre 25, 2025 |access-date=Setyembre 3, 2026}}&lt;/ref&gt;

Noong Disyembre 2025, binuksan naman nito ang unang Apple Premium Partner store sa Visayas sa SM City Iloilo sa Iloilo City.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=First in Visayas: Power Mac Center Apple Premium Partner store opens in SM City Iloilo |url=https://philstartech.com/news/2025/12/22/16472/first-in-visayas-power-mac-center-apple-premium-partner-store-opens-in-sm-city-iloilo/ |website=PhilSTAR Tech |date=Disyembre 22, 2025 |access-date=Setyembre 2, 2026}}&lt;/ref&gt;

== Mga sanggunian ==
{{reflist}}

[[Kategorya:Mga kompanya sa Estados Unidos]]
[[Kategorya:Mga kompanyang panteknolohiya]]
[[Kategorya:Apple Inc.]]</text>
      <sha1>ltdfzsz98xsfp32qwsvhhunbti5oi72</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jose Mari Chan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107144</id>
    <revision>
      <id>2223322</id>
      <parentid>2223192</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T02:50:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Allyriana000</username>
        <id>119761</id>
      </contributor>
      <origin>2223322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5069" sha1="j5l50qos8skmn6yj4hj0m6xtlj7du0l" xml:space="preserve">{{BLP unsourced|date=Setyembre 2017}}
{{Infobox person/Wikidata|birth_name=José Mari Chan y Lim|birth_date=11 Marso 1945|birth_place=[[Lungsod ng Iloilo]]|image=Jose Mari Chan (cropped).jpg|caption=si Chan noong 2024}}

Si '''José Mari Chan y Lim''' (ipinanganak noong 11 Marso 1945) ay isang [[Tsinong Pilipino]] na [[mang-aawit]], [[manunulat]] ng mga awitin, at negosyante sa kalakalan ng asukal. Itinuturing na isa sa mga pinakatanyag na balladeer at kompositor ng bansa, kilala siya sa bansag na &quot;King of Philippine Christmas Carols&quot;. Kilalang-kilala siya sa kaniyang tanyag na awiting &quot;Christmas in Our Hearts&quot;—na siyang pinakamabentang awiting Pamasko ng Pilipino sa kasaysayan—pati na rin sa mga ''hit'' na tulad ng ''A Perfect Christmas'', ''Beautiful Girl'', at ''Please Be Careful with My Heart''.

Sinimulan ni Chan ang kaniyang karera noong 1967 at inilabas ang kaniyang unang ''album'' na *Deep in My Heart* noong 1969. Mula noon, nakapaglabas na siya ng 14 na ''studio album'', kung saan ang pinakatanyag ay ang ''Constant Change'' (1989) at ''Christmas in Our Hearts'' (1990). Naging malaking tagumpay para kay Chan ang dalawang album; parehong ginawaran ng ''Double Diamond certification'' ng Philippine Association of the Record Industry at naging dalawa sa mga ''album'' na may pinakamataas na benta sa Pilipinas. Sa kaniyang karerang sumasaklaw ng limang dekada, pinarangalan siya ng iba't ibang mga organisasyong nagbibigay ng parangal, tulad ng Lifetime Achievement Award mula sa PMPC Star Awards for Music at dalawang &quot;Album of the Year&quot; mula sa Awit Awards.

== Maagang buhay at pag-aaral ==
Ipinanganak si Chan noong 11 Marso 1945, sa [[Lungsod ng Iloilo]], Pilipinas. Siya ang panganay na anak nina Antonio Chan, isang imigrante mula sa Fujian, Tsina na dumating sa Pilipinas sa edad na 13 at nagtayo ng isang kumpanya sa kalakalan ng asukal sa [[Bacolod]] noong 1960,&lt;ref name=&quot;esquire1&quot;&gt;{{cite news |last1=Ortiga |first1=Kari |date=19 Disyembre 2016 |title=Jose Mari Chan |language=en |work=Esquire |url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/what-ive-learned/jose-mari-chan-a1520-20161219 |access-date=2 Setyembre 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;honorary&quot;&gt;{{cite news |last1=Guadalquiver |first1=Nanette |date=February 16, 2018 |title=Jose Mari Chan offers accolade to Chinese immigrant father |work=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1025544 |access-date=September 2, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Guadalquiver |first=Nanette |date=16 Pebrero 2018 |title=Jose Mari Chan offers accolade to Chinese immigrant father |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1025544?utm_source=chatgpt.com |access-date=3 Setyembre 2026 |website=Philippine News Agency |language=en}}&lt;/ref&gt; at Florencia Lim, ang kaisa-isang anak ng isang mag-asawang Tsino-Pilipino na kinoronahan bilang Miss Visayas noong 1940.&lt;ref name=&quot;easyrock&quot;&gt;{{cite news |date=5 Disyembre 2017 |title=Jose Mari Chan: King of Christmas Carols |language=en |work=96.3 Easy Rock |url=http://www.easyrock.com.ph/featured-artist/jose-mari-chan-king-of-christmas-carols/ |access-date=2 Setyembre 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sugarinhisheart&quot;&gt;{{cite news |last1=Logarta |first1=Margie |date=28 Pebrero 2018 |title=Sugar in his hearts |language=en |work=Manila Times |url=https://www.manilatimes.net/sugar-in-his-heart/377765/ |access-date=2 Setyembre 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Jacinto |first=Frannie |date=11 Hunyo 2014 |title=A musical tribute to Inday Chan |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2014/06/11/1333262/musical-tribute-inday-chan |access-date=2 Setyembre 2026 |website=[[Philippine Star]]}}&lt;/ref&gt; Kabilang sa kaniyang mga kapatid ay sina Anton, Nene Lily, at Steven.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Lumaki si Chan sa isang pamilyang may malapit na ugnayan sa musika. Ang kaniyang ina ay isang pianista, habang ang kaniyang lola sa panig ng ina na mula sa [[Cebu]] ay mahilig magpatugtog ng musika sa kanilang tahanan. Ginugol ni Chan ang malaking bahagi ng kaniyang kabataan sa [[Lungsod ng Iloilo|Iloilo]], kung saan nagsimula rin ang kaniyang pagkahilig sa musika. Noong siyam na taong gulang siya, sumali siya sa ''Children's Hour'', isang programang pang-radyo sa [[DYRI]] kung saan ang mga bata ay umaawit, tumutugtog ng piano at bumibigkas ng tula. Sa kaniyang mga unang pagganap ay sinasamahan siya ng kanilang kasambahay patungo sa istasyon ng radyo.&lt;ref name=&quot;esquire1&quot; /&gt; Madalas siyang pinipili sa paaralan upang magtanghal sa mga programa. Kabilang sina Paul Anka at Neil Sedaka sa mga kompositor na nagsilbing inspirasyon niya noong sa kaniyang kabataan.&lt;ref name=&quot;esquire1&quot; /&gt; Naisulat niya ang kaniyang unang orihinal na kanta noong siya ay 13 taong gulang.&lt;ref name=&quot;esquire1&quot; /&gt;

Bagaman sinuportahan ng kanyang ama ang kanyang mga unang paglahok sa radyo, naging mas maingat ito nang magsimula siyang seryosong magsulat ng mga kanta noong 14 o 15 taong gulang.

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Mga Pilipino]]
[[Kategorya:Mga Tsino]]
[[Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Pilipinas]]


{{stub|Talambuhay|Pilipinas}}</text>
      <sha1>j5l50qos8skmn6yj4hj0m6xtlj7du0l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Acasa TV</title>
    <ns>0</ns>
    <id>231625</id>
    <revision>
      <id>2223304</id>
      <parentid>2216044</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T15:14:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LNTG</username>
        <id>151755</id>
      </contributor>
      <comment>Kinansela ang pagbabagong 2216044 ni [[Special:Contributions/~2026-39062-52|~2026-39062-52]] ([[User talk:~2026-39062-52|Usapan]])</comment>
      <origin>2223304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20382" sha1="nq0sbxo158yd7klebhmdcpbdncwi9qb" xml:space="preserve">{{update}}
{{Infobox TV channel
| name             = Acasă TV
| logofile         = Acasa 2022 flat.png
| logosize         = 
| logoalt          =
| logo2            =
| launch           = 2 Pebrero 1998
| picture format   = [[16:9]] ([[576i]], [[SDTV]])
| share            = 6.3%
| share as of      = Disyembre 2008
| share source     =&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.arma.org.ro/file.do?file=audientaRo524.pdf|title=ARMA 2008_12|publisher=ARMA|date=|access-date=2014-07-22|archive-date=2009-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090602114053/http://www.arma.org.ro/file.do?file=audientaRo524.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| network          = Media PRO
| owner            = Central European Media Enterprises
| slogan           = Acasǎ. E viata ta! &lt;br&gt;(''Acasa. It's your life!'')
| country          = [[Rumanya]]
| broadcast area   = Buong bansa; mapapanood din sa &lt;br&gt;[[Moldova]]
| headquarters     = Bucharest
| replaced names   =
| sister names     = Pro TV, Pro Cinema, Acasă Gold, Pro Arena, Pro TV Internațional
| timeshift names  =
| web              = [https://www.acasatv.ro/ www.acasatv.ro]

}}

Ang '''Acasă TV''' (Nakaraang '''PRO 2''', nangagahulugang &quot;Nasa Tahanan&quot; o &quot;At home&quot;) sa Ingles ay isang istasyon ng telebisyon na pinapatakbo ng kompanyang nakabase sa [[Bermuda]] ,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Company Overview|url=http://www.cetv-net.com/en/about-cme/company-overview.shtml|work=http://www.cetv-net.com/|publisher=Central European Media Enterprises|accessdate=23 March 2012|format=Web page|year=2012|archive-date=7 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407004413/http://www.cetv-net.com/en/about-cme/company-overview.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ang Central European Media Enterprises na sumasahimpapawid sa Rumanya ([[Romania]]). Ito ay isang istasyong aliwan oaentertainment channel, na nagpapalabas ng telenovelas at soap operas, pelikulang pampamilya, talk shows, at balita at mga programang pang-current affairs. Ang kapatid nitong tsanel sa telebisyon ay ang Acasa Gold na inilunsad noong 15 Abril 2012; isinasahimpapapwid nito ang mga reruns ng mga telenovelang umere sa '''Acasa TV''' at lalo na ang mga klasikong telenovela.

==Programming==

===Telenovelas===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Orihinal na Pamagat !! Orihinal na Bansa !! Taon ng Produksiyon !! Pamagat sa Rumanya 
|-
| [[Antonella]] || [[Argentina]] || 1992 || '''Antonella'''
|-
| [[Marielena]]|| [[USA]] || 1992 || '''Marielena'''
|-
| [[Nada personal (TV series)|Nada Personal]] || [[Mexico]] || 1996–1997 || '''Nimic personal'''
|-
| [[Hombre de Mar]] || [[Argentina]] || 1997 || '''Omul marii'''
|-
| [[Celeste Siempre Celeste]] ||  [[Argentina]] || 1993 || '''Celeste se intoarce'''
|-
| [[Maria de Nadie]] || [[Argentina]] || 1985 || '''Maria'''
|-
| [[La extraña dama]] || [[Argentina]] || 1989 || '''Misterioasa doamna'''
|-
| [[Soy Gina]] || [[Argentina]] || 1992 || '''Gina'''
|-
| [[Guadalupe (telenovela)|Guadalupe]] || [[USA]] || 1993–1994 || '''Guadalupe'''
|-
| [[De Corazón]] || [[Argentina]] || 1997–1998 || '''Din toata inima'''
|-
| [[Marimar (telenovela)|Marimar]] || [[Mexico]] || 1994 || '''Marimar'''
|-
| [[María del Barrio]] || [[Mexico]]  || 1995–1996 || '''Sarmana Maria'''
|-
| [[Lazos de Amor]] || [[Mexico]] || 1995–1996 || '''Lanturile iubirii'''
|-
| [[Sangue do Meu Sangue]] || [[Brazil]] || 1995–1996 || '''Sange din sangele meu'''
|-
| [[Flor de Oro]] || [[Colombia]] || 1995–1996 || '''Floare de aur'''
|-
| [[Mujercitas]] || [[Venezuela]] || 1996 || '''Micutele doamne'''
|-
| [[Amor Sagrado]] || [[Argentina]] || 1996 ||  '''Iubire sfanta'''
|-
| [[El último verano]] || [[Argentina]] || 1996 ||  '''Ultima vara'''
|-
| [[Te Sigo Amando]] || [[Mexico]] || 1996–1997 ||  '''Dragostea nu moare'''
|-
| [[Luz Clarita]] || [[Mexico]] || 1996–1997 ||  '''Luz Clarita'''
|-
| [[90-60-90 Modelos]] || [[Argentina]] || 1996–1997 || '''90 60 90 Fotomodelele'''
|-
| [[O Rei do Gado]] || [[Brazil]] || 1996–1997 ||  '''Razboiul pasiunilor'''
|-
| [[Alguna Vez Tendremos Alas]] || [[Mexico]] ||  1997 || '''Uneori avem aripi'''
|-
| [[Milady, La Historia Continúa]] || [[Argentina]] || 1997–1998 ||  '''Milady'''
|-
| [[María Isabel]] || [[Mexico]] || 1997–1998 || '''Maria Isabel'''
|-
| [[Por Amor (1997 telenovela)|Por Amor]] || [[Brazil]] || 1997–1998 || '''Iubire fara limite'''
|-
| [[Muñeca brava]] ||  [[Argentina]] || 1998–1999 || '''Inger salbatic'''
|-
| [[La Usurpadora]] || [[Mexico]] || 1998 || '''Uzurpatoarea'''
|-
| [[La Mentira]] || [[Mexico]] || 1998 ||  '''Minciuna'''
|-
| [[Preciosa (telenovela)|Preciosa]] || [[Mexico]] || 1998 || '''Preciosa'''
|-
| [[Angela (telenovela)|Ángela]] || [[Mexic]] || 1998–1999 ||  '''Angela'''
|-
| [[La Mujer de Mi Vida]] || [[USA]]-[[Venezuela]] || 1998–1999 || '''Femeia vietii mele'''
|-
| [[Travesuras del Corazón]] || [[Peru]] || 1998 || '''Miracolul iubirii'''
|-
| [[Perro Amor]] || [[Colombia]] || 1998–1999 || '''Amor de catel'''
|-
| [[Rosalinda (telenovela)|Rosalinda]] || [[Mexico]] || 1999 || '''Rosalinda'''
|-
| [[Amor Gitano]] || [[Mexico]] || 1999 || '''Renzo si Adriana'''
|-
| [[Por Tu Amor]] || [[Mexico]] || 1999 ||  '''Pentru iubirea ta'''
|-
| [[Tres Mujeres]] || [[Mexico]] || 1999–2000 || '''Trei femei'''
|-
| [[El Niño Que Vino del Mar]] || [[Mexico]] || 1999 || '''Copilul adus de mare'''
|-
| [[Cuento de Navidad]] || [[Mexico]] || 1999–2000 || '''Poveste de Craciun'''
|-
| [[Yo Soy Betty, La Fea]] || [[Colombia]] || 1999–2001 || '''Betty cea urata'''
|-
| [[Luisa Fernanda]] || [[Venezuela]] || 1999 || '''Luisa Fernanda'''
|-
| [[Mujeres Engañadas]] || [[Mexico]] || 1999–2000 || '''Femei inselate'''
|-
| [[Terra Nostra (telenovela)|Terra Nostra]] || [[Brazil]] || 1999–2000 || '''Terra Nostra'''
|-
| [[Ramona]] || [[Mexico]] || 2000 || '''Ramona'''
|-
| [[Locura de Amor]] || [[Mexico]] || 2000 || '''Dragoste nebuna'''
|-
| [[Carita de Angel]] || [[Mexico]] || 2000–2001 || '''Ingerasul'''
|-
| [[Amantes de Luna Llena]] || [[Venezuela]] || 2000–2001 || '''Seductie'''
|-
| [[Amor Latino]] || [[Argentina]] || 2000 || '''Amor Latino'''
|-
| [[Pobre Diabla]] || [[Peru]] || 2000–2001 || '''Fiorella'''
|-
| [[Primer Amor... A Mil Por Hora]] || [[Mexico]] || 2000–2001 || '''Prima dragoste'''
|-
| [[Mariú]] || [[Venezuela]] || 1999–2000 || '''Mariú'''
|-
| [[Rayito de Luz]] || [[Mexico]] || 2000–2001 || '''Raza de lumina'''
|-
| [[A Muralha (2000 TV series)|A Muralha]] || [[Brazil]] || 2000 || '''Cucerirea'''
|-
| [[Laços de Família]] || [[Brazil]] || 2000–2001 || '''Legaturi de familie'''
|-
| [[El derecho de nacer (2001)|El Derecho de Nacer]] || [[Mexico]] || 2001 || '''Dreptul la viata'''
|-
| [[Salomé (telenovela)|Salomé]]|| [[Mexico]] || 2001–2002 || '''Salomé'''
|-
| [[La Intrusa (Mexican telenovela)|La Intrusa]] || [[Mexico]] || 2001 || '''Intrusa'''
|-
| [[Cuando Seas Mía]] || [[Mexico]] || 2001–2002 || '''Vei fi a mea Paloma'''
|-
| [[Ecomoda]] || [[Colombia]] || 2001 || '''Ecomoda'''
|-
| [[El Manantial]] || [[Mexico]] || 2001–2002 || '''Taina din adancuri'''
|-
| [[María Belén]] || [[Mexico]] || 2001 || '''María Belén'''
|-
| [[Sin Pecado Concebido]] || [[Mexico]] || 2001 || '''Iubire fara de pacat'''
|-
| [[Secreto de Amor]] || [[USA]]-[[Venezuela]] || 2001–2002 || '''Secretul iubirii'''
|-
| [[O Clone]] || [[Brazil]] ||  2001–2002 || '''Clona'''
|-
| [[Solterita y A La Orden]] || [[Colombia]] || 2001 || '''Singura si disponibila'''
|-
| [[Kachorra]] || [[Argentina]] || 2002 || '''Kachorra micuta impostoare'''
|-
| [[Franco Buenaventura, El Profe]] || [[Argentina]] || 2002 || '''Profu''''
|-
| [[Entre El Amor y El Odio]] || [[Mexico]] || 2002 || '''Intre iubire si ura'''
|-
| [[Corazón salvaje (1993 TV series)|Corazón salvaje]] || [[Mexico]] || 1993–1994 || '''Inima salbatica'''
|-
| [[¡Vivan los niños!]] || [[Mexico]] || 2002–2003 || '''Ingerasii'''
|-
| [[Las Vías del Amor]] || [[Mexico]] || 2002–2003 || '''Perla cararile iubirii'''
|-
| [[Gata Salvaje]] || [[USA]]-[[Venezuela]] || 2002–2003 || '''Pisica salbatica'''
|-
| [[Juana, La Virgen]] || [[Venezuela]] || 2002 || '''Juana'''
|-
| [[La Otra]] || [[Mexico]] || 2002 || '''Cealalta femeie'''
|-
| [[La Venganza (2002 telenovela)|La Venganza]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2002–2003 || '''Razbunarea'''
|-
| [[Mi Pequeña Mamá]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2002 || '''Micuta mea mama'''
|-
| [[Todo Sobre Camila]] || [[Peru]]-[[Venezuela]] || 2003 || '''Totul despre Camila'''
|-
| [[Mi Gorda Bella]] || [[Venezuela]] || 2002–2003 || '''Valentina grasuta mea frumoasa'''
|-
| [[La Duda]] || [[Mexico]] || 2002 ||  '''Indoiala'''
|-
| [[Luz María]] || [[Peru]] || 1998–1999 || '''Luz María'''
|-
| [[Amor Real]] || [[Mexico]] || 2003 || '''Amor real'''
|-
| [[Ladrón de Corazones]] || [[USA]]-[[Mexico]] || 2003 || '''Hotul de inimi'''
|-
| [[Niña, Amada Mía]] || [[Mexico]] || 2003 || '''Amazoana'''
|-
| [[Amor Descarado]] || [[USA]] || 2003–2004 || '''Iubire cu 2 fete'''
|-
| [[Mariana de la Noche]] || [[Mexico]] || 2003–2004 || '''Ingerul noptii'''
|-
| [[Pasión de Gavilanes]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2003 || '''Juramantul'''
|-
| [[A Casa das Sete Mulheres]] || [[Brazil]] || 2003 || '''Sapte femei'''
|-
| [[Olá Pai]] || [[Portugal]] || 2003–2004 || '''Ola tati'''
|-
| [[Bajo la Misma Piel]] || [[Mexico]] || 2003–2004 || '''Suflete pereche'''
|-
| [[Amar otra vez]] || [[Mexico]] || 2004 || '''Sa iubesti din nou'''
|-
| [[Mulheres Apaixonadas]] || [[Brazil]] || 2003 || '''Femei indragostite'''
|-
| [[Morangos Com Açúcar]] || [[Portugal]] || 2003 || '''Capsune cu zahar'''
|-
| [[Ángel Rebelde]] || [[USA]]-[[Venezuela]] || 2003–2004 || '''Inger rebel'''
|-
| [[Luciana y Nicolás]] || [[Peru]] || 2003–2004 || '''Luciana si Nicolas'''
|-
| [[Chocolate com Pimenta]] || [[Brazil]] || 2003–2004 || '''Ciocolata cu piper'''
|-
| [[Celebridade]] || [[Brazil]] || 2003–2004 || '''Celebritate'''
|-
| [[Prisionera]] || [[USA]]-[[Colombia]] || 2004 || '''Prizoniera'''
|-
| [[Mujer de Madera]] || [[Mexico]] || 2004–2005 || '''Padurea blestemata'''
|-
| [[El Deseo]] || [[Argentina]] || 2004 || '''Dorinta'''
|-
| [[Estrambótica Anastasia]] || [[Venezuela]] || 2004 || '''Extravaganta Anastasia'''
|-
| [[Gitanas]] || [[Mexico]] || 2004–2005 || '''Gitanas'''
|-
| [[Rubí]] || [[Mexico]] || 2004 || '''Rubi'''
|-
| [[Amarte es mi Pecado]] || [[Mexico]] || 2004 || '''Iubirea mea, pacatul'''
|-
| [[Te Voy a Enseñar a Querer]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2004–2005 || '''Te voi invata sa iubesti'''
|-
| [[Jesús, El Heredero]] || [[Argentina]] || 2004 || '''Jesus'''
|-
| [[Luna, La Heredera]] || [[Colombia]] || 2004–2005 || '''Luna'''
|-
| [[Da Cor do Pecado]] || [[Brazil]] || 2004 || '''Culoarea pacatului'''
|-
| [[Anita, No Te Rajes]] || [[USA]] || 2004–2005 || '''Anita'''
|-
| [[Apuesta por un Amor]] || [[Mexico]] || 2004–2005 || '''Pariul iubirii'''
|-
| [[Inocente de Ti]] || [[Mexico]]-[[USA]] || 2004–2005 || '''Inocenta furata'''
|-
| [[Amy, la niña de la mochila azul]] || [[Mexico]] || 2004 || '''Amy, fetita cu ghiozdanul albastru'''
|-
| [[Senhora do Destino]] || [[Brazil]] || 2004–2005 || '''Stapana destinului'''
|-
| [[Piel de Otoño]] || [[Mexico]] || 2005 || '''Iubire tarzie'''
|-
| [[Rebelde]] || [[Mexico]] || 2004–2006 || '''Rebelde'''
|-
| [[La Madrastra (2005 telenovela)|La Madrastra]] || [[Mexico]] || 2005 || '''Mama vitrega'''
|-
| [[Amarte Así, Frijolito]] || [[USA]]-[[Argentina]] || 2005 || '''Micutul Frijolito'''
|-
| [[El Cuerpo del Deseo]] || [[USA]] || 2005–2006 || '''Trupul dorit'''
|-
| [[Contra Viento y Marea]] || [[Mexico]] || 2005 || '''Impotriva destinului'''
|-
| [[Los Plateados]] || [[USA]] ||  2005 || '''Banditii'''
|-
| [[Alborada (telenovela)|Alborada]] || [[Mexico]] || 2005–2006 || '''Cantec de iubire'''
|-
| [[La Tormenta]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2005–2006 || '''La tormenta'''
|-
| [[Peregrina]] ||[[Mexico]]-[[USA]] || 2005–2006 || '''Peregrina'''
|-
| [[Soñar No Cuesta Nada]] || [[Venezuela]]-[[USA]] || 2005–2007 || '''Visuri fara pret'''
|-
| [[Amor a Palos]] || [[Venezuela]] || 2005–2006 || '''Barbatul visurilor mele'''
|-
| [[Corazón Partido]] || [[USA]]-[[Mexico]] || 2005–2006 || '''Iubire de mama'''
|-
| [[Olvidarte Jamás]] || [[Venezuela]]-[[USA]] || 2005–2006 || '''Razbunarea Victoriei'''
|-
| [[Belíssima]] || [[Brazil]] || 2005–2006 || '''Belíssima'''
|-
| [[Tierra de Pasiones]] || [[USA]] || 2006 || '''Taramul pasiunii'''
|-
| [[Sos Mi Vida]] || [[Argentina]] || 2006–2007 || '''SOS, viata mea!'''
|-
| [[Mundo de Fieras]] || [[Mexico]] || 2006–2007 || '''O lume a fiarelor'''
|-
| [[Heridas de Amor]] || [[Mexico]] || 2006 || '''Suflete ranite'''
|-
| [[Duelo de Pasiones]] || [[Mexico]] || 2006 || '''Duelul pasiunilor'''
|-
| [[Amores de Mercado]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2006–2007 || '''Iubiri'''
|-
| [[Montecristo]] || [[Argentina]] || 2006 || '''Montecristo'''
|-
| [[La Viuda de Blanco]] || [[USA]]-[[Colombia]] || 2006–2007 || '''Vaduva Blanco'''
|-
| [[Las Dos Caras de Ana]] || [[Mexico]]-[[USA]] || 2006–2007 || '''Cele doua fete ale Anei'''
|-
| [[Acorralada]] || [[Venezuela]]-[[USA]] || 2007 || '''Destine furate'''
|-
| [[Páginas da Vida]] || [[Brazil]] || 2006–2007 || '''Pagini de viata'''
|-
| [[Marina]] || [[USA]]-[[Mexico]] || 2006–2007 || '''Marina'''
|-
| [[En Los Tacones de Eva]] || [[Colombia]] || 2006–2007 || '''Pe tocurile Evei'''
|-
| [[Sinhá Moça]] || [[Brazil]] || 2006 || '''Micuta domnisoara'''
|-
| [[Cobras &amp; Lagartos]] || [[Brazil]] || 2006 || '''Cuibul de vipere'''
|-
| [[Amazônia, de Galvez a Chico Mendes]] || [[Brazil]] || 2007 || '''Amazonia'''
|-
| [[El Zorro, la espada y la rosa]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2007 || '''Zorro'''
|-
| [[Destilando Amor]] || [[Mexico]] || 2007 || '''Tequila cu suflet de femeie'''
|-
| [[Patito Feo]] || [[Argentina]] || 2007 || '''Ratusca cea urata'''
|-
| [[Pasión (telenovela)|Pasión]] || [[Mexico]] || 2007–2008 || '''Pasiune'''
|-
| [[RBD, La Familia]] || [[Mexico]] || 2007 || '''RBD, familia'''
|-
| [[Amor sin Maquillaje]] || [[Mexico]] || 2007 || '''Iubire fara machiaj'''
|-
| [[Victoria (Telemundo series)|Victoria]] || [[USA]]-[[Colombia]] || 2007–2008 || '''Victoria'''
|-
| [[Nuevo Rico, Nuevo Pobre]] || [[Colombia|Columbia]] || 2007–2008 || '''Totul sau nimic'''
|-
| [[Madre Luna]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2007–2008 || '''Luna fermecata'''
|-
| [[Pura Sangre]] || [[Colombia]] || 2007–2008 || '''Onoare si noblete'''
|-
| [[Palabra de Mujer]] || [[Mexico]] || 2007–2008 || '''Pe cuvant de femeie'''
|-
| [[Pecados Ajenos]] || [[USA]] || 2007–2008 || '''Umbrele trecutului'''
|-
| [[Tormenta En El Paraíso]] || [[Mexico]] || 2007–2008 || '''Paradisul blestemat'''
|-
| [[Sete Pecados]] || [[Brazil]] || 2007–2008 || '''Sapte pacate'''
|-
| [[La Traición]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2008 || '''Tradarea'''
|-
| [[Cuidado con el Ángel]] || [[Mexico]] || 2008–2009 || '''Iubire cu chip rebel'''
|-
| [[Las Tontas No Van al Cielo]] || [[Mexico]] || 2008 || '''Toantele nu merg in Rai'''
|-
| [[Amanda O]] || [[Argentina]] || 2008 || '''Amanda O'''
|-
| [[Fuego En La Sangre]] || [[Mexico]] || 2008 || '''Focul iubirii'''
|-
| [[Valeria (telenovela)|Valeria]] || [[Venezuela]]-[[USA]] || 2008–2009 || '''Valeria'''
|-
| [[Sin Senos No Hay Paraíso]] || [[Colombia]]-[[Mexico]]-[[USA]] || 2008–2009 || '''Fara sani nu exista Paradis'''
|-
| [[Doña Bárbara]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2008–2009 || '''Doña Bárbara'''
|-
| [[En Nombre del Amor]] || [[Mexico]] || 2008–2009 || '''In numele iubirii'''
|-
| [[Mañana Es Para Siempre]] || [[Mexico]] || 2008–2009 || '''Impreuna pentru totdeauna'''
|-
| [[El Rostro de Analía]] || [[USA]] || 2008–2009 || '''Cealalta fata a Analiei'''
|-
| [[El Juramento]] || [[USA]] || 2008 || '''Legamantul'''
|-
| [[Caminho das Índias]] || [[Brazil]] || 2009 || '''India'''
|-
| [[Camaleones]] || [[Mexico]] || 2009–2010 || '''Cameleonii'''
|-
| [[Sortilegio]] || [[Mexico]] || 2009 || '''Predestinati'''
|-
| [[María Mercedes (telenovela)|María Mercedes]] || [[Mexico]] || 1992–1993 || '''Maria Mercedes'''
|-
| [[Niños Ricos, Pobres Padres]] || [[USA]]-[[Colombia]] || 2009–2010 || '''Saracii tineri bogati'''
|-
| [[Mar de Amor]] || [[Mexico]] || 2009–2010 || '''O mare de pasiune'''
|-
| [[Mi Pecado]] || [[Mexico]] || 2009 || '''Fructul oprit'''
|-
| [[Esmeralda (telenovela)|Esmeralda]] || [[Mexico]] || 1997 || '''Esmeralda'''
|-
| [[Clase 406]] || [[Mexico]] || 2002–2003 || '''Clase 406'''
|-
| [[Más Sabe el Diablo]] || [[USA]] || 2009–2010 || '''Demon si inger'''
|-
| [[¿Dónde está Elisa?]] || [[USA]] || 2010 || '''Cautand-o pe Elisa'''
|-
| [[Bella Calamidades]] || [[Colombia]] || 2010 || '''Suflet ratacit'''
|-
| [[Teresa]] || [[Mexico]] || 2010–2011 || '''Teresa'''
|-
| [[Los Herederos del Monte]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2011 || '''Mostenitorii'''
|-
| [[Querida Enemiga]] || [[Mexico]] || 2008 || '''Impostoarea'''
|-
| [[Kassandra (TV series)|Kassandra]] || [[Venezuela]] || 1992–1993 || '''Kassandra'''
|-
| [[Aurora (telenovela)|Aurora]] || [[USA]] ||  2010–2011 || '''Aurora'''
|-
| [[Corazón salvaje (2009 telenovela)|Corazón Salvaje]] || [[Mexico]] || 2009–2010 || '''Inima salbatica'''
|-
| [[Cielo Rojo]] || [[Mexico]] || 2011 || '''Sub cerul in flacari'''
|-
| [[Triunfo del Amor]] || [[Mexico]] || 2010–2011 || '''Triumful dragostei'''
|-
| [[Soy Tu Dueña]] || [[Mexico]] || 2010 || '''Stapana'''
|-
| [[Perro Amor]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2010 || '''Jocul seductiei'''
|-
| [[Mi Corazón Insiste… en Lola Volcán]] || [[USA]] || 2011 || '''Lola'''
|-
| [[Abrázame Muy Fuerte]] || [[Mexico]] || 2000–2001 || '''Imbratisari patimase'''
|-
| [[Eva Luna]] || [[Venezuela]]-[[USA]] || 2010–2011 || '''Eva Luna'''
|-
| [[El Fantasma de Elena]] || [[USA]] || 2010 || '''Iubire blestemata'''
|-
| [[Cuando me enamoro]] || [[Mexico]] || 2010–2011 || '''Secrete din trecut'''
|-
| [[La que no podía amar]] || [[Mexico]] || 2011–2012 || '''Suflet vandut'''
|-
| [[La Fuerza del Destino]] || [[Mexico]] || 2011 || '''Forta Destinului'''
|-
| [[Emperatriz]] || [[Mexico]] || 2011 || '''Emperatriz'''
|-
| [[Larin izbor]] || [[Croatia]] || 2011 || '''Lara'''
|-
| [[Relaciones Peligrosas]] || [[USA]] || 2011 || '''Legaturi riscante'''
|-
| [[Un Refugio para el Amor]] || [[Mexico]] || 2012 || '''Refugiul'''
|-
| [[Dos Hogares]] || [[Mexico]] || 2011 || '''Dragoste la indigo'''
|-
| [[Abismo de pasion]] || [[Mexico]] || 2012 || '''Abisul pasiunii'''
|-
| [[La Reina del Sur (telenovela)|La Reina del Sur]] || [[Spain]]-[[USA]]-[[Colombia]] || 2011 || '''Regina Sudului'''
|-
| [[Cachito de Cielo]] || [[Mexico]] || 2012 || '''Un colt de Rai'''
|-
| [[Amor Bravio]] || [[Mexico]] || 2012 || '''Dragoste si lupta'''
|-
| [[Corazón Apasionado]] || [[USA]]-[[Venezuela]] || 2011–2012 || '''Patimile Inimii'''
|-
| [[Rosa Diamante]] || [[Mexico]]-[[USA]] || 2012–2013 || '''Rosa Diamante'''
|-
| [[Porque el amor manda]] ||  [[Mexico]]  || 2012 -2013|| '''Îţi ordon să mă iubeşti!'''
|-
| [[Qué bonito amor]] ||  [[Mexico]]  || 2012 -2013|| '''Que bonito amor'''
|-
| [[Amores verdaderos]] ||  [[Mexico]]  || 2012 -2013|| '''Iubiri vinovate'''
|-
| [[Corazón Indomable]] || [[Mexico]] || 2013 || '''Maricruz'''
|-
| [[La Otra Cara del Alma]] || [[Mexico]] || 2012–2013 || '''Suflet de gheata'''
|-
| [[La Patrona]] || [[Mexico]]-[[USA]] || 2012–2013 || '''Diamantul noptii'''
|-
| [[La Tempestad]] || [[Mexico]] || 2013 || '''Furtuna din adancuri'''
|-
| [[Mentir para vivir]] || [[Mexico]] || 2013 || '''Viata de Imprumut'''
|-
| [[Santa Diabla]] || [[USA]] || 2013-2014 || '''Santa Diabla'''
|-
| [[Corona de lágrimas]] || [[Mexico]] || 2012-2013 || '''Cununa de Lacrimi'''
|-
| [[Dama y Obrero (2013 telenovela)|Dama y Obrero]] || [[USA]] || 2013 || '''Chemarea Inimii '''
|-
| *[[Lo Que La Vida Me Robó]] || [[Mexico]] || 2013-2014 || '''Spune-mi ca esti a mea '''
|-
|}

==Ipapalabas Na==
*[[Pasión Prohibida]] (2013)
*[[De Que Te Quiero, Te Quiero]] (2013-2014)
*[[Marido en Alquiler]] (2013-2014)

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

==Mga panlabas na link==
* [http://www.pro2.ro Opisyal na website]
{{stub|telebisyon}}

[[Kategorya:Romania]]
[[Kategorya:Mga network pantelebisyon]]</text>
      <sha1>nq0sbxo158yd7klebhmdcpbdncwi9qb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>IOS</title>
    <ns>0</ns>
    <id>251976</id>
    <revision>
      <id>2223284</id>
      <parentid>2223281</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T12:01:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47662-56</username>
        <id>165963</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2223284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7817" sha1="20he7b5nqj6q8l1lpl4px82fb1ja5sp" xml:space="preserve">{{lowercase title}}
{{Infobox OS
| name = iOS
| logo = IOS wordmark (2017).svg
| developer = [[Apple Inc.]]
| family = [[Unix-like|mala-Unix]], batay sa [[Darwin (operating system)|Darwin]]
| released = {{Start date and age|2007|06|29}}
| latest_release_version = iOS 26
| latest_release_date = {{Start date and age|2025|09|15}}
| language = 41 na wika; hindi kabilang ang [[wikang Filipino|Filipino]]
| ui = [[Graphical user interface|''graphical user interface'']] (GUI), ''[[Multi-touch|multi-touch]]''
| license = [[Proprietary software|Proprietaryo]], maliban sa mga bahaging ''[[Open-source software|open source]]''
| website = {{URL|https://www.apple.com/ios/}}
| working_state = Kasalukuyang ginagawa
| source_model = ''[[Proprietary software|Closed source]]''
| marketing_target = [[Smartphone|''smartphone'']] at iba pang aparatong mobile
| programmed_in = [[C (programming language)|C]], [[C++]], [[Objective-C]], [[Swift (programming language)|Swift]]
| updatemodel = ''[[Over-the-air programming|Over-the-air (OTA)]]''
| kernel_type = [[Hybrid kernel|Hybrid]] ([[XNU]])
}}
Ang '''iOS''' (dating '''iPhone OS''') ay isang ''[[mobile operating system|''operating system'']]'' para sa mga aparatong mobile na nilikha at binuo ng [[Apple Inc.]]&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/os/ios/
 |title=iOS
 |publisher=Apple
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt; Unang ipinakilala ito noong Enero 9, 2007, kasabay ng pagpapakilala ng unang [[iPhone]], at inilabas kasama ng iPhone noong Hunyo 29 ng parehong taon.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2007/01/09Apple-Reinvents-the-Phone-with-iPhone/
 |title=Apple Reinvents the Phone with iPhone
 |publisher=Apple
 |date=9 Enero 2007
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;

Pangunahing ginagamit ang iOS sa mga [[iPhone]]. Ang [[iPad]] ay dating gumamit ng bersiyon ng iOS ngunit mula 2019 ay gumagamit ng hiwalay na kaugnay na ''operating system'' na tinatawag na [[iPadOS]].&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2019/06/the-new-ipados-powers-unique-experiences-designed-for-ipad/
 |title=The new iPadOS powers unique experiences designed for iPad
 |publisher=Apple
 |date=3 Hunyo 2019
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;

Batay ang iOS sa [[Darwin (operating system)|Darwin]], ang pangunahing pundasyon ng ilang ''operating system'' ng Apple. Gumagamit ito ng [[XNU]] bilang [[Kernel (operating system)|''kernel'']] at ng iba't ibang balangkas, sistema, at serbisyo para sa mga ''application'', seguridad, grapika, komunikasyon, at iba pang gawain.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://support.apple.com/guide/security/welcome/web
 |title=Apple Platform Security
 |publisher=Apple Support
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;

Idinisenyo ang iOS para sa mga aparatong may [[touchscreen|''touchscreen'']] at gumagamit ng ''[[Multi-touch|multi-touch]]'' bilang pangunahing paraan ng pakikipag-ugnayan. Kabilang sa mga pangunahing bahagi ng ecosystem nito ang [[App Store]], [[iCloud]], [[Apple Pay]], [[iMessage]], [[FaceTime]], [[AirDrop]], at [[Apple Intelligence]].&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/os/ios/
 |title=iOS
 |publisher=Apple
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;

== Mga bersiyon ==
Ang iOS ay karaniwang tumatanggap ng isang pangunahing bersiyon bawat taon, kasama ang mga karagdagang update para sa mga pag-aayos, pagpapahusay, at seguridad.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://support.apple.com/en-us/100100
 |title=About iOS updates
 |publisher=Apple Support
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Bersiyon
! Taon
! Mga pangunahing pagbabago
|-
| [[iPhone OS 1]]
| 2007
| Unang bersiyon ng ''operating system'' ng iPhone.
|-
| [[iPhone OS 2]]
| 2008
| Ipinakilala ang [[App Store]] at suporta para sa mga ''third-party application''.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2008/07/10The-App-Store-Now-Available/
 |title=App Store Downloads Top 10 Million in First Weekend
 |publisher=Apple
 |date=14 Hulyo 2008
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iPhone OS 3]]
| 2009
| Nagdagdag ng ''copy and paste'', MMS, at iba pang tampok.
|-
| [[iOS 4]]
| 2010
| Nagpakilala ng ''multitasking'', ''folders'', at iba pang pagbabago.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2010/06/07Apple-Presents-iOS-4/
 |title=Apple Presents iOS 4
 |publisher=Apple
 |date=7 Hunyo 2010
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 5]]
| 2011
| Nagdagdag ng Notification Center, iMessage, iCloud, at Siri sa mga suportadong aparato.
|-
| [[iOS 6]]
| 2012
| Nagpakilala ng Apple Maps, Passbook, at iba pang tampok.
|-
| [[iOS 7]]
| 2013
| Malaking pagbabago sa disenyo ng ''user interface'', Control Center, at AirDrop.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2013/06/10Apple-Introduces-iOS-7/
 |title=Apple Introduces iOS 7
 |publisher=Apple
 |date=10 Hunyo 2013
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 8]]
| 2014
| Nagdagdag ng mga ''extension'', Health, Continuity, at iba pang API.
|-
| [[iOS 9]]
| 2015
| Mga pagpapahusay sa performance, Siri, Notes, Maps, at multitasking sa iPad.
|-
| [[iOS 10]]
| 2016
| Mga pagbabago sa Messages, Lock Screen, Siri, at iba pang ''application''.
|-
| [[iOS 11]]
| 2017
| Mga bagong ''productivity feature'' at malalaking pagbabago para sa iPad.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2017/06/apple-previews-ios-11/
 |title=Apple Previews iOS 11
 |publisher=Apple
 |date=5 Hunyo 2017
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 12]]
| 2018
| Nakatuon sa performance at nagdagdag ng Screen Time, Memoji, at Siri Shortcuts.
|-
| [[iOS 13]]
| 2019
| Nagpakilala ng Dark Mode, Sign in with Apple, at [[iPadOS|iPadOS]] bilang hiwalay na ''operating system'' para sa iPad.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2019/06/apple-previews-ios-13/
 |title=Apple previews iOS 13
 |publisher=Apple
 |date=3 Hunyo 2019
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 14]]
| 2020
| Nagdagdag ng Home Screen widgets, App Library, at App Clips.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2020/06/apple-reimagines-the-iphone-experience-with-ios-14/
 |title=Apple reimagines the iPhone experience with iOS 14
 |publisher=Apple
 |date=22 Hunyo 2020
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 15]]
| 2021
| Nagpakilala ng Focus, Live Text, SharePlay, at mga pagpapahusay sa FaceTime.
|-
| [[iOS 16]]
| 2022
| Nagdagdag ng Lock Screen customization at Live Activities.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2022/06/apple-previews-ios-16/
 |title=Apple previews iOS 16
 |publisher=Apple
 |date=6 Hunyo 2022
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 17]]
| 2023
| Nagpakilala ng Contact Posters, Live Voicemail, StandBy, at iba pang tampok.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2023/06/apple-previews-ios-17/
 |title=Apple previews iOS 17
 |publisher=Apple
 |date=5 Hunyo 2023
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 18]]
| 2024
| Nagdagdag ng mas malawak na ''customization'', bagong Photos, at [[Apple Intelligence]].&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2024/06/apple-announces-ios-18-a-major-update-with-new-customization-features/
 |title=Apple announces iOS 18
 |publisher=Apple
 |date=10 Hunyo 2024
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 26]]
| 2025
| Nagpakilala ng isang ''visual design'' na itinawag na Liquid Glass, mga bagong tampok sa 'csystem application'', at mga pagpapahusay sa Apple Intelligence.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2025/06/apple-elevates-the-iphone-experience-with-ios-26/
 |title=Apple elevates the iPhone experience with iOS 26
 |publisher=Apple
 |date=9 Hunyo 2025
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|}

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Mga tatak ng teleponong selular]]
[[Kategorya:iOS|iOS]]
[[Kategorya:Operating system]]</text>
      <sha1>20he7b5nqj6q8l1lpl4px82fb1ja5sp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223285</id>
      <parentid>2223284</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T12:15:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47662-56</username>
        <id>165963</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mga bersiyon */</comment>
      <origin>2223285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10828" sha1="mk6rpcntu12t5e9zgkrtyeo3f5l7u81" xml:space="preserve">{{lowercase title}}
{{Infobox OS
| name = iOS
| logo = IOS wordmark (2017).svg
| developer = [[Apple Inc.]]
| family = [[Unix-like|mala-Unix]], batay sa [[Darwin (operating system)|Darwin]]
| released = {{Start date and age|2007|06|29}}
| latest_release_version = iOS 26
| latest_release_date = {{Start date and age|2025|09|15}}
| language = 41 na wika; hindi kabilang ang [[wikang Filipino|Filipino]]
| ui = [[Graphical user interface|''graphical user interface'']] (GUI), ''[[Multi-touch|multi-touch]]''
| license = [[Proprietary software|Proprietaryo]], maliban sa mga bahaging ''[[Open-source software|open source]]''
| website = {{URL|https://www.apple.com/ios/}}
| working_state = Kasalukuyang ginagawa
| source_model = ''[[Proprietary software|Closed source]]''
| marketing_target = [[Smartphone|''smartphone'']] at iba pang aparatong mobile
| programmed_in = [[C (programming language)|C]], [[C++]], [[Objective-C]], [[Swift (programming language)|Swift]]
| updatemodel = ''[[Over-the-air programming|Over-the-air (OTA)]]''
| kernel_type = [[Hybrid kernel|Hybrid]] ([[XNU]])
}}
Ang '''iOS''' (dating '''iPhone OS''') ay isang ''[[mobile operating system|''operating system'']]'' para sa mga aparatong mobile na nilikha at binuo ng [[Apple Inc.]]&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/os/ios/
 |title=iOS
 |publisher=Apple
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt; Unang ipinakilala ito noong Enero 9, 2007, kasabay ng pagpapakilala ng unang [[iPhone]], at inilabas kasama ng iPhone noong Hunyo 29 ng parehong taon.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2007/01/09Apple-Reinvents-the-Phone-with-iPhone/
 |title=Apple Reinvents the Phone with iPhone
 |publisher=Apple
 |date=9 Enero 2007
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;

Pangunahing ginagamit ang iOS sa mga [[iPhone]]. Ang [[iPad]] ay dating gumamit ng bersiyon ng iOS ngunit mula 2019 ay gumagamit ng hiwalay na kaugnay na ''operating system'' na tinatawag na [[iPadOS]].&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2019/06/the-new-ipados-powers-unique-experiences-designed-for-ipad/
 |title=The new iPadOS powers unique experiences designed for iPad
 |publisher=Apple
 |date=3 Hunyo 2019
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;

Batay ang iOS sa [[Darwin (operating system)|Darwin]], ang pangunahing pundasyon ng ilang ''operating system'' ng Apple. Gumagamit ito ng [[XNU]] bilang [[Kernel (operating system)|''kernel'']] at ng iba't ibang balangkas, sistema, at serbisyo para sa mga ''application'', seguridad, grapika, komunikasyon, at iba pang gawain.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://support.apple.com/guide/security/welcome/web
 |title=Apple Platform Security
 |publisher=Apple Support
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;

Idinisenyo ang iOS para sa mga aparatong may [[touchscreen|''touchscreen'']] at gumagamit ng ''[[Multi-touch|multi-touch]]'' bilang pangunahing paraan ng pakikipag-ugnayan. Kabilang sa mga pangunahing bahagi ng ecosystem nito ang [[App Store]], [[iCloud]], [[Apple Pay]], [[iMessage]], [[FaceTime]], [[AirDrop]], at [[Apple Intelligence]].&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/os/ios/
 |title=iOS
 |publisher=Apple
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;

== Mga bersiyon ==
Ang iOS ay karaniwang tumatanggap ng isang pangunahing bersiyon bawat taon, kasama ang mga karagdagang update para sa mga pag-aayos, pagpapahusay, at seguridad.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://support.apple.com/en-us/100100
 |title=About iOS updates
 |publisher=Apple Support
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Bersiyon
! Taon
! Mga pangunahing pagbabago
|-
| [[iPhone OS 1]]
| 2007
| Unang bersiyon ng ''operating system'' ng iPhone.
|-
| [[iPhone OS 2]]
| 2008
| Ipinakilala ang [[App Store]] at suporta para sa mga ''third-party application''.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2008/07/10The-App-Store-Now-Available/
 |title=App Store Downloads Top 10 Million in First Weekend
 |publisher=Apple
 |date=14 Hulyo 2008
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iPhone OS 3]]
| 2009
| Nagdagdag ng ''copy and paste'', MMS, at iba pang tampok.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2009/06/08Apple-Announces-the-New-iPhone-3GS-The-Fastest-Most-Powerful-iPhone-Yet/
 |title=Apple Announces the New iPhone 3GS—The Fastest, Most Powerful iPhone Yet
 |publisher=Apple
 |date=8 Hunyo 2009
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 4]]
| 2010
| Nagpakilala ng ''multitasking'', ''folders'', at iba pang pagbabago.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2010/06/07Apple-Presents-iPhone-4/
 |title=Apple Presents iPhone 4
 |publisher=Apple
 |date=7 Hunyo 2010
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 5]]
| 2011
| Nagdagdag ng Notification Center, iMessage, iCloud, at Siri sa mga suportadong aparato.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2011/06/06New-Version-of-iOS-Includes-Notification-Center-iMessage-Newsstand-Twitter-Integration-Among-200-New-Features/
 |title=New Version of iOS Includes Notification Center, iMessage, Newsstand, Twitter Integration Among 200 New Features
 |publisher=Apple
 |date=6 Hunyo 2011
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 6]]
| 2012
| Nagpakilala ng Apple Maps, Passbook, at iba pang tampok.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2012/06/11Apple-Previews-iOS-6-With-All-New-Maps-Siri-Features-Facebook-Integration-Shared-Photo-Streams-New-Passbook-App/
 |title=Apple Previews iOS 6 With All New Maps, Siri Features, Facebook Integration, Shared Photo Streams &amp; New Passbook App
 |publisher=Apple
 |date=11 Hunyo 2012
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 7]]
| 2013
| Malaking pagbabago sa disenyo ng ''user interface'', Control Center, at AirDrop.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2013/06/10Apple-Unveils-iOS-7/
 |title=Apple Unveils iOS 7
 |publisher=Apple
 |date=10 Hunyo 2013
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 8]]
| 2014
| Nagdagdag ng mga ''extension'', Health, Continuity, at iba pang API.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2014/09/09Apple-Announces-iOS-8-Available-September-17/
 |title=Apple Announces iOS 8 Available September 17
 |publisher=Apple
 |date=9 Setyembre 2014
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 9]]
| 2015
| Mga pagpapahusay sa performance, Siri, Notes, Maps, at multitasking sa iPad.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2015/09/09iOS-9-Available-as-a-Free-Update-for-iPhone-iPad-iPod-touch-Users-September-16/
 |title=iOS 9 Available as a Free Update for iPhone, iPad &amp; iPod touch Users September 16
 |publisher=Apple
 |date=9 Setyembre 2015
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 10]]
| 2016
| Mga pagbabago sa Messages, Lock Screen, Siri, at iba pang ''application''.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2016/06/apple-previews-ios-10-biggest-ios-release-ever/
 |title=Apple previews iOS 10, biggest iOS release ever
 |publisher=Apple
 |date=13 Hunyo 2016
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 11]]
| 2017
| Mga bagong ''productivity feature'' at malalaking pagbabago para sa iPad.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2017/06/apple-previews-ios-11/
 |title=Apple Previews iOS 11
 |publisher=Apple
 |date=5 Hunyo 2017
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 12]]
| 2018
| Nakatuon sa performance at nagdagdag ng Screen Time, Memoji, at Siri Shortcuts.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2018/06/apple-previews-ios-12/
 |title=Apple previews iOS 12
 |publisher=Apple
 |date=4 Hunyo 2018
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 13]]
| 2019
| Nagpakilala ng Dark Mode, Sign in with Apple, at [[iPadOS]] bilang hiwalay na ''operating system'' para sa iPad.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2019/06/apple-previews-ios-13/
 |title=Apple previews iOS 13
 |publisher=Apple
 |date=3 Hunyo 2019
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 14]]
| 2020
| Nagdagdag ng Home Screen widgets, App Library, at App Clips.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2020/06/apple-reimagines-the-iphone-experience-with-ios-14/
 |title=Apple reimagines the iPhone experience with iOS 14
 |publisher=Apple
 |date=22 Hunyo 2020
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 15]]
| 2021
| Nagpakilala ng Focus, Live Text, SharePlay, at mga pagpapahusay sa FaceTime.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2021/06/ios-15-brings-powerful-new-features-to-stay-connected-focus-explore-and-more/
 |title=iOS 15 brings powerful new features to stay connected, focus, explore, and more
 |publisher=Apple
 |date=7 Hunyo 2021
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 16]]
| 2022
| Nagdagdag ng Lock Screen customization at Live Activities.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2022/06/apple-previews-ios-16/
 |title=Apple previews iOS 16
 |publisher=Apple
 |date=6 Hunyo 2022
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 17]]
| 2023
| Nagpakilala ng Contact Posters, Live Voicemail, StandBy, at iba pang tampok.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2023/06/apple-previews-ios-17/
 |title=iOS 17 makes iPhone more personal and intuitive
 |publisher=Apple
 |date=5 Hunyo 2023
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 18]]
| 2024
| Nagdagdag ng mas malawak na ''customization'', bagong Photos, at [[Apple Intelligence]].&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2024/06/apple-announces-ios-18-a-major-update-with-new-customization-features/
 |title=Apple announces iOS 18
 |publisher=Apple
 |date=10 Hunyo 2024
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 26]]
| 2025
| Nagpakilala ng isang ''visual design'' na itinawag na Liquid Glass, mga bagong ''system application'', at mga pagpapahusay sa Apple Intelligence.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2025/06/apple-elevates-the-iphone-experience-with-ios-26/
 |title=Apple elevates the iPhone experience with iOS 26
 |publisher=Apple
 |date=9 Hunyo 2025
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 27]]
| 2026
| Paparating na bersiyon na nagpakilala ng bagong Siri AI na pinapagana ng Apple Intelligence, mga bagong tampok ng Apple Intelligence, at mga pagpapahusay sa disenyo at pagganap ng sistema. Inaasahang magiging available bilang libreng ''software update'' sa taglagas ng 2026.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2026/06/apple-unveils-next-generation-of-apple-intelligence-siri-ai-and-more/
 |title=WWDC26: Apple unveils next generation of Apple Intelligence, Siri AI, powerful parental controls, and an expansive set of software improvements
 |publisher=Apple
 |date=8 Hunyo 2026
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|}

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Mga tatak ng teleponong selular]]
[[Kategorya:iOS|iOS]]
[[Kategorya:Operating system]]</text>
      <sha1>mk6rpcntu12t5e9zgkrtyeo3f5l7u81</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223310</id>
      <parentid>2223285</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T16:33:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Malipáyon</username>
        <id>120841</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:Apple Inc.]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>2223310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10853" sha1="g6wqgycpthel639ktxj83w1sike8w3n" xml:space="preserve">{{lowercase title}}
{{Infobox OS
| name = iOS
| logo = IOS wordmark (2017).svg
| developer = [[Apple Inc.]]
| family = [[Unix-like|mala-Unix]], batay sa [[Darwin (operating system)|Darwin]]
| released = {{Start date and age|2007|06|29}}
| latest_release_version = iOS 26
| latest_release_date = {{Start date and age|2025|09|15}}
| language = 41 na wika; hindi kabilang ang [[wikang Filipino|Filipino]]
| ui = [[Graphical user interface|''graphical user interface'']] (GUI), ''[[Multi-touch|multi-touch]]''
| license = [[Proprietary software|Proprietaryo]], maliban sa mga bahaging ''[[Open-source software|open source]]''
| website = {{URL|https://www.apple.com/ios/}}
| working_state = Kasalukuyang ginagawa
| source_model = ''[[Proprietary software|Closed source]]''
| marketing_target = [[Smartphone|''smartphone'']] at iba pang aparatong mobile
| programmed_in = [[C (programming language)|C]], [[C++]], [[Objective-C]], [[Swift (programming language)|Swift]]
| updatemodel = ''[[Over-the-air programming|Over-the-air (OTA)]]''
| kernel_type = [[Hybrid kernel|Hybrid]] ([[XNU]])
}}
Ang '''iOS''' (dating '''iPhone OS''') ay isang ''[[mobile operating system|''operating system'']]'' para sa mga aparatong mobile na nilikha at binuo ng [[Apple Inc.]]&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/os/ios/
 |title=iOS
 |publisher=Apple
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt; Unang ipinakilala ito noong Enero 9, 2007, kasabay ng pagpapakilala ng unang [[iPhone]], at inilabas kasama ng iPhone noong Hunyo 29 ng parehong taon.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2007/01/09Apple-Reinvents-the-Phone-with-iPhone/
 |title=Apple Reinvents the Phone with iPhone
 |publisher=Apple
 |date=9 Enero 2007
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;

Pangunahing ginagamit ang iOS sa mga [[iPhone]]. Ang [[iPad]] ay dating gumamit ng bersiyon ng iOS ngunit mula 2019 ay gumagamit ng hiwalay na kaugnay na ''operating system'' na tinatawag na [[iPadOS]].&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2019/06/the-new-ipados-powers-unique-experiences-designed-for-ipad/
 |title=The new iPadOS powers unique experiences designed for iPad
 |publisher=Apple
 |date=3 Hunyo 2019
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;

Batay ang iOS sa [[Darwin (operating system)|Darwin]], ang pangunahing pundasyon ng ilang ''operating system'' ng Apple. Gumagamit ito ng [[XNU]] bilang [[Kernel (operating system)|''kernel'']] at ng iba't ibang balangkas, sistema, at serbisyo para sa mga ''application'', seguridad, grapika, komunikasyon, at iba pang gawain.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://support.apple.com/guide/security/welcome/web
 |title=Apple Platform Security
 |publisher=Apple Support
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;

Idinisenyo ang iOS para sa mga aparatong may [[touchscreen|''touchscreen'']] at gumagamit ng ''[[Multi-touch|multi-touch]]'' bilang pangunahing paraan ng pakikipag-ugnayan. Kabilang sa mga pangunahing bahagi ng ecosystem nito ang [[App Store]], [[iCloud]], [[Apple Pay]], [[iMessage]], [[FaceTime]], [[AirDrop]], at [[Apple Intelligence]].&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/os/ios/
 |title=iOS
 |publisher=Apple
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;

== Mga bersiyon ==
Ang iOS ay karaniwang tumatanggap ng isang pangunahing bersiyon bawat taon, kasama ang mga karagdagang update para sa mga pag-aayos, pagpapahusay, at seguridad.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://support.apple.com/en-us/100100
 |title=About iOS updates
 |publisher=Apple Support
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Bersiyon
! Taon
! Mga pangunahing pagbabago
|-
| [[iPhone OS 1]]
| 2007
| Unang bersiyon ng ''operating system'' ng iPhone.
|-
| [[iPhone OS 2]]
| 2008
| Ipinakilala ang [[App Store]] at suporta para sa mga ''third-party application''.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2008/07/10The-App-Store-Now-Available/
 |title=App Store Downloads Top 10 Million in First Weekend
 |publisher=Apple
 |date=14 Hulyo 2008
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iPhone OS 3]]
| 2009
| Nagdagdag ng ''copy and paste'', MMS, at iba pang tampok.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2009/06/08Apple-Announces-the-New-iPhone-3GS-The-Fastest-Most-Powerful-iPhone-Yet/
 |title=Apple Announces the New iPhone 3GS—The Fastest, Most Powerful iPhone Yet
 |publisher=Apple
 |date=8 Hunyo 2009
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 4]]
| 2010
| Nagpakilala ng ''multitasking'', ''folders'', at iba pang pagbabago.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2010/06/07Apple-Presents-iPhone-4/
 |title=Apple Presents iPhone 4
 |publisher=Apple
 |date=7 Hunyo 2010
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 5]]
| 2011
| Nagdagdag ng Notification Center, iMessage, iCloud, at Siri sa mga suportadong aparato.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2011/06/06New-Version-of-iOS-Includes-Notification-Center-iMessage-Newsstand-Twitter-Integration-Among-200-New-Features/
 |title=New Version of iOS Includes Notification Center, iMessage, Newsstand, Twitter Integration Among 200 New Features
 |publisher=Apple
 |date=6 Hunyo 2011
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 6]]
| 2012
| Nagpakilala ng Apple Maps, Passbook, at iba pang tampok.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2012/06/11Apple-Previews-iOS-6-With-All-New-Maps-Siri-Features-Facebook-Integration-Shared-Photo-Streams-New-Passbook-App/
 |title=Apple Previews iOS 6 With All New Maps, Siri Features, Facebook Integration, Shared Photo Streams &amp; New Passbook App
 |publisher=Apple
 |date=11 Hunyo 2012
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 7]]
| 2013
| Malaking pagbabago sa disenyo ng ''user interface'', Control Center, at AirDrop.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2013/06/10Apple-Unveils-iOS-7/
 |title=Apple Unveils iOS 7
 |publisher=Apple
 |date=10 Hunyo 2013
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 8]]
| 2014
| Nagdagdag ng mga ''extension'', Health, Continuity, at iba pang API.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2014/09/09Apple-Announces-iOS-8-Available-September-17/
 |title=Apple Announces iOS 8 Available September 17
 |publisher=Apple
 |date=9 Setyembre 2014
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 9]]
| 2015
| Mga pagpapahusay sa performance, Siri, Notes, Maps, at multitasking sa iPad.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2015/09/09iOS-9-Available-as-a-Free-Update-for-iPhone-iPad-iPod-touch-Users-September-16/
 |title=iOS 9 Available as a Free Update for iPhone, iPad &amp; iPod touch Users September 16
 |publisher=Apple
 |date=9 Setyembre 2015
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 10]]
| 2016
| Mga pagbabago sa Messages, Lock Screen, Siri, at iba pang ''application''.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2016/06/apple-previews-ios-10-biggest-ios-release-ever/
 |title=Apple previews iOS 10, biggest iOS release ever
 |publisher=Apple
 |date=13 Hunyo 2016
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 11]]
| 2017
| Mga bagong ''productivity feature'' at malalaking pagbabago para sa iPad.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2017/06/apple-previews-ios-11/
 |title=Apple Previews iOS 11
 |publisher=Apple
 |date=5 Hunyo 2017
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 12]]
| 2018
| Nakatuon sa performance at nagdagdag ng Screen Time, Memoji, at Siri Shortcuts.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2018/06/apple-previews-ios-12/
 |title=Apple previews iOS 12
 |publisher=Apple
 |date=4 Hunyo 2018
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 13]]
| 2019
| Nagpakilala ng Dark Mode, Sign in with Apple, at [[iPadOS]] bilang hiwalay na ''operating system'' para sa iPad.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2019/06/apple-previews-ios-13/
 |title=Apple previews iOS 13
 |publisher=Apple
 |date=3 Hunyo 2019
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 14]]
| 2020
| Nagdagdag ng Home Screen widgets, App Library, at App Clips.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2020/06/apple-reimagines-the-iphone-experience-with-ios-14/
 |title=Apple reimagines the iPhone experience with iOS 14
 |publisher=Apple
 |date=22 Hunyo 2020
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 15]]
| 2021
| Nagpakilala ng Focus, Live Text, SharePlay, at mga pagpapahusay sa FaceTime.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2021/06/ios-15-brings-powerful-new-features-to-stay-connected-focus-explore-and-more/
 |title=iOS 15 brings powerful new features to stay connected, focus, explore, and more
 |publisher=Apple
 |date=7 Hunyo 2021
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 16]]
| 2022
| Nagdagdag ng Lock Screen customization at Live Activities.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2022/06/apple-previews-ios-16/
 |title=Apple previews iOS 16
 |publisher=Apple
 |date=6 Hunyo 2022
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 17]]
| 2023
| Nagpakilala ng Contact Posters, Live Voicemail, StandBy, at iba pang tampok.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2023/06/apple-previews-ios-17/
 |title=iOS 17 makes iPhone more personal and intuitive
 |publisher=Apple
 |date=5 Hunyo 2023
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 18]]
| 2024
| Nagdagdag ng mas malawak na ''customization'', bagong Photos, at [[Apple Intelligence]].&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2024/06/apple-announces-ios-18-a-major-update-with-new-customization-features/
 |title=Apple announces iOS 18
 |publisher=Apple
 |date=10 Hunyo 2024
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 26]]
| 2025
| Nagpakilala ng isang ''visual design'' na itinawag na Liquid Glass, mga bagong ''system application'', at mga pagpapahusay sa Apple Intelligence.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2025/06/apple-elevates-the-iphone-experience-with-ios-26/
 |title=Apple elevates the iPhone experience with iOS 26
 |publisher=Apple
 |date=9 Hunyo 2025
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[iOS 27]]
| 2026
| Paparating na bersiyon na nagpakilala ng bagong Siri AI na pinapagana ng Apple Intelligence, mga bagong tampok ng Apple Intelligence, at mga pagpapahusay sa disenyo at pagganap ng sistema. Inaasahang magiging available bilang libreng ''software update'' sa taglagas ng 2026.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.apple.com/newsroom/2026/06/apple-unveils-next-generation-of-apple-intelligence-siri-ai-and-more/
 |title=WWDC26: Apple unveils next generation of Apple Intelligence, Siri AI, powerful parental controls, and an expansive set of software improvements
 |publisher=Apple
 |date=8 Hunyo 2026
 |access-date=2 Setyembre 2026
}}&lt;/ref&gt;
|}

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Mga tatak ng teleponong selular]]
[[Kategorya:iOS|iOS]]
[[Kategorya:Operating system]]
[[Kategorya:Apple Inc.]]</text>
      <sha1>g6wqgycpthel639ktxj83w1sike8w3n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Procyonidae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275668</id>
    <revision>
      <id>2223311</id>
      <parentid>2180179</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T18:37:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>79921</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>2223311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3412" sha1="3hctp06m6z1znw1b5hh1utx49lws1yk" xml:space="preserve">{{Walang-sanggunian|date=Disyembre 2017}}
{{automatic taxobox
| name = Procyonidae
| image = Procyon lotor 2.jpg
| image_caption = ''[[Procyon lotor]]''
| fossil_range =
| taxon = Procyonidae
| authority = [[John Edward Gray|Gray]], 1825
| subdivision_ranks = [[Genus|Genera]]
| subdivision =
''[[Bassariscus]]''&lt;br&gt;
''[[Procyon (genus)|Procyon]]''&lt;br&gt;
''[[Nasua]]''&lt;br&gt;
''[[Nasuella]]''&lt;br&gt;
''[[Bassaricyon]]''&lt;br&gt;
''[[Kinkajou|Potos]]''
}}
Ang '''Procyonidae''' ay isang pamilyang mga [[mamalya]] ng order na [[Carnivora]]. Kasama raccoons, [[coati]]s, [[kinkajou]]s, [[olingo]]s, [[olinguito]]s, ringtails at cacomistles. Ang Procyonids ay naninirahan sa isang malawak na hanay ng mga kapaligiran at sa pangkalahatan ay walang kamag-anak.

== Mga genus ==
{{Wikidata list|sparql=
SELECT ?item (concat(&quot;''[[&quot;, ?taxonname, &quot;]]''&quot;) as ?taxonLink) 
  (concat(&quot;[http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&amp;id=&quot;, ?msw, &quot; Mammal Species of the World]&quot;) as ?mswLink)
WHERE {
  ?item wdt:P31 wd:Q16521 ;
        wdt:P105 wd:Q34740 ;
        wdt:P171* wd:Q147114 ;
        wdt:P225 ?taxonname .
  
  optional { ?item wdt:P959 ?msw . }   
}
|columns=P18:Larawan,?taxonLink:Genus,P1843:Ibang tawag,?mswLink:MSW
|section=
|min_section=3
|sort=P225
|links=text
|thumb=128
|autolist=fallback
}}
{| class='wikitable sortable'
! Larawan
! Genus
! Ibang tawag
! MSW
|-
| [[Talaksan:Illustrations of the species of Bassaricyon.jpg|center|128px]]
| ''[[Bassaricyon]]''
| en:Olingos&lt;br/&gt;uk:Олінго
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&amp;id=14001596 Mammal Species of the World]
|-
| 
| ''[[Bassaricyonoides]]''
| 
| 
|-
| 
| ''[[Bassaris]]''
| 
| 
|-
| [[Talaksan:Bassariscus.jpg|center|128px]]
| ''[[Bassariscus]]''
| 
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&amp;id=14001602 Mammal Species of the World]
|-
| [[Talaksan:CoatiNosara.jpg|center|128px]]
| ''[[Nasua]]''
| ca:Coatí&lt;br/&gt;de:Nasenbär&lt;br/&gt;en:Coati&lt;br/&gt;es:Coati&lt;br/&gt;fi:Koatit&lt;br/&gt;gn:Coa-ti&lt;br/&gt;he:חוטמן&lt;br/&gt;ja:ハナグマ&lt;br/&gt;pt:Quati&lt;br/&gt;uk:Коаті&lt;br/&gt;pl:Ostronos&lt;br/&gt;nb:nesebjørner&lt;br/&gt;sl:nosati medved&lt;br/&gt;sl:koati
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&amp;id=14001624 Mammal Species of the World]
|-
| [[Talaksan:Ulisse Aldrovandi - Mountain Coati.jpg|center|128px]]
| ''[[Nasuella]]''
| 
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&amp;id=14001644 Mammal Species of the World]
|-
| [[Talaksan:Kinkajou2.jpg|center|128px]]
| ''[[Potos]]''
| da:Snohalebjørn&lt;br/&gt;de:Wickelbär&lt;br/&gt;en:Kinkajou&lt;br/&gt;nl:Kinkajoe&lt;br/&gt;sv:Veckelbjörn&lt;br/&gt;th:คินคาจู&lt;br/&gt;th:หมีน้ำผึ้ง&lt;br/&gt;uk:Кінкажу
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&amp;id=14001649 Mammal Species of the World]
|-
| [[Talaksan:Procyon lotor (Common raccoon).jpg|center|128px]]
| ''[[Procyon]]''
| ca:ós rentador&lt;br/&gt;en:Raccoons&lt;br/&gt;eo:Lavurso&lt;br/&gt;eo:Prociono&lt;br/&gt;eo:Rakuno&lt;br/&gt;es:Mapaches&lt;br/&gt;fi:Pesukarhut&lt;br/&gt;fr:Raton laveur&lt;br/&gt;mk:Ракун&lt;br/&gt;nl:Wasberen&lt;br/&gt;nb:Vaskebjørner&lt;br/&gt;ru:Енот&lt;br/&gt;uk:Єнот
| [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&amp;id=14001658 Mammal Species of the World]
|}
{{Wikidata list end}}

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

{{Authority control}}

{{stub|Mamalya}}
[[kategorya:Procyonidae|*]]</text>
      <sha1>3hctp06m6z1znw1b5hh1utx49lws1yk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tagagamit:Allyriana000</title>
    <ns>2</ns>
    <id>317584</id>
    <revision>
      <id>2223307</id>
      <parentid>2223173</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T15:55:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Allyriana000</username>
        <id>119761</id>
      </contributor>
      <origin>2223307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18876" sha1="icb4u7vukcrio1zkbjan1ofoweiqeg3" xml:space="preserve">{{userboxtop|align=right|backgroundcolor=#cedff2|bordercolor=#4E78A0 solid 5px;|extra-css=border-radius: 8px; padding-bottom:3px; padding-top:5px;|textcolor=black|toptext='''Allyriana000'''}}
{{User en}}
{{User Wikipedian For|year=2022|month=05|day=13}}
{{User contrib|17,480}}
{{Userboxbottom}}Magandang araw Pilipinas! Ako si Allyriana, at ako ay mahilig sa pagsubaybay sa mga patimapalak pagandahan tulad ng Miss Universe, Miss World, Miss Earth, at Miss International. Nagsimula akong mag-edit sa English Wikipedia noong Abril 4, 2021, subalit nagsimula lamang ako sa Wikipedia Tagalog noong Mayo 13, 2022.

Ako ay ipinanganak sa [[Lungsod Quezon]], kung saan ako lumaki. Ang aking mga hilig ay gumuhit ng mga ''portrait'' ng mga tao at ng mga estruktura, manood ng mga ''series'' tulad ng ''[[RuPaul's Drag Race]]'', The Crown, Money Heist, Jujutsu Kaisen, Demon Slayer at Grey's Anatomy, at kumanta. 

== Mga nagawang artikulo ==

=== Talaan ng mga artikulo ===
Ang mga artikulong naka-'''''bold''''' ay ang mga artikulong '''tapos nang ilikha''' o may mga '''sapat na sanggunian''' na para sa mga nilalaman ng artikulo. Ang mga artikulong hindi naka-''bold'' ay ang mga artikulo kinakailangan pang dagdagan ng sapat na impormasyon at sanggunian. Lahat na ng mga artikulo mula sa Cycle 1 ang naka-''bold''. 222 sa 385 na artikulo ang tapos na (57.66%). Ang mga artikulong may asterisk ay mga artikulong naka-arkibo na ang mga sanggunian.

==== Cycle 1: 21 Abril 2021 - 31 Disyembre 2022 &lt;small&gt;(53 artikulo + 10 artikulong Ingles)&lt;/small&gt; ====
{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center
|title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 1 (619 na araw)}}
{{col-begin}}
{{col-2}}
{|
! Abril 2021
|-
|
* '''Binibining Pilipinas 1997''' (21; sa Ingles)
|-
! Hunyo 2021
|-
|
* '''Binibining Pilipinas 1996''' (2; sa Ingles)
* '''Binibining Pilipinas 1995''' (6; sa Ingles)
* '''Binibining Pilipinas 1994''' (8; sa Ingles)
* '''Binibining Pilipinas 1993''' (28; sa Ingles)
|-
! Setyembre 2021
|-
|
* '''Binibining Pilipinas 1964''' (20; sa Ingles)
|-
! Oktubre 2021
|-
|
* '''Binibining Pilipinas 1992''' (18; sa Ingles)
|-
! Nobyembre 2021
|-
|
* '''The Miss Globe 2021''' (6; sa Ingles)
|-
! Disyembre 2021
|-
|
* '''Señorita Colombia 2021''' (28; sa Ingles)
|-
! Abril 2022
|-
|
* '''Binibining Pilipinas 1991''' (23; sa Ingles)
|-
! Hunyo 2022
|-
|
*'''[[Nadia Ferreira]]''' (10)*
*'''[[Miss Universe Philippines]]''' (11)*
|-
! Agosto 2022
|-
|
*'''[[Miss World 2023]]''' (2)*
*'''[[Miss World 2018]]''' (3)
*'''[[Miss World 2019]]''' (5)
|-
! Setyembre 2022
|-
|
*'''[[Francisco Mañosa]]''' (1)
*'''[[Andrea Meza]]''' (19)
|-
! Oktubre 2022
|-
|
*'''[[Miss Universe 1952]]''' (4)*
*'''[[Miss Universe 1953]]''' (6)*
*'''[[Miss Universe 1954]]''' (7)*
*'''[[Miss Universe 1955]]''' (10)*
*'''[[Miss Universe 1956]]''' (10)*
*'''[[Miss Universe 1957]]''' (11)*
*'''[[Miss Universe 1958]]''' (12)*
*'''[[Miss Universe 1959]]''' (24)*
|-
|}
{{col-2}}
{|
|-
! Nobyembre 2022
|-
|
*'''[[Miss Universe 1960]]''' (5)*
*'''[[Miss Universe 1961]]''' (6)*
*'''[[Miss Universe 1962]]''' (7)*
*'''[[Miss Universe 1963]]''' (8)*
*'''[[Miss World 1951]]''' (8)
*'''[[Miss Universe 1964]]''' (9)*
*'''[[Miss Universe 1965]]''' (21)*
*'''[[Miss Universe 1966]]''' (25)*
*'''[[Miss Universe 1967]]''' (29)
|-
! Disyembre 2022
|-
|
*'''[[Miss Universe 1968]]''' (5)*
*'''[[Miss Universe 1969]]''' (8)*
*'''[[Miss World 1952]]''' (8)
*'''[[Miss World 1953]]''' (10)
*'''[[Miss Universe 1970]]''' (11)*
*'''[[Miss Universe 1971]]''' (11)
*'''[[Miss Universe 1972]]''' (12)
*'''[[Miss Universe 1973]]''' (12)
*'''[[Miss Universe 1974]]''' (13)
*'''[[Miss World 1954]]''' (22)
*'''[[Miss World 1955]]''' (23)
*'''[[Miss Universe 1975]]''' (23)
*'''[[Miss Universe 1976]]''' (23)
*'''[[Miss Universe 1977]]''' (24)
*'''[[Miss Universe 2012]]''' (24)
*'''[[Miss Universe 1978]]''' (25)
*'''[[Miss Universe 1979]]''' (25)
*'''[[Miss Universe 1980]]''' (27)
*'''[[Miss Universe 1981]]''' (27) 
*'''[[Miss Universe 1982]]''' (28)
*'''[[Miss Universe 1983]]''' (28)
*'''[[Miss Universe 1984]]''' (28)
*'''[[Miss Universe 1985]]''' (30)
*'''[[Miss Universe 1986]]''' (30)
*'''[[Miss Universe 1987]]''' (30)
*'''[[Miss Universe 1988]]''' (30)
*'''[[Miss Universe 1989]]''' (30)
*'''[[Miss Universe 2011]]''' (30)
*'''[[Miss Universe 1990]]''' (31)
|}
{{col-end}}
{{hidden end}}

==== Cycle 2: 3 Enero 2023 - 12 Disyembre 2023 &lt;small&gt;(86 artikulo)&lt;/small&gt; ====
{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center
|title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 2 (316 na araw)}}
{{col-begin}}
{{col-2}}
{|
|-
! Enero
|-
|
*'''[[Miss Universe 1991]]''' (3)
*'''[[Miss World 1956]]''' (4)
*'''[[Marisol Malaret]]''' (4)
*'''[[Miss Universe 2023]]''' (5)
*'''[[Miss World 2003]]''' (5)
*'''[[Fenty Beauty]]''' (5)
*'''[[Miss Universe 1992]]''' (8)
*'''[[Miss Universe 2010]]''' (8)
*'''[[Miss World 2005]]''' (8)
*'''[[Miss Universe 1993]]''' (9)
*'''[[Miss Universe 1999]]''' (9)
*'''[[Miss Universe 1994]]''' (12)
*'''[[Miss Universe 1995]]''' (12)
*'''[[Miss Universe 1996]]''' (12)
*'''[[Miss Universe 2000]]''' (12)
*'''[[Miss Universe 2001]]''' (12)
*'''[[Miss Universe 1997]]''' (13)
*'''[[Miss Universe 1998]]''' (13)
*'''[[Miss Universe 2002]]''' (13)
*'''[[Miss Universe 2003]]''' (13)
*'''[[Miss Universe 2004]]''' (13)
*'''[[Miss Universe 2005]]''' (13)
*'''[[Miss Universe 2006]]''' (13)
*'''[[Miss Universe 2007]]''' (13)
*'''[[R'Bonney Gabriel]]''' (15)
*'''[[Mariam Habach]]''' (18)
*'''[[Binibining Pilipinas 1964]]''' (23)
*'''[[Binibining Pilipinas 1965]]''' (25)
*'''[[Miss Universe 2008]]''' (25)
*'''[[Miss World 1971]]''' (31)
*'''[[Miss International 2023]]''' (31)
|-
! Pebrero
|-
|
*'''[[Binibining Pilipinas 1966]]''' (2)
*'''[[Binibining Pilipinas 1967]]''' (2)
*'''[[Anna Sueangam-iam]]''' (3)
*'''[[Miss USA 1952]]''' (4)
*'''[[Binibining Pilipinas 2023]]''' (6)
*'''[[Miss World 1960]]''' (7)
*'''[[Miss Universe Philippines 2023]]''' (18)
*'''[[Julia Gama]]''' (22)
*'''[[Binibining Pilipinas 1968]]''' (24)
|-
! Marso
|-
|
*'''[[Binibining Pilipinas 1969]]''' (4)
*'''[[Miss World 1961]]''' (7)
*'''[[Miss World 1962]]''' (22)
*'''[[Miss World 1963]]''' (26)
*'''[[Miss World 1967]]''' (30)
|-
! Abril
|-
|
*[[Miss World 2011]] (12)
|}
{{col-2}}
*[[Miss World 2012]] (14)
*[[Miss World 2013]] (14)
*[[Miss World 2014]] (18)
*[[Miss World 2015]] (20)
*'''[[Binibining Pilipinas 2021]]''' (20)
{|
|-
! Mayo
|-
|
*'''[[Kapuluang Mamanuca]]''' (1)
*'''[[Miss World 1964]]''' (8)
*'''[[Miss World 1976]]''' (10)
*'''[[Miss World 1977]]''' (12)
*'''[[Miss World 1978]]''' (12)
|-
! Hunyo
|-
|
*'''[[Miss Universe 2009]]''' (1)
*'''[[Miss World 1965]]''' (1)
*'''[[Miss World 1979]]''' (1)
*'''[[Miss World 1966]]''' (3)
*'''[[Miss World 1968]]''' (3)
*'''[[Miss World 1969]]''' (3)
*'''[[Miss World 1970]]''' (3)
*'''[[Miss World 1972]]''' (3)
*'''[[Miss World 1980]]''' (5)
*'''[[Miss World 1973]]''' (6)
*'''[[Miss World 1974]]''' (6)
*'''[[Miss World 1981]]''' (6)
*'''[[Miss World 1982]]''' (6)
*'''[[Miss World 1983]]''' (7)
*'''[[Miss World 1984]]''' (7)
*'''[[Miss Universe Philippines 2024]]''' (10)
*'''[[Miss World 1985]]''' (13)
*[[Auckland]] (17)
*'''[[Miss World 1986]]''' (26)
|-
! Hulyo
|-
|
*'''[[Zozibini Tunzi]]''' (6)*
*'''[[Miss World 1987]]''' (16)
*'''[[Miss World 1988]]''' (31)
|-
! Agosto
|-
|
*'''[[Miss World 1989]]''' (1)
*'''[[Miss World 2017]]''' (10)
*'''[[Miss International 1960]]''' (10)*
|-
! Setyembre
|-
|
*[[Lalela Mswane]] (7)
*'''[[Miss World 1990]]''' (19)
|-
! Nobyembre
|-
|
*'''[[Sheynnis Palacios]]''' (19)
*'''[[Miss Universe 2024]]''' (19)
|-
! Disyembre
|-
|
*[[Miss International 2019]] (1)
*'''[[Miss International 2024]]''' (12)
|}
{{col-end}}
{{hidden end}}

'''Cycle 3: 8 Enero 2024 - 30 Disyembre 2024 &lt;small&gt;(95 artikulo + 2 artikulong Ingles)&lt;/small&gt;'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center
|title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 3 (357 araw)}}
{{col-begin}}
{{col-2}}
{|
|-
! Enero
|-
|
*'''[[Miss World 1991]]''' (8)
*'''[[Miss World 1992]]''' (13)
*'''[[Miss World 1993]]''' (14)
*'''[[Miss World 1975]]''' (14)
*[[Demi-Leigh Tebow]] (17)
*''[[Iris Mittenaere]]'' (17)
*[[Charlie Puth]] (18)
*[[Gabriela Isler]] (18)
*'''[[Miss World 1994]]''' (27)
*'''[[Miss World 1995]]''' (27)
*'''[[Miss World 1996]]''' (28)
|-
! Pebrero
|-
|
*'''[[Miss World 1997]]''' (10)
|-
! Marso
|-
|
*'''[[Miss World 1998]]''' (2)*
*'''[[Miss World 1999]]''' (3)
*'''[[Miss World 2000]]''' (3)
*[[Miss Earth 2024]] (3)
*[[Arkitekturang bernakular]] (4)
*'''[[Miss World 2025]]''' (6)
*'''[[Miss World 2001]]''' (8)
*[[Karolina Bielawska]] (10)
*[[Krystyna Pyszková]] (13)
*'''[[Miss World 2002]]''' (15)
*[[Nguyễn Huỳnh Kim Duyên]] (17)
*[[Talaan ng mga bansa sa Miss Universe]] (17)
*[[Shopee]] (21)
|-
! Abril
|-
|
*[[Ella Mai]] (3)
*'''[[Binibining Pilipinas 2024]]''' (5)
*'''[[Miss World 2004]]''' (8)
*'''[[Miss World 2006]]''' (9)
*[[Miss World 2007]] (10)
*[[Miss World 2008]] (13)
*[[Miss World 2016]] (20)
*[[Tahanang Pilipino]] (24)
|-
! Mayo
|-
|
*[[Lacoste]] (6)
*[[Adrastea (buwan)|Adrastea]] (6)
*[[66391 Moshup]] (6)
*[[3015 Candy]] (7)
*[[3031 Houston]] (7)
*[[Loewe (tatak ng moda)|Loewe]] (8)
*[[Drita Ziri]] (9)
*[[Bretman Rock]] (9)
*[[Miss International 2018]] (10)
*[[Chelsea Anne Manalo]] (23)
*[[Miss Universe Philippines 2025]] (23)
*[[Kim Kardashian]] (23)
|-
! Hunyo
|-
|
*'''Miss World Philippines 2024''' (4; sa Ingles)
*'''[[Noelia Voigt]]''' (17)
*'''Miss Universe Thailand 2024''' (19; sa Ingles)
|}
{{col-2}}
{|
*[[Binibining Pilipinas 2009]] (26)
*[[Binibining Pilipinas 2019]] (27)
*[[Angelica Lopez]] (30)
|-
! Hulyo
|-
|
*[[Miss Earth 2003]] (5)
*[[Miss Supranational 2024]] (6)
*[[Myrna Esguerra]] (8)
*[[Alice Guo]] (16)
*[[Krishnah Gravidez]] (20)
*[[Pinoy Big Brother: Gen 11]] (21)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 10001–11000]]''' (21)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 11001–12000]]''' (21)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 12001–13000]]''' (21)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 13001–14000]]''' (22)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 14001–15000]]''' (23)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 15001–16000]]''' (23)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 16001–17000]]''' (24)
*[[EJ Obiena]] (26)
|-
! Agosto
|-
|
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 17001–18000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 18001–19000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 19001–20000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 20001–21000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 21001–22000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 22001–23000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 23001–24000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 24001–25000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 25001–26000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 26001–27000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 27001–28000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 28001–29000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 29001–30000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 30001–31000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 31001–32000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 32001–33000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 33001–34000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 34001–35000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 35001–36000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 36001–37000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 37001–38000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 38001–39000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 39001–40000]]''' (13)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 40001–41000]]''' (22)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 41001–42000]]''' (22)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 42001–43000]]''' (22)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 43001–44000]]''' (22)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 44001–45000]]''' (22)
|-
! Oktubre
|-
|
*'''[[Miss International 1961]]''' (15)
|-
! Nobyembre
|-
|
*[[Miss Universe 2025]] (21)
*[[Victoria Kjær Theilvig]] (21)
|-
! Disyembre
|-
|
*[[Miss International 1962]] (30)
|}{{col-end}}
{{hidden end}}'''Cycle 4: 8 Enero 2025 - 21 Nobyembre 2025 &lt;small&gt;(119 artikulo + 5 artikulong Ingles)&lt;/small&gt;'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center
|title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 4 (317 araw)}}
{{col-begin}}
{{col-2}}
{|
|-
! Enero 2025
|-
|
*'''Miss USA 2025''' (8; sa Ingles)
*[[Miss Universe Philippines 2021]] (27)
*[[Miss Universe Thailand]] (31)
|-
! Pebrero 2025
|-
|
*[[Yllana Aduana]] (3)
*[[Maison Schiaparelli]] (8)
*[[Miss Grand International 2024]] (14)
*[[CJ Opiaza]] (14)
*[[Miss International 2025]] (21)
*'''Miss Universe 2026''' (28; sa Ingles)
|-
! Marso 2025
|-
|
*'''[[Miss Supranational 2025]]''' (3)
*[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition]] (9)
*[[Sabrina Carpenter]] (21)
*'''[[Aiah]]''' (23)
*'''[[Colet (mang-aawit)|Colet]]''' (23)
*'''Binibining Pilipinas 2025''' (24; sa Ingles)
|-
! Abril 2025
|-
|
*[[Miss International 1963]] (11)
*[[Miss International 1964]] (11)
*[[Miss International 1965]] (12)
*[[Miss International 1967]] (13)
*[[Miss International 1968]] (14)
*[[Miss International 1969]] (14)
*[[Miss International 1970]] (16)
*[[Miss International 1971]] (17)
*[[Miss International 1979]] (17)
*[[Aurora Pijuan]] (17)
*[[Miss International 1972]] (18)
*[[Miss International 1973]] (21)
*[[Miss International 1974]] (29)
*[[Miss International 1975]] (29)
*[[Miss International 1976]] (29)
*[[Miss International 1977]] (29)
*[[Miss International 1978]] (29)
*[[Miss International 1980]] (30)
|-
! Mayo 2025
|-
|
*[[Binibining Pilipinas 2025]] (1)
*[[Miss International 1981]] (1)
*[[Miss International 1982]] (2)
*[[Miss International 1983]] (5)
*[[Miss International 1984]] (5)
*[[Miss International 1985]] (5)
*[[Miss International 1986]] (5)
*[[Papa Leon XIV]] (9)
*Miss World 2026 (9; sa Ingles)
*[[Miss International 1987]] (11)
*[[Miss International 1988]] (12)
*[[Miss International 1989]] (12)
*[[Miss International 1990]] (19)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 45001–46000]]''' (23)
*[[Miss International 1991]] (26)
*[[Miss International 1992]] (28)
*[[Miss International 1993]] (29)
*[[Miss International 1994]] (29)
*[[Miss International 1995]] (29)
*[[Miss International 1996]] (29)
*[[Miss International 1997]] (29)
*[[Miss International 1998]] (29)
*[[Miss International 1999]] (29)
*[[Miss International 2000]] (31)
*[[Miss International 2001]] (31)
|-
! Hunyo 2025
|-
|
*[[Miss International 2002]] (3)
*[[Miss International 2003]] (4)
*[[Miss International 2004]] (7)
*[[Miss International 2005]] (7)
*[[Miss International 2006]] (7)
*[[Miss International 2007]] (7)
*[[Miss International 2008]] (7)
*[[Miss International 2009]] (8)
|}
{{col-2}}
{|
*[[Miss International 2010]] (8)
*[[Miss International 2011]] (9)
*[[Miss International 2012]] (9)
*[[Miss International 2013]] (10)
*[[Miss International 2014]] (11)
*[[Miss International 2015]] (11)
*[[Miss International 2016]] (11)
*[[Miss International 2017]] (11)
*[[Miss Earth 2004]] (11)
*[[Miss Earth 2005]] (11)
*[[Miss Earth 2025]] (11)
*[[Miss Earth 2006]] (16)
*[[Miss Earth 2007]] (16)
*[[Katrina Johnson]] (16)
*[[Miss Earth 2008]] (18)
*[[Miss Earth 2009]] (18)
*[[Miss Earth 2010]] (19)
*[[Miss Earth 2011]] (22)
*[[Miss Earth 2012]] (22)
*[[Miss Earth 2013]] (22)
*[[Miss Earth 2014]] (22)
*[[Miss Earth 2015]] (22)
*[[Miss Earth 2016]] (23)
*[[Miss Earth 2017]] (23)
*[[Miss Earth 2018]] (23)
*[[Miss Earth 2019]] (23)
*[[Miss Earth 2020]] (23)
*[[Miss Earth 2021]] (23)
*[[Miss Supranational 2013]] (23)
*[[Miss Supranational 2022]] (27)
|-
! Hulyo 2025
|-
|
*''[[This Is For]]'' (8)
*[[Miss World 2026]] (10)
*[[3034 Climenhaga]] (31)
|-
! Agosto 2025
|-
|
*[[Miss Universe Thailand 2025]] (23)
*[[Praveenar Singh]] (23)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 46001–47000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 47001–48000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 48001–49000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 49001–50000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 50001–51000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 51001–52000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 52001–53000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 53001–54000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 54001–55000]]''' (29)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 55001–56000]]''' (31)
|-
! Setyembre 2025
|-
|
*[[Pagpatay kay Iryna Zarutska]] (9)
*Kirk Bondad (25; sa Ingles)
*[[Curlee at Sarah Discaya]] (27)
*[[Miss Universe Philippines 2026]] (27)
|-
! Oktubre 2025
|-
|
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 56001–57000]]''' (6)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 57001–58000]]''' (6)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 58001–59000]]''' (6)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 59001–60000]]''' (6)
*'''[[Miss Grand International 2025]]''' (12)
*[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0]] (17)
*[[Emma Tiglao]] (18)
*[[Sirikit]] (26)
|-
! Nobyembre 2025
|-
|
*[[Fátima Bosch]] (21)
|-
|}
{{col-end}}
{{hidden end}}'''Cycle 5: 21 Pebrero 2026 - kasalukuyan &lt;small&gt;(30 artikulo + 2 artikulong Ingles)&lt;/small&gt;'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center
|title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 5}}
{{col-begin}}
{{col-2}}
{|
|-
! Pebrero
|-
|
*The Miss Globe 2022 (21; sa Ingles)
|-
! Marso 
|-
|
*[[Binibining Pilipinas 1970]] (9)
*[[Binibining Pilipinas 1971]] (13)
*'''Binibining Pilipinas 2026''' (23; sa Ingles)
|-
! Hulyo
|-
|
*[[Miss Universe 2026]] (21)
*'''[[Pop Mart]]''' (22)
*'''[[Miss Supranational 2026]]''' (26)
*[[Miss World 2027]] (28)
*'''[[Emilio Daez]]''' (28)
|-
! Agosto
|-
|
*[[Katrina Llegado]] (1)
*'''[[Bo's Coffee]]''' (6)
*[[Mingyu]] (9)
*[[Bea Millan-Windorski]] (10)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 60001–61000]]''' (10)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 61001–62000]]''' (10)
*[[Asia Rose Simpson]] (12)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 62001–63000]]''' (16)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 63001–64000]]''' (16)
*[[Lindol sa Kumamoto ng 2026]] (16)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 64001–65000]]''' (17)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 65001–66000]]''' (19)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 66001–67000]]''' (20)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 67001–68000]]''' (20)
*[[Miss Grand International 2026]] (22)
*'''[[Ralph de Leon]]''' (23)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 68001–69000]]''' (24)
*[[Jackie Loughery]] (25)
*[[Anton Vinzon]] (26)
*[[Miss Universe Philippines 2027]] (30)
*[[Mga Batas ng mga Indya]] (30)
|-
! Setyembre
|-
|
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 69001–70000]]''' (1)
*'''[[Talaan ng mga planetang menor: 70001–71000]]''' (2)
|}
{{col-2}}{{col-end}}
{{hidden end}}</text>
      <sha1>icb4u7vukcrio1zkbjan1ofoweiqeg3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Miss World 1951</title>
    <ns>0</ns>
    <id>320901</id>
    <revision>
      <id>2223325</id>
      <parentid>2222792</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T03:24:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Allyriana000</username>
        <id>119761</id>
      </contributor>
      <origin>2223325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8927" sha1="m5y0n2bnxsk4upozd2gquhg5fq6d8w7" xml:space="preserve">
{{Infobox beauty pageant|image=Kiki Håkansson as Miss Sweden.png|caption=Kiki Håkansson|winner='''Kiki Håkansson'''|represented='''{{flagu|Suwesya}}'''|date=27 Hulyo 1951|presenters={{Hlist|Eric Morley}}|entrants=27|placements=5|venue=Lyceum Ballroom, [[Londres]], [[Reyno Unido]]|debuts={{Hlist|Dinamarka|Estados Unidos|Mehiko|Gran Britanya|Olanda|Pransiya|Suwesya}}|next=[[Miss World 1952|1952]]}}

Ang '''Miss World 1951''' ay ang unang edisyon ng [[Miss World]] pageant, na ginanap sa Lyceum Ballroom sa Londres, [[United Kingdom|Reyno Unido]]. noong 27 Hulyo 1951.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=11 Nobyembre 2000 |title=Eric Morley; British Entrepreneur Created Miss World Beauty Pageant |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2000-nov-11-me-50377-story.html |access-date=8 Disyembre 2022 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan si Kiki Håkansson ng Suwesya bilang Miss World 1951.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=6 Agosto 1951 |title=Miss World and her £1.000 |language=en |pages=3 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19510806-1.2.42 |access-date=8 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |date=4 Agosto 1951 |title='Miss World' and runners-up |language=en |pages=7 |work=Singapore Standard |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/singstandard19510804-1.2.91 |access-date=8 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}&lt;/ref&gt; Ito ang kauna-unahang tagumpay ng Suwesya, at ang kauna-unahang nagwagi bilang Miss World sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Laura Ellison-Davies ng Gran Britanya, samantalang nagtapos bilang second runner-up si Doreen Dawne ng Gran Britanya. Si Håkansson ang katangi-tanging kampeon na kinoronahan habang suot ang isang ''bikini''.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Magnanti |first=Brooke |date=7 Hunyo 2013 |title=Miss World bikini ban: why it's no victory for feminists |url=https://www.telegraph.co.uk/women/sex/10105935/Miss-World-2013-bikini-ban-why-its-no-victory-for-feminists.html |access-date=8 Disyembre 2022 |website=The Telegraph |language=en}}&lt;/ref&gt;

Dalawampu't-pitong kandidata mula sa anim na bansa ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Eric Morley ang kompetisyon.

== Kasaysayan ==
[[Talaksan:Lyceum_Theatre,_Wellington_St,_London.jpg|thumb|250x250px|Lyceum Ballroom, ang lokasyon ng Miss World 1951]]

=== Lokasyon at petsa ===
Noong pagsapit ng dekada 1950, nagsimulang bumangon ang Europa sa [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], at unti-unting bumalik sa kinagawian ang mga Ingles. Sinimulan ni Herbert Morrison, isang miyembro ng parlyamento ng Reyno Unido, ang pagpaplano sa para ''Festival of Great Britain'' noong 1951 bilang paggunita sa sentenaryo ng ''1851 Great Exhibition''. Idinaos ang kaganapang ito sa Londres.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Festival of Britain 1951 |url=https://www.thehistorypress.co.uk/articles/the-festival-of-britain-1951/ |access-date=2 Marso 2024 |website=The History Press |language=en}}&lt;/ref&gt;

Malapit sa pinangyarihan ng ''Festival of Great Britain'' ang Lyceum Ballroom na pagmamay-ari ng Mecca Dancing. Dahil sa lokasyon nito, inanyayahan ng mga ''organizer'' ng Festival of Great Britain ang Mecca Dancing upang tumulong sa kahit anong pamamaraan para sa kaganapan. Napag-isipan ni Eric Morley, noo'y ''publicity sales manager'' ng Mecca Dancing, na magsagawa ng isang ''pageant'', na siyang tinanggap ng mga ''organizer'' ng Festival of Great Britain.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Cavendish |first=Richard |date=4 Abril 2001 |title=The First Miss World Contest |url=https://www.historytoday.com/archive/first-miss-world-contest |access-date=2 Marso 2024 |website=History Today |language=en}}&lt;/ref&gt; Unang itong tinawag na &quot;Festival Bikini Contest&quot;, ngunit tinawag din itong &quot;Miss World&quot; dahil sa kaligiran ng kompetisyon.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=19 Disyembre 2014 |title=Miss World beauty pageant gets rid of the swimwear round |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-30546792 |access-date=2 Marso 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Prideaux |first=Sophie |date=14 Pebrero 2023 |title=Miss World: A brief history, including controversies, criteria and famous winners |url=https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2023/02/14/miss-world-a-brief-history-including-controversies-criteria-and-famous-winners/ |access-date=2 Marso 2024 |website=The National |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Pagpili ng mga kalahok ===
Dalawampu't-pitong kandidata mula sa pitong bansa ang lumahok sa edisyong ito. Lumahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Dinamarka, Estados Unidos, Mehiko, Olanda, Pransiya, Reyno Unido, at Suwesya. Orihinal na may tatlumpung kandidata ang edisyong ito, ngunit nagpasya si Mary Akroyd at dalawa pang may-asawang babae na huwag sumipot dahil sa pagtutol ng kanilang asawa na ipakita ang kanilang sarili na nakasuot ng ''bikini'' sa harap ng ibang mga lalaki.

== Mga resulta ==
[[File:Miss_World_1951_Map_of_Countries_and_Territories.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Miss_World_1951_Map_of_Countries_and_Territories.png|thumb|250x250px|Mga bansang sumali sa Miss World 1951 at ang kanilang mga pagkakalagay.]]

=== Mga pagkakalagay ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
!Pagkakalagay
!Kandidata
|-
|'''Miss World 1951'''
|
* '''{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]''' – '''[[Kiki Håkansson]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;'''
|-
|1st runner-up
|
* {{flagicon|GBR}} [[Gran Britanya]] – Doreen Dawne&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|2nd runner-up
|
* {{flagicon|GBR}} [[Gran Britanya]] – Laura Ellison-Davies&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|3rd runner-up
|
* {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] – Jacqueline Lemoine
|-
|4th runner-up
|
* {{flagicon|GBR}} [[Gran Britanya]] – Aileen Chase
|}

== Mga kandidata ==
Dalawampu't-pitong kandidata ang lumahok para sa titulo.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
!Bansa/Teritoryo
!Kandidata
!Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}}
!Bayan
|-
|{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]]
|Lily Jacobson&lt;ref&gt;{{Cite news |date=20 Hulyo 1951 |title=Great for the Danes! |language=en |pages=11 |work=The Austin American |url=https://www.newspapers.com/clip/24168451/kemah-gambling-raid-1951/ |access-date=25 Nobyembre 2022 |via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt;
|18
|[[Copenhague]]
|-
|{{Flagicon image|Flag of the United States (1912-1959).svg}} [[Estados Unidos]]
|Annette Gibson&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |date=28 Hulyo 1951 |title=Beauties seek 'Miss World' title |language=en |pages=2 |work=Toledo Blade |url=https://news.google.com/newspapers?id=3VhOAAAAIBAJ&amp;sjid=UAAEAAAAIBAJ&amp;pg=2790%2C4482020 |access-date=2 Marso 2024 |via=Google News Archive}}&lt;/ref&gt;
|20
|Louisville
|-
| rowspan=&quot;21&quot; |{{flagicon|GBR}} [[Gran Britanya]]
|Aileen Chase&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2 Agosto 1951 |title=At the movies |language=en |pages=10 |work=Singapore Standard |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/singstandard19510802-1.2.145 |access-date=8 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}&lt;/ref&gt;
|20
|Southwick
|-
|Ann West&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 Hulyo 1951 |title=World at its best |language=en |pages=201 |work=Daily News |url=https://www.newspapers.com/clip/67843845/interesting/ |access-date=7 Nobyembre 2022 |via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt;
|18
|Ilford
|-
|Brenda Mee&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
|18
|Derby
|-
|Doreen Dawne&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kay |first=Richard |date=16 Agosto 2010 |title=Archbishop caught up in Miss GB row |url=https://www.dailymail.co.uk/news/article-1303350/Archbishop-caught-Miss-GB-row.html |access-date=8 Disyembre 2022 |website=Mail Online |language=en}}&lt;/ref&gt;
|28
|[[Londres]]
|-
|Elaine Pryce
|22
|Bolton
|-
|Fay Cotton
|18
|East Midlands
|-
|Laura Ellison-Davies
|26
|Hammersmith
|-
|Margaret Morgan
|22
|West Kirby
|-
|Marlene Ann Dee
|19
|Weston Road
|-
|Maureen O'Neill
|19
|Palmers Green
|-
|Nina Way&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
|21
|Edgware
|-
|Norma Kitchen
|21
|Leeds
|-
|Sidney June Walker&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
|18
|Fleetwood
|-
|Sylvia Wren
|20
|Dagenham
|-
|Thelma Kerr
|19
|Belfast
|-
|Jean Sweeney
|–
|Liverpool
|-
|Jean Worthe
|–
|Teddington
|-
|Margaret Mills
|–
|Middleton
|-
|Margaret Turner
|–
|Birmingham
|-
|Mary McLaney
|–
|Clydebank
|-
|Pat Cameron
|–
|[[Glasgow]]
|-
|{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]]
| colspan=&quot;3&quot; |{{center|''hindi pa natutukoy''}}
|-
|{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]]
|Margaret van Beer
|–
|[[Amsterdam]]
|-
|{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]]
|Jacqueline Lemoine
|19
|[[Paris]]
|-
|'''{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]'''
|'''[[Kiki Håkansson]]'''
|22
|[[Estokolmo]]
|}

== Mga tala ==
{{Notelist}}

== Mga sanggunian ==
{{Reflist|30em}}

== Panlabas na kawing ==

* [http://www.missworld.com/ Opisyal na website]
{{Miss World}}
[[Kategorya:Miss World]]
[[Kategorya:1951]]</text>
      <sha1>m5y0n2bnxsk4upozd2gquhg5fq6d8w7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Miss World 1963</title>
    <ns>0</ns>
    <id>322778</id>
    <revision>
      <id>2223324</id>
      <parentid>2222913</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T03:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Allyriana000</username>
        <id>119761</id>
      </contributor>
      <origin>2223324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24719" sha1="2reqmaxbrv3n1yoheisrkarxteksvmx" xml:space="preserve">
{{Infobox beauty pageant|winner='''[[Carole Crawford]]'''|represented={{flagicon|Jamaica}} Hamayka|date=7 Nobyembre 1963|presenters=Michael Aspel|entrants=40|placements=14|venue=Lyceum Ballroom, Londres, Reyno Unido|broadcaster=[[BBC]]|debuts={{Hlist|Kolombya|Liberya|Malaysia|Mehiko|Niherya|Tsile}}|returns={{Hlist|Bulibya|Ceylon|Peru|Suriname|Tunisya|Turkya}}|withdraws={{hlist|Ekwador|Indiya|Italya|Republika ng Tsina|Urugway}}|before=[[Miss World 1962|1962]]|next=[[Miss World 1964|1964]]|image=Kiki Håkansson as Miss World.png|caption=Carole Crawford}}

Ang '''Miss World 1963''' ay ang ika-13 edisyon ng [[Miss World]] pageant, na ginanap sa Lyceum Ballroom sa [[Londres]], [[United Kingdom|Reyno Unido]] noong 7 Nobyembre 1963. 

Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Catharina Lodders]] ng Olanda si [[Carole Crawford]] ng Hamayka bilang Miss World 1963.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=9 Nobyembre 1963 |title=Pert Jamaican wins Miss World title |language=en |pages=1 |work=The Press-Courier |url=https://books.google.com.ph/books?id=ykJLAAAAIBAJ&amp;pg=PA1&amp;dq=%22Miss+World%22+%221963%22&amp;article_id=4860,1212386&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiooOf6zrL_AhVrbmwGHRXoC5MQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&amp;q=%22Miss%20World%22%20%221963%22&amp;f=false |access-date=8 Hunyo 2023 |via=Google Books}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |date=8 Nobyembre 1963 |title=Jamaican beauty is Miss World |language=en |pages=3 |work=Beaver Country Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=GncvAAAAIBAJ&amp;pg=PA3&amp;dq=%22Miss+World%22+%221963%22&amp;article_id=856,1347687&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwje-aCB0rL_AhVuUGwGHaI6Czk4FBDoAXoECAkQAg#v=onepage&amp;q=%22Miss%20World%22%20%221963%22&amp;f=false |access-date=8 Hunyo 2023 |via=Google Books}}&lt;/ref&gt; Ito ang kauna-unahang tagumpay ng Hamayka sa kasaysayan ng kompetisyon.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Wall Jones |first=Hylda |date=14 Nobyembre 1963 |title=Carole helps all shorties to walk tall |language=en |pages=10 |work=Liverpool Daily Post |url=https://www.newspapers.com/article/liverpool-daily-post-merseyside-ed/130676301/ |access-date=12 Marso 2024 |via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt; Nagtapos bilang first runner-up si Elaine Miscall ng Bagong Silandiya, samantalang nagtapos bilang second runner-up si Marja-Liisa Ståhlberg ng Pinlandiya.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=14 Nobyembre 1963 |title=Now &quot;Miss World&quot; |language=en |pages=4 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=zjBNAAAAIBAJ&amp;sjid=TEcDAAAAIBAJ&amp;pg=3599%2C773793 |access-date=6 Hulyo 2023 |via=Google News Archive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=8 Nobyembre 1963 |title=Jamaican chosen as Miss World |language=en |pages=13 |work=Saskatoon Star-Phoenix |url=https://news.google.com/newspapers?id=UzRgAAAAIBAJ&amp;sjid=gG8NAAAAIBAJ&amp;pg=3658%2C1135680 |access-date=12 Marso 2024 |via=Google News Archive}}&lt;/ref&gt;

Mga kandidata mula sa apatnapung bansa at teritoryo ang kumalahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Michael Aspel ang kompetisyon.

== Kasaysayan ==
[[Talaksan:Lyceum_Theatre,_Wellington_St,_London.jpg|thumb|250x250px|Lyceum Ballroom, ang lokasyon ng Miss World 1963]]

=== Pagpili ng mga kalahok ===
Ang mga kalahok mula sa apatnapung mga bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Apat na kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang mga bansa/teritoryo matapos maging runner-up sa kanilang pambansang kompetisyon, o napili sa isang ''casting process''.

==== Mga pagpalit ====
Iniluklok ang first runner-up ng Miss World Nigeria 1963 na si Gina Onyejiaka upang kumatawan sa kanyang bansa sa Miss World dahil ang orihinal na nagwagi na si Martha Bassey ay hindi nakaabot sa ''age requirement''.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=10 Marso 2023 |title=The Inspiring Story of Gina Onyejiaka: The Nigerian Beauty Queen Who Sponsored Herself to World Pageant |url=https://www.duchessinternationalmagazine.com/the-inspiring-story-of-gina-onyejiaka-the-nigerian-beauty-queen-who-sponsored-herself-to-world-pageant/ |access-date=2 Agosto 2023 |website=Duchess International Magazine |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=7 Nobyembre 1963 |title='I'm not ugly' Gina seeks world title |pages=3 |work='I'm not ugly'Gina seeks world title |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/straitstimes19631107-1.1.3 |access-date=12 Marso 2024 |via=National Library Board}}&lt;/ref&gt;

==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong ====
Lumahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Kolombya, Liberya, Malaysia, Niherya, at Tsile. Bumalik sa edisyong ito ang mga bansang Mehiko na huling sumali noong [[Miss World 1951|1951]], Tunisya na huling sumali noong [[Miss World 1958|1958]], Peru na huling sumali noong [[Miss World 1959|1959]], at Bulibya, Ceylon, Suriname, at Turkiya na huling sumali noong [[Miss World 1961|1961]].

Hindi sumali si Tania Valle Moreno ng Ekwador, at Martha Vivas Velásquez ng Urugway dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Hindi ipinadala ni Enzo Mirigliani, pinuno ng Miss Italia, si Miss Italia 1963 Franca Dall'Olio sa Miss World matapos makarinig ng mga masasamang bagay tungkol dito mula kay Rafaella de Carolis, Miss Italia 1962.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2 Setyembre 1963 |title=«Miss Italia» non è bellissima ma è simpatica e molto graziosa |language=it |trans-title=«Miss Italia» is not beautiful but she is nice and very pretty |pages=15 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,1564_02_1963_0205A_0015_23518338/ |access-date=11 Oktubre 2023 |archive-date=8 Nobiyembre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108024327/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,1564_02_1963_0205A_0015_23518338/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=6 Nobyembre 1963 |title=Verkiezing Miss Wereld vlot niet |language=nl |trans-title=Miss World election is not going well |pages=6 |work=Amigoe di Curacao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010469813:mpeg21:p006 |access-date=12 Marso 2024 |via=Delpher}}&lt;/ref&gt; Dahil dito, nagpasya ang Miss World na ipadala si Gianna Serra, ang pambato ng Italya sa Miss Universe, sa Miss World. Bagama't nailuklok na bilang kandidata ng Italya, hindi lumakbay papuntang Londres si Serra dahil ito ay nagkasakit.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=7 Nobyembre 1963 |title=Nessuna italiana à Londra per l'elezione di Miss Mondo |language=it |trans-title=No Italians in London for the Miss World election |pages=4 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,4/articleid,0020_01_1963_0264_0004_24821564/anews,true/ |access-date=11 Oktubre 2023}}&lt;/ref&gt; Hindi sumali ang mga bansang Indiya at ang Republika ng Tsina matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok.

Dapat sanang lalahok si Lydia Davis ng Hibraltar sa edisyong ito. Gayunpaman, napag-alaman walang nasyonal na kompetisyon ang naganap sa Hibraltar, at si Davis ay isang dalaga mula sa Londres. Dahil dito, si Davis ay tinanggal sa kompetisyon ilang oras matapos nito magpakilala bilang Miss Gibraltar. Kalaunan ay lumahok si Davis sa sumunod na edisyon bilang kinatawan ng Hibraltar.

== Mga resulta ==
[[Talaksan:Miss_World_1963_Map.PNG|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss World 1963 at ang kanilang mga pagkakalagay.]]

=== Mga pagkakalagay ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
!Pagkakalagay
! Kandidata
|-
| '''Miss World 1963'''
|
* '''{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]]''' – '''[[Carole Crawford]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;'''
|-
| 1st runner-up
|
* {{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Bagong Silandiya]] – Elaine Miscall&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| 2nd runner-up
|
* {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Marja-Liisa Ståhlberg&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite news |date=7 Nobyembre 1963 |title=Carole J. Crawford fue electa nueva &quot;Señorita Mundo&quot; |language=es |trans-title=Carole J. Crawford was elected the new &quot;Miss World&quot; |pages=7 |work=La Opinion |url=https://news.google.com/newspapers?id=Q3FEAAAAIBAJ&amp;sjid=XbIMAAAAIBAJ&amp;pg=1314%2C4990641 |access-date=3 Agosto 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
| 3rd runner-up
|
* {{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] – Aino Korwa&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
|-
| 4th runner-up
|
* {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Grete Qviberg&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
|-
| Top 7
|
* {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] – Muguette Fabris&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* {{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] – Diana Westbury&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
|-
| Top 14
|
* {{flagicon|BRA|1889}} [[Brazil|Brasil]] – Vera Lúcia Maia&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* {{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka|Ceylon]] – Jennifer Anne Fonseka&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Michele Metrinko&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – María Eugenia Cucalón Venegas&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* {{flagicon|LBR}} [[Liberya]] – Ethel Zoe Norman&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* {{Flag|Malaysia}} – Catherine Loh&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* {{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] – Choi Keum-shil&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
|}

== Kompetisyon ==

=== Pormat ng kompetisyon ===
Tulad noong [[Miss World 1961|1961]], labinlimang ''semi-finalist'' ang napili sa pamamagitan ng paunang kompetisyon na ginanap sa araw ng pinal na kompetisyon na binubuo ng ''swimsuit'' at ''evening gown competition''. Gayunpaman, dahil tatlo sa kandidata ang nagkaroon ng kaparehong isko para sa ikalabinlimang posisyon, napagdesisyunan ni Morley na gawing labing-apat na lamang ang bilang ng mga ''semi-finalist'' na tutuloy sa kompetisyon. Lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang mga labinlimang ''semi-finalist'', at kalaunan ay napili ang pitong pinalista na sumabak sa ''final interview.''

* Billy Butlin – Negosyanteng Ingles
* Sir Learie Constantine – ''High Commissioner'' ng Trindad para sa Reyno Unido
* Charles Eade – Mamamahayag at miyembro ng ''Council of the Commonwealth Press Union''
* John Mills – Aktor na Ingles&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite news |date=9 Nobyembre 1963 |title=Miss Janmica is Miss World |pages=7 |work=Nieuw Suriname |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010502093:mpeg21:p007 |access-date=12 Marso 2024 |via=Delpher}}&lt;/ref&gt;
* Janet Mountbatten – ''Marchioness'' ng Milford Haven
* Peter Sellers – Komedyante, aktor, at mang-aawit na Ingles&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* John Ian Robert Russell – ika-13 Duke ng Bedford&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Henrietta Joan Tiarks-Russell – ''Marchioness'' ng Tavistock

== Mga kandidata ==
Apatnapung kandidata ang kumalahok para sa titulo.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite news |date=4 Nobyembre 1963 |title=Ongerustheid over prijzen |language=nl |trans-title=Concerned about prices |pages=12 |work=Leeuwarder courant |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010616688:mpeg21:p012 |access-date=12 Marso 2024 |via=Delpher}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
!Bansa/Teritoryo
!Kandidata
!Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon}}
!Bayan
|-
|{{flagicon|DEU}} [[Alemanya]]
|Susie Gruner&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 Nobyembre 1963 |title=Cold from head to toe |language=en |pages=12 |work=Lodi News-Sentinel |url=https://news.google.com/newspapers?id=UmgzAAAAIBAJ&amp;sjid=xzIHAAAAIBAJ&amp;pg=3932%2C2698969 |access-date=21 Hunyo 2023 |via=Google News Archive}}&lt;/ref&gt;
|19
|–
|-
|{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]]
|Diana Sarti&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 Oktubre 2023 |title=﻿Candidate sudamericane al titolo di «Miss Mondo » |language=it |trans-title=South American candidates for the title of «Miss World» |pages=11 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,11/articleid,0094_01_1963_0255_0011_24765597/anews,true/ |access-date=11 Oktubre 2023 |archive-date=8 Nobiyembre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108024326/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,11/articleid,0094_01_1963_0255_0011_24765597/anews,true/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|18
|[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]]
|-
|{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]]
|Sonja Russ&lt;ref&gt;{{Cite news |date=3 Nobyembre 1963 |title=Senorita E.U. 1963 |language=es |trans-title=Miss USA 1963 |pages=18 |work=La Opinion |url=https://news.google.com/newspapers?id=QXFEAAAAIBAJ&amp;sjid=XbIMAAAAIBAJ&amp;pg=1325%2C4794339 |access-date=12 Marso 2024 |via=Google News Archive}}&lt;/ref&gt;
|18
|[[Viena]]
|-
|{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Bagong Silandiya]]
|Elaine Miscall&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Simich |first=Ricardo |date=7 Pebrero 2021 |title=Spy: The rise and fall of Miss New Zealand |url=https://www.nzherald.co.nz/entertainment/spy-the-rise-and-fall-of-miss-new-zealand/3TFDE2BGVJWPR3GUBY3PJDAHOY/ |access-date=27 Marso 2023 |website=NZ Herald |language=en-NZ}}&lt;/ref&gt;
|19
|Wellington 
|-
|{{flagicon|BEL}} [[Belhika]]
|Irène Godin&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 Nobyembre 1963 |title=Una graziosa direttrice d'orchestra |language=it |trans-title=A gracious conductor |pages=3 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,0020_01_1963_0262_0003_24508194/ |access-date=11 Oktubre 2023 |archive-date=8 Nobiyembre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108024335/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,0020_01_1963_0262_0003_24508194/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|19
|Liege
|-
|{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]]
|Milagros Galíndez&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news |date=30 Oktubre 1963 |title=Empezo el registro de Miss Mundo |language=es |trans-title=Miss World registrations began |pages=8 |work=La Opinion |url=https://books.google.com.ph/books?id=QHFEAAAAIBAJ&amp;pg=PA8&amp;dq=%22Sara+Talmi%22+%221963%22&amp;article_id=1236,4467291&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiRmrfF0rL_AhXFcGwGHRQSDA4Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&amp;q=%22Sara%20Talmi%22%20%221963%22&amp;f=false |access-date=8 Hunyo 2023 |via=Google Books}}&lt;/ref&gt;
|23
|[[Caracas]]
|-
|{{flagicon|BRA|1889}} [[Brazil|Brasil]]
|Vera Lúcia Maia&lt;ref&gt;{{Cite news |date=31 Oktubre 1963 |title=Vera Lucia Maia seguiu para Londres com colher de chá para of Prefeito |language=pt |trans-title=Vera Lucia Maia went to London with a teaspoon for Mayor |pages=5 |work=Jornal do Brasil |url=https://news.google.com/newspapers?id=0vlLAAAAIBAJ&amp;sjid=Uu4DAAAAIBAJ&amp;pg=3892%2C6773709 |access-date=12 Marso 2024 |via=Google News Archive}}&lt;/ref&gt;
|20
|[[Rio de Janeiro]]
|-
|{{flagicon|BOL}} [[Bulibya]]
|Rosario Lopera&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
|23
|La Paz
|-
|{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka|Ceylon]]
|Jennifer Ann Fonseka&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
|18
|[[Colombo]]
|-
|{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]]
|Aino Korwa&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
|20
|[[Copenhague]]
|-
|{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]]
|Encarnación Zalabardo&lt;ref&gt;{{Cite news |date=3 Nobyembre 1963 |title=Miss Spagna sulla sedia a rotelle |language=it |trans-title=Miss Spain in a wheelchair |pages=5 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,5/articleid,0020_01_1963_0261_0005_24765812/anews,true/ |access-date=11 Oktubre 2023}}&lt;/ref&gt;
|19
|Málaga
|-
|{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]
|Michele Metrinko&lt;ref&gt;{{Cite news |date=3 Setyembre 1963 |title=Miss USA Pageant competition looms |language=en |pages=1 |work=Beckley Post-Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/113087946/beckley-post-herald/ |access-date=25 Marso 2023 |via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt;
|18
|[[Lungsod ng Bagong York]]
|-
|{{flagicon|GRC|old}} [[Gresya]]
|Athanasia Idromenou&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
|18
|[[Atenas]]
|-
|'''{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]]'''
|'''[[Carole Crawford]]'''&lt;ref&gt;{{Cite news |date=22 Nobyembre 1963 |title=Stamps should sell |language=en |pages=25 |work=Reading Eagle |url=https://news.google.com/newspapers?id=Lo4jAAAAIBAJ&amp;sjid=FZwFAAAAIBAJ&amp;pg=4471%2C4413550 |access-date=12 Marso 2024 |via=Google News Archive}}&lt;/ref&gt;
|20
|[[Kingston, Jamaica|Kingston]]
|-
|{{flagicon|JPN|1947}} [[Hapon]]
|Miyako Harada&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
|20
|[[Prepektura ng Yamanashi|Yamanashi]]
|-
|{{flagicon|JOR}} [[Jordan|Hordan]]
|Despo Drakolakis&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
|19
|[[Aman]]
|-
|{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]]
|Joan Power&lt;ref&gt;{{Cite news |date=11 Setyembre 1963 |title=Joan lends a hand |language=en |pages=10 |work=Evening Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=keNAAAAAIBAJ&amp;sjid=9aYMAAAAIBAJ&amp;pg=2869%2C1163238 |access-date=17 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}&lt;/ref&gt;
|18
|[[Dublin]]
|-
|{{flagicon|ISR}} [[Israel]]
|Sara Talmi&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Nobyembre 1963 |title=Miss Israele a Londra con la sorella gemella |language=it |trans-title=Miss Israel in London with her twin sister |pages=11 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,11/articleid,0020_01_1963_0259_0011_24526879/ |access-date=11 Oktubre 2023 |archive-date=8 Nobiyembre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108024328/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,11/articleid,0020_01_1963_0259_0011_24526879/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|19
|–
|-
|{{flagicon|CAN|1957}} [[Canada|Kanada]]
|Jane Kmita&lt;ref&gt;{{Cite news |date=8 Nobyembre 1963 |title=Decision surprises Canadian beauty |language=en |pages=10 |work=Edmonton Journal |url=https://books.google.com.ph/books?id=OfhkAAAAIBAJ&amp;pg=PA10&amp;dq=%22Miss+World%22+%221963%22&amp;article_id=2663,1544403&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj5_tfiz7L_AhVDVmwGHcnuB0w4ChDoAXoECAQQAg#v=onepage&amp;q=%22Miss%20World%22%20%221963%22&amp;f=false |access-date=8 Hunyo 2023 |via=Google Books}}&lt;/ref&gt;
|24
|Regina
|-
|{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]]
|María Eugenia Cucalón Venegas&lt;ref&gt;{{Cite news |date=30 Oktubre 2023 |title=Hoy viaja a Londres Maria Eugenia Cucalón Venegas |language=es |trans-title=Today Maria Eugenia Cucalón Venegas travels to London |pages=6 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=93YcAAAAIBAJ&amp;sjid=y2MEAAAAIBAJ&amp;pg=7125%2C5245392 |access-date=17 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}&lt;/ref&gt;
|18
|Neiva
|-
|{{flagicon|LBR}} [[Liberya]]
|Ethel Zoe Norman&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
|23
|[[Monrovia]]
|-
|{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]]
|Catherine Paulus&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
|21
|[[Lungsod ng Luksemburgo]]
|-
|{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]]
|María Ragnarsdóttir&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
|21
|[[Reikiavik]]
|-
|{{Flag|Malaysia}}
|Catherine Loh&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Mayo 1963 |title=Miss Malaysia too excited to sleep |language=en |pages=8 |work=Straits Budget |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitsbudget19630501-1.2.31 |access-date=22 Mayo 2023 |via=National Library Board}}&lt;/ref&gt;
|19
|[[Bandar Seri Begawan|Brunei Town]]
|-
|{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]]
|Ana Beatriz Martínez&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=9 Enero 2021 |title=Ana Martín sorprende con inéditas fotografías de su juventud: “Así nací” |url=https://larepublica.pe/espectaculos/2021/01/08/ana-martin-impresiona-con-ineditas-fotografias-de-su-pasado-asi-naci/ |access-date=9 Disyembre 2022 |website=La Republica |language=es}}&lt;/ref&gt;
|17
|[[Lungsod ng Mehiko]]
|-
|{{flagicon|NGA}} [[Nigeria|Niherya]]
|Gina Onyejiaka&lt;ref&gt;{{Cite news |date=11 Nobyembre 1963 |title=Miss Nigeria's problem: How to get back home? |language=en |pages=2 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19631111-1.2.15.8 |access-date=22 Mayo 2023 |via=National Library Board}}&lt;/ref&gt;
|24
|Enugu
|-
|{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]]
|Else Ostenk&lt;ref&gt;{{Cite news |date=1 Mayo 1963 |title=Laatste Nieuws |language=nl |pages=1 |work=Algemeen Dagblad |url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=%22Else+Onstenk%22&amp;coll=ddd&amp;identifier=KBPERS01:002817001:mpeg21:a00012&amp;resultsidentifier=KBPERS01:002817001:mpeg21:a00012&amp;rowid=1 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}&lt;/ref&gt;
|21
|Arnhem
|-
|{{flagicon|PER}} [[Peru]]
|Lucía Buonnani&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite news |date=7 Nobyembre 1963 |title=Hoy será elegida en Londres La 'Señorita Mundo'. |language=es |trans-title=Today 'Miss World' will be elected in London |pages=15 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=ZtkbAAAAIBAJ&amp;sjid=7mMEAAAAIBAJ&amp;pg=635%2C1168514 |access-date=17 Setyembre 2023 |via=Google News Archive}}&lt;/ref&gt;
|23
|[[Lungsod ng Lima|Lima]]
|-
|{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]]
|Marja-Liisa Ståhlberg&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |last=Powell |first=Emma |date=7 Nobyembre 1963 |title=It's a case of beauty–plus brains |language=en |pages=8 |work=Evening Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=9iQ-AAAAIBAJ&amp;pg=PA8&amp;dq=%22Diana+Sarti%22+%221963%22&amp;article_id=5973,813079&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwi3xOqH07L_AhXgRWwGHftgBFsQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&amp;q=%22Diana%20Sarti%22%20%221963%22&amp;f=false |access-date=8 Hunyo 2023 |via=Google Books}}&lt;/ref&gt;
|19
|[[Helsinki]] 
|-
|{{flagicon|PRT}} [[Portugal]]
|Maria Penedo
|–
|[[Lisboa]]
|-
|{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]]
|Muguette Fabris&lt;ref&gt;{{Cite news |date=6 Hunyo 1963 |title=Forse perderà il posto perché è troppo bella la giovane insegnante eletta &quot;Miss Francia,, |language=it |trans-title=Perhaps the young teacher elected &quot;Miss France&quot; will lose her job because she is too beautiful. |pages=3 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,0090_01_1963_0005_0003_24480119/ |access-date=11 Oktubre 2023 |archive-date=8 Nobiyembre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108024331/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,0090_01_1963_0005_0003_24480119/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|23
|Naintré
|-
|{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]]
|Diana Westbury&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 Setyembre 1963 |title=Her crown sits loosely |language=en |pages=55 |work=St. Louis Post-Dispatch |url=https://www.newspapers.com/article/st-louis-post-dispatch-miss-uk-1963/83668390/ |access-date=22 Mayo 2023 |via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt;
|20
|Derbyshire
|-
|{{Flagicon image|Flag of Suriname (1959–1975).svg}} [[Suriname]]
|Virginia Blanche Hardjo&lt;ref&gt;{{Cite news |date=8 Oktubre 1963 |title=ANP-telexiste is Miss Suriname '63 |pages=3 |work=Het vrĳe volk |url=ttps://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010954266:mpeg21:p003 |access-date=12 Marso 2024 |via=Delpher}}&lt;/ref&gt;
|18
|[[Paramaribo]]
|-
|{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]
|Grete Qviberg&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Broman |first=Maria K. |date=3 Disyembre 2010 |title=Grete Qviberg fick nog när Aje hade flera kvinnor |trans-title=Grete Qviberg had enough when Aje had several women |url=https://www.expressen.se/noje/extra/grete-qviberg-fick-nog-nar-aje-hade-flera-kvinnor/ |access-date=6 Hulyo 2023 |website=Expressen |language=sv}}&lt;/ref&gt;
|19
|[[Estokolmo]]
|-
|{{flagicon|ZAF|1928}} [[South Africa|Timog Aprika]]
|Louise Crous&lt;ref&gt;{{Cite news |date=29 Oktubre 1963 |title=Miss World challenger |language=en |pages=5 |work=Liverpool Daily Post |url=https://www.newspapers.com/article/liverpool-daily-post-merseyside-ed/130676283/ |access-date=12 Marso 2024 |via=Newspapers.com}}&lt;/ref&gt;
|21
|[[Pretoria]]
|-
|{{flagicon|KOR|1949}} [[Timog Korea]]
|Choi Keum-shil&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2 Hulyo 1963 |title=Korea's candidates |language=en |pages=2 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/straitstimes19630702-1.1.2 |access-date=12 Marso 2024 |via=National Library Board}}&lt;/ref&gt;
|22
|[[Seoul]] 
|-
|{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]]
|Pilar Aguirre&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
|22
|[[Santiago, Tsile|Santiago]]
|-
|{{Flag|Cyprus|name=Tsipre}}
|Maro Zorna&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
|19
|[[Nicosia]]
|-
|{{flagicon|TUN}} [[Tunisia|Tunisya]]
|Claudine Younes&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
|22
|[[Tunis]]
|-
|{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]]
|Gulseren Kocaman&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2 Oktubre 2019 |title=Çağla Şıkel'den Miss Turkey itirafı! |trans-title=Miss Turkey confession from Çağla Şıkel! |url=https://www.hurriyet.com.tr/galeri-cagla-sikelden-miss-turkey-itirafi-40181110/26 |access-date=12 Marso 2024 |website=Hurriyet |language=tr}}&lt;/ref&gt;
|23
|[[Istanbul]]
|}

== &amp;nbsp;Mga tala ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Mga sanggunian ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Panlabas na kawing ==

* [http://www.missworld.com Opisyal na website]
{{Miss World}}
[[Kategorya:Miss World]]
[[Kategorya:1963]]</text>
      <sha1>2reqmaxbrv3n1yoheisrkarxteksvmx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Palatandaang pantrapiko</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331597</id>
    <revision>
      <id>2223313</id>
      <parentid>2140364</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T00:32:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1732</id>
      </contributor>
      <comment>Removing &quot;Traffic_sign_in_London.png&quot;, it has been deleted from Commons by [[c:User:Pi.1415926535|Pi.1415926535]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by User:Goldflakes|]].</comment>
      <origin>2223313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4058" sha1="gzz41heh5l2crt9r9tqaj9cu557tlm6" xml:space="preserve">[[Talaksan:Road_sign_in_Åland.jpg|right|thumb|Palatandaang pantrapiko para sa isang [[roundabout|rotonda]] na humahantong sa mga lansangang-bayang 1, 2 at 3 sa Mariehamn, Åland]]
[[File:A2Warrego.png|right|thumb|Isang palatandaan na &quot;pagkumpirma ng ruta &quot; sa Lansangang-bayang Warrego sa [[Queensland]], [[Australya]], na nagbibigay impormasyon sa mga motorista ng kanilang distansya (sa [[kilometro]]) mula sa mga nakalistang lugar]]
Ang mga '''palatandaang pantrapiko''' o mga '''karatula sa kalsada''' ay mga tanda o babala sa tabi o taas ng mga [[Road|kalsada]] upang bigyan instruksyon o magbigay impormasyon sa mga gumagamit ng daan. Mga simpleng kahoy o batong muhon ng distansya (o ''milestone'')  ang pinakaunang palatandaan. Sa kalaunan, ipinakilala ang mga palatandaan na nagtuturo ng daan, halimbawa, ang mga posteng panturo sa [[Reyno Unido]] at ang kanilang katumbas na kahoy sa [[Saxony|Sahonya]].
Sa pagdagdag ng bilang ng [[trapiko]] simula noong dekada 1930, maraming mga bansa ang gumamit ng mga palatandaang larawan o kung hindi man ay mga pinapayak at pinamantayang mga palatandaan na madaig ang mga hadlang sa [[wika]], at mapabuti ang kaligtasang pantrapiko. Gumagamit ang mga ganoong mga palatandaang larawan ng mga simbolo (kadalasang silweta) na pamalit sa mga salita at karaniwang nakabatay sa mga pandaigdigang protokol. Unang naisagawa ang mga ganoong palatandaan sa [[Europa]], at ginaya ng karamihan ng mga bansa sa iba't ibang antas.

Ayon sa Tanggapan ng Transportasyong Panlupa ng [[Pilipinas]], mahalaga ang mga palatandaang pantrapiko dahil ito ang nagbibigay-impormasyon sa mga gumagamit ng kalsada pagdating sa mga regulasyon at batas na dapat bigyang-pansin. Maiituring na isang opensa ang paglabag sa hindi pagbibigay pansin.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Road and Traffic Rules: Signs, Signals, and Markings |url=https://lto.gov.ph/wp-content/uploads/2023/09/RO102_CDE_Road_and_Traffic_Rules_Signs-Signals-Markings.pdf?__cf_chl_tk=Akp67rdSYHvIah4VbyLWiDdAJhTrImQPAMYoAHymH70-1732753745-1.0.1.1-4hWDlhQmn6K3nogA5bGWxdqPmb3GBNJOb7ZhNglaNcc |website=Land Transportation Office (Pilipinas |language=en) }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==Mga kumbensyong internasyunal==
Ang mga kumbensyong internasyunal tulad ng ''Vienna Convention on Road Signs and Signals'' (Kumbensyong [[Viena]] sa mga Palatandaan at Senyas sa Daanan) at ''Geneva Convention on Road Traffic'' (Kumbensyong [[Geneva|Ginebra]] sa Trapiko sa Daanan) ay nakatulong upang matamo ang isang antas ng pagkaparepareho sa mga pagpapalatandaan ng trapiko sa iba't ibang bansa.&lt;ref&gt;[https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/203662/traffic-signs-manual-chapter-01.pdf Traffic Signs Manual Introduction 1982] (sa Ingles)&lt;/ref&gt; Isahang sinunod (na tila) din ng ilang bansa ang ibang bansa upang makaiwas sa pagkalito.

==Awtomatikong pagkilala sa palatandaang pantrapiko==
Nagsisimula na ang mga [[kotse]] na magtanghal ng mga [[kamera]] na may awtomatikong pagkilala sa palatandaang pantrapiko, simula noong 2008 sa pamamagitan ng Opel Insignia. Pangunahing kinikilala nito ang limitasyon ng bilis at mga lugar na walang pag-''overtake'' o paglampas.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.monstersandcritics.com/lifestyle/autos/news/article_1415817.php/Opel_Insignia_to_feature_traffic_sign_recognition_system |title=Opel Insignia to feature traffic sign recognition system |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101026074935/http://www.monstersandcritics.com/lifestyle/autos/news/article_1415817.php/Opel_Insignia_to_feature_traffic_sign_recognition_system |archive-date=2010-10-26|language=en }}&lt;/ref&gt; Gumagamit din ito ng GPS at isang ''[[database]]'' (o imbakan ng datos) ng mga limitasyon sa bilis, na kapaki-pakinabang sa maraming bansa, na nagpapaskil ng posteng palatandaan na may nakalagay na limitasyon sa bilis na may pangalan ng lungsod, at hindi isang palatandaan ng isang limitasyon sa bilis.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Transportasyon]]</text>
      <sha1>gzz41heh5l2crt9r9tqaj9cu557tlm6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Melisma</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334704</id>
    <revision>
      <id>2223291</id>
      <parentid>2165066</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T13:38:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LknFenix</username>
        <id>125962</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Pag-aayos sa sanggunian</comment>
      <origin>2223291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2209" sha1="rpful89xcwdcuxky1y8lkz3f19lxbdn" xml:space="preserve">
[[Talaksan:Syllabic_and_melismatic.png|thumb|400x400px|Halimbawa ng papantig at melismatikong teksto sa &quot;Jesus Christ Is Ris'n Today&quot; (''Methodist Hymn Book'', 1933, Blg. 204).&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Shepherd |first=John |title=Continuum Encyclopedia of Popular Music of the World: Performance and Production |publisher=Ensiklopedyang Continuum ng Musikang Popular ng Mundo: Pagtatanghal at Produksiyon |year=2003 |isbn=978-0-8264-6322-7 |page=565 |language=en}}&lt;/ref&gt; {{Audio|Syllabic and melismatic.mid|Play}}]]
Ang '''melisma''' ({{Langx|grc|μέλισμα}}, {{Transliteration|grc|mélisma}}, {{Literal na pagsasalin|awit}}; mula sa {{Langx|grc|{{linktext|μέλος}}|melos|awit, himig}}, pangmaramihan: ''melismata''), impormal na kilala bilang '''pagkulot ng tinig'''&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Katzif |first=Mike |date=Enero 11, 2007 |title=How 'American Idol' Uses (and Abuses) Melisma |language=en |trans-title=Paano Ginagamit (at Inaabuso) ng 'American Idol' Ang Melisma |publisher=[[National Public Radio]] |url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=6791133 |access-date=Oktubre 7, 2019}}&lt;/ref&gt; at minsan ay pinapalitan ng terminong rulada, ay ang [[pag-awit]] ng isang [[pantig]] ng teksto habang dumaraan sa sunud-sunod na iba't ibang nota. Tinutukoy ang musikang inaawit sa estilong ito bilang ''melismatiko'', kaibayo ng '''''papantig''''', kung saan ang bawat pantig ng teksto ay itinutuon sa isang nota.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Weiss |first=Piero |title=Music in the Western World |last2=Taruskin |first2=Richard |publisher=Cengage Learning |year=2007 |isbn=9781111793449 |page=555 |language=en |trans-title=Musika sa Kanluraning Mundo |chapter=Glossary: Roulade |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uRo8AAAAQBAJ&amp;dq=roulade+melisma&amp;pg=PA555}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Modern Music and Musicians; Part Two: Encyclopedia |publisher=University Society |year=1911 |editor-last=Elson |editor-first=Louis C. |page=803 |language=en |trans-title=Makabagong Musika at Musikero; Ikalawang Bahagi: Ensiklopedya |chapter=Melisma |chapter-url=https://books.google.com/books?id=B558IP84wggC&amp;dq=roulade+melisma&amp;pg=PA103}}&lt;/ref&gt;

==Mga sanggunian==
{{Reflist}}

[[Kategorya:Pag-awit]]</text>
      <sha1>rpful89xcwdcuxky1y8lkz3f19lxbdn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223292</id>
      <parentid>2223291</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T13:42:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LknFenix</username>
        <id>125962</id>
      </contributor>
      <comment>Pag-aayos sa sanggunian</comment>
      <origin>2223292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2232" sha1="t9j7eyeugj9mkz3aj9zw3irkfqtalo6" xml:space="preserve">
[[Talaksan:Syllabic_and_melismatic.png|thumb|400x400px|Halimbawa ng papantig at melismatikong teksto sa &quot;Jesus Christ Is Ris'n Today&quot; (''Methodist Hymn Book'', 1933, Blg. 204).&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Shepherd |first=John |title=Continuum Encyclopedia of Popular Music of the World: Performance and Production |trans-title=Ensiklopedyang Continuum ng Musikang Popular ng Mundo: Pagtatanghal at Produksiyon |publisher=A&amp;C Black |year=2003 |isbn=978-0-8264-6322-7 |page=565 |language=en}}&lt;/ref&gt; {{Audio|Syllabic and melismatic.mid|Play}}]]
Ang '''melisma''' ({{Langx|grc|μέλισμα}}, {{Transliteration|grc|mélisma}}, {{Literal na pagsasalin|awit}}; mula sa {{Langx|grc|{{linktext|μέλος}}|melos|awit, himig}}, pangmaramihan: ''melismata''), impormal na kilala bilang '''pagkulot ng tinig'''&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Katzif |first=Mike |date=Enero 11, 2007 |title=How 'American Idol' Uses (and Abuses) Melisma |language=en |trans-title=Paano Ginagamit (at Inaabuso) ng 'American Idol' Ang Melisma |publisher=[[National Public Radio]] |url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=6791133 |access-date=Oktubre 7, 2019}}&lt;/ref&gt; at minsan ay pinapalitan ng terminong rulada, ay ang [[pag-awit]] ng isang [[pantig]] ng teksto habang dumaraan sa sunud-sunod na iba't ibang nota. Tinutukoy ang musikang inaawit sa estilong ito bilang ''melismatiko'', kaibayo ng '''''papantig''''', kung saan ang bawat pantig ng teksto ay itinutuon sa isang nota.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Weiss |first=Piero |title=Music in the Western World |last2=Taruskin |first2=Richard |publisher=Cengage Learning |year=2007 |isbn=9781111793449 |page=555 |language=en |trans-title=Musika sa Kanluraning Mundo |chapter=Glossary: Roulade |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uRo8AAAAQBAJ&amp;dq=roulade+melisma&amp;pg=PA555}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Modern Music and Musicians; Part Two: Encyclopedia |publisher=University Society |year=1911 |editor-last=Elson |editor-first=Louis C. |page=803 |language=en |trans-title=Makabagong Musika at Musikero; Ikalawang Bahagi: Ensiklopedya |chapter=Melisma |chapter-url=https://books.google.com/books?id=B558IP84wggC&amp;dq=roulade+melisma&amp;pg=PA103}}&lt;/ref&gt;

==Mga sanggunian==
{{Reflist}}

[[Kategorya:Pag-awit]]</text>
      <sha1>t9j7eyeugj9mkz3aj9zw3irkfqtalo6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koulamoutou</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338100</id>
    <revision>
      <id>2223289</id>
      <parentid>2207064</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T12:33:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2223289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7718" sha1="qac64x9dnql18qscbm2lrtn0zpkgnmr" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- Basic info  ----------------&gt;
|official_name          = Koulamoutou
|other_name             = Kulamutu
|native_name            =  &lt;!-- for cities whose native name is not in English --&gt;
|nickname               = 
|settlement_type        = Bayan&lt;!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--&gt;
|motto                  =
&lt;!-- images and maps  -----------&gt;
|image_skyline          = Koulamoutou.jpg
|imagesize              = 300px
|image_caption          = 
|image_flag             = 
|flag_size              =
|image_seal             = 
|seal_size              =
|image_shield           = Coat of arms of Koulamoutou, Gabon.svg
|shield_size            =
|image_blank_emblem     = 
|blank_emblem_type      =
|blank_emblem_size      =
|image_map              = 
|mapsize                = 
|map_caption            = 
|image_map1             = 
|mapsize1               = 
|map_caption1           = 
|image_dot_map          =
|dot_mapsize            =
|dot_map_caption        =
|dot_x =  |dot_y =
|pushpin_map            = Gabon &lt;!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --&gt;
|pushpin_label_position =bottom
|pushpin_mapsize        =300
|pushpin_map_caption    =Lokasyon sa Gabon&lt;!-- Location ------------------&gt;
|subdivision_type       = Bansa
|subdivision_name       = {{flag|Gabon}}
|subdivision_type1      = [[Mga Lalawigan ng Gabon|Lalawigan]] 
|subdivision_name1      = [[Lalawigan ng Ogooué-Lolo]]
|subdivision_type2      = [[Mga Departmento ng Gabon|Departmento]]
|subdivision_name2      = [[Lolo-Bouenguedi]]
|subdivision_type3      = 
|subdivision_name3      = 
|subdivision_type4      = 
|subdivision_name4      =
&lt;!-- Politics -----------------&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           = Alkalde
|leader_name            = Victor Ngouassanga
|leader_title1          =  &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|leader_title2          =
|leader_name2           =
|leader_title3          =
|leader_name3           =
|leader_title4          =
|leader_name4           =
|established_title      =  &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       = 
|established_title2     =  &lt;!-- Incorporated (town) --&gt;
|established_date2      = 
|established_title3     =  &lt;!-- Incorporated (city) --&gt;
|established_date3      =
&lt;!-- Area    ---------------------&gt;
|area_magnitude         = 
|unit_pref                =Imperial &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 
|area_land_km2            = &lt;!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--&gt;
|area_water_km2           =
|area_total_sq_mi         =
|area_land_sq_mi          =
|area_water_sq_mi         =
|area_water_percent       =
|area_urban_km2           =
|area_urban_sq_mi         =
|area_metro_km2           =
|area_metro_sq_mi         =
|area_blank1_title        =
|area_blank1_km2          =
|area_blank1_sq_mi        =
&lt;!-- Population   -----------------------&gt;
|population_as_of               = 2010
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 16,222
|population_density_km2         =
|population_density_sq_mi       =
|population_metro               =
|population_density_metro_km2   =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban               =
|population_density_urban_km2   =
|population_density_urban_sq_mi =
|population_blank1_title        =Ethnicities
|population_blank1              =
|population_blank2_title        =Religions
|population_blank2              =
|population_density_blank1_km2 =   
|population_density_blank1_sq_mi =
&lt;!-- General information  ---------------&gt;
|timezone               = 
|utc_offset             = 
|timezone_DST           = 
|utc_offset_DST         = 
|coordinates            = {{coord|1|8|S|12|29|E|region:GA|display=inline;title}}
|elevation_footnotes    =  &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            = 
|elevation_ft           = &lt;!-- accord. to Google Earth--&gt;
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --------&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|blank1_name            =
|blank1_info            =
|website                = 
|footnotes              = 
}}

Ang '''Koulamoutou''' ay isang bayan o kabisera ng [[Lalawigan ng Ogooué-Lolo]] sa silangang-gitnang [[Gabon]], na may populasyon na humigit-kumulang 16,000 katao. Ito ay matatagpuan sa tagpuan ng [[Ilog Lolo]] at [[Ilog Bouenguidi]] at sa kalsadang N6. Ang bayan ay [[Paliparan ng Koulamoutou|may paliparan]] at binuo ng isang Ministro ng Turismo na ipinanganak sa isang kalapit na nayon.

Ang bayan ay may museo, sinehan, paliparan at kilala rin sa panggabing buhay nito. Ang mga [[Kabundukan ng du Chaillu]] at ang [[Talon ng Mbougou]] ay matatagpuan malapit sa Koulamoutou.

==Heograpiya==
===Sitwasyon===
Ang Koulamoutou ay hinahati ng [[Ilog Bouenguidi]], na naghahati sa bayan sa dalawang pampang. Ang kanang pampang ay tahanan ng karamihan sa mga pampublikong gusali, mga tanggapan ng gobyerno, ang Koto leisure complex, ang Paul Kouya Media and Information Center (CDI), at isang studio ng pelikula at telebisyon. Ang kaliwang pampang ay naglalaman ng mga residential area na tinitirhan ng iba't ibang grupong etniko na bumubuo sa lokal na populasyon (Nzebi, Pové, Akélé, at Massango). Ang kaliwang pampang na ito, na itinuturing ng maraming residente ng Koulamoutou na masigla, ay nagtatampok din ng interseksyon ng Édouard Mambenda, ang paaralan ng Notre-Dame de la Salette, ang ''Paul Kouya Scientific and Technological High School'',&lt;ref&gt;{{Cite web |language=en |title=BaubleBar Outlet : Disney,Jewelry And Sports |url=http://www.lstpaulkouya.com |website=LSTPAULKOUYA |access-date=2023-12-04 }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; at mga kapitbahayan ng uring manggagawa, na pawang sulit bisitahin. Ang mga pangunahing kapitbahayan ng Koulamoutou ay: Ménage, Mikalou &quot;La Concorde&quot;, Bambomo, Babambo, Bouvendo, Mandji, Koungou, Bakélé, Mayang, Mibaka, at Moussesse.

Lumalawak ang lungsod kasabay ng pagpapaunlad ng pabahay sa Idzamba o Koulamoutou II, at mga bagong kapitbahayan tulad ng DIBA-DIBA.

===Lupain===
Ang Koulamoutou, na kilala rin sa lokal bilang Km Lungsod o Kaboul, ay may malawak na bulubunduking lupain. Ang lungsod ay mayroon ding napaka-ulan na klima sa ekwador tuwing tag-ulan at napakainit na klima tuwing tag-araw. Bukod sa Ilog Bouenguidi, ang lungsod ay tinatawid ng [[Ilog Lolo]], isang sanga ng [[Ilog Ogooué]], kung saan kinuha ang pangalan ng lalawigan, na administratibong itinalaga ng G7 bilang ikapitong lalawigan.

==Kasaysayan==
Ang Koula-Moutou ay nagmula sa salitang &quot;Kouloumoutou&quot; sa wikang Nzebi na nangangahulugang &quot;Patriyarka&quot; o &quot;kolomoto&quot; na nangangahulugang matandang tao (o nakatatanda) sa wikang [[Wikang Vove|Ghé-vové]] (sinasalita ng mga Povés).

==Ekonomiya==
Tulad ng karamihan sa mga kabisera ng probinsya sa bansa (maliban sa [[Libreville]] at [[Port-Gentil]]), ang Koula-Moutou ay isang administratibong bayan kung saan ang karamihan sa mga nagtatrabahong populasyon ay mga kawani ng gobyerno. Gayunpaman, ang pagpapakilala ng pagtatanim ng kape at [[kakaw]], pati na rin ang pagtotroso (nasa katamtamang antas pa rin), ay nakatulong upang mapalakas ang lokal na ekonomiya.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Koulamoutou]]
[[Kategorya:Gabon]]</text>
      <sha1>qac64x9dnql18qscbm2lrtn0zpkgnmr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tagagamit:Lolbet101</title>
    <ns>2</ns>
    <id>338719</id>
    <revision>
      <id>2223334</id>
      <parentid>2221405</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T06:19:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lolbet101</username>
        <id>163542</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Unang bugso (First wave) */</comment>
      <origin>2223334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4505" sha1="eatjmjnpyzzc8an1c6ppqegmtz2auw6" xml:space="preserve">{{Userboxtop
| float = right
}}
{{Userbox
| id = [[File:Metawiki.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:metawiki:User:Lolbet101|Meta-Wiki]] na account.
}}
{{Userbox
|id=[[File:Wikipedia-logo-v2-en.svg|45px]]
|info= Ang tagagamit na ito ay may [[w:en:User:Lolbet101|English Wikipedia]] na account.
}}
{{Userbox
| id = [[File:Wikipedia-logo-v2-simple.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:simple:User:Lolbet101|Simple English Wikipedia]] na account.
}}
{{Userbox
| id = [[File:Billiards balls.jpg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay paminsan-minsan o bihirang naglalaro ng [[bilyar]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Size Comparison - Gonggong with Earth and Moon.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa mga paghahambing ng laki. (''size comparisons'').
}}
{{Userbox
| id = [[File:Orion Nebula - Hubble 2006 mosaic 18000.jpg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[astronomiya]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Blue computer icon.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[Kompyuter|kompyuters]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Nuvola Math and Inf.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay mahilig matuto sa [[matematika]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Rubik's cube.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay kayang bumuo ng [[Rubik's Cube|Rubik's cube]].
}}
{{Userbox
| id = [[File:Smartphone - game-icons.svg|45px]]
| info = Ang tagagamit na ito ay naglalaro ng mga [[Larong bidyo|larong mobile]].
}}
{{Userboxbottom}}

Tl: Kumusta! Ako si Lolbet101. Nasisiyahan akong gumawa ng mga artikulo sa Wikipedia tungkol sa kalawakan at iba pang mga paksa. Gumagawa at nagpapabuti ako ng mga artikulo sa Tagalog.

En: ''Hello! I am Lolbet101. I enjoy creating Wikipedia articles about space and other topics. I make and improve articles in Tagalog.''

== Mga artikulong ginawa ko sa Tagalog ==
(En: ''Articles I made in Tagalog'')

'''Paalala:''' Huwag po sanang i-click ang mga {{Color|Crimson|pulang link}} na ito maliban na lang kung hihingi kayo ng pahintulot.

('''''Note:''' Please don't click these {{Color|Crimson|red links}} unless you ask permission.'')

=== Unang bugso (''First wave'') ===

{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center
|title= Hulyo 6-Setyembre 2026 (Kabuuan: 38)}}
{{col-begin}}
{{col-2}}
{|
* [[6-7]]
* [[Amerikanisasyon]]
* [[Android 17]]
* [[Baby Dolls]]
* [[Bagong Pangkalahatang Katalogo]]
* [[Bituing neutron]]
* [[Call of Duty: Mobile|''Call of Duty: Mobile'']]
* [[Centaurus A]]
* [[Galaksiyang Triangulum]]
* [[Grok AI]]
* [[Katalogong Messier]]
* [[Lindol sa Colombia (2026)]]
* [[Meta AI]]
* [[Microsoft Copilot]]
* [[Milya]]
* [[NGC 1]]
* [[NGC 3109]]
* [[NGC 7840]]
* [[Omega Centauri]]
* [[Pagsabog ng sinag gamma]]
* [[Pamamaril sa paaralan sa Tacloban noong 2026]]
* [[Pamamaril sa paaralan sa Zamboanga noong 2026]]
* [[Paskong pang-ilaw]]
* [[Perplexity AI]]
* [[Procyon]]
* [[Programang Artemis]]
* [[PSR B1257+12]]
* [[Pulang higante]]
* [[Pulang superhigante]]
* [[Pulang unano]]
* [[Pulsar]]
* [[Puting unano]]
* [[Rukbat]] (Alpha Sagittarii)
* [[Serye ng Pera ng Bagong Henerasyon]]
* [[Sining Kristiyano]]
* [[Sverker Johansson]]
* [[Vega]] (Alpha Lyrae)
* [[Windows 11]]
|}
{{col-end}}
{{hidden end}}

=== Pangalawang bugso (''Second wave'') ===

{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center
|title= Disyembre 2026-Pebrero 2027 (Kabuuan: 40)}}
{{col-begin}}
{{col-2}}
{|
* [[A Minecraft Movie|''A Minecraft Movie'']]
* [[A Minecraft Movie Squared|''A Minecraft Movie Squared'']]
* [[Artemis I]]
* [[Artemis II]]
* [[Artemis III]]
* [[BABYMONSTER]]
* [[Betelgeuse]] (Alpha Orionis)
* [[Blender (software)]]
* [[C++ (wikang pamprograma)]]
* [[Counter-Strike 2|''Counter-Strike 2'']]
* [[Ebolusyon ng bituin]]
* [[Ekwasyong parisukat]]
* [[ESO 593-8]]
* [[Honkai: Star Rail|''Honkai: Star Rail'']]
* [[IC 1101]]
* [[Lua (wikang pamprograma)]]
* [[Magnetar]]
* [[Mga Ulap ng Magellano]]
* [[Nebulang Alimango]] (Messier 1)
* [[Nebulang Singsing]] (Messier 57)
* [[NGC 1300]]
* [[NGC 1316]]
* [[NGC 247]]
* [[NGC 4889]]
* [[NGC 55]]
* [[NGC 6872]]
* [[NGC 6946]]
* [[Nickelback]]
* [[Pangkalahatang Katalogong Uppsala]]
* [[Planong Cartesian]]
* [[Polaris]] (Alpha Ursae Minoris)
* [[Pollux (bituin)]] (Beta Geminorum)
* [[PSR B1620-26]]
* [[PSR J0952-0607]]
* [[RPTV (programang telebisyon)]]
* [[Simple Plan]]
* [[Steam (serbisyo)]]
* [[Unity (makinang laro)]]
* [[Vivo (teknolohiyang kompanya)]]
* [[VY Canis Majoris]]
|}
{{col-end}}
{{hidden end}}</text>
      <sha1>eatjmjnpyzzc8an1c6ppqegmtz2auw6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Event:Mga Bituin ng Pelikulang Pilipino Editathon</title>
    <ns>1728</ns>
    <id>339217</id>
    <revision>
      <id>2223294</id>
      <parentid>2223258</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T14:17:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buszmail</username>
        <id>67296</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tagalog Wikipedia */</comment>
      <origin>2223294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4976" sha1="a3gxgsmltjobiks42cq7hnvqvo902jb" xml:space="preserve">{{center|'''Maligayang pagdating sa lahat ng mga kalahok sa edit-a-thon!'''}}
{| cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width: 100%; border: 0; padding: 0 0 0 0; background: transparent;&quot;
|-
| valign=&quot;top&quot; |
{| cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;height: {{#if:{{{1|}}}|115pt|100pt}}; border: 3px black solid; background: lightyellow; width: 100%; margin-bottom: 0.5em;&quot;
|-
| style=&quot;padding: 0.3em; width: 50pt;&quot; | [[file:Philippines film clapperboard.svg|300pt]]
| style=&quot;padding: 0.3em; text-align: left; font-size: 22pt; font-family: Times New Roman, Times, serif; line-height: 80%;&quot; |&lt;center&gt;'''Mga Bituin ng Pelikulang Pilipino'''&lt;/center&gt;&lt;br&gt;
&lt;center&gt;'''Edit-a-thon 2026'''&lt;/center&gt;{{#if:{{{shortcut|}}}|&amp;#32;
{{!}} style=&quot;padding: 0.5em; width: 25%;&quot; {{!}} {{shortcut|{{{shortcut|}}}|category=no}}
}}
|- {{#if:{{{1|}}}|&amp;#32;
{{!}} colspan=&quot;{{#if:{{{shortcut|}}}|3|2}}&quot; style=&quot;font-size: 18pt; line-height: 50%;&quot; {{!}}
----
{{nbsp}}{{{1}}}
{{!}}-}}
|}
{| border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background: transparent; float: right;&quot;
|-
|}
&lt;div style=&quot;border: 6px solid #006699; padding: 2em 1em; margin: 0 auto 15px; overflow: hidden;&quot;&gt;
[[File:Pilipinas-Panorama-LuntianAtPula.png|150px|right|link=m:Special:MyLanguage/Pilipinas_Panorama_Community/Membership]]

Ang '''Mga Bituin ng Pelikulang Pilipino''' ay isang editathon na gaganapin mula 00:00, ika-21 ng Agosto 2026, hanggang 23:59, ika-30 ng Setyembre 2026 (UTC+8), na nakatuon sa pagpapalawig ng mga impormasyon sa Wikipediang Tagalog tungkol sa pinilakang-tabing o industriya ng pelikulang Pilipino. 

Ito ay kaalinsabay sa paggunita sa Buwan ng Industriya ng Pelikulang Pilipino na opisyal na ipinagdiriwang tuwing Setyembre sa bisa ng Proklamasyon Blg. 1085 na nilagdaan ni Pangulong Rodrigo Duterte noong 2021 upang ideklara ang buwan ng Setyembre bilang &quot;Philippine Film Industry Month&quot;. Pinili ang buwan ng Setyembre para gunitain ang Setyembre 12 bilang anibersaryo ng Dalagang Bukid ni Jose Nepomuceno noong 1919, ang unang tampok na pelikulang idinirehe at nilikha ng isang Pilipino.

Ang proyekto na ito ay isang inisyatibo ng [[:meta:Pilipinas Panorama Community|Pilipinas Panorama Community]], isang organisasyon ng mga Pilipinong Wikimedista at tagapagtaguyod ng pamanang kultural na nakabase sa [[Kalakhang Maynila]].

== Mga artikulo ==
Ang mga sumusunod ay mga artikulong nakaukol sa paksang industriya ng pelikulang Pilipino na maaaring likhain o palawigin. Maaari ring magsumite ng artikulo na hindi nakalista. Bilang gabay, maaaring buksan ang mga sumusunod na mga artikulo na may listahan ng mga angkop na artikulo para sa proyektong ito.

* [[Talaan ng mga artista sa Pilipinas]]
* [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino]]
* [[Pelikulang Pilipino]]

== Mga naisulat at naisaayos ==
=== Tagalog Wikipedia ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
!Blg.
!Artikulo 
!Tagapag-ambag
|-
|1.
|[[Delia Razon]]
|[[User:RCJourn|RCJourn]]
|-
|2.
|[[Rosemarie Sonora]]
|[[User:Buszmail|Buszmail]]
|-
|3.
|[[Nestor de Villa]]
|[[User:Buszmail|Buszmail]]
|-
|4.
|[[Bembol Roco]]
|[[User:Churihan|Churihan]]
|-
|5.
|''[[Rizal sa Dapitan]]''
|[[User:Ralffralff|Ralffralff]]
|-
|6.
|[[Bella Flores]]
|[[User:Markadan|Markadan]]
|-
|7.
|[[Amanda Page]]
|[[User:Ralffralff|Ralffralff]]
|-
|8.
|[[Claire de la Fuente]]
|[[User:Churihan|Churihan]]
|-
|9.
|[[Sarsi Emmanuelle]]
|[[User:Churihan|Churihan]]
|-
|10.
|[[Walter Navarro]]
|[[User:Markadan|Markadan]]
|-
|11.
|[[Julie Vega]]
|[[User:Markadan|Markadan]]
|-
|12.
|[[Shirley Moreno]]
|[[User:GerryYabes|GerryYabes]]
|-
|13.
|
|
|-
|14.
|
|
|-
|}

=== Mga artikulo sa ibang wika ng Pilipinas  ===

{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
!Blg.
!Artikulo
!Wika ng Proyekto 
!Tagapag-ambag
|-
|1.
|[[:bcl:Rizal sa Dapitan|''Rizal sa Dapitan'']]
|Bikol Central
|[[User:Ralffralff|Ralffralff]]
|-
|2.
|[[:incubator:Wp/hil/Rizal sa Dapitan|''Rizal sa Dapitan'']]
|Hiligaynon
|[[User:Ralffralff|Ralffralff]]
|-
|3.
|[[:bcl:Amanda Page|Amanda Page]]
|Bikol Central
|[[User:Ralffralff|Ralffralff]]
|-
|4.
|[[:incubator:Wp/hil/Amanda Page|Amanda Page]]
|Hiligaynon
|[[User:Ralffralff|Ralffralff]]
|-
|5.
|[[:incubator:Wp/hil/Fernando Poe Jr.|Fernando Poe Jr.]]
|Hiligaynon
|[[User:Ralffralff|Ralffralff]]
|-
|6.
|[[:bcl:Sarsi Emmanuelle|Sarsi Emmanuelle]]
|Bikol Central
|[[User:Churihan|Churihan]]
|-
|7.
|
|
|
|-
|}

== Mga kalahok ==
* [[User:PhiliptheNumber1|PhiliptheNumber1]] ([[User talk:PhiliptheNumber1|kausapin]]) 
* [[Tagagamit:Ralffralff|Ralffralff]] ([[Usapang tagagamit:Ralffralff|kausapin]]) 
*[[Tagagamit:GerryYabes|GerryYabes]] ([[Usapang tagagamit:GerryYabes|kausapin]]) 
*[[Tagagamit:Buszmail|Buszmail]] ([[Usapang tagagamit:Buszmail|kausapin]]) 
*[[Tagagamit:RCJourn|RCJourn]] ([[Usapang tagagamit:RCJourn|kausapin]])
*[[Tagagamit:Churihan|Churihan]] ([[Usapang tagagamit:Churihan|kausapin]])
*[[Tagagamit:Markadan|Markadan]] ([[Usapang tagagamit:Markahan|kausapin]])

== Mga resulta ==

[[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] 
[[Kategorya:Pilipinas Panorama|Event]]</text>
      <sha1>a3gxgsmltjobiks42cq7hnvqvo902jb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Miss Grand International 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339255</id>
    <revision>
      <id>2223323</id>
      <parentid>2222925</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T02:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Allyriana000</username>
        <id>119761</id>
      </contributor>
      <origin>2223323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30235" sha1="it3wzvjtu0qu8bi6ailrflnu2rpm7oc" xml:space="preserve">
{{Infobox beauty pageant|date=10 Oktubre 2026|venue=MGI Hall, [[Bangkok]], Taylandiya|debuts={{Hlist|Republika ng Konggo}}|returns={{Hlist|Honduras|Iran|Moldabya|Noruwega|Rusya|Sierra Leone|Timog Sudan|Tsile|Ukranya|Urugway}}|before=[[Miss Grand International 2025|2025]]}}

Ang '''Miss Grand International 2026''' ang ika-14 na [[Miss Grand International]] pageant, na gaganapin sa Hall sa Bangkok, Taylandiya, sa 10 Oktubre 2026.

Kokoronahan ni [[Emma Tiglao]] ng Pilipinas ang kaniyang kahalili sa pagtatapos ng kaganapan.

== Kaligiran ==
=== Lokasyon at petsa ===
Noong 18 Oktubre 2025, sa kasagsagan ng pangwakas na kompetisyon ng [[Miss Grand International 2025]], opisyal na inanunsyo bilang mangungunang bansa ang Indiya para sa taong 2026, at ang pangwakas na kompetisyon ay nakatakdang idaos sa Oktubre 2026, kung saan gaganapin ang mga gawain sa kompetisyon sa tatlong lungsod: [[Jaipur]], [[Agra]], at New Delhi.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 Oktubre 2025 |title=India será sede del Miss Grand International 2026, que se celebrará en octubre |trans-title=India will host Miss Grand International 2026 in October |url=https://www.eluniverso.com/entretenimiento/redes-sociales/india-sera-sede-del-miss-grand-international-2026-que-se-celebrara-en-octubre-nota/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251018150621/https://www.eluniverso.com/entretenimiento/redes-sociales/india-sera-sede-del-miss-grand-international-2026-que-se-celebrara-en-octubre-nota/ |archive-date=18 Oktubre 2025 |website=22 Agosto 2026 |publisher=El Universo |language=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=18 Oktubre 2025 |title=Emma Tiglao gives PH a back-to-back win at Miss Grand International 2025 |language=en |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/634219/emma-tiglao-gives-ph-its-back-to-back-win-at-miss-grand-international-2025 |url-status=live |access-date=22 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260205071546/https://entertainment.inquirer.net/634219/emma-tiglao-gives-ph-its-back-to-back-win-at-miss-grand-international-2025 |archive-date=5 Pebrero 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Prima |first=Berkat |date=25 Oktubre 2025 |title=India Bakal Jadi Tuan Rumah Miss Grand International 2026, Perdana! |trans-title=India Will Host Miss Grand International 2026 For The First Time! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/india-bakal-jadi-tuan-rumah-miss-grand-international-2026-perdana-c1c2-01-l8vsm-c9kdmk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260205071546/https://www.idntimes.com/men/ladies/india-bakal-jadi-tuan-rumah-miss-grand-international-2026-perdana-c1c2-01-l8vsm-c9kdmk |archive-date=5 Pebrero 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=IDN Times |language=id}}&lt;/ref&gt; Ang huling kompetisyon ay nakatakdang gaganapin sa 10 Oktubre 2026. Noong Agosto 2026, inanunsyo ng mga tagapag-ayos na ang Indira Gandhi Arena sa New Delhi, India, ang magiging lugar para sa mga paunang at panghuling mga kompetisyon. Nakatakdang dumating ang mga kalahok sa 18 Setyembre 2026.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/999907/miss-grand-international-2026-to-take-place-in-india-this-october/story/|title=Miss Grand International 2026 to take place in India this October|date=26 Agosto 2026|work=GMA News|publisher=GMA Network|language=en|quote=India will host the Miss Grand International 2026 pageant in October.|access-date=30 Agosto 2026}}&lt;/ref&gt;

Gayunpaman, noong 3 Setyembre 2026, inanunsyo ng Miss Grand International Organization na ililipat ang kompetisyon mula sa Indiya patungo sa Taylandiya.

=== Pagpili ng mga kandidata ===
Sa mga kandidatang itinalaga noong Agosto 2026, tatlong kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang mga bansa/teritoryo matapos maging isang runner-up sa kanilang kompetisyong pambansa o sa pamamagitan ng isang ''casting process'', at tatlong kandidata ang nailuklok matapos ang pag-urong ng orihinal na kandidata.

Pinalitan ni Lang Sa si Hyun-jin Kim bilang kinatawan ng Timog Korea sa hindi isiniwalat na dahilan.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=원 |first=용길 |date=23 Hulyo 2026 |title=2026 미스 인터내셔널·그랜드 코리아 성료···&quot;K-뷰티 사절단 탄생&quot; |language=ko |trans-title=2026 Miss International &amp; Grand Korea Successfully Conclude... &quot;K-Beauty Ambassadors Born&quot; |work=Seoul Finance |url=https://www.seoulfn.com/news/articleView.html?idxno=633905 |access-date=22 Agosto 2026}}&lt;/ref&gt; Lalahok dapat si Rebecca Attiogbe bilang kinatawan ng Gana sa edisyong ito.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Panassa |first=Abidé |date=21 Agosto 2025 |title=Rebecca Attiogbe, la Togolaise sacrée Miss Grand Ghana 2026 |trans-title=Rebecca Attiogbe, the Togolese crowned Miss Grand Ghana 2026 |url=https://actulome.com/rebecca-attiogbe-la-togolaise-miss-grand-ghana-2026/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251020090524/https://actulome.com/rebecca-attiogbe-la-togolaise-miss-grand-ghana-2026/ |archive-date=20 Oktubre 2025 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Actu Lomé |language=fr}}&lt;/ref&gt; Gayunpaman, dahil sa pagbabago ng prangkisa sa bansang iyon, hindi makakalahok si Attiogbe sa patimpalak, at itinalaga ng bagong may-ari ng prangkisa si Adelaide Somuah Twum bilang kinatawan ng Gana.

Pinalitan ng ''first runner-up'' ng Miss Grand USA 2026 na si Victoria Oluwakotanmi ang orihinal na nagwagi na si Mekyla Li, dahil sa paglabag nito sa kaniyang kontrata.&lt;ref name=&quot;deth2026&quot;&gt;{{cite web |author=Fernando |first=Jefferson |date=20 Agosto 2026 |title=Miss Grand USA ends Mekayla Li’s reign ahead of 2026 international pageant |url=https://tribune.net.ph/2026/08/20/miss-grand-usa-ends-mekayla-lis-reign-ahead-of-2026-international-pageant |archive-url=https://web.archive.org/web/20260820120713/http://web.archive.org/screenshot/https://tribune.net.ph/2026/08/20/miss-grand-usa-ends-mekayla-lis-reign-ahead-of-2026-international-pageant |archive-date=20 Agosto 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Daily Tribune |language=en}}&lt;/ref&gt;

==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ====
Lalahok sa unang pagkakataon ang bansang Republika ng Konggo. Babalik sa edisyong ito ang mga bansang Timog Sudan na huling sumali  noong 2017; Moldabya, Noruwega at Sierra Leone na huling sumali noong 2018; Iran at Urugway na huling sumali noong noong 2020; Ukranya na huling sumali noong 2023; at ang Honduras, Rusya, at Tsile na huling sumali noong [[Miss Grand International 2024|2024.]]

Bumitiw si Matangaro Tarabay ng Kapuluang Cook sa hindi isiniwalat na dahilan.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Melina Etches |date=3 Nobyembre 2025 |title=Spectacular finale for Miss Cook Islands 2025: High-value prizes for the top three winners |url=https://www.cookislandsnews.com/internal/national/local/culture/entertainment-national/spectacular-finale-for-miss-cook-islands-2025-high-value-prizes-for-the-top-three-winners/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260205071546/https://www.cookislandsnews.com/internal/national/local/culture/entertainment-national/spectacular-finale-for-miss-cook-islands-2025-high-value-prizes-for-the-top-three-winners/ |archive-date=5 Pebrero 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Cook Islands News |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Mga kandidata ==
Nakumpirma na ang mga sumusunod na kalahok.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
!Bansa/Teritoryo
!Kandidata
!Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}}
!Bayan
|-
|{{flagdeco|ALB}} [[Albanya]]
|{{Sortname|Sara|Shehu|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgalb2026&quot;&gt;{{Cite web |date=9 Pebrero 2026 |title=Sara Shehu, fituese e Miss Grand Albania 2026 |trans-title=Sara Shehu, winner of Miss Grand Albania 2026 |url=https://shqiperiapost.com/sara-shehu-fituese-e-miss-grand-albania-2026/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311201318/https://shqiperiapost.com/sara-shehu-fituese-e-miss-grand-albania-2026/ |archive-date=11 Marso 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Shqipëria Post |language=sq}}&lt;/ref&gt;
|22
|[[Tirana]]
|-
|{{Flag icon|AUS}} [[Australya]]
|{{Sortname|Cat Jane|Shepherd|nolink=1}}
|26
|[[Perth]]
|-
|{{Flag icon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]]
|{{Sortname|Marlène-Kany|Kouassi|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Youant |first=Christ-Asaph |date=24 Agosto 2026 |title=Miss grand international 2026: Marlene Kouassi annonce sa candidature à la grande finale le 10 octobre en Inde |trans-title=Miss Grand International 2026: Marlene Kouassi announces her candidacy for the grand final on October 10th in India |url=https://quoideneuf.info/ |access-date=24 Agosto 2026 |website=Quoideneuf |language=fr}}&lt;/ref&gt;
|27
|Aboisso
|-
|{{flagdeco|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]]
|{{Sortname|Lady Di|Mosquera|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=30 Abril 2026 |title=Lady Di Mosquera is Miss Grand Venezuela 2026 |url=https://en.ultimasnoticias.com.ve/chevere/Lady-Di-Mosquera-is-Miss-Grand-Venezuela-2026/ |access-date=22 Agosto 2026 |website=Últimas Noticias |language=en}}&lt;/ref&gt;
|26
|Carora
|-
|{{flagdeco|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]]
|{{Sortname|Emoura|Phạm|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgvnm2026&quot;&gt;{{Cite news |date=1 Agosto 2026 |title=Emoura Phạm trở thành tân Miss Grand Vietnam 2026, đại diện Việt Nam tại đấu trường quốc tế |language=vi |trans-title=Emoura Phạm crowned Miss Grand Vietnam 2026, to represent Vietnam on the international stage |publisher=Thanh Niên |url=https://thanhnien.vn/nguoi-dep-lai-viet-anh-emoura-pham-dang-quang-miss-grand-vietnam-2026-185260731202437991.htm |access-date=22 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260821202040/https://thanhnien.vn/nguoi-dep-lai-viet-anh-emoura-pham-dang-quang-miss-grand-vietnam-2026-185260731202437991.htm |archive-date=21 Agosto 2026}}&lt;/ref&gt;
|26
|[[Lungsod Ho Chi Minh]]
|-
|{{flagicon|BRA}} [[Brasil]]
|{{Sortname|Paula|Assunção|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgbra2026&quot;&gt;{{Cite web |date=25 Hulyo 2026 |title=Paula Assunção é confirmada como Miss Grand Brasil 2026 após indicação oficial |trans-title=Paula Assunção is confirmed as Miss Grand Brazil 2026 after official nomination. |url=https://correiodosmunicipios-al.com.br/geral/2026/07/25/194598-paula-assuncao-e-confirmada-como-miss-grand-brasil-2026-apos-indicacao-oficial |archive-url=https://web.archive.org/web/20260725200109/https://correiodosmunicipios-al.com.br/geral/2026/07/25/194598-paula-assuncao-e-confirmada-como-miss-grand-brasil-2026-apos-indicacao-oficial |archive-date=25 Hulyo 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Correio dos Municípios |language=pt-br}}&lt;/ref&gt;
|33
|Foz do Iguaçu
|-
|{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]]
|{{sortname|Kaithlyn|da Rocha|nolink=1}}
|27
|Cochabamba
|-
|{{flagicon|EGY}} [[Ehipto]]
|{{sortname|Sara|Gouda|nolink=1}}
|29
|[[Cairo]]
|-
|{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]]
|{{Sortname|Shyare|Andrade|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgecu2026&quot;&gt;{{Cite web |last=Hidalgo |first=Kevin |date=16 Agosto 2026 |title=Shyare Andrade, srta Manabí, representará a Ecuador en el Miss Grand International |trans-title=Shyare Andrade, Miss Manabí, will represent Ecuador at Miss Grand International |url=https://www.vistazo.com/entretenimiento/2026-08-16-shyare-andrade-representara-ecuador-missgrand-international-BG11170919 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260817194508/https://www.vistazo.com/entretenimiento/2026-08-16-shyare-andrade-representara-ecuador-missgrand-international-BG11170919 |archive-date=17 Agosto 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Vistazo |language=es}}&lt;/ref&gt;
|23
|Portoviejo
|-
|{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]]
|{{Sortname|Valeria|Amaya|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgslv2026&quot;&gt;{{Cite web |last=Serrano |first=Oscar |date=12 Hulyo 2026 |title=¿Quién es Valeria Amaya, la nueva Miss Grand El Salvador 2026? |trans-title=Who is Valeria Amaya, the new Miss Grand El Salvador 2026? |url=https://xpot.sv/quien-es-valeria-amaya-la-nueva-miss-grand-el-salvador-2026/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260712173214/https://xpot.sv/quien-es-valeria-amaya-la-nueva-miss-grand-el-salvador-2026/ |archive-date=12 Hulyo 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Xpot |language=es}}&lt;/ref&gt;
|19
|Santa Tecla
|-
|{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]]
|{{Sortname|Viktória|Kloknerová|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Korem |first=Kristián |date=10 Hulyo 2026 |title=Rodáčka z Pezinka Viktória Kloknerová mieri po titule do Indie |trans-title=Viktória Kloknerová, a native of Pezinok, is heading to India after winning the title |url=https://www.bratislavak.sk/clanky/14423/slovenku-caka-svetove-finale-v-indii-viktoria-kloknerova-z-pezinka-ziskala-prestizny-titul-miss-grand |access-date=22 Agosto 2026 |website=Bratislavak.sk |language=sk}}&lt;/ref&gt;
|21
|Pezinok
|-
|{{flagicon|SPA}} [[Espanya]]
|{{Sortname|Alba María|Ruiz|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgesp2026&quot;&gt;{{Cite web |date=14 Hunyo 2026 |title=La belleza jiennense triunfa en el Miss Grand Spain |trans-title=The beauty from Jaén triumphs in Miss Grand Spain |url=https://www.diariojaen.es/cultura/la-belleza-jiennense-triunfa-en-el-miss-grand-spain-GB11459539 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260616032146/https://www.diariojaen.es/cultura/la-belleza-jiennense-triunfa-en-el-miss-grand-spain-GB11459539 |archive-date=16 Hunyo 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Diario Jaén |language=es}}&lt;/ref&gt;
|22
|Baeza
|-
|{{flagicon|USA}} [[Miss USA|Estados Unidos]]
|{{Sortname|Victoria|Oluwakotanmi|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgusa2026&quot;&gt;{{Cite web |last=Serato |first=Arniel C. |date=21 Agosto 2026 |title=Victoria Oluwakotanmi officially becomes Miss Grand USA 2026 |url=https://www.pep.ph/news/foreign/193507/victoria-oluwakotanmi-declared-miss-grand-usa-2026-a718-20260821 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260821201558/https://www.pep.ph/news/foreign/193507/victoria-oluwakotanmi-declared-miss-grand-usa-2026-a718-20260821 |archive-date=21 Agosto 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Philippine Entertainment Portal |language=en}}&lt;/ref&gt;
|25
|[[San Antonio, Texas|San Antonio]]
|-
|{{flagicon|GHA}} [[Ghana|Gana]]
|{{Sortname|Adelaide|Somuah|nolink=1}}
|29
|[[Accra]]
|-
|{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]]
|{{Sortname|Ximena|Carrillo|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mggtm2026&quot;&gt;{{Cite news |last=Acevedo Rivas |first=Josue David |date=14 Hunyo 2026 |title=Quién fueron las ganadoras del Miss Guatemala Contest 2026 |language=es |trans-title=Who were the winners of the Miss Guatemala Contest 2026? |work=Agencia Guatemalteca de Noticias |url=https://agn.gt/quien-fueron-las-ganadoras-del-miss-guatemala-contest-2026/ |url-status=live |access-date=22 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260615074054/https://agn.gt/quien-fueron-las-ganadoras-del-miss-guatemala-contest-2026/ |archive-date=15 Hunyo 2026}}&lt;/ref&gt;
|22
|[[Lungsod ng Guatemala]]
|-
|{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]]
|{{Sortname|Simone|Gardner|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 Hulyo 2026 |title=Attorney Simone Gardner ready to represent Ja in India |url=http://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20260708/attorney-simone-gardner-ready-represent-ja-india |access-date=22 Agosto 2026 |website=The Gleaner |language=en}}&lt;/ref&gt;
|30
|[[Kingston, Jamaica|Kingston]]
|-
|{{flagicon|JPN}} [[Hapon]]
|{{Sortname|Sara|Chiba|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgjpn2026&quot;&gt;{{Cite web |date=14 Agosto 2026 |title=ミス・グランド・ジャパン2026、日本代表に千葉サラが決定！世界大会で「伝説に残る結果」を目指す |trans-title=Sara Chiba has been selected as Miss Grand Japan 2026's representative for Japan! She aims for a &quot;legendary result&quot; at the world competition. |url=https://prtimes.jp/main/html/rd/p/000000026.000088844.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20260814191939/https://prtimes.jp/main/html/rd/p/000000026.000088844.html |archive-date=14 Agosto 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=PR Times |language=ja}}&lt;/ref&gt;
|21
|[[Higashiura, Aichi|Higashiura]]
|-
|{{flagicon|GEO}} [[Heorhiya]]
|{{sortname|Ioanna|Shervashidze|nolink=1}}
|18
|[[Tbilisi]]
|-
|{{flagdeco|HON}} [[Honduras]]
|{{Sortname|Emely|Alemán|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=14 Enero 2026 |title=Emely Alemán, la bella Miss Grand Honduras 2026 |trans-title=Emely Alemán, the beautiful Miss Grand Honduras 2026 |url=https://www.laprensa.hn/fotogalerias/farandula/emely-aleman-bella-miss-grand-honduras-2026-MA28931580 |access-date=22 Agosto 2026 |website=La Prensa |language=es-HN}}&lt;/ref&gt;
|27
|Catacamas
|-
|{{flag|Hong Kong}}
|{{Sortname|Xuebing|Liu|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mghkg&amp;mac2026&quot;&gt;{{Cite web |date=6 Mayo 2026 |title=2026 万国小姐港澳总决赛落幕，林旻诗斩获双冠剑指国际总决赛 |trans-title=The 2026 Miss Grand Hong Kong &amp; Macau pageant concluded, with Lin Minshi winning two crowns and setting her sights on the international finals. |url=https://cj.sina.com.cn/articles/view/5903074834/15fd9c61200101h6ys |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260603004540/https://cj.sina.com.cn/articles/view/5903074834/15fd9c61200101h6ys |archive-date=3 Hunyo 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Sina.com.cn |language=zh}}&lt;/ref&gt;
|27
|Kowloon
|-
|{{flagicon|IND}} [[Indiya]]
|{{Sortname|Lakshita|Thilagaraj|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgind2026&quot;&gt;{{Cite web |date=13 Mayo 2026 |title=Assam's Mrigashree Baruah shines as first runner-up at Miss Grand India 2026 |url=https://www.indiatodayne.in/entertainment/story/assams-mrigashree-baruah-shines-as-first-runner-up-at-miss-grand-india-2026-1391048-2026-05-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260513124610/https://www.indiatodayne.in/entertainment/story/assams-mrigashree-baruah-shines-as-first-runner-up-at-miss-grand-india-2026-1391048-2026-05-13 |archive-date=13 Mayo 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=India Today |language=en}}&lt;/ref&gt;
|23
|[[Chennai]]
|-
|{{flagicon|INA}} [[Indonesya]]
|{{Sortname|Dilza|Salsabila|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgidn2026&quot;&gt;{{Cite web |last=Berkat Prima |date=12 Agosto 2026 |title=Hasil Lengkap Ajang Miss Grand Indonesia 2026, Juaranya dari Kepri |trans-title=Complete Results of the Miss Grand Indonesia 2026 Event, the Champion from Riau Islands |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/hasil-lengkap-ajang-miss-grand-indonesia-2026-juaranya-dari-kepri-c1c2-01-l8vsm-6mrhzj |archive-url=https://web.archive.org/web/20260812045824/http://web.archive.org/screenshot/https://www.idntimes.com/men/ladies/hasil-lengkap-ajang-miss-grand-indonesia-2026-juaranya-dari-kepri-c1c2-01-l8vsm-6mrhzj |archive-date=12 Agosto 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=IDN Times |language=id}}&lt;/ref&gt;
|25
|[[Batam]]
|-
|{{flagicon|IRN}} [[Iran]]
|{{Sortname|Nina|Izadpanah|nolink=1}}
|24
|[[Teheran]]
|-
|{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]]
|{{sortname|Patricia|Seward|nolink=1}}
|26
|[[Washington (estado)|Vancouver]]
|-
|{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]]
|{{Sortname|Anel|Emel|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgkaz2026&quot;&gt;{{Cite web |last=Akhmetov |first=Albert |date=5 Disyembre 2025 |title=22-летняя девушка из Шымкента стала Miss Qazaqstan 2025 |trans-title=A 22-year-old girl from Shymkent became Miss Kazakhstan 2025 |url=https://www.inform.kz/ru/22-letnyaya-devushka-iz-shimkenta-stala-miss-qazaqstan-2025-d37599 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260121090358/https://www.inform.kz/ru/22-letnyaya-devushka-iz-shimkenta-stala-miss-qazaqstan-2025-d37599 |archive-date=21 Enero 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Kazinform |language=ru}}&lt;/ref&gt;
|21
|[[Almaty]]
|-
|{{flagicon|KGZ}} [[Kirgistan]]
|{{sortname|Rufina|Gasanova|nolink=1}}
|22
|Kara-Balta
|-
|{{flagicon|CRC}} [[Costa Rica|Kosta Rika]]
|{{Sortname|Catalina|Murillo|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Céspedes |first=Anniel |date=14 Agosto 2026 |title=Catalina Murillo es Miss Grand Costa Rica 2026 y va para India |trans-title=Catalina Murillo is Miss Grand Costa Rica 2026 and is going to India |url=https://trivisioncr.com/estilo-de-vida/catalina-murillo-es-miss-grand-costa-rica-2026-y-va-para-india/ |access-date=22 Agosto 2026 |website=Trivisión Costa Rica |language=es}}&lt;/ref&gt;
|28
|Heredia
|-
|{{flagicon|CUB}} [[Cuba|Kuba]]
|{{Sortname|Alyanni|Gómez|nolink=1}}
|25
|Guanajay
|-
|{{flagicon|MAC}} [[Macau|Makaw]]
|{{Sortname|Minshi|Lin|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mghkg&amp;mac2026&quot; /&gt;
|23
|[[Shenzhen]]
|-
|{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]]
|{{sortname|Vyan|Trisni|nolink=1}}
|22
|Selangor
|-
|{{flagicon|MLT}} [[Malta]]
|{{Sortname|Natalia|Galea|nolink=1}}&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 Abril 2026 |title=Natalia Galea tirbaħ Miss Grand Malta 2026 biex issa tirrapreżenta lil pajjiżna fl-Indja |trans-title=Natalia Galea wins Miss Grand Malta 2026 and will now represent our country in India. |url=https://one.com.mt/natalia-galea-tirbah-miss-grand-malta-2026-biex-issa-tirraprezenta-lil-pajjizna-fl-indja/ |access-date=22 Agosto 2026 |website=One Malta |language=mt }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|27
|Birkirkara
|-
|{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]]
|{{Sortname|Pety|Juárez|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgmex2026&quot;&gt;{{Cite web |last=Favela |first=Fernanda |date=7 Agosto 2026 |title=La sinaloense Pety Juárez es coronada Miss Grand México 2026 |trans-title=Pety Juárez from Sinaloa is crowned Miss Grand Mexico 2026 |url=https://oem.com.mx/elsoldesinaloa/gossip/la-sinaloense-pety-juarez-es-coronada-miss-grand-mexico-2026-31468629 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260807064851/https://oem.com.mx/elsoldesinaloa/gossip/la-sinaloense-pety-juarez-es-coronada-miss-grand-mexico-2026-31468629 |archive-date=7 Agosto 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |publisher=El Sol de Sinaloa |language=es}}&lt;/ref&gt;
|29
|Angostura
|-
|{{flagdeco|MDA}} [[Moldabya]]
|{{Sortname|Regina|Ganzenko|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgmda2026&quot;&gt;{{Cite web |date=3 Agosto 2026 |title=Cine este noua Miss Grand Moldova 2026 |trans-title=Who is the new Miss Grand Moldova 2026 |url=https://noi.md/md/showbiz/cine-este-noua-miss-grand-moldova-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260805182107/https://noi.md/md/showbiz/cine-este-noua-miss-grand-moldova-2026 |archive-date=5 Agosto 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=NOI MD |language=ro}}&lt;/ref&gt;
|24
|[[Chișinău]]
|-
|{{flagdeco|MMR}} [[Myanmar]]
|{{sortname|Christine|Nan Seng|nolink=1}}
|20
|Hpakant
|-
|{{flagdeco|NPL}} [[Nepal]]
|{{sortname|Sumnima|Puri|nolink=1}}
|23
|Birendranagar
|-
|{{flagdeco|NZL}} [[Nuweba Selandiya]]
|{{sortname|Emily|Faulkner|nolink=1}}
|22
|Dunedin
|-
|{{flagdeco|NGR}} [[Nigeria|Niherya]]
|{{sortname|Uzogheli|Ifeoma|nolink=1}}
|21
|[[Lagos]]
|-
|{{flagdeco|NOR}} [[Noruwega]]
|{{sortname|Erica Iren|Vihovde|nolink=1}}
|22
|Haugesund
|-
|{{flagdeco|NLD}} [[Holland|Olanda]]
|{{sortname|Beau Megan|Goos|nolink=1}}
|22
|Groningen
|-
|{{flagdeco|PRY}} [[Paraguay|Paragway]]
|{{Sortname|Micaela|Viveros|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgpry2026&quot;&gt;{{Cite web |date=4 Mayo 2026 |title=Coronaron a la nueva Miss Grand [Paraguay] |trans-title=The new Miss Grand [Paraguay] was crowned |url=https://www.cronica.com.py/2026/05/04/coronaron-a-la-nueva-miss-grand/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260504211344/https://www.cronica.com.py/2026/05/04/coronaron-a-la-nueva-miss-grand/ |archive-date=4 Mayo 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Cronica |language=es}}&lt;/ref&gt;
|21
|Pedro Juan Caballero
|-
|{{flagicon|PHL}} [[Miss Grand Philippines|Pilipinas]]
|{{Sortname|Angelica|Lopez}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=7 Agosto 2026 |title=Angelica Lopez from Palawan crowned Reina Filipinas Grand International |url=https://entertainment.inquirer.net/679767/angelica-lopez-from-palawan-crowned-reina-filipinas-grand-international |access-date=22 Agosto 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|25
|[[Bataraza]]
|-
|{{flagicon|POR}} [[Portugal]]
|{{sortname|Milena|Rabelo|nolink=1}}
|27
|[[Lisboa]]
|-
|{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]]
|{{sortname|Axelle|Varin|nolink=1}}
|20
|Honfleur
|-
|{{flagdeco|COG}} [[Republika ng Congo|Republika ng Konggo]]
|Roxana Ngouadi
|24
|[[Brazzaville]]
|-
|{{flagdeco|DOM}} [[Republikang Dominikano]]
|{{Sortname|Keitty|Familia|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgdom2026&quot;&gt;{{Cite news |last=De Los Santo |first=Elizabeth |date=19 Hulyo 2026 |title=¡Monte Plata tiene reina! Keitty Familia es coronada Miss Grand República Dominicana 2026 |language=es |trans-title=Monte Plata has a queen! Keitty Familia is crowned Miss Grand Dominican Republic 2026 |work=Noticias Telemicro |url=https://ntelemicro.com/monte-plata-tiene-reina-keitty-familia-es-coronada-miss-grand-republica-dominicana-2026/ |url-status=live |access-date=22 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260721020319/https://ntelemicro.com/monte-plata-tiene-reina-keitty-familia-es-coronada-miss-grand-republica-dominicana-2026/ |archive-date=21 Hulyo 2026}}&lt;/ref&gt;
|19
|[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]]
|-
|{{flagdeco|CZE}} [[Republikang Tseko]]
|{{Sortname|Dominique|Alagia|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgcze2026&quot;&gt;{{Cite web |date=23 Mayo 2026 |title=Novou Miss Czech Republic 2026 se stala Lucie Pisková |trans-title=Lucie Pisková became the new Miss Czech Republic 2026 |url=https://tv.nova.cz/porad/miss-czech-republic/clanek/648492-vyhlaseni-miss-czech-republic-2026-sledujte-zive-vitezka |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260523234420/https://tv.nova.cz/porad/miss-czech-republic/clanek/648492-vyhlaseni-miss-czech-republic-2026-sledujte-zive-vitezka |archive-date=23 Mayo 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Nova.cz |language=cs}}&lt;/ref&gt;
|21
|[[Praga]]
|-
|{{flagdeco|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]]
|{{Sortname|Pooja|Ghodekar|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mggrb2026&quot;&gt;{{Cite web |date=18 Agosto 2026 |title=Pooja Ghodekar, Miss Grand United Kingdom 2026, Joins Newly Crowned British Beauty Queens in Cebu |url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/neri-newsbits-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260821201855/https://www.sunstar.com.ph/cebu/neri-newsbits-10 |archive-date=21 Agosto 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=SunStar Cebu |language=en}}&lt;/ref&gt;
|25
|[[Mumbai]]
|-
|{{flagdeco|ZAM}} [[Zambia|Sambia]]
|{{sortname|Charity|Mumba|nolink=1}}
|26
|Ndola
|-
|{{flagdeco|SLE}} [[Sierra Leone]]
|{{Sortname|Adel Caroline|Jusu|nolink=1}}
|24
|Pujehun
|-
|{{flagdeco|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]]
|{{sortname|Shelly|Usman|nolink=1}}
|27
|Gweru
|-
|{{flagdeco|SIN}} [[Singapura]]
|{{Sortname|Nicole|Bacon|nolink=1}}
|23
|[[Singapura]]
|-
|{{flagdeco|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]]
|{{Sortname|Jihan|Dimack|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgtan2026&quot;&gt;{{Cite news |date=9 Agosto 2026 |title=Jihan Dimack crowned Miss Grand Tanzania 2026 |language=en |work=The Citizen |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/entertainment/jihan-dimack-crowned-miss-grand-tanzania-2026-5551684 |url-status=live |access-date=22 Agosto 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260809095902/https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/entertainment/jihan-dimack-crowned-miss-grand-tanzania-2026-5551684 |archive-date=9 Agosto 2026}}&lt;/ref&gt;
|30
|[[Dar es Salaam]]
|-
|{{flagdeco|THA}} [[Taylandiya]]
|{{Sortname|Patthama|Jitsawat|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgtha2026&quot;&gt;{{Cite web |date=28 Marso 2026 |title=ไม่พลิกโผ! 'หนิง ปัทมา' นักร้องลูกทุ่งสาว ฝ่าดราม่า คว้ามงมิสแกรนด์ไทยแลนด์ 2026 |trans-title=No surprise! 'Ning Patthama', the Thai country singer, overcame the drama to win the Miss Grand Thailand 2026 crown |url=https://www.khaosod.co.th/entertainment/news_10189583 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260328232429/https://www.khaosod.co.th/entertainment/news_10189583 |archive-date=28 Marso  2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Khaosod |language=th}}&lt;/ref&gt;
|33
|[[Lalawigan ng Surin|Surin]]
|-
|{{flagdeco|ZAF}} [[Timog Aprika]]
|{{Sortname|Estèe-Mari|Smit|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgzaf2026&quot;&gt;{{Cite web |last=Tleane |first=Lebo |title=Estée-Mari Smit Crowned Miss Grand South Africa 2026 |url=https://youthvillage.co.za/2026/06/estee-mari-smit-crowned-miss-grand-south-africa-2026/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260627204840/https://youthvillage.co.za/2026/06/estee-mari-smit-crowned-miss-grand-south-africa-2026/ |archive-date=27 Hunyo 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Youth Village |language=en}}&lt;/ref&gt;
|18
|Roodepoort
|-
|{{flagdeco|KOR}} [[Timog Korea]]
|{{sortname|Lang|Sa|nolink=1}}
|28
|[[Seoul]]
|-
|{{flagdeco|SSD}} [[Timog Sudan]]
|{{sortname|Akoi|Arok|nolink=1}}
|29
|[[Melbourne]]
|-
|{{flagdeco|UKR}} [[Ukranya]]
|{{Sortname|Maria|Kolotilo|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgukr2026&quot;&gt;{{Cite web |date=3 Oktubre 2025 |title=Детский врач из «Охматдета» победила в конкурсе «Королева Украины 2025» |trans-title=Pediatrician from &quot;Okhmatdet&quot; won the &quot;Queen of Ukraine 2025&quot; contest |url=https://www.obozrevatel.com/novosti-obschestvo/detskij-vrach-iz-ohmatdet-pobedila-v-konkurse-koroleva-ukrainyi-2025.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311202254/https://www.obozrevatel.com/novosti-obschestvo/detskij-vrach-iz-ohmatdet-pobedila-v-konkurse-koroleva-ukrainyi-2025.htm |archive-date=11 Marso 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Oboz.ua}}&lt;/ref&gt;
|24
|[[Kyiv]]
|-
|{{flagdeco|URU}} [[Uruguay|Urugway]]
|{{Sortname|Francie|Millan|nolink=1}}&lt;ref name=&quot;mgury2026&quot;&gt;{{Cite web |date=17 Agosto 2026 |title=Hija de sanduceros, Francie Millan, fue electa Miss Grand Uruguay |trans-title=Francie Millan, daughter of parents from Paysandú, was elected Miss Grand Uruguay |url=https://www.eltelegrafo.com/2026/08/hija-de-sanduceros-francie-millan-fue-electa-miss-grand-uruguay/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260818094906/https://www.eltelegrafo.com/2026/08/hija-de-sanduceros-francie-millan-fue-electa-miss-grand-uruguay/ |archive-date=18 Agosto 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=El Telégrafo |language=es}}&lt;/ref&gt;
|24
|[[New Orleans]]
|}

== Mga tala ==
{{Notelist}}

== Mga sanggunian ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}

== Panlabas na kawing ==

* [https://missgrandinternational.com Opisyal na website ng Miss Grand International]
{{Miss Grand International}}</text>
      <sha1>it3wzvjtu0qu8bi6ailrflnu2rpm7oc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shirley Moreno</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339340</id>
    <revision>
      <id>2223293</id>
      <parentid>2222482</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T14:10:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buszmail</username>
        <id>67296</id>
      </contributor>
      <origin>2223293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7197" sha1="fe0xv944ouksaqyo7b49z7j5gnwzvhm" xml:space="preserve">&lt;!-- Hango sa English Wikipedia --&gt;

{{Infobox person
|image =
|caption = Shirley Moreno
|birth_name = Elizabeth Geloso
|birth_date =
|birth_place =
|spouse = Henry Stevens&lt;ref name=&quot;MSRV&quot;&gt;{{cite news|author=RV|title=Cops arrest suspect in P1M jewel rob on starlet|url=https://books.google.com/books?id=q_oZAAAAIBAJ&amp;pg=PA7|access-date=October 16, 2023|work=[[Manila Standard]]|publisher=Kagitingan Publications, Inc.
|date=February 24, 1990|page=7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rio&quot;&gt;{{cite news|last=Lo|first=Ricky|author-link=Ricky Lo|title=Rio none the worse after chemo|url=https://www.philstar.com/entertainment/2001/08/23/131057/rio-none-worse-after-chemo|access-date=October 16, 2023|work=[[The Philippine Star|Philstar.com]]|publisher=Philstar Global Corp.|date=August 23, 2001|archive-date=October 16, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231016083614/https://www.philstar.com/entertainment/2001/08/23/131057/rio-none-worse-after-chemo|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Lo|first=Ricky|author-link=Ricky Lo|title=Blanca Gomez: 40 years after 'Stars '66'|url=https://www.philstar.com/entertainment/2006/01/13/316343/blanca-gomez-40-years-after-145stars-14666146|access-date=October 16, 2023|work=[[The Philippine Star|Philstar.com]]|publisher=Philstar Global Corp.|date=January 13, 2006}}&lt;/ref&gt;
|alma_mater= 
|occupation= Actress
|years_active= 1963–1982
|children= 
|parents= 
}}

'''Si Shirley Moreno''' (ipinanganak bilang '''Elizabeth Geloso''') ay isang retiradong aktres na Pilipino. Lumaki sa [[Marikina]], una siyang nakita ni [[Eddie Garcia]] taong 1963, &lt;ref name=&quot;Stars&quot;&gt;{{Cite news |last=Lo |first=Ricky |author-link=Ricky Lo |date=February 14, 2011 |title=Stars '66: 45 years ago |work=[[The Philippine Star|Philstar.com]] |publisher=Philstar Global Corp. |url=https://www.philstar.com/entertainment/2011/02/14/656948/stars-66-45-years-ago |url-status=live |access-date=October 16, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016082109/https://www.philstar.com/entertainment/2011/02/14/656948/stars-66-45-years-ago |archive-date=October 16, 2023}}&lt;/ref&gt; at kalaunan ay naging bahagi ng mga batang aktor at aktres ng [[Sampaguita Pictures|Sampaguita Pictures]] na &quot;Stars '66&quot;.  &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Salterio |first=Leah |date=October 4, 2001 |title=Ricky Belmonte dies at age 54 |page=A17 |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |publisher=The Philippine Daily Inquirer, Inc. |url=https://books.google.com/books?id=FqhjAAAAIBAJ&amp;pg=PA17 |access-date=October 16, 2023}}&lt;/ref&gt;

Simula sa taong 2020, siya ay naninirahan sa Estados Unidos. &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Lo |first=Ricky |date=October 17, 2020 |title=The taxi driver and his 90-year-old lady passenger |work=[[The Philippine Star|Philstar.com]] |publisher=Philstar Global Corp. |url=https://www.philstar.com/entertainment/2020/10/17/2050091/taxi-driver-and-his-90-year-old-lady-passenger |access-date=October 16, 2023}}&lt;/ref&gt;

== Pilmograpiya ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon 
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |Petsa ng Paglabas
! scope=&quot;col&quot; |Pamagat 
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |Ginampanan 
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |Paglalarawan 

|-
! rowspan=&quot;6&quot; scope=&quot;row&quot; |1963

| [https://www.themoviedb.org/movie/522487-dance-o-rama  Abril 14] 
|''Dance-O-Rama'' &lt;ref name=&quot;Stars&quot; /&gt;
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371610/  Agosto 30] 
|''Ang Class Reunion''
|
|
|-
| [https://video48.blogspot.com/2014/11/the-sixties-427-gloria-romero-amalia.html#google_vignette  Oktubre 11] 
|''Esperanza at Caridad''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371981/  Nobyembre 5-14] 
|''Tansan vs. Tarsan''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1219211/?ref_=nm_flmg_job_1_accord_1_cdt_t_8 Nobyembre 17] 
|''Sa Bawa't Lansangan''
|
|
|-
|  [https://www.imdb.com/title/tt1139265/  Nobyembre 24] 
|''Ako'y Ibigin Mo, Dalagang Matapang''
|
|

|-
! rowspan=&quot;9&quot; scope=&quot;row&quot; |1964

| [https://www.imdb.com/title/tt0371566/  Pebrero 2] 
|''Mga Batang Iskwater''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt5282274/  Pebrero 12] 
|''Binibiro Lamang Kita''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1163747/  Abril 28] 
|''Mga Batang Bakasyonista''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0427439/  Mayo 28] 
|''Kumander Judo''
|
| &lt;small&gt;Bilang cameo&lt;/small&gt;
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1163748/  Hunyo 20] 
|''Mga Batang Milyonaryo''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1405475/  Hulyo 3] 
|''''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0417470/  Agosto 16] 
|''Mga Batang Artista''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371565/  Septyembre 25] 
|''Mga Bata ng Lagim''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0400819/  Disyembre 5] 
|''Show of Shows''
|
| 

|-
! rowspan=&quot;7&quot; scope=&quot;row&quot; |1965

| [https://www.facebook.com/groups/740066096688110/posts/1185387945489254/  Pebrero 5] 
|''Pag-ibig, Ikaw ang Maysala''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1409739/  Pebrero 20] 
|''Gintong Recuerdo''
|
| &lt;small&gt;Kilala din sa pamagat na ''&quot;Apat Na Kagandahan&quot;''&lt;/small&gt;  
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1409743/  Mayo 1] 
|''Mga Batang Turista''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371665/  Hunyo 19] 
|''Mga Espada ng Rubitanya''
|
| 
|-
| [https://www.facebook.com/reel/1458497382720360  Agosto 17] 
|''Rosalie''
| Conching
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371593/  Agosto 28] 
|''Bye-Bye Na sa Daddy''
|
| 
|-

| [https://www.imdb.com/title/tt0349990/  Disyembre 18] 
|''Portrait of My Love'' &lt;ref&gt;{{Cite news |last=San Juan |first=Ophelia |date=January 1966 |title=Re-photographing a lovely actress |page=62 |work=The Weekly Nation Magazine}}&lt;/ref&gt;
|Marily
|
| 

|-
! rowspan=&quot;7&quot; scope=&quot;row&quot; |1966

| [https://www.imdb.com/title/tt5474188/  Pebrero 10]  
|''I'll Dream of You''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371815/  Marso 8] 
|''Maraming Kulay Ang Pag-ibig''
|
| &lt;small&gt;Bahagi ng ''&quot;Pag-asa&quot;''&lt;/small&gt; 
|-
| [https://letterboxd.com/film/jamboree-66/  Abril 10] 
|''Jamboree '66''
|
| 
|-
| [https://www.facebook.com/groups/1702655530268165/posts/2309191059614606/  Mayo 27] 
|''What Now, My Love?''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt5497874/  Hunyo 19] 
|''Till the End of Time''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0361763/  Setyembre 18] 
|''James Batman''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt5516968/  Oktubre 29] 
|''Ang Lagay 'Adre... Ay Under-istanding''
|
| 

|-
! rowspan=&quot;5&quot; scope=&quot;row&quot; |1967

| [https://pelikulaatbp.blogspot.com/2016/09/bikini-beach-party-1967.html  Enero 29] 
|''Bikini Beach Party''
|
| 
|-
| [https://pelikulaatbp.blogspot.com/2020/02/valentine-wedding-1967.html  Pebrero 17] 
|''Valentine Wedding''
|
| 
|-
| [https://video48.blogspot.com/2015/08/the-sixties-1124-charito-solis-vic.html  Pebrero 26]  
|''Ito ang Aking Kasaysayan''
|
| 
|-
| [https://video48.blogspot.com/2015/07/the-sixties-1056-vic-vargas-dindo.html  Hunyo 4] 
|''7 Bullets for Gringo''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt3114820/  Agosto 19] 
|''Love, This Is My Song''
|
| 

|-
! scope=&quot;row&quot; |1982

| [https://www.imdb.com/title/tt0474885/  Setyembre 10]
|''Puppy Love''
|
| 
|-
|}

== Mga Sanggunian ==
{{Reflist}}

== Panlabas na kawing ==

* {{IMDb name|1312477}}

[[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas|Moreno, Shirley]]</text>
      <sha1>fe0xv944ouksaqyo7b49z7j5gnwzvhm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223302</id>
      <parentid>2223293</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T14:45:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buszmail</username>
        <id>67296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2223302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6104" sha1="iq182a1os69pm87r6ut37qipg1c3jy0" xml:space="preserve">&lt;!-- Hango sa English Wikipedia --&gt;

{{Infobox person
|image =
|caption = Shirley Moreno
|birth_name = Elizabeth Geloso
|birth_date = Hulyo 19, 1947
|birth_place = San Fernando, Pampanga
|spouse = Henry Stevens 
|alma_mater = 
|occupation = Actress
|years_active = 1963–1982
|children = 
|parents = 
}}

'''Si Shirley Moreno''' (ipinanganak bilang '''Elizabeth Geloso''') ay isang retiradong aktres na Pilipino. Lumaki sa [[Marikina]], una siyang nakita ni [[Eddie Garcia]] taong 1963, &lt;ref name=&quot;Stars&quot;&gt;{{Cite news |last=Lo |first=Ricky |author-link=Ricky Lo |date=February 14, 2011 |title=Stars '66: 45 years ago |work=[[The Philippine Star|Philstar.com]] |publisher=Philstar Global Corp. |url=https://www.philstar.com/entertainment/2011/02/14/656948/stars-66-45-years-ago |url-status=live |access-date=October 16, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016082109/https://www.philstar.com/entertainment/2011/02/14/656948/stars-66-45-years-ago |archive-date=October 16, 2023}}&lt;/ref&gt; at kalaunan ay naging bahagi ng mga batang aktor at aktres ng [[Sampaguita Pictures|Sampaguita Pictures]] na &quot;Stars '66&quot;.  &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Salterio |first=Leah |date=October 4, 2001 |title=Ricky Belmonte dies at age 54 |page=A17 |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |publisher=The Philippine Daily Inquirer, Inc. |url=https://books.google.com/books?id=FqhjAAAAIBAJ&amp;pg=PA17 |access-date=October 16, 2023}}&lt;/ref&gt;

Simula sa taong 2020, siya ay naninirahan sa Estados Unidos. &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Lo |first=Ricky |date=October 17, 2020 |title=The taxi driver and his 90-year-old lady passenger |work=[[The Philippine Star|Philstar.com]] |publisher=Philstar Global Corp. |url=https://www.philstar.com/entertainment/2020/10/17/2050091/taxi-driver-and-his-90-year-old-lady-passenger |access-date=October 16, 2023}}&lt;/ref&gt;

== Pilmograpiya ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon 
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |Petsa ng Paglabas
! scope=&quot;col&quot; |Pamagat 
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |Ginampanan 
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |Paglalarawan 

|-
! rowspan=&quot;6&quot; scope=&quot;row&quot; |1963

| [https://www.themoviedb.org/movie/522487-dance-o-rama  Abril 14] 
|''Dance-O-Rama'' &lt;ref name=&quot;Stars&quot; /&gt;
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371610/  Agosto 30] 
|''Ang Class Reunion''
|
|
|-
| [https://video48.blogspot.com/2014/11/the-sixties-427-gloria-romero-amalia.html#google_vignette  Oktubre 11] 
|''Esperanza at Caridad''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371981/  Nobyembre 5-14] 
|''Tansan vs. Tarsan''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1219211/?ref_=nm_flmg_job_1_accord_1_cdt_t_8 Nobyembre 17] 
|''Sa Bawa't Lansangan''
|
|
|-
|  [https://www.imdb.com/title/tt1139265/  Nobyembre 24] 
|''Ako'y Ibigin Mo, Dalagang Matapang''
|
|

|-
! rowspan=&quot;9&quot; scope=&quot;row&quot; |1964

| [https://www.imdb.com/title/tt0371566/  Pebrero 2] 
|''Mga Batang Iskwater''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt5282274/  Pebrero 12] 
|''Binibiro Lamang Kita''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1163747/  Abril 28] 
|''Mga Batang Bakasyonista''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0427439/  Mayo 28] 
|''Kumander Judo''
|
| &lt;small&gt;Bilang cameo&lt;/small&gt;
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1163748/  Hunyo 20] 
|''Mga Batang Milyonaryo''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1405475/  Hulyo 3] 
|''''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0417470/  Agosto 16] 
|''Mga Batang Artista''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371565/  Septyembre 25] 
|''Mga Bata ng Lagim''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0400819/  Disyembre 5] 
|''Show of Shows''
|
| 

|-
! rowspan=&quot;7&quot; scope=&quot;row&quot; |1965

| [https://www.facebook.com/groups/740066096688110/posts/1185387945489254/  Pebrero 5] 
|''Pag-ibig, Ikaw ang Maysala''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1409739/  Pebrero 20] 
|''Gintong Recuerdo''
|
| &lt;small&gt;Kilala din sa pamagat na ''&quot;Apat Na Kagandahan&quot;''&lt;/small&gt;  
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1409743/  Mayo 1] 
|''Mga Batang Turista''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371665/  Hunyo 19] 
|''Mga Espada ng Rubitanya''
|
| 
|-
| [https://www.facebook.com/reel/1458497382720360  Agosto 17] 
|''Rosalie''
| Conching
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371593/  Agosto 28] 
|''Bye-Bye Na sa Daddy''
|
| 
|-

| [https://www.imdb.com/title/tt0349990/  Disyembre 18] 
|''Portrait of My Love'' &lt;ref&gt;{{Cite news |last=San Juan |first=Ophelia |date=January 1966 |title=Re-photographing a lovely actress |page=62 |work=The Weekly Nation Magazine}}&lt;/ref&gt;
|Marily
|
| 

|-
! rowspan=&quot;7&quot; scope=&quot;row&quot; |1966

| [https://www.imdb.com/title/tt5474188/  Pebrero 10]  
|''I'll Dream of You''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371815/  Marso 8] 
|''Maraming Kulay Ang Pag-ibig''
|
| &lt;small&gt;Bahagi ng ''&quot;Pag-asa&quot;''&lt;/small&gt; 
|-
| [https://letterboxd.com/film/jamboree-66/  Abril 10] 
|''Jamboree '66''
|
| 
|-
| [https://www.facebook.com/groups/1702655530268165/posts/2309191059614606/  Mayo 27] 
|''What Now, My Love?''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt5497874/  Hunyo 19] 
|''Till the End of Time''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0361763/  Setyembre 18] 
|''James Batman''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt5516968/  Oktubre 29] 
|''Ang Lagay 'Adre... Ay Under-istanding''
|
| 

|-
! rowspan=&quot;5&quot; scope=&quot;row&quot; |1967

| [https://pelikulaatbp.blogspot.com/2016/09/bikini-beach-party-1967.html  Enero 29] 
|''Bikini Beach Party''
|
| 
|-
| [https://pelikulaatbp.blogspot.com/2020/02/valentine-wedding-1967.html  Pebrero 17] 
|''Valentine Wedding''
|
| 
|-
| [https://video48.blogspot.com/2015/08/the-sixties-1124-charito-solis-vic.html  Pebrero 26]  
|''Ito ang Aking Kasaysayan''
|
| 
|-
| [https://video48.blogspot.com/2015/07/the-sixties-1056-vic-vargas-dindo.html  Hunyo 4] 
|''7 Bullets for Gringo''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt3114820/  Agosto 19] 
|''Love, This Is My Song''
|
| 

|-
! scope=&quot;row&quot; |1982

| [https://www.imdb.com/title/tt0474885/  Setyembre 10]
|''Puppy Love''
|
| 
|-
|}

== Mga Sanggunian ==
{{Reflist}}

== Panlabas na kawing ==

* {{IMDb name|1312477}}

[[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas|Moreno, Shirley]]</text>
      <sha1>iq182a1os69pm87r6ut37qipg1c3jy0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223303</id>
      <parentid>2223302</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T14:51:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buszmail</username>
        <id>67296</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2223303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6127" sha1="0o3kq8gz0xf0zbotgxlr64boxecm522" xml:space="preserve">&lt;!-- Hango sa English Wikipedia --&gt;

{{Infobox person
|image =
|caption = Shirley Moreno
|birth_name = Elizabeth Geloso
|birth_date = Hulyo 19, 1947
|birth_place = [[Marikina]] &lt;small&gt;''(kinalakihan)''&lt;/small&gt;
|spouse = Henry Stevens 
|alma_mater = 
|occupation = Actress
|years_active = 1963–1982
|children = 
|parents = 
}}

'''Si Shirley Moreno''' (ipinanganak bilang '''Elizabeth Geloso''') ay isang retiradong aktres na Pilipino. Lumaki sa [[Marikina]], una siyang nakita ni [[Eddie Garcia]] taong 1963, &lt;ref name=&quot;Stars&quot;&gt;{{Cite news |last=Lo |first=Ricky |author-link=Ricky Lo |date=February 14, 2011 |title=Stars '66: 45 years ago |work=[[The Philippine Star|Philstar.com]] |publisher=Philstar Global Corp. |url=https://www.philstar.com/entertainment/2011/02/14/656948/stars-66-45-years-ago |url-status=live |access-date=October 16, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016082109/https://www.philstar.com/entertainment/2011/02/14/656948/stars-66-45-years-ago |archive-date=October 16, 2023}}&lt;/ref&gt; at kalaunan ay naging bahagi ng mga batang aktor at aktres ng [[Sampaguita Pictures|Sampaguita Pictures]] na &quot;Stars '66&quot;.  &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Salterio |first=Leah |date=October 4, 2001 |title=Ricky Belmonte dies at age 54 |page=A17 |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |publisher=The Philippine Daily Inquirer, Inc. |url=https://books.google.com/books?id=FqhjAAAAIBAJ&amp;pg=PA17 |access-date=October 16, 2023}}&lt;/ref&gt;

Simula sa taong 2020, siya ay naninirahan sa Estados Unidos. &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Lo |first=Ricky |date=October 17, 2020 |title=The taxi driver and his 90-year-old lady passenger |work=[[The Philippine Star|Philstar.com]] |publisher=Philstar Global Corp. |url=https://www.philstar.com/entertainment/2020/10/17/2050091/taxi-driver-and-his-90-year-old-lady-passenger |access-date=October 16, 2023}}&lt;/ref&gt;

== Pilmograpiya ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Taon 
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |Petsa ng Paglabas
! scope=&quot;col&quot; |Pamagat 
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |Ginampanan 
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |Paglalarawan 

|-
! rowspan=&quot;6&quot; scope=&quot;row&quot; |1963

| [https://www.themoviedb.org/movie/522487-dance-o-rama  Abril 14] 
|''Dance-O-Rama'' &lt;ref name=&quot;Stars&quot; /&gt;
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371610/  Agosto 30] 
|''Ang Class Reunion''
|
|
|-
| [https://video48.blogspot.com/2014/11/the-sixties-427-gloria-romero-amalia.html#google_vignette  Oktubre 11] 
|''Esperanza at Caridad''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371981/  Nobyembre 5-14] 
|''Tansan vs. Tarsan''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1219211/?ref_=nm_flmg_job_1_accord_1_cdt_t_8 Nobyembre 17] 
|''Sa Bawa't Lansangan''
|
|
|-
|  [https://www.imdb.com/title/tt1139265/  Nobyembre 24] 
|''Ako'y Ibigin Mo, Dalagang Matapang''
|
|

|-
! rowspan=&quot;9&quot; scope=&quot;row&quot; |1964

| [https://www.imdb.com/title/tt0371566/  Pebrero 2] 
|''Mga Batang Iskwater''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt5282274/  Pebrero 12] 
|''Binibiro Lamang Kita''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1163747/  Abril 28] 
|''Mga Batang Bakasyonista''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0427439/  Mayo 28] 
|''Kumander Judo''
|
| &lt;small&gt;Bilang cameo&lt;/small&gt;
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1163748/  Hunyo 20] 
|''Mga Batang Milyonaryo''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1405475/  Hulyo 3] 
|''''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0417470/  Agosto 16] 
|''Mga Batang Artista''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371565/  Septyembre 25] 
|''Mga Bata ng Lagim''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0400819/  Disyembre 5] 
|''Show of Shows''
|
| 

|-
! rowspan=&quot;7&quot; scope=&quot;row&quot; |1965

| [https://www.facebook.com/groups/740066096688110/posts/1185387945489254/  Pebrero 5] 
|''Pag-ibig, Ikaw ang Maysala''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1409739/  Pebrero 20] 
|''Gintong Recuerdo''
|
| &lt;small&gt;Kilala din sa pamagat na ''&quot;Apat Na Kagandahan&quot;''&lt;/small&gt;  
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt1409743/  Mayo 1] 
|''Mga Batang Turista''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371665/  Hunyo 19] 
|''Mga Espada ng Rubitanya''
|
| 
|-
| [https://www.facebook.com/reel/1458497382720360  Agosto 17] 
|''Rosalie''
| Conching
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371593/  Agosto 28] 
|''Bye-Bye Na sa Daddy''
|
| 
|-

| [https://www.imdb.com/title/tt0349990/  Disyembre 18] 
|''Portrait of My Love'' &lt;ref&gt;{{Cite news |last=San Juan |first=Ophelia |date=January 1966 |title=Re-photographing a lovely actress |page=62 |work=The Weekly Nation Magazine}}&lt;/ref&gt;
|Marily
|
| 

|-
! rowspan=&quot;7&quot; scope=&quot;row&quot; |1966

| [https://www.imdb.com/title/tt5474188/  Pebrero 10]  
|''I'll Dream of You''
|
|
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0371815/  Marso 8] 
|''Maraming Kulay Ang Pag-ibig''
|
| &lt;small&gt;Bahagi ng ''&quot;Pag-asa&quot;''&lt;/small&gt; 
|-
| [https://letterboxd.com/film/jamboree-66/  Abril 10] 
|''Jamboree '66''
|
| 
|-
| [https://www.facebook.com/groups/1702655530268165/posts/2309191059614606/  Mayo 27] 
|''What Now, My Love?''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt5497874/  Hunyo 19] 
|''Till the End of Time''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt0361763/  Setyembre 18] 
|''James Batman''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt5516968/  Oktubre 29] 
|''Ang Lagay 'Adre... Ay Under-istanding''
|
| 

|-
! rowspan=&quot;5&quot; scope=&quot;row&quot; |1967

| [https://pelikulaatbp.blogspot.com/2016/09/bikini-beach-party-1967.html  Enero 29] 
|''Bikini Beach Party''
|
| 
|-
| [https://pelikulaatbp.blogspot.com/2020/02/valentine-wedding-1967.html  Pebrero 17] 
|''Valentine Wedding''
|
| 
|-
| [https://video48.blogspot.com/2015/08/the-sixties-1124-charito-solis-vic.html  Pebrero 26]  
|''Ito ang Aking Kasaysayan''
|
| 
|-
| [https://video48.blogspot.com/2015/07/the-sixties-1056-vic-vargas-dindo.html  Hunyo 4] 
|''7 Bullets for Gringo''
|
| 
|-
| [https://www.imdb.com/title/tt3114820/  Agosto 19] 
|''Love, This Is My Song''
|
| 

|-
! scope=&quot;row&quot; |1982

| [https://www.imdb.com/title/tt0474885/  Setyembre 10]
|''Puppy Love''
|
| 
|-
|}

== Mga Sanggunian ==
{{Reflist}}

== Panlabas na kawing ==

* {{IMDb name|1312477}}

[[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas|Moreno, Shirley]]</text>
      <sha1>0o3kq8gz0xf0zbotgxlr64boxecm522</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mga baha sa Nepal ng 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339434</id>
    <revision>
      <id>2223321</id>
      <parentid>2222803</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T01:20:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ivan P. Clarin</username>
        <id>84769</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2223321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2056" sha1="emgbboopb545va8d72ubqyzhhfdeb2l" xml:space="preserve">{{Current|[[Baha]]|date=Agosto 2026}}
{{Infobox event
| name = Mga baha sa Nepal ng 2026
| image = Mudslide at Gyirong Port 2 (screenshot).png
| thumbtime = 31
| mapframe-caption = Extent of debris flow and flooding
| image_caption = Flood hitting the [[Gyirong Port]] crossing on the [[China–Nepal border]] seven minutes after a {{M|s|5.2|link=[[Richter scale]]}} tremor
| date = {{start date|2026|08|26|df=y}}–present
| location = {{ubl
 |[[Rasuwa District]] and [[Nuwakot District]], Nepal
 |[[Gyirong County]], [[Tibet Autonomous Region]], China
}}
| coordinates = {{coord|28.3|N|85.5|E|display=inline,title}}&lt;ref name=&quot;gfz1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;USGS_est&quot;&gt;{{Cite web |title=M 5.2 Landslide - 55 km NW of Kodāri̇̄, Nepal |publisher=[[United States Geological Survey]] |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000tbwb/executive }}&lt;/ref&gt;
| type = [[Avalanche|Ice avalanche]] or [[glacier collapse]]
| deaths = 1,255+{{efn|752+ in Nepal,&lt;ref name = &quot;NBC675&quot;/&gt; 16+ in China&lt;ref name = &quot;NBC675&quot;/&gt;}} &lt;!--IF YOU UPDATE THESE NUMBERS MAKE SURE TO CITE THEM--&gt;
| injuries = 2,301+ {{small|(in Nepal)}}&lt;ref name=&quot;BBCLive&quot;/&gt;
| missing = 5,399+{{efn|2,502 in Nepal,&lt;ref name = &quot;ABC2000&quot;/&gt; 546 in China&lt;ref name = &quot;NBC675&quot;/&gt;}} &lt;!--IF YOU UPDATE THESE NUMBERS MAKE SURE TO CITE THEM--&gt;
| cause = Under investigation
| property_damage = '''Nepal:''' &lt;br&gt; [[Nepalese rupee|रु]]200 billion+ &lt;br&gt; {{small|(USD $1.3 billion+)}} &lt;br&gt; {{small|(as of 27 August 2026)}}&lt;ref name=&quot;Dev Bhattarai-2026&quot;/&gt; &lt;br&gt; '''China:''' ''{{abbr|TBD|To be determined}}''
}}

Ang '''baha sa Nepal ng 2026''' ay ang malaking baha sa border ng [[Nepal]]-[[Tsina]], sa kasalukuyan ay mahigit 768+ na ang mga nasawi, 1,473+ ang sugatan at 3048+ ang mga nawawala. Ang pagbaha ay Santi glacier o pagtunaw ng mga tipak ng yelo sa kabundukan ng [[Himalaya]]

==Sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:2026 sa Asya]]
[[Kategorya:2026 sa Nepal]]
[[Kategorya:Mga kalamidad noong 2026]]
[[Kategorya:Mga kalamidad sa Timog Korea ng 2026]]
[[Kategorya:Pagbaha sa bawat bansa at teritoryo]]</text>
      <sha1>emgbboopb545va8d72ubqyzhhfdeb2l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223332</id>
      <parentid>2223321</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T05:11:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2223332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2064" sha1="lmc7x2rxgivfwbq56q6a4q29pnwo9dy" xml:space="preserve">{{Current|[[Baha]]|date=Agosto 2026}}
{{Infobox event
| name = Mga baha sa Nepal ng 2026
| image = Mudslide at Gyirong Port 2 (screenshot).png
| thumbtime = 31
| mapframe-caption = Extent of debris flow and flooding
| image_caption = Flood hitting the [[Gyirong Port]] crossing on the [[China–Nepal border]] seven minutes after a {{M|s|5.2|link=[[Richter scale]]}} tremor
| date = {{start date|2026|08|26|df=y}}–present
| location = {{ubl
 |[[Distrito ng Rasuwa]] at [[Distrito ng Nuwakot]], Nepal
 |[[Gyirong County]], [[Tibet Autonomous Region]], Tsina
}}
| coordinates = {{coord|28.3|N|85.5|E|display=inline,title}}&lt;ref name=&quot;gfz1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;USGS_est&quot;&gt;{{Cite web |title=M 5.2 Landslide - 55 km NW of Kodāri̇̄, Nepal |publisher=[[United States Geological Survey]] |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000tbwb/executive }}&lt;/ref&gt;
| type = [[Avalanche|Pagguho ng yelo]] o [[pagguho ng glasyar]]
| deaths = 1,255+{{efn|752+ in Nepal,&lt;ref name = &quot;NBC675&quot;/&gt; 16+ in China&lt;ref name = &quot;NBC675&quot;/&gt;}} &lt;!--IF YOU UPDATE THESE NUMBERS MAKE SURE TO CITE THEM--&gt;
| injuries = 2,301+ {{small|(sa Nepal)}}&lt;ref name=&quot;BBCLive&quot;/&gt;
| missing = 5,399+{{efn|2,502 in Nepal,&lt;ref name = &quot;ABC2000&quot;/&gt; 546 in China&lt;ref name = &quot;NBC675&quot;/&gt;}} &lt;!--IF YOU UPDATE THESE NUMBERS MAKE SURE TO CITE THEM--&gt;
| cause = Iniimbestigahan
| property_damage = '''Nepal:''' &lt;br&gt; [[Nepalese rupee|रु]]200 billion+ &lt;br&gt; {{small|(USD $1.3 billion+)}} &lt;br&gt; {{small|(as of 27 August 2026)}}&lt;ref name=&quot;Dev Bhattarai-2026&quot;/&gt; &lt;br&gt; '''China:''' ''{{abbr|TBD|To be determined}}''
}}

Ang '''baha sa Nepal ng 2026''' ay ang malaking baha sa border ng [[Nepal]]-[[Tsina]], sa kasalukuyan ay mahigit 768+ na ang mga nasawi, 1,473+ ang sugatan at 3048+ ang mga nawawala. Ang pagbaha ay glasyar ng Santi o pagtunaw ng mga tipak ng yelo sa kabundukan ng [[Himalaya]].

==Sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:2026 sa Asya]]
[[Kategorya:2026 sa Nepal]]
[[Kategorya:Mga kalamidad noong 2026]]
[[Kategorya:Mga kalamidad sa Timog Korea ng 2026]]
[[Kategorya:Pagbaha sa bawat bansa at teritoryo]]</text>
      <sha1>lmc7x2rxgivfwbq56q6a4q29pnwo9dy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lalawigan ng Ngounié</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339469</id>
    <revision>
      <id>2223331</id>
      <parentid>2223277</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T05:06:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mga alamat at mito */</comment>
      <origin>2223331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6155" sha1="00d206rmlx3cpnc651zpdyhdzaztz0k" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = Ngounié
| native_name             = 
| native_name_lang        = &lt;!-- ISO 639-2 code e.g. &quot;fr&quot; for French. If more than one, use {{lang}} instead --&gt;
| settlement_type         = [[Mga lalawigan ng Gabon|Lalawigan]]
| image_skyline           = 
| image_alt               = 
| image_caption           = 
| image_map               = Gabon - Ngounié.svg
| image_flag              = Flag of Ngounié Province, Gabon.svg
| image_shield            = Coat of arms of Ngounié, Gabon.svg
| mapsize                 = 
| map_alt                 = 
| map_caption             = Lalawigan ng Ngounié sa Gabon
| etymology               = 
| nickname                = 
| coordinates             = {{coord|1|36|S|11|0|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        = Bansa
| subdivision_name        = {{flag|Gabon}}
| subdivision_type1       = 
| subdivision_name1       = 
| subdivision_type2       = 
| subdivision_name2       = 
| seat_type               = Kabisera
| seat                    = [[Mouila]]
| area_total_km2          = 37750
| elevation_m             = 
| population_as_of        = 2013 census
| population_footnotes    = 
| population_total        = 100838
| population_density_km2  = auto
| blank_name_sec1        = [[Human Development Index|HDI]] (2017)
| blank_info_sec1        = 0.617&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=2018-09-13}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|#fc0|katamtaman}} 
| website                 = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
}}

Ang '''Ngounié''' ay isang [[Mga lalawigan ng Gabon|lalawigan]] ng timog-gitnang [[Gabon]] na sumasaklaw sa lawak na 3,775 kilometro (2,346 mi). Ang kabisera nito ay [[Mouila]]. Sa senso noong 2013, mayroon itong 100,838 na naninirahan. Noong 2016, ang gobernador nito ay si Benjamin Nzigou.&lt;ref&gt;{{cite web |language=fr |url=http://www.gabonactu.com/2016/02/communique-final-du-conseil-des-ministres-du-11-fevrier-2016/ |title=Communiqué final du conseil des ministres du 11 février 2016 |website=gabonactu.com |date=February 12, 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160411190350/http://www.gabonactu.com/2016/02/communique-final-du-conseil-des-ministres-du-11-fevrier-2016/ |archive-date=April 11, 2016 }}&lt;/ref&gt;

==Kasaysayan==
Ang lalawigan ay ipinangalan sa [[Ilog Ngounié]], na tumatawid dito kasama ang maraming sanga nito.

Noong Disyembre 1858, ang Pranses na eksplorador na si [[Paul Du Chaillu]] ay naglayag sa ilog Nguoiné paakyat sa [[Fougamou]]. Sa kanyang paglalakbay, nakilala niya ang ilang lokal na tribo na inilarawan niya sa kanyang mga talaarawan ng kanyang ikalawang paglalakbay. Kalaunan, itinayo ang mga misyong Katoliko sa [[Mandji]], [[Sindara]], at Saint Martin, na ang arkitektura ay umaakit ng maraming turista.

==Heograpiya==
Ang heograpiya ay nag-iiba-iba mula sa malalawak na kalawakan ng savanna at kagubatan&lt;ref name=md&gt;{{cite book|url=http://carpe.umd.edu/Documents/2006/Lope_SOF2006.pdf|page=139|title=Lopé-Chaillu-Louesse Landscape|language=en|author=Central Africa Regional Program for the Environment (CARPE), United States Agency for International Development, via University of Maryland|archive-date=2016-09-23|access-date=2016-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160923193326/http://carpe.umd.edu/Documents/2006/Lope_SOF2006.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; hanggang sa [[Monts de Cristal]] sa hilaga hanggang sa mga hanay ng Chaillu at Ikuundou sa mas timog.&lt;ref name=md/&gt; Ang matarik at dalisdis na mga bundok ay naghihimpilan ng mga kapatagan at masukal na kagubatan, savanna, mga lawa, at masaganang lupang sakahan.

==Mga alamat at mito==
Ayon sa mga sikat na alamat, ang lalawigan ng Ngounié ay protektado ng ilang mga dyini. Kaya naman, ang mga sirenang sina Ipeti at Mougoumi, mga babaeng dyini na naninirahan sa Dola at Ngounié, ayon sa alamat, ang magiging mga tagapagtanggol nina Ndendé at Mouila. Si Tsamba, isang lalaking dyini, at si Magotsi, isang babaeng dyini, ang magiging mga tagapagtanggol ni Fougamou, na kanilang binabantayan mula sa tuktok ng Talon ng Empress Eugenie.&lt;ref&gt;{{cite thesis |last=DiBADY MADENDI|first= Eric Gilles |date=1998 |title=ETUDE DU MYTHE DU TSAMBA ET MAGOTSI SUR LA CONNAISSANCE DE LA METTALURGIE DU FER DANS LA REGION DE SINDARA-FOUGAMOU AU GABON
 |publisher=Groupe interuniversitaire d’études et de recherches sur les sociétés africaines|url=https://www.giersa.ulaval.ca/etude-du-mythe-du-tsamba-et-magotsi-sur-la-connaissance-de-la-mettalurgie-du-fer-dans-la-region-de |access-date=November 17, 2016}}&lt;/ref&gt; Ang mga dyini na ito ang mga simbolikong tagapagtanggol ng mga departamento ng lalawigan. Nagbibigay sila ng takot at paggalang sa mga naninirahan, na nagbibigay-pugay sa kanila sa pamamagitan ng paghagis ng mga barya at pagbuhos ng alak sa mga ilog na kanilang tinatawid.

Sa timog-silangan, ang Ngounié ay nasa hangganan ng [[Niari (Republika ng Kongo)|Rehiyon ng Niari]] ng [[Republika ng Kongo]]. Sa loob ng bansa, ito ay may hangganan sa mga sumusunod na lalawigan:

* [[Lalawigan ng Nyanga|Nyanga]] – timog
* [[Lalawigan ng Ogooué-Maritime|Ogooué-Maritime]] – kanluran
* [[Lalawigan ng Moyen-Ogooué|Moyen-Ogooué]] – hilaga
* [[Lalawigan ng Ogooué-Ivindo|Ogooué-Ivindo]] – hilagang-silangan, sa isang quadripoint
* [[Lalawigan ng Ogooué-Lolo|Ogooué-Lolo]] – silangan

==Mga departamento==
[[File:Départements de la Ngounié.svg|thumb|Mga departamento ng Ngounié]]
Ang Ngounié ay nahahati sa 9 na departamento:

* [[Departamento ng Boumi-Louetsi]] ([[Mbigou]])
* [[Departamento ng Dola]] ([[Ndendé]])
* [[Departamento ng Douya-Onoy]] ([[Mouila]])
* [[Departamento ng Louetsi-Wano]] ([[Lébamba]])
* [[Departamento ng Ndolou]] ([[Mandji]])
* [[Departamento ng Ogoulo]] ([[Mimongo]])
* [[Departamento ng Tsamba-Magotsi]] ([[Fougamou]])
* [[Departamento ng Louetsi-Bibaka]] (Malinga)
* [[Departamento ng Mougalaba]] (Guietsou)

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Lalawigan ng Ngounié]]
[[Kategorya:Mga lalawigan ng Gabon]]</text>
      <sha1>00d206rmlx3cpnc651zpdyhdzaztz0k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lalawigan ng Moyen-Ogooué</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339471</id>
    <revision>
      <id>2223288</id>
      <parentid>2223280</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T12:33:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2223288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2902" sha1="omdtsispg4utsoa4g4m8qf03nmsvvru" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = Moyen-Ogooué
| native_name = 
| native_name_lang = &lt;!-- ISO 639-2 code e.g. &quot;fr&quot; for French. If more than one, use {{lang}} instead --&gt;
| settlement_type = [[Mga lalawigan ng Gabon|Lalawigan]]
| image_skyline = La plaine aux Lacs de Nyonié.jpg
| image_alt = 
| image_caption = 
| image_map = Gabon - Moyen-Ogooué.svg
| image_flag = Flag of Moyen-Ogooué Province, Gabon.svg
| image_shield = Coat of arms of Moyen-Ogooué, Gabon.svg
| mapsize = 
| map_alt = 
| map_caption = Lalawigan ng Moyen-Ogooué sa Gabon
| etymology = 
| nickname = 
| coordinates = {{coord|0|30|S|10|30|E|type:adm1st_region:GA|display=inline,title}}
| subdivision_type = Bansa
| subdivision_name = {{flag|Gabon}}
| subdivision_type1 = 
| subdivision_name1 = 
| subdivision_type2 = 
| subdivision_name2 = 
| seat_type = Kabisera
| seat = [[Lambaréné]]
| area_total_km2 = 18535
| elevation_m = 
| population_as_of = 2013 census
| population_footnotes = 
| population_total = 69287
| population_density_km2 = auto
| blank_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]] (2017)
| blank_info_sec1 = 0.703&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=2018-09-13}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|#0c0|mataas}}
| website = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
}}

Ang '''Moyen-Ogooué''' ay isa sa siyam na [[Mga lalawigan ng Gabon|lalawigan]] ng [[Gabon]]. Sumasaklaw ito sa lawak na 18,535 km2 (7,156 sq mi). Ang kabisera ng lalawigan ay ang [[Lambaréné]]. Noong 2013, 69,287 katao ang nanirahan doon.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Moyen-Ogooué (Province, Gabon) - Population Statistics, Charts, Map and Location |url=https://www.citypopulation.de/en/gabon/admin/3__moyen_ogoou%C3%A9/ |website=www.citypopulation.de |access-date=14 May 2021}}&lt;/ref&gt;

Hindi tulad ng ibang lalawigan ng Gabon, ang Moyen-Ogooué ay walang baybaying dagat o hangganang panlabas. Hinahangganan nito ang mga sumusunod na lalawigan:

* [[Lalawigan ng Estuaire]] – hilagang-kanluran
* [[Lalawigan ng Woleu-Ntem]] – hilaga-hilagang-silangan
* [[Lalawigan ng Ogooué-Ivindo]] – silangan
* [[Lalawigan ng Ogooué-Lolo]] – timog-silangan, sa isang kwadripoynt
* [[Lalawigan ng Ngounié]] – timog
* [[Lalawigan ng Ogooué-Maritime]] – kanluran-timog-kanluran
Ang Moyen-Ogooué ay nasa hangganan ng lahat maliban sa dalawa sa iba pang mga lalawigan ng Gabon, kaya naman higit ito kaysa sa ibang lalawigan.

==Mga departamento==
[[File:MoyenOgooueDepartments.svg|thumb|Mga departamento ng Moyen-Ogooué]]

Ang Moyen-Ogooué ay nahahati sa 2 departamento:

* [[Departamento ng Abanga-Bigne]] (kabisera ay [[Ndjolé]])
* [[Departamento ng Ogooué et des Lacs]] (kabisera ay [[Lambaréné]])

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Lalawigan ng Moyen-Ogooué]]
[[Kategorya:Mga lalawigan ng Gabon]]</text>
      <sha1>omdtsispg4utsoa4g4m8qf03nmsvvru</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lalawigan ng Estuaire</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339472</id>
    <revision>
      <id>2223329</id>
      <parentid>2223283</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T05:03:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2223329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3029" sha1="lfzosvsrt8lihk3ko8a3hris5x1l4jo" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name               = Estuaire
| native_name        = 
| native_name_lang   = fr &lt;!-- ISO 639-2 code e.g. &quot;fr&quot; for French. If more than one, use {{lang}} instead --&gt;
| settlement_type    = [[Mga lalawigan ng Gabon|Lalawigan]]
| image_skyline      = 
| image_alt          = 
| image_caption      = 
| image_map          = Gabon - Estuaire.svg
| image_flag         = Flag of Estuaire Province, Gabon.svg
| image_shield       = Coat of arms of Estuaire, Gabon.svg
| mapsize            = 
| map_alt            = 
| map_caption        = Lalawigan ng Estuaire sa Gabon
| etymology          = 
| nickname           = 
| coordinates        = {{coord|0|23|40|N|9|25|45|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = Bansa
| subdivision_name   = {{flag|Gabon}}
| subdivision_type1  = 
| subdivision_name1  = 
| subdivision_type2  = 
| subdivision_name2  = 
| seat_type          = Kabisera
| seat               = [[Akanda]]
| seat2_type         = Pinakamalaking lungsod
| seat2              = [[Libreville]]
| area_total_km2     = 20740
| elevation_m        = 
| population_as_of   = 2013 census
| population_footnotes = 
| population_total   = 895689
| population_density_km2 = auto
| blank_name_sec1    = [[Human Development Index|HDI]] (2017)
| blank_info_sec1    = 0.709&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=2018-09-13}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|#0c0|mataas}}
| official_name      = Estuaire
}}

Ang '''Estuaire''' ang pinakamataong lalawigan sa siyam na [[Mga lalawigan ng Gabon|lalawigan]] ng [[Gabon]]. Sumasaklaw ito sa lawak na 20,740 km². Ang kabisera ng lalawigan ay ang [[Akanda]], ngunit ang pinakamalaking lungsod ay ang [[Libreville]], ang pambansang kabisera ng Gabon. Ang lalawigan ay ipinangalan sa [[Estuwaryo ng Gabon]], na nasa puso ng lalawigan.

Ang Estuaire ay nasa hilagang-kanlurang sulok ng Gabon, ang kanlurang gilid nito ay ang mga baybayin ng [[Golpo ng Guinea]]. Sa hilaga, ang Estuaire ay may hangganan sa [[Ekwatoryal Guinea|Republika ng Ekwatoryal Guinea]]: ang [[Lalawigan ng Litoral (Ekwatoryal Guinea)|Lalawigan ng Litoral]] sa hilagang-kanluran, at ang [[Lalawigan ng Centro Sur]] sa hilagang-silangan. Sa loob ng bansa, ito ay may hangganan sa mga sumusunod na lalawigan:

* [[Lalawigan ng Woleu-Ntem|Woleu-Ntem]] – silangan
* [[Lalawigan ng Moyen-Ogooué|Moyen-Ogooué]] – timog-timog-silangan
* [[Lalawigan ng Ogooué-Maritime|Ogooué-Maritime]] – timog-kanluran

==Mga departamento==
[[File:EstuaireDepartments.svg|thumb|Mga departamento ng Estuaire]]

Ang Estuaire ay nahahati sa 5 departamento:

* [[Departamento ng Komo]] ([[Kango]])
* [[Departamento ng Komo-Mondah]] ([[Ntoum]])
* [[Departamento ng Koya]] ([[Cocobeach]])
* [[Departamento ng Komo-Océan]] ([[Ndzomoe]])
* [[Libreville]] (kabisera ng Gabon)

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Lalawigan ng Estuaire]]
[[Kategorya:Mga lalawigan ng Gabon]]</text>
      <sha1>lfzosvsrt8lihk3ko8a3hris5x1l4jo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mga lalawigan ng Gabon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339473</id>
    <revision>
      <id>2223286</id>
      <timestamp>2026-09-02T12:19:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2223286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3487" sha1="8wtb48d7fee4456kpc39gix8ulpipno" xml:space="preserve">Ang '''[[Gabon]]''' ay nahahati sa siyam na lalawigan.

==Mga lalawigan==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#ffbbbb&quot;
! Watawat
! Mapa
! Lalawigan
! Kabisera
! Population&lt;br/&gt;(2013)&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.geohive.com/cntry/gabon.aspx|title=GeoHive - Gabon population|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110906035204/http://www.geohive.com/cntry/gabon.aspx|archive-date=2011-09-06}}&lt;/ref&gt;
! Lawak&lt;br/&gt;(km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;ref name=&quot;census&quot; /&gt;
|-
| [[File: Flag of Estuaire Province, Gabon.svg|150px]]
| style=&quot;text-align: right;&quot;| [[File:Gabon - Estuaire.svg|100px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Lalawigan ng Estuaire|Estuaire]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Akanda]]
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 895,689
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 20,740
|-
| [[File: Flag of Haut-Ogooué Province, Gabon.svg|150px]]
| style=&quot;text-align: right;&quot;| [[File:Gabon - Haut-Ogooué.svg|100px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Lalawigan ng Haut-Ogooué|Haut-Ogooué]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Franceville]]
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 250,799
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 36,547
|-
| [[File: Flag of Moyen-Ogooué Province, Gabon.svg|150px]]
| style=&quot;text-align: right;&quot;| [[File:Gabon - Moyen-Ogooué.svg|100px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Lalawigan ng Moyen-Ogooué|Moyen-Ogooué]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Lambaréné]]
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 69,287
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 18,535
|-
| [[File: Flag of Ngounié Province, Gabon.svg|150px]]
| style=&quot;text-align: right;&quot;| [[File:Gabon - Ngounié.svg|100px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Lalawigan ng Ngounié|Ngounié]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Mouila]]
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 100,838
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 37,750
|-
| [[File: Flag of Nyanga Province, Gabon.svg|150px]]
| style=&quot;text-align: right;&quot;| [[File:Gabon - Nyanga.svg|100px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Lalawigan ng Nyanga|Nyanga]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Tchibanga]]
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 52,854
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 21,285
|-
| [[File: Flag of Ogooué-Ivindo Province, Gabon.svg|150px]]
| style=&quot;text-align: right;&quot;| [[File:Gabon - Ogooué-Ivindo.svg|100px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Lalawigan ng Ogooué-Ivindo|Ogooué-Ivindo]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Makokou]]
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 63,293
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 46,075
|-
| [[File: Flag of Ogooué-Lolo Province, Gabon.svg|150px]]
| style=&quot;text-align: right;&quot;| [[File:Gabon - Ogooué-Lolo.svg|100px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Lalawigan ng Ogooué-Lolo|Ogooué-Lolo]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Koulamoutou]]
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 65,771
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 25,380
|-
| [[File: Flag of Ogooué-Maritime Province, Gabon.svg|150px]]
| style=&quot;text-align: right;&quot;| [[File:Gabon - Ogooué-Maritime.svg|100px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Lalawigan ng Ogooué-Maritime|Ogooué-Maritime]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Port-Gentil]]
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 157,562
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 22,890
|-
| [[File: Flag of Woleu-Ntem Province, Gabon.svg|150px]]
| style=&quot;text-align: right;&quot;| [[File:Gabon - Woleu-Ntem.svg|100px]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Lalawigan ng Woleu-Ntem|Woleu-Ntem]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Oyem]]
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 154,986
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 38,465
|}

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Gabon]]
[[Kategorya:Mga subdibisyon ng Gabon]]</text>
      <sha1>8wtb48d7fee4456kpc39gix8ulpipno</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ricotta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339474</id>
    <revision>
      <id>2223295</id>
      <timestamp>2026-09-02T14:31:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LknFenix</username>
        <id>125962</id>
      </contributor>
      <comment>Inilikha sa pagsalin ng pahinang &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1370710041|Ricotta]]&quot;</comment>
      <origin>2223295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2592" sha1="2f0d1rr825xc7sx1jxxtetqppafevoa" xml:space="preserve">
{{Infobox cheese|name=Ricotta|image=Ricotte fresche.jpg|othernames=|country=[[Italya]]|region=|town=|source=[[Tupa]], [[baka]], [[kambing]], o Italyanong kalabaw|pasteurised=Hindi|texture=Depende sa uri, sariwa at malambot hanggang sa pinatanda at medyo malambot|fat=|protein=|dimensions=|weight=|aging=Wala o hanggang isang taon para sa mga pinatandang uri|certification=}}

Ang '''ricotta''' ({{IPA|it|riˈkɔtta|lang}}) ay isang [[Lutuing Italyano|Italyanong]] kesong lagnaw na gawa sa [[lagnaw]] ng [[gatas]] ng [[tupa]], [[baka]], [[kambing]], o kalabaw na Italyano na natira mula sa paggawa ng iba pang [[keso]]. Gayunpaman, ang modernong ricotta ay kadalasang gawa sa gatas sa halip na lagnaw. Tulad ng ibang kesong lagnaw, ginagawa ito sa pamamagitan ng pamumuo ng mga protinang natitira pagkatapos gamitin ang kaseina sa paggawa ng keso, lalo na ang [[Albumin|albumina]] at globulina.

Maaaring anihin ang protinang bumubuo sa ricotta ( {{Literal na pagsasalin|muling niluto|pinino}}) kung ang lagnaw ay hahayaan munang maging mas maasim sa pamamagitan ng karagdagang permentasyon (sa pamamagitan ng pagtatabi nito nang 12-24 oras sa temperatura ng silid). Pagkatapos, ang pinaasidong lagnaw ay iinitin hanggang halos kumulo. Ang kombinasyon ng mababang [[pH]] at mataas na temperatura ay nagpapabago sa katangian ng protina at nagiging sanhi ng plokulasyon nito, na bumubuo ng pinong kurdo. Kapag lumamig na, pinaghihiwalay ang kurdo sa pamamagitan ng pagpapadaan ng likido sa pinong tela, na nag-iiwan sa namuong keso.

Makrema at puti ang itsura ng mga kurdo ng ricotta, at bahagyang matamis ang lasa ng mga ito. Nag-iiba ang nilalaman ng taba depende sa gatas na ginamit.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 January 2015 |title=Sargento® Part-Skim Ricotta Cheese |url=http://www.sargento.com/our-cheese/other-varieties/ricotta/sargento-part-skim-ricotta-cheese |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170923002256/https://www.sargento.com/our-cheese/other-varieties/ricotta/sargento-part-skim-ricotta-cheese |archive-date=23 September 2017 |access-date=22 March 2018 |website=sargento.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=www.weightlossresources.co.uk |date=2016-04-29 |title=Calories in Ricotta Cheese |url=http://www.weightlossresources.co.uk/calories-in-food/cheese/ricotta-cheese.htm |access-date=2018-09-17 |publisher=Weight Loss Resources}}&lt;/ref&gt; Sa ganitong anyo, medyo kahawig ito sa tekstura ng ilang uri ng sariwang keso, bagama't mas magaan. Madali itong masira; gayunpaman, mayroon ding mga uri ng ricotta na pinatatanda at maaaring mapreserba nang mas matagal.</text>
      <sha1>2f0d1rr825xc7sx1jxxtetqppafevoa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223297</id>
      <parentid>2223295</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T14:35:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LknFenix</username>
        <id>125962</id>
      </contributor>
      <comment>Pag-aayos sa sanggunian</comment>
      <origin>2223297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2685" sha1="jaznfij2xc1ells6iewihew6przgom3" xml:space="preserve">
{{Infobox cheese|name=Ricotta|image=Ricotte fresche.jpg|othernames=|country=[[Italya]]|region=|town=|source=[[Tupa]], [[baka]], [[kambing]], o Italyanong kalabaw|pasteurised=Hindi|texture=Depende sa uri, sariwa at malambot hanggang sa pinatanda at medyo malambot|fat=|protein=|dimensions=|weight=|aging=Wala o hanggang isang taon para sa mga pinatandang uri|certification=}}

Ang '''ricotta''' ({{IPA|it|riˈkɔtta|lang}}) ay isang [[Lutuing Italyano|Italyanong]] kesong lagnaw na gawa sa [[lagnaw]] ng [[gatas]] ng [[tupa]], [[baka]], [[kambing]], o kalabaw na Italyano na natira mula sa paggawa ng iba pang [[keso]]. Gayunpaman, ang modernong ricotta ay kadalasang gawa sa gatas sa halip na lagnaw. Tulad ng ibang kesong lagnaw, ginagawa ito sa pamamagitan ng pamumuo ng mga protinang natitira pagkatapos gamitin ang kaseina sa paggawa ng keso, lalo na ang [[Albumin|albumina]] at globulina.

Maaaring anihin ang protinang bumubuo sa ricotta ( {{Literal na pagsasalin|muling niluto|pinino}}) kung ang lagnaw ay hahayaan munang maging mas maasim sa pamamagitan ng karagdagang permentasyon (sa pamamagitan ng pagtatabi nito nang 12-24 oras sa temperatura ng silid). Pagkatapos, ang pinaasidong lagnaw ay iinitin hanggang halos kumulo. Ang kombinasyon ng mababang [[pH]] at mataas na temperatura ay nagpapabago sa katangian ng protina at nagiging sanhi ng plokulasyon nito, na bumubuo ng pinong kurdo. Kapag lumamig na, pinaghihiwalay ang kurdo sa pamamagitan ng pagpapadaan ng likido sa pinong tela, na nag-iiwan sa namuong keso.

Makrema at puti ang itsura ng mga kurdo ng ricotta, at bahagyang matamis ang lasa ng mga ito. Nag-iiba ang nilalaman ng taba depende sa gatas na ginamit.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 Enero 2015 |title=Sargento® Part-Skim Ricotta Cheese |url=http://www.sargento.com/our-cheese/other-varieties/ricotta/sargento-part-skim-ricotta-cheese |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170923002256/https://www.sargento.com/our-cheese/other-varieties/ricotta/sargento-part-skim-ricotta-cheese |archive-date=23 Setyembre 2017 |access-date=22 Marso 2018 |website=sargento.com|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=www.weightlossresources.co.uk |date=2016-04-29 |title=Calories in Ricotta Cheese |url=http://www.weightlossresources.co.uk/calories-in-food/cheese/ricotta-cheese.htm |access-date=2018-09-17 |publisher=Weight Loss Resources|language=en|trans-title=Kaloriya sa Kesong Ricotta}}&lt;/ref&gt; Sa ganitong anyo, medyo kahawig ito sa tekstura ng ilang uri ng sariwang keso, bagama't mas magaan. Madali itong masira; gayunpaman, mayroon ding mga uri ng ricotta na pinatatanda at maaaring mapreserba nang mas matagal.

==Mga sanggunian==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>jaznfij2xc1ells6iewihew6przgom3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223301</id>
      <parentid>2223297</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T14:43:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LknFenix</username>
        <id>125962</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:Mga keso]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>2223301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2709" sha1="ti6pko0wfnnhbhcgsiesqf1wbcch22a" xml:space="preserve">
{{Infobox cheese|name=Ricotta|image=Ricotte fresche.jpg|othernames=|country=[[Italya]]|region=|town=|source=[[Tupa]], [[baka]], [[kambing]], o Italyanong kalabaw|pasteurised=Hindi|texture=Depende sa uri, sariwa at malambot hanggang sa pinatanda at medyo malambot|fat=|protein=|dimensions=|weight=|aging=Wala o hanggang isang taon para sa mga pinatandang uri|certification=}}

Ang '''ricotta''' ({{IPA|it|riˈkɔtta|lang}}) ay isang [[Lutuing Italyano|Italyanong]] kesong lagnaw na gawa sa [[lagnaw]] ng [[gatas]] ng [[tupa]], [[baka]], [[kambing]], o kalabaw na Italyano na natira mula sa paggawa ng iba pang [[keso]]. Gayunpaman, ang modernong ricotta ay kadalasang gawa sa gatas sa halip na lagnaw. Tulad ng ibang kesong lagnaw, ginagawa ito sa pamamagitan ng pamumuo ng mga protinang natitira pagkatapos gamitin ang kaseina sa paggawa ng keso, lalo na ang [[Albumin|albumina]] at globulina.

Maaaring anihin ang protinang bumubuo sa ricotta ( {{Literal na pagsasalin|muling niluto|pinino}}) kung ang lagnaw ay hahayaan munang maging mas maasim sa pamamagitan ng karagdagang permentasyon (sa pamamagitan ng pagtatabi nito nang 12-24 oras sa temperatura ng silid). Pagkatapos, ang pinaasidong lagnaw ay iinitin hanggang halos kumulo. Ang kombinasyon ng mababang [[pH]] at mataas na temperatura ay nagpapabago sa katangian ng protina at nagiging sanhi ng plokulasyon nito, na bumubuo ng pinong kurdo. Kapag lumamig na, pinaghihiwalay ang kurdo sa pamamagitan ng pagpapadaan ng likido sa pinong tela, na nag-iiwan sa namuong keso.

Makrema at puti ang itsura ng mga kurdo ng ricotta, at bahagyang matamis ang lasa ng mga ito. Nag-iiba ang nilalaman ng taba depende sa gatas na ginamit.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 Enero 2015 |title=Sargento® Part-Skim Ricotta Cheese |url=http://www.sargento.com/our-cheese/other-varieties/ricotta/sargento-part-skim-ricotta-cheese |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170923002256/https://www.sargento.com/our-cheese/other-varieties/ricotta/sargento-part-skim-ricotta-cheese |archive-date=23 Setyembre 2017 |access-date=22 Marso 2018 |website=sargento.com|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=www.weightlossresources.co.uk |date=2016-04-29 |title=Calories in Ricotta Cheese |url=http://www.weightlossresources.co.uk/calories-in-food/cheese/ricotta-cheese.htm |access-date=2018-09-17 |publisher=Weight Loss Resources|language=en|trans-title=Kaloriya sa Kesong Ricotta}}&lt;/ref&gt; Sa ganitong anyo, medyo kahawig ito sa tekstura ng ilang uri ng sariwang keso, bagama't mas magaan. Madali itong masira; gayunpaman, mayroon ding mga uri ng ricotta na pinatatanda at maaaring mapreserba nang mas matagal.

==Mga sanggunian==
{{Reflist}}

[[Kategorya:Mga keso]]</text>
      <sha1>ti6pko0wfnnhbhcgsiesqf1wbcch22a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usapan:Ricotta</title>
    <ns>1</ns>
    <id>339475</id>
    <revision>
      <id>2223296</id>
      <timestamp>2026-09-02T14:32:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LknFenix</username>
        <id>125962</id>
      </contributor>
      <comment>+ isinalinwikang pahina</comment>
      <origin>2223296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="2zo6xdvump6apyf4hbakkbknza1ur21" xml:space="preserve">g{{Isinalinwikang pahina|en|Ricotta}}</text>
      <sha1>2zo6xdvump6apyf4hbakkbknza1ur21</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kesong ricotta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339476</id>
    <redirect title="Ricotta" />
    <revision>
      <id>2223298</id>
      <timestamp>2026-09-02T14:36:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LknFenix</username>
        <id>125962</id>
      </contributor>
      <comment>Ikinakarga sa [[Ricotta]]</comment>
      <origin>2223298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21" sha1="k4635wr0njad9q7fhxg8b7kt7dyv97z" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Ricotta]]</text>
      <sha1>k4635wr0njad9q7fhxg8b7kt7dyv97z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rikota</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339477</id>
    <redirect title="Ricotta" />
    <revision>
      <id>2223299</id>
      <timestamp>2026-09-02T14:38:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LknFenix</username>
        <id>125962</id>
      </contributor>
      <comment>Ikinakarga sa [[Ricotta]]</comment>
      <origin>2223299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21" sha1="k4635wr0njad9q7fhxg8b7kt7dyv97z" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Ricotta]]</text>
      <sha1>k4635wr0njad9q7fhxg8b7kt7dyv97z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kesong rikota</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339478</id>
    <redirect title="Ricotta" />
    <revision>
      <id>2223300</id>
      <timestamp>2026-09-02T14:38:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LknFenix</username>
        <id>125962</id>
      </contributor>
      <comment>Ikinakarga sa [[Ricotta]]</comment>
      <origin>2223300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21" sha1="k4635wr0njad9q7fhxg8b7kt7dyv97z" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Ricotta]]</text>
      <sha1>k4635wr0njad9q7fhxg8b7kt7dyv97z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gattouz0</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339479</id>
    <revision>
      <id>2223305</id>
      <timestamp>2026-09-02T15:44:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aecval</username>
        <id>165735</id>
      </contributor>
      <comment>Bagong pahina: '''Gattouz0''', ang pangalang ginagamit ni '''Youssef Khelil''' (ipinanganak noong Abril 23, 1998), ay isang Pranses na content creator at aktor sa industriya ng pornograpiya. May lahing Tunisian at Portuguese siya, naging paksa siya ng iba't ibang pampublikong alegasyon, kabilang ang hindi konsensuwal na pagpapakalat ng mga seksuwal na video, karahasan laban sa kanyang dating asawa, at hindi ligtas na mga gawi sa trabaho.  == Karera ==  Bago pumasok sa paggawa ng nilalamang...</comment>
      <origin>2223305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17893" sha1="88r8350wgre8qnvc0rrt7aylao20d3e" xml:space="preserve">'''Gattouz0''', ang pangalang ginagamit ni '''Youssef Khelil''' (ipinanganak noong Abril 23, 1998), ay isang Pranses na content creator at aktor sa industriya ng pornograpiya. May lahing Tunisian at Portuguese siya, naging paksa siya ng iba't ibang pampublikong alegasyon, kabilang ang hindi konsensuwal na pagpapakalat ng mga seksuwal na video, karahasan laban sa kanyang dating asawa, at hindi ligtas na mga gawi sa trabaho.

== Karera ==

Bago pumasok sa paggawa ng nilalamang pang-adulto, nagtrabaho si Khelil bilang stripper sa Stock Bar, isang gay club sa [[Montreal]]. Kalaunan ay nagsimula siyang bumuo ng kanyang presensya sa social media, pangunahin sa [[TikTok]] at [[Instagram]], kung saan siya ay naglalathala ng nilalamang may kaugnayan sa fitness, disiplina, nutrisyon, at personal na motibasyon. Ang ganitong nilalaman ay bahagi ng mga diskurso at paksang karaniwang iniuugnay sa manosphere. Kasabay nito, ipinagpatuloy niya ang kanyang gawain sa industriya ng pornograpiya sa pangalang Gattouz0.

Noong 2023, dumami ang kanyang mga tagasubaybay at interaksiyon sa kanyang mga account sa TikTok at OnlyFans kumpara sa mga naunang pagsukat, habang ang kanyang nilalaman sa [[Pornhub]] ay lumampas sa 53 milyong panonood at nakatanggap ang kanyang profile ng mahigit 14 milyong pagbisita.&lt;ref name=&quot;Fleshbot&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://fleshbot.com/8963097/getting-to-know-youssef-khelil-gattouz0-mr-fleshbot-international-for-august-2023/
|title=Getting To Know Youssef Khelil/Gattouz0, Mr. Fleshbot International For August 2023
|author=Ariana Levi
|date=Agosto 19, 2023
|website=Fleshbot
|language=en
}}&lt;/ref&gt; Noong Agosto 2026, ang mga profile ni Khelil sa Pornhub at xHamster ay nagpakita ng 800 milyon at 142.5 milyong panonood, ayon sa pagkakabanggit, habang ang kanyang account sa X, dating Twitter, ay may 3.8 milyong tagasubaybay.

Nominado si Khelil sa iba't ibang parangal sa industriya sa mga nakaraang taon. Noong 2026, nanalo siya ng Favorite Amateur Male Model sa ika-8 edisyon ng Pornhub Awards.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.xbiz.com/news/298487/2026-pornhub-awards-winners-announced
|title=2026 Pornhub Awards Winners Announced
|website=XBIZ
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

Noong Pebrero ng parehong taon, lumabas siya bilang panauhin sa ''Pillow Talk'', isang podcast na inuugnay sa manosphere.

== Mga kontrobersiya ==

=== Alegasyon ng revenge porn ===

Noong Mayo 2025, nagbahagi ang X account na @kurtcobainstaan ng isang alegasyon na nagsasaad na umano'y nag-record at namahagi si Khelil ng mga seksuwal na video ng mga babae nang hindi nila nalalaman. Kasama sa publikasyon ang testimonya ng isang babaeng nanatiling hindi pinangalanan at nagsabing nagkaroon siya ng seksuwal na relasyon kay Khelil sa pagitan ng 2021 at 2022.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://x.com/kurtcobainstaan/status/1920559475494117818
|title=Post ni @kurtcobainstaan
|date=Mayo 8, 2025
|website=X
|language=fr
}}&lt;/ref&gt;

Ayon sa kanyang salaysay, ilang beses siyang inalok ni Khelil na gumawa ng mga seksuwal na video, ngunit tumanggi siya sa mga ito. Kalaunan ay nagsimula siyang maghinalang nire-record siya habang sila ay nagtatalik, matapos niyang mapansin ang hindi pangkaraniwang paghinto ng musikang pinapatugtog ni Khelil. Sa simula ng 2022, matapos silang tumigil sa pakikipag-usap sa isa't isa, sinabi ng babae na na-access niya ang isang channel sa Telegram sa pamamagitan ng link na dati nang ibinahagi ni Khelil sa Snapchat. Ayon sa kanyang testimonya, nakakita siya roon ng dose-dosenang video kung saan ang mga babae ay nire-record habang nakikipagtalik nang hindi nila nalalaman, kabilang ang ilan kung saan nakilala niya ang kanyang sarili.

Sinabi rin ng account na nagbahagi ng testimonya na nakatanggap ito ng ebidensiya kaugnay ng mga pangyayari at isa pang hindi pinangalanang testimonya tungkol sa isang katulad na alegasyon. Hindi ibinunyag sa publiko ang pagkakakilanlan ng mga babae.

=== Tugon ni Khelil ===

Noong Hunyo 24, 2025, naglabas si Khelil ng isang video na pinamagatang «Soyez vigilant aux mauvaises personnes» («Mag-ingat sa masasamang tao»),&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.youtube.com/watch?v=uNS1W3zZUkg
|title=Soyez vigilant aux mauvaises personnes
|date=Hunyo 24, 2025
|publisher=YouTube
|language=fr
}}&lt;/ref&gt; kung saan tumugon siya sa mga alegasyon. Itinanggi niyang gumawa siya ng revenge porn at sinabi niyang ang pakikipagtalik at ang mga pag-record ay kapwa may pahintulot. Ayon sa kanyang bersyon, magkakilala na sila ng babae mula pa noong panahon ng high school at nagkasundo silang gumawa ng mga video nang magkasama. Iginiit niyang pumayag ang babae sa mga recording at, matapos niyang sabihin sa babae na hindi siya umiibig dito, nagbago umano ang pakikitungo nito sa kanya dahil sa sama ng loob.

Sinabi rin ni Khelil na binura niya ang mga video at iginiit niyang gumawa ang babae ng mga maling pahayag tungkol sa nangyari, kabilang ang pagsasabing 16 taong gulang siya noong ginawa ang mga video. Gayunman, may hindi pagkakatugma sa kronolohiya ang kanyang salaysay kapwa sa testimonya na inilathala noong Mayo 2025 at sa kanyang sariling edad: sinabi niyang nangyari ang mga pangyayari «15 o 20 taon» na ang nakalipas, samantalang itinakda ng testimonya ang mga ito sa pagitan ng 2021 at 2022.

Sinabi rin ni Khelil na madaling maging biktima ang mga lalaki ng maling paratang mula sa mga babae bilang paraan ng paghihiganti at binalaan niya ang kanyang mga tagasubaybay tungkol sa pakikipagtalik sa mga babaeng lasing. Nagbigay pa siya ng mga sitwasyon kung saan maaaring sadyang saktan ng isang babae ang sarili upang maling paratangan ang isang lalaki ng panggagahasa. Iginiit din niyang lalo umanong karaniwan ang ganitong mga sitwasyon sa France at kulang sa proteksiyon ang mga lalaki laban sa mga ito.

=== Iba pang mga alegasyon at reaksiyon ng industriya ===

==== Mga alegasyon mula sa ibang babae ====

Noong Hulyo 2025, nagbahagi ang adult content actress na si Sedona Sky ng isang salaysay tungkol sa pakikipagtulungan niya kay Khelil noong nakaraang tag-init sa Montreal. Sinabi niyang hindi ipinakita sa kanya ni Khelil ang isang kamakailang medical test kundi mga naunang resulta, at sinabi umano nitong hindi isinasagawa sa Canada ang pagsusuri para sa Mgen (''Mycoplasma genitalium'', isang bakterya na nagdudulot ng impeksiyong nakukuha sa pakikipagtalik).&lt;ref name=&quot;Sedona2025&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://x.com/sedonaskyxo/status/1939902243777790242
|title=Post ni Sedona Sky
|date=Hulyo 1, 2025
|publisher=X
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

Ayon kay Sedona, una raw itinago ni Khelil na may asawa siya at sinabi umano nitong sinasaktan ng kanyang asawa ang sarili dahil nakikipagtalik siya sa ibang babae at gumagawa ng pornograpiya. Sinabi rin niyang sinabi umano ni Khelil na pagbabantaang papatayin niya kapwa ang kanyang asawa at ang lalaking nakakausap nito sa pamamagitan ng mensahe. Iginiit ni Sedona na binibigyang-katwiran ni Khelil ang sarili niyang pakikipagrelasyon sa ibang babae habang naniniwalang nawawalan ng halaga ang isang babae kapag nagtatrabaho ito sa pornograpiya.

Kaugnay ng sarili niyang trabaho bilang stripper at creator sa OnlyFans, sinabi rin ni Sedona na gumawa si Khelil ng mga homophobic na komento habang, ayon sa kanya, ginagamit nito ang kalabuan tungkol sa kanyang seksuwalidad upang makaakit ng bahagi ng kanyang audience para sa layuning pinansiyal.&lt;ref name=&quot;Sedona2025&quot;/&gt;

Matapos mailathala ang mga video na ginawa nilang dalawa, sinabi ni Sedona na nakatanggap siya ng daan-daang banta at mensaheng humihikayat sa kanya na magpakamatay. Nang hilingin niyang alisin ni Khelil ang nilalaman, tumanggi umano ito, kaya kinailangan niyang direktang makipag-ugnayan sa Pornhub upang bawiin ang kanyang pahintulot. Kalaunan ay inalis ng platform ang mga video.

Makalipas ang isang taon, noong Hulyo 2026, pinalawak ni Sedona ang kanyang mga alegasyon at sinabi niyang gumamit umano si Khelil ng pisikal, sikolohikal, at emosyonal na karahasan laban sa kanyang asawa noon. Kabilang sa kanyang mga sinabi ang ilang ulit umano nitong pagbabanta na papatayin ang kanyang asawa at ang pagkabali umano ng clavicle nito sa isang pagtatalo. Sinabi rin niyang nakatanggap siya ng mga mensahe mula sa mga taong kabilang sa personal at propesyonal na kapaligiran ni Khelil na nagsasabing nakaranas din umano sila ng pang-aabuso mula rito, ngunit hindi sila nangahas magsalita sa publiko.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://x.com/sedonaskyxo/status/2079345746852065713
|title=Post ni Sedona Sky
|date=Hulyo 21, 2026
|publisher=X
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

Sinabi rin ni Sedona na gumagawa umano si Khelil ng mga komentong misogynistic, homophobic, at racist sa mga pribadong pag-uusap, na, ayon sa kanya, ay nagpapahirap sa pagkuha ng ebidensiya tungkol dito. Ipinaliwanag din niyang pangunahing ginagamit ni Khelil ang Snapchat upang makipag-usap, na nagpapahirap sa pag-iingat ng mga ebidensiya ng kanilang mga pag-uusap dahil inaabisuhan ng aplikasyon ang mga gumagamit tungkol sa mga screenshot.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://x.com/sedonaskyxo/status/2084334190632550675
|title=Post ni Sedona Sky
|date=Agosto 3, 2026
|publisher=X
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

Noong Enero 2026, sinabi ng aktres na si Vivi Vicious na natatakot siyang sabihin sa publiko ang nangyari sa kanya kay Khelil at nagbabala sa iba pang tao sa industriya na huwag ilagay sa panganib ang kanilang kaligtasan sa pamamagitan ng pakikipagtulungan sa kanya, na tinawag niyang «predator».&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://x.com/vicious_vivs/status/2011468027297255711
|title=Post ni Vivi Vicious
|date=Enero 14, 2026
|publisher=X
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

==== Mga reaksiyon mula sa mga propesyonal sa industriya ====

Nagdulot din ng pampublikong kritisismo ang presensya ni Khelil sa mga kaganapan ng industriya. Noong Enero 2026, sinabi ni Jessica Starling na kilala umano si Khelil sa Tunisia dahil umano sa hindi konsensuwal na pagpapakalat ng isang seksuwal na video ng isang babae at kinuwestiyon niya ang pagdadala ng Pornhub sa kanya sa X3. Hiniling niya sa platform na imbestigahan ang kanyang nakaraan at pag-isipang isara ang kanyang account.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://x.com/J3ssicaStarling/status/2009863420326408356
|title=Post ni Jessica Starling
|date=Enero 10, 2026
|publisher=X
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

Si Alex Coal ay humiling na muling pag-isipan ang desisyong dalhin si Khelil sa kaganapan at pinuna ang pagbibigay sa kanya ng isang platform na, sa kanyang pananaw, ay maaaring magbigay sa kanya ng higit na pagiging lehitimo at mas malawak na access sa ibang babae.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://x.com/AlexxxCoal/status/2010751717273702767
|title=Post ni Alex Coal
|date=Enero 12, 2026
|publisher=X
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

Kinuwestiyon din ni Summer Hart ang presensya ni Khelil sa espasyo ng Pornhub sa panahon ng X3, at tinawag itong isang partikular na problematikong desisyon matapos ang mga kritikang natanggap ng platform kaugnay ng revenge porn.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://x.com/SummerHartxxx/status/2010782657240773066
|title=Post ni Summer Hart
|date=Enero 12, 2026
|publisher=X
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

Noong Enero 2026, sinabi ni Cami Strella na sinubukan umano ni Khelil na makipagtulungan sa kanya at sa iba pang babae nang wala siyang naaangkop na mga pagsusuri. Nilinaw niyang nangyari ito bago niya nalaman ang mga alegasyong may kaugnayan sa nakaraan nito.&lt;ref name=&quot;Strella2026&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://x.com/TheCamiStrella/status/2010358356452712956
|title=Post ni Cami Strella
|date=Enero 11, 2026
|publisher=X
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

Kalaunan, sinabi ni Strella na mas gusto niyang hindi makipagtulungan sa mga lalaking ang pagsisimula sa pornograpiya ay nauugnay sa revenge porn, sa pagkasira ng buhay ng isang babae, o sa paggamit ng mga terminong nakapanlalait nang walang pahintulot.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://x.com/TheCamiStrella/status/2004928686018179524
|title=Post ni Cami Strella
|date=Disyembre 27, 2025
|publisher=X
|language=en
}}&lt;/ref&gt; Ilang beses ding tumanggi si Reislin sa posibilidad na makipagtulungan kay Khelil.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://x.com/reislin_model_/status/2084647519036875101
|title=Post ni Reislin
|date=Agosto 4, 2026
|publisher=X
|language=en
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://x.com/reislin_model_/status/2091428259267596719
|title=Post ni Reislin
|date=Agosto 23, 2026
|publisher=X
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

==== Mga propesyonal na nakatrabaho si Khelil ====

Tinalakay ng Pranses na aktres na si Khalamite, na kalaunan ay umalis sa pornograpiya at nagsimulang mag-stream sa Twitch, ang pakikipagtulungan niya kay Khelil noong Abril 21, 2026 sa Twitch livestream na &quot;J'arrête le X&quot;, kung saan ipinaliwanag niya ang mga dahilan ng kanyang pag-alis sa pornograpiya.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.youtube.com/watch?v=_2SRGaA3IbQ
|title=J'arrête le X
|date=Abril 21, 2026
|publisher=YouTube
|language=fr
}}&lt;/ref&gt; Sinabi niyang hindi niya alam ang tungkol sa mga alegasyon nang makilala niya si Khelil at ang nakita lamang niya ay ang mga pornographic video nito kung saan lumalabas siya bilang isang dominanteng pigura. Sinabi niyang kung nalaman niya ang mga alegasyon, hindi niya kailanman tatanggapin ang pakikipagtulungan dahil ayaw niyang ilagay ang sarili sa panganib, at inilarawan niya ang pakikipagtulungang iyon bilang isa sa mga pinagsisisihan niya sa kanyang karera.

Sa kabila nito, nanatiling available sa channel ni Khelil sa Pornhub ang dalawang video na ginawa nila ni Khalamite at magkakasamang nakakuha ang mga ito ng halos 15 milyong panonood.

Ang Colombian na aktres na si Elena Cruz, na naglabas ng isang eksena kasama si Khelil noong Enero 2026, ay tumugon sa Reddit sa mga kritisismong natanggap niya dahil sa pakikipagtulungan sa kanya at sinabing napakaganda ng naging karanasan.

Samantala, minaliit ng Pranses na aktres na si Chloé Chevalier ang mga alegasyon nang tumugon siya sa isang user na pumuna sa kanya dahil nakatrabaho niya si Khelil. Binigyang-katwiran ni Chevalier ang pakikipagtulungan kay Khelil sa pamamagitan ng pagtutumbas sa malulubhang alegasyon sa mga simpleng tsismis sa industriya, at sinabing mas gusto niyang umasa lamang sa sarili niyang direktang karanasan.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://x.com/chevalierchloe_/status/2053883377866993814
|title=Post ni Chloé Chevalier
|date=Mayo 11, 2026
|publisher=X
|language=fr
}}&lt;/ref&gt;

==== Pagpapatuloy ng mga pakikipagtulungan ====

Sa kabila ng mga alegasyon at ng mga kritikang ginawa ng ilang propesyonal, nagpatuloy si Khelil sa pakikipagtulungan sa mga taong konektado sa industriya ng pornograpiya at sex work.

Sinabi ni Sedona Sky na dati na niyang binalaan ang ibang babae sa industriya tungkol sa kanyang karanasan kay Khelil. Nang tanungin siya kung bakit nagpatuloy ang ilang propesyonal sa paggawa ng mga eksena kasama niya sa kabila ng mga alegasyon, sinabi niyang ginagawa nila ito dahil sa katanyagang maaaring idulot ng kanyang malaking bilang ng mga tagasubaybay. Samantala, sinabi ni Strella na matagal na niyang sinusubukang magbabala tungkol sa ilang pag-uugali ni Khelil, ngunit tila walang nakikinig o nagbibigay-pansin sa kanya.&lt;ref name=&quot;Strella2026&quot;/&gt;

Nagpatuloy ang mga pakikipagtulungan matapos maisapubliko ang mga alegasyon. Kabilang sa mga eksenang inilabas pagkatapos nito ang mga ginawa kasama sina Anne Marie, Sharinami, at Salome Salvi.

Noong Agosto 2026, sinusundan ni Khelil at ng ilang babaeng konektado sa industriya ng pornograpiya at sex work ang isa't isa sa X, kabilang sina Angela White, Kali Roses, Jewelz Blu, Eve Sweet, Strawberry Tabby, Nicolette Shea, at Tanya Tate.

== Personal na buhay ==

Ipinanganak si Khelil sa France sa isang pamilyang may lahing Tunisian at Portuguese at naninirahan siya sa Montreal, Quebec. Nagsasalita siya ng Arabic, French, at English.&lt;ref name=&quot;Fleshbot&quot;/&gt;

Nagkaroon si Khelil ng relasyon sa isang babae mula sa Montreal, Quebec. Magkasama silang gumawa ng iba't ibang pornographic video na kalaunan ay inilathala sa OnlyFans at Pornhub. Nagpakasal ang magkapareha noong Pebrero 2023&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://x.com/trippyxxxangel/status/1623404419650842626
|title=Post ni trippyxxxangel
|date=Pebrero 8, 2023
|publisher=X
}}&lt;/ref&gt; at naghiwalay sa simula ng 2025.

Noong Agosto 25, 2025, naglabas ang kanyang dating asawa ng mensahe sa X kung saan sinabi nitong nakaranas siya ng pang-aabuso sa panahon ng kanilang relasyon at inilarawan si Khelil bilang isang «narsisista at marahas na sikopata».&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://x.com/trippyxxxangel/status/1959831818456424684
|title=Post ni trippyxxxangel
|date=Agosto 25, 2025
|publisher=X
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

May pagkakaibigan din si Khelil sa Pranses na influencer na si AD Laurent, na noong 2026 ay naging paksa ng isang imbestigasyong panghukuman kasunod ng mga alegasyon ng panggagahasa na itinatanggi niya.&lt;ref&gt;{{Cite news
|url=https://www.leparisien.fr/faits-divers/ad-laurent-une-juge-va-enqueter-sur-les-accusations-de-viols-visant-linfluenceur-21-05-2026-D36EOFROJZHHDPPG55NPHAITMA.php
|title=Ad Laurent : une juge va enquêter sur les accusations de viols visant l'influenceur
|date=Mayo 21, 2026
|work=Le Parisien
|language=fr
}}&lt;/ref&gt;

Gumawa si Khelil ng mga pahayag na inuugnay sa retorika ng malayong kanan. Sa isang video na inilathala sa YouTube noong Hunyo 5, 2026, na pinamagatang «Gattouz Talks: JE REPOND A VOS QUESTIONS!»,&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.youtube.com/watch?v=-bXLPq2XQcQ
|title=Gattouz Talks: JE REPOND A VOS QUESTIONS!
|date=Hunyo 5, 2026
|publisher=YouTube
|language=fr
}}&lt;/ref&gt; sinabi niyang sa France ay «nagkaroon [...] ng isang pagpapalit» at sinabing babalik siya sa bansa kapag namuno ang «malayong kanan», na inilarawan niya bilang binubuo ng «mga tunay na Pranses» na magpoprotekta sa bansa at sa kultura nito.

== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}

== Mga panlabas na kawing ==

* [https://www.iafd.com/person.rme/id=6ca9921e-1d5b-424d-b68e-ef3b4ab0499a Profile ni Gattouz0 sa IAFD]</text>
      <sha1>88r8350wgre8qnvc0rrt7aylao20d3e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talaan ng mga planetang menor: 70001–71000</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339480</id>
    <revision>
      <id>2223306</id>
      <timestamp>2026-09-02T15:53:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Allyriana000</username>
        <id>119761</id>
      </contributor>
      <comment>Bagong pahina: {{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=70001}}{{TOC001|prefix=70}}  == 70001–70100 == {{Anchor|001}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}} |-bgcolor=#d6d6d6 | 70001 || {{mp|1998 XB|7}} || — || Disyembre 8, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|70001}} |-id=002 bgcolor=#d6d6d6 | 70002 || {{mp|1998 XY|9}} || — || Disyembre 7, 1998 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || OCA...</comment>
      <origin>2223306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="177014" sha1="dft1alfbcystzky8oi1au976np3rkfs" xml:space="preserve">{{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=70001}}{{TOC001|prefix=70}}

== 70001–70100 ==
{{Anchor|001}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}}
|-bgcolor=#d6d6d6
| 70001 || {{mp|1998 XB|7}} || — || Disyembre 8, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|70001}}
|-id=002 bgcolor=#d6d6d6
| 70002 || {{mp|1998 XY|9}} || — || Disyembre 7, 1998 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || [[Themis family|THM]] || align=right | 6.2 km || {{M+J|70002}}
|-id=003 bgcolor=#d6d6d6
| 70003 || {{mp|1998 XV|12}} || — || Disyembre 15, 1998 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | ''8.5 km'' || {{M+J|70003}}
|-id=004 bgcolor=#d6d6d6
| 70004 Richardgalli || {{mp|1998 XF|26}} || {{MoMP|70004|Richardgalli}} || Disyembre 15, 1998 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || {{·}} || align=right | 7.4 km || {{M+J|70004}}
|-id=005 bgcolor=#d6d6d6
| 70005 || {{mp|1998 XN|28}} || — || Disyembre 14, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 16 km || {{M+J|70005}}
|-id=006 bgcolor=#d6d6d6
| 70006 || {{mp|1998 XZ|32}} || — || Disyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|70006}}
|-id=007 bgcolor=#d6d6d6
| 70007 || {{mp|1998 XX|40}} || — || Disyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|70007}}
|-id=008 bgcolor=#d6d6d6
| 70008 || {{mp|1998 XA|53}} || — || Disyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 14 km || {{M+J|70008}}
|-id=009 bgcolor=#d6d6d6
| 70009 || {{mp|1998 XM|53}} || — || Disyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 13 km || {{M+J|70009}}
|-id=010 bgcolor=#d6d6d6
| 70010 || {{mp|1998 XO|64}} || — || Disyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#613|LIX]] || align=right | 9.4 km || {{M+J|70010}}
|-id=011 bgcolor=#d6d6d6
| 70011 || {{mp|1998 XQ|68}} || — || Disyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|70011}}
|-id=012 bgcolor=#d6d6d6
| 70012 || {{mp|1998 XC|78}} || — || Disyembre 15, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.1 km || {{M+J|70012}}
|-id=013 bgcolor=#d6d6d6
| 70013 || {{mp|1998 XZ|81}} || — || Disyembre 15, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|70013}}
|-id=014 bgcolor=#d6d6d6
| 70014 || {{mp|1998 YL|3}} || — || Disyembre 17, 1998 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[Themis family|THM]] || align=right | 6.7 km || {{M+J|70014}}
|-id=015 bgcolor=#d6d6d6
| 70015 || {{mp|1998 YT|5}} || — || Disyembre 19, 1998 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|70015}}
|-id=016 bgcolor=#d6d6d6
| 70016 || {{mp|1998 YJ|6}} || — || Disyembre 22, 1998 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[FIN tbl#901|EUP]] || align=right | 11 km || {{M+J|70016}}
|-id=017 bgcolor=#d6d6d6
| 70017 || {{mp|1998 YL|9}} || — || Disyembre 26, 1998 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|70017}}
|-id=018 bgcolor=#d6d6d6
| 70018 || {{mp|1998 YP|9}} || — || Disyembre 25, 1998 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]], [[Mario Jurić|M. Jurić]] || {{·}} || align=right | 7.6 km || {{M+J|70018}}
|-id=019 bgcolor=#d6d6d6
| 70019 || {{mp|1998 YE|12}} || — || Disyembre 27, 1998 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''7.3 km'' || {{M+J|70019}}
|-id=020 bgcolor=#d6d6d6
| 70020 || {{mp|1998 YR|29}} || — || Disyembre 27, 1998 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 10 km || {{M+J|70020}}
|-id=021 bgcolor=#d6d6d6
| 70021 || 1999 AB || — || Enero 3, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|70021}}
|-id=022 bgcolor=#d6d6d6
| 70022 || {{mp|1999 AF|7}} || — || Enero 9, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|70022}}
|-id=023 bgcolor=#d6d6d6
| 70023 || {{mp|1999 AT|13}} || — || Enero 8, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 8.9 km || {{M+J|70023}}
|-id=024 bgcolor=#fefefe
| 70024 || {{mp|1999 AB|22}} || — || Enero 13, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.0 km'' || {{M+J|70024}}
|-id=025 bgcolor=#fefefe
| 70025 || {{mp|1999 BH|2}} || — || Enero 19, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || H || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|70025}}
|-id=026 bgcolor=#d6d6d6
| 70026 || {{mp|1999 BO|3}} || — || Enero 20, 1999 || [[Giesing Observatory|Giesing Obs.]] || Sala, P. || [[Slow rotator (asteroid)#70026|slow]] || align=right | 5.5 km || {{M+J|70026}}
|-id=027 bgcolor=#d6d6d6
| 70027 || {{mp|1999 BQ|15}} || — || Enero 18, 1999 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || {{·}} || align=right | 18 km || {{M+J|70027}}
|-id=028 bgcolor=#d6d6d6
| 70028 || {{mp|1999 BM|17}} || — || Enero 16, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|70028}}
|-id=029 bgcolor=#d6d6d6
| 70029 || 1999 CB || — || Pebrero 4, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 16 km || {{M+J|70029}}
|-id=030 bgcolor=#fefefe
| 70030 Margaretmiller || {{mp|1999 CZ|1}} || {{MoMP|70030|Margaretmiller}} || Pebrero 7, 1999 || [[Palmer Divide Observatory|Palmer Divide]] || [[Brian D. Warner|B. D. Warner]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | 1.4 km || {{M+J|70030}}
|-id=031 bgcolor=#fefefe
| 70031 || {{mp|1999 CF|6}} || — || Pebrero 10, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || ''H'' || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|70031}}
|-id=032 bgcolor=#d6d6d6
| 70032 || {{mp|1999 CZ|13}} || — || Pebrero 13, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | 15 km || {{M+J|70032}}
|-id=033 bgcolor=#d6d6d6
| 70033 || {{mp|1999 CO|20}} || — || Pebrero 10, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Fast rotator (asteroid)#70033|fast]] || align=right | 7.5 km || {{M+J|70033}}
|-id=034 bgcolor=#d6d6d6
| 70034 || {{mp|1999 CY|35}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.9 km || {{M+J|70034}}
|-id=035 bgcolor=#d6d6d6
| 70035 || {{mp|1999 CO|47}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#613|LIX]] || align=right | 9.8 km || {{M+J|70035}}
|-id=036 bgcolor=#d6d6d6
| 70036 || {{mp|1999 CZ|48}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|70036}}
|-id=037 bgcolor=#d6d6d6
| 70037 || {{mp|1999 CX|64}} || — || Pebrero 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.9 km || {{M+J|70037}}
|-id=038 bgcolor=#d6d6d6
| 70038 || {{mp|1999 CF|80}} || — || Pebrero 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|70038}}
|-id=039 bgcolor=#d6d6d6
| 70039 || {{mp|1999 CL|85}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|70039}}
|-id=040 bgcolor=#d6d6d6
| 70040 || {{mp|1999 CY|97}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|70040}}
|-id=041 bgcolor=#d6d6d6
| 70041 || {{mp|1999 CY|117}} || — || Pebrero 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|70041}}
|-id=042 bgcolor=#d6d6d6
| 70042 || {{mp|1999 CZ|122}} || — || Pebrero 11, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|70042}}
|-id=043 bgcolor=#d6d6d6
| 70043 || {{mp|1999 CJ|127}} || — || Pebrero 11, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|70043}}
|-id=044 bgcolor=#fefefe
| 70044 || {{mp|1999 DD|2}} || — || Pebrero 18, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|70044}}
|-id=045 bgcolor=#d6d6d6
| 70045 || {{mp|1999 DA|5}} || — || Pebrero 17, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|70045}}
|-id=046 bgcolor=#fefefe
| 70046 || {{mp|1999 EN|3}} || — || Marso 10, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|70046}}
|-id=047 bgcolor=#e9e9e9
| 70047 || {{mp|1999 FL|10}} || — || Marso 16, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|70047}}
|-id=048 bgcolor=#d6d6d6
| 70048 || {{mp|1999 FV|39}} || — || Marso 20, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|70048}}
|-id=049 bgcolor=#fefefe
| 70049 || {{mp|1999 GV|35}} || — || Abril 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70049}}
|-id=050 bgcolor=#d6d6d6
| 70050 || {{mp|1999 GG|44}} || — || Abril 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#70050|slow]] || align=right | 6.6 km || {{M+J|70050}}
|-id=051 bgcolor=#fefefe
| 70051 || {{mp|1999 GD|46}} || — || Abril 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|70051}}
|-id=052 bgcolor=#fefefe
| 70052 || {{mp|1999 GS|60}} || — || Abril 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|70052}}
|-id=053 bgcolor=#fefefe
| 70053 || {{mp|1999 HO|1}} || — || Abril 17, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70053}}
|-id=054 bgcolor=#fefefe
| 70054 || {{mp|1999 HZ|10}} || — || Abril 17, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|70054}}
|-id=055 bgcolor=#fa8072
| 70055 || {{mp|1999 JN|6}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|70055}}
|-id=056 bgcolor=#fa8072
| 70056 || {{mp|1999 JJ|8}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70056}}
|-id=057 bgcolor=#fefefe
| 70057 || {{mp|1999 JJ|11}} || — || Mayo 12, 1999 || [[Woomera, Australia|Woomera]] || [[Frank B. Zoltowski|F. B. Zoltowski]] || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|70057}}
|-id=058 bgcolor=#fefefe
| 70058 || {{mp|1999 JF|13}} || — || Mayo 15, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70058}}
|-id=059 bgcolor=#fefefe
| 70059 || {{mp|1999 JD|21}} || — || Mayo 10, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|70059}}
|-id=060 bgcolor=#fefefe
| 70060 || {{mp|1999 JU|27}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70060}}
|-id=061 bgcolor=#fefefe
| 70061 || {{mp|1999 JO|29}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|70061}}
|-id=062 bgcolor=#fefefe
| 70062 || {{mp|1999 JH|40}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|70062}}
|-id=063 bgcolor=#fefefe
| 70063 || {{mp|1999 JT|43}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|70063}}
|-id=064 bgcolor=#fefefe
| 70064 || {{mp|1999 JA|44}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|70064}}
|-id=065 bgcolor=#fefefe
| 70065 || {{mp|1999 JM|44}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|70065}}
|-id=066 bgcolor=#fefefe
| 70066 || {{mp|1999 JC|45}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.9 km || {{M+J|70066}}
|-id=067 bgcolor=#fefefe
| 70067 || {{mp|1999 JE|46}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|70067}}
|-id=068 bgcolor=#fefefe
| 70068 || {{mp|1999 JC|48}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|70068}}
|-id=069 bgcolor=#fefefe
| 70069 || {{mp|1999 JT|49}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70069}}
|-id=070 bgcolor=#fefefe
| 70070 || {{mp|1999 JX|50}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|70070}}
|-id=071 bgcolor=#fefefe
| 70071 || {{mp|1999 JG|51}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70071}}
|-id=072 bgcolor=#fefefe
| 70072 || {{mp|1999 JO|52}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.6 km || {{M+J|70072}}
|-id=073 bgcolor=#fefefe
| 70073 || {{mp|1999 JN|54}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|70073}}
|-id=074 bgcolor=#fefefe
| 70074 || {{mp|1999 JY|54}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|70074}}
|-id=075 bgcolor=#fefefe
| 70075 || {{mp|1999 JK|56}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|70075}}
|-id=076 bgcolor=#fefefe
| 70076 || {{mp|1999 JD|57}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|70076}}
|-id=077 bgcolor=#fefefe
| 70077 || {{mp|1999 JJ|59}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|70077}}
|-id=078 bgcolor=#fefefe
| 70078 || {{mp|1999 JU|59}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|70078}}
|-id=079 bgcolor=#fefefe
| 70079 || {{mp|1999 JE|61}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|70079}}
|-id=080 bgcolor=#fefefe
| 70080 || {{mp|1999 JN|61}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70080}}
|-id=081 bgcolor=#fefefe
| 70081 || {{mp|1999 JX|61}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70081}}
|-id=082 bgcolor=#fefefe
| 70082 || {{mp|1999 JC|63}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|70082}}
|-id=083 bgcolor=#fefefe
| 70083 || {{mp|1999 JA|64}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|70083}}
|-id=084 bgcolor=#fefefe
| 70084 || {{mp|1999 JJ|65}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|70084}}
|-id=085 bgcolor=#fefefe
| 70085 || {{mp|1999 JD|68}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|70085}}
|-id=086 bgcolor=#fefefe
| 70086 || {{mp|1999 JV|69}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|70086}}
|-id=087 bgcolor=#fefefe
| 70087 || {{mp|1999 JO|70}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|70087}}
|-id=088 bgcolor=#fefefe
| 70088 || {{mp|1999 JF|72}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|70088}}
|-id=089 bgcolor=#fefefe
| 70089 || {{mp|1999 JV|75}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|70089}}
|-id=090 bgcolor=#fefefe
| 70090 || {{mp|1999 JN|76}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|70090}}
|-id=091 bgcolor=#fefefe
| 70091 || {{mp|1999 JN|93}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70091}}
|-id=092 bgcolor=#fefefe
| 70092 || {{mp|1999 JH|105}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|70092}}
|-id=093 bgcolor=#fefefe
| 70093 || {{mp|1999 JP|106}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|70093}}
|-id=094 bgcolor=#fefefe
| 70094 || {{mp|1999 JS|106}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|70094}}
|-id=095 bgcolor=#fefefe
| 70095 || {{mp|1999 JH|118}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70095}}
|-id=096 bgcolor=#fefefe
| 70096 || {{mp|1999 JC|120}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|70096}}
|-id=097 bgcolor=#fefefe
| 70097 || {{mp|1999 JG|120}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70097}}
|-id=098 bgcolor=#fefefe
| 70098 || {{mp|1999 JR|120}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|70098}}
|-id=099 bgcolor=#fefefe
| 70099 || {{mp|1999 JG|121}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|70099}}
|-id=100 bgcolor=#fefefe
| 70100 || {{mp|1999 JO|121}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|70100}}
|}

== 70101–70200 ==
{{Anchor|101}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 70101 || {{mp|1999 JD|122}} || — || Mayo 13, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|70101}}
|-id=102 bgcolor=#fefefe
| 70102 || {{mp|1999 JE|123}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|70102}}
|-id=103 bgcolor=#fefefe
| 70103 || {{mp|1999 JZ|131}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|70103}}
|-id=104 bgcolor=#d6d6d6
| 70104 || {{mp|1999 JG|138}} || — || Mayo 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 17 km || {{M+J|70104}}
|-id=105 bgcolor=#fefefe
| 70105 || {{mp|1999 KE|7}} || — || Mayo 17, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|70105}}
|-id=106 bgcolor=#fefefe
| 70106 || {{mp|1999 KH|10}} || — || Mayo 18, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|70106}}
|-id=107 bgcolor=#fefefe
| 70107 || {{mp|1999 KS|11}} || — || Mayo 18, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|70107}}
|-id=108 bgcolor=#fefefe
| 70108 || {{mp|1999 KO|12}} || — || Mayo 18, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70108}}
|-id=109 bgcolor=#fefefe
| 70109 || {{mp|1999 KN|17}} || — || Mayo 17, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70109}}
|-id=110 bgcolor=#fefefe
| 70110 || 1999 LK || — || Hunyo 6, 1999 || [[Goodricke-Pigott Observatory|Goodricke-Pigott]] || [[Roy A. Tucker|R. A. Tucker]] || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|70110}}
|-id=111 bgcolor=#fa8072
| 70111 || {{mp|1999 LM|7}} || — || Hunyo 9, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70111}}
|-id=112 bgcolor=#fefefe
| 70112 || {{mp|1999 LP|9}} || — || Hunyo 8, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 1.7 km || {{M+J|70112}}
|-id=113 bgcolor=#fefefe
| 70113 || {{mp|1999 LY|9}} || — || Hunyo 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|70113}}
|-id=114 bgcolor=#fefefe
| 70114 || {{mp|1999 LA|13}} || — || Hunyo 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70114}}
|-id=115 bgcolor=#fefefe
| 70115 || {{mp|1999 LP|20}} || — || Hunyo 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70115}}
|-id=116 bgcolor=#fefefe
| 70116 || {{mp|1999 LQ|23}} || — || Hunyo 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|70116}}
|-id=117 bgcolor=#fefefe
| 70117 || {{mp|1999 LB|24}} || — || Hunyo 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70117}}
|-id=118 bgcolor=#fefefe
| 70118 || {{mp|1999 LM|25}} || — || Hunyo 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|70118}}
|-id=119 bgcolor=#fefefe
| 70119 || {{mp|1999 LU|28}} || — || Hunyo 7, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|70119}}
|-id=120 bgcolor=#fefefe
| 70120 || {{mp|1999 LL|34}} || — || Hunyo 11, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70120}}
|-id=121 bgcolor=#fefefe
| 70121 || {{mp|1999 LY|34}} || — || Hunyo 13, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|70121}}
|-id=122 bgcolor=#fefefe
| 70122 || 1999 MX || — || Hunyo 22, 1999 || [[Woomera, Australia|Woomera]] || [[Frank B. Zoltowski|F. B. Zoltowski]] || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|70122}}
|-id=123 bgcolor=#fefefe
| 70123 || {{mp|1999 ME|1}} || — || Hunyo 24, 1999 || Woomera || F. B. Zoltowski || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|70123}}
|-id=124 bgcolor=#fefefe
| 70124 || 1999 NY || — || Hulyo 10, 1999 || Woomera || F. B. Zoltowski || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70124}}
|-id=125 bgcolor=#fefefe
| 70125 || 1999 NZ || — || Hulyo 7, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|70125}}
|-id=126 bgcolor=#fefefe
| 70126 || {{mp|1999 NT|2}} || — || Hulyo 13, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|70126}}
|-id=127 bgcolor=#fefefe
| 70127 || {{mp|1999 NC|4}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|70127}}
|-id=128 bgcolor=#e9e9e9
| 70128 || {{mp|1999 NF|4}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70128}}
|-id=129 bgcolor=#fefefe
| 70129 || {{mp|1999 ND|6}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.3 km || {{M+J|70129}}
|-id=130 bgcolor=#fefefe
| 70130 || {{mp|1999 NO|6}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || NYS{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|70130}}
|-id=131 bgcolor=#fefefe
| 70131 || {{mp|1999 NQ|6}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70131}}
|-id=132 bgcolor=#fefefe
| 70132 || {{mp|1999 NV|6}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|70132}}
|-id=133 bgcolor=#fefefe
| 70133 || {{mp|1999 NC|7}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|70133}}
|-id=134 bgcolor=#fefefe
| 70134 || {{mp|1999 NQ|7}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|70134}}
|-id=135 bgcolor=#fefefe
| 70135 || {{mp|1999 NP|9}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|70135}}
|-id=136 bgcolor=#fefefe
| 70136 || {{mp|1999 NY|9}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|70136}}
|-id=137 bgcolor=#fefefe
| 70137 || {{mp|1999 NJ|10}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70137}}
|-id=138 bgcolor=#fefefe
| 70138 || {{mp|1999 NW|10}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || V || align=right | 2.3 km || {{M+J|70138}}
|-id=139 bgcolor=#fefefe
| 70139 || {{mp|1999 NK|11}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|70139}}
|-id=140 bgcolor=#fefefe
| 70140 || {{mp|1999 NX|15}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70140}}
|-id=141 bgcolor=#fefefe
| 70141 || {{mp|1999 NE|18}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|70141}}
|-id=142 bgcolor=#fefefe
| 70142 || {{mp|1999 NP|18}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.4 km || {{M+J|70142}}
|-id=143 bgcolor=#fefefe
| 70143 || {{mp|1999 NO|19}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | 1.9 km || {{M+J|70143}}
|-id=144 bgcolor=#fefefe
| 70144 || {{mp|1999 NH|20}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70144}}
|-id=145 bgcolor=#fefefe
| 70145 || {{mp|1999 NW|20}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|70145}}
|-id=146 bgcolor=#fefefe
| 70146 || {{mp|1999 NX|23}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|70146}}
|-id=147 bgcolor=#fefefe
| 70147 || {{mp|1999 NP|25}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70147}}
|-id=148 bgcolor=#fefefe
| 70148 || {{mp|1999 NT|26}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | 1.5 km || {{M+J|70148}}
|-id=149 bgcolor=#d6d6d6
| 70149 || {{mp|1999 NL|30}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|70149}}
|-id=150 bgcolor=#fefefe
| 70150 || {{mp|1999 NS|31}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|70150}}
|-id=151 bgcolor=#fefefe
| 70151 || {{mp|1999 NL|32}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|70151}}
|-id=152 bgcolor=#fefefe
| 70152 || {{mp|1999 NX|33}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|70152}}
|-id=153 bgcolor=#fefefe
| 70153 || {{mp|1999 NO|34}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|70153}}
|-id=154 bgcolor=#fefefe
| 70154 || {{mp|1999 NX|34}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70154}}
|-id=155 bgcolor=#fefefe
| 70155 || {{mp|1999 NF|35}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|70155}}
|-id=156 bgcolor=#fefefe
| 70156 || {{mp|1999 NR|37}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70156}}
|-id=157 bgcolor=#fefefe
| 70157 || {{mp|1999 NV|37}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|70157}}
|-id=158 bgcolor=#fefefe
| 70158 || {{mp|1999 NZ|37}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|70158}}
|-id=159 bgcolor=#fefefe
| 70159 || {{mp|1999 NY|39}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|70159}}
|-id=160 bgcolor=#fefefe
| 70160 || {{mp|1999 NJ|45}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70160}}
|-id=161 bgcolor=#fefefe
| 70161 || {{mp|1999 NU|45}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|70161}}
|-id=162 bgcolor=#fefefe
| 70162 || {{mp|1999 NV|46}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70162}}
|-id=163 bgcolor=#fefefe
| 70163 || {{mp|1999 NW|46}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70163}}
|-id=164 bgcolor=#fefefe
| 70164 || {{mp|1999 NO|47}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|70164}}
|-id=165 bgcolor=#fefefe
| 70165 || {{mp|1999 NT|49}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|70165}}
|-id=166 bgcolor=#fefefe
| 70166 || {{mp|1999 NQ|50}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70166}}
|-id=167 bgcolor=#e9e9e9
| 70167 || {{mp|1999 NN|53}} || — || Hulyo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|70167}}
|-id=168 bgcolor=#fefefe
| 70168 || {{mp|1999 NG|61}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70168}}
|-id=169 bgcolor=#fefefe
| 70169 || {{mp|1999 NX|64}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|70169}}
|-id=170 bgcolor=#fefefe
| 70170 || {{mp|1999 OD|1}} || — || Hulyo 18, 1999 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70170}}
|-id=171 bgcolor=#fefefe
| 70171 || {{mp|1999 OL|2}} || — || Hulyo 22, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|70171}}
|-id=172 bgcolor=#fefefe
| 70172 || {{mp|1999 OQ|4}} || — || Hulyo 16, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70172}}
|-id=173 bgcolor=#fefefe
| 70173 || {{mp|1999 OB|5}} || — || Hulyo 16, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.6 km || {{M+J|70173}}
|-id=174 bgcolor=#fefefe
| 70174 || {{mp|1999 PJ|3}} || — || Agosto 11, 1999 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|70174}}
|-id=175 bgcolor=#fefefe
| 70175 || {{mp|1999 PU|4}} || — || Agosto 15, 1999 || Reedy Creek || J. Broughton || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70175}}
|-id=176 bgcolor=#fefefe
| 70176 || {{mp|1999 PO|6}} || — || Agosto 7, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70176}}
|-id=177 bgcolor=#fefefe
| 70177 || {{mp|1999 PC|8}} || — || Agosto 7, 1999 || Anderson Mesa || LONEOS || NYS || align=right | 1.7 km || {{M+J|70177}}
|-id=178 bgcolor=#fefefe
| 70178 || 1999 QC || — || Agosto 17, 1999 || [[Osservatorio Astronomico di Farra d'Isonzo|Farra d'Isonzo]] || Farra d'Isonzo || [[Slow rotator (asteroid)#70178|slow]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|70178}}
|-id=179 bgcolor=#e9e9e9
| 70179 Beppechiara || {{mp|1999 QQ|1}} || {{MoMP|70179|Beppechiara}} || Agosto 21, 1999 || [[Osservatorio Astronomico di Gnosca|Gnosca]] || [[Stefano Sposetti|S. Sposetti]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70179}}
|-id=180 bgcolor=#fefefe
| 70180 || {{mp|1999 QM|2}} || — || Agosto 31, 1999 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Lenka Kotková|L. Kotková]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|70180}}
|-id=181 bgcolor=#fefefe
| 70181 || {{mp|1999 RA|1}} || — || Setyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|70181}}
|-id=182 bgcolor=#fefefe
| 70182 || {{mp|1999 RS|1}} || — || Setyembre 5, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70182}}
|-id=183 bgcolor=#fefefe
| 70183 || {{mp|1999 RA|3}} || — || Setyembre 6, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|70183}}
|-id=184 bgcolor=#fefefe
| 70184 || {{mp|1999 RU|3}} || — || Setyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70184}}
|-id=185 bgcolor=#fefefe
| 70185 || {{mp|1999 RJ|9}} || — || Setyembre 4, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70185}}
|-id=186 bgcolor=#fefefe
| 70186 || {{mp|1999 RE|10}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70186}}
|-id=187 bgcolor=#fefefe
| 70187 || {{mp|1999 RY|10}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|70187}}
|-id=188 bgcolor=#fefefe
| 70188 || {{mp|1999 RE|11}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|70188}}
|-id=189 bgcolor=#fefefe
| 70189 || {{mp|1999 RR|11}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|70189}}
|-id=190 bgcolor=#fefefe
| 70190 || {{mp|1999 RW|11}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|70190}}
|-id=191 bgcolor=#fefefe
| 70191 || {{mp|1999 RY|11}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70191}}
|-id=192 bgcolor=#fefefe
| 70192 || {{mp|1999 RE|12}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70192}}
|-id=193 bgcolor=#fefefe
| 70193 || {{mp|1999 RY|13}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70193}}
|-id=194 bgcolor=#fefefe
| 70194 || {{mp|1999 RW|14}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70194}}
|-id=195 bgcolor=#fefefe
| 70195 || {{mp|1999 RU|15}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | 1.6 km || {{M+J|70195}}
|-id=196 bgcolor=#fefefe
| 70196 || {{mp|1999 RB|16}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70196}}
|-id=197 bgcolor=#fefefe
| 70197 || {{mp|1999 RS|18}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|70197}}
|-id=198 bgcolor=#e9e9e9
| 70198 || {{mp|1999 RV|21}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70198}}
|-id=199 bgcolor=#fefefe
| 70199 || {{mp|1999 RL|22}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70199}}
|-id=200 bgcolor=#e9e9e9
| 70200 || {{mp|1999 RO|22}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70200}}
|}

== 70201–70300 ==
{{Anchor|201}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 70201 || {{mp|1999 RR|23}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|70201}}
|-id=202 bgcolor=#fefefe
| 70202 || {{mp|1999 RR|24}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|70202}}
|-id=203 bgcolor=#fefefe
| 70203 || {{mp|1999 RE|25}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|70203}}
|-id=204 bgcolor=#fefefe
| 70204 || {{mp|1999 RD|26}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|70204}}
|-id=205 bgcolor=#e9e9e9
| 70205 || {{mp|1999 RE|26}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|70205}}
|-id=206 bgcolor=#fefefe
| 70206 || {{mp|1999 RT|31}} || — || Setyembre 5, 1999 || [[Bergisch Gladbach Observatory|Bergisch Gladbach]] || [[Wolf Bickel|W. Bickel]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|70206}}
|-id=207 bgcolor=#fefefe
| 70207 Davidunlap || {{mp|1999 RP|33}} || {{MoMP|70207|Davidunlap}} || Setyembre 4, 1999 || [[Orange County Astronomers - Anza|OCA-Anza]] || [[Michael Collins (astronomer)|M. Collins]], White, M. || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|70207}}
|-id=208 bgcolor=#fefefe
| 70208 || {{mp|1999 RX|33}} || — || Setyembre 10, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 1.7 km || {{M+J|70208}}
|-id=209 bgcolor=#e9e9e9
| 70209 || {{mp|1999 RL|34}} || — || Setyembre 10, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 8.7 km || {{M+J|70209}}
|-id=210 bgcolor=#fefefe
| 70210 Cesarelombardi || {{mp|1999 RA|37}} || {{MoMP|70210|Cesarelombardi}} || Setyembre 11, 1999 || [[Osservatorio San Vittore|Bologna]] || [[San Vittore Observatory|San Vittore]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70210}}
|-id=211 bgcolor=#e9e9e9
| 70211 || {{mp|1999 RZ|37}} || — || Setyembre 12, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70211}}
|-id=212 bgcolor=#fefefe
| 70212 || {{mp|1999 RA|38}} || — || Setyembre 12, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|70212}}
|-id=213 bgcolor=#e9e9e9
| 70213 || {{mp|1999 RB|40}} || — || Setyembre 12, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|70213}}
|-id=214 bgcolor=#e9e9e9
| 70214 || {{mp|1999 RU|40}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|70214}}
|-id=215 bgcolor=#fefefe
| 70215 || {{mp|1999 RV|40}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|70215}}
|-id=216 bgcolor=#d6d6d6
| 70216 || {{mp|1999 RH|42}} || — || Setyembre 14, 1999 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Peter Kušnirák|P. Kušnirák]], [[Petr Pravec|P. Pravec]] || {{·}} || align=right | 7.1 km || {{M+J|70216}}
|-id=217 bgcolor=#e9e9e9
| 70217 || {{mp|1999 RM|42}} || — || Setyembre 14, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|70217}}
|-id=218 bgcolor=#e9e9e9
| 70218 || {{mp|1999 RY|42}} || — || Setyembre 13, 1999 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Matičič, S. || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70218}}
|-id=219 bgcolor=#e9e9e9
| 70219 || {{mp|1999 RB|44}} || — || Setyembre 15, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|70219}}
|-id=220 bgcolor=#e9e9e9
| 70220 || {{mp|1999 RF|44}} || — || Setyembre 13, 1999 || [[Woomera, Australia|Woomera]] || [[Frank B. Zoltowski|F. B. Zoltowski]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70220}}
|-id=221 bgcolor=#fefefe
| 70221 || {{mp|1999 RZ|44}} || — || Setyembre 11, 1999 || [[Saint-Michel-sur-Meurthe]] || [[Laurent Bernasconi|L. Bernasconi]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|70221}}
|-id=222 bgcolor=#e9e9e9
| 70222 || {{mp|1999 RN|46}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|70222}}
|-id=223 bgcolor=#fefefe
| 70223 || {{mp|1999 RV|47}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|70223}}
|-id=224 bgcolor=#fefefe
| 70224 || {{mp|1999 RZ|49}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70224}}
|-id=225 bgcolor=#fefefe
| 70225 || {{mp|1999 RG|50}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70225}}
|-id=226 bgcolor=#fefefe
| 70226 || {{mp|1999 RN|50}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|70226}}
|-id=227 bgcolor=#fefefe
| 70227 || {{mp|1999 RV|50}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|70227}}
|-id=228 bgcolor=#fefefe
| 70228 || {{mp|1999 RY|51}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70228}}
|-id=229 bgcolor=#e9e9e9
| 70229 || {{mp|1999 RO|54}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70229}}
|-id=230 bgcolor=#fefefe
| 70230 || {{mp|1999 RH|56}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.7 km || {{M+J|70230}}
|-id=231 bgcolor=#fefefe
| 70231 || {{mp|1999 RP|58}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|70231}}
|-id=232 bgcolor=#e9e9e9
| 70232 || {{mp|1999 RA|60}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|70232}}
|-id=233 bgcolor=#fefefe
| 70233 || {{mp|1999 RG|61}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70233}}
|-id=234 bgcolor=#fefefe
| 70234 || {{mp|1999 RV|61}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|70234}}
|-id=235 bgcolor=#fefefe
| 70235 || {{mp|1999 RL|62}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70235}}
|-id=236 bgcolor=#fefefe
| 70236 || {{mp|1999 RL|67}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|70236}}
|-id=237 bgcolor=#fefefe
| 70237 || {{mp|1999 RO|68}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|70237}}
|-id=238 bgcolor=#fefefe
| 70238 || {{mp|1999 RS|69}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|70238}}
|-id=239 bgcolor=#e9e9e9
| 70239 || {{mp|1999 RA|71}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70239}}
|-id=240 bgcolor=#fefefe
| 70240 || {{mp|1999 RP|71}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70240}}
|-id=241 bgcolor=#fefefe
| 70241 || {{mp|1999 RE|73}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70241}}
|-id=242 bgcolor=#fefefe
| 70242 || {{mp|1999 RN|74}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|70242}}
|-id=243 bgcolor=#fefefe
| 70243 || {{mp|1999 RH|75}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|70243}}
|-id=244 bgcolor=#fefefe
| 70244 || {{mp|1999 RL|75}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70244}}
|-id=245 bgcolor=#fefefe
| 70245 || {{mp|1999 RW|81}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|70245}}
|-id=246 bgcolor=#fefefe
| 70246 || {{mp|1999 RQ|82}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|70246}}
|-id=247 bgcolor=#e9e9e9
| 70247 || {{mp|1999 RR|82}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70247}}
|-id=248 bgcolor=#fefefe
| 70248 || {{mp|1999 RS|82}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|70248}}
|-id=249 bgcolor=#fefefe
| 70249 || {{mp|1999 RJ|83}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.7 km || {{M+J|70249}}
|-id=250 bgcolor=#e9e9e9
| 70250 || {{mp|1999 RF|84}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70250}}
|-id=251 bgcolor=#fefefe
| 70251 || {{mp|1999 RK|84}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|70251}}
|-id=252 bgcolor=#fefefe
| 70252 || {{mp|1999 RZ|85}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|70252}}
|-id=253 bgcolor=#fefefe
| 70253 || {{mp|1999 RE|86}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|70253}}
|-id=254 bgcolor=#e9e9e9
| 70254 || {{mp|1999 RC|88}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70254}}
|-id=255 bgcolor=#e9e9e9
| 70255 || {{mp|1999 RN|88}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70255}}
|-id=256 bgcolor=#fefefe
| 70256 || {{mp|1999 RX|88}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|70256}}
|-id=257 bgcolor=#fefefe
| 70257 || {{mp|1999 RG|89}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|70257}}
|-id=258 bgcolor=#fefefe
| 70258 || {{mp|1999 RL|89}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|70258}}
|-id=259 bgcolor=#fefefe
| 70259 || {{mp|1999 RA|90}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70259}}
|-id=260 bgcolor=#fefefe
| 70260 || {{mp|1999 RO|91}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|70260}}
|-id=261 bgcolor=#fefefe
| 70261 || {{mp|1999 RU|91}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|70261}}
|-id=262 bgcolor=#fefefe
| 70262 || {{mp|1999 RP|92}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|70262}}
|-id=263 bgcolor=#e9e9e9
| 70263 || {{mp|1999 RM|93}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|70263}}
|-id=264 bgcolor=#fefefe
| 70264 || {{mp|1999 RP|93}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|70264}}
|-id=265 bgcolor=#fefefe
| 70265 || {{mp|1999 RX|94}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|70265}}
|-id=266 bgcolor=#fefefe
| 70266 || {{mp|1999 RU|95}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70266}}
|-id=267 bgcolor=#fefefe
| 70267 || {{mp|1999 RT|96}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|70267}}
|-id=268 bgcolor=#fefefe
| 70268 || {{mp|1999 RK|97}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70268}}
|-id=269 bgcolor=#fefefe
| 70269 || {{mp|1999 RR|97}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|70269}}
|-id=270 bgcolor=#fefefe
| 70270 || {{mp|1999 RZ|102}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|70270}}
|-id=271 bgcolor=#fefefe
| 70271 || {{mp|1999 RO|105}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|70271}}
|-id=272 bgcolor=#fefefe
| 70272 || {{mp|1999 RG|107}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70272}}
|-id=273 bgcolor=#e9e9e9
| 70273 || {{mp|1999 RF|109}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|70273}}
|-id=274 bgcolor=#fefefe
| 70274 || {{mp|1999 RG|109}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|70274}}
|-id=275 bgcolor=#fefefe
| 70275 || {{mp|1999 RJ|109}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|70275}}
|-id=276 bgcolor=#e9e9e9
| 70276 || {{mp|1999 RT|109}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|70276}}
|-id=277 bgcolor=#fefefe
| 70277 || {{mp|1999 RV|109}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|70277}}
|-id=278 bgcolor=#e9e9e9
| 70278 || {{mp|1999 RK|110}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.8 km || {{M+J|70278}}
|-id=279 bgcolor=#e9e9e9
| 70279 || {{mp|1999 RY|110}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|70279}}
|-id=280 bgcolor=#e9e9e9
| 70280 || {{mp|1999 RA|111}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#807|BRU]] || align=right | 6.9 km || {{M+J|70280}}
|-id=281 bgcolor=#fefefe
| 70281 || {{mp|1999 RB|111}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|70281}}
|-id=282 bgcolor=#fefefe
| 70282 || {{mp|1999 RW|111}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|70282}}
|-id=283 bgcolor=#fefefe
| 70283 || {{mp|1999 RK|113}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|70283}}
|-id=284 bgcolor=#fefefe
| 70284 || {{mp|1999 RQ|114}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70284}}
|-id=285 bgcolor=#fefefe
| 70285 || {{mp|1999 RZ|116}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|70285}}
|-id=286 bgcolor=#fefefe
| 70286 || {{mp|1999 RA|118}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|70286}}
|-id=287 bgcolor=#fefefe
| 70287 || {{mp|1999 RH|118}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70287}}
|-id=288 bgcolor=#fefefe
| 70288 || {{mp|1999 RS|118}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|70288}}
|-id=289 bgcolor=#fefefe
| 70289 || {{mp|1999 RW|118}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70289}}
|-id=290 bgcolor=#fefefe
| 70290 || {{mp|1999 RZ|118}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|70290}}
|-id=291 bgcolor=#fefefe
| 70291 || {{mp|1999 RY|120}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70291}}
|-id=292 bgcolor=#fefefe
| 70292 || {{mp|1999 RC|123}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|70292}}
|-id=293 bgcolor=#fefefe
| 70293 || {{mp|1999 RK|124}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|70293}}
|-id=294 bgcolor=#fefefe
| 70294 || {{mp|1999 RT|125}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70294}}
|-id=295 bgcolor=#fefefe
| 70295 || {{mp|1999 RM|127}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|70295}}
|-id=296 bgcolor=#fefefe
| 70296 || {{mp|1999 RZ|127}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|70296}}
|-id=297 bgcolor=#fefefe
| 70297 || {{mp|1999 RG|129}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70297}}
|-id=298 bgcolor=#fefefe
| 70298 || {{mp|1999 RJ|129}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70298}}
|-id=299 bgcolor=#fefefe
| 70299 || {{mp|1999 RM|129}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|70299}}
|-id=300 bgcolor=#fefefe
| 70300 || {{mp|1999 RX|130}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70300}}
|}

== 70301–70400 ==
{{Anchor|301}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 70301 || {{mp|1999 RZ|130}} || — || Setyembre 9, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|70301}}
|-id=302 bgcolor=#fefefe
| 70302 || {{mp|1999 RD|131}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || V || align=right | 1.9 km || {{M+J|70302}}
|-id=303 bgcolor=#fefefe
| 70303 || {{mp|1999 RX|131}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70303}}
|-id=304 bgcolor=#fefefe
| 70304 || {{mp|1999 RE|133}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|70304}}
|-id=305 bgcolor=#fefefe
| 70305 || {{mp|1999 RQ|133}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70305}}
|-id=306 bgcolor=#fefefe
| 70306 || {{mp|1999 RL|134}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|70306}}
|-id=307 bgcolor=#fefefe
| 70307 || {{mp|1999 RV|134}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70307}}
|-id=308 bgcolor=#e9e9e9
| 70308 || {{mp|1999 RO|135}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#70308|slow]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70308}}
|-id=309 bgcolor=#fefefe
| 70309 || {{mp|1999 RL|136}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|70309}}
|-id=310 bgcolor=#fefefe
| 70310 || {{mp|1999 RW|136}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.9 km || {{M+J|70310}}
|-id=311 bgcolor=#fefefe
| 70311 || {{mp|1999 RG|137}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|70311}}
|-id=312 bgcolor=#fefefe
| 70312 || {{mp|1999 RM|137}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|70312}}
|-id=313 bgcolor=#fefefe
| 70313 || {{mp|1999 RK|138}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|70313}}
|-id=314 bgcolor=#fefefe
| 70314 || {{mp|1999 RN|138}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|70314}}
|-id=315 bgcolor=#fefefe
| 70315 || {{mp|1999 RE|139}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.9 km || {{M+J|70315}}
|-id=316 bgcolor=#fefefe
| 70316 || {{mp|1999 RQ|139}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|70316}}
|-id=317 bgcolor=#fefefe
| 70317 || {{mp|1999 RP|143}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|70317}}
|-id=318 bgcolor=#fefefe
| 70318 || {{mp|1999 RE|145}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|70318}}
|-id=319 bgcolor=#fefefe
| 70319 || {{mp|1999 RP|146}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70319}}
|-id=320 bgcolor=#fefefe
| 70320 || {{mp|1999 RY|147}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|70320}}
|-id=321 bgcolor=#fefefe
| 70321 || {{mp|1999 RC|149}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|70321}}
|-id=322 bgcolor=#fefefe
| 70322 || {{mp|1999 RU|150}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|70322}}
|-id=323 bgcolor=#fefefe
| 70323 || {{mp|1999 RW|152}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70323}}
|-id=324 bgcolor=#fefefe
| 70324 || {{mp|1999 RK|153}} || — || Setyembre 14, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|70324}}
|-id=325 bgcolor=#fefefe
| 70325 || {{mp|1999 RT|156}} || — || Setyembre 9, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70325}}
|-id=326 bgcolor=#fefefe
| 70326 || {{mp|1999 RS|158}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70326}}
|-id=327 bgcolor=#fefefe
| 70327 || {{mp|1999 RQ|160}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|70327}}
|-id=328 bgcolor=#fefefe
| 70328 || {{mp|1999 RH|161}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70328}}
|-id=329 bgcolor=#fefefe
| 70329 || {{mp|1999 RY|163}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.8 km || {{M+J|70329}}
|-id=330 bgcolor=#fefefe
| 70330 || {{mp|1999 RS|165}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|70330}}
|-id=331 bgcolor=#e9e9e9
| 70331 || {{mp|1999 RW|165}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|70331}}
|-id=332 bgcolor=#fefefe
| 70332 || {{mp|1999 RF|166}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|70332}}
|-id=333 bgcolor=#fefefe
| 70333 || {{mp|1999 RA|168}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70333}}
|-id=334 bgcolor=#fefefe
| 70334 || {{mp|1999 RT|168}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70334}}
|-id=335 bgcolor=#fefefe
| 70335 || {{mp|1999 RC|169}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70335}}
|-id=336 bgcolor=#fefefe
| 70336 || {{mp|1999 RO|169}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|70336}}
|-id=337 bgcolor=#fefefe
| 70337 || {{mp|1999 RE|170}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70337}}
|-id=338 bgcolor=#e9e9e9
| 70338 || {{mp|1999 RL|170}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|70338}}
|-id=339 bgcolor=#fefefe
| 70339 || {{mp|1999 RQ|170}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|70339}}
|-id=340 bgcolor=#fefefe
| 70340 || {{mp|1999 RF|173}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|70340}}
|-id=341 bgcolor=#e9e9e9
| 70341 || {{mp|1999 RJ|174}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|70341}}
|-id=342 bgcolor=#fefefe
| 70342 || {{mp|1999 RA|175}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|70342}}
|-id=343 bgcolor=#fefefe
| 70343 || {{mp|1999 RH|176}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70343}}
|-id=344 bgcolor=#e9e9e9
| 70344 || {{mp|1999 RR|176}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70344}}
|-id=345 bgcolor=#fefefe
| 70345 || {{mp|1999 RF|177}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|70345}}
|-id=346 bgcolor=#fefefe
| 70346 || {{mp|1999 RO|177}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70346}}
|-id=347 bgcolor=#e9e9e9
| 70347 || {{mp|1999 RA|178}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|70347}}
|-id=348 bgcolor=#e9e9e9
| 70348 || {{mp|1999 RE|179}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|70348}}
|-id=349 bgcolor=#fefefe
| 70349 || {{mp|1999 RV|180}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70349}}
|-id=350 bgcolor=#fefefe
| 70350 || {{mp|1999 RE|181}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.9 km || {{M+J|70350}}
|-id=351 bgcolor=#fefefe
| 70351 || {{mp|1999 RM|182}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70351}}
|-id=352 bgcolor=#fefefe
| 70352 || {{mp|1999 RV|182}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70352}}
|-id=353 bgcolor=#fefefe
| 70353 || {{mp|1999 RB|183}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|70353}}
|-id=354 bgcolor=#fefefe
| 70354 || {{mp|1999 RM|183}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|70354}}
|-id=355 bgcolor=#fefefe
| 70355 || {{mp|1999 RC|185}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|70355}}
|-id=356 bgcolor=#fefefe
| 70356 || {{mp|1999 RP|185}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70356}}
|-id=357 bgcolor=#e9e9e9
| 70357 || {{mp|1999 RM|186}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70357}}
|-id=358 bgcolor=#fefefe
| 70358 || {{mp|1999 RN|186}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|70358}}
|-id=359 bgcolor=#e9e9e9
| 70359 || {{mp|1999 RD|187}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70359}}
|-id=360 bgcolor=#e9e9e9
| 70360 || {{mp|1999 RV|188}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70360}}
|-id=361 bgcolor=#fefefe
| 70361 || {{mp|1999 RK|189}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#70361|slow]] || align=right | 5.8 km || {{M+J|70361}}
|-id=362 bgcolor=#e9e9e9
| 70362 || {{mp|1999 RF|191}} || — || Setyembre 11, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|70362}}
|-id=363 bgcolor=#fefefe
| 70363 || {{mp|1999 RJ|193}} || — || Setyembre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|70363}}
|-id=364 bgcolor=#fefefe
| 70364 || {{mp|1999 RN|194}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Fast rotator (asteroid)#70364|fast?]] || align=right | 2.0 km || {{M+J|70364}}
|-id=365 bgcolor=#fefefe
| 70365 || {{mp|1999 RF|198}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|70365}}
|-id=366 bgcolor=#fefefe
| 70366 || {{mp|1999 RQ|198}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|70366}}
|-id=367 bgcolor=#fefefe
| 70367 || {{mp|1999 RH|199}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|70367}}
|-id=368 bgcolor=#fefefe
| 70368 || {{mp|1999 RN|202}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70368}}
|-id=369 bgcolor=#e9e9e9
| 70369 || {{mp|1999 RL|205}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|70369}}
|-id=370 bgcolor=#e9e9e9
| 70370 || {{mp|1999 RS|205}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|70370}}
|-id=371 bgcolor=#fefefe
| 70371 || {{mp|1999 RB|206}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|70371}}
|-id=372 bgcolor=#e9e9e9
| 70372 || {{mp|1999 RN|207}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.4 km || {{M+J|70372}}
|-id=373 bgcolor=#e9e9e9
| 70373 || {{mp|1999 RY|207}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70373}}
|-id=374 bgcolor=#fefefe
| 70374 || {{mp|1999 RD|210}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|70374}}
|-id=375 bgcolor=#fefefe
| 70375 || {{mp|1999 RM|210}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|70375}}
|-id=376 bgcolor=#fefefe
| 70376 || {{mp|1999 RB|211}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|70376}}
|-id=377 bgcolor=#e9e9e9
| 70377 || {{mp|1999 RE|211}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|70377}}
|-id=378 bgcolor=#fefefe
| 70378 || {{mp|1999 RG|211}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|70378}}
|-id=379 bgcolor=#fefefe
| 70379 || {{mp|1999 RL|212}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|70379}}
|-id=380 bgcolor=#e9e9e9
| 70380 || {{mp|1999 RQ|212}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 5.3 km || {{M+J|70380}}
|-id=381 bgcolor=#fefefe
| 70381 || {{mp|1999 RZ|213}} || — || Setyembre 13, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|70381}}
|-id=382 bgcolor=#fefefe
| 70382 || {{mp|1999 RK|214}} || — || Setyembre 5, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70382}}
|-id=383 bgcolor=#fefefe
| 70383 || {{mp|1999 RK|218}} || — || Setyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|70383}}
|-id=384 bgcolor=#fefefe
| 70384 || {{mp|1999 RS|219}} || — || Setyembre 4, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70384}}
|-id=385 bgcolor=#fefefe
| 70385 || {{mp|1999 RU|219}} || — || Setyembre 4, 1999 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|70385}}
|-id=386 bgcolor=#fefefe
| 70386 || {{mp|1999 RO|220}} || — || Setyembre 5, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.7 km || {{M+J|70386}}
|-id=387 bgcolor=#fefefe
| 70387 || {{mp|1999 RW|221}} || — || Setyembre 6, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|70387}}
|-id=388 bgcolor=#fefefe
| 70388 || {{mp|1999 RD|224}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|70388}}
|-id=389 bgcolor=#fefefe
| 70389 || {{mp|1999 RS|225}} || — || Setyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70389}}
|-id=390 bgcolor=#e9e9e9
| 70390 || {{mp|1999 RY|227}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70390}}
|-id=391 bgcolor=#e9e9e9
| 70391 || {{mp|1999 RP|230}} || — || Setyembre 8, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70391}}
|-id=392 bgcolor=#fefefe
| 70392 || {{mp|1999 RS|230}} || — || Setyembre 8, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70392}}
|-id=393 bgcolor=#fefefe
| 70393 || {{mp|1999 RC|237}} || — || Setyembre 8, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70393}}
|-id=394 bgcolor=#fefefe
| 70394 || {{mp|1999 RP|237}} || — || Setyembre 8, 1999 || Catalina || CSS || [[Slow rotator (asteroid)#70394|slow]] || align=right | 5.2 km || {{M+J|70394}}
|-id=395 bgcolor=#e9e9e9
| 70395 || {{mp|1999 RM|238}} || — || Setyembre 8, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|70395}}
|-id=396 bgcolor=#e9e9e9
| 70396 || {{mp|1999 RQ|238}} || — || Setyembre 8, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.5 km || {{M+J|70396}}
|-id=397 bgcolor=#e9e9e9
| 70397 || {{mp|1999 RH|239}} || — || Setyembre 8, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|70397}}
|-id=398 bgcolor=#e9e9e9
| 70398 || {{mp|1999 RD|240}} || — || Setyembre 11, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|70398}}
|-id=399 bgcolor=#e9e9e9
| 70399 || {{mp|1999 RQ|240}} || — || Setyembre 11, 1999 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|70399}}
|-id=400 bgcolor=#fefefe
| 70400 || {{mp|1999 RG|241}} || — || Setyembre 13, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|70400}}
|}

== 70401–70500 ==
{{Anchor|401}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#e9e9e9
| 70401 Davidbishop || {{mp|1999 RH|241}} || {{MoMP|70401|Davidbishop}} || Setyembre 13, 1999 || [[Tenagra Observatory|Tenagra]] || [[Tenagra Observatory|Tenagra]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|70401}}
|-id=402 bgcolor=#e9e9e9
| 70402 || {{mp|1999 RJ|242}} || — || Setyembre 4, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|70402}}
|-id=403 bgcolor=#fefefe
| 70403 || {{mp|1999 RK|244}} || — || Setyembre 6, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|70403}}
|-id=404 bgcolor=#fefefe
| 70404 || {{mp|1999 RR|245}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70404}}
|-id=405 bgcolor=#fefefe
| 70405 || {{mp|1999 RQ|248}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|70405}}
|-id=406 bgcolor=#fefefe
| 70406 || {{mp|1999 RT|252}} || — || Setyembre 8, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|70406}}
|-id=407 bgcolor=#e9e9e9
| 70407 || {{mp|1999 SE|1}} || — || Setyembre 18, 1999 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70407}}
|-id=408 bgcolor=#fefefe
| 70408 || {{mp|1999 SH|1}} || — || Setyembre 16, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|70408}}
|-id=409 bgcolor=#fefefe
| 70409 Srnín || {{mp|1999 SR|2}} || {{MoMP|70409|Srnín}} || Setyembre 21, 1999 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Miloš Tichý|M. Tichý]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70409}}
|-id=410 bgcolor=#fefefe
| 70410 || {{mp|1999 SE|3}} || — || Setyembre 22, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|70410}}
|-id=411 bgcolor=#fefefe
| 70411 || {{mp|1999 SF|3}} || — || Setyembre 22, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|70411}}
|-id=412 bgcolor=#e9e9e9
| 70412 || {{mp|1999 SM|4}} || — || Setyembre 29, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Maria family|MAR]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#70412|slow]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70412}}
|-id=413 bgcolor=#fefefe
| 70413 || {{mp|1999 SJ|5}} || — || Setyembre 30, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|70413}}
|-id=414 bgcolor=#fefefe
| 70414 || {{mp|1999 SF|6}} || — || Setyembre 30, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|70414}}
|-id=415 bgcolor=#e9e9e9
| 70415 || {{mp|1999 SJ|11}} || — || Setyembre 30, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|70415}}
|-id=416 bgcolor=#fefefe
| 70416 || {{mp|1999 ST|11}} || — || Setyembre 30, 1999 || Catalina || CSS || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70416}}
|-id=417 bgcolor=#e9e9e9
| 70417 || {{mp|1999 SV|11}} || — || Setyembre 30, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70417}}
|-id=418 bgcolor=#fefefe
| 70418 Kholopov || {{mp|1999 SD|12}} || {{MoMP|70418|Kholopov}} || Setyembre 17, 1999 || [[Osservatorio Astronomico di Monte Agliale|Monte Agliale]] || Santangelo, M. M. M. || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|70418}}
|-id=419 bgcolor=#fefefe
| 70419 || {{mp|1999 SQ|12}} || — || Setyembre 30, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.6 km || {{M+J|70419}}
|-id=420 bgcolor=#e9e9e9
| 70420 || {{mp|1999 SM|13}} || — || Setyembre 29, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70420}}
|-id=421 bgcolor=#fefefe
| 70421 || {{mp|1999 SY|14}} || — || Setyembre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|70421}}
|-id=422 bgcolor=#e9e9e9
| 70422 || {{mp|1999 SS|16}} || — || Setyembre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|70422}}
|-id=423 bgcolor=#fefefe
| 70423 || {{mp|1999 SB|18}} || — || Setyembre 30, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|70423}}
|-id=424 bgcolor=#e9e9e9
| 70424 || {{mp|1999 SA|20}} || — || Setyembre 30, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70424}}
|-id=425 bgcolor=#e9e9e9
| 70425 || {{mp|1999 SJ|26}} || — || Setyembre 30, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Fast rotator (asteroid)#70425|fast]] || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|70425}}
|-id=426 bgcolor=#fefefe
| 70426 || 1999 TN || — || Oktubre 1, 1999 || [[Zeno Observatory|Zeno]] || [[Tom Stafford (astronomer)|T. Stafford]] || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|70426}}
|-id=427 bgcolor=#fefefe
| 70427 || {{mp|1999 TB|1}} || — || Oktubre 1, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|70427}}
|-id=428 bgcolor=#fefefe
| 70428 || {{mp|1999 TP|1}} || — || Oktubre 1, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70428}}
|-id=429 bgcolor=#e9e9e9
| 70429 || {{mp|1999 TY|1}} || — || Oktubre 2, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|70429}}
|-id=430 bgcolor=#e9e9e9
| 70430 || {{mp|1999 TM|2}} || — || Oktubre 2, 1999 || [[Woomera, Australia|Woomera]] || [[Frank B. Zoltowski|F. B. Zoltowski]] || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|70430}}
|-id=431 bgcolor=#fefefe
| 70431 || {{mp|1999 TD|3}} || — || Oktubre 4, 1999 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70431}}
|-id=432 bgcolor=#fefefe
| 70432 || {{mp|1999 TO|3}} || — || Oktubre 3, 1999 || [[Woomera, Australia|Woomera]] || [[Frank B. Zoltowski|F. B. Zoltowski]] || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|70432}}
|-id=433 bgcolor=#e9e9e9
| 70433 || {{mp|1999 TS|3}} || — || Oktubre 2, 1999 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Lenka Kotková|L. Kotková]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70433}}
|-id=434 bgcolor=#fefefe
| 70434 || {{mp|1999 TL|4}} || — || Oktubre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|70434}}
|-id=435 bgcolor=#e9e9e9
| 70435 || {{mp|1999 TU|4}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|70435}}
|-id=436 bgcolor=#fefefe
| 70436 || {{mp|1999 TT|5}} || — || Oktubre 6, 1999 || [[High Point, NC|High Point]] || [[Dennis K. Chesney|D. K. Chesney]] || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|70436}}
|-id=437 bgcolor=#e9e9e9
| 70437 || {{mp|1999 TK|6}} || — || Oktubre 6, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]], [[Mario Jurić|M. Jurić]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70437}}
|-id=438 bgcolor=#e9e9e9
| 70438 || {{mp|1999 TX|6}} || — || Oktubre 6, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević, M. Jurić || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|70438}}
|-id=439 bgcolor=#e9e9e9
| 70439 || {{mp|1999 TE|7}} || — || Oktubre 6, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević, M. Jurić || [[Fast rotator (asteroid)#70439|fast]] || align=right | 5.5 km || {{M+J|70439}}
|-id=440 bgcolor=#fefefe
| 70440 || {{mp|1999 TV|7}} || — || Oktubre 2, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|70440}}
|-id=441 bgcolor=#fefefe
| 70441 || {{mp|1999 TH|8}} || — || Oktubre 7, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|70441}}
|-id=442 bgcolor=#fefefe
| 70442 || {{mp|1999 TR|9}} || — || Oktubre 8, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]], [[Mario Jurić|M. Jurić]] || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|70442}}
|-id=443 bgcolor=#e9e9e9
| 70443 || {{mp|1999 TV|9}} || — || Oktubre 7, 1999 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || H. Mikuž, B. Dintinjana || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|70443}}
|-id=444 bgcolor=#e9e9e9
| 70444 Genovali || {{mp|1999 TX|11}} || {{MoMP|70444|Genovali}} || Oktubre 9, 1999 || [[Osservatorio Astronomico della Montagna Pistoiese|San Marcello]] || [[Luciano Tesi|L. Tesi]], [[Maura Tombelli|M. Tombelli]] || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|70444}}
|-id=445 bgcolor=#e9e9e9
| 70445 || {{mp|1999 TR|13}} || — || Oktubre 11, 1999 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Mikuž, H. || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|70445}}
|-id=446 bgcolor=#e9e9e9
| 70446 Pugh || {{mp|1999 TY|13}} || {{MoMP|70446|Pugh}} || Oktubre 10, 1999 || [[Osservatorio Astronomico di Gnosca|Gnosca]] || [[Stefano Sposetti|S. Sposetti]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70446}}
|-id=447 bgcolor=#fefefe
| 70447 || {{mp|1999 TG|14}} || — || Oktubre 10, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]], [[Mario Jurić|M. Jurić]] || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|70447}}
|-id=448 bgcolor=#e9e9e9
| 70448 || {{mp|1999 TS|15}} || — || Oktubre 7, 1999 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Peter Kušnirák|P. Kušnirák]], [[Lenka Kotková|L. Kotková]] || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|70448}}
|-id=449 bgcolor=#fefefe
| 70449 Gruebel || {{mp|1999 TK|17}} || {{MoMP|70449|Gruebel}} || Oktubre 15, 1999 || [[SFA Observatory|SFA Obs.]] || Bruton, W. D., Johnson, M. L. || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70449}}
|-id=450 bgcolor=#fefefe
| 70450 || {{mp|1999 TL|18}} || — || Oktubre 13, 1999 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70450}}
|-id=451 bgcolor=#e9e9e9
| 70451 || {{mp|1999 TQ|18}} || — || Oktubre 14, 1999 || Xinglong || SCAP || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70451}}
|-id=452 bgcolor=#e9e9e9
| 70452 || {{mp|1999 TH|19}} || — || Oktubre 15, 1999 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70452}}
|-id=453 bgcolor=#fefefe
| 70453 || {{mp|1999 TS|19}} || — || Oktubre 15, 1999 || [[Siding Spring Observatory|Siding Spring]] || [[Robert H. McNaught|R. H. McNaught]] || {{·}} || align=right | ''5.4 km'' || {{M+J|70453}}
|-id=454 bgcolor=#e9e9e9
| 70454 || {{mp|1999 TX|19}} || — || Oktubre 14, 1999 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70454}}
|-id=455 bgcolor=#e9e9e9
| 70455 || {{mp|1999 TM|20}} || — || Oktubre 5, 1999 || [[Goodricke-Pigott Observatory|Goodricke-Pigott]] || [[Roy A. Tucker|R. A. Tucker]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70455}}
|-id=456 bgcolor=#e9e9e9
| 70456 || {{mp|1999 TZ|20}} || — || Oktubre 7, 1999 || Goodricke-Pigott || R. A. Tucker || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70456}}
|-id=457 bgcolor=#fefefe
| 70457 || {{mp|1999 TU|23}} || — || Oktubre 4, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70457}}
|-id=458 bgcolor=#fefefe
| 70458 || {{mp|1999 TR|25}} || — || Oktubre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|70458}}
|-id=459 bgcolor=#e9e9e9
| 70459 || {{mp|1999 TX|25}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|70459}}
|-id=460 bgcolor=#e9e9e9
| 70460 || {{mp|1999 TQ|26}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|70460}}
|-id=461 bgcolor=#e9e9e9
| 70461 || {{mp|1999 TG|27}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|70461}}
|-id=462 bgcolor=#e9e9e9
| 70462 || {{mp|1999 TZ|27}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|70462}}
|-id=463 bgcolor=#e9e9e9
| 70463 || {{mp|1999 TL|29}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70463}}
|-id=464 bgcolor=#e9e9e9
| 70464 || {{mp|1999 TP|29}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70464}}
|-id=465 bgcolor=#e9e9e9
| 70465 || {{mp|1999 TS|30}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70465}}
|-id=466 bgcolor=#fefefe
| 70466 || {{mp|1999 TU|30}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70466}}
|-id=467 bgcolor=#e9e9e9
| 70467 || {{mp|1999 TG|31}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|70467}}
|-id=468 bgcolor=#e9e9e9
| 70468 || {{mp|1999 TU|31}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|70468}}
|-id=469 bgcolor=#fefefe
| 70469 || {{mp|1999 TN|32}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70469}}
|-id=470 bgcolor=#e9e9e9
| 70470 || {{mp|1999 TS|32}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#517|KON]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|70470}}
|-id=471 bgcolor=#e9e9e9
| 70471 || {{mp|1999 TA|33}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|70471}}
|-id=472 bgcolor=#e9e9e9
| 70472 || {{mp|1999 TG|33}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|70472}}
|-id=473 bgcolor=#e9e9e9
| 70473 || {{mp|1999 TQ|33}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|70473}}
|-id=474 bgcolor=#fefefe
| 70474 || {{mp|1999 TH|35}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|70474}}
|-id=475 bgcolor=#e9e9e9
| 70475 || {{mp|1999 TS|35}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|70475}}
|-id=476 bgcolor=#e9e9e9
| 70476 || {{mp|1999 TA|37}} || — || Oktubre 13, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|70476}}
|-id=477 bgcolor=#fefefe
| 70477 || {{mp|1999 TC|38}} || — || Oktubre 1, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|70477}}
|-id=478 bgcolor=#fefefe
| 70478 || {{mp|1999 TN|40}} || — || Oktubre 5, 1999 || Catalina || CSS || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70478}}
|-id=479 bgcolor=#e9e9e9
| 70479 || {{mp|1999 TM|41}} || — || Oktubre 2, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70479}}
|-id=480 bgcolor=#fefefe
| 70480 || {{mp|1999 TU|41}} || — || Oktubre 3, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|70480}}
|-id=481 bgcolor=#e9e9e9
| 70481 || {{mp|1999 TX|43}} || — || Oktubre 3, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|70481}}
|-id=482 bgcolor=#e9e9e9
| 70482 || {{mp|1999 TW|44}} || — || Oktubre 3, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|70482}}
|-id=483 bgcolor=#fefefe
| 70483 || {{mp|1999 TD|46}} || — || Oktubre 4, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70483}}
|-id=484 bgcolor=#e9e9e9
| 70484 || {{mp|1999 TT|49}} || — || Oktubre 4, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|70484}}
|-id=485 bgcolor=#e9e9e9
| 70485 || {{mp|1999 TC|52}} || — || Oktubre 4, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70485}}
|-id=486 bgcolor=#fefefe
| 70486 || {{mp|1999 TV|52}} || — || Oktubre 6, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70486}}
|-id=487 bgcolor=#fefefe
| 70487 || {{mp|1999 TZ|52}} || — || Oktubre 6, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70487}}
|-id=488 bgcolor=#e9e9e9
| 70488 || {{mp|1999 TC|53}} || — || Oktubre 6, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|70488}}
|-id=489 bgcolor=#e9e9e9
| 70489 || {{mp|1999 TC|54}} || — || Oktubre 6, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70489}}
|-id=490 bgcolor=#e9e9e9
| 70490 || {{mp|1999 TT|55}} || — || Oktubre 6, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|70490}}
|-id=491 bgcolor=#e9e9e9
| 70491 || {{mp|1999 TH|58}} || — || Oktubre 6, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|70491}}
|-id=492 bgcolor=#fefefe
| 70492 || {{mp|1999 TO|60}} || — || Oktubre 7, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70492}}
|-id=493 bgcolor=#fefefe
| 70493 || {{mp|1999 TC|65}} || — || Oktubre 8, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|70493}}
|-id=494 bgcolor=#e9e9e9
| 70494 || {{mp|1999 TW|66}} || — || Oktubre 8, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70494}}
|-id=495 bgcolor=#e9e9e9
| 70495 || {{mp|1999 TY|68}} || — || Oktubre 9, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|70495}}
|-id=496 bgcolor=#e9e9e9
| 70496 || {{mp|1999 TQ|72}} || — || Oktubre 9, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|70496}}
|-id=497 bgcolor=#fefefe
| 70497 || {{mp|1999 TZ|86}} || — || Oktubre 15, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70497}}
|-id=498 bgcolor=#fefefe
| 70498 || {{mp|1999 TN|91}} || — || Oktubre 2, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|70498}}
|-id=499 bgcolor=#fefefe
| 70499 || {{mp|1999 TN|93}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|70499}}
|-id=500 bgcolor=#fefefe
| 70500 || {{mp|1999 TR|95}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70500}}
|}

== 70501–70600 ==
{{Anchor|501}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#e9e9e9
| 70501 || {{mp|1999 TZ|95}} || — || Oktubre 2, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70501}}
|-id=502 bgcolor=#e9e9e9
| 70502 || {{mp|1999 TB|97}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|70502}}
|-id=503 bgcolor=#fefefe
| 70503 || {{mp|1999 TN|98}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|70503}}
|-id=504 bgcolor=#e9e9e9
| 70504 || {{mp|1999 TR|99}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|70504}}
|-id=505 bgcolor=#e9e9e9
| 70505 || {{mp|1999 TU|99}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|70505}}
|-id=506 bgcolor=#e9e9e9
| 70506 || {{mp|1999 TX|101}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|70506}}
|-id=507 bgcolor=#e9e9e9
| 70507 || {{mp|1999 TP|102}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70507}}
|-id=508 bgcolor=#e9e9e9
| 70508 || {{mp|1999 TC|103}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70508}}
|-id=509 bgcolor=#e9e9e9
| 70509 || {{mp|1999 TD|103}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|70509}}
|-id=510 bgcolor=#fefefe
| 70510 || {{mp|1999 TK|103}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|70510}}
|-id=511 bgcolor=#fefefe
| 70511 || {{mp|1999 TL|103}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|70511}}
|-id=512 bgcolor=#fefefe
| 70512 || {{mp|1999 TM|103}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70512}}
|-id=513 bgcolor=#fefefe
| 70513 || {{mp|1999 TC|104}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || V || align=right | 2.1 km || {{M+J|70513}}
|-id=514 bgcolor=#fefefe
| 70514 || {{mp|1999 TO|104}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70514}}
|-id=515 bgcolor=#e9e9e9
| 70515 || {{mp|1999 TO|105}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.1 km || {{M+J|70515}}
|-id=516 bgcolor=#fefefe
| 70516 || {{mp|1999 TQ|105}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|70516}}
|-id=517 bgcolor=#e9e9e9
| 70517 || {{mp|1999 TU|105}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70517}}
|-id=518 bgcolor=#fefefe
| 70518 || {{mp|1999 TS|107}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|70518}}
|-id=519 bgcolor=#fefefe
| 70519 || {{mp|1999 TD|108}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70519}}
|-id=520 bgcolor=#e9e9e9
| 70520 || {{mp|1999 TX|108}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70520}}
|-id=521 bgcolor=#fefefe
| 70521 || {{mp|1999 TF|109}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|70521}}
|-id=522 bgcolor=#fefefe
| 70522 || {{mp|1999 TE|110}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|70522}}
|-id=523 bgcolor=#fefefe
| 70523 || {{mp|1999 TL|110}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|70523}}
|-id=524 bgcolor=#fefefe
| 70524 || {{mp|1999 TH|112}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|70524}}
|-id=525 bgcolor=#e9e9e9
| 70525 || {{mp|1999 TW|112}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|70525}}
|-id=526 bgcolor=#e9e9e9
| 70526 || {{mp|1999 TG|113}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|70526}}
|-id=527 bgcolor=#e9e9e9
| 70527 || {{mp|1999 TQ|115}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70527}}
|-id=528 bgcolor=#fefefe
| 70528 || {{mp|1999 TF|116}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|70528}}
|-id=529 bgcolor=#fefefe
| 70529 || {{mp|1999 TR|116}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70529}}
|-id=530 bgcolor=#fefefe
| 70530 || {{mp|1999 TP|117}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70530}}
|-id=531 bgcolor=#e9e9e9
| 70531 || {{mp|1999 TT|119}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|70531}}
|-id=532 bgcolor=#e9e9e9
| 70532 || {{mp|1999 TX|120}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70532}}
|-id=533 bgcolor=#fefefe
| 70533 || {{mp|1999 TD|121}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|70533}}
|-id=534 bgcolor=#e9e9e9
| 70534 || {{mp|1999 TP|121}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70534}}
|-id=535 bgcolor=#fefefe
| 70535 || {{mp|1999 TU|121}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|70535}}
|-id=536 bgcolor=#e9e9e9
| 70536 || {{mp|1999 TW|121}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|70536}}
|-id=537 bgcolor=#e9e9e9
| 70537 || {{mp|1999 TB|122}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70537}}
|-id=538 bgcolor=#e9e9e9
| 70538 || {{mp|1999 TD|122}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#518|RAF]] || align=right | 3.7 km || {{M+J|70538}}
|-id=539 bgcolor=#e9e9e9
| 70539 || {{mp|1999 TR|122}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70539}}
|-id=540 bgcolor=#e9e9e9
| 70540 || {{mp|1999 TS|122}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|70540}}
|-id=541 bgcolor=#e9e9e9
| 70541 || {{mp|1999 TW|122}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70541}}
|-id=542 bgcolor=#fefefe
| 70542 || {{mp|1999 TK|123}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70542}}
|-id=543 bgcolor=#fefefe
| 70543 || {{mp|1999 TQ|126}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|70543}}
|-id=544 bgcolor=#fefefe
| 70544 || {{mp|1999 TW|126}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|70544}}
|-id=545 bgcolor=#fefefe
| 70545 || {{mp|1999 TL|127}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|70545}}
|-id=546 bgcolor=#e9e9e9
| 70546 || {{mp|1999 TB|128}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|70546}}
|-id=547 bgcolor=#fefefe
| 70547 || {{mp|1999 TR|131}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|70547}}
|-id=548 bgcolor=#e9e9e9
| 70548 || {{mp|1999 TF|134}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|70548}}
|-id=549 bgcolor=#e9e9e9
| 70549 || {{mp|1999 TM|135}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70549}}
|-id=550 bgcolor=#e9e9e9
| 70550 || {{mp|1999 TN|138}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70550}}
|-id=551 bgcolor=#e9e9e9
| 70551 || {{mp|1999 TR|138}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70551}}
|-id=552 bgcolor=#e9e9e9
| 70552 || {{mp|1999 TF|139}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|70552}}
|-id=553 bgcolor=#e9e9e9
| 70553 || {{mp|1999 TK|139}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Fast rotator (asteroid)#70553|fast]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|70553}}
|-id=554 bgcolor=#e9e9e9
| 70554 || {{mp|1999 TS|139}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70554}}
|-id=555 bgcolor=#e9e9e9
| 70555 || {{mp|1999 TW|139}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|70555}}
|-id=556 bgcolor=#e9e9e9
| 70556 || {{mp|1999 TH|140}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|70556}}
|-id=557 bgcolor=#e9e9e9
| 70557 || {{mp|1999 TF|141}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|70557}}
|-id=558 bgcolor=#e9e9e9
| 70558 || {{mp|1999 TM|141}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70558}}
|-id=559 bgcolor=#fefefe
| 70559 || {{mp|1999 TD|143}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|70559}}
|-id=560 bgcolor=#fefefe
| 70560 || {{mp|1999 TP|143}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70560}}
|-id=561 bgcolor=#fefefe
| 70561 || {{mp|1999 TU|143}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|70561}}
|-id=562 bgcolor=#e9e9e9
| 70562 || {{mp|1999 TB|145}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70562}}
|-id=563 bgcolor=#e9e9e9
| 70563 || {{mp|1999 TH|147}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70563}}
|-id=564 bgcolor=#e9e9e9
| 70564 || {{mp|1999 TP|147}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|70564}}
|-id=565 bgcolor=#e9e9e9
| 70565 || {{mp|1999 TC|150}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70565}}
|-id=566 bgcolor=#e9e9e9
| 70566 || {{mp|1999 TB|151}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70566}}
|-id=567 bgcolor=#e9e9e9
| 70567 || {{mp|1999 TK|151}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|70567}}
|-id=568 bgcolor=#e9e9e9
| 70568 || {{mp|1999 TA|153}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|70568}}
|-id=569 bgcolor=#e9e9e9
| 70569 || {{mp|1999 TU|153}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70569}}
|-id=570 bgcolor=#e9e9e9
| 70570 || {{mp|1999 TW|154}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|70570}}
|-id=571 bgcolor=#e9e9e9
| 70571 || {{mp|1999 TQ|156}} || — || Oktubre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|70571}}
|-id=572 bgcolor=#fefefe
| 70572 || {{mp|1999 TA|157}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70572}}
|-id=573 bgcolor=#e9e9e9
| 70573 || {{mp|1999 TD|161}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70573}}
|-id=574 bgcolor=#e9e9e9
| 70574 || {{mp|1999 TR|161}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70574}}
|-id=575 bgcolor=#fefefe
| 70575 || {{mp|1999 TZ|161}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|70575}}
|-id=576 bgcolor=#e9e9e9
| 70576 || {{mp|1999 TP|162}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70576}}
|-id=577 bgcolor=#e9e9e9
| 70577 || {{mp|1999 TK|163}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70577}}
|-id=578 bgcolor=#e9e9e9
| 70578 || {{mp|1999 TF|164}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|70578}}
|-id=579 bgcolor=#e9e9e9
| 70579 || {{mp|1999 TM|164}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70579}}
|-id=580 bgcolor=#e9e9e9
| 70580 || {{mp|1999 TN|164}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|70580}}
|-id=581 bgcolor=#fefefe
| 70581 || {{mp|1999 TJ|165}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|70581}}
|-id=582 bgcolor=#fefefe
| 70582 || {{mp|1999 TR|165}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|70582}}
|-id=583 bgcolor=#fefefe
| 70583 || {{mp|1999 TA|168}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|70583}}
|-id=584 bgcolor=#e9e9e9
| 70584 || {{mp|1999 TJ|168}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|70584}}
|-id=585 bgcolor=#fefefe
| 70585 || {{mp|1999 TA|170}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|70585}}
|-id=586 bgcolor=#e9e9e9
| 70586 || {{mp|1999 TE|170}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|70586}}
|-id=587 bgcolor=#e9e9e9
| 70587 || {{mp|1999 TF|170}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|70587}}
|-id=588 bgcolor=#e9e9e9
| 70588 || {{mp|1999 TA|173}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|70588}}
|-id=589 bgcolor=#e9e9e9
| 70589 || {{mp|1999 TO|173}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70589}}
|-id=590 bgcolor=#e9e9e9
| 70590 || {{mp|1999 TY|173}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70590}}
|-id=591 bgcolor=#fefefe
| 70591 || {{mp|1999 TU|175}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70591}}
|-id=592 bgcolor=#e9e9e9
| 70592 || {{mp|1999 TD|177}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|70592}}
|-id=593 bgcolor=#e9e9e9
| 70593 || {{mp|1999 TD|178}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|70593}}
|-id=594 bgcolor=#e9e9e9
| 70594 || {{mp|1999 TH|178}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|70594}}
|-id=595 bgcolor=#d6d6d6
| 70595 || {{mp|1999 TT|180}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|70595}}
|-id=596 bgcolor=#e9e9e9
| 70596 || {{mp|1999 TV|180}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70596}}
|-id=597 bgcolor=#e9e9e9
| 70597 || {{mp|1999 TE|182}} || — || Oktubre 11, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|70597}}
|-id=598 bgcolor=#e9e9e9
| 70598 || {{mp|1999 TP|185}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|70598}}
|-id=599 bgcolor=#d6d6d6
| 70599 || {{mp|1999 TC|186}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.6 km || {{M+J|70599}}
|-id=600 bgcolor=#e9e9e9
| 70600 || {{mp|1999 TC|187}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 6.8 km || {{M+J|70600}}
|}

== 70601–70700 ==
{{Anchor|601}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 70601 || {{mp|1999 TM|187}} || — || Oktubre 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70601}}
|-id=602 bgcolor=#e9e9e9
| 70602 || {{mp|1999 TD|188}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|70602}}
|-id=603 bgcolor=#e9e9e9
| 70603 || {{mp|1999 TA|189}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|70603}}
|-id=604 bgcolor=#e9e9e9
| 70604 || {{mp|1999 TA|190}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|70604}}
|-id=605 bgcolor=#e9e9e9
| 70605 || {{mp|1999 TN|191}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70605}}
|-id=606 bgcolor=#e9e9e9
| 70606 || {{mp|1999 TC|195}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Padua family|PAD]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|70606}}
|-id=607 bgcolor=#e9e9e9
| 70607 || {{mp|1999 TU|195}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|70607}}
|-id=608 bgcolor=#e9e9e9
| 70608 || {{mp|1999 TC|197}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|70608}}
|-id=609 bgcolor=#e9e9e9
| 70609 || {{mp|1999 TF|198}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70609}}
|-id=610 bgcolor=#e9e9e9
| 70610 || {{mp|1999 TH|198}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|70610}}
|-id=611 bgcolor=#e9e9e9
| 70611 || {{mp|1999 TB|199}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70611}}
|-id=612 bgcolor=#e9e9e9
| 70612 || {{mp|1999 TH|200}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70612}}
|-id=613 bgcolor=#e9e9e9
| 70613 || {{mp|1999 TG|201}} || — || Oktubre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70613}}
|-id=614 bgcolor=#e9e9e9
| 70614 || {{mp|1999 TF|204}} || — || Oktubre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|70614}}
|-id=615 bgcolor=#e9e9e9
| 70615 || {{mp|1999 TZ|204}} || — || Oktubre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|70615}}
|-id=616 bgcolor=#e9e9e9
| 70616 || {{mp|1999 TD|205}} || — || Oktubre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|70616}}
|-id=617 bgcolor=#e9e9e9
| 70617 || {{mp|1999 TN|209}} || — || Oktubre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|70617}}
|-id=618 bgcolor=#e9e9e9
| 70618 || {{mp|1999 TP|209}} || — || Oktubre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|70618}}
|-id=619 bgcolor=#fefefe
| 70619 || {{mp|1999 TY|211}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70619}}
|-id=620 bgcolor=#fefefe
| 70620 || {{mp|1999 TF|213}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|70620}}
|-id=621 bgcolor=#e9e9e9
| 70621 || {{mp|1999 TC|214}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|70621}}
|-id=622 bgcolor=#e9e9e9
| 70622 || {{mp|1999 TO|215}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|70622}}
|-id=623 bgcolor=#e9e9e9
| 70623 || {{mp|1999 TP|215}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|70623}}
|-id=624 bgcolor=#e9e9e9
| 70624 || {{mp|1999 TS|215}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70624}}
|-id=625 bgcolor=#e9e9e9
| 70625 || {{mp|1999 TA|216}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|70625}}
|-id=626 bgcolor=#e9e9e9
| 70626 || {{mp|1999 TL|216}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|70626}}
|-id=627 bgcolor=#e9e9e9
| 70627 || {{mp|1999 TU|216}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70627}}
|-id=628 bgcolor=#e9e9e9
| 70628 || {{mp|1999 TE|217}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|70628}}
|-id=629 bgcolor=#e9e9e9
| 70629 || {{mp|1999 TC|218}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|70629}}
|-id=630 bgcolor=#fefefe
| 70630 || {{mp|1999 TJ|219}} || — || Oktubre 1, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|70630}}
|-id=631 bgcolor=#e9e9e9
| 70631 || {{mp|1999 TY|219}} || — || Oktubre 1, 1999 || Catalina || CSS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|70631}}
|-id=632 bgcolor=#e9e9e9
| 70632 || {{mp|1999 TN|220}} || — || Oktubre 1, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|70632}}
|-id=633 bgcolor=#e9e9e9
| 70633 || {{mp|1999 TG|223}} || — || Oktubre 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|70633}}
|-id=634 bgcolor=#fefefe
| 70634 || {{mp|1999 TR|223}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|70634}}
|-id=635 bgcolor=#e9e9e9
| 70635 || {{mp|1999 TX|227}} || — || Oktubre 1, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|70635}}
|-id=636 bgcolor=#e9e9e9
| 70636 || {{mp|1999 TH|230}} || — || Oktubre 3, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70636}}
|-id=637 bgcolor=#e9e9e9
| 70637 || {{mp|1999 TK|230}} || — || Oktubre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70637}}
|-id=638 bgcolor=#e9e9e9
| 70638 || {{mp|1999 TY|232}} || — || Oktubre 7, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|70638}}
|-id=639 bgcolor=#e9e9e9
| 70639 || {{mp|1999 TO|236}} || — || Oktubre 3, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|70639}}
|-id=640 bgcolor=#e9e9e9
| 70640 || {{mp|1999 TR|239}} || — || Oktubre 4, 1999 || Catalina || CSS || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70640}}
|-id=641 bgcolor=#e9e9e9
| 70641 || {{mp|1999 TS|240}} || — || Oktubre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|70641}}
|-id=642 bgcolor=#e9e9e9
| 70642 || {{mp|1999 TD|242}} || — || Oktubre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70642}}
|-id=643 bgcolor=#e9e9e9
| 70643 || {{mp|1999 TE|242}} || — || Oktubre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|70643}}
|-id=644 bgcolor=#e9e9e9
| 70644 || {{mp|1999 TU|242}} || — || Oktubre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|70644}}
|-id=645 bgcolor=#e9e9e9
| 70645 || {{mp|1999 TE|243}} || — || Oktubre 5, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70645}}
|-id=646 bgcolor=#fefefe
| 70646 || {{mp|1999 TE|244}} || — || Oktubre 7, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70646}}
|-id=647 bgcolor=#fefefe
| 70647 || {{mp|1999 TN|244}} || — || Oktubre 7, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|70647}}
|-id=648 bgcolor=#e9e9e9
| 70648 || {{mp|1999 TY|245}} || — || Oktubre 7, 1999 || Catalina || CSS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.3 km || {{M+J|70648}}
|-id=649 bgcolor=#e9e9e9
| 70649 || {{mp|1999 TB|246}} || — || Oktubre 8, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|70649}}
|-id=650 bgcolor=#fefefe
| 70650 || {{mp|1999 TM|247}} || — || Oktubre 8, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|70650}}
|-id=651 bgcolor=#e9e9e9
| 70651 || {{mp|1999 TV|248}} || — || Oktubre 8, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|70651}}
|-id=652 bgcolor=#d6d6d6
| 70652 || {{mp|1999 TB|249}} || — || Oktubre 8, 1999 || Catalina || CSS || [[FIN tbl#608|BRA]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|70652}}
|-id=653 bgcolor=#e9e9e9
| 70653 || {{mp|1999 TP|254}} || — || Oktubre 8, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|70653}}
|-id=654 bgcolor=#e9e9e9
| 70654 || {{mp|1999 TN|255}} || — || Oktubre 9, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70654}}
|-id=655 bgcolor=#fefefe
| 70655 || {{mp|1999 TR|256}} || — || Oktubre 9, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|70655}}
|-id=656 bgcolor=#fefefe
| 70656 || {{mp|1999 TF|257}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70656}}
|-id=657 bgcolor=#e9e9e9
| 70657 || {{mp|1999 TW|258}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70657}}
|-id=658 bgcolor=#fefefe
| 70658 || {{mp|1999 TZ|260}} || — || Oktubre 13, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.5 km || {{M+J|70658}}
|-id=659 bgcolor=#e9e9e9
| 70659 || {{mp|1999 TZ|265}} || — || Oktubre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|70659}}
|-id=660 bgcolor=#e9e9e9
| 70660 || {{mp|1999 TV|270}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|70660}}
|-id=661 bgcolor=#fefefe
| 70661 || {{mp|1999 TS|274}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70661}}
|-id=662 bgcolor=#e9e9e9
| 70662 || {{mp|1999 TR|282}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70662}}
|-id=663 bgcolor=#e9e9e9
| 70663 || {{mp|1999 TG|284}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|70663}}
|-id=664 bgcolor=#fefefe
| 70664 || {{mp|1999 TE|286}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70664}}
|-id=665 bgcolor=#fefefe
| 70665 || {{mp|1999 TF|286}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70665}}
|-id=666 bgcolor=#e9e9e9
| 70666 || {{mp|1999 TW|286}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|70666}}
|-id=667 bgcolor=#fefefe
| 70667 || {{mp|1999 TJ|287}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|70667}}
|-id=668 bgcolor=#e9e9e9
| 70668 || {{mp|1999 TB|288}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|70668}}
|-id=669 bgcolor=#e9e9e9
| 70669 || {{mp|1999 TT|290}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70669}}
|-id=670 bgcolor=#e9e9e9
| 70670 || {{mp|1999 TU|290}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|70670}}
|-id=671 bgcolor=#e9e9e9
| 70671 || {{mp|1999 TC|291}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70671}}
|-id=672 bgcolor=#e9e9e9
| 70672 || {{mp|1999 TM|293}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70672}}
|-id=673 bgcolor=#e9e9e9
| 70673 || {{mp|1999 TR|312}} || — || Oktubre 5, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|70673}}
|-id=674 bgcolor=#fefefe
| 70674 || {{mp|1999 TD|320}} || — || Oktubre 10, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70674}}
|-id=675 bgcolor=#e9e9e9
| 70675 || {{mp|1999 TY|321}} || — || Oktubre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 4.3 km || {{M+J|70675}}
|-id=676 bgcolor=#fefefe
| 70676 || 1999 UM || — || Oktubre 16, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70676}}
|-id=677 bgcolor=#e9e9e9
| 70677 || 1999 UU || — || Oktubre 16, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|70677}}
|-id=678 bgcolor=#e9e9e9
| 70678 || {{mp|1999 UB|2}} || — || Oktubre 18, 1999 || [[Farpoint Observatory|Farpoint]] || [[Farpoint Observatory|Farpoint]] || [[Padua family|PAD]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70678}}
|-id=679 bgcolor=#e9e9e9
| 70679 Urzidil || {{mp|1999 UV|3}} || {{MoMP|70679|Urzidil}} || Oktubre 30, 1999 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Jana Tichá|J. Tichá]], [[Miloš Tichý|M. Tichý]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70679}}
|-id=680 bgcolor=#e9e9e9
| 70680 || {{mp|1999 UN|4}} || — || Oktubre 31, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|70680}}
|-id=681 bgcolor=#e9e9e9
| 70681 || {{mp|1999 US|4}} || — || Oktubre 31, 1999 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Lenka Kotková|L. Kotková]] || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|70681}}
|-id=682 bgcolor=#e9e9e9
| 70682 || {{mp|1999 UN|8}} || — || Oktubre 29, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|70682}}
|-id=683 bgcolor=#e9e9e9
| 70683 || {{mp|1999 UT|8}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|70683}}
|-id=684 bgcolor=#e9e9e9
| 70684 || {{mp|1999 UD|9}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|70684}}
|-id=685 bgcolor=#e9e9e9
| 70685 || {{mp|1999 UR|12}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|70685}}
|-id=686 bgcolor=#e9e9e9
| 70686 || {{mp|1999 UK|14}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70686}}
|-id=687 bgcolor=#e9e9e9
| 70687 || {{mp|1999 UE|15}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || (5) || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70687}}
|-id=688 bgcolor=#e9e9e9
| 70688 || {{mp|1999 UZ|15}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|70688}}
|-id=689 bgcolor=#e9e9e9
| 70689 || {{mp|1999 UU|16}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|70689}}
|-id=690 bgcolor=#e9e9e9
| 70690 || {{mp|1999 UF|17}} || — || Oktubre 31, 1999 || Catalina || CSS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|70690}}
|-id=691 bgcolor=#fefefe
| 70691 || {{mp|1999 UH|18}} || — || Oktubre 30, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|70691}}
|-id=692 bgcolor=#e9e9e9
| 70692 || {{mp|1999 UY|19}} || — || Oktubre 31, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|70692}}
|-id=693 bgcolor=#fefefe
| 70693 || {{mp|1999 UR|23}} || — || Oktubre 28, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70693}}
|-id=694 bgcolor=#fefefe
| 70694 || {{mp|1999 US|23}} || — || Oktubre 28, 1999 || Catalina || CSS || V || align=right | 2.6 km || {{M+J|70694}}
|-id=695 bgcolor=#e9e9e9
| 70695 || {{mp|1999 UL|25}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|70695}}
|-id=696 bgcolor=#e9e9e9
| 70696 || {{mp|1999 UA|26}} || — || Oktubre 30, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|70696}}
|-id=697 bgcolor=#e9e9e9
| 70697 || {{mp|1999 UR|26}} || — || Oktubre 30, 1999 || Catalina || CSS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|70697}}
|-id=698 bgcolor=#e9e9e9
| 70698 || {{mp|1999 UW|26}} || — || Oktubre 30, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|70698}}
|-id=699 bgcolor=#fefefe
| 70699 || {{mp|1999 US|27}} || — || Oktubre 30, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|70699}}
|-id=700 bgcolor=#fefefe
| 70700 || {{mp|1999 UQ|28}} || — || Oktubre 31, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|70700}}
|}

== 70701–70800 ==
{{Anchor|701}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#e9e9e9
| 70701 || {{mp|1999 UT|34}} || — || Oktubre 31, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70701}}
|-id=702 bgcolor=#fefefe
| 70702 || {{mp|1999 UQ|36}} || — || Oktubre 16, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70702}}
|-id=703 bgcolor=#fefefe
| 70703 || {{mp|1999 UO|38}} || — || Oktubre 29, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70703}}
|-id=704 bgcolor=#e9e9e9
| 70704 || {{mp|1999 UG|39}} || — || Oktubre 30, 1999 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70704}}
|-id=705 bgcolor=#e9e9e9
| 70705 || {{mp|1999 UK|40}} || — || Oktubre 16, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|70705}}
|-id=706 bgcolor=#e9e9e9
| 70706 || {{mp|1999 UM|41}} || — || Oktubre 18, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|70706}}
|-id=707 bgcolor=#e9e9e9
| 70707 || {{mp|1999 UC|42}} || — || Oktubre 20, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|70707}}
|-id=708 bgcolor=#e9e9e9
| 70708 || {{mp|1999 UR|43}} || — || Oktubre 28, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 7.4 km || {{M+J|70708}}
|-id=709 bgcolor=#e9e9e9
| 70709 || {{mp|1999 UB|44}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|70709}}
|-id=710 bgcolor=#e9e9e9
| 70710 Chuckfellows || {{mp|1999 UE|44}} || {{MoMP|70710|Chuckfellows}} || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70710}}
|-id=711 bgcolor=#fefefe
| 70711 Arlinbartels || {{mp|1999 UU|44}} || {{MoMP|70711|Arlinbartels}} || Oktubre 30, 1999 || Catalina || CSS || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70711}}
|-id=712 bgcolor=#e9e9e9
| 70712 Danieljoanna || {{mp|1999 UW|45}} || {{MoMP|70712|Danieljoanna}} || Oktubre 31, 1999 || Catalina || CSS || [[Adeona family|ADE]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70712}}
|-id=713 bgcolor=#e9e9e9
| 70713 Sethmacfarlane || {{mp|1999 UL|46}} || {{MoMP|70713|Sethmacfarlane}} || Oktubre 31, 1999 || Catalina || CSS || [[FIN tbl#518|RAF]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70713}}
|-id=714 bgcolor=#e9e9e9
| 70714 Rizk || {{mp|1999 UX|47}} || {{MoMP|70714|Rizk}} || Oktubre 30, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|70714}}
|-id=715 bgcolor=#e9e9e9
| 70715 Allancheuvront || {{mp|1999 UP|49}} || {{MoMP|70715|Allancheuvront}} || Oktubre 30, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70715}}
|-id=716 bgcolor=#e9e9e9
| 70716 Mehall || {{mp|1999 UF|50}} || {{MoMP|70716|Mehall}} || Oktubre 30, 1999 || Catalina || CSS || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70716}}
|-id=717 bgcolor=#e9e9e9
| 70717 || {{mp|1999 UB|51}} || — || Oktubre 31, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70717}}
|-id=718 bgcolor=#e9e9e9
| 70718 HEAF || {{mp|1999 UY|51}} || {{MoMP|70718|HEAF}} || Oktubre 31, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|70718}}
|-id=719 bgcolor=#e9e9e9
| 70719 || {{mp|1999 UB|52}} || — || Oktubre 31, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70719}}
|-id=720 bgcolor=#e9e9e9
| 70720 Davidskillman || {{mp|1999 UB|53}} || {{MoMP|70720|Davidskillman}} || Oktubre 31, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|70720}}
|-id=721 bgcolor=#e9e9e9
| 70721 || 1999 VD || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Lime Creek Observatory|Lime Creek]] || [[Robert Linderholm|R. Linderholm]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70721}}
|-id=722 bgcolor=#e9e9e9
| 70722 || 1999 VY || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Lenka Kotková|L. Kotková]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70722}}
|-id=723 bgcolor=#e9e9e9
| 70723 || {{mp|1999 VK|1}} || — || Nobyembre 3, 1999 || [[Baton Rouge Astronomical Society Highland Road Park Observatory|Baton Rouge]] || [[Walter R. Cooney Jr.|W. R. Cooney Jr.]], [[Patrick M. Motl|P. M. Motl]] || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|70723}}
|-id=724 bgcolor=#e9e9e9
| 70724 || {{mp|1999 VS|1}} || — || Nobyembre 4, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|70724}}
|-id=725 bgcolor=#e9e9e9
| 70725 || {{mp|1999 VH|2}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|70725}}
|-id=726 bgcolor=#e9e9e9
| 70726 || {{mp|1999 VS|2}} || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Bergisch Gladbach Observatory|Bergisch Gladbach]] || [[Wolf Bickel|W. Bickel]] || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|70726}}
|-id=727 bgcolor=#e9e9e9
| 70727 || {{mp|1999 VX|3}} || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|70727}}
|-id=728 bgcolor=#fefefe
| 70728 Gal-Edd || {{mp|1999 VA|4}} || {{MoMP|70728|Gal-Edd}} || Nobyembre 1, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.1 km || {{M+J|70728}}
|-id=729 bgcolor=#e9e9e9
| 70729 || {{mp|1999 VU|4}} || — || Nobyembre 5, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Padua family|PAD]] || align=right | 5.4 km || {{M+J|70729}}
|-id=730 bgcolor=#e9e9e9
| 70730 || {{mp|1999 VN|5}} || — || Nobyembre 6, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|70730}}
|-id=731 bgcolor=#e9e9e9
| 70731 || {{mp|1999 VA|6}} || — || Nobyembre 5, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|70731}}
|-id=732 bgcolor=#e9e9e9
| 70732 || {{mp|1999 VG|6}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Oizumi || T. Kobayashi || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70732}}
|-id=733 bgcolor=#fefefe
| 70733 || {{mp|1999 VV|6}} || — || Nobyembre 8, 1999 || [[Zeno Observatory|Zeno]] || [[Tom Stafford (astronomer)|T. Stafford]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|70733}}
|-id=734 bgcolor=#e9e9e9
| 70734 || {{mp|1999 VS|8}} || — || Nobyembre 8, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|70734}}
|-id=735 bgcolor=#e9e9e9
| 70735 || {{mp|1999 VZ|8}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|70735}}
|-id=736 bgcolor=#e9e9e9
| 70736 || {{mp|1999 VM|10}} || — || Nobyembre 9, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|70736}}
|-id=737 bgcolor=#e9e9e9
| 70737 Stenflo || {{mp|1999 VA|11}} || {{MoMP|70737|Stenflo}} || Nobyembre 8, 1999 || [[Osservatorio Astronomico di Gnosca|Gnosca]] || [[Stefano Sposetti|S. Sposetti]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|70737}}
|-id=738 bgcolor=#e9e9e9
| 70738 || {{mp|1999 VF|11}} || — || Nobyembre 8, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70738}}
|-id=739 bgcolor=#e9e9e9
| 70739 || {{mp|1999 VN|17}} || — || Nobyembre 2, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|70739}}
|-id=740 bgcolor=#e9e9e9
| 70740 || {{mp|1999 VG|18}} || — || Nobyembre 2, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|70740}}
|-id=741 bgcolor=#e9e9e9
| 70741 || {{mp|1999 VO|18}} || — || Nobyembre 2, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|70741}}
|-id=742 bgcolor=#e9e9e9
| 70742 || {{mp|1999 VF|19}} || — || Nobyembre 8, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Fast rotator (asteroid)#70742|fast]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70742}}
|-id=743 bgcolor=#e9e9e9
| 70743 || {{mp|1999 VG|19}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević || {{·}} || align=right | ''5.5 km'' || {{M+J|70743}}
|-id=744 bgcolor=#fefefe
| 70744 Maffucci || {{mp|1999 VW|20}} || {{MoMP|70744|Maffucci}} || Nobyembre 9, 1999 || [[Osservatorio Astronomico della Montagna Pistoiese|San Marcello]] || [[Luciano Tesi|L. Tesi]], [[Giuseppe Forti|G. Forti]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|70744}}
|-id=745 bgcolor=#e9e9e9
| 70745 Aleserpieri || {{mp|1999 VZ|20}} || {{MoMP|70745|Aleserpieri}} || Nobyembre 9, 1999 || [[Osservatorio Astronomico di Pianoro|Pianoro]] || [[Vittorio Goretti|V. Goretti]] || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|70745}}
|-id=746 bgcolor=#e9e9e9
| 70746 || {{mp|1999 VQ|22}} || — || Nobyembre 13, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|70746}}
|-id=747 bgcolor=#e9e9e9
| 70747 || {{mp|1999 VT|22}} || — || Nobyembre 13, 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|70747}}
|-id=748 bgcolor=#e9e9e9
| 70748 || {{mp|1999 VV|22}} || — || Nobyembre 13, 1999 || [[Goodricke-Pigott Observatory|Goodricke-Pigott]] || [[Roy A. Tucker|R. A. Tucker]] || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|70748}}
|-id=749 bgcolor=#e9e9e9
| 70749 || {{mp|1999 VS|23}} || — || Nobyembre 14, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|70749}}
|-id=750 bgcolor=#fefefe
| 70750 || {{mp|1999 VJ|24}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|70750}}
|-id=751 bgcolor=#e9e9e9
| 70751 || {{mp|1999 VZ|24}} || — || Nobyembre 13, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|70751}}
|-id=752 bgcolor=#e9e9e9
| 70752 || {{mp|1999 VB|25}} || — || Nobyembre 13, 1999 || Oizumi || T. Kobayashi || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|70752}}
|-id=753 bgcolor=#e9e9e9
| 70753 || {{mp|1999 VL|26}} || — || Nobyembre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|70753}}
|-id=754 bgcolor=#e9e9e9
| 70754 || {{mp|1999 VO|26}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|70754}}
|-id=755 bgcolor=#e9e9e9
| 70755 || {{mp|1999 VB|27}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#510|MIS]] || align=right | 5.3 km || {{M+J|70755}}
|-id=756 bgcolor=#e9e9e9
| 70756 || {{mp|1999 VV|28}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|70756}}
|-id=757 bgcolor=#e9e9e9
| 70757 || {{mp|1999 VL|29}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|70757}}
|-id=758 bgcolor=#e9e9e9
| 70758 || {{mp|1999 VB|30}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|70758}}
|-id=759 bgcolor=#e9e9e9
| 70759 || {{mp|1999 VP|30}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|70759}}
|-id=760 bgcolor=#fefefe
| 70760 || {{mp|1999 VJ|31}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|70760}}
|-id=761 bgcolor=#e9e9e9
| 70761 || {{mp|1999 VP|32}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|70761}}
|-id=762 bgcolor=#e9e9e9
| 70762 || {{mp|1999 VZ|32}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 7.1 km || {{M+J|70762}}
|-id=763 bgcolor=#d6d6d6
| 70763 || {{mp|1999 VA|33}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|70763}}
|-id=764 bgcolor=#e9e9e9
| 70764 || {{mp|1999 VH|33}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70764}}
|-id=765 bgcolor=#e9e9e9
| 70765 || {{mp|1999 VK|33}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|70765}}
|-id=766 bgcolor=#e9e9e9
| 70766 || {{mp|1999 VO|33}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|70766}}
|-id=767 bgcolor=#d6d6d6
| 70767 || {{mp|1999 VP|33}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|70767}}
|-id=768 bgcolor=#e9e9e9
| 70768 || {{mp|1999 VS|35}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 4.3 km || {{M+J|70768}}
|-id=769 bgcolor=#e9e9e9
| 70769 || {{mp|1999 VL|36}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|70769}}
|-id=770 bgcolor=#e9e9e9
| 70770 || {{mp|1999 VN|36}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|70770}}
|-id=771 bgcolor=#e9e9e9
| 70771 || {{mp|1999 VA|37}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|70771}}
|-id=772 bgcolor=#e9e9e9
| 70772 || {{mp|1999 VD|37}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70772}}
|-id=773 bgcolor=#e9e9e9
| 70773 || {{mp|1999 VK|37}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|70773}}
|-id=774 bgcolor=#d6d6d6
| 70774 || {{mp|1999 VS|37}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''8.7 km'' || {{M+J|70774}}
|-id=775 bgcolor=#e9e9e9
| 70775 || {{mp|1999 VO|38}} || — || Nobyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70775}}
|-id=776 bgcolor=#e9e9e9
| 70776 || {{mp|1999 VH|39}} || — || Nobyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|70776}}
|-id=777 bgcolor=#d6d6d6
| 70777 || {{mp|1999 VG|40}} || — || Nobyembre 15, 1999 || [[Bergisch Gladbach Observatory|Bergisch Gladbach]] || [[Wolf Bickel|W. Bickel]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|70777}}
|-id=778 bgcolor=#e9e9e9
| 70778 || {{mp|1999 VH|40}} || — || Nobyembre 5, 1999 || [[Uenohara Observatory|Uenohara]] || [[Nobuhiro Kawasato|N. Kawasato]] || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|70778}}
|-id=779 bgcolor=#e9e9e9
| 70779 || {{mp|1999 VT|41}} || — || Nobyembre 4, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|70779}}
|-id=780 bgcolor=#e9e9e9
| 70780 || {{mp|1999 VD|43}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|70780}}
|-id=781 bgcolor=#e9e9e9
| 70781 Donnelly || {{mp|1999 VR|43}} || {{MoMP|70781|Donnelly}} || Nobyembre 1, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70781}}
|-id=782 bgcolor=#e9e9e9
| 70782 Vinceelliott || {{mp|1999 VS|43}} || {{MoMP|70782|Vinceelliott}} || Nobyembre 1, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|70782}}
|-id=783 bgcolor=#e9e9e9
| 70783 Kenwilliams || {{mp|1999 VK|44}} || {{MoMP|70783|Kenwilliams}} || Nobyembre 3, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|70783}}
|-id=784 bgcolor=#fefefe
| 70784 || {{mp|1999 VO|45}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|70784}}
|-id=785 bgcolor=#fefefe
| 70785 || {{mp|1999 VW|46}} || — || Nobyembre 4, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70785}}
|-id=786 bgcolor=#e9e9e9
| 70786 || {{mp|1999 VY|46}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.1 km || {{M+J|70786}}
|-id=787 bgcolor=#e9e9e9
| 70787 || {{mp|1999 VE|47}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|70787}}
|-id=788 bgcolor=#e9e9e9
| 70788 || {{mp|1999 VQ|47}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|70788}}
|-id=789 bgcolor=#e9e9e9
| 70789 || {{mp|1999 VF|49}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|70789}}
|-id=790 bgcolor=#e9e9e9
| 70790 || {{mp|1999 VS|49}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|70790}}
|-id=791 bgcolor=#e9e9e9
| 70791 || {{mp|1999 VX|49}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70791}}
|-id=792 bgcolor=#e9e9e9
| 70792 || {{mp|1999 VK|50}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|70792}}
|-id=793 bgcolor=#e9e9e9
| 70793 || {{mp|1999 VW|50}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|70793}}
|-id=794 bgcolor=#e9e9e9
| 70794 || {{mp|1999 VX|51}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|70794}}
|-id=795 bgcolor=#e9e9e9
| 70795 || {{mp|1999 VF|53}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|70795}}
|-id=796 bgcolor=#e9e9e9
| 70796 || {{mp|1999 VZ|53}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|70796}}
|-id=797 bgcolor=#e9e9e9
| 70797 || {{mp|1999 VF|54}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70797}}
|-id=798 bgcolor=#e9e9e9
| 70798 || {{mp|1999 VJ|54}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|70798}}
|-id=799 bgcolor=#e9e9e9
| 70799 || {{mp|1999 VY|55}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70799}}
|-id=800 bgcolor=#e9e9e9
| 70800 || {{mp|1999 VE|56}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.7 km || {{M+J|70800}}
|}

== 70801–70900 ==
{{Anchor|801}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 70801 || {{mp|1999 VF|61}} || — || Nobyembre 4, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|70801}}
|-id=802 bgcolor=#d6d6d6
| 70802 || {{mp|1999 VV|61}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|70802}}
|-id=803 bgcolor=#e9e9e9
| 70803 || {{mp|1999 VH|62}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#504|NEM]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|70803}}
|-id=804 bgcolor=#e9e9e9
| 70804 || {{mp|1999 VL|62}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|70804}}
|-id=805 bgcolor=#e9e9e9
| 70805 || {{mp|1999 VV|62}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70805}}
|-id=806 bgcolor=#e9e9e9
| 70806 || {{mp|1999 VD|64}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|70806}}
|-id=807 bgcolor=#e9e9e9
| 70807 || {{mp|1999 VK|64}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|70807}}
|-id=808 bgcolor=#e9e9e9
| 70808 || {{mp|1999 VJ|66}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|70808}}
|-id=809 bgcolor=#e9e9e9
| 70809 || {{mp|1999 VF|68}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70809}}
|-id=810 bgcolor=#e9e9e9
| 70810 || {{mp|1999 VM|68}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|70810}}
|-id=811 bgcolor=#e9e9e9
| 70811 || {{mp|1999 VO|68}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|70811}}
|-id=812 bgcolor=#e9e9e9
| 70812 || {{mp|1999 VB|69}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|70812}}
|-id=813 bgcolor=#e9e9e9
| 70813 || {{mp|1999 VR|69}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|70813}}
|-id=814 bgcolor=#e9e9e9
| 70814 || {{mp|1999 VT|71}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70814}}
|-id=815 bgcolor=#e9e9e9
| 70815 || {{mp|1999 VR|72}} || — || Nobyembre 15, 1999 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Petr Pravec|P. Pravec]] || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|70815}}
|-id=816 bgcolor=#e9e9e9
| 70816 || {{mp|1999 VY|73}} || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70816}}
|-id=817 bgcolor=#e9e9e9
| 70817 || {{mp|1999 VS|75}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|70817}}
|-id=818 bgcolor=#e9e9e9
| 70818 || {{mp|1999 VJ|77}} || — || Nobyembre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70818}}
|-id=819 bgcolor=#e9e9e9
| 70819 || {{mp|1999 VM|77}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|70819}}
|-id=820 bgcolor=#e9e9e9
| 70820 || {{mp|1999 VS|79}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70820}}
|-id=821 bgcolor=#fefefe
| 70821 || {{mp|1999 VX|79}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70821}}
|-id=822 bgcolor=#e9e9e9
| 70822 || {{mp|1999 VZ|79}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|70822}}
|-id=823 bgcolor=#e9e9e9
| 70823 || {{mp|1999 VH|81}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70823}}
|-id=824 bgcolor=#e9e9e9
| 70824 || {{mp|1999 VL|81}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|70824}}
|-id=825 bgcolor=#e9e9e9
| 70825 || {{mp|1999 VZ|81}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|70825}}
|-id=826 bgcolor=#e9e9e9
| 70826 || {{mp|1999 VA|82}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70826}}
|-id=827 bgcolor=#e9e9e9
| 70827 || {{mp|1999 VN|82}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70827}}
|-id=828 bgcolor=#e9e9e9
| 70828 || {{mp|1999 VV|85}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70828}}
|-id=829 bgcolor=#e9e9e9
| 70829 || {{mp|1999 VX|86}} || — || Nobyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|70829}}
|-id=830 bgcolor=#e9e9e9
| 70830 || {{mp|1999 VZ|86}} || — || Nobyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.5 km || {{M+J|70830}}
|-id=831 bgcolor=#e9e9e9
| 70831 || {{mp|1999 VG|89}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|70831}}
|-id=832 bgcolor=#e9e9e9
| 70832 || {{mp|1999 VM|90}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70832}}
|-id=833 bgcolor=#fefefe
| 70833 || {{mp|1999 VP|90}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|70833}}
|-id=834 bgcolor=#e9e9e9
| 70834 || {{mp|1999 VU|90}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 5.2 km || {{M+J|70834}}
|-id=835 bgcolor=#e9e9e9
| 70835 || {{mp|1999 VY|90}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|70835}}
|-id=836 bgcolor=#e9e9e9
| 70836 || {{mp|1999 VW|91}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|70836}}
|-id=837 bgcolor=#e9e9e9
| 70837 || {{mp|1999 VX|91}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|70837}}
|-id=838 bgcolor=#e9e9e9
| 70838 || {{mp|1999 VA|94}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70838}}
|-id=839 bgcolor=#e9e9e9
| 70839 || {{mp|1999 VR|95}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70839}}
|-id=840 bgcolor=#e9e9e9
| 70840 || {{mp|1999 VO|96}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70840}}
|-id=841 bgcolor=#e9e9e9
| 70841 || {{mp|1999 VS|96}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#534|KRM]] || align=right | 5.7 km || {{M+J|70841}}
|-id=842 bgcolor=#e9e9e9
| 70842 || {{mp|1999 VX|96}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|70842}}
|-id=843 bgcolor=#e9e9e9
| 70843 || {{mp|1999 VD|99}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70843}}
|-id=844 bgcolor=#e9e9e9
| 70844 || {{mp|1999 VN|105}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70844}}
|-id=845 bgcolor=#e9e9e9
| 70845 || {{mp|1999 VO|106}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70845}}
|-id=846 bgcolor=#e9e9e9
| 70846 || {{mp|1999 VK|108}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|70846}}
|-id=847 bgcolor=#e9e9e9
| 70847 || {{mp|1999 VM|112}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70847}}
|-id=848 bgcolor=#d6d6d6
| 70848 || {{mp|1999 VO|112}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|70848}}
|-id=849 bgcolor=#d6d6d6
| 70849 || {{mp|1999 VP|112}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | 3.5 km || {{M+J|70849}}
|-id=850 bgcolor=#e9e9e9
| 70850 Schur || {{mp|1999 VU|113}} || {{MoMP|70850|Schur}} || Nobyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Padua family|PAD]] || align=right | 5.9 km || {{M+J|70850}}
|-id=851 bgcolor=#fefefe
| 70851 || {{mp|1999 VW|113}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|70851}}
|-id=852 bgcolor=#e9e9e9
| 70852 || {{mp|1999 VY|113}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Catalina || CSS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70852}}
|-id=853 bgcolor=#e9e9e9
| 70853 || {{mp|1999 VN|114}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|70853}}
|-id=854 bgcolor=#e9e9e9
| 70854 || {{mp|1999 VP|115}} || — || Nobyembre 4, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{LoMP|12739|(12739)}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70854}}
|-id=855 bgcolor=#e9e9e9
| 70855 || {{mp|1999 VS|117}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70855}}
|-id=856 bgcolor=#e9e9e9
| 70856 || {{mp|1999 VD|121}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[FIN tbl#526|526]] || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|70856}}
|-id=857 bgcolor=#e9e9e9
| 70857 || {{mp|1999 VH|122}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|70857}}
|-id=858 bgcolor=#e9e9e9
| 70858 || {{mp|1999 VH|126}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Fast rotator (asteroid)#70858|fast]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70858}}
|-id=859 bgcolor=#e9e9e9
| 70859 || {{mp|1999 VN|130}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|70859}}
|-id=860 bgcolor=#e9e9e9
| 70860 || {{mp|1999 VW|133}} || — || Nobyembre 10, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|70860}}
|-id=861 bgcolor=#e9e9e9
| 70861 || {{mp|1999 VN|134}} || — || Nobyembre 10, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|70861}}
|-id=862 bgcolor=#e9e9e9
| 70862 || {{mp|1999 VJ|139}} || — || Nobyembre 10, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70862}}
|-id=863 bgcolor=#e9e9e9
| 70863 || {{mp|1999 VX|143}} || — || Nobyembre 11, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|70863}}
|-id=864 bgcolor=#fefefe
| 70864 || {{mp|1999 VB|146}} || — || Nobyembre 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70864}}
|-id=865 bgcolor=#e9e9e9
| 70865 || {{mp|1999 VP|147}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70865}}
|-id=866 bgcolor=#e9e9e9
| 70866 || {{mp|1999 VM|149}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 5.2 km || {{M+J|70866}}
|-id=867 bgcolor=#e9e9e9
| 70867 || {{mp|1999 VA|150}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|70867}}
|-id=868 bgcolor=#e9e9e9
| 70868 || {{mp|1999 VL|151}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|70868}}
|-id=869 bgcolor=#e9e9e9
| 70869 || {{mp|1999 VR|154}} || — || Nobyembre 12, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70869}}
|-id=870 bgcolor=#e9e9e9
| 70870 || {{mp|1999 VL|156}} || — || Nobyembre 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|70870}}
|-id=871 bgcolor=#e9e9e9
| 70871 || {{mp|1999 VS|156}} || — || Nobyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|70871}}
|-id=872 bgcolor=#fefefe
| 70872 || {{mp|1999 VP|157}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|70872}}
|-id=873 bgcolor=#d6d6d6
| 70873 || {{mp|1999 VJ|158}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70873}}
|-id=874 bgcolor=#e9e9e9
| 70874 || {{mp|1999 VR|159}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|70874}}
|-id=875 bgcolor=#e9e9e9
| 70875 || {{mp|1999 VW|159}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|70875}}
|-id=876 bgcolor=#fefefe
| 70876 || {{mp|1999 VE|160}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|70876}}
|-id=877 bgcolor=#e9e9e9
| 70877 || {{mp|1999 VL|160}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#511|BRG]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|70877}}
|-id=878 bgcolor=#e9e9e9
| 70878 || {{mp|1999 VF|161}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|12739|(12739)}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70878}}
|-id=879 bgcolor=#e9e9e9
| 70879 || {{mp|1999 VF|162}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|70879}}
|-id=880 bgcolor=#e9e9e9
| 70880 || {{mp|1999 VL|162}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70880}}
|-id=881 bgcolor=#e9e9e9
| 70881 || {{mp|1999 VO|162}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|70881}}
|-id=882 bgcolor=#e9e9e9
| 70882 || {{mp|1999 VP|162}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|70882}}
|-id=883 bgcolor=#e9e9e9
| 70883 || {{mp|1999 VX|162}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70883}}
|-id=884 bgcolor=#e9e9e9
| 70884 || {{mp|1999 VF|163}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70884}}
|-id=885 bgcolor=#e9e9e9
| 70885 || {{mp|1999 VS|163}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70885}}
|-id=886 bgcolor=#e9e9e9
| 70886 || {{mp|1999 VY|163}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|11882|(11882)}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|70886}}
|-id=887 bgcolor=#e9e9e9
| 70887 || {{mp|1999 VY|166}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|70887}}
|-id=888 bgcolor=#e9e9e9
| 70888 || {{mp|1999 VA|167}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|70888}}
|-id=889 bgcolor=#e9e9e9
| 70889 || {{mp|1999 VX|167}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|70889}}
|-id=890 bgcolor=#fefefe
| 70890 || {{mp|1999 VZ|167}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|70890}}
|-id=891 bgcolor=#e9e9e9
| 70891 || {{mp|1999 VD|168}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|70891}}
|-id=892 bgcolor=#e9e9e9
| 70892 || {{mp|1999 VY|168}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|70892}}
|-id=893 bgcolor=#e9e9e9
| 70893 || {{mp|1999 VT|169}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|70893}}
|-id=894 bgcolor=#e9e9e9
| 70894 || {{mp|1999 VY|170}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|70894}}
|-id=895 bgcolor=#d6d6d6
| 70895 || {{mp|1999 VC|172}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|70895}}
|-id=896 bgcolor=#e9e9e9
| 70896 || {{mp|1999 VH|172}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70896}}
|-id=897 bgcolor=#d6d6d6
| 70897 || {{mp|1999 VG|174}} || — || Nobyembre 5, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 14 km || {{M+J|70897}}
|-id=898 bgcolor=#e9e9e9
| 70898 || {{mp|1999 VR|176}} || — || Nobyembre 5, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|70898}}
|-id=899 bgcolor=#fefefe
| 70899 || {{mp|1999 VS|176}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|70899}}
|-id=900 bgcolor=#e9e9e9
| 70900 || {{mp|1999 VF|177}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|70900}}
|}

== 70901–71000 ==
{{Anchor|901}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 70901 || {{mp|1999 VD|178}} || — || Nobyembre 6, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|70901}}
|-id=902 bgcolor=#fefefe
| 70902 || {{mp|1999 VH|178}} || — || Nobyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|70902}}
|-id=903 bgcolor=#e9e9e9
| 70903 || {{mp|1999 VD|179}} || — || Nobyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70903}}
|-id=904 bgcolor=#e9e9e9
| 70904 || {{mp|1999 VB|184}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70904}}
|-id=905 bgcolor=#d6d6d6
| 70905 || {{mp|1999 VF|185}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.8 km || {{M+J|70905}}
|-id=906 bgcolor=#e9e9e9
| 70906 || {{mp|1999 VL|185}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|70906}}
|-id=907 bgcolor=#e9e9e9
| 70907 || {{mp|1999 VB|186}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|70907}}
|-id=908 bgcolor=#e9e9e9
| 70908 || {{mp|1999 VD|186}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|70908}}
|-id=909 bgcolor=#e9e9e9
| 70909 || {{mp|1999 VG|186}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|70909}}
|-id=910 bgcolor=#e9e9e9
| 70910 || {{mp|1999 VJ|186}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|70910}}
|-id=911 bgcolor=#e9e9e9
| 70911 || {{mp|1999 VT|186}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70911}}
|-id=912 bgcolor=#e9e9e9
| 70912 || {{mp|1999 VC|187}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70912}}
|-id=913 bgcolor=#e9e9e9
| 70913 || {{mp|1999 VP|187}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|12739|(12739)}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|70913}}
|-id=914 bgcolor=#e9e9e9
| 70914 || {{mp|1999 VA|194}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70914}}
|-id=915 bgcolor=#e9e9e9
| 70915 || {{mp|1999 VN|194}} || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70915}}
|-id=916 bgcolor=#e9e9e9
| 70916 || {{mp|1999 VH|195}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|70916}}
|-id=917 bgcolor=#e9e9e9
| 70917 || {{mp|1999 VN|195}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Catalina || CSS || [[Padua family|PAD]] || align=right | 5.3 km || {{M+J|70917}}
|-id=918 bgcolor=#fefefe
| 70918 || {{mp|1999 VY|195}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|70918}}
|-id=919 bgcolor=#fefefe
| 70919 || {{mp|1999 VA|196}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|70919}}
|-id=920 bgcolor=#e9e9e9
| 70920 || {{mp|1999 VG|196}} || — || Nobyembre 4, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|70920}}
|-id=921 bgcolor=#e9e9e9
| 70921 || {{mp|1999 VY|196}} || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|70921}}
|-id=922 bgcolor=#e9e9e9
| 70922 || {{mp|1999 VZ|196}} || — || Nobyembre 1, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70922}}
|-id=923 bgcolor=#e9e9e9
| 70923 || {{mp|1999 VY|197}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|70923}}
|-id=924 bgcolor=#e9e9e9
| 70924 || {{mp|1999 VC|205}} || — || Nobyembre 10, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70924}}
|-id=925 bgcolor=#e9e9e9
| 70925 || {{mp|1999 VK|205}} || — || Nobyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|70925}}
|-id=926 bgcolor=#e9e9e9
| 70926 || {{mp|1999 VJ|208}} || — || Nobyembre 9, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70926}}
|-id=927 bgcolor=#e9e9e9
| 70927 || {{mp|1999 VX|210}} || — || Nobyembre 13, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|70927}}
|-id=928 bgcolor=#e9e9e9
| 70928 || {{mp|1999 VS|211}} || — || Nobyembre 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 5.3 km || {{M+J|70928}}
|-id=929 bgcolor=#e9e9e9
| 70929 || {{mp|1999 VN|216}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 2.1 km || {{M+J|70929}}
|-id=930 bgcolor=#e9e9e9
| 70930 || {{mp|1999 VN|218}} || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|70930}}
|-id=931 bgcolor=#e9e9e9
| 70931 || {{mp|1999 VW|219}} || — || Nobyembre 5, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70931}}
|-id=932 bgcolor=#e9e9e9
| 70932 || {{mp|1999 VX|223}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 3.5 km || {{M+J|70932}}
|-id=933 bgcolor=#e9e9e9
| 70933 || {{mp|1999 VY|223}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70933}}
|-id=934 bgcolor=#e9e9e9
| 70934 || {{mp|1999 VN|225}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70934}}
|-id=935 bgcolor=#e9e9e9
| 70935 || 1999 WG || — || Nobyembre 16, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|70935}}
|-id=936 bgcolor=#e9e9e9
| 70936 Kámen || {{mp|1999 WK|1}} || {{MoMP|70936|Kámen}} || Nobyembre 28, 1999 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Jana Tichá|J. Tichá]], [[Miloš Tichý|M. Tichý]] || [[Padua family|PAD]] || align=right | 6.9 km || {{M+J|70936}}
|-id=937 bgcolor=#e9e9e9
| 70937 || {{mp|1999 WT|2}} || — || Nobyembre 29, 1999 || Kleť || [[Kleť Observatory|Kleť]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70937}}
|-id=938 bgcolor=#d6d6d6
| 70938 || {{mp|1999 WZ|3}} || — || Nobyembre 28, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|70938}}
|-id=939 bgcolor=#e9e9e9
| 70939 || {{mp|1999 WS|5}} || — || Nobyembre 29, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|70939}}
|-id=940 bgcolor=#fefefe
| 70940 || {{mp|1999 WT|5}} || — || Nobyembre 29, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|70940}}
|-id=941 bgcolor=#e9e9e9
| 70941 || {{mp|1999 WJ|6}} || — || Nobyembre 28, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70941}}
|-id=942 bgcolor=#e9e9e9
| 70942 Vandanashiva || {{mp|1999 WV|8}} || {{MoMP|70942|Vandanashiva}} || Nobyembre 28, 1999 || [[Osservatorio Astronomico di Gnosca|Gnosca]] || [[Stefano Sposetti|S. Sposetti]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70942}}
|-id=943 bgcolor=#e9e9e9
| 70943 || {{mp|1999 WM|9}} || — || Nobyembre 29, 1999 || [[Osservatorio Astronomico di Farra d'Isonzo|Farra d'Isonzo]] || Farra d'Isonzo || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|70943}}
|-id=944 bgcolor=#e9e9e9
| 70944 || {{mp|1999 WX|9}} || — || Nobyembre 30, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|70944}}
|-id=945 bgcolor=#d6d6d6
| 70945 || {{mp|1999 WB|10}} || — || Nobyembre 30, 1999 || Oizumi || T. Kobayashi || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|70945}}
|-id=946 bgcolor=#e9e9e9
| 70946 || {{mp|1999 WD|10}} || — || Nobyembre 30, 1999 || Oizumi || T. Kobayashi || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|70946}}
|-id=947 bgcolor=#e9e9e9
| 70947 || {{mp|1999 WT|11}} || — || Nobyembre 28, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70947}}
|-id=948 bgcolor=#e9e9e9
| 70948 || {{mp|1999 WW|16}} || — || Nobyembre 30, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|70948}}
|-id=949 bgcolor=#e9e9e9
| 70949 || {{mp|1999 WX|17}} || — || Nobyembre 30, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|70949}}
|-id=950 bgcolor=#e9e9e9
| 70950 || {{mp|1999 WU|18}} || — || Nobyembre 30, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70950}}
|-id=951 bgcolor=#e9e9e9
| 70951 || {{mp|1999 WV|22}} || — || Nobyembre 17, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|70951}}
|-id=952 bgcolor=#e9e9e9
| 70952 || 1999 XE || — || Disyembre 2, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|70952}}
|-id=953 bgcolor=#e9e9e9
| 70953 || {{mp|1999 XY|1}} || — || Disyembre 3, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || [[Asteroid family#Prokne|(194)]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|70953}}
|-id=954 bgcolor=#d6d6d6
| 70954 || {{mp|1999 XK|2}} || — || Disyembre 2, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Themis family|THM]] || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|70954}}
|-id=955 bgcolor=#e9e9e9
| 70955 || {{mp|1999 XX|2}} || — || Disyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70955}}
|-id=956 bgcolor=#e9e9e9
| 70956 || {{mp|1999 XW|4}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|70956}}
|-id=957 bgcolor=#e9e9e9
| 70957 || {{mp|1999 XQ|5}} || — || Disyembre 7, 1999 || [[Oaxaca Observatory|Oaxaca]] || Roe, J. M. || {{·}} || align=right | 7.6 km || {{M+J|70957}}
|-id=958 bgcolor=#e9e9e9
| 70958 || {{mp|1999 XC|6}} || — || Disyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|70958}}
|-id=959 bgcolor=#e9e9e9
| 70959 || {{mp|1999 XC|7}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || [[FIN tbl#510|MIS]] || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|70959}}
|-id=960 bgcolor=#e9e9e9
| 70960 || {{mp|1999 XH|7}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.7 km || {{M+J|70960}}
|-id=961 bgcolor=#fefefe
| 70961 || {{mp|1999 XY|7}} || — || Disyembre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|70961}}
|-id=962 bgcolor=#e9e9e9
| 70962 || {{mp|1999 XL|9}} || — || Disyembre 2, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|70962}}
|-id=963 bgcolor=#e9e9e9
| 70963 || {{mp|1999 XT|10}} || — || Disyembre 5, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|70963}}
|-id=964 bgcolor=#e9e9e9
| 70964 || {{mp|1999 XK|12}} || — || Disyembre 5, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|70964}}
|-id=965 bgcolor=#e9e9e9
| 70965 || {{mp|1999 XC|13}} || — || Disyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70965}}
|-id=966 bgcolor=#e9e9e9
| 70966 || {{mp|1999 XD|18}} || — || Disyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|70966}}
|-id=967 bgcolor=#fefefe
| 70967 || {{mp|1999 XG|18}} || — || Disyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70967}}
|-id=968 bgcolor=#e9e9e9
| 70968 || {{mp|1999 XA|20}} || — || Disyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|70968}}
|-id=969 bgcolor=#e9e9e9
| 70969 || {{mp|1999 XG|20}} || — || Disyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|70969}}
|-id=970 bgcolor=#e9e9e9
| 70970 || {{mp|1999 XH|20}} || — || Disyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|70970}}
|-id=971 bgcolor=#fefefe
| 70971 || {{mp|1999 XL|20}} || — || Disyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|70971}}
|-id=972 bgcolor=#fefefe
| 70972 || {{mp|1999 XM|20}} || — || Disyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|70972}}
|-id=973 bgcolor=#fefefe
| 70973 || {{mp|1999 XY|20}} || — || Disyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|70973}}
|-id=974 bgcolor=#e9e9e9
| 70974 || {{mp|1999 XE|23}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|70974}}
|-id=975 bgcolor=#e9e9e9
| 70975 || {{mp|1999 XJ|23}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|70975}}
|-id=976 bgcolor=#e9e9e9
| 70976 || {{mp|1999 XS|23}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|70976}}
|-id=977 bgcolor=#e9e9e9
| 70977 || {{mp|1999 XU|23}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|70977}}
|-id=978 bgcolor=#e9e9e9
| 70978 || {{mp|1999 XP|24}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|70978}}
|-id=979 bgcolor=#e9e9e9
| 70979 || {{mp|1999 XU|24}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|70979}}
|-id=980 bgcolor=#fefefe
| 70980 || {{mp|1999 XA|25}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.8 km'' || {{M+J|70980}}
|-id=981 bgcolor=#e9e9e9
| 70981 || {{mp|1999 XE|25}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|70981}}
|-id=982 bgcolor=#e9e9e9
| 70982 || {{mp|1999 XJ|25}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|70982}}
|-id=983 bgcolor=#d6d6d6
| 70983 || {{mp|1999 XB|27}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|70983}}
|-id=984 bgcolor=#e9e9e9
| 70984 || {{mp|1999 XW|27}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|70984}}
|-id=985 bgcolor=#e9e9e9
| 70985 || {{mp|1999 XA|28}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|70985}}
|-id=986 bgcolor=#e9e9e9
| 70986 || {{mp|1999 XR|28}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|70986}}
|-id=987 bgcolor=#e9e9e9
| 70987 || {{mp|1999 XA|29}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|70987}}
|-id=988 bgcolor=#e9e9e9
| 70988 || {{mp|1999 XU|29}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|70988}}
|-id=989 bgcolor=#d6d6d6
| 70989 || {{mp|1999 XT|32}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|70989}}
|-id=990 bgcolor=#d6d6d6
| 70990 || {{mp|1999 XA|33}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|70990}}
|-id=991 bgcolor=#e9e9e9
| 70991 || {{mp|1999 XG|33}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|70991}}
|-id=992 bgcolor=#e9e9e9
| 70992 || {{mp|1999 XU|34}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|70992}}
|-id=993 bgcolor=#e9e9e9
| 70993 || {{mp|1999 XX|34}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|70993}}
|-id=994 bgcolor=#e9e9e9
| 70994 || {{mp|1999 XL|35}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|70994}}
|-id=995 bgcolor=#e9e9e9
| 70995 Mikemorton || {{mp|1999 XV|35}} || {{MoMP|70995|Mikemorton}} || Disyembre 6, 1999 || [[George Observatory|Needville]] || Needville || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|70995}}
|-id=996 bgcolor=#e9e9e9
| 70996 || {{mp|1999 XY|35}} || — || Disyembre 6, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|70996}}
|-id=997 bgcolor=#d6d6d6
| 70997 || {{mp|1999 XE|36}} || — || Disyembre 6, 1999 || Oizumi || T. Kobayashi || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|70997}}
|-id=998 bgcolor=#d6d6d6
| 70998 || {{mp|1999 XH|36}} || — || Disyembre 6, 1999 || Oizumi || T. Kobayashi || [[Eos family|EOS]] || align=right | 6.3 km || {{M+J|70998}}
|-id=999 bgcolor=#fefefe
| 70999 || {{mp|1999 XW|36}} || — || Disyembre 7, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|70999}}
|-id=000 bgcolor=#e9e9e9
| 71000 Hughdowns || {{mp|1999 XD|37}} || {{MoMP|71000|Hughdowns}} || Disyembre 7, 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 7.9 km || {{M+J|71000}}
|}

== Mga sanggunian ==
{{Reflist|35em}}

== Mga panlabas na kawing ==
* [https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs050001.html Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (70001)–(75000)] (IAU Minor Planet Center) (sa Ingles)
{{DEFAULTSORT:Talaan ng mga planetang menor: 70001-75000}}
[[Kategorya:Talaan ng mga planetang menor batay sa numero|70000]]</text>
      <sha1>dft1alfbcystzky8oi1au976np3rkfs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Waakye</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339481</id>
    <revision>
      <id>2223335</id>
      <timestamp>2026-09-03T06:28:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2223335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4017" sha1="ef007nc0910h88pnd62y9fwnz6rd8tp" xml:space="preserve">{{Infobox food
| name               = Waakye
| image              = File:Waakye with vegetables, fish and egg with ripe plantains.jpg
| caption            = 
| alternate_name     = Wakey
| country            = {{flag|Ghana}}&lt;ref name=&quot;waakye 1&quot;&gt;{{cite web|title=Waakye: A popular dish from Ghana made with rice and beans|url=http://irri.org/index.php?option=com_k2&amp;view=item&amp;id=12444:waakye-a-popular-dish-from-ghana-made-with-rice-and-beans&amp;lang=en|publisher=irri.org|accessdate=30 August 2013}}&lt;/ref&gt;
| creator            = [[Hilagang Ghana|Hilagang Rehiyon (Ghana)]]&lt;br&gt;[[Komunidad ng Zongo|Zongo]]
| course             = 
| type               = Kanin
| served             = halos mainit
| main_ingredient    = mga [[sitaw]] at [[kanin]]
| variations         = 
| calories           = 
| other              = 
}}

Ang '''Waakye''' ({{IPAc-en|ˈ|w|ɑː|tʃ|eɪ}} {{respell|WAH|chay}}) ay isang [[Lutuing Ghana|lutuing Ghanese]] na gawa sa kanin at beans, na karaniwang kinakain para sa almusal o tanghalian.&lt;ref name=&quot;menu&quot;&gt;{{cite web| url=https://theculturetrip.com/africa/ghana/articles/a-brief-history-of-waakye-ghanas-favourite-breakfast/| title=A Brief History of Waakye, Ghana's Favourite Breakfast| last=Adam| first=Hakeem| website=Culture Trip| date=13 January 2017| access-date=2019-03-05| archive-date=2019-03-06| archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043322/https://theculturetrip.com/africa/ghana/articles/a-brief-history-of-waakye-ghanas-favourite-breakfast/| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ang kanin at beans, kadalasang ''[[itim na mata na sitaw|black eyed peas]]'' o ''[[sitaw na baka|cow beans]]'', ay niluluto nang magkasama, kasama ang mga pinatuyong dahon ng [[sorghum]] at ''kaun'' (pulbos na apog).&lt;ref name=&quot;spruce&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thespruceeats.com/everything-know-about-waakye-rice-39539|title=All You Need to Know About Waakye|last=Muyambo|first=Freda|date=16 August 2018|website=The Spruce Eats|publisher=[[dotdash]]|access-date=22 May 2020|archive-date=2 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230202004848/https://www.thespruceeats.com/everything-know-about-waakye-rice-39539|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ang mga dahon ng sorghum at apog ang nagbibigay sa ulam ng kakaibang lasa at pulang anyo at ang sorghum ay inilalabas bago kainin. Ang salitang waakye ay mula sa [[wikang Dagbani]] at tumutukoy sa isang partikular na uri ng mga sitaw. Sa Hausa, ang beans at ang ulam ay tinatawag na ''wake'', isang pinaikling anyo ng buong pangalang ''shinkafa da wake'' na nangangahulugang kanin at mga sitaw.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Ghana: Waakye|url=https://www.196flavors.com/ghana-waakye/|date=2013-01-08|website=196 flavors|language=en-US|access-date=2020-06-01}}&lt;/ref&gt;

Ang Waakye ay karaniwang ibinebenta ng mga nagtitinda sa tabi ng kalsada. Pagkatapos ay karaniwang binabalot ito sa dahon ng saging at sinasamahan ng isa o higit pang nilagang Wele, pinakuluang itlog ng manok, [[garri]], [[shito]], ensaladang gulay na may repolyo, sibuyas at kamatis, ''spaghetti'' (na tinatawag na talia sa Ghana) o pritong saging.&lt;ref name=&quot;spruce&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.graphic.com.gh/features/features/ghana-news-waakye-the-dish-with-loyal-patrons.html |location=Accra, Ghana|title= Waakye: The dish with loyal patrons |last=Appiah-Adjei |first=Salomey |date=2019-05-31 |newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]|access-date=2019-06-02}}&lt;/ref&gt;

==Kasaysayan==
Pinaniniwalaang nagmula ito sa hilagang Ghana sa mga [[taong Mole-Dagbon]]. Karaniwan din ang ulam na ito sa mga naninirahang Hausa sa mga komunidad ng Zongo sa timog Ghana. Maaaring ito ang pinagmulan ng mga lutuing [[kanin at mga sitaw]] na karaniwang matatagpuan sa [[Caribbean]] at [[Timog Amerika]], na dinala roon sa pamamagitan ng kalakalan ng alipin.&lt;ref name=&quot;spruce&quot;/&gt;

==Mga larawan==
&lt;gallery&gt;
File:Ghanaian waakye.jpg|Waakye na inihahain sa dahon ng [[Katemfe]]
File:Waakye101.jpg|Waakye
&lt;/gallery&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Lutuing Ganese]]</text>
      <sha1>ef007nc0910h88pnd62y9fwnz6rd8tp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2223336</id>
      <parentid>2223335</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T06:29:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2223336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4021" sha1="janewnuy8idekh8ge3zr91dh694wjgy" xml:space="preserve">{{Infobox food
| name               = Waakye
| image              = File:Waakye with vegetables, fish and egg with ripe plantains.jpg
| caption            = 
| alternate_name     = Wakey
| country            = {{flag|Ghana}}&lt;ref name=&quot;waakye 1&quot;&gt;{{cite web|title=Waakye: A popular dish from Ghana made with rice and beans|url=http://irri.org/index.php?option=com_k2&amp;view=item&amp;id=12444:waakye-a-popular-dish-from-ghana-made-with-rice-and-beans&amp;lang=en|publisher=irri.org|accessdate=30 August 2013}}&lt;/ref&gt;
| creator            = [[Hilagang Ghana|Hilagang Rehiyon (Ghana)]]&lt;br&gt;[[Komunidad ng Zongo|Zongo]]
| course             = 
| type               = Kanin
| served             = halos mainit
| main_ingredient    = mga [[sitaw]] at [[kanin]]
| variations         = 
| calories           = 
| other              = 
}}

Ang '''Waakye''' ({{IPAc-en|ˈ|w|ɑː|tʃ|eɪ}} {{respell|WAH|chay}}) ay isang [[Lutuing Ghana|lutuing Ghanese]] na gawa sa kanin at mga sitaw, na karaniwang kinakain para sa almusal o tanghalian.&lt;ref name=&quot;menu&quot;&gt;{{cite web| url=https://theculturetrip.com/africa/ghana/articles/a-brief-history-of-waakye-ghanas-favourite-breakfast/| title=A Brief History of Waakye, Ghana's Favourite Breakfast| last=Adam| first=Hakeem| website=Culture Trip| date=13 January 2017| access-date=2019-03-05| archive-date=2019-03-06| archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043322/https://theculturetrip.com/africa/ghana/articles/a-brief-history-of-waakye-ghanas-favourite-breakfast/| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ang kanin at beans, kadalasang ''[[itim na mata na sitaw|black eyed peas]]'' o ''[[sitaw na baka|cow beans]]'', ay niluluto nang magkasama, kasama ang mga pinatuyong dahon ng [[sorghum]] at ''kaun'' (pulbos na apog).&lt;ref name=&quot;spruce&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.thespruceeats.com/everything-know-about-waakye-rice-39539|title=All You Need to Know About Waakye|last=Muyambo|first=Freda|date=16 August 2018|website=The Spruce Eats|publisher=[[dotdash]]|access-date=22 May 2020|archive-date=2 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230202004848/https://www.thespruceeats.com/everything-know-about-waakye-rice-39539|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ang mga dahon ng sorghum at apog ang nagbibigay sa ulam ng kakaibang lasa at pulang anyo at ang sorghum ay inilalabas bago kainin. Ang salitang waakye ay mula sa [[wikang Dagbani]] at tumutukoy sa isang partikular na uri ng mga sitaw. Sa Hausa, ang beans at ang ulam ay tinatawag na ''wake'', isang pinaikling anyo ng buong pangalang ''shinkafa da wake'' na nangangahulugang kanin at mga sitaw.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Ghana: Waakye|url=https://www.196flavors.com/ghana-waakye/|date=2013-01-08|website=196 flavors|language=en-US|access-date=2020-06-01}}&lt;/ref&gt;

Ang Waakye ay karaniwang ibinebenta ng mga nagtitinda sa tabi ng kalsada. Pagkatapos ay karaniwang binabalot ito sa dahon ng saging at sinasamahan ng isa o higit pang nilagang Wele, pinakuluang itlog ng manok, [[garri]], [[shito]], ensaladang gulay na may repolyo, sibuyas at kamatis, ''spaghetti'' (na tinatawag na talia sa Ghana) o pritong saging.&lt;ref name=&quot;spruce&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.graphic.com.gh/features/features/ghana-news-waakye-the-dish-with-loyal-patrons.html |location=Accra, Ghana|title= Waakye: The dish with loyal patrons |last=Appiah-Adjei |first=Salomey |date=2019-05-31 |newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]|access-date=2019-06-02}}&lt;/ref&gt;

==Kasaysayan==
Pinaniniwalaang nagmula ito sa hilagang Ghana sa mga [[taong Mole-Dagbon]]. Karaniwan din ang ulam na ito sa mga naninirahang Hausa sa mga komunidad ng Zongo sa timog Ghana. Maaaring ito ang pinagmulan ng mga lutuing [[kanin at mga sitaw]] na karaniwang matatagpuan sa [[Caribbean]] at [[Timog Amerika]], na dinala roon sa pamamagitan ng kalakalan ng alipin.&lt;ref name=&quot;spruce&quot;/&gt;

==Mga larawan==
&lt;gallery&gt;
File:Ghanaian waakye.jpg|Waakye na inihahain sa dahon ng [[Katemfe]]
File:Waakye101.jpg|Waakye
&lt;/gallery&gt;

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Lutuing Ganese]]</text>
      <sha1>janewnuy8idekh8ge3zr91dh694wjgy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Module:Location map/data/Spain Province of Valencia</title>
    <ns>828</ns>
    <id>339482</id>
    <revision>
      <id>2223337</id>
      <timestamp>2026-09-03T07:04:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>Bagong pahina: return { 	name = 'Province of Valencia', 	top = 40.279529, 	bottom = 38.615257, 	left = -1.620023, 	right = 0.357680, 	image = 'Valencia-loc.svg' }</comment>
      <origin>2223337</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="147" sha1="6yxdao9v15tfn9e1effnufh3w9obpjd" xml:space="preserve">return {
	name = 'Province of Valencia',
	top = 40.279529,
	bottom = 38.615257,
	left = -1.620023,
	right = 0.357680,
	image = 'Valencia-loc.svg'
}</text>
      <sha1>6yxdao9v15tfn9e1effnufh3w9obpjd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Module:Location map/data/Spain Valencia</title>
    <ns>828</ns>
    <id>339483</id>
    <revision>
      <id>2223338</id>
      <timestamp>2026-09-03T07:05:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>Bagong pahina: return { 	name = 'Valencian Community', 	top = 40.885909, 	bottom = 37.698098, 	left = -1.953683, 	right = 1.100229, 	image = 'Spain Valencian Community location map.svg' }</comment>
      <origin>2223338</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="172" sha1="evq4nr1w1snq0lmw5nvxozfywf8tc9v" xml:space="preserve">return {
	name = 'Valencian Community',
	top = 40.885909,
	bottom = 37.698098,
	left = -1.953683,
	right = 1.100229,
	image = 'Spain Valencian Community location map.svg'
}</text>
      <sha1>evq4nr1w1snq0lmw5nvxozfywf8tc9v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Module:Location map/data/Spain</title>
    <ns>828</ns>
    <id>339484</id>
    <revision>
      <id>2223339</id>
      <timestamp>2026-09-03T07:06:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>Bagong pahina: return { 	name = 'Spain', 	x = '100*(($2 &lt; -10)*($2+26.925)/(-13.2+26.925) + ($2 &gt;= -10)*($2+9.9)/(4.8+9.9))', 	y = '100*(($2 &lt; -10)*(38.1-$1)/(38.1-27.4) + ($2 &gt;= -10)*(44.4-$1)/(44.4-34.7))', 	image = 'Spain adm location map.svg', 	image1 = 'Spain rel location map.svg', 	image2 = 'Spain location map.svg' }</comment>
      <origin>2223339</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="309" sha1="jxr9j9n8tcnr1x6fyht19kyevmwjqat" xml:space="preserve">return {
	name = 'Spain',
	x = '100*(($2 &lt; -10)*($2+26.925)/(-13.2+26.925) + ($2 &gt;= -10)*($2+9.9)/(4.8+9.9))',
	y = '100*(($2 &lt; -10)*(38.1-$1)/(38.1-27.4) + ($2 &gt;= -10)*(44.4-$1)/(44.4-34.7))',
	image = 'Spain adm location map.svg',
	image1 = 'Spain rel location map.svg',
	image2 = 'Spain location map.svg'
}</text>
      <sha1>jxr9j9n8tcnr1x6fyht19kyevmwjqat</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Puçol</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339485</id>
    <revision>
      <id>2223340</id>
      <timestamp>2026-09-03T07:07:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TentingZones1</username>
        <id>122212</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2223340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14268" sha1="o6dzj7mrae1cf5akqwrhb961mb9rzfz" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = Puçol
| settlement_type         = [[Mga munisipalidad ng Espanya|Munisipalidad]]
| other_name              = {{lang|es|Puzol}}
| native_name             = &lt;!-- if different from name --&gt;
| image_skyline           =
| image_alt               =
| image_caption           =
| image_flag              = Bandera de Puçol.svg
| image_shield            = Escut de Puçol.svg
| nickname                =
| motto                   =
| image_map               =
| map_caption             =
| pushpin_map             = Spain Province of Valencia#Spain Valencia#Spain
| pushpin_label_position  = left
| pushpin_map_caption     = Lokasyon ng Puçol sa Espanya
| subdivision_type        = Bansa
| subdivision_name        = {{ESP}}
| subdivision_type1       = [[Mga nagsasariling pamayanan at lungsod ng Espanya|Nagsasariling pamayanan]]
| subdivision_name1       = [[Pamayanang Balensyano]]
| subdivision_type2       = [[Mga lalawigan ng Espanya|Lalawigan]]
| subdivision_name2       = [[Lalawigan ng Balensya|Balensya]]
| subdivision_type3       = [[Mg komarka ng Espanya|Komarka]]
| subdivision_name3       = [[Horta Nord]]
| subdivision_type4       = [[Judicial districts of Spain|Distrito ng hukuman]]
| subdivision_name4       = Massamagrell
| seat_type               = &lt;!-- [[Kabisera (pulitikal)|Kabisera]] --&gt;
| seat                    = [[Puçol]]
| coordinates             = {{coord|39|37|0|N|0|18|4|W|region:ES_type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 25
| elevation_min_m         =
| elevation_max_m         =
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 18.06
| established_title       = &lt;!-- Founded --&gt;
| established_date        =
| population_as_of        = 2025-01-01
| population_footnotes    = 
| population_total        = 21659
| population_demonym      = Puçolenc, Puçolenca
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| blank_name_sec1         = [[Languages of Spain|mga opisyal na wika]]
| blank_info_sec1         = [[Wikang Balensyano|Balensyano]]
| timezone                = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset              = +1
| timezone_DST            = [[Central European Summer Time|CEST]]
| utc_offset_DST          = +2
| postal_code_type        = [[List of postal codes in Spain|Postal code]]
| postal_code             = 46530
| area_code_type          = [[Telephone numbers in Spain|Dialing code]]
| area_code               =
| leader_title            = [[Alcalde]]
| leader_name             = José Vicente Martí (2009)
| leader_party            = [[PSPV-PSOE]]
| website                 = {{Official website|http://www.puçol.es}}
| footnotes               =
}}

Ang '''Puçol''' ({{IPA|ca-valencia|puˈsɔl|lang}}; {{langx|es|'''Puzol'''}} {{IPA|es|puˈθol|}}) ay isang munisipalidad ng [[Espanya]] na matatagpuan sa [[lalawigan ng Balensya]], bahagi ng rehiyong awtonomong [[Pamayanang Balensyano]]. Ito ay kabilang sa [[Horta Nord]]. Ang munisipalidad ay nasa hangganan ng [[El Puig]] sa timog at [[Sagunt]] (o Sagunto) sa hilaga. Ito ay may 19,975 na naninirahan (01/01/2021), kung saan 9,839 ay mga lalaki at 10,136 ay mga babae (ayon sa [[Instituto Nacional de Estadística (Espanya)|INE]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ine.es/jaxiT3/Datos.htm?t=2903 | title=Valencia/València: Población por municipios y sexo.(2903) }}&lt;/ref&gt;).

[[File:Vista campanario de los Santos Juanes de Puzol.jpg|thumb|upright=.7|Tanawin ng Simbahan ni Santos Juanes sa Puçol]]

==Heograpiya==
Ang bayan ay matatagpuan sa pinakahilagang bahagi ng [[Horta ng Valencia]]. Ito ay umaabot mula sa isang bulubunduking lugar sa kanlurang gilid nito (Los Monasterios, Alfinach at Monte Picayo), na dumadaan sa isang patag na guhit, kung saan matatagpuan ang bayan, pababa sa patag at bahagyang malubog na baybaying sona sa silangang gilid (Playa Puçol o Platja Puçol). Ang hilagang bahagi ng Playa Pucol ay isang protektadong latian na tinatawag na La Marjal dels Moros.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.valenciabonita.es/2019/05/03/marjal-dels-moros/ | title=La Marjal dels Moros, un precioso humedal protegido a un paso de Valencia capital | date=3 May 2019 }}&lt;/ref&gt;

==Kasaysayan==
[[File:Carta Puebla de Puzol - Archivo del Reino de Valencia 01.JPG|thumb|left|[[Karta ng munisipyo]] ng Puçol (1317)]]

Si [[James I of Aragon|Jaume I]] ang nagbunga ng Asalit Gudal, na nagbigay sa 40 Kristiyano upang manirahan noong ika-29 ng Nobyembre 1242. Noong Mayo 1243, ibinalik ito sa hari upang ibenta ang 18,000 na suweldo. Noong Nobyembre ng taong iyon, ibinigay ng hari ang nayon at lugar ng Puçol, ibinigay ang kalahati sa obispo at kay Cabildo Valencia at ang isa pa sa kumbento ng [[Roncesvalles]] na bumili ng bahagi ng kanyang 9000 na suweldo sa Cabildo noong 1244. Ang populasyon ng 1262 ay binigyan ng isang liham sa 27 residente. Noong 1288, ang obispo ng Valencia, si Romuald Peset, ay naglaan ng kita sa bahay ng kawanggawa.

Noong 1317, iginawad ng Arsobispo ng Valencia ang liham ng populasyon ng Puçol sa 39 na residente at sa kanilang mga kahalili, na binigyan ng tatlong jovates na may irigasyon na lupa, bukod pa sa mga taniman ng prutas. Bilang kapalit, ang mga naninirahan kay G. Deven ay nagbibigay sa pagitan ng ikapito at ikasampung bahagi ng mga nakolektang prutas at ilang manok, gayunpaman, ng senso, at ng lubisme para sa pagod. Sa [[Parlamento ng Balensya]] ni Fernando II ng Aragon, ang simbahan ay humiling ng eksepsiyon para sa hapunan ng pagpupugay sa Unibersidad ng Puçol, na ipinagkaloob na kay James I, ngunit ibinenta ito ni Haring Martin ng Aragon nang may paghingi.

Sa Korte ni Charles V noong 1537, hiniling na bayaran ang prangkisa at iba pang kasal sa koronasyon at mga karapatan ng maharlika. Noong 1522, hiniling na mapanatili ang pagkakasundo, binigyan ng Puçol ng kalayaan ang Puçol na makapasok sa kalahati ng ani ng alak nang hindi nagbabayad kay Sisa. Noong 1604, muling hiniling na panatilihin ang prangkisa upang magbayad ng lleuda, toll o anumang karapatan ng maharlika. Sa Korte noong 1626, hiniling na magbayad ng stamp duty at pagbabayad ng dalawang libong libra mula sa simbahan.

Ang simbahang parokya na inialay kay San Juan Bautista ay itinayo noong 1607, sa isa pang lumang 1359. Sa huling bahagi ng ika-18 at unang bahagi ng ika-19 na siglo, ang pangunahing produksiyon ng Puçol ay umaasa sa baging, nakagawa ito ng humigit-kumulang 42,000 quarry ng alak, bilang karagdagan sa mga pananim tulad ng carob, olive, trigo, seda, lahat ng uri ng prutas at gulay. Mayroon itong pitong gilingan ng langis, dalawang gilingan ng harina, at limang leather bread oven.

Ang Labanan sa Sagunto&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.routeyou.com/en-es/location/view/48044901/battle-of-saguntum | title=Battle of Saguntum - Battlefield }}&lt;/ref&gt; ay naganap sa Puçol at mga kalapit na distrito noong ika-25 ng Oktubre 1811. Ang labanang ito ay kilala rin sa Espanya bilang Labanan sa Puçol.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.levante-emv.com/horta/2020/01/19/pucol-reclama-batalla-napoleonica-11693181.html | title=Puçol reclama su batalla napoleónica | date=19 January 2020 }}&lt;/ref&gt; Ang pangunahing aksyon ay naganap sa pagitan ng bayan at ng Sierra Calderona kung saan ang modernong motorway ng AP7 ay tumatawid sa gilid ng isang maliit na burol. Ang labanang ito ni Napoleon ay bahagi ng Digmaang Kalayaan ng Espanya o Ang Digmaang Peninsular gaya ng madalas na tinutukoy sa Ingles.

==Ekonomiya==
Ang yaman ng ekonomiya nito, na pangunahing agrikultural hanggang 1950, ay kalaunan ay binago ng ilang industriya at inaasahang tataas dahil sa kalapitan ng planta ng bakal sa Daungan ng Sagunt. Sa loob ng mga hardin ay may mga puno ng almendras, olibo, at carob na sapilitang tinataniman, at mga ubasan. Ang ubasan ay nasa mga siglo ng mga pangunahing pananim nito. Sa kasalukuyan, ang mga sitrus ay sumasakop sa halos lahat ng lupang irigado, kaya naman ito ang unang pananim, kapwa para sa pagpapalawak at para sa kahalagahang pang-ekonomiya. Ang natitirang bahagi ng hardin ay nakalaan para sa prutas, iba't ibang gulay, kamatis at sibuyas, mais at patatas sa mas maliliit na proporsyon. Mayroon ding pagsasaka ng lana at baka.

==Mga monumento==
[[File:Esglèsia dels Sants Joans.jpg|thumb|upright=.7|Simbahan ni Santos Juanes]]

* '''Simbahan ni Santos Juanes'''. Itinayo noong 1607 ni Juan de Ribera. Ang monumentong ito ay isang templo ng malawak na nabe ng ESBELT na may kahanga-hangang ginintuang altar na Baroque at mga kapilya sa gilid. Ang panlabas na anyo nito ay nailalarawan sa pamamagitan ng dakilang kagandahan sa pagkakaayos ng mga klasikong elemento.

[[File:torretapucol.jpg|thumb|upright=.7|Ang Tore ng Bantayan]]

* '''Simbahan ng Santa Martas'''. Itinayo noong 1964. Ito ay isang gumaganang simbahan na sumasalamin sa natural na liwanag. Ito ay itinayo mismo ng mga parokyano, isang aspeto na nagpapaganda rito. Sa loob ay makikita ang iba't ibang mga gawa tulad ng altar na kumakatawan sa isang sipi mula sa Ebanghelyo; ang ikonograpiya ni Santa Marta, ang patron ng simbahan; at iba't ibang mga eskultura tulad ng ''Immaculate Conception'' o ang Kristo ng Pag-asa.

* '''Ang Tore ng Bantayan''' ay itinayo noong bandang ika-labing-apat na siglo upang protektahan ang kanilang sarili laban sa mga rebelyong Moro, mga bandido, at mga pirata na sumusubaybay sa kapayapaan ng populasyon sa kanayunan. Pagkatapos ay paakyat sa tore kung saan makikita mo ang dagat mula sa mga dalisdis ng bundok na nakapalibot sa bayan. Ang tore na parang tore ay isang pangunahing prismatikong parisukat na gilid na may lapad na 5.50 metro at humigit-kumulang 10 metro na pribadong kasapian mula isang siglo na ang nakalilipas at itinuturing na tahanan ng pinakamatandang bayan. Sa kasalukuyan, ang tore ay naibalik na, ang panlabas na bato, ladrilyo, at tile na luwad ay isang mabuting patunay ng pagsasama-sama ng mga kulturang nagmula sa pagsulat. Ang Definitivamet ay isang makasaysayang monumento bilang isang patotoo ng mga kaganapan at simbolo ng kultura ng Puçol.

[[File:Murbotanic.jpg|thumb|upright=.7|Harding Botanikal ng Pader]]

* '''Pader ng Palasyo ng Arsobispo'''. Sa loob ng maraming taon, ang Puçol ay nasa ilalim ng pamamahala ng Arsobispo ng Valencia. Noong 1607, itinayo ito sa tabi ng kasalukuyang simbahan, ang Palasyo ng Arsobispo, na hanggang ngayon ay naroon pa rin ang lumang pader na gawa sa masonerya na may kalahating bilog na mga tore na nasa ibabaw nito ay may mga ceramic tile na may asul at puting linyang baroque.

[[File:Molí de Vent 2.jpg|thumb|upright=.7|Mulino]]

* '''Mulino'''. Sa mga panahong hindi tiyak, bagama't may ilang iskolar na nagpepetsa sa panahon ng Saracen. Ang windmill ay tumigil sa paggawa noong unang kalahati ng nakaraang siglo upang maging isang gusaling may interes sa kasaysayan dahil ito ay isa sa ilang mga gilingan na mayroong ganitong mga katangian sa Valencia.

[[File:Portal del Cor de Jesus.jpg|thumb|upright=.7|Puso ni Hesus]]

* '''Puso ni Hesus'''. Matatagpuan sa kalye ang huling natitirang mga Kabalyero ng iba't ibang pintong isinara ng bayan hanggang noong ikalabinsiyam na siglo.

==Mga punto ng interes==
* '''Munisipal na Finca La Costera'''. Sa kanlurang bahagi ng bayan. Ang sakahan ay may lawak na 517,245 metro kuwadrado na pagmamay-ari ng munisipyo at nagtataglay ng isang youth hostel na may kapasidad para sa 25 katao, mga lugar ng libangan at mga lugar na muling tinitirhan ng mga pino at katutubong halaman. Ito ay itinalagang '''Likas na Lungsod'''.

* '''Dalampasigan'''. Nakakuha ng asul na bandila matapos kumuha ng ilang taon ng sertipiko ng kalidad ng tubig at pagbibigay ng mga serbisyo sa komunidad ng turista. Nilikha rin ang tanggapan ng atensyon ng turista na Puçol. Sa dalampasigan tuwing tag-araw, nag-aalok ito ng iba't ibang mga aktibidad at serbisyo sa paglilibang, mula sa aklatan ng laruan, pangangalagang pangkalusugan, palengke sa kalye, libreng payong, lifeguard, aerobics, atbp. Sa kasalukuyan, ang dalampasigan ay may mahigit 1000 naninirahan, kung saan mahigit 300 ang una o pangalawang naninirahan nang hindi bababa sa part-time sa loob ng 5 buwan ng taon.

* '''Ang Lawa'''

==
* '''Mga Pista at mga Empleyado'''. Ginaganap mula Setyembre 1 hanggang 9 bilang parangal sa Birhen sa paanan ng Krus. Ang mga pagdiriwang ay binubuo ng mga sikat na kaganapan at mga seremonyang pangrelihiyon. Nagsisimula ang mga ito sa huling Linggo ng Agosto sa pagdiriwang ng Cabeçol, mula rito ay pinagsasama ang mga pagtatanghal ng musika, mga eksibisyon, mga kaganapang pampalakasan, mga kaganapang pangrelihiyon, at mga pangkalahatang aktibidad para sa lahat ng edad.

* '''San Juan'''. Mula Hunyo 22 hanggang 24 ay nag-oorganisa ng mga kaganapang pangkultura, bullfighting, mga pista opisyal at nakatuon sa mga matatanda. Ang San Juan ang unang toro ng taon, na tumatalakay sa &quot;toro sa kalye&quot;.

* '''Mga Palkon'''. Mula Marso 14 hanggang 19. Ang unang komite ay itinatag sa Puçol noong 1980. Sa kasalukuyan, may apat na depekto sa Puçol, ang pinakamatanda at ang pinakahuling depekto sa Hostalets Picayo, ang mga intermediate na depekto ay ang Windmill at Fault-Palace Tower. Nag-oorganisa ng mga aktibidad na pangkultura, mga plantfail, mga laro, mga sayaw, mga passecarrer, mga paggising, mga pag-aalay ng mga bulaklak sa patron ng bayan, mga parada at ang pagsunog ng mga monumento upang isara ang mga falleros.

* '''Fiesta de San Antonio Abad'''. Ang pagdiriwang na ito ay ipinagdiriwang tuwing katapusan ng linggo na pinakamalapit sa ika-17 ng Enero kasama ang mga tradisyonal na kaganapan tulad ng parada ng &quot;mga baka sa kalye&quot;, &quot;cream&quot; ng siga, mga fire-run, mga sikat na boiler ng &quot;Towers&quot; at pagbabasbas ng mga hayop pati na rin ang iba't ibang kultural at libangan na aktibidad.
* '''Fiesta de San Miguel'''. Ito ang pagdiriwang ng pinakamahabang tradicicó na kapitbahayan ng kalikasan sa bayan. Ginaganap mula ika-25 hanggang ika-29 ng Setyembre kasama ang mga tradisyonal na relihiyoso at sikat na mga kaganapan tulad ng prusisyon ng flares, Misa, parada, hapunan sa kalye, tsokolate at palaruan ng mga bata, baka na gawa sa karton, at mga tracas halos sa LF.

==Mga sanggunian==
{{reflist}}

[[Kategorya:Puçol]]
[[Kategorya:Mga munisipalidad ng Espanya]]</text>
      <sha1>o6dzj7mrae1cf5akqwrhb961mb9rzfz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bayawak-kilabot</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339486</id>
    <redirect title="Dinosauro" />
    <revision>
      <id>2223341</id>
      <timestamp>2026-09-03T07:45:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rinconada227</username>
        <id>157375</id>
      </contributor>
      <comment>Ikinakarga sa [[Dinosauro]]</comment>
      <origin>2223341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="ktodgm43egwqb6lcfcp0z7epg9ppfjb" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Dinosauro]]</text>
      <sha1>ktodgm43egwqb6lcfcp0z7epg9ppfjb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Balnidanumsigan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339487</id>
    <redirect title="Dinamika ng pluwido" />
    <revision>
      <id>2223342</id>
      <timestamp>2026-09-03T07:46:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rinconada227</username>
        <id>157375</id>
      </contributor>
      <comment>Ikinakarga sa [[Dinamika ng pluwido#Magnetohidrodinamika]]</comment>
      <origin>2223342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="hes4c2zxzpn4wz90ozzjumxiay001gh" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Dinamika ng pluwido#Magnetohidrodinamika]]</text>
      <sha1>hes4c2zxzpn4wz90ozzjumxiay001gh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agamahan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339488</id>
    <redirect title="Relihiyon" />
    <revision>
      <id>2223343</id>
      <timestamp>2026-09-03T07:48:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rinconada227</username>
        <id>157375</id>
      </contributor>
      <comment>Ikinakarga sa [[Relihiyon]]</comment>
      <origin>2223343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="ktplh6jti8bsx7qc2bvov1vj6df1aif" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Relihiyon]]</text>
      <sha1>ktplh6jti8bsx7qc2bvov1vj6df1aif</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agbarog</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339489</id>
    <redirect title="Arkitekto" />
    <revision>
      <id>2223344</id>
      <timestamp>2026-09-03T07:49:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rinconada227</username>
        <id>157375</id>
      </contributor>
      <comment>Ikinakarga sa [[Arkitekto]]</comment>
      <origin>2223344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="jgkxm7nybt4od4t1svphrk6a3x2qfub" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Arkitekto]]</text>
      <sha1>jgkxm7nybt4od4t1svphrk6a3x2qfub</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agbarugan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339490</id>
    <redirect title="Arkitektura" />
    <revision>
      <id>2223345</id>
      <timestamp>2026-09-03T07:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rinconada227</username>
        <id>157375</id>
      </contributor>
      <comment>Ikinakarga sa [[Arkitektura]]</comment>
      <origin>2223345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="8nr3bkmjggyl6gzxy9rjesxdw9usaz2" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Arkitektura]]</text>
      <sha1>8nr3bkmjggyl6gzxy9rjesxdw9usaz2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agbilang</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339491</id>
    <redirect title="Matematika" />
    <revision>
      <id>2223346</id>
      <timestamp>2026-09-03T07:51:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rinconada227</username>
        <id>157375</id>
      </contributor>
      <comment>Ikinakarga sa [[Matematika]]</comment>
      <origin>2223346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24" sha1="q0y1kxnordnqeinlidlly0809my0pqo" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Matematika]]</text>
      <sha1>q0y1kxnordnqeinlidlly0809my0pqo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dryad</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339492</id>
    <revision>
      <id>2223347</id>
      <timestamp>2026-09-03T08:20:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lafarga2007</username>
        <id>149406</id>
      </contributor>
      <comment>Inilikha sa pagsalin ng pahinang &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1370626378|Dryad]]&quot;</comment>
      <origin>2223347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2042" sha1="34k4td48gw5jv2nzvl6bk5wn1t9b3ns" xml:space="preserve">
[[Talaksan:Evelyn_De_Morgan_-_The_Dryad.jpg|thumb| ''Ang Dryad'' ni Evelyn De Morgan]]
'''Dryad''' ( {{IPAc-en|ˈ|d|r|aɪ|.|æ|d}} ; {{Langx|el|Δρυάδες}}  , &lt;small&gt;kumanta.&lt;/small&gt; {{Lang|el|Δρυάς}} ) Ang Dryad, na kadalasang tinatawag na [[Diwata (mitolohiyang Pilipino)|Diwata]] o [[Diwata (Ada)|Engkantada]] sa Filipino, ay isang [[Ninpa|nimpa]] o espiritu ng punong oak sa [[mitolohiyang Griyego]]. Ang salitang Dryad  ay nagmula sa salitang Griyego na Drys (δρῦς) na nangangahulugang “puno,” at mas partikular na “oak.”[1] Sa kasalukuyan, ginagamit ang terminong ito upang tukuyin ang mga nimpa ng mga puno sa pangkalahatan.[2] &lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia |title=δρῦς, ''n''. |encyclopedia=A Greek-English Lexicon |publisher=Clarendon Press |url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Ddru%3Ds |date=1940 |editor-last=Liddell |editor-first=Henry}}&lt;/ref&gt; 

== Mga Uri ==
Karamihan sa mga Dryad ay nabibilang sa mga nimpa at diwata, ay may napakahabang buhay na higit sa karaniwang haba ng buhay ng tao. Gayunman, ang buhay ng mga dryad na nimpa ay nakatali sa isang partikular na puno. sila ang mga diwata ng puno na hindi mapaghihiwalay, o lumalayo sa kanilang mga puno; kapag namatay ang puno, namamatay rin ang Hamadryad na kaugnay nito.

Dahil dito, pinarurusahan ng mga Dryad at ng mga diyos ng Griyego ang sinumang mortal na nananakit o pumipinsala sa mga puno nang hindi muna humihingi ng pahintulot o nagpapakita ng paggalang sa mga nimpa ng puno.

Ang mga dryad ng [[Fraxinus|puno ng abo]] ay tinatawag na Meliae .  Inalagaan ng magkapatid na Meliae ang sanggol na [[Zeus|si Zeus]] sa kweba ni [[Rea (mitolohiya)|Rhea]] sa [[Creta]] . Sa ''[[Teogoniya|Theogony]]'' ni [[Hesiod]], isinilang ni [[Gaia (mitolohiya)|Gaia]] ang Meliae matapos itong maging fertile dahil sa dugo ng kinapon na [[Urano (mitolohiya)|si Uranus]] .  Ang mga Daphnaiai ay mga nimpa ng puno ng laurel. 

== Mga Tala ==
{{Reflist|30em}}

== Mga Sanggunian ==
 
[[Kategorya:Mga nimpa]]</text>
      <sha1>34k4td48gw5jv2nzvl6bk5wn1t9b3ns</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>