Wikipedia
tlwiki
https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Midya
Natatangi
Usapan
Tagagamit
Usapang tagagamit
Wikipedia
Usapang Wikipedia
Talaksan
Usapang talaksan
MediaWiki
Usapang MediaWiki
Padron
Usapang padron
Tulong
Usapang tulong
Kategorya
Usapang kategorya
Portada
Usapang Portada
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Pasig
0
1160
2225579
2225507
2026-09-15T16:27:36Z
A09
112294
Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-49679-20|~2026-49679-20]] ([[User talk:~2026-49679-20|talk]]) to last revision by A09 (TwinkleGlobal)
2225579
wikitext
text/x-wiki
{{For|ilog|Ilog Pasig}}
{{Infobox Philippine city 2
| infoboxtitle = Lungsod ng Pasig
| native_name = ᜉᜐᜒᜄ᜔
| sealfile = Ph seal ncr pasig.png
| image_skyline = Mm-pasigortigas-aerial2012.jpg
| caption = Mapa ng [[Kalakhang Maynila]] na nagpapakita ng lokasyon ng Pasig
| region = {{PH wikidata|region}}
| province = {{PH wikidata|province}}
| districts = Mag-isang Distrito ng Lungsod ng Pasig
| barangays = 30
| founded = 2 Hulyo 1573
| website = [http://www.pasigcity.gov.ph www.pasigcity.gov.ph]
| class = Unang klase
| mayor = [[Vico Sotto|Victor Ma. Regis N. Sotto]]
| vice_mayor =
Robert Vincent Jude Jaworski Jr.
| language = [[Wikang Tagalog|Tagalog]]<br>[[Taglish]]
| cityhood = 21 Enero 1995
| areakm2 = 31
| pop2000 = 505058
| popden2000 = 16292
| coordinates =
}}
{{Listen
| help = no
| filename = Mutya ng Pasig.mp3
| title = Martsa ng Pasig/ Mutya ng Pasig
| description = Ito ay ang Martsa ng Pasig, [[Hulyo 2]], [[1975]]<br />(Duration: 1 minute, 56 seconds)
}}
Ang '''Lungsod ng Pasig''' ay isa sa mga [[Mga lungsod ng Pilipinas|lungsod]] na bumubuo sa [[Kalakhang Maynila]] sa [[Pilipinas]]. Ito ang dating [[kabisera]] ng [[lalawigan]] ng [[Rizal]] at humiwalay upang mabuo ang Kalakhang Maynila. Matatagpuan sa silangang hangganan ng Kalakhang Maynila, ang Pasig ay napapaligiran sa kanluran ng [[Lungsod Quezon]] at [[Mandaluyong]]; sa hilaga ng [[Marikina]]; sa timog ng [[Makati]], bayan ng [[Pateros]], at [[Taguig]]; at sa silangan ng lungsod ng [[Antipolo]], bayan ng [[Cainta]] at [[Taytay, Rizal|Taytay]] ng lalawigan ng [[Rizal]].
Ang Pasig ay isang lungsod na panirahan at pang-industriya subalit unti-unti na itong nagiging isang lumalagong pangkalakalang lugar. Dahil nga dati iting kabisera ng Rizal, ang dating pamahalaang panlalawigan ng Rizal ay makikita rito, sa dulo ng [[Bulebar Shaw|Shaw Boulevard]].
Sa loob ng bayan nito matatagpuan ang Katedral ng Immaculada Concepcion, isa sa mga pinakalumang simbahan sa kalakhang Maynila. Ang lungsod ng Pasig ay isa sa tatlong lungsod na itinalaga ng diyosesis ng Simbahang [[Katoliko Romano]] sa Pilipinas (bilang [[Diyosesis ng Pasig|Katoliko Romano diyosesis ng Pasig]]).
==Kasaysayan ng salitang Pasig==
Ang pangalang Pasig ay pinaniniwalaang galing sa salitang [[Wikang Sanskrito|Sanskrit]] na "passis" o [[buhangin]] na tumutukoy sa komunidad sa mabuhangin gilid ng [[ilog]]. Ang ilang histoyardor naman ay sinasabing galing ang pangalan ng Pasig sa salitang [[Tagalog]] na 'mabagsik' na nangangahulugang marahas na pagkilos na maaaring maglarawan ng ilog na kung saan ang agos ay nagdadala nang mga kahoy mula [[Montalban]] patungong [[Manila]]
Ito ay tinatawag ding "mapaksik" ng mga [[Intsik]] sa Binondo, Maynila. Ang "Mapaksik" kalauna'y naging "Pasik" at pagkatapos ay "Pasig". Maari ding galing ito sa "pasigan" na nangangahulugan tabi ng ilog.
Ayon kay [[Jose Villa Panganiban]], dating direktor ng Institusyon ng Pambansang Wika, ang "Pasig" ay lumang Sanskrit na tumutukoy sa "ilog na umaagos mula sa isang katawan ng tubig patungo sa iba," at sa madaling sabi ay naglalarawan sa ilog dahil sa pagdaloy mula sa [[Lawa ng Laguna]] patungong [[Manila Bay]].
== Mga sagisag ng lungsod ==
* Ang babae ay kumakatawan sa Mutya ng Pasig, ang idealismo ng pagkaperpekto sa lahat ng aspeto na ehemplo ng katapatan, tapat na kalooban at kagandahan ng Lungsod ng Pasig.
* Ang katawan ng tubig sa magkabilang panig ng babae ay mungkahi ng [[Ilog Pasig]] na nagkokonekta sa dalawang anyong tubig, [[Lawa ng Laguna]] at [[Manila Bay]] pareho inilalarawan sa pamamagitan ng alon. Ang Pasig ay nagmula sa isang salitang Hindu na ang kahulugan ay isang anyong tubig na nagkokonekta ng dalawang anyong tubig.
* Sa ibabang kaliwang bahagi ay ang Katedral ng Inmaculada Concepcion, isa sa mga pinakalumang edipisyo sa lungsod. Ito rin ang kinaluluklukan ng mga [[Diyosesis ng Pasig]].
* Sa ibabang kanang bahagi ay ang nagpapahiwatig ng kasaganaan at pag-unlad ng lungsod.
== Kasaysayan ==
[[Talaksan:Pasig City 1.jpg|thumb|left|Lumang sentro ng Pasig sa Museo Panlungsod ng Pasig at malapit sa Katedral ng Immaculada Concepcion.]]
Noong 11 Hunyo 1901 ang mga lalawigan ng [[Rizal]] ay nilikha sa pamamagitan ng Batas bilang 137 ng [[Komisyon ng Pilipinas]]. Ang Pasig ay isinama sa lalawigan ng Rizal, at siya ang hinirang bilang kabisera ng bagong lalawigan.
Taong 1975, ang Pasig ay inalis sa lalawigan Rizal at naging bahagi ng Kalakhang Maynila nang ang Komisyon ng Kalakhang Maynila (ang pinagmulan ng Metro Manila Authority at sa katagala'y ang Metropolitan Manila Development Authority) ay nilikha sa ni [[Pangulo ng Pilipinas|pangulong]] [[Ferdinand Marcos]] sa pamamagitan ng Presidential decree 824.
Hulyo 1994, ang Pasig ay na-convert sa isang mataas na urbanisadong lungsod sa pamamagitan ng [[Mga Batas Republika ng Pilipinas|Batas Republika]] bilang 7829. At noong Disyembre ng taong 1994, nilagdaan ito ni pangulong [[Fidel V. Ramos]] bilang isang batas, na sinang-ayunan naman ng mga tao sa ginanap na plebisito noong 21 Enero 1995.
== Mga distrito at mga barangay ==
[[Talaksan:Ph fil pasig barangays.png|250px|thumb|Mapang politikal ng Pasig]]
Ang Lungsod ng Pasig ay nahahati sa 30 barangay. Ito ay may dalawang mga heograpikal o mga distrito ng lungsod. Ang unang distrito ay binubuo ng timog at kanlurang bahagi ng lungsod, habang ang pangalawang distrito ay binubuo ng hilaga at silangang bahagi ng lungsod.
<table border=0><tr>
<td valign=top>
'''District 1 Barangays'''
* Bagong Ilog
* Bagong Katipunan
* Bambang
* Buting
* Caniogan
* Kalawaan
* Kapasigan
* Kapitolyo
* Malinao
* Oranbo
* Palatiw
* Pineda
* Sagad
* San Antonio
* San Joaquin
* San Jose
* San Nicolas (Poblacion)
* Santa Cruz
* Santa Rosa
* Santo Tomas
* Sumilang
* Ugong
</td><td valign=top>
'''District 2 Barangays'''
* Dela Paz
* Manggahan
* Maybunga
* Pinagbuhatan
* Rosario
* Santa Lucia
* Santolan
* San Miguel
</tr></table>
==Ekonomiya==
[[Talaksan:Pasig City 3.jpg|250px|thumbnail|left|Ang Pasig City Public Market]]
Sa kanlurang hangganan ng Pasig, at pinagtatalunang mas makabuluhang silangang bahagi ng [[Lungsod ng Mandaluyong]], ay matatagpuan ang [[Ortigas Center]]. Bilang isa sa mga pangunahing distrito ng negosyo sa kalungsuran, iba't-ibang mataas na gusali ng opisina, residential condominiums, gusaling pangkalakalan ''(commercial)'', mga paaralan at mga malls ang matatagpuan dito. Ang [[Unibersidad ng Asya at ng Pasipiko]] (UA & P), ang isa sa mga pinaka-eksklusibong unibersidad sa bansa, ay matatagpuan dito, pati na rin ang punong tanggapan ng [[Integrated Bar ng Pilipinas]]. Nasa hilagang-kanlurang bahagi ng Ortigas Center ang bakuran ng Meralco, tahanan at punong himpilan ng Meralco (Manila Electric Company), ang pinakamalaking kompanya na namamahagi ng [[dagitab]] sa [[Pilipinas]]. Ang punong himpilan ng [[Pamilihang Sapi ng Pilipinas]], na tahanan ng isa sa sahig kalakalan sa bansa, ay matatagpuan din dito. Ang punong-himpilan ng [[San Miguel Corporation]], may-ari ng pinakamalaking producer ng serbesa sa Pilipinas, ay matatagpuan din dito. Dahil sa mga negosyo at mga pamumuhunan sa Ortigas Center, ang barangay San Antonio ang may pinakamalaking kita para sa isang lokal na yunit ng [[pamahalaan]] sa bansa.
Kasama sa mga hindi malilimot sa [[Abenida Ortigas|Ortigas Avenue]] at [[Abenida Eulogio Rodriguez Jr.|E. Rodriguez Jr. Avenue]] ([[Daang Palibot Blg. 5|C-5]]) ay ang Frontera Verde, isang bagong pribadong pagpapaunlad na lugar na mayroong restoran, pet shop, mall, parke, village, gusaling tanggapan at isang maliit na zoo. Ang El-Pueblo, ang isang may temang kolonyal na pangkalakalan ''(commercial)'' na lugar sa Ortigas Center, ay nagbibigay ng mga bagong konsepto ng cafe's, mga restoran at mga bar. Metrowalk (ang dating Payanig), isang pangkalakalan ''(commercial)'' na lugar sa kahabaan ng Ortigas Avenue at [[Abenida Meralco|Meralco Avenue]], ay itinayo noong 2005 malapit sa Ortigas Center na kung saan mayroong mga tindahan, warehouses, at mga mga restoran at mga bar.
Ang [[Medical City]], sa isang pribadong pagamutan na matatagpuan malapit sa bakuran ng Meralco sa kahabaan ng [[Abenida Ortigas|Ortigas Avenue]], ay nag-aalok ng ilang taong karanasan sa pagpapatakbo at pamamahala na naglilingkod hindi lamang sa mamamayan ng Pasig kundi pati na rin sa ibang mga bayan.
==Mga paaralan==
Ang [[Rizal High School]], isa sa itinuturing na pinakamalalaking sekundaryang paaralan sa buong mundo ayon sa bilang ng mag-aaral, ay matatagpuan sa Pasig. Dating itinanghal ng [[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness]] bilang pinakamalaking paaralan na may may bilang ng mga mag-aaral, ito ay dinaig ng [[City of Montessori School]] (CMS) sa Lucknow, India.
Ang [[Pamantasan ng Lungsod ng Pasig]], ang isang unibersidad na pagmamay-ari ng estado ay matatagpuan sa Kapasigan, nag-aalok ng mga kurso sa antas para sa mahihirap ngunit matatalino at karapat-dapat na mga residente ng Pasig. Ito ay itinatag sa ilalim ng paninilbihan ni [[Vicente C. Eusebio]] noong 1999.
Ang [[Mataas na Paaralang Pang-agham ng Lungsod ng Pasig]] (PCSHS) ay ang unang Mataas na Paaralang Pang-agham sa Pasig. Ito ay matatagpuan malapit sa Rainforest, ang isang pampublikong resort na itinatanghal ang zoo, park, swimming pool at iba pang mga pasilidad ng pagsasaya.
Ang [[PhilSports Complex]] o ang Philippine Institute of Sports Complex (dating ULTRA) ay isang bantog na pambansang sports complex ng Pilipinas. Matatagpuan sa Meralco Avenue, dito makikita ang tanggapan ng Philippine Sports Commission, Philippine Olympic Committee at ang ilang mga National Sports Associations.
== Mga zip code sa Lungsod ng Pasig ==
* Caniogan 1606
* Green Park 1612
* Kapasigan 1600
* Kapitolyo 1603
* Manggahan 1611
* Maybunga 1607
* Pinagbuhatan 1602
* Rosario 1609
* San Antonio 1605
* San Joaquin 1601
* Santolan 1610
* Santa Lucia 1608
* Ugong 1604
== Mga namuno ==
=== Alkalde ===
*Mario Lamercia (1750 - 1780)
* Aldrin Gersalia (1780's) (Gobernadorcillo)
* Resurrecion Balmaceda (1850)
* Don Rafael Umali (1852-1853, 1869-1870)
* Don Apolonio Santiago (1873-1884)
* Don Liberato Damian y Umali (1894)
* Hen. Valentin Cruz (1896)
* Don Pantalen Catanto (1897)
* Don Valentin Ruiz (1898)
* Felipe Benicio Gomez (1902–1904)
* Julio Raymundo (1904–1906)
* Jose Feliciano (1906–1909)
* Lupo Miguel (1909–1912)
* Francisco Reyes (1912–1915)
* Alejandro Ramos y Agullon (1915–1918)
* Don Fortunato Concepcion (1918–1921)
* Don Sixto J. Antonio (1924-1935)
* Francisco B. Legaspi (1945-1951)
* Cipriano A. Raymundo (1936-1942, 1942-1945, 1952-1955)
* Emiliano R. Caruncho, Jr. (1956-1986)
* Mario Raymundo (1986-1992)
* Vicente Eusebio (1992-2001)
* Soledad Eusebio (2001-2004)
* Vicente Eusebio (2004-2007) : Si Henry Lanot ang umaangking nanalo sa halalan noong taong 2005, ngunit siya ay pinatay para mabawi ni Vicente Eusebio ang kanyang ranggo.<ref>[http://www.newsflash.org/2004/02/ht/ht005098.htm Philippine Headline News Online - Ex-Pasig Congressman Slain]{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Manila, 14 Abril 2005</ref>
* Robert Eusebio (2007-2013)
* Maribel Eusebio (2013-2016)
* Robert Eusebio (2016-2019)
* Victor Ma. Regis N. Sotto (2019-kasalukyan)
=== Bise-Alkalde ===
* Emiliano Santos (1956 - 1986)
* Lorna Bernardo (1992-2004)
* Rosalio "Yoyong" Martirez (2004-2013)
* Iyo Bernardo Caruncho (2013-2022 3 terms)
* Robert "Dodot" Jaworski Jr. (2022-Kasalukuyan)
=== Kinatawan ===
* Kinatawan sa Saligang Batas ng 1935 - Don Mariano Melendres
* [[Ikawalong Kongreso ng Pilipinas|Ikawalong Kongreso]] Congress 1987–1992 - Rufino S. Javier
* [[Ikasiyam na Kongreso ng Pilipinas|Ikasiyam na Kongreso]] 1992–1995 - Rufino S. Javier
* [[Ikasampung Kongreso ng Pilipinas|Ikasampung Kongreso]] 1995–1998 - Rufino S. Javier
* [[Ika-11 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-11 na Kongreso]] 1998–2001 - Henry P. Lanot
* [[Ika-12 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-12 na Kongreso]] 2004 (1 day)- Noel Cariño (1)
* [[Ika-13 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-13 na Kongreso]] 2004–2007 - Robert B. Jaworski, Jr.
* [[Ika-14 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-14 na Kongreso]] 2007–2013 - Roman T. Romulo
== Mga kilalang taong taga-Pasig==
*[[Lope K. Santos]], nobelista, at dating senador
*[[Jovito Salonga]], ika-14 [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas]]
*[[Rene Saguisag]], dating Senador ng Republika (1987-1992)
*[[Francisco Coching]], [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Sining Biswal
*[[Ramon Santos]], [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Musika
*[[Susan Fernandez]], mang-aawit, aktibista at akademiko
*[[Mariano Melendres]], ika-5 [[Gobernador ng Rizal]]
*[[Vico Sotto]], mambabatas, incumbent city mayor ng Pasig
*[[Donya Tesoro]], mambabatas, incumbent municipal mayor ng [[San Manuel, Tarlac]]
*[[Roderick Macutay]], visual artist
*[[JC Jacinto]], visual artist
*[[Atoy Co]], artista, basketball player at dating konsehal ng unang distrito
*[[Marlou Aquino]], manlalaro ng basketbol
*[[Doug Kramer]], manlalaro ng basketbol
*[[Rome dela Rosa]], manlalaro ng basketbol
*[[Alberto Reynoso]], manlalaro ng basketbol
*[[Coney Reyes]], beteranong aktres, modelo ng komersyo
*[[John Lloyd Cruz]], aktor
*[[Ping Medina]], aktor
*[[Sam Milby]], aktor, mang-aawit, modelo
*[[Hero Angeles]], aktor
*[[Edgar Allan Guzman]], aktor
*[[Jerome Ponce]], aktor
*[[Arjo Atayde]], aktor
*[[Connie Sison]], mamamahayag; anchor ng balita
*[[Aljo Bendijo]], broadcast journalist
*[[Dion Ignacio]], artista
*[[Xian Lim]], [[Filipino Chinese]] artista, modelo, mang-aawit
*[[Ely Buendia]], lead vocalist para sa [[The Eraserheads]]
*[[Abra (rapper)|Raymond "Abra" Abracosa]], hip hop artist, emcee, mang-aawit
*[[Rachelle Ann Go]], mang-aawit, sikat na stage play [[theater]] at modelo
*[[Belle Mariano]], [[aktres]] at [[Modelo (tao)|modelo]]
*[[Laarni Lozada]], mang-aawit
*[[Kean Cipriano]], mang-aawit, artista at musikero
*[[RJ Jimenez]], acoustic singer
*[[Ricardo Penson]], aktibistang panlipunan
*[[Angelu de Leon]], aktres at kasalukuyang konsehal ng Pasig
*[[Roderick Macutay]], artista
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
{{Metro Manila}}
[[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Pasig]]
[[Kategorya:Mga lungsod sa Kalakhang Maynila]]
nug8j7b55fqxy894t00mlmgv99khfaf
Usapang Wikipedia:Kapihan
5
3742
2225552
2224489
2026-09-15T12:58:33Z
MediaWiki message delivery
49557
/* Pagpapalit ng serbidor - May parating na panahon na maaari mo lamang basahin ang iyong wiki na hindi tatagal nang masyado */ bagong seksiyon
2225552
wikitext
text/x-wiki
{{Tagagamit:Maskbot/config
|maxarchivesize = 55K
|counter = 19
|algo = old(90d)
|archive = Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan %(counter)d
}}
<div style="float:right; padding-left:5px; clear:right;">
{| style="text-align:left; border:1px solid #AAA;margin-bottom:4px; margin-left:1em; width: 293px;" bgcolor="#999999"
|-padding:5px;padding-top:0.5em;font-size: 95%;
|width="100%" bgcolor="gray" style="color: white;"|'''Usapan'''
|-
|width="100%" align="center" bgcolor="white"|
'''<span class="plainlinks"><font size=3>[{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|action=edit§ion=new}} '''⇒ Magsimula ng bagong paksang mapag-uusapan.''']</font></span>'''
|-
|width="100%" bgcolor="gray" style="color: white;"|'''Tuwirang daan'''
|-
|width="100%" align="center" bgcolor="white"|
[[WT:KAPE]], [[UW:KAPE]]
----
<div style="font-size:0.85em;">
__TOC__
</div>
|-
|width="100%" bgcolor="gray" style="color: white;"|'''Mga sinupan'''
|-
|width="100%" align="center" bgcolor="white"|
<small>
[[Wikipedia:Kapihan/Archive 1|01]] | [[Wikipedia:Kapihan/Archive 2|02]] | [[Wikipedia:Kapihan/Archive 3|03]] | [[Wikipedia:Kapihan/Archive 4|04]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 5|05]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 6|06]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 7|07]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 8|08]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 9|09]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 10|10]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 11|11]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 12|12]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 13|13]] | [[Wikipedia:Kapihan/Sinupan 14|14]] | [[Wikipedia:Kapihan/Sinupan 15|15]] | [[Wikipedia:Kapihan/Sinupan 16|16]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 17|17]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 18|18]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 19|19]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 20|20]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 21|21]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 22|22]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 23|23]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 24|24]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 25|25]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 26|26]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 27|27]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 28|28]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 29|29]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 30|30]]
<inputbox>
type=fulltext
prefix=Usapang Wikipedia:Kapihan/
break=yes
width=40
searchbuttonlabel=Maghanap mula sa mga sinupan
</inputbox>
</small>
|}
</div>
<!--
Ipasok ang inyong mga usapin sa kababaan ng pahina at huwag dito. Huwag kalimutang lumagda gamit ang apat na ~~~~ :).
-->
== Nakaarkibo na ang nakaraang usapan ==
Hi, inarkibo ko na ang nakaraang usapan dito sa Kapihan. Kung mayroon pa rin nabinbin na usapan sa nakaraan o kaya may pabatid na kailangan pa rin na nakapaskil, gumawa na lamang kayo ng bagong usapan o paskil dito at maari ninyo na lamang tukuyin ang nakaraang usapan o paskil mula sa [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 30|arkibo]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:28, 26 Enero 2026 (UTC)
== Request for Image Processing ==
Hello Filipino wiki-users. Meron po pang astronomer dito? Gumawa ako ng bagong artikulo ukol sa isang bulkan sa Io, isang buwan ng Hupiter. Ang bulkang ito ay pinangalanang [[Kanlaon Patera]]. Ang pangalang ito ay galing sa Bulkang Kanlaon sa Negros, Visayas, Pilipinas. Gusto ko po sanang ma-proseso ang mga filter-image greyscale na imahen ng Io sa baba para mapakita ang itsura ng Kanlaon Patera. Meron po bang marunong magprocessos ng mga filter images ng Galileo.
[[Talaksan:Io processing request.png|center]]
Maraming salamat. [[Tagagamit:IapetusCallistus|IapetusCallistus]] ([[Usapang tagagamit:IapetusCallistus|kausapin]]) 02:17, 12 Pebrero 2026 (UTC)
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = Reference Previews – experiment
| content =
== Reference Previews – experiment ==
Hi, I’m Johannes from [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Sorry for writing in English, please support us by providing a translation! Our team is currently working on [[:m:WMDE Technical Wishes/References|improvements to references]], e.g. [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]]. In 2021 we developed [[:m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] in order to provide a MediaWiki feature to preview references when hovering over the footnote marker. Over the course of our current work we’ve noticed that using Reference Previews doesn’t seem to be intuitive for some readers and we would like to improve this.
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Problem ===
<div class="mw-collapsible-content">
In our usability tests, we repeatedly notice desktop readers – unaware of Reference Previews or how to use the feature – clicking on footnotes instead of hovering over them. Many are confused when they end up in the reference list and don’t know how to jump back to the text passage they were previously reading. Many readers seem unaware that both the ↑ arrow in the reference list and the <sup>a b</sup> (for re-used references) can be used to jump back. This makes jumping to the reference list rather unpleasant, especially in long articles.
</div>
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Assumption ===
<div class="mw-collapsible-content">
We assume that most readers do not want to jump to the reference list, but rather want to click on the footnote to open Reference Previews, which provide them with the reference information for the text passage they have just read. At the same time, we believe that some readers – e.g. those who want to delve deeper into a topic rather than just quickly researching a piece of information – are still interested in conveniently accessing the reference list.
</div>
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Idea ===
<div class="mw-collapsible-content">
We would like to try adjustments to Reference Previews in order to best meet the needs of different readers. Specifically, we want to prevent readers from accidentally ending up in the individual reference list; jumping there should be a conscious decision.
When clicking on a footnote marker, we want to display Reference Previews instead of jumping to the reference list. The pop-up remains permanently visible until clicking on the "x" or anywhere outside the preview to close it. In addition Reference Previews will provide a link to jump to the reference in the reference list.
<gallery heights="275" widths="250">
File:Reference Previews mock-up – current version.png|Reference Previews – current version
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed version when '''clicking on a footnote marker'''
</gallery>
When hovering over a footnote marker without clicking on it, we want to display a simplified version of Reference Previews – without the settings icon and the resulting empty space. When moving the mouse pointer over the pop-up, a note will appear indicating that you can click for further options. This will open the persistent version of Reference Previews with a link to allow users to jump to the reference in the reference list.
<gallery heights="275" widths="250">
File:Reference Previews mock-up – hover-state.png|Proposed version when '''hovering over the footnote marker'''
File:Reference Previews mock-up – hover-state and options.png|Proposed version when '''hovering over the Reference Preview'''
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed (persistent) version when '''clicking on the hover preview'''
</gallery>
By improving the usability of Reference Previews, we also hope to mitigate the issue that reference lists with a large number of (reused) references (or [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-references]]) can be confusing for some readers. In addition, the proposed version when hovering over a footnote marker is more compact than the current version.
</div>
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Experiment ===
<div class="mw-collapsible-content">
We would like to test the proposed changes in an [[:en:A/B testing|A/B test]] on several wikis. We want to measure how many readers click on a footnote marker and then proceed to jump to the reference list using the proposed version of Reference Previews compared to readers who receive the current version of Reference Previews. In addition, we will measure how many readers in both groups access the reference list via the table of contents. This will give us data-based insights into how many clicks on the footnote unintentionally open the reference list and how many readers only want to use Reference Previews.
We would like to run our experiment on the following Wikipedia language versions: de, pl, fr, sv, fa, hu, hi, my, tl, lv, fy, hr. 10% of readers will see our modified version of Reference Previews in order to obtain sufficient data. The experiment is expected to run for 1-2 weeks at the end of March. We'll restore the current version of Reference Previews for all readers until we have evaluated the experiment, discussed the results with the community, and decided on further steps.
</div>
</div>
We look forward to your feedback [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|on our talk page]] – or just reply to this post! Once the experiment is ready to go, we will also provide a link that you can use to test the changes yourself. --[[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 12:23, 20 Pebrero 2026 (UTC)
:As indicated on our project page [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/References/Reference_Previews&diff=prev&oldid=30215686], we will only test the proposed change when ''clicking'' on a footnote. Reference Previews will remain ''unchanged when hovering'' over a footnote marker. Reasons for this were concerns that the proposed transition from hover to persistent preview could be disruptive or at least feel unusual when interacting with reference content in the hover preview (e.g. when clicking on links). [[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 13:30, 9 Marso 2026 (UTC)
}}
== Help ==
Hello, I recently created [[Pagpatay ng lahi sa Gaza|this]] article. Can someone help me improve it? [[Tagagamit:جودت|جودت]] ([[Usapang tagagamit:جودت|kausapin]]) 15:46, 23 Pebrero 2026 (UTC)
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia!
| content =
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
}}
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226)
| content =
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 17:11, 3 Abril 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 -->
}}
== Bagong mungkahi ==
Hello po. May bagong mungkahi po ako sa [[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag]]. Salamat! <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:14, 6 Abril 2026 (UTC)
== Hinggil sa mga salitang siyokoy ==
Sang-ayon [https://kwfdiksiyonaryo.ph/?query=siy%C3%B3koy sa Komisyon sa Wikang Filipino], ang mga [[Siyokoy (lingguwistika)|salitang siyokoy]] ay "alinman sa mga anyo ng salita na hindi tiyak ang pinagmulang wika (lalo na kung nakahahawig sa pinagsámang Ingles at Espanyol)." Pinauso marahil ng mga mamamahayag sa radyo ang mga salitang ito na mukhang Kastila pero inspirado pala sa ortograpiyang Ingles o sa di-malinaw na pinanggalingang ortograpiya (pero hindi Kastila).
Marapat siguro na ipagbawal ang mga salitang siyokoy dito sa Wikipediang Tagalog, kahit na mas talamak ang mga ito sa pang-araw-araw na pananalita ng nakararami. Makikita sa ''userspace page'' kong [[Tagagamit:JWilz12345/Mga salitang siyokoy]] ang talaan ng mga salitang siyokoy at mga naaangkop na salita sa mga ito. Halimbawa:
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!Imbes na
!Naaangkop na (mga) salita
|-
|adbenturero
|abenturero / taong mapagsapalaran
|-
|aspeto
|aspekto / mukha / dako
|-
|bentahe
|bentaha / lamang
|-
|dayalekto
|diyalekto / dayalek / wikain
|-
|dayalogo
|diyalogo / <s>dayalog</s> / salitaan / usapan / pag-uusap
|-
|endorso
|endoso / piliin / pinagtibay / magtagubilin / lumagda / maglipat
|-
|groserya
|groseri / tindahan
|-
|imahe
|imahen / larawan
|-
|intrigero
|intrigante
|-
|kontemporaryo
|kontemporaneo / kontemporanyo / kapanahon / panahong ito
|-
|konsernado ("''the mother of all ''siyokoy'' words'')
|konsernido / nababahala / nababalisa / may kinalaman
|-
|lebel
|nibel / level / antas / taas
|-
|misyonaryo
|misyonero
|-
|obhektibo
|obhetibo
|-
|parliyamentaryo
|parlamentaryo / mambabatas
|-
|parliyamento
|parlamento / batasan
|-
|pesante
|paisano / magbubukid / magsasaka
|-
|prayoridad
|priyoridad / <s>prayoriti</s> / pagkauna / karapatang mauna
|-
|sirkumstansiya
|sirkunstansiya / pangyayari / kalagayan / katayuan / pagkakataon / halimbawa
|-
|subhektibo
|subhetibo
|-
|subheto
|suheto / disiplina
|}
Ping ko po para sa mga pananaw at ''input'', sina {{ping|Jojit fb|GinawasaHapon|LknFenix}} (ilan sa aktibong mga tagagamit) at sina {{ping|Yivan000|Ysrael214}} (mga nakausap ko po sa [[wiktionary:tl:Wiksiyonaryo:Kapihan/2025/Disyembre#"Kasingkahulugans"]]). <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 12:17, 12 Abril 2026 (UTC)
:@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Hindi ipagbawal pero dapat iwasan. Dapat may balanse ng kung ano ang irikenomenda at sa maiintindihan pa din ng karamihan. Bagaman buhay ang lengguwahe, hindi ibig sabihin din noon na hahayaan natin ang kolokyalismo ang maging pamantayan. Pero, sana naman sa Tagalog Wikipedia iwasan ang salitang siyokoy sa mga pamagat ng mga konseptongg hindi nagagamit pang-araw-araw lalo na sa mga salitang akademiko. Halimbawa [[Girasyon]], dapat hirasyon kasi ang G ay nagiging H. Siguro mas lenient tayo sa mga madalas gamitin ng media tulad ng responsibilidad o asasinasyon. Basta pag ang salitang siyokoy ay gamit na gamit at maayos ang pagkakabaybay (hal. wag gamitin ang Akkadiano, Akadyano na lang kung maaari), ito ay ayos lang. <span style="color:#330005; font-size:1.65em; vertical-align:middle">𝄽</span> [[User:Ysrael214|ysrael214]] ([[User talk:Ysrael214|kausapin]]) 04:48, 13 Abril 2026 (UTC)
{{ping|GinawaSaHapon}} inayos na ping. Pasensiya sa maling baybay. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 12:22, 12 Abril 2026 (UTC)
:@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]: Ayos lang.
:Hindi ako sang-ayon sa pagbabawal. ''Hindi'' dapat pagbawalan ang mga ganitong baybay, kahit na nagmula ito sa KWF. Likas na bahagi yan ng proseso ng pagbuo ng salita. At isa pa, marami sa mga ito ay madalas na'ng gamitin dahil sa midya. Wala tayo sa posisyon para manduhan ang itatakbo ng wika, hindi tayo ang guwardiya ng wika. Trabaho yan ng KWF. Sa pananaw ng hangarin ng Wikipedia, karaniwang paggamit ang mananaig pagdating sa pagbaybay ng mga salita.
:Marami sa mga ito ay talamak na at karaniwan na'ng ginagamit ng madla. Halimbawa, ''responsibilidad'', ''prayoridad'', ''kontemporaryo'', ''endorso'', ''sirkumstansiya'', at mas lalo na sa ''imahe'', na kung tutuusin ay halos ginagamit bilang salin ng salitang Ingles na ''image'' ("larawan") (mas ginagamit sa kasalukuyan ang ''imahen'' sa mga banal na larawan, hal. ''imahen ng Birheng Maria''). Sapat din ang paggamit sa mga mapagkakatiwalaang sanggunian para sa ''dayalogo'', ''aspeto'', at ''lebel''. Magmumukhang hiwalay sa realidad ng kasalukuyang ginagamit na wika kung ipipilit natin na "itama" ang mga ito, kahit na sa totoo lang ay likas na bahagi ito ng kahit anong wika. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 12:45, 12 Abril 2026 (UTC)
::@[[Tagagamit:GinawaSaHapon|GinawaSaHapon]] eh paano po ang ''claim'' ng enWiki article para sa TlWiki ([[w:en:Tagalog Wikipedia]]) na nagsasabing umaasa umano ang TlWiki sa ''UP Diksiyonaryong Filipino'' para sa mga saligang depinisyon? ([https://opinion.inquirer.net/9149/%E2%80%98utak%E2%80%99 Ginamit na sanggunian]). <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 13:56, 12 Abril 2026 (UTC)
:::@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Hindi sa lahat ng pagkakataon ay ganon ang kaso rito. Pangunahing sanggunian ang UPDF, oo, pero hindi ito ang bibliya o saligang-batas ng wiki na ito. Mas mananaig pa rin ang karaniwang pagbaybay ng mga salitang Tagalog, kahit na hindi ito "tama" sa paningin ng iba. Muli, kailangang isalamin ng Wikipediang Tagalog ang kasalukuyang anyo ng wika upang manatili itong accessible sa mga mambabasa. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:39, 13 Abril 2026 (UTC)
::::@[[Tagagamit:GinawaSaHapon|GinawaSaHapon]] Sang-ayon sa dapat manatiling accessible sa mga mambabasa. Huwag ipilit na mag-imbento ng salitang Tagalog rin para lang masabing "naitagalog" ang salita. Ayos lang ang salitang siyokoy, pero kapag neolohismo, ibang usapan na iyon. Ang mga diksiyonaryo ay gabay lamang kung ano ang mas maiintindihan ng mga mambabasa. <span style="color:#330005; font-size:1.65em; vertical-align:middle">𝄽</span> [[User:Ysrael214|ysrael214]] ([[User talk:Ysrael214|kausapin]]) 04:51, 13 Abril 2026 (UTC)
:::::Ang nais ko lang sabihin ay kung gagamit ng salitang siyokoy, dapat alam nating gamit din. Hindi tayo mag-iimbento ng bagong salitang siyokoy din. <span style="color:#330005; font-size:1.65em; vertical-align:middle">𝄽</span> [[User:Ysrael214|ysrael214]] ([[User talk:Ysrael214|kausapin]]) 05:51, 13 Abril 2026 (UTC)
:Magandang gabi @[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]],
:Tulad ni @[[Tagagamit:GinawaSaHapon|GinawaSaHapon]], hindi rin ako sang-ayon sa pagbabawal.
:Sa totoo lang, hindi ako sang-ayon sa rekomendasyon ng KWF. Hindi makatotohanang ituring ang mga impluwensiyang Espanyol at Ingles sa ating wika na parang tubig at langis na mapaghihiwalay. Ang mga impluwensyang ito ay matagal nang magkakahabi sa kultura at pagkakakilanlang Pilipino. Tulad ng madalas na pinagsasama sa ating mga kumbensyon sa pagpapangalan ang mga pangalang Ingles at mga apelyidong Espanyol, likas na sumasalamin ang ating wika sa paghahalong ito. Ang tinatawag nilang “salitang siyokoy” ay produkto ng organikong ebolusyon ng wika.
:Nakikita ko rin na ang mahigpit na pagsusulong na ibalik sa orihinal na baybay ng Espanyol ang mga salitang hiram mula rito ay hindi praktikal at hindi kinakailangan. Ang nakararaming Pilipino ay hindi nagsasalita ng Espanyol, kaya ang pagpapatupad ng ortograpiyang Espanyol ay nagpapataw ng panlabas na pamantayan na hindi na umaayon sa aktuwal na paggamit ng wika. Nagtataas ito ng tanong: bakit dapat tayong patuloy na sumunod sa mga kumbensyon ng Espanyol na parang isa pa rin tayong kolonya?
:Kahit sa mga bansang nagsasalita ng Espanyol sa Amerikang Latino, ang wika ay umunlad sa iba’t ibang paraan na sumasalamin sa mga lokal na konteksto, sa halip na mahigpit na pagsunod sa mga pamantayan ng Espanya. Sa parehong paraan, dapat pahintulutang umunlad ang Filipino sa sarili nitong landas, na hinuhubog ng mga nagsasalita nito, at hindi pinipigilan ng mga lipas na reseta.
:Batay sa aking paninindigan, naniniwala ako na dapat payagan ang mga salitang siyokoy kung karaniwang ginagamit ang mga ito. Sa maraming pagkakataon, mas sumasalamin ang mga salitang ito sa likas na paggamit ng wika.
:- [[Tagagamit:LknFenix|LknFenix]] ([[Usapang tagagamit:LknFenix|kausapin]]) 14:33, 12 Abril 2026 (UTC)
:{{ping|JWilz12345}}, wala na akong maidagdag pa. Sang-ayon ako sa mga argumento nina GinawaSaHapon at LknFenix. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:07, 13 Abril 2026 (UTC)
:@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Ang problema ko dito ay hindi malinaw kung ano ang "siyokoy" (ayon sa Manwal sa Masinop na Pagsulat 4.9) at kung ano ang pwede (ayon sa MMP 4.10). Kahit ako na maigting na binasa ang dokumentong ito ay nalilito pa rin kung ano ang ipinapahiwatig dito — ang "kontemporaryo" ay bawal ("kontemporaneo" dapat) pero ang "siyentista" ay pwede ("siyentipiko" dapat). Walang concrete na definition patungkol sa dalawa, maliban lang sa ilang halimbawng hulapi. Kaya'y ito'y mahirap hustong ipagbawal, dahil maraming lalabas na edge cases. — <span style="font-size:25px">🍕</span> <span style="font-family:'Comic Sans MS';"><span style="color:#FFC83D">Yivan</span><span style="color:#F7894A">000</span> <small><sup>[[User:Yivan000|view]]</sup><sub>[[User_talk:Yivan000|talk]]</sub></small></span> 13:34, 13 Abril 2026 (UTC)
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = Request for comment (global AI policy)
| content =
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:58, 26 Abril 2026 (UTC)
</bdi>
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 -->
}}
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = Program submissions open: Bikol WikiConference 2026
| content =
== Program submissions open: Bikol WikiConference 2026 ==
[[File:Bikol_WikiConference_2026_logo.png|frameless|250px|right]]
The '''[[m:Bikol Wikipedia Community/Bikol WikiConference 2026|Bikol WikiConference 2026]]''' will take place '''29–31 May 2026 in Naga City''', under the theme: ''Advancing Language and Culture in the Digital Age''.
The Bikol WikiCon is an extraordinary regional gathering that brings together Bikolanos actively supporting and contributing to open educational resources (OERs) with the vibrant Wikimedia communities in the Philippines. Next year, Bikol Wikipedia will be turning 20 years old. Reaching 2 decades is a strong milestone therefore it is also the right moment to ask harder questions about sustainability, quality and direction. The conference will serve as a venue for the participants to exchange and share their experiences, new ideas, and collaboration results, and to discuss the challenges encountered and the solutions adopted. We can’t wait to see you at the event!
The conference will cover topics pertaining to Digital Resources, Heritage Advocacy, Cultural Preservation, and Partnerships with various institutional, social, and cultural contexts.
You may submit any of the following types of session proposals:
* '''Lightning talk:''' One presenter gives a talk with no follow-up by the audience. The total time for a lightning talk will be 10-15 minutes.
* '''Lecture:''' One or two presenters offer(s) a presentation followed by questions and comments from the audience. The total time for a lecture (including questions and comments) will be 30-45 minutes.
* '''Roundtable:''' A group of 10-15 people discusses a particular topic. The total time for a roundtable discussion will be 60 minutes.
* '''Workshop:''' One or two moderators present(s) a topic by actively interacting with the audience. The total time for a workshop will be 60-120 minutes.
* '''Meetup:''' A group of people with common interests informally meets to discuss different topics. The total time for a meetup is not pre-determined and depends on the proposer’s preferences.
Submissions will be evaluated by the Program Committee based on:
* Potential impact and expected outcomes
* Relevance to the conference theme or focus areas
Sessions may be recorded and made publicly available. If you prefer not to be filmed, you may indicate this during submission.
'''→ [[m:Bikol Wikipedia Community/Bikol WikiConference 2026/Program|Submit your proposal on Meta]] or [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd1vYWPvrNltZS2ie51lYK-OB6cfS8E2NQFjH1I213dYl24NQ/viewform?usp=header Google Form]''' on or before '''May 15.'''
For more information, or questions, contact: bikolwikicommunity(@)gmail.com
Mabalos!
On behalf of the Bikol WikiConference Organizing Team,<br> [[Tagagamit:Filipinayzd|Filipinayzd]] ([[Usapang tagagamit:Filipinayzd|kausapin]]) 06:41, 2 Mayo 2026 (UTC)
}}
== Translation request: [[:translatewiki:MediaWiki:Cite-reference-previews-reflist-link/tl]] ==
Hi, I'm Johannes from [[:meta:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Our team is currently preparing an [[:meta:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|experiment to test potential changes for Reference Previews]]. Tagalog Wikipedia will be one of the wikis taking part at the ~2 weeks A/B-test [[Usapang Wikipedia:Kapihan#Reference Previews – experiment|as announced]] – but tlwiki is still missing a translation for [[:translatewiki:MediaWiki:Cite-reference-previews-reflist-link/tl]] ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&showMessage=cite-reference-previews-reflist-link&group=ext-cite-user&language=tl&filter=&optional=1&action=translate translation interface link] – [[:commons:File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|screenshot for context]]). Could someone help us by providing the translation? Thank you very much! [[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 12:17, 25 Mayo 2026 (UTC)
:{{ping|Johannes Richter (WMDE)}} ''Done. I translated it. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:28, 26 Mayo 2026 (UTC)
::Thank you! :) [[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 05:19, 26 Mayo 2026 (UTC)
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = Vote now in the 2026 U4C election
| content =
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 Mayo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
}}
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons
| content =
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|usapan]])</bdi> 17:12, 23 Hunyo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
}}
== <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Message"/>
'''Legal & Safety Contacts'''
Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].
<section end="Message"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:30, 25 Hunyo 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 -->
:''Done. I translated this last July 4. Thanks for informing the community.'' :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:08, 8 Hulyo 2026 (UTC)
== Translation request: Ube latte ==
Hello fellow Wikipedians, Shalom & Greetings from the Hebrew Wikipedia!
I recently wrote an article about [[Ube latte]], which is currently published in Hebrew only. I also prepared a well-sourced draft on the English Wikipedia. Given the strong cultural connection of Ube to the Philippines, I think it would be absolutely wonderful to have this article available on the Tagalog Wikipedia as well. Since I don't speak the language, I wanted to ask if any local editors here might be interested in translating or adapting the article?
We already have a dedicated Wikidata item and some great photos uploaded by the community on Wikimedia Commons. Here are the relevant links if anyone wants to take a look>>
English Draft (for easy translation): https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Ube_latte
Wikidata Item: https://www.wikidata.org/wiki/Q139718640
Maraming salamat po in advance for your time, and feel free to reach out if you have any questions! 💜 [[Tagagamit:Laliv g|Laliv g]] ([[Usapang tagagamit:Laliv g|kausapin]]) 06:58, 9 Hulyo 2026 (UTC)
== Proteksyon laban sa pag-e-edit pa ng pahina upang gawing katatawanan ==
Kumusta po.
Humihiling po ako na bigyan po ng proteksyon ang pahina pong ito [[Iglesia ni Cristo]] laban sa mga mali at abuso sa pag-edit. Ang mga edit ngayong July 11, 2026 ay naglalaman ng mga maling impormasyon layuning lituhin at gawing katatawanan ang nasabing pahina. Ito ay patuloy pang ie-edit ngayong ito ay pinag-uusapan at may panghihikayat na mag-edit ng mali: https://www.reddit.com/r/Philippines/comments/1utkoi8/iglesia_ni_cristo_tagalog_wikipedia_page_got/?sort=new.
Kung maari po ay i-undo ang mga mali at katatawang pag-edit kung titingnan ang edit history.
Maraming salamat po. [[Natatangi:Mga ambag/~2026-39256-52|~2026-39256-52]] ([[Usapang tagagamit:~2026-39256-52|talk]]) 14:42, 11 Hulyo 2026 (UTC)
:Naiulat na ni GinawaSaHapon sa akin ito kaninang umaga. Naaksyunan ko na agad pagkatapos ng ulat. Ngayon ko lamang nakita ang abiso mo. Gayunpaman, maraming salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 13:42, 12 Hulyo 2026 (UTC)
== Pagkarga ng fil.wikipedia.org patungong tl.wikipedia.org ==
Magandang araw po sa inyong lahat. Nais ko pong ipaalam sa pamayanan ng Wikipediang Tagalog na naghain po ako ng mungkahi sa Phabricator upang maikarga ang dominyo (''domain'') ng isang posibleng Wikipediang Filipino (fil.wikipedia.org) patungo sa Wikipediang Tagalog (tl.wikipedia.org).
Sang-ayon sa [[Wikipedia:Pagsalin ng mga nilalaman ng Wikipedia na ito sa Filipino|konsensong ating naiabot noong 2005]] tungkol sa wikang ginagamit natin dito sa Wikipedia, naniniwala ako na hindi ito magdudulot ng kontrobersiya. [[:meta:Talk:Language committee#Redirecting fil.wikipedia.org to tl.wikipedia.org|Ipinaalam ko na rin]] ang Komite sa Wika ng Pundasyong Wikimedia tungkol sa mungkahing ito.
Inaasahan ko na agaran itong mapapatupad, at maraming salamat po sa inyong lahat. --[[Tagagamit:Sky Harbor|<b style="color: #0066ff">Sky Harbor</b>]] <sup>([[Usapang tagagamit:Sky Harbor|<b style="color:#0066ff">usapan</b>]])</sup> 09:50, 23 Hulyo 2026 (UTC)
:Para sa kaalaman ng lahat, ito ang link sa kahilingan ni Sky Harbor sa Phabricator: [[phab:T432946]]. Tatanungin ko sana siya kung saan ang link sa Phabricator, nag-Google na lamang ako at pinaskil ko na lamang dito para mabatid ang pamayanan. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:54, 29 Hulyo 2026 (UTC)
::Maraming salamat, Jojit, na ipinaskil mo rito ang kawing. Kasalukuyan akong bumabiyahe pauwi kaya hindi ko mailagay dito ang mungkahi sa Phabricator. Inaasahan kong agaran itong maitutupad. --[[Tagagamit:Sky Harbor|<b style="color: #0066ff">Sky Harbor</b>]] <sup>([[Usapang tagagamit:Sky Harbor|<b style="color:#0066ff">usapan</b>]])</sup> 15:21, 29 Hulyo 2026 (UTC)
{{hidden
| style = border: 1px dashed red; width: 100%;
| headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%;
| header = RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons
| content =
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:25, 24 Hulyo 2026 (UTC)
</bdi>
<!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
}}
== Hiling ng pagbabago sa kategorya ==
Mismong '''[[Wikipedia:Kapihan]]'''. Pakibaguhin po ang kategorya mula [[:Kategorya:Wikipedia]] sa <s>[[:Kategorya:Pangangasiwa ng Wikipedia]]</s> [[:Kategorya:Wikipedia help]]. Salamat! <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 02:05, 28 Agosto 2026 (UTC)
Patunay: sa Wikipediang Ingles, narito po ang kaayusan ng mga kategoryang kaugnay ng [[w:en:Wikipedia:Village pump]]: -> [[w:en:Category:Wikipedia village pump]] / [[w:en:Category:Wikipedia help forums]] -> [[en:Category:Wikipedia help]] <s>-> [[w:en:Category:Wikipedia administration]]</s>. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 02:10, 28 Agosto 2026 (UTC)
:Pinalitan na lamang ang kategorya sa [[:Kategorya:Mga talakayang pantulong sa Wikipedia]]. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 17:44, 29 Agosto 2026 (UTC)
== Mga napiling larawan na binura sa Wikimedia Commons kalaunan ==
Hal.: [[:Talaksan:ZAM.jpg]].
Binura ito sa Wikimedia Commons dahil sa paglabag sa karapatang-sipi, ayon sa [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Log&page=File:ZAM.jpg mga tala ng midya na ito]. Katunayan, hindi kailanman naging malaya ang lisensiya nito batay sa ''license history'' ng [https://www.flickr.com/photos/adlaw/125555282/ talaksan sa Flickr]. Maaari po bang i-''delist'' ang katayuan nito bilang "napiling larawan," kung mayroong patakaran hinggil dito? <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:01, 28 Agosto 2026 (UTC)
Isa pa po: [[:Talaksan:Popebenxvi.jpg]]. Binura sa Wikicommons dahil: [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Log&page=File:Popebenxvi.jpg ''Copyright violation: from website'']. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:07, 28 Agosto 2026 (UTC)
:Inarkibo ko na lamang ang mga pahinang tumuturo diyan sa mga pahinang iyan dahil sa layuning pangkasaysayan. 'Yung unang larawan nakalista subalit hindi ko tinanggal at sinabi na lamang napili subalit nabura sa Commons dahil uli sa layuning pangkasaysayan, at para malaman na napili iyon ng pamayanan. 'Yung pangalawa, hindi naman nakalista kaya walang aksyong ginawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 18:04, 29 Agosto 2026 (UTC)
== Kahilingan sa pagbabago ng kategorya 2 ==
*[[Wikipedia:WikiProyekto]]
Mula [[:Kategorya:Wikipedia]] papuntang [[:Kategorya:WikiProyekto]], katulad ng sa enWiki na [[w:en:Wikipedia:WikiProject]]. Iminumungkahi ko pong ''code'': <code><nowiki>[[Kategorya:WikiProyekto| ]]</nowiki></code>. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 04:20, 28 Agosto 2026 (UTC)
:Pinalitan ko ang kategorya sa [[:Kategorya:WikiProyekto]], at nagpaskil din ako tungkol sa pagbabagong ito sa [[Usapang Wikipedia:WikiProyekto]]. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 19:33, 29 Agosto 2026 (UTC)
== Kahilingan sa pagbabago ng kategorya 3 ==
* [[Wikipedia:Mga malimit itanong]]
Mula sa kasalukuyang [[:Kategorya:Wikipedia]] (na para na lang sa mga paksang tungkol sa Wikipedia, hindi sa administrasyon nito alinsunod sa enWiki) papunta sa [[:Kategorya:Wikipedia help]] ''at'' sa [[:Kategorya:Pangunahing impormasyon tungkol sa Wikipedia]]. Kawangis ng eskema ng katumbas nito sa enWiki ([[w:en:Wikipedia:FAQ]]) na nakakategorya sa [[w:en:Category:Wikipedia FAQs]] na siyang nakakategorya sa kapuwang [[w:en:Category:Wikipedia help]] at [[w:en:Category:Wikipedia basic information]]. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 04:45, 28 Agosto 2026 (UTC)
:Pinalitan ko ang kategorya sa [[:Kategorya:Tulong]], at nagpaskil din ako tungkol sa pagbabagong ito sa [[Usapang Wikipedia:Mga malimit itanong]]. Dinagdag din ang [[:Kategorya:Pangunahing impormasyon tungkol sa Wikipedia]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 19:27, 29 Agosto 2026 (UTC)
== Ikaapat na kahilingan sa pagbabago ng kategorya ==
*[[Wikipedia:Mga napiling artikulo]]
Mula [[:Kategorya:Wikipedia]] papuntang [[:Kategorya:Pangangasiwa ng Wikipedia]]. Patunay: sa bersiyong enWiki: Wikipedia:Featured articles -> Category:Wikipedia featured content (walang katumbas sa tlWiki sa ngayon) -> Category:Wikipedia editorial validation (walang katumbas) -> Category:Wikipedia administration. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 04:49, 28 Agosto 2026 (UTC)
:Pinalitan ko ang kategorya sa [[:Kategorya:Pangangasiwa ng Wikipedia]], at nagpaskil din ako tungkol sa pagbabagong ito sa [[Usapang Wikipedia:Mga napiling artikulo#Kahilingan sa pagbago ng kategorya]]. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 19:50, 29 Agosto 2026 (UTC)
== Ikalimang kahilingan sa pagbabago ng kategorya ==
*[[Tulong:Paghahanap]]
Mula sa kasalukuyang [[:Kategorya:Wikipedia]] papunta sa [[:Kategorya:Wikipedia help]]. Salamat po. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 05:05, 28 Agosto 2026 (UTC)
:Pinalitan ko ang kategorya sa [[:Kategorya:Tulong]], at nagpaskil din ako tungkol sa pagbabagong ito sa [[Usapang tulong:Paghahanap]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 19:06, 29 Agosto 2026 (UTC)
== Ikaanim na kahilingan sa pagbabago ng kategorya ==
[[Wikipedia:Pamantayang pangwika]], pakitanggal po ang [[:Kategorya:Wikipedia]]. Dahil itutuon na lang ang Kategorya:Wikipedia sa mga paksang tungkol sa mismong Wikipedia, hindi sa pangangasiwa nito. Gayundin, naniniwala po akong sapat na ang tatlong kategorya nito kaya hindi na kailangang ikategorya ito sa [[:Kategorya:Pangangasiwa ng Wikipedia]]. Salamat. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 05:15, 28 Agosto 2026 (UTC)
:Tinanggal ko ang [[:Kategorya:Wikipedia]], at pinaskil ko din ang pagtanggal sa [[Usapang Wikipedia:Pamantayang pangwika#Kahilingan sa pagtanggal ng kategorya]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 19:58, 29 Agosto 2026 (UTC)
::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] maraming salamat po sa mga pagbabago. Ngayon lang po ako tumugon dahil naging abalá po ako sa matrabahong pag-rebyu ng mga larawang talaksan sa Commons hinggil sa ibinalik na mga larawan ng mga gusali sa [[Saudi Arabia]] dahil sa pagbabago ng kanilang batas sa karapatang-sipi. Mayroon na pong [[kalayaan sa panorama]] (FoP) sa KSA subalit para lang sa eksteryor ng mga likhang arkitektural, hindi sa mga disenyong interyor at sa mga bantayog gaya ng mga lilok, estatwa, miyural, at ''graffiti''. ''Regards'', <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 04:21, 30 Agosto 2026 (UTC)
== [[:Kategorya:Wikipedia libro]] at [[Padron:Wikipedia-Books]] ==
Mukhang hindi na ginagamit ang nasabing mga pahina/nilalaman sa Wikipediang Ingles. Batay sa [[w:en:Wikipedia:Templates for discussion/Log/2021 April 7#Template:Wikipedia book]] at [[w:en:Wikipedia:Village pump (proposals)/Archive 177#Deprecate linking to Wikipedia books in templates and articles]], isang palyadong pagpupunyagi ang Wikipedia Books (huwag pong ikalito sa Wikiaklat o ''[[Wikibooks]]''). Ayon sa [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Templates_for_discussion/Log/2021_April_7#Template:Wikipedia_books:~:text=Template%3AWikipedia%20bookedit nagkomentong ''anonymous IP user''], wala umanong interes ang Pundasyong Wikimedia sa pagsuporta ng ''Books extension''. Dagdag pa niya, "''the new PDF rendering engine (Proton) doesn't support books''" at "''it stands there is no point sending readers to an namespace where every page is flagged with a banner saying the service has been withdrawn, and this state of affairs that does not seem likely to change in the future''." Oras na rin po bang alisin na rin ng Wikipediang Tagalog ang anumang padron at kategorya na nagtuturo sa pumalyang eksperimentong "Wikipedia Books"? <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 05:52, 28 Agosto 2026 (UTC)
Iba pang konteksto: ang malaking ''boilerplate box'' sa [[w:en:Wikipedia:WikiProject Wikipedia-Books]]. Babanggitin ko po rito ang naglikha ng kategorya at padron na si {{ping|DragosteaDinTei}} para hingan ang kaniyang panig, kahit na [https://guc.toolforge.org/?by=date&user=DragosteaDinTei noong Abril 2022 pa ang huling ambag niya sa buong Wikimedia]. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 05:55, 28 Agosto 2026 (UTC)
Marahil, iwan muna po nating bukas ang diskusyon na ito sa loob ng mga 3 buwan? Para may ''consensus'' kung gayahin na rin po natin ang naging pasiya sa enWiki na alisin na ang tampok na "Wikipedia Books"? <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 04:54, 30 Agosto 2026 (UTC)
== Mga talakayang nakasama pa rin sa Wikipedia backlog ==
Magandang araw mga tagapangasiwa. Narito ang apat na mga talakayan na nakabilang pa rin sa [[:Kategorya:Wikipedia backlog]] kahit na maraming taon nang binura ang mga midyang hiniling na burahin.
*[[Wikipedia:Images and media for deletion/2007 Enero 28]]
*[[Wikipedia:Images and media for deletion/2007 Pebrero 15]]
*[[Wikipedia:Images and media for deletion/2007 Marso 25]]
*[[Wikipedia:Images and media for deletion/2007 Marso 26]]
Pakisara po ang mga talakayan na iyon. Salamat po. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 06:51, 7 Setyembre 2026 (UTC)
:{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:09, 8 Setyembre 2026 (UTC)
== Geography articles contributed by TentingZones1 ==
{{user|TentingZones1}}. Sample articles: [[Oyem]] and [[Bad Elster]]. For the benefit of the user being referred, I chose English as the main language for this discussion.
While they might have good intentions, several of their contributions exhibit apparent reliance on some sophisticated method for machine translation and did not undergo manual human proofreading. I have already noticed their contributions since around April this year. While I initially ignored these contributions, thinking that other users would fix these articles, it appears no one fixed those articles.
Here are some indicators of unedited machine translation passages:
;[[Oyem]]
*Excessive reliance on Subject-Verb-Object (SVO) despite Tagalog being a mainly Verb-Subject-Object (VSO) language.
*''{{xt|...ang Oyem ay naging kabisera ng agrikultura ng Woleu-Ntem...at gumana bilang isang node ng logistik na tumatawid sa hangganan kasama ang Cameroon at Ekwatoryal Guinea.}}''" - indicator of literal translations. "Node of logistics" literally translated instead of either "sentro ng transportasyon" or "sentro ng kalakalan" or "bagsakan ng mga kalakal" depending on the context of the sentence.
*''{{xt|...pangangaso ng karne ng puno...}}'' - literally translated from "bushmeat."
;[[Bad Elster]]
*''{{xt|...isang bayan ng spa sa distrito ng...}}'' - literal translation for "spa town."
*Again, excessive SVO reliance instead of VSO.
I have some suspicion that the sophisticated machine translation were made using AI chats. Google Translate does not generate too many "hyperliteral" translations, based from my experience on the extensive usage of it as the ''starting point''. Do note that I manually review and proofread the outputs with help from Glosbe, KWFDiksiyonaryo site, and DiksiyonaryoPH site, as well as my own understanding.
Other users should act on these geography articles. With many articles having created, it's a challenge to fix them all. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 06:31, 9 Setyembre 2026 (UTC)
:Napag-usapan na ang mga isyu. Gayunpaman, ang heograpiya ang mas pinipili sa ngayon. Dahil sa kakulangan ng mga katutubong salita upang payagan ang pag-konbert sa lokal na bersyon, kailangang magpokus ang diksyunaryo sa ngayon.
:Minsan maaaring hindi maintindihan ang mga salita dahil sa kakulangan ng kaalaman sa ilang mga salitang may kaugnayan sa heograpiya bilang pangunahing alalahanin.
:Gayunpaman, nagpasya akong huminto muna sa paggawa ng mga artikulo pagkatapos.
:(Ang ilang artikulo ay isinalin sa [[:de:Thurmansbang|de]], [[:en:Dormaa Ahenkro|en]], at [[:fr:Larochemillay|fr]] bilang halimbawa.
:Gayunpaman, sa susunod ay dapat ko itong maingat na iugnay bilang isang pinagmulan sa ibang mga edisyon ng wika.)
:Hanggang sa makarating ang konsensya, maaari ninyo akong i-email, hangga't maaari, upang subukang maunawaan ang pangunahing problema tungkol sa "isyu sa paggamit ng mga salita" sa heograpiya. Salamat.
:Sa kasalukuyan, lahat ng plano sa paggawa ng pahina ay itinigil muna. [[Tagagamit:TentingZones1|TentingZones1]] ([[Usapang tagagamit:TentingZones1|kausapin]]) 06:53, 9 Setyembre 2026 (UTC)
:Minsan ang kahulugan ang pangunahing problema. Kapag isinasalin ang salita, hindi ito nagiging pangkalahatang termino na may kaugnayan dito.
:Dahil kakaunti lamang ang mga salitang Tagalog na nasa humigit-kumulang sampung libo, posibleng makahanap ng ilang mga salitang hiram partikular tulad ng Espanyol (gayunpaman, nawala na ito pagkatapos ng pananakop ng mga Amerikano noong unang bahagi ng ika-20 siglo).
:Sa [[Oyem]]:
*"bush" = "palumpong"
*"meat" = "karne"
:Sa [[Bad Elster]]:
*"spa town" = "bukal na mineral ng bayan"
:Pati na rin ang marami pang mga artikulo na may kaugnayan sa heograpiya (hindi lang iyon, mayroon ding "luto")
:Obserbahan ito hangga't maaari kung ang salita ay hindi nauugnay sa mga ibinigay. Suriin ito pagkatapos? [[Tagagamit:TentingZones1|TentingZones1]] ([[Usapang tagagamit:TentingZones1|kausapin]]) 07:00, 9 Setyembre 2026 (UTC)
:Gayunpaman, dahil hindi ko pa naiintindihan ang pagkakasunod-sunod ng mga salita, napagpasyahan kong tuluyan nang itigil ang paggawa ng mga bagong artikulo dito sa proyekto maliban na lang kung magagawa ang mga posibleng plano sa hinaharap. Matagal ko pang naintindihan ang lahat ng aking makakaya dahil sa kakulangan ng pagsusuri sa pagkakasunod-sunod ng mga salita bago ko ito naisip para sa paggawa ng artikulo, sa palagay ko.
(Maaari kang mag-email kung ayaw mong mabunyag ang ilang mga alalahanin sa privacy bukod pa sa mga ito? Minsan ay hindi na kailangan ang mga kasalukuyang isyu na naunang naobserbahan tungkol sa mga artikulo tungkol sa heograpiya. Babawiin ko ito hanggang sa maging maayos ang mga plano.) [[Tagagamit:TentingZones1|TentingZones1]] ([[Usapang tagagamit:TentingZones1|kausapin]]) 07:15, 9 Setyembre 2026 (UTC)
::Gayunpaman, hindi ako eksperto sa pag-aaral ng isa sa mga salitang literal na nangangahulugang "to". Sa kasalukuyan, nahihirapan akong isipin ang mga salitang "paano kung" na karaniwang ginagamit dahil karaniwang ginagamit ang VSO. Ngunit, sa hinaharap ay hindi pa tiyak kaya umaasa akong mauunawaan at masusuri ko ito sa malapit na hinaharap hangga't maaari.
Ito ang aking huling pag-edit, kaya pagkatapos nito ay [[Natatangi:Tagagamit_ng_e-liham/TentingZones1|maaari ninyo akong kontakin sa pamamagitan ng email. / ''This is my final edit, so after that you can contact me by email.'' (Hanggang sa muli sa hinaharap hangga't maaari dito sa proyekto. Paalam. / ''Until I back in the future as possible here in the project. Farewell.'')]] [[Tagagamit:TentingZones1|TentingZones1]] ([[Usapang tagagamit:TentingZones1|kausapin]]) 07:33, 9 Setyembre 2026 (UTC)
:::I'll leave to other users on evaluating {{u|TentingZones1}}'s responses. I feel their response isn't "natural." Even if I'm a ''[[Tsinong Pilipino|FilChi/Chinoy]]'', I can guess which Tagalog text is natural to read. Anyway, I made another research on at least one more contribution, '''[[Lalawigan ng Ogooué-Ivindo]]''':
:::::1. It bears a tiny slip of English text, alongside excessive SVO usage: "''{{xt|Ang lalawigang ito, na naglalaman ng libu-libong kilometro kuwadrado ng rainforest, ang pinakamalaki at pinakakaunting populasyon at hindi gaanong maunlad kaysa sa ibang bahagi ng bansa. <u>As of 2013 it had a population of 63,293</u> Noong 2013, mayroon itong populasyon na 63,293 katao. Ang pangunahing bayan ay ang Makokou.}}''"
:::::2. Using "tahanan" as a literal translation of "home" instead of a more natural word, like lokasyon. Or, altering the entire sentence but not sacrificing the message and context of the original thought: "''{{xt|Ang mga pangunahing kalsadang dumadaan sa probinsya ay ang mga kalsadang RN3 at RN4. Ang Makokou ay tahanan ng Paliparan ng Makokou.}}''"
:::::3. Excessive translation of highly technical terms like "yellow fever" even if [https://diksiyonaryo.ph/search/yellow%20fever?page=1 diksiyonaryoPH did not translate it], as well as "sumiklab ang isang pagsiklab ng Ebola...": "{{xt|Noong Enero 1995, sumiklab ang isang pagsiklab ng Ebola virus sa mga kagubatan ng Ogooué-Ivindo. Siyam sa 19 na tao ang namatay sa mga kaso na naitala mula sa populasyon na 350 katao. Noong 2010, naiulat na patuloy na nakakaapekto ang dilaw na lagnat sa probinsya.}}"
:::I do not call for the massive deletions of these articles, since they are quite valuable topics. However, I hope several users can help in cleaning up all of the translated articles they created. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 12:24, 9 Setyembre 2026 (UTC)
::::Hi @[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]], I can help with polishing some of these articles during my spare time. They’re certainly valuable enough to keep, so I’d be happy to help clean up the translations and improve the wording where I can. - [[Tagagamit:LknFenix|LknFenix]] ([[Usapang tagagamit:LknFenix|kausapin]]) 10:32, 10 Setyembre 2026 (UTC)
:::::@[[Tagagamit:LknFenix|LknFenix]] Thank you for your efforts. Several categorizations need tweaking. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 10:51, 10 Setyembre 2026 (UTC)
== Pagpapalit ng serbidor - May parating na panahon na maaari mo lamang basahin ang iyong wiki na hindi tatagal nang masyado ==
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Basahin ang mensaheng ito sa ibang wika]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
Ililipat ng [[foundation:|Pundasyong Wikimedia]] ang trapikong dumadaloy sa pagitan ng mga sentro ng datos (''data centers'') nito. Sisiguraduhin nito na mananatiling ''online'' ang Wikipedia at ang mga iba pang wiki ng Wikimedia kahit kung lumipas ang isang sakuna.
Ililipat ang lahat ng trapiko sa '''{{#time:j xg|2026-09-23|tl}}'''. Magsisimula ang pagpapalit sa '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]'''.
Sa kasamaang palad, dahil sa limitasyon sa [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], kailangan munang ihinto ang lahat ng pagbabago habang ginagawa ang paglilipat. Humihingi po kami ng paumanhin para sa pagkagambalang ito, at sinisikap naming mabawasan ito sa mga susunod na panahon.
May ipapakitang bandera sa lahat ng mga wiki 30 minuto bago magsimula ang operasyong ito. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This banner will remain visible until the end of the operation.</span>
<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span>
'''Makababasa ka, nguni hindi makakapagbago, ng lahat ng mga wiki sa loob lamang ng maikling panahon.'''
* Hindi ka makakapagbago ng hanggang sa isang oras sa {{#time:l j xg Y|2026-09-23|tl}}.
* Kung susubukin mong magbago o maglagak sa mga oras na ito, makakikita ka ng mensahe ng kamalian. Inaasahan namin na walang mawawala na pagbabago sa mga minutong ito, ngunit hindi namin ito maipapangako. Kung nakikita mo ang mensahe ng kamalian, mangyaring maghintay hanggang bumalik sa normal na ang lahat. Pagkatapos niyon ay maaari mo nang mai-save ang iyong edit. Pero, amin namin kayong pinapayuhan na gumawa muna ng kopya ng iyong mga pagbabago, upang makasigurado.
''Mga ibang epekto'':
* Babagal ang mga ''background job'' at maaaring tanggalin ang ilan. Maaaring hindi maisasapanahon ang mga pulang kawing ng kasimbilis ng normal. Kung maglilikha ka ng artikulo na nakakawing na sa ibang lugar, mas matagal na mananatiling pula ang kawing. Kailangang pahintuin ang mga ilang pangmatagalang iskrip.
* Inaasahan namin na ang mga ''code deployment'' ay mangyayari katulad ng sa anumang ibang mga linggo. Pero, may mga ''case-by-case code freezes'' na mangyayari sa tamang panahon kung kakailanganin nila ito pagkatapos.
* Hindi magagamit ang [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ng mga nasa 90 minutos.
Maaaring ipagpaliban ang proyektong ito kung kinakailangan. Maaari mong [[wikitech:Switch_Datacenter|basahin ang iskedyul sa wikitech.wikimedia.org]]. Ihahayag ang anumang pagbabago sa iskedyul.
'''Mangyaring ibahagi ang impormasyon sa iyong pamayanan.'''</div><section end="server-switch"/>
[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 Setyembre 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 -->
ntl0c6ib8ip85lypqnbksy1rg83qe06
Ekwador
0
7939
2225577
2225533
2026-09-15T16:26:37Z
A09
112294
[[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-48682-52|~2026-48682-52]] ([[User talk:~2026-48682-52|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:GinawaSaHapon|GinawaSaHapon]]
2215620
wikitext
text/x-wiki
:''Para sa bansa sa Timog Amerika, tingnan ang [[Ekwador (bansa)]].''
[[File:Equator and Prime Meridian.svg|thumb|300px|Mga bansang nadadaanan ng Ekwador (pula) o ng [[Punong Meridyano]] (bughaw)]]
Ang '''ekwador''' (Kastila: ''ecuador terrestre'', Portuges: ''equador'', Ingles: ''equator'', bigkas: /ek-wey-tor/) ay isang kathang-isip na [[bilog|linya]] na gumuguhit sa palibot ng isang [[planeta]] sa layong kalahati sa pagitan ng mga [[dulo ng mundo|polo ng mundo]] (''pole'' sa Ingles). Hinahati ng ekwador ang planeta sa [[Hilagang Hemispero]] at [[Katimugang Hemispero]]. Ang [[latitud]] ng ekwador ay, sa kahulugan, 0°. Nasa 40,075 [[kilometro|km]], o 24,901 [[milya]] ang haba ng ekwador ng [[daigdig]].
==Mga bansa at teritoryo ng ekwador==
{{kml}}
Ang ekwador ay sumasaklaw sa lupain ng 11 [[bansa]]. Simula sa [[Punong meridyano]] n at papuntang silangan, ang Equator ay dumadaan sa:
{| class="wikitable plainrowheaders"
! scope="col" | Longitude / latitude
! scope="col" | Bansa, teritoryo o dagat
! scope="col" | Mga Tala
|-
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|0|N|0|E|type:landmark|name=Prime Meridian}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[Karagatang Atlantiko]]
| style="background:#b0e0e6;" | [[Gulf of Guinea]]
|-
| {{Coord|0|0|N|6|31|E|type:country|name=São Tomé and Príncipe}}
! scope="row" | {{STP}}
| [[Ilhéu das Rolas]]
|-
| {{Coord|0|0|N|9|21|E|type:country|name=Gabon}}
! scope="row" | {{GAB}}
| pumasa {{convert|8.9|km|abbr=on}} timog ng Ayem,{{convert|10.6|km|abbr=on}} sa hilaga ng [[Mayene]], [[Booue]]
|-
| {{Coord|0|0|N|13|56|E|type:country|name=Republic of the Congo}}
! scope="row" | {{COG}}
| Passing through the town of [[Makoua]].
|-
| {{Coord|0|0|N|17|46|E|type:country|name=Democratic Republic of the Congo}}
! scope="row" | {{COD}}
| Passing {{convert|9|km|abbr=on}} south of central [[Butembo]]
|-
| {{Coord|0|0|N|29|43|E|type:country|name=Uganda}}
! scope="row" | {{UGA}}
| Passing {{convert|32|km|abbr=on}} south of central [[Kampala]]
|-
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|0|0|N|32|22|E|type:waterbody|name=Lawa ng Victoria}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[Lawa ng Victoria]]
| style="background:#b0e0e6;" | Passing through some islands of {{UGA}}
|-
| {{Coord|0|0|N|34|0|E|type:country|name=Kenya}}
! scope="row" | {{KEN}}
| Passing {{convert|6|km|abbr=on}} north of central [[Kisumu]]
|-
| {{Coord|0|0|N|41|0|E|type:country|name=Somalia}}
! scope="row" | {{SOM}}
|
|-valign="top"
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|0|0|N|42|53|E|type:waterbody|name=Indian Ocean}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[Karagatang Indiyano]]
| style="background:#b0e0e6;" | Dumadaan sa pagitan ng [[Huvadhu Atoll]] at [[Fuvahmulah]] ng {{MDV}}
|-
| {{Coord|0|0|N|98|12|E|type:country|name=Indonesia}}
! scope="row" | {{IDN}}
| The [[Batu Islands]], [[Sumatra]] at [[Lingga Islands]]
|-
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|0|0|N|104|34|E|type:waterbody|name=Karimata Strait}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[Karimata Strait]]
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
| {{Coord|0|0|N|109|9|E|type:country|name=Indonesia}}
! scope="row" | {{IDN}}
| [[Borneo]]
|-
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|0|0|N|117|30|E|type:waterbody|name=Makassar Strait}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[Makassar Strait]]
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
| {{Coord|0|0|N|119|40|E|type:country|name=Indonesia}}
! scope="row" | {{IDN}}
| [[Sulawesi|Sulawesi (Celebes)]]
|-
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|0|0|N|120|5|E|type:waterbody|name=Gulf of Tomini}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[Gulf of Tomini]]
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|0|0|N|124|0|E|type:waterbody|name=Molucca Sea}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[Molucca Sea]]
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
| {{Coord|0|0|N|127|24|E|type:country|name=Indonesia}}
! scope="row" | {{IDN}}
| Kayoa and [[Halmahera]] islands
|-
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|0|0|N|127|53|E|type:waterbody|name=Halmahera Sea}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[Halmahera Sea]]
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
| {{Coord|0|0|N|129|20|E|type:country|name=Indonesia}}
! scope="row" | {{IDN}}
| [[Gebe]] and Kawe islands
|-
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|0|0|N|129|21|E|type:waterbody|name=Karagatang Pasipiko}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[Karagatang Pasipiko]]
| style="background:#b0e0e6;" | Dumadaan sa pagitan ng mga atoll ng [[Aranuka]] and [[Nonouti]], {{KIR}} (at {{Coord|0|0|N|173|40|E}})
|-
| {{Coord|0|0|N|80|6|W|type:country|name=Ecuador}}
! scope="row" | {{ECU}}
| Dumadaan sa {{convert|24|km|abbr=on}} hilaga ng gitnang [[Quito]], malapit sa [[Ciudad Mitad del Mundo|Mitad del Mundo]], at nasa lugar ng [[Catequilla]], isang ruin na pre-Columbian<br/>Karagdagan, [[Isabela Island (Ecuador)|Isabela Island]] in the [[Galápagos Islands]]
|-
| {{Coord|0|0|N|75|32|W|type:country|name=Colombia}}
! scope="row" | {{COL}}
| Dumadaan sa {{convert|4.3|km|abbr=on}} hilaga sa hangganan ng [[Peru]]
|-valign="top"
| {{Coord|0|0|N|70|3|W|type:country|name=Brazil}}
! scope="row" | {{BRA}}
| [[Amazonas (Brazilian state)|Amazonas]]<br/> [[Roraima]]<br/> [[Pará]]<br/> [[Amapá]] (passing slightly south of the city center of the state capital [[Macapá]])
|-
| style="background:#b0e0e6;" | {{Coord|0|0|N|49|21|W|type:waterbody|name=Karagatang Atlantiko}}
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | [[Karagatang Atlantiko]]
| style="background:#b0e0e6;" | At the [[:sv:Canal Perigoso|Perigoso Canal]] on the mouth of the [[Amazon River]]
|-
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
{{commons category|Equator}}
[[Kategorya:Mga guhit ng latitud|0]]
[[Kategorya:Heodesiya]]
[[Kategorya:Mga tropiko]]
{{stub|Heograpiya}}
2o8kbg1ft5ddjri91q0lemtcvfem0xl
Atenea
0
8297
2225642
47029
2026-09-16T11:46:07Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225642
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Makati
0
8404
2225576
2225535
2026-09-15T16:26:09Z
A09
112294
Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-49882-87|~2026-49882-87]] ([[User talk:~2026-49882-87|talk]]) to last revision by ~2025-39497-11 (TwinkleGlobal)
2225576
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philippine city 2
|infoboxtitle = Lungsod ng Makati
|native_name = ᜋᜃᜆᜒ
|image_skyline = Makati City Skyline.jpg
|image_caption = Panoramang urbano ng Makati
|seal = available
|sealfile = Ph_seal_ncr_makati.png
|locatormapfile = Makati in Metro Manila.svg
|caption = Mapa ng [[Kalakhang Maynila]] na nagpapakita ng lokasyon ng Makati
|region = [[Kalakhang Maynila|Pambansang Punong Rehiyon]]
|province = —
|founded = 1 Hunyo 1670 |cityhood = 2 Enero 1995 |districts = Una at Ikalawang Distrito ng Makati |barangays = 23
|class = Unang Klase
|mayor = Mar-Len Abigail S. Binay-Campos
|vice_mayor = Monique Q. Lagdameo
|areakm2 = 19.76
|pop2015 = 582,602
|popden2015 =
|language = [[Wikang Tagalog|Tagalog]]<br>[[Taglish]]
|website = {{url|www.makati.gov.ph}}
|coordinate = |
}}
Ang '''Makati''', opisyal na '''Lungsod ng Makati''', ay isang [[lungsod]] sa [[Pilipinas]], at isa sa labing-anim na mga lungsod na bumubuo sa [[Kalakhang Maynila]]. Ito ang sentro ng kalakalan, pananalapi at negosyo sa Pilipinas. Dito matatagpuan ang karamihan ng mga malalaking kompanyang banyaga pati na rin ang mga tanggapan ng mga malalaking lokal na korporasyon ng bansa.<ref>{{cite web |url=http://www.makaticity.com/about/|title=About Makati, Philippines |accessdate=June 5, 2013 |publisher=Makaticity.com}}</ref> Ang mga pangunahing mga bangko, korporasyon, pamilihan, at mga embahada ay matatagpuan din sa lungsod. Ang pinakamalaking tanggapan ng [[Philippine Stock Exchange]] ay matatagpuan sa [[Abenida Ayala]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://ww.whereinmanila.com/philippine-stock-exchange-ayala-tower-1 |access-date=2017-03-11 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303221101/http://ww.whereinmanila.com/philippine-stock-exchange-ayala-tower-1 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mbc.com.ph/ |title=Makati Business Club |publisher=Mbc.com.ph |date= |accessdate=2013-03-26}}</ref> Kilala rin ang Makati bilang isa sa mga pangunahing sentro ng kultura at libangan sa [[Kalakhang Maynila]].<ref>{{cite web|url=http://www.touristcenter.com.ph/philippines/information/makati.html |title=Tourist information and services on Makati City Philippines |publisher=Touristcenter.com.ph |date= |accessdate=2013-03-26}}</ref>
[[Talaksan:Makati Skyline.jpg|thumb|left|170px|Makati]]
Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. Ang ika-17 pinakamalaking lungsod ang Makati sa buong Pilipinas batay sa populasyon. Bagaman ang populasyon nito ay kalahating milyon lamang, ang populasyon nito tuwing araw ay tinatayang higit pa sa isang milyon dahil sa dami ng taong nagtutungo dito upang magtrabaho, mamili, o mangalakal. Ang trapiko ay malimit na inaasahan tuwing ''rush hour'' at panahon ng ''holiday.''<ref>{{cite web |url=http://www.tourism.gov.ph/SitePages/InteractiveSitesPage.aspx?siteID=88 |title=NATIONAL CAPITAL REGION (NCR) > Makati City |publisher=Department of Tourism |year=2009 |accessdate=2013-05-23 |archive-date=2014-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140203031144/http://www.tourism.gov.ph/SitePages/InteractiveSitesPage.aspx?siteID=88 |url-status=dead }}</ref>
==Kasaysayan<ref name="modyul">{{cite book|last=|first=|title=Modyul ng Makati|year=2006|publisher=Pamahalaan ng Makati|pages=}}</ref>==
[[Talaksan:Manila December 1982-5.jpg|thumb|left|[[Abenida Ayala]] noong 1982]]
Noong 1470, nasa ilalim ng pamumuno ni Lakan Tagkan at ng kanyang maybahay na si Bouan ang lugar na sakop ngayon ng Makati.
Nakita ni kongkistador [[Miguel Lopez de Legaspi]] ang lugar noong 1571 at itinanong sa mga katutubo ang pangalan ng lugar. Sumagot ang mga katutubo ng “Makati-na” sa pag-aakalang ang itinatanong ay ang [[Ilog Pasig]].
Noong 1578 hanggang 1670, napasailalim ang “visita”, isang distrito ng Sta. Ana de Saya sa pamamahala ng mga paring Fransiscano. Tinawag ang lugar na '''San Pedro de Macati''', bilang pagkilala sa nagbigay ng lupa, si Don Pedro Brito. Tinawag ang lugar na “Sampiro”, mula sa mabilisang pagbigkas ng "San Pedro".
Kumita ang San Pedro de Makati o Sampiro sa pagbebenta ng paso noong 1608.
Naging isang bayan ng [[Maynila]] ang San Pedro de Makati noong 1890.
Nagkaroon ng isang pangulong municipal ang Makati matapos ang [[Digmaang Pilipino-Amerikano]] noong 1900.
Noong 11 Hulyo 1901, sa pamamagitan ng Batas Komonwelt ng Pilipinas Blg. 137, isinama ang Makati sa [[lalawigan ng Rizal]].
Noong 28 Pebrero 1914, itinakda ng Batas Lehislatura ng Pilipinas Blg. 2390 ang pagpapalit ng pangalang San Pedro de Makati sa Makati, na naging opisyal na pangalan nito.
Noong 1937, itinatag ang unang paliparan sa [[Timog-Silangang Asya]], ang Toreng Neilson.
Itinayo ang Makati Commercial Center noong 1956.
Itinayo ang bagong gusali ng pamahalaang lokal noong 1962.
Itinalaga ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Corazon Aquino]] si [[Jejomar C. Binay]] bilang OIC ng Makati. Nahalal siyang punong-bayan noong 1988. Muli siyang nahalal noong 1992, 1995, 2001, 2004 at 2007.
Nilagdaan ni Pangulong [[Fidel V. Ramos]] ang Batas Republika Blg. 7854 noong 2 Enero 1995 na ginawang lungsod ang Makati. Pinagtibay ito ng mga mamamayan sa isang plebisito noong 4 Pebrero 1995.
== Heograpiya ==
Ang lungsod ng Makati ay matatagpuan sa loob ng bilog na 14′40″ °north at 121′3″ °E right sa gitna ng Kalakhang Maynila. Ang karatig ng lungsod sa hilaga ay ang Ilog Pasig at nakaharap sa lungsod ng Mandaluyong, sa hilagang-silangan naman ay ang Pasig, sa timog-silangan ang munisipalidad ng Pateros at lungsod ng Taguig, sa hilagang-kanluran ang Maynila, at sa timog-kanluran ay Pasay. Ang lungsod ng Makati ay may kabuuang lawak na 27.36 kilometro kwadrado.
==Lokal na pamahalaan==
===Mga Barangay===
[[Talaksan:Barangay map of Makati with labels (2023).svg|thumb|300x300px|Mapa ng lungsod ng Makati]]
Ang Makati ay nahahati sa 33 mga barangay (ang pinakamaliit na lokal na pamahalaan na antas) na humahawak sa pamamahala sa isang mas maliit na lugar.
{| class="wikitable"
|-
! Barangay
! Populasyon (2004)
! Populasyon (2010)
! Sukat (km2)
! Distrito
|-
| Bangkal
| 22,433
| 23,378
| 0.74
| Ika-1
|-
| Bel-Air
| 9,330
| 18,280
| 1.71
| Ika-1
|-
| Carmona
| 3,699
| 3,096
| 0.34
| Ika-1
|-
| Dasmariñas
| 5,757
| 5,654
| 1.90
| Ika-1
|-
| Forbes Park
| 3,420
| 2,533
| 2.53
| Ika-1
|-
| Guadalupe Nuevo
| 22,493
| 18,271
| 0.57
| Ika-2
|-
| Guadalupe Viejo
| 13,632
| 16,411
| 0.62
| Ika-2
|-
| Kasilawan
| 6,224
| 5,291
| 0.09
| Ika-1
|-
| La Paz
| 8,843
| 7,931
| 0.32
| Ika-1
|-
| Magallanes
| 7,509
| 5,576
| 1.20
| Ika-1
|-
| Olympia
| 20,172
| 21,270
| 0.44
| Ika-1
|-
| Palanan
| 16,614
| 17,283
| 0.65
| Ika-1
|-
| Pinagkaisahan
| 6,186
| 5,804
| 0.16
| Ika-2
|-
| Pio del Pilar
| 22,495
| 27,035
| 1.20
| Ika-1
|-
| Poblacion
| 8,446
| 17,120
| 0.46
| Ika-1
|-
| San Antonio
| 12,226
| 11,443
| 0.89
| Ika-1
|-
| San Isidro
| 8,686
| 7,589
| 0.50
| Ika-1
|-
| San Lorenzo
| 6,487
| 10,006
| 2.09
| Ika-1
|-
| Santa Cruz
| 7,419
| 7,440
| 0.47
| Ika-1
|-
| Singkamas
| 6,226
| 7,426
| 0.13
| Ika-1
|-
| Tejeros
| 16,820
| 13,868
| 0.29
| Ika-1
|-
| Urdaneta
| 3,817
| 3,717
| 0.74
| Ika-1
|-
| Valenzuela
| 5,908
| 7,261
| 0.24
| Ika-1
|-
|}
==Demograpiko==
{{Populasyon}}
Ang lungsod ng Makati ay mayroong populasyon na 582,602 ayon sa 2015 Census. Ang Makati ay ang ika-9 sa pinakamaking bilang ng tao sa mga lungsod at munisipalidad ng Kalakhang Maynila. 88.9% ng mga nakatira sa Makati ay kabilang sa relihiyon na Roman Catholic.
Base sa Transport and Traffic Improvement Plan 2004-2014 ng lungsod, ang populasyon ng lungsod sa araw ay tinataya sa 3.7 milyon tuwing mga ''weekday'', at karamihan sa mga tao na ito ay nagtatrabaho, nagnenegosyo, o namimili.
==Tanawing panoramiko==
{{wide image|Makati skyline mjlsha.jpg|1000px|<center>Tanaw ng Makati sa Umaga}}
{{wide image|Skyline_of_Makati_at_night.jpg|1000px|<center>Tanaw ng Makati sa Gabi}}
== Mga kilalang tao ==
*[[Andrew Julian Romualdez]], congressman
*[[Mikey Arroyo]], congressman
*[[Lino Cayetano]], direktor; politiko
*[[Donita Nose]], stand-up comedian; komedyante
*[[Bubbles Paraiso]], artista
*[[Mark Leviste]], politiko
*[[Marco Gumabao]], artista
*[[Pío del Pilar]], rebolusyonaryong heneral
*[[Jejomar Binay]], dating bise presidente ng Pilipinas
*Si Dra. [[Elenita Binay]], manggagamot, dating mayor na lokal na politiko ng lungsod
*[[Nancy Binay]], dating senador at incumbent mayor
*[[Abigail Binay]], dating alkalde ng lungsod at 2025 senatorial candidate
*[[Jejomar Binay Jr.]], dating politiko
*[[Michelle Dee]], artista
*[[Vhong Navarro]], TV host, aktor at dancer
*[[Ciara Sotto]], artista
*[[Julia Clarete]], artista
*[[China Roces]], artista
*[[Jhong Hilario]], aktor, mananayaw, TV host at dating 1st district councilor
*[[Teodoro Locsin Jr.]], mamamahayag, abogado, diplomat at dating kinatawan ng 1st district
*[[Monsour del Rosario]], aktor, atleta at dating kinatawan ng 1st district
*[[Joker Arroyo]], abogado, dating kinatawan ng 1st district at dating senador
*[[Agapito Aquino]], dating senador at dating 2nd kinatawan ng distrito
*[[Rico J. Puno]], mang-aawit at dating konsehal ng 1st district
*[[Chiquito (aktor)|Chiquito]], aktor at dating bise alkalde
*[[Sandro Reyes]], [[pambansang koponan ng football ng Pilipinas]] na manlalaro
*[[Rhian Ramos]], artista
*[[Mike Arroyo]], dating unang ginoo
*[[Bela Padilla]], artista
*[[Heaven Peralejo]], artista
*[[Albie Casiño]], artista
*[[CJ Tañedo]], pintor
*[[Migz Zubiri]], politiko at negosyante
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
==Mga Kawing Panlabas==
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
{{Metro Manila}}
[[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Makati]]
[[Kategorya:Mga lungsod sa Kalakhang Maynila]]
{{stub|Pilipinas|Kasaysayan}}
3m6dcn4a8dv8artxbexwekar4s8xv20
Malabon
0
8411
2225575
2225536
2026-09-15T16:26:07Z
A09
112294
Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-49882-87|~2026-49882-87]] ([[User talk:~2026-49882-87|talk]]) to last revision by ~2026-29651-10 (TwinkleGlobal)
2225575
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philippine city 2
|infoboxtitle = Lungsod ng Malabon
|native_name = ᜋᜎᜊᜓᜈ᜔
|seal =
|sealfile = |locatormapfile = Ph_locator_ncr_malabon.png
|caption = Mapa ng [[Kalakhang Maynila]] na nagpapakita ng lokasyon ng Malabon
|region = [[Kalakhang Maynila|Pambansang Punong Rehiyon]]
|province = — |
|cityhood = 21 Abril 2001
|districts = Mag-isang Distrito ng mga Lungsod ng Malabon at Navotas
|barangays = 21
|class = Unang Klase
|mayor = Antolin A. Oreta III
|vice_mayor = Bernard Dela Cruz
|language = [[Wikang Tagalog|Tagalog]]<br>[[Taglish]]
|areakm2 = 19.76
|pop2000 = 338855
|popden2000 = 17148
|founded = 1821
|website = [http://www.malabon.gov.ph/ Official City Government Website]
|coordinate = |
}}
Ang '''Malabon''' o ang kinikilalang '''Lungsod ng Malabon''' ay isang lungsod sa [[Kalakhang Maynila]].
Karamihan sa lupain ng bayang ito ay nagagamit sa paninirahan at pangkapamuhayan sapagka't ito ay nasa hilaga lamang ng [[Maynila]]. Nasa timog at silangang hangganan ng Malabon ang [[Kalookan|Caloocan]], sa kanluran ang [[Navotas]] at sa hilaga ang [[Valenzuela]]. Ang karatig-bayan nito sa hilagang-kanluran ay ang [[Obando, Bulacan|Obando]], [[Bulacan]].
Sa {{PH wikidata|population_as_of}} nabilang ang populasyon ng Malabon na {{PH wikidata|population_total}} samantalang ang bilang ng kabahayan ay {{PH wikidata|household}}. Isa ito sa mga lungsod na may pinakamakapal na populasyon sa Kamaynilaan dahil sa lawak nito na mahigit 15 kilometro kwadrado.
==Kasaysayan==
=== Panahon ng Kastila ===
Ang Malabon ay itinatag ng mga paring Agustino noong 21 Mayo 1599 sa tawag na '''"Tambobong"''' ("tambúbong"). Sakop ito ng Lalawigan ng Tondo mula taóng 1627 hanggang 1688.
Maraming naniniwalang galing ang katawagang "Malabon" sa salitang "malabóng" na ang kahulugan ay "maraming labóng" dahil sinasabing sagana ang lugar sa ganitong uri ng pananim.
Noong taóng 1851 itinatag sa Malabon ang kumpanyang ''La Princesa Tabacalera'' sa pangangasiwa ng ''La'' ''Compañia General de Tabacos de Filipinas'' ("Pangkalahatang pamumuhunan ng tabako sa Pilipinas") na pag-aari ng [[Monarkiya ng Espanya|Kaharian ng Espanya]].
=== Himagsikang Pilipino ===
Unang naisalimbagan ang pahayagang ''La Independencia'' sa ampunang ''Asilo de Huérfanos'' sa Malabon.<ref>[http://www.manilastandardtoday.com/?page=police03_april01_2006 manilastandardtoday.com, Malabon City: A sight of progress]</ref><ref>[http://wikimapia.org/576454/Malabon-City-Hall wikimapia.org, Malabon City Hall]</ref> Naganap ito mula Setyembre 1898 hanggang 15 Enero 1899 bago ilipat ang paglilimbag patungo sa San Fernando, Pampanga.<ref>[https://www.loc.gov/item/sn93048006 loc.gov La independencia. Library of US Congress.]</ref>
=== Panahon ng Amerikano ===
Noong 11 Hunyo 1901 itinakda ng ''Philippine Commission Act No. 137'' na ang Malabon ay gawing isa sa mga bayang kasapi ng bagong-tatag na [[Rizal|Lalawigan ng Rizal]].<ref>{{cite web|url=http://lawph.com/statutes/act137.html|title=An Act Extending the Provisions of the Provincial Government Act to the Province of Rizal|publisher=LawPH.com|accessdate=2011-04-12}}</ref>
Itinakda ng ''Act No. 942'' na ipag-anib ang Malabon at Navotas at pag-isahin ang kanilang mga pamahalaan.<ref>{{cite web|url=http://lawph.com/statutes/act942.html|title=An Act Reducing the Thirty-two Municipalities of the Province of Rizal to Fifteen|publisher=LawPH.com|accessdate=2011-04-12}}</ref>
Noong 16 Enero 1906 itinakda ng ''Act No. 1441'' na pagbukurin muli ang dalawang bayan.
=== Magmula Ikatlong Republika ng Pilipinas ===
Noong 7 Nobyembre 1975 itinakda ng Atas ng Pangulo Blg. 824 na ang Malabon ay sakop na ng Kalakhang Maynila at hindi na ng Lalawigan ng Rizal.
Noong 21 Abril 2001 ginawang lungsod ang Malabon, 407 taon ang nakalipas mula sa pagkakatatag.
==Heograpiya==
Isa ang Malabon sa pinakamataong lungsod sa Pilipinas, at ang mababang lupain nito ang nagdudulot ng madalas na pagbaha, lalo na kapag tag-ulan at kapag umapaw ang mga ilog at tubig sa saplad. Ang apat na lungsod sa CAMANAVA ay madalas maapektuhan ng mga magkakaugnay na ilog dito, isa na rito ang Ilog Tullahan.
Ang mga ilog dito ay dating nalalayagan at pangingisda ang dating pangunahing ikinabubuhay ng mga mamamayan dito. Dating malawak, malalim, at may maayos na katangian ang tubig ng ilog na madalas na pinagkukuhan ng iba't ibang uri ng mga isda, na mahalagang bahagi pinagkukuhan ng pagkain ng mga tao dito. Ang mga puno, palay at mga gulay ay dating tumutubo sa paligid ng ilog. Subalit, ang mga lupaing agrikultural na ito ay napalitan ng bakuran ng mga industriya, at naging tahanan ng libu-libong mga maralita na gumawa ng mga barong-barong ng walang pahintulot.
Sa mga nagdaang mga taon, lumala ang mga pagbaha, na nagiging madalas at mataas. Pinakaapektado ay ang mga kabahayan sa mga pamayanan na nasa o malapit sa dalampasigan. Naging makipot at maliit ang mga ilog sa paglipas ng mga taon, at ang kakayahan nitong pigilan ang tubig ay nabawasan. <ref>[http://cdkn.org/resource/understanding-risk-flooding-barangay-potrero-metro-manila/?loclang=en_gb CDKN INSIDE STORY: Understanding the risk of flooding in the city: The case of Barangay Potrero, Metro Manila]</ref>
===Pagkakahati ng Pamumuno===
[[File:Ph fil malabon barangays.png|thumb|right|250px|Mapang politikal ng Malabon]]Ang Malabon ay kasalukuyang nahahati sa 21 baranggay.
;Unang Distrito
*Baritan
*Bayan-bayanan
*Catmon
*Concepcion
*Dampalit
*Flores
*Hulong Duhat
*Ibaba
*Maysilo
*Muzon
*Niugan
*Panghulo
*San Agustin
*Santolan
*Tañong
;Ikalawang Distrito
*Acacia
*Longos
*Potrero
*Tinajeros
*Tonsuya
*[[Tugatog (Malabon)|Tugatog]]
==Demograpiko==
{{Populasyon}}
===Relihiyon===
Kabilang ang lungsod ng Malabon sa Diyosesis ng Kalookan. Halos 80% ng mga mamamayan nito ay mga Katoliko. Sa kasalukuyan, may walong parokya ng Katoliko Romano sa Malabon: San Bartolome, Sto. Rosario, Imaculada Concepcion, ''Exaltation of the Cross'', San Antonio de Padua, Sacred Heart of Jesus, Immaculate Heart of Mary at ang Sts. Peter and John.
Ang iba pang relihiyon sa Malabon ay kinabibilangan ng [[Iglesia Filipina Independiente]] (kabilang sa Diyosesis ng Rizal at Pampanga, Parokya ng La Purisima Concepion de Malabon), Batista, [[Iglesia ni Cristo]], [[Members Church of God International]], [[Jesus Is Lord Church]], at [[Seventh-day Adventist]].
==Mga kilalang tao==
===Sining, agham, at akademya===
*[[Benedicto Cabrera]] – Pilipinong pintor, ginawaran ng [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]]
*[[Linda Ty Casper]] – Manunulat, nakatanggap ng [[S.E.A. Write Award]].
*[[Ernesto Domingo]] – [[National Scientist of the Philippines]] para sa Internal Medicine/ Gastroenterology
*[[Epifanio de los Santos]] – Historian at bayani
*[[Erwin Mallari]] – Filipino watercolor artist
*[[Ismael Mallari]] – Kritiko sa panitikan at sining sa Pilipinas
*[[Nonoy Marcelo]] – Kartunista at animator
*[[CJ de Silva]] – Kilala bilang isang "Gifted Child" at isang "Promil Kid"
*[[José Zabala-Santos]] – Filipino cartoonist
*[[Ildefonso Santos]] – kilalang makata, tagapagturo, isa sa mga naunang tagapagsalin ng [[Lupang Hinirang]]<ref>{{Cite news|url=https://www.philstar.com/opinion/2009/06/11/476114/celebrating-our-freedom|title=Celebrating our kalayaan|huling=Roces|una=Alejandro R.|work=The Philippine Star|access-date=Enero 19, 2020}}</ref>
*[[Ildefonso P. Santos Jr.]] – tagapanguna sa [[arkitekturang tanawin] ng Pilipinas], ginawaran ng [[Pambansang Artista ng Pilipinas]]<ref>{{Cite web|url=https://www.united-architects.org/about/national-artists/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170710233719/http://www.united-architects.org/about/national-artists/|url-status=usurped|archive-date=Hulyo 10, 2017|title=Mga Pambansang Artista|website=United Architects of the Philippines|access-date=Enero 19, 2020}}</ref>
*[[Armida Siguion-Reyna]] – Pilipina mang-aawit, pelikula at entablado aktres, prodyuser at host ng palabas sa telebisyon
===Pamahalaan, politika at lipunan===
{{CSS image crop
|Larawan = Sen. Legarda 2011.jpg
|bSukat = 200
|cLapad = 200
|cTaas = 200
|oItaas =
|oKaliwa =
|Lokasyon = kanan
|Paglalarawan = Si [[Loren Legarda]], isang Pilipinong senador at environmentalist ay ipinanganak sa Malabon noong 1960.
}}
* [[Jessica Marasigan]] – Modelo at dating beauty queen na kumakatawan sa Malabon sa [[Binibining Pilipinas 2019]]
* [[Ben Tumbling]] – Kilalang Pilipinong gangster na siyang pinaka-hinahangad na kriminal sa Malabon noong kalagitnaan ng dekada 1970 hanggang unang bahagi ng dekada 1980.
*[[Teresa Aquino-Oreta]] – Dating tagapangulo ng Komite ng Senado sa Edukasyon, Sining at Kultura sa [[Ika-11 Kongreso ng Pilipinas|Ika-11 Kongreso]].
* [[Benjamin de Jesus]] – [[Apostolic Vicariate of Jolo|Vicar Apostolic of Jolo]] mula 1992 hanggang sa kanyang pagpatay noong 1997.
*[[Rafael Crame]] – Pinuno ng [[Philippine Constabulary]]
*[[Epifanio de los Santos]] – Mananalaysay at bayani
*[[Loren Legarda]] – Senador at environmentalist na Pilipino
*[[Janet Lim-Napoles]] – Negosyanteng pinaniniwalaang utak ng [[Priority Development Assistance Fund scam|Priority Development Assistance Fund (PDAF) Scam]].
*[[Gregorio Sanciangco]] – Pilipinong abogado at maagang tagapagtaguyod ng mga reporma sa ekonomiya sa Pilipinas
*[[Rolando Santos]] – obispo ng [[Roman Catholic Diocese of Alotau-Sideia]] sa [[Papua New Guinea]]
*[[Antolin Oreta III]] – dating alkalde ng lungsod (2012-2022)
*[[Jeannie Sandoval|Jeannie Ng-Sandoval]] – incumbent city mayor
*[[Ricky Sandoval|Federico "Ricky" Sandoval II]] – dating kinatawan
*[[Tito Oreta|Canuto "Tito" Oreta]] – dating alkalde (2004-2012)
*[[Renee Co]] – Abogado, politiko, aktibistang karapatan ng mga estudyante, at 38th Student Regent ng [[University of the Philippines|UP System]].
===Isports at atletika===
*[[Nathaniel Padilla]] – Isang atleta na nanalo ng 5 gintong medalya sa rapid pistol event sa [[South East Asian Games]] noong 1979, 1983, 1987, 1993, at 2009, siya ay anak ni [[Tom Ong]].
*[[Jimmy Mariano]] – Dating Olympian at propesyonal na manlalaro ng basketball
*[[Tom Ong]] – Atleta na nakipagkumpitensya sa [[1972 Summer Olympics]] at [[1976 Summer Olympics]]
===Iba pa===
* [[Ninong Ry]] – vlogger at chef
<gallery>
File:Jf73rtc74.jpg|Jose F. Oreta Hall of Justice Courts, Br. 73 & Br. 74, (presided by now SC Justice [[Bienvenido L. Reyes]] from 1990-2001) RTC (Catmon)
File:Jfjail.jpg|Malabon City Jail, Bureau of Jail Management and Penology (Catmon)
File:Jffiscal.jpg|Office of the City Prosecutor (Catmon)
File:Jfcourt.jpg|Halls of Justice Building, Br. 55 & Br. 56, Metropolitan Trial Courts of Malabon City & Navotas (Golden Dale Subdivision, Tenejeros)
File:Jfrtc.jpg|Halls of Justice Building, RTC, Brs. 72, 73, 74, 169, 170 & Office of the Clerk of Court (Tenejeros)
File:Jf73rtc.jpg|Court room, sala of Br. 73, RTC (presided by Hon. Carlos M. Flores)
</gallery>
== Iba pang mapagbabasahan ==
* [http://www.malabon.gov.ph/ Official City Government Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040901123017/http://www.malabon.gov.ph/ |date=2004-09-01 }}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
{{Metro Manila}}
[[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Malabon, Lungsod ng]]
[[Kategorya:Mga lungsod sa Kalakhang Maynila]]
rnji1jzetds0pena2vu0g4c9obuy2yj
Athiná
0
8656
2225644
27497
2026-09-16T11:46:27Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225644
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Anak Dalita
0
13798
2225603
2223985
2026-09-16T00:41:43Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225603
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = Anak Dalita
| image = Anak Dalita (1956).jpg
| caption = Poster ng pelikula
| director = [[Lamberto V. Avellana]]
| producer = [[Narcisa de Leon]]
| writer = Rolf Bayer
{{Infobox|decat=yes|child=yes|label1=Mga kasangguni sa kuwento|data1={{ubl|Estrella Alfon|T. D. Agcaoili}}}}
| starring = {{ubl|[[Rosa Rosal]]|[[Tony Santos Sr.]]|[[Vic Silayan]]|Joseph de Cordova|Leroy Salvador|Vic Bacani}}
| music = Francisco Buencamino Jr.
| cinematography = Mike Accion
| editing = Enrique Jarlego
| distributor = [[LVN Pictures]]
| released = {{Film date|1956|3|20}}
| runtime = 119 minuto
| country = Pilipinas
| language = {{ubl|Filipino|Ingles}}
}}
Ang '''''Anak Dalita''''' (pamagat sa wikang {{langx|en|Child of Sorrow}}) ay isang pelikulang Pilipino noong 1956 na may genre na trahedya at [[Pelikula sa krimen|dramang pangkrimen]] sa direksiyon ni [[Lamberto V. Avellana]] mula sa isang salaysay at dulang pampelikulang isinulat ni Rolf Bayer at kalakip sina Estrella Alfon at T. D. Agcaoili bilang mga kasangguni sa kuwento.<ref name="NY Times">{{cite web|url=https://movies.nytimes.com/movie/437632/Anak-Dalita/overview |archive-url=https://web.archive.org/web/20120329123143/http://movies.nytimes.com/movie/437632/Anak-Dalita/overview |url-status=dead |archive-date=Marso 29, 2012 |department=Movies & TV Dept. |work=[[The New York Times]] |date=2012 |title=Anak Dalita |access-date=Oktubre 25, 2011 }}</ref> Sa mga barong-barong ng Maynila ang eksena ng pelikula, sa panahong pagkaraan ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. Isinasalaysay nito sina Cita at Vic na magkasamang nanirahan sa bumabangong kabisera. Isang [[patotot]] na may mabuting pakay si Cita, habang bayani naman si Vic na naglingkod bilang isa sa mga kasapi ng [[Ipinadalang Lakas ng Pilipinas sa Korea]] (PEFTOK) noong [[Digmaang Koreano]]. Nang masangkot sila sa masasamang mga plano ni Cardo, nagtulungan sila kasama si Padre Fidel para pigilan ang kaniyang mga balak.
Iginawa at ipinamahagi ng [[LVN Pictures]] ang pelikula, na ipinalabas sa mga sinehan noong ika-20 ng Marso 1956, ngunit hindi ito pumatok sa takilya. Gayunpaman, naging isa sa mga obra maestra ni Avellana sa pelikula ang likhang ito at isa sa pinakadakilang mga pelikulang Pilipino na nilikha dahil sa maraming mga parangal, magandang mga kritisismo, at kahalagahan na ibinigay ng mga kritiko at iskolar sa pelikula sa makabagong panahon.<ref name="Tsuchigomori">{{cite web|url=https://www.abs-cbn.com/ancx/culture/movies/09/19/20/anak-dalita-recollections-from-the-set-of-a-filipino-film-classic|title='Anak Dalita:' The stories behind the scenes of a Filipino film classic|date=Setyembre 19, 2020 |website=[[ABS-CBN News and Current Affairs]] |access-date=Hunyo 15, 2021|last=Gomez|first=Jerome}}</ref><ref name="Teru-nii">{{cite web|url=https://www.pep.ph/guide/movies/2577/indie-filmmakers-pay-tribute-to-movie-legend-rosa-rosal|title=Indie filmmakers pay tribute to movie legend Rosa Rosal|date=Setyembre 11, 2008|website=Philippine Entertainment Portal |access-date=Hunyo 15, 2021|last=Dimaculangan|first=Jocelyn}}</ref><ref name="Monina">{{cite book |last=Mercado |first=Monina |title= Doña Sisang and Filipino Movies|year= 1977|publisher=Vera-Reyes, Inc.|location=Pilipinas}}</ref> Napili ang pelikula bilang kalahok ng Pilipinas para sa ''Best Foreign Language Film'' sa [[Ika-29 na Gawad Academy]] subalit hindi ito tinanggap bilang isa sa mga pagpipilian.<ref>Margaret Herrick Library, Academy of Motion Picture Arts and Sciences</ref> Nakakuha ng gawad na ''Golden Harvest for Best Film'' ang pelikula sa [[Paligsahan ng Pelikula ng Asya-Pasipiko]] sa Hong Kong.<ref>{{cite web|url=https://ph.asiatatler.com/life/the-glory-and-the-glamour-reminiscing-the-golden-years-of-philippine-cinema|title=The Glory And The Glamour: Reminiscing The Golden Years Of Philippine Cinema|date=Marso 18, 2020|website=[[Tatler|Tatler Philippines]]|access-date=Hunyo 15, 2021|last=Mondoñedo|first=Baboo|archive-date=Hunyo 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210615044141/https://ph.asiatatler.com/life/the-glory-and-the-glamour-reminiscing-the-golden-years-of-philippine-cinema|url-status=dead}}</ref>
== Banghay ==
Nang pauwi si Cita sa kaniyang pamayanan na matatagpuan sa nasirang simbahan sa Maynila pagkaraan ng digmaan, pumunta siya sa bahay ni Aling Tinay na nakaratay sa higaan at sinabi sa kaniya na uuwi na ang kaniyang anak na si Vic mula sa pagkakadestino sa Timog Korea. Habang pauwi ang buong pangkat ng PEFTOK, ipinaalam ni Ipe, ang nakababatang kapatid ni Cita, kay Vic na naghihingalo na ang kaniyang ina. Agad na umuwi siya sa kanilang tahanan dahil dito. Sa wakas, nakita ni Aling Tinay ang kaniyang anak, ngunit namatay ito kalaunan sa mga bisig ni Vic.
== Mga tauhan ==
*[[Rosa Rosal]] bilang Cita<ref name="Teru-nii"/>
*[[Tony Santos, Sr.]] bilang Vic
*[[Joseph de Cordova]] bilang Kardo
*[[Vic Silayan]] bilang Padre Fidel
*[[Vic Bacani]] bilang Ipe
*[[Leroy Salvador]] bilang Sundalo
*[[Rosa Aguirre]] bilang Tinay
*[[Oscar Keesee]] bilang Tagapamahala ng Club (bilang Oscar Keese)
*Alfonso Carvajal bilang Opisyal sa Adwana
*[[Johnny Reyes]] bilang Manggagamot sa Hukbong-katihan
*[[Eddie Rodriguez]] bilang Eddie
*[[Arturo Moran]] bilang Gerry
== Produksiyon ==
Hindi tulad ng karamihan sa mga produksiyon ng LVN noong mga panahong iyon, walang kahit isang pagtatanghal ng pag-awit o sayaw ang ''Anak Dalita'' dahil sa tema nitong kahirapan at krimen sa Maynila kasunod ng digmaan, at dahil din sa kadahilanang hindi malalaking mga pangalan sa takilya ang pangunahing mga tauhan sa pelikula. Muntik nang tanggihan ni [[Narcisa de Leon]], na mas kilala bilang Doña Sisang at nagtatag ng LVN Pictures, ang proyekto, dahil sa nasabing mga salik. Mabuti na lamang na hinimok siya ng kaniyang anak na si Manuel de Leon na sang-ayunan ang proyekto, sapagkat naniwala siya sa dulang pampelikula nito.<ref name="Tsuchigomori"/><ref name="Monina"/>
=== Mga pook ===
Kinunan ang pelikula sa [[Intramuros]]. Ayon sa mga gunita ng anak na babae ng direktor na si Ivi Avellana Cosio, ginamit ng kaniyang ama ang mga umiiral na lugar bilang tagpuan ng pelikula. Para sa mga bahagi ng pelikula na nagpapakita ng mga bahay na yari sa kahoy, humingi ang direktor at ang kaniyang pangkat ng pahintulot mula sa mga residente at may-ari para magamit ang kanilang mga tirahan bilang tagpuan ng mga tauhan ng pelikula. Pansamantalang inilipat ang mga residente sa kalapit na mga bahay hanggang sa matapos ang pagkuha ng mga tagpo ng pelikula.<ref name="Tsuchigomori"/>
== Pagbabalik sa dating kalagayan ==
Dihital na ini-''scan'' at ibinalik sa dating kalagayan ng [[ABS-CBN Film Restoration Project]] ang pelikula. Unang itinanghal onlayn noong ika-31 ng Oktubre 2020 ang bersiyon ng pelikula na dihital na ini-''scan'' at ibinalik sa dati, bilang isang natatanging pagpapalabas para sa eksibisyong Pista ng Pelikulang Pilipino.<ref>{{cite web|url=https://www.bworldonline.com/pista-ng-pelikulang-pilipino-goes-online/|title=Pista ng Pelikulang Pilipino goes online|date=Oktubre 23, 2020 |website=[[BusinessWorld]] |access-date=Nobyembre 9, 2021|last=Chua|first=Zsarlene B.}}</ref>
Ini-''livestream'' ng ''Facebook page'' ng ABS-CBN Film Restoration ang bersiyong 2K ng pelikula noong ika-31 ng Marso 2021, sa bisperas ng [[Mahal na Araw]].<ref>{{cite web |author= |date=Marso 30, 2021 |title=6 events to check out this week of March 31 to April 4 |url=https://cnnphilippines.com/life/leisure/the-guide/2021/3/30/holy-week-event-guide-2021.html |access-date=Nobyembre 9, 2021 |website=[[CNN Philippines]] |quote=Anak Dalita streaming: ABS-CBN Film Restoration will stream Lamberto Avellana’s classic film 1956 “Anak Dalita” on Mar. 31, 7 p.m. |archive-date=Nobyembre 9, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211109063305/https://cnnphilippines.com/life/leisure/the-guide/2021/3/30/holy-week-event-guide-2021.html |url-status=dead }}</ref>
== Mga gawad ==
{|| class="wikitable sortable"
|-
! width="10%"| Taon
! width="30%"| Nagbigay ng gawad
! width="25%"| Kaurian
! width="25%"| Lahok
! width="10%"| Bunga
|-
| align="center"| 1956
! align="left"| [[Paligsahan ng mga Pelikula ng Asya-Pasipiko]]
| align="left"| ''Best Film''
| align="center"| [[Lamberto V. Avellana]]
| {{won}}
|-
| rowspan="1" align="center"| 1958
! align="left"| [[Gawad FAMAS]]
| align="left"| ''International Prestige Award of Merit''
| align="center"| LVN Pictures
| {{won}}
|}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga kawing panlabas ==
*{{IMDb title|0372761|Child of Sorrow}}
[[Kategorya:Mga pelikula ng 1956]]
[[Kategorya:Mga pelikula mula sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga Pelikulang Nanalo sa FAMAS]]
[[Kategorya:LVN Pictures]]
[[Kategorya:Lamberto V. Avellana]]
t106umn0ud5qkgx8hm9ul4su4yr3hux
Bisaya
0
19024
2225618
1732618
2026-09-16T05:30:51Z
~2026-48682-52
166170
Inayos ang baybay
2225618
wikitext
text/x-wiki
Maaaring tumukoy ang '''Bisaya''':
*sa '''[[mga Bisaya]]'''; o, sebwano "cebuan", ay isang multilinggwal na pangkat etnikong Pilipino
*sa '''[[mga wikang Bisaya]]'''.
*sa grupo ng mga isla sa gitnang [[Pilipinas]] na kung tawagin ng [[mga Bisaya]] ay '''[[Kabisayaan|Bisaya]]'''.
==mga Wika ng bisaya at relevant sa bisaya na wika==
*[[Masbateño o Bisakol]]
*[[Waray]]
*[[Cebuano]]
*[[Ilonggo/ Hiligaynon]]
*[[Sorsogon]]
*[[Bisakol Albay]]
*[[Visayan Mindanao]]
{{disambig}}
26xndnp67iu08m8936yaffnf4oviiy6
Talaan ng mga palabas ng GMA Network
0
20504
2225621
2225287
2026-09-16T06:35:29Z
~2026-50283-52
166391
Updated info.
2225621
wikitext
text/x-wiki
{{update||date=Nobyembre 2023}}
{{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}}
Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961.
==Kasalukuyang Orihinal na Programa==
''Paalala'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.
===News and Public Affairs===
====Balita====
* ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-kasalukuyan)}}
* ''[[24 Oras|24 Oras Breaking News]]'' {{small|(up-to-the-minute breaking news, 2014-kasalukuyan)}}
* ''[[24 Oras|24 Oras Express]]'' {{small|(45-minute noontime newscast, 2014-kasalukuyan; simulcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[24 Oras|24 Oras News Alert]]'' {{small|(hourly news update, 2014-kasalukuyan)}}
* ''[[24 Oras|24 Oras Weekend]]'' {{small|(2010-kasalukuyan; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-kasalukuyan; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''[[Saksi|Saksi Breaking News]]'' {{small|(2014-kasalukuyan)}}
* ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-kasalukuyan)}}
====Current affairs====
* ''Adyenda'' {{small|(2009-kasalukuyan; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Alisto'' {{small|(2013-kasalukuyan; also broadcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-kasalukuyan; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-kasalukuyan; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}}
* ''Earthflight'' {{small|(2015-kasalukuyan)}}
* ''Front Row'' {{small|(2014-kasalukuyan; also broadcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''Frozen Planet'' {{small|(2014-kasalukuyan)}}
* ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010-kasalukuyan)}}
* ''[[Imbestigador]]'' {{small|(2000-kasalukuyan; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''i-Witness'' {{small|(1999-kasalukuyan)}}
* ''[[Kapuso Mo, Jessica Soho]]'' {{small|(2004-kasalukuyan)}}
* ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-kasalukuyan)}}
* ''Planet Earth'' {{small|(2014-kasalukuyan; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Power House'' {{small|(2014-kasalukuyan; also broadcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-kasalukuyan; also broadcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''Resibo: Walang Lusot ang May Atraso'' {{small|(2023-kasalukuyan)}}
* ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-kasalukuyan; also broadcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}}
* ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-kasalukuyan)}}
===Drama===
====Primetime====
* ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-kasalukuyan)}}
* ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-kasalukuyan)}}
* ''Maka'' {{small|(2024-present)}}
* ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-kasalukuyan)}}
* ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-kasalukuyan)}}
* ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-kasalukuyan)}}
* ''Slay'' {{small|(2025-kasalukuyan)}}
====Weekends====
* ''Daig Kayo ng Lola Ko'' {{small|(2017-kasalukuyan)}}
* ''Magpakailanman'' {{small|(2002-kasalukuyan)}}
* ''Regal Studio Presents'' {{small|(2021-kasalukuyan)}}
===Variety===
* ''All-Out Sundays'' {{small|(2020-kasalukuyan)}}
* ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-kasalukuyan; co-produced with [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}}
* ''TiktoClock'' {{small|(2022-kasalukuyan)}}
===Palaro===
* ''Family Feud'' {{small|(2008-kasalukuyan)}}
* ''The Clash'' {{small|(2018-kasalukuyan)}}
* ''The Voice Generations'' {{small|(2023-kasalukuyan)}}
===Komedya===
* ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-kasalukuyan; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy ang Kwento]]'' {{small|(2010-kasalukuyan; also broadcast on GMA News TV)}}
* ''Open 24/7'' {{small|(2023-kasalukuyan)}}
===Talk show===
* ''Cayetano in Action with Boy Abunda'' {{small|(2023-kasalukuyan)}}
*''Fast Talk with Boy Abunda'' {{small|(2023-kasalukuyan)}}
* ''Sarap, 'Di Ba?'' {{small|(2018-kasalukuyan)}}
*''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-kasalukuyan)}}
*''The Boobay and Tekla Show'' {{small|(2019-kasalukuyan)}}
===Serbisyo publiko===
* ''Kapwa Ko Mahal Ko'' {{small|(1975-kasalukuyan)}}
===Impormatibo===
* ''Amazing Earth'' {{small|(2018-kasalukuyan)}}
* ''AHA!'' {{small|(2010-kasalukuyan; produced by GMA News and Public Affairs)}}
* ''AgriPreneur'' {{small|(2019-kasalukuyan)}}
* ''Healing Galing'' {{small|(2023-kasalukuyan)}}
* ''iBilib'' {{small|(2012-kasalukuyan)}}
* ''Pera Paraan'' {{small|(2021-kasalukuyan)}}
* ''Turbo Zone'' {{small|(2021-kasalukuyan)}}
===Relihiyoso===
* ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-kasalukuyan, co-produced with [[CBN Asia]])}}
===Pelikula at espesyal na presentasyon===
* ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-kasalukuyan)}}
* ''GMA Regional TV Presents'' {{small|(2018-kasalukuyan)}}
*''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-kasalukuyan)}}
==Kasalukuyang Banyagang Programa==
''Paalala'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.
===Drama===
*''Her Private Life'' {{small|(2021-kasalukuyan)}}
*''Lie After Lie'' {{small|(2021-kasalukuyan)}}
*''Mako Mermaids'' {{small|(2021-kasalukuyan)}}
*''The Penthouse'' {{small|(2021-kasalukuyan)}}
===Animated===
*''Angry Birds Toons'' {{small|(2021-kasalukuyan)}}
*''Hunter x Hunter'' {{small|(1999-kasalukuyan)}}
*''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-kasalukuyan)}}
*''[[One Piece]]'' {{small|(2020-kasalukuyan)}}
*''Slam Dunk'' {{small|(2021-kasalukuyan)}}
===Talk===
* ''In Touch with Charles Stanley'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-kasalukuyan)}}
==Pangrehiyong Programa==
''Paalala'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong.
===Balita===
*''24 Oras Ilokano'' {{small|(GMA Ilocos)}}
*''24 Oras Northern Luzon'' {{small|(GMA Baguio)}}
*''24 Oras North Central Luzon'' {{small|(GMA Dagupan)}}
*''24 Oras Cagayan Valley'' {{small|(GMA Cauayan-Santiago)}}
*''24 Oras Central Luzon'' {{small|(GMA Pampanga)}}
*''24 Oras Southern Tagalog'' {{small|(GMA Batangas)}}
*''24 Oras Palawan'' {{small|(GMA Palawan)}}
*''24 Oras Bikol'' {{small|(GMA Bicol)}}
*''24 Oras Western Visayas'' {{small|(GMA Iloilo)}}
*''24 Oras Negros'' {{small|(GMA Bacolod)}}
*''24 Oras Central Visayas'' {{small|(GMA Cebu)}}
*''24 Oras Eastern Visayas'' {{small|(GMA Tacloban-Ormoc)}}
*''24 Oras Chavacano'' {{small|(GMA Zamboanga)}}
*''24 Oras Northern Mindanao'' {{small|(GMA Northern Mindanao)}}
*''24 Oras Southern Mindanao'' {{small|(GMA Davao)}}
*''24 Oras Socsksargen'' {{small|(GMA General Santos)}}
*''24 Oras Caraga'' {{small|(GMA Butuan)}}
*''24 Oras Central Mindanao'' {{small|(GMA Cotabato)}}
===News bulletins===
*''24 Oras News Alert Ilocos'' {{small|(GMA Ilocos)}}
*''24 Oras News Alert Northern Luzon'' {{small|(GMA Baguio)}}
*''24 Oras News Alert North Central Luzon'' {{small|(GMA Dagupan)}}
*''24 Oras News Alert Cagayan Valley'' {{small|(GMA Cauayan-Santiago)}}
*''24 Oras News Alert Central Luzon'' {{small|(GMA Pampanga)}}
*''24 Oras News Alert Southern Tagalog'' {{small|(GMA Batangas)}}
*''24 Oras News Alert Palawan'' {{small|(GMA Palawan)}}
*''24 Oras News Alert Bikol'' {{small|(GMA Bicol)}}
*''24 Oras News Alert Western Visayas'' {{small|(GMA Iloilo)}}
*''24 Oras News Alert Negros'' {{small|(GMA Bacolod)}}
*''24 Oras News Alert Central Visayas'' {{small|(GMA Cebu)}}
*''24 Oras News Alert Eastern Visayas'' {{small|(GMA Tacloban-Ormoc)}}
*''24 Oras News Alert Chavacano'' {{small|(GMA Zamboanga)}}
*''24 Oras News Alert Northern Mindanao'' {{small|(GMA Northern Mindanao)}}
*''24 Oras News Alert Southern Mindanao'' {{small|(GMA Davao)}}
*''24 Oras News Alert Socsksargen'' {{small|(GMA General Santos)}}
*''24 Oras News Alert Caraga'' {{small|(GMA Butuan)}}
*''24 Oras News Alert Central Mindanao'' {{small|(GMA Cotabato)}}
===Morning show===
*''Arangkada'' {{small|(GMA Iloilo)}}
*''Buena Mano Balita'' {{small|(GMA Cebu)}}
*''Buenos Dias Chavacano'' {{small|(GMA Zamboanga)}}
*''Good Morning Amianan'' {{small|(GMA Ilocos)}}
*''Good Morning Central Luzon'' {{small|(GMA Pampanga)}}
*''Maayong Buntag Caraga'' {{small|(GMA Butuan)}}
*''Maayong Buntag Northern Mindanao'' {{small|(GMA Northern Mindanao)}}
*''Magandang Umaga Central Mindanao'' {{small|(GMA Cotabato)}}
*''Magandang Umaga Po Lambak ng Cagayan'' {{small|(GMA Cauayan-Santiago)}}
*''Magandang Umaga Socsksargen'' {{small|(GMA General Santos)}}
*''Magandang Umaga Southern Tagalog'' {{small|(GMA Batangas)}}
*''Marhay na Aga Bicolandia'' {{small|(GMA Bicol)}}
*''Maupay nga Aga Eastern Visayas'' {{small|(GMA Tacloban-Ormoc)}}
*''Mayad na Timprano Palawan'' {{small|(GMA Palawan)}}
*''Naimbag nga Morning Hilagang Luzon'' {{small|(GMA Baguio)}}
*''Primera Balita'' {{small|(GMA Dagupan)}}
*''The Morning Show'' {{small|(GMA Bacolod)}}
*''Una Ka BAI!'' {{small|(GMA Davao)}}
===Public affairs programs===
* ''[[Biyaheng DO30]]'' {{small|(GMA Davao, co-produced with Davao City Government)}}<ref>{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out "Byaheng DO30" With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}</ref>
===Mga maikling segment===
*''People, Places & Events'' {{small|(GMA Dagupan)}}
===Relihiyoso===
*''Word of God'' {{small|(GMA Dagupan)}}
===Pelikula at espesyal na presentasyon===
* ''Kadayawan Festival'' {{small|(GMA Davao)}}
* ''Sabado Box Office Hits'' {{small|(GMA Cebu and GMA Davao)}}
* ''Siete Palabras at the Cebu Metropolitan Cathedral'' {{small|(GMA Cebu)}}
* ''Siete Palabras at the San Pedro Cathedral'' {{small|(GMA Davao)}}
* ''Sinulog Festival'' {{small|(GMA Cebu)}}
==Mga Paparating na Programa==
''Paalala'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong.
===Orihinal===
;Drama
*[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']]
*''Sireno''
*''A Lifetime With You''
*''For The Love of Kobe''
*''A Family Like Us''
*''A Mother'' 's ''Tale''
===Banyagang Programa===
;Animated
*''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}}
*''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}}
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network]
*https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp
==Mga Panlabas na Link==
* [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site]
* [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website]
* [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website]
* [http://www.gmanetwork.com Official website]
{{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}}
[[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]]
3j2xrk45ip7lvnpzgb32kcihykasqsy
Calumpit
0
22314
2225616
2223421
2026-09-16T05:23:45Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225616
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philippine municipality 2|
infoboxtitle = Bayan ng Calumpit |
seal = available |
sealfile = Ph seal bulacan calumpit.gif |
caption = Mapa ng Bulacan na pinakita ang lugar Calumpit|
locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} |
region = {{PH wikidata|region}} |
province = {{PH wikidata|province}} |
districts = Unang Distrito ng Bulacan sa Kongreso|
barangays = 29 |
founded = 1572 |
class = Primera klaseng munisipalidad |
mayor = Glorime "Lem" M. Faustino |
areakm2 = |
}}
Ang '''Calumpit''' (<small>pagbigkas:</small> ka•lum•pít) ay isa sa mga munisipalidad ng lalawigan ng [[Bulacan]] na matatagpuan sa Region III o Gitnang Luzon. Ito ay nasa [[hilaga]] ng [[Hagonoy]], [[timog]] ng [[Pulilan]], [[kanluran]] ng [[Malolos]] at [[silangan]] ng [[Apalit]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan.
==Etimolohiya==
Ang pangalang Calumpit ay nagmula sa pangalan ng matibay na punong mayabong at madami na natagpuan sa harapan ng simbahan ng bayan.
== Kasaysayan ==
Bago pa man dumating ang mga Kastila ay matagal nang nakatatag ang Calumpit bilang isang maunlad na pamayanan o [[bayan]]. Ito ay nasa ilalim ng pamumuno ni Gat Maitim.
Ang iba pang mga karatig-bayan ng panahong iyon ay ang mga bayan ng Gatbuka, Meyto, Meysulao, Pandukot, [[Malolos]], [[Macabebe]], [[Hagonoy, Bulacan|Hagonoy]], and [[Apalit]].
Nang ma-Hispanisado at maitatag bilang isang politikal at heyograpikal na yunit noong 1572 ang bayan ng Calumpit ay kanilang napagpasiyahan na maging sentro ang kasalukuyang Barangay Población bilang kalagayan ng kanilang simbahan at pati na rin bilang sentro ng pamamahala para sa mga nabanggit na mga barrio na napasanib sa bayang ito.
=== Panahon ng Espanyol ===
Nang marinig na ang Tondo ay sinakop nina Martín de Goíti at [[Juan de Salcedo|Juan Salcedo]], at na [[Rajah Matanda]] ay nakipag-alyansa sa mga Kastila noong Mayo 1571, si Bambalito ay bumuo ng isang armada ng dalawang libong katutubo na karamihan ay mula sa Hagonoy at Macabebe. Naglayag sila sa [[Manila Bay]] patungong Tondo noong 3 Hunyo 1571, na humarap kay Goíti at Salcedo sa makasaysayang [[Labanan ng Bangkusay]]. Si Bambalito at ang mga katutubo ay natalo, at ang mga mananakop ay nagpatuloy sa pahilaga upang patahimikin ang ibang mga nayon sa baybayin ng Manila Bay.
Noong Setyembre 1571, dumating sa [[Lubao, Pampanga|Lubao] sina Goíti at Salcedo, kasama ang mga sumasalakay na pwersa. Noong ika-14 ng Nobyembre 1571, narating nila ang Calumpit at Malolos at iniulat ito kay [[Miguel López de Legazpi]], ang unang Espanyol na [[Gobernador-Heneral ng Pilipinas]]. Ang dalawang pamayanan ay itinatag bilang Encomienda de Calumpit at Encomienda de Malolos, ayon sa pagkakabanggit. Ang Encomienda de Calumpit ay ipinagkatiwala kay Sargento Juan de Moron, isa sa mga mananakop sa Ekspedisyon ni Legazpi.<ref>{{cite web|url=http://www.philippinehistory.net/first50/encomiendas.htm|title=The Philippine Islands|author=Blair and Robertson|date=|pages=304–310|volume=34|access-date=2014-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924072336/http://www.philippinehistory.net/first50/encomiendas.htm|archive-date=2015-09-24|url-status=dead}}</ref>
====Kristiyanisasyon====
Hindi tiyak kung kailan eksaktong unang tumuntong ang mga Agustino sa Calumpit, ngunit ayon sa mga dokumento, ang Calumpit ay isa nang parokya. Pagsapit ng ika-3 ng Mayo 1572, nang si Fray Martín de Rada ay nahalal na Prior Provincial. Ang Calumpit ay sabay na itinatag kasama ang mga kumbento ng [[Bay, Laguna]], [[Tondo, Maynila|Tondo]] at [[Lubao, Pampanga]], kasama si De Rada bilang [[Prior (simbahan)|prior]] nito at si Fray Diego Vivar bilang kanyang vicar.
Ayon sa mga tala, ang mga misyonerong Agustino ay nagtanim ng krus na kahoy sa pampang ng Ilog Meyto upang simbolohin ang binyag ng lupain, at nagtayo ng kapilya mula sa [[sasa|''nipa'']] na gawa sa pawid at kawayan. Kalaunan, lumipat sila sa Meysulao at nagtayo ng isa pang visita, pagkatapos ay sa Panducot, kung saan nagtayo sila ng isa pang kapilya na inialay sa [[Pagbisita (Kristiyanismo)|Aming Birhen ng Pagbisita]] gaya ng binanggit ni Fray Gaspar de San Agustín sa kanyang ''Conquistas delas Isla Philipinas'' (Libro Segundo, Kabanata 9). Kasunod nito, ang punong-himpilan ng misyon ay muling inilipat sa mas mataas na lugar kung saan nakatayo ang isang malaki at kitang-kitang puno na tinatawag na ''kalumpít'' (''Terminalia macrocarpa decne''), gaya ng ipinangalan ng mga lokal sa lugar. Isang kapansin-pansing katangian ang lugar na napapaligiran ng mga ilog, na nagsisilbing natural, parang [[moat]] na depensa. Pangunahin, ang Meyto, Meysulao, Panducot at Calumpit ay mga malayang barangay sa ilalim ng kanilang mga pinuno, at gayundin ang Gatbuka, Bugyon at iba pang mga lumang pamayanan.
Noong 5 Abril 1572, pinagsama ni Legaspi ang mga nayon ng Meyto, Meysulao, Panducot, Calumpit, Candaba, Apalit at Malolos, at ang mga nayong ito ay naging ''ministerios'' at ''[[visitas]]'' bilang Calumpit, na ang kasalukuyang bayan mismo ang sentro.
Noong 28 Disyembre 1575, isinama ni Gobernador-Heneral Francisco Sande sa bayan ang mga nayon ng Agonoy (ngayon ay Hagonoy), Quinabalonan (ngayon ay nahati sa pagitan ng mga barangay ng Santa Monica at San Jose sa Hagonoy), at ilang iba pa sa tabi ng Ilog Macabebe.
====Maagang presensya ng Espanyol====
Noong nasakop na ng mga Kastila si Calumpit, ang ''[[Encomienda|Encomiendas]]'' ng Calumpit at Malolos ay pinag-isa sa ilalim ng administrasyon ng kani-kanilang mga 'encomenderos'' ''Don'' Marcos de Herrera at ''Sargento Mayor'' Juan de Moron noong 5 Abril 1572. Pagkaraan ng isang buwan, nilikha ang isang hub ng "Hilagang Luzon" ng Calumpit. ''convento'' ng Lubao sa [[Pampanga]], na kinabibilangan ng [[Guagua|Betis]] at [[Bacolor]], at ang ''convento'' ng [[Taal, Batangas|Taál]] sa [[Batangas]], na itinatag noong 3 Mayo 1572, nang mahalal si Fray Martín de Rada bilang bagong Probinsyano ng Augustin de Rada. na-recall sa [[New Spain|Mexico]]. Kasama sa unang parokya ng Calumpit ang mga lumang nayon ng Hagonoy, Apalit, Candaba, Malolos at Macabebe bilang mga misyon nito. Ang bayan ay unang inialay kay Saint [[Nicholas ng Tolentino]], ngunit noong Disyembre 1576, ito ay muling inialay sa pagtangkilik ni San [[Juan Bautista]].<ref>Administracion espiritual de los Padres Agustinos calsados de la Provincia del Duche Nombre de Jesus de las islas Filipinas, Valladolid, Imprenta33 47</ref>
====Lalawigan ng Calumpit====
Noong 28 Disyembre 1575, itinatag ni Gobernador-Heneral Francisco de Sande ang Calumpit bilang isang ''alcaldía'' (lalawigan) na independyente sa Bulacan, kasama si Marcos de Arce bilang unang ''Alcalde Mayor'', at sumasaklaw sa mga kalapit na ''visitas'' at mga pamayanan tulad ng Malolos, Hagonoy, Macabebe, Apalit at Candaba. Nang maglaon noong 1576, ang hurisdiksyon ng Macabebe ay inilipat sa bayan ng Lubao at ang Candaba ay nahiwalay bilang isang bayan, pagkatapos noong 11 Hunyo 1580, ang Malolos ay naging isang bayan na inilipat sa alcaldía ng Bulacan. Noong 1581, ang Hagonoy ay may sariling ''convento'' ngunit nasa ilalim pa rin ng Gobernador ng Calumpit, habang noong 1591 ay opisyal na nahiwalay ang Apalit bilang isang bayan at sa muling isinaayos na lalawigan ng [[Pampanga]]. Sa parehong dokumento ni Miguel de Loarca noong 1581 na ''Relación de las Islas Filipinas'' at noong Hunyo 1591 na dokumento ng Gobernador-Heneral [[Luis Pérez Dasmariñas]], lumilitaw ang Calumpit bilang isang ''alcaldía'' na hiwalay sa Bulacan, Lubao, at Betis.<ref>{{cite web|url=https://www.gutenberg.org/files/13742/13742-h/13742-h.htm|title=The Philippine Islands, 1493–1898|author=E. H. Blair|date=Oktubre 14, 2004|work=gutenberg.org}}</ref> Kaya naman ito ay itinatag bilang isang ''encomienda'' at ''alcaldía'' na hiwalay sa [[Lalawigan ng Bulacan]], na ginagawa itong unang bayan sa lugar at isang hiwalay na lalawigan.
====Pag-aalis====
Ang ''alcaldia'' ng Calumpit ay tuluyang inalis, kasama ang mga bayan ng Calumpit at Hagonoy na isinama sa Bulacan, habang ang Apalit ay isinama sa Pampanga.
=== Rebolusyong Pilipino at Digmaang Pilipino-Amerikano ===
Noong [[Rebolusyong Pilipino]] noong 1896, ang mga Calumpiteño ay lumahok sa mga labanang inilunsad ng [[Katipunan]] laban sa [[Imperyong Espanyol]]. Maraming kilalang Calumeteño ang tumulong sa pagtatatag at pagsuporta sa [[Republika ng Malolos]], kung saan ang bayan ay nagsisilbing linya ng depensa dahil sa kalapitan nito sa bagong kabisera. Nang sumiklab ang [[Digmaang Pilipino-Amerikano]], ang Calumpit ay naging punong-himpilan ni Heneral [[Antonio Luna]] noong 1898. Sa madugong engkwentro sa Barrio Bagbag noong ika-25 ng Abril 1899, maraming tao ang sumali sa hukbo ni Heneral Luna.{{citation needed|date=Hulyo 2019}} Sa panahon ng tunggalian, ang tulay, kumbento, at simbahan ng bayan ay sinunog at tuluyang nawasak.<ref name="EB1911"/>
Ang administrasyong sibil sa ilalim ng [[Pamahalaan ng Insular]] na pinamunuan ng [[Estados Unidos]] ay itinatag sa Calumpit noong Abril 1901, kung saan si Juan Galang ang nagsilbing unang halal na alkalde ng bayan noong panahon ng Amerika.
===Panakop ng mga Amerikano at Ikalawang Digmaang Pandaigdig===
[[File:Philippine Island - Luzon Island - NARA - 68156757.jpg|thumb|Tanawin mula sa himpapawid ng Calumpit, Setyembre 1938. Ang tulay na bakal na nawasak noong unang bahagi ng Digmaan ay nasa gitna.]]
Ang Calumpit ay gumanap ng mahalagang papel sa pagsiklab ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] sa [[Digmaang Pasipiko|Teatro ng Pasipiko]]. Ang tulay ng Calumpit patungo sa [[Bataan]] ay giniba ng [[Engineer Combat Battalion|Engineering Battalion]] ng [[United States Army]], upang hadlangan ang paggalaw ng mga puwersang [[Empire of Japan|Imperial Japanese]]. Noong Enero 1942, pumasok ang mga Hapones sa Calumpit habang sinisimulan nila ang kanilang [[Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|panakop ng Pilipinas]] sa loob ng tatlong taon, kung saan marami ang namatay.
Noong kalagitnaan ng 1943, ang unang bahagi ng gerilyang [[USAFFE]] ay itinatag sa ilalim ng pamumuno ni Luis Macam, kasama ang karamihan sa mga miyembro mula sa Calumpit.
Noong Hunyo 1944, ang ika-4 na Batalyon ng Rehimentong Del Pilar ay itinatag sa ilalim ng pamumuno ni Major Francisco del Rosario. Nagpatuloy sila sa pakikipaglaban hanggang sa pagbabalik ng USAFFE sa ilalim ng pamumuno ni Heneral [[Douglas MacArthur]].
Noong Enero 1945, dumating sa bayan ang pinagsamang tropang Pilipino at Amerikano, na nagpalaya dito mula sa kontrol ng mga Hapones.
===Ikatlong republika===
Noong Nobyembre 18, 1959, ang dating alkalde na si Fausto Carlos ay nahatulan sa pagpatay sa pinaghihinalaang rebeldeng [[Hukbalahap]] na si Artemio Mutuc sa gusali ng munisipyo 11 taon na ang nakalilipas at sinentensiyahan ng habambuhay na pagkakakulong.<ref>{{cite news|title=Habambuhay na pagkakakulong ang dating alkalde para sa pagpatay|trabaho=[[The Manila Times]]|publisher=The Manila Times Publishing Company, Inc.|date=Nobyembre 19, 1959|location=[[Malolos]], [[Bulacan]]|quote=Ang dating alkalde ng bayan ay napatunayang nagkasala ng pagpatay sa isang desisyong nilagdaan ni Hukom Ambrosio T. Dollete ng ikatlong sala ng lokal na hukuman ng unang pagdinig.}}</ref>
===Mga Insidente===
Noong 2011 nang sinaktan ni [[Bagyong Nesat]] o ''"Pedring"'' at ni [[Bagyong Quiel|Bagyong Nalgae]] o ''"Quiel"'' [[Gitnang Luzon]] sa loob ng dalawang buwan, libu-libong pamilya sa Calumpit at mga kalapit na bayan ang nakaranas ng pagbaha na umabot sa lalim ng leeg dahil sa mga pag-ulan, pagputok ng mga dike, at paglabas ng tubig mula sa mga dam na umabot na sa kritikal na antas.<ref>{{cite news|url=https://www.abs-cbn.com/nation/regions/09/28/11/pedring-worst-bulacan-town|title=Pedring ang pinakamasama para sa bayan ng Bulacan|work=ABS-CBN News|access-date=Enero 22, 2019}}</ref>
==Heograpiya==
Ang Calumpit ay {{convert|50|km}} mula sa [[Maynila]] at {{convert|5|km}} mula sa [[Malolos]].
Ang Calumpit ay nakalatag sa isang lawak na 5,625 ha. ng patag na lupain na inuri ayon sa paggamit para sa agrikultura (66.81%), residensyal (10.42%), industriyal (2.48%), komersyal, (0.89%) at iba pang (1.05%) na layunin. Sinasakop nito ang humigit-kumulang 2.06% ng kabuuang lawak ng lupain ng [[Bulacan]]. Ang munisipalidad ay may 144.33 kilometro ng mga kalsadang konkreto na madaling nag-uugnay sa 29 na barangay nito.
Dalawang magkaibang panahon ang nagpapakilala sa klima ng bayan: ang tag-ulan na nagsisimula sa huling bahagi ng Mayo at nagtatapos sa bandang Nobyembre; at ang tagtuyot na nagsisimula sa Nobyembre at tumatagal hanggang Abril.
Ang Calumpit ay may dalawang uri ng lupa – ang silt loam na matatagpuan sa halos 90% ng buong munisipalidad at ang clay loam sa dulong timog-silangang bahagi ng bayan. Ang parehong uri ay karaniwang angkop para sa mga layuning pang-agrikultura ayon sa klasipikasyon ng [[Kagawaran ng Agrikultura (Pilipinas)]].
===Ilog Calumpit===
[[File:02309jfRiverside Creeks Pampanga River Meysulao Calumpit Bulacanfvf 06.JPG|thumb|Ilog Calumpit]]
Ang kahabaan ng daluyan ng tubig kung saan dumadaan ang dalawang malalaking ilog sa Calumpit, ang [[Ilog Angat]] at ang [[Ilog Pampanga]] ay tinutukoy bilang ''Ilog Calumpit''.
Ang ilog na ito ay humubog sa buhay ng mga Bulakeño mula pa noong unang panahon. Dahil ito ang pinakamahabang sistema ng ilog sa Bulacan, ang Ilog Calumpit ay tumatawid sa mga bayan ng Calumpit, [[Pulilan]] at [[Plaridel, Bulacan|Plaridel]] sa silangan, [[Paombong]] at [[Hagonoy, Bulacan|Hagonoy]] sa Kanluran at dumadaloy sa [[Apalit]], [[Macabebe]] at [[Masantol]], [[Pampanga]].
Ito ang pangunahing ruta para sa kalakalan at komersyo sa bahaging ito ng Luzon bago dumating ang Espanya. Ang mga Ilog Pampanga at Quingua<ref name="EB1911">{{cite EB1911|wstitle=Calumpit|volume=5|page=69}}</ref> ay nagsilbing mga ugat kung saan dumadaan ang mga kalakal na pumapasok at lumalabas mula sa Calumpit. Sa kasalukuyan, ang ilog ay isang mahalagang yaman bilang isang masaganang lugar ng pangisdaan at nagbibigay ng irigasyon sa mga magsasaka.
===Klima===
Ang klima ng Calumpit ay katulad ng sa iba pang mga munisipalidad sa lalawigan ng Bulacan. Ito ay nailalarawan sa pamamagitan ng dalawang (2) natatanging panahon: ang tag-ulan at ang tagtuyot. Ang tag-ulan ay nagsisimula sa huling bahagi ng Mayo at nagtatapos sa bandang Nobyembre, ang tagtuyot naman ay mula Disyembre hanggang Abril. Ang karaniwang taunang pag-ulan ay {{convert|255.3|mm}} kung saan ang buwan ng Agosto ang may pinakamataas na karaniwang pag-ulan, humigit-kumulang {{convert|304|mm}}. Ang taunang bilang ng mga araw ng pag-ulan ay 175 araw.
{{Weather box
| lokasyon = Calumpit, Bulacan
| lapad = awtomatiko
| metric first = Oo
| iisang linya = Oo
| Enero mataas C = 28
| Enero mababa C = 20
| Pebrero mataas C = 29
| Pebrero mababa C = 20
| Marso mataas C = 31
| Marso mababa C = 21
| Abril mataas C = 33
| Abril mababa C = 22
| Mayo mataas C = 32
| Mayo mababa C = 24
| Hunyo mataas C = 31
| Hunyo mababa C = 24
| Hulyo mataas C = 30
| Hulyo mababa C = 24
| Agosto mataas C = 29
| Agosto mababa C = 24
| Setyembre mataas C = 29
| Setyembre mababa C = 24
| Oktubre mataas C = 30
| Oktubre mababa C = 23
| Nobyembre mataas C = 30
| Nobyembre mababa C = 22
| Disyembre mataas C = 28
| Mababa sa Disyembre C = 21
| Presipitasyon noong Enero mm = 6
| Presipitasyon noong Pebrero mm = 4
| Presipitasyon noong Marso mm = 6
| Presipitasyon noong Abril mm = 17
| Presipitasyon noong Mayo mm = 82
| Presipitasyon noong Hunyo mm = 122
| Presipitasyon noong Hulyo mm = 151
| Presipitasyon noong Agosto mm = 123
| Presipitasyon noong Setyembre mm = 124
| Presipitasyon noong Oktubre mm = 99
| Presipitasyon noong Nobyembre mm = 37
| Presipitasyon noong Disyembre mm = 21
| Mga araw ng ulan noong Enero = 3.3
| Mga araw ng ulan noong Pebrero = 2.5
| Mga araw ng ulan noong Marso = 11.7
| Mga araw ng ulan noong Abril = 6.6
| Mga araw ng ulan noong Mayo = 17.7
| Mga araw ng ulan noong Hunyo = 22.2
| Mga araw ng ulan noong Hulyo = 25.2
| Mga araw ng ulan noong Agosto = 23.7
| Mga araw ng ulan noong Setyembre = 23.2
| Mga araw ng ulan noong Oktubre = 17.9
| Mga araw ng ulan noong Nobyembre = 9.2
| Mga araw ng ulan noong Disyembre = 5.2
| pinagmulan 1 = Meteoblue <small>(Gamitin nang may pag-iingat: ito ay minodelo/kinakalkulang datos, hindi sinusukat nang lokal.)</small><ref name="met_norms">{{cite web|url=https://www.meteoblue.com/en/weather/historyclimate/climatemodelled/calumpit_philippines_1720034|title=Calumpit: Karaniwang Temperatura at Ulan|publisher=Meteoblue|accessdate=Mayo 12, 2020}}</ref>
| petsa = Mayo 12, 2020
}}
===Mga Barangay===
Ang mga sumuunod ay mga [[barangay]] ng '''Calumpit''':
<table border=0><tr>
<td valign=top>
* Balite
* Balungao
* Buguion
* Bulusan
* Calizon
* Calumpang
* Caniogan
* Corazon
* Frances
* Gatbuca
* Gugo
* Iba Este
* Iba O'Este
* Longos
* Meysulao
</td><td valign=top>
* Meyto
* Palimbang
* Panducot
* Pio Cruzcosa
* Poblacion
* Pungo
* San Jose
* San Marcos
* San Miguel
* Santa Lucia
* Santo Niño
* Sapang Bayan
* Sergio Bayan
* Sucol
</td></tr></table>
==Demograpiko==
{{Populasyon}}
=== Wika ===
Ang Calumpit ay isang bayan na karamihan ay nagsasalita ng [[wikang Tagalog|Tagalog]], na may humigit-kumulang 96.3% ng mga tao nito ay mga nagsasalita ng [[katatasan|matatas]]. Ang mga residente sa mga pinakahilagang barangay (na nasa hangganan ng Apalit) ay nagsasalita ng [[wikang Kapampangan|Kapampangan]] habang ang isang minorya ay nagsasalita ng iba pang [[Mga Wika ng Pilipinas|mga wikang Pilipino]].
===Relihiyon===
[[File:Church of the Philippines, Bulacan (Pebrero 2020).jpg|thumb|200x200px|San Juan Bautista Parish Church]]
Dahil ang Calumpit ang unang bayan sa Bulacan na ginawang Kristiyano ng mga Kastila noong 1572, humigit-kumulang 80% ng mga residente ang nagsasabing sila ay mga mananampalataya ng [[Simbahan Katoliko sa Pilipinas|Romano Katoliko]]. Sa ilalim ng Estados Unidos at dahil sa kalaunang [[Philippine Organic Act (1902)#Overview|pagbuwag ng Simbahang Katoliko]] sa Pilipinas noong 1902, ang [[Protestanismo sa Pilipinas|Protestanismo]] ay nagkaroon ng matatag na pundasyon sa munisipalidad. Kabilang sa mga mahahalagang relihiyosong minorya ang [[Iglesia ni Cristo]], [[Members Church of God International]], [[Iglesia Filipina Independiente]].
Kabilang sa mga pinakamatandang simbahan sa Bulacan na matatagpuan sa Calumpit ay ang [[Simbahan ni San Juan Bautista]]. Itinayo sa ilalim ng mga prayleng Agustino na sina Martín de Rada at Diego Vivar, ito ay orihinal na gawa sa nipa at kawayan at unti-unting itinayo sa bato noong 1700. Isinasamba nito ang lokal na [[santong patron]], [[Juan Bautista]], na ang [[Kapanganakan ni Juan Bautista|kaarawan sa liturhiya]] tuwing Hunyo 24 ay ipinagdiriwang bilang pista ng bayan.
Sa loob ng simbahan ay may isang tunel na, ayon sa alamat, ay ginamit ng mga pari noong panahon ng mga Espanyol bilang daanan ng pagtakas sakaling may mga pag-atake ng mga pirata na Tsino at Moro. Ito ay isang idineklarang Dambana ng Diyosesis ng Diyosesis ng Malolos.<ref>{{cite news
|url=http://www.wowphilippines.com.ph/explore_phil/place_details.asp?content=thingstodo&province=10
|title=Mga Bagay na Dapat Gawin at Makita sa Bulacan...
|publisher=[[Wow Philippines]]
|accessdate=Abril 14, 2007
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070712123907/http://www.wowphilippines.com.ph/explore_phil/place_details.asp?content=thingstodo&province=10
|archivedate=Hulyo 12, 2007
|url-status=dead
}}</ref>
[[File:JfMeyto0023ShrineCalumpitfvf 07.JPG|thumb|right|200px|Dambana ng Meyto]]
Ang Dambana ng Meyto ay nagmamarka ng duyan ng Kristiyanismo sa kanlurang Bulacan, kung saan unang itinanim ang isang krus na kahoy at ang unang misa sa rehiyon ay ginanap noong Mayo 1572. Ang dambana, na matatagpuan sa kanlurang bahagi ng bayan, ay siya ring kinaroroonan ng orihinal na simbahan ng Calumpit, na nauna pa sa umiiral na sa sentro ng bayan. Noong panahon ng Rebolusyong Pilipino, ang Iglesia Filipina Independiente – na noon ay humiwalay na sa Simbahang Katoliko – ay pumalit sa Dambana ng Meyto.
=== Paggawa at trabaho ===
Noong 1995, ang Calumpit ay mayroong medyo malaking lakas-paggawa na 24,095 o 66% ng populasyon na may edad 20–59. Humigit-kumulang 35% sa mga ito ay may kasanayan at nagtatrabaho sa kani-kanilang mga trabaho; 28% ay [[maybahay|maybahay]] na paminsan-minsang nagtatrabaho bilang [[mga katulong sa bukid]], nagbebenta ng mga ani sa bukid sa palengke at gumagawa ng mga maliliit na trabaho. Ang iba ay hindi nauri at karamihan ay binubuo ng mga estudyante, mga kabataang hindi nag-aaral, at mga walang trabaho.
Ang kabuuang kita ng sambahayan bawat taon ay ₱705 milyon, na ang taunang average na kita ng sambahayan ay ₱66,600 at ang kita ng bawat tao taun-taon ay ₱12,198.
===Literacy===
Ang mataas na [[literasi|literacy rate]] (98.5%) ay pinapanatili ng 24 na elementarya at anim na sekondarya o hayskul. Ang Bulacan Manpower and Livelihood Training Center (BMLTC), na matatagpuan sa puso ng bayan, ay nag-aalok ng mga kursong bokasyonal at nagsisilbing lugar ng pagsasanay para sa parehong mga walang kasanayan at may mataas na kasanayang manggagawa. Bilang resulta, karamihan sa mga Calumpiteño ay nakakuha at nakapagpanatili ng mga kasanayang angkop para sa trabaho lalo na sa larangan ng agro-industriya.
==Ekonomiya==
{{Insidente ng kahirapan sa PH}}
[[File:0455jfSaint John Halls Welcome Sign Roads Sucol Calumpit Bulacanfvf 25.JPG|thumb|right|200px|Ang kilalang Longganisang Calumpit]]
{{div col}}
;Mga pangunahing industriya:
*Mga industriyal na lupain
*Mga gawang-kamay
*Pagproseso ng pagkain
*Papel
*Mga damit
*Mga seramiko/palayok
*Mga bulaklak/mga halamang ornamental
*Mga kagamitan sa bahay
;Mga pangunahing produkto:
*Longganisang Calumpit
*Mga key chain, key holder, bolpen holder
*Mga uniporme ng kumpanya
*Mga pamigay ng korporasyon
;Mga industriyal na lupain:
*Bulacan Agro-Industrial Subdivision (Barangay Pio Cruzcosa)
;Mga serbisyo sa damit at pag-iimprenta:
*Mga serbisyo sa pag-iimprenta ng imprentas - Sitio Danga, Brgy. San Miguel
*Imprentas Clothing Company - Sitio Danga, Brgy. San Miguel
*Osano Garments - Sitio Danga, Brgy. San Miguel
{{div col end}}
{{clear left}}
==Turismo at kultura==
===Mga Pista===
Ipinagdiriwang ng Calumpit ang kanilang "pista" sa bayan mula Hunyo 23 hanggang 24. Ang "Libad" ay isang prusisyon sa ilog na ginaganap tuwing [[Bisperas ni San Juan]] tuwing Hunyo 23 upang parangalan ang [[patron santo]] ng bayan. Ang mga Calumpiteño ay umaawit, sumasayaw at nagbubuhos ng tubig upang "binyagan" ang mga dumadaan, na inaalala ang katangiang ginawa ng santo. Ang ritwal at ang tradisyonal na ruta nito ay mga labi ng lumang prusisyon sa ilog na ginaganap noong ang Apalit at Hagonoy ay pinamumunuan pa mula sa Calumpit. Ang mga pagdiriwang ay nagpapatuloy hanggang sa susunod na araw, Hunyo 24, ang kapistahan ni San [[Juan Bautista]].
Tuwing Hunyo 23, isang araw bago ang kapistahan, ang 29 na barangay ng Calumpit ay nakikilahok sa "Libad sa Ilog" [[Float (parade)|fluvial float parade]].<ref>{{cite news |last1= Velez |first1=Freddie |title=Mahigit sa 100 magagandang pagoda ang itinampok sa 'Libad Festival 2023' sa Bulacan|url=https://mb.com.ph/2023/6/23/over-a-hundred-well-decorated-pagodas-colored-the-calumpit-river-on-libad-festival-2023 |accessdate=Hunyo 28, 2024 |publisher=[[Manila Bulletin]] |date=Hunyo 24, 2023}}</ref> Mahusay na pinalamutian na mga [[Boat|pagoda]] na daanan sa Ilog Calumpit, ang makasaysayang lugar ng [[Labanan sa Calumpit]] mula sa mga Barangay ng Gatbuca at Bagbag (Caniogan-Santo Niño) na mga tulay na dumadaan sa Iba O Este sa kahabaan ng [[w:en:MacArthur Highway|MacArthur Highway]] patungo sa [[San Juan Bautista Church (Calumpit)|San Juan Bautista Church]].<ref>{{cite news |last1=Velez |first1=Freddie |title=Torpidhousands ng Bulakenhousands ng Bulakenhousands. 2024|url= https://mb.com.ph/2024/6/23/thousands-of-bulakenyos-tourists-join-calumpit-s-libad-festival-2024|accessdate=June 28, 2024 |publisher= [[Manila Bulletin]]|date=June 24} }</2024
Isa sa pinakamatandang barangay sa bayan, na itinatag noong 1575, sikat at sikat ang Santa Lucia dahil sa diumano'y mahimalang imahe nito. [[patron|patrona]], [[Saint Lucia]]. Tuwing Disyembre 12-13, ang mga kalye ng nayon ay puno ng makukulay na ''banderitas'', gayundin ang harapan ng Simbahan ng Santa Lucia. Binisita ng mga peregrino ang simbahan para sa dalawang araw na pagdiriwang, kung saan ang [[novena]] para sa santo ay magsisimula sa Disyembre 4.
====Pista ng longganisa ng Calumpit====
Noong Marso 24-25, 2023, ang ika-451 Anibersaryo ng Pagkakatatag ng bayan, pinangunahan ni Mayor Glorime M. Faustino ang unang [[Calumpit longganisa]] Festival na may habang 514 metro na "Pinakamahabang [[Kamayan|Boodle Fight]]" sa kahabaan ng [[Philippine highway network|Pulilan Regional Road]]. 3,000 katao na lumahok mula sa Barangay Caniogan at Corazon ang kumain ng bituing "Longganisang Bawang" ng mga gumagawa ng Bikers Longganisa.<ref>{{cite news |last1= Velez|first1=Freddie |title=1st Calumpit Longganisa Festival draws thousands|url= https://mb.com.ph/2023/3/24/1st-calumpit-longganisa-festival-draws-thousands-of-bulakenyo|accessdate=April 30, 2024 |publisher= [[Manila Bulletin]]|date=Mar 24, 2023}}</ref> Nakiisa sa labanan ng mga residente ng Calumpit5 ang mga b0oodle ng Calumpit0 ng mga residente ng Calumpit0 sa kahabaan ng Calumpit-Pulilan Road, sa kanyang 2nd Longganisa Festival noong 23 Marso 2024.<ref>{{cite news |last1=Labor |first1= Pagsusuri|title=Calumpit Longganisa Festival feat. 500m logganisa boodle fight|url= https://tribune.net.ph/2024/03/23/calumpit-longganisa-festival-feat-500m-logganisa-boodle-fight|accessdate=Abril 30, 2024 |publisher= |date=Marso 23, 2024}}</ref>
===Tulay ng Bagbag===
Ang Tulay ng Bagbag ang lugar ng pinakamahabang labanan sa pagitan ng mga Amerikano at mga Pilipino na pinamunuan ni Heneral [[Gregorio del Pilar]] noong Abril 25, 1899. Ang tulay ngayon ay isang paalala ng katapangan na ipinakita ng Pilipinong nagtagumpay laban sa mga puwersang Amerikano.
==Edukasyon==
[[File:FvfCalumpitB9925 13.JPG|thumb|right|200px|Colegio de Calumpit (dating Calumpit Institute)]]
Ang Tanggapan ng Distrito ng mga Paaralan ng Calumpit ang namamahala sa lahat ng institusyong pang-edukasyon sa loob ng munisipalidad. Pinangangasiwaan nito ang pamamahala at operasyon ng lahat ng pribado at pampubliko, mula elementarya hanggang sekondaryang paaralan.<ref>{{Cite web |date=Enero 15, 2021 |title=Masterlist of Schools |url=https://www.deped.gov.ph/wp-content/uploads/2021/06/SY-2020-2021-Masterlist-of-Schools-Address-only-1-1.pdf |access-date=Hulyo 17, 2025 |website=Department of Education}}</ref>
===Mga elementarya at elementaryang paaralan===
{{Div col|colwidth=20em}}
* Academia De Sto. Domingo ng Calumpit
* Paaralang Elementarya ng Arsenio Santos Memorial
* Paaralang Elementarya ng Balite
* Paaralang Pagkatuto ng Bio-Kinetics
* Paaralang Elementarya ng Buguion
* Paaralang Elementarya ng Bulusan
* Paaralang Elementarya ng Calizon
* Paaralang Elementarya ng Calumpang
* Paaralang Sentral ng Calumpit
* Paaralang Ekumenikal ng Calumpit
* Paaralang Elementarya ng Caniogan
* Sentro ng Pagkatuto ng Kristiyanong Cherub
* Paaralang Elementarya ng Doña Damiana De Leon Macam Memorial (Paaralang Elementarya ng San Miguel)
* Institusyong Eklesiastiko ng Kristiyano
* Paaralang Elementarya ng F. Mendoza Memorial
* Paaralang Elementarya ng Frances
* Paaralang Pinagsama ng Good Spirit
* Paaralang Elementarya ng Gugo
* Sentro ng Pagkatuto ng Hans
* Paaralang Pandaigdig ng Harvesters' Missions
* Paaralang Elementarya ng Iba O' este
* Juan Pagdanganan MS
* Paaralang Elementarya ng Linagit
* Paaralang Elementarya ng Longos
* Paaralang Elementarya ng Meysulao
* Paaralang Elementarya ng Meyto
* Paaralang Montessori de Enriquez
* Paaralang Elementarya ng Northville 9
* Paaralang Elementarya ng Panducot
* Paaralang Pang-alaala ng Pascual O. Cruz
* Paaralang Kristiyano ng Petras
* Paaralang Elementarya ng Pulo
* Paaralang Elementarya ng Pungo
* Akademya ng Rabbi Vinirosa
* Paaralang Elementarya ng San Jose
* Paaralang Elementarya ng San Marcos
* Sentro ng Pagkatuto ni Shaldan
* Akademya ng Shalom Christian ng Bulacan
* Akademya ni San Anthony ng Bulacan
* Paaralang Katoliko ni San Juan Bautista
* Paaralang Elementarya ng Vicente T. Reyes (Paaralang Elementarya ng Iba Este)
{{div col end}}
===Mga paaralang sekundarya===
{{Div col|colwidth=20em}}
* Pambansang Mataas na Paaralang Calumpit (Pambansang Mataas na Paaralang San Marcos)
* Mataas na Paaralang Caniogan
* Colegio de Calumpit
* Pambansang Mataas na Paaralang Frances
* Mataas na Paaralang San Miguel-Meysulao
* Pambansang Mataas na Paaralang Sta. Lucia
* {{div col end}}
==Mga Kilalang Personalidad==
*[[Lingkod ng Diyos|Mga Lingkod ng Diyos]] [[Dionisia de Santa María Mitas Talangpaz]] (1691–1732) at [[Cecilia Rosa de Jesús Talangpaz]] (1693–1731): Sina Sisters Dionisia at Cecilia Talangpas ang nagtatag ng Beaterio de San Sebastián. Nagsimula ang kanilang proseso ng beatipikasyon noong 1999, at pareho silang itinuring na mga Lingkod ng Diyos habang isinasagawa ang pagsasaalang-alang sa pagiging santo. Kilala sila sa kanilang huwarang buhay ng panalangin, pagtanggi sa sarili, paglilingkod sa Simbahan at apostolado na nakaakit sa mga kabataang Pilipina.
* Gregorio Velasquez, [[Pambansang Alagad ng Agham ng Pilipinas]] para sa Pikolohiya
* [[Francisco Santos]], [[Pambansang Alagad ng Agham ng Pilipinas]] para sa Nutrisyon ng Tao at Kemistri ng Agrikultura
*[[José Zabala-Santos]] - isa sa mga pinakasikat na kartunista sa Pilipinas noong dekada 1950 para sa mga karakter tulad nina ''Popoye'', ''Sianong Sano'', at ''Lukas Malakas''.<ref name=Comic>[http://www.comicartfans.com/gallerypiece.asp?piece=533816&gsub=84321 Sianong Sano ni Jose Zabala Santos noong dekada 1950] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250125122341/https://www.comicartfans.com/gallerypiece.asp?piece=533816&gsub=84321 |date=2025-01-25 }}. Comicartfans.com (2009-07-07). Kinuha noong 2011-05-25.
*[https://m.imdb.com/name/nm0266450/ Higino J. Fallorina] Isang sinematograpo na nagwagi ng parangal. ''Tatlong Maria'' (1944), ''Baguio Cadets'' (1950)[[Maria Clara Awards]], ''Roberta'' (1951), ''Sa isang sulyap mo Tita'' (1953), ''Jack and Jill'' (1954), ''Nagkita si kerubin at tulisang pugot'' (195) (1958)[https://www.imdb.com/title/tt0357428/awards/?mode=desktop&ref_=m_ft_dsk], ''Merill's Marauders'' (1962), ''Iginuhit ng tadhana: The Ferdinand E. Marcos story'' (1965), ''Counter spy'' (19) mangliligpit'' (1968), ''Palanca'' (1969), ''Sonny side'' (1971), ''Dalawang mukha ng tagumpay'' (1973), ''Lalaki, kasalanan mo'' (1973)[https://pelikulaatbp.blogspot.com/2009/09/1973-famas-awards],html?m:' (1974)[https://pelikulaatbp.blogspot.com/2009/09/1974-famas-awards.html?m=1], ''Katawang lupa'' (1975), ''Bamboo trap'' (1975), ''Mababagsik na anghel'' (1975), ''Saan ka pupunta, Miss Lutgarda? ''Anna Karenina: Babaeng hiwalay sa asawa'' (1976), ''Halik na lumalatay'' (1977), ''Ang babae sa ulog'' (1981)
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
==Mga Kawing Panlabas==
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
*[http://calumpit.bulacan.ph/ Calumpit Bulacan]
{{Bulacan}}
[[Kategorya:Mga bayan ng Bulacan]]
q66yly461d3htz3sqzcave3r3e9lit4
Santa Cruz, Laguna
0
22929
2225608
2224798
2026-09-16T02:29:34Z
~2026-48682-52
166170
Inayos ang baybay
2225608
wikitext
text/x-wiki
{{multiple issues|
{{copyedit|date=Oktubre 2020}}
{{cleanup|date=Oktubre 2020}}
{{better translation|date=Oktubre 2020}}
}}
{{Infobox Philippine municipality 2
| infoboxtitle = Bayan ng Santa Cruz
| native_name = ᜐᜈ̟ᜆ ᜃ̟ᜇ̵̱ᜐ
| sealfile = SantaCruz_Large.thumbnail.jpg
| locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}}
| caption = Mapa ng Laguna na nagpapakita ng lokasyon ng Santa Cruz.
| region = [[CALABARZON]] (Region IV-A)
| province = [[Laguna]]
| districts =
| barangays = 26
| class = Unang Klase
| mayor = Hon. Edgar S. San Luis.
| founded = 1602
| areakm2 = 526234
| population_as_of = 2000
| population_total = 92694
| population_density_km2 =
|vice_mayor=Laarni A. Malibiran}}
Ang '''Bayan ng Santa Cruz''' ay isang unang klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] at kabisera ng [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng Laguna, [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan.
==Kasaysayan==
Sa huling dekada ng ika-16 na siglo, ang Santa Cruz ay dating mahusay na baryo ng kasalukuyang munisipalidad ng Lumban, pati na rin ang iba pang mga napapanahong bayan tulad ng Pagsanjan, Cavinti, Paete at Pangil. Noong 6 Setyembre 1602, naghiwalay si Santa Cruz mula sa Lumban at naging isang pueblo kasama ang simbahan at pamahalaang lokal.
Mula nang maitatag ito noong 1602, ang bayan ay nawasak ng mapanganib na puwersa tulad ng sunog, bagyo, baha at paninira sa tao noong Rebolusyong Pilipino ng 1896–1899, ang giyera ng Kalayaan ng Pilipinas (1899–1902), Labanan ng Santa Cruz, ang pag-atake ng mga Tulisanes (bandido) sa panahon ng Espanya. Ang mga tropang Pilipino ng pre-war 4th at 42nd Infantry Division ng Philippine Commonwealth Army at kinikilalang mga gerilya ay nagmula rin sa bayan at nasangkot sa Second Battle ng Santa Cruz noong 26 Enero 1945.
Nailalarawan sa pamamagitan ng mga mayabong na lupaing patag na matatagpuan sa baybayin ng Laguna de Bay, ang batayang pang-ekonomiya ng bayan ay tradisyunal na nakaangkla sa dalawang pangunahing industriya, lalo na ang agrikultura at pangingisda na nananatili pa rin hanggang sa kasalukuyan. Dahil sa madiskarteng kinalalagyan ng Santa Cruz na may kaugnayan sa iba pang mga pamayanan sa baybayin tungkol sa lawa, ang mga aktibidad sa pangangalakal ay nagsimula rin sa bayan noong mga unang araw ng pag-areglo. Ang bayan na maayos na palaging naging pokus ng mga aktibidad na magagamit upang ma-access sa iba pang mga lugar na may baybayin dahil sa nababagtas na Santa Cruz River bukod sa mismong Laguna de Bay. Mula noong mga unang araw na iyon, ang tubig ang pangunahing mode ng transportasyon.
Ngayon, ang Santa Cruz ay nagsisilbing kabisera ng Laguna at itinuturing na sentro ng negosyo at komersyo sa silangang bahagi ng lalawigan.
==Heograpiya==
Pagtingin sa himpapawiran kasama si Santa Cruz sa gitna at ang Pila sa harapan
Nakatayo sa gitnang bahagi ng lalawigan ng Laguna sa timog-silangang baybayin ng Laguna de Bay, ang Santa Cruz ay namamalagi ng 87 kilometro (54 mi) timog-silangan ng Metro Manila sa pamamagitan ng Calamba at makikita ang heograpiya sa humigit-kumulang na 14 degree 17 'latitude at 121 degrees 25' longitude. Ang munisipalidad ay hangganan sa hilaga at hilaga-kanluran ng Laguna de Bay, sa hilagang-silangan ng Lumban, sa silangan ng Pagsanjan, sa timog-silangan ng Magdalena, sa timog ng Liliw, at sa timog-kanluran ng Pila . Mayroon itong 26 na mga barangay at sumasaklaw sa tinatayang lugar ng 3860 hectares na binubuo ng halos 2% ng kabuuang lupa sa Lalawigan ng Laguna.
Lawak ng Lupa: 3,860 hectares
Tirahan: 381.97
Komersyal: 35.96
Institusyon: 92.17
Functional Open Space: 31.27
Mga Kalsada: 157.73
Kabuuang Built-up: 696.10
Pang-agrikultura: 3,048.57
Espesyal na Paggamit: 115.33
==Geology==
Ang dalawang uri ng mga bato na matatagpuan sa Santa Cruz ay alluvium at clastic rock. Ang mga clastic rock ay matatagpuan sa silangang bahagi ng munisipalidad partikular sa Barangay Alipit, San Jose, Oogong, Jasaan, San Juan, Palasan, at mga bahagi ng Barangays Pagsawitan, Patimbao, Bubukal, Labuin at Malinao. Ang mga batong ito ay binubuo ng inter-bedded shale at sandstone na may paminsan-minsang mga manipis na lente ng limestone, tuff, at reworked sandy tuffs, calcareous sandstone at partly tuffaceous shale.
==Klima==
Tulad ng karamihan sa mga lugar sa lalawigan ng Laguna, ang klima ng Santa Cruz ay na ka paloob sa [[Pag-uuri ng klima ni Köppen]] nailalarawan sa pamamagitan ng dalawang binibigkas na panahon: tuyo mula Enero hanggang june at basa sa gitnang ng buwan ng taon . Ang munisipalidad ay may taunang temperatura na 28 degree Celsius heat index 29.9 taunang pag-ulan ng 1962.7mm. Ang hanging amihan-silangan nasa average 18 degree celsius pataas
|-
!Month
!Jan
!Feb
!Mar
!Apr
!May
!Jun
!Jul
!Aug
!Sep
!Oct
!Nov
!Dec
!Year
|-
!Average high °C (°F)
|26
(79)
|27
(81)
|29
(84)
|31
(88)
|31
(88)
|30
(86)
|29
(84)
|29
(84)
|29
(84)
|29
(84)
|28
(82)
|26
(79)
|29
(84)
|-
!Average low °C (°F)
|18
(64)
|18
(64)
|18
(64)
|23
(73)
|24
(75)
|25
(77)
|24
(75)
|24
(75)
|24
(75)
|24
(75)
|24
(75)
|23
(73)
|23
(74)
|-
!Average [[precipitation]] mm (inches)
|58
(2.3)
|41
(1.6)
|32
(1.3)
|29
(1.1)
|91
(3.6)
|143
(5.6)
|181
(7.1)
|162
(6.4)
|172
(6.8)
|164
(6.5)
|113
(4.4)
|121
(4.8)
|1,307
(51.5)
|-
!Average rainy days
|13.4
|9.3
|9.1
|9.8
|19.1
|22.9
|26.6
|24.9
|25.0
|21.4
|16.5
|16.5
|214.5
|-
| colspan="14" |Source: Meteoblue
|}
==Mga Barangay==
Ang bayan ng Santa Cruz ay nahahati sa 26 [[barangay]].
[[File:Santa Cruz Laguna.jpg|thumb|right|Pamilihang Bayan ng Santa Cruz malapit sa Mababang Paaralan ng Santisima]]
<table border=0><tr>
<td valign=top>
* Alipit
* Bagumbayan
* Bubukal
* Calios
* Duhat
* Gatid
* Jasaan
* Labuin
* Malinao
* Oogong
* Pagsawitan
* Palasan
* Patimbao
</td><td valign=top>
* Barangay I (Pob.)
* Barangay II (Pob.)
* Barangay III (Pob.)
* Barangay IV (Pob.)
* Barangay V (Pob.)
* San Jose
* San Juan
* San Pablo Norte
* San Pablo Sur
* Santisima Cruz
* Santo Angel Central
* Santo Angel Norte
* Santo Angel Sur
</td></tr></table>
[[Talaksan:Pila & Sta Cruz Laguna.JPG|thumb|250px|none]]
==Demograpiko==
{{Populasyon}}Sa senso noong 2015, ang populasyon ng Santa Cruz, Laguna, ay 117,605 katao, [3] na may density na 3,000 mga naninirahan kada square square o 7,800 na mga residente bawat square mile.
==Economy==
Taunang koleksyon ng buwis sa lokal na pamahalaan:
2008 - ₱ 160,196,679.38
2007 - ₱ 135,792,097.46
2006 - ₱ 128,812,429.41
2005 - ₱ 117,351,293.14
==Commerce==
Ang kabisera ng lalawigan ng Laguna, Santa Cruz ay nagsisilbing sentro ng serbisyo ng lalawigan partikular para sa mga munisipalidad sa hilagang-silangang bahagi nito.
Ang kalakalan at komersyo ay mananatiling maging isa sa pangunahing mga gawaing pang-ekonomiya sa lokalidad. Ang pagkakaroon ng mga serbisyong dyip na tumatakbo sa Lumban, Paete, Siniloan, San Pablo, Pila, Victoria, Cavinti-Caliraya, Luisiana, Majayjay, Calumpang, Nagcarlan, Liliw, Magdalena, Pagsanjan, Lucban, Lucena at Calamba ay lalong nagpahusay sa papel ng munisipyo bilang isang commerce at sentro ng kalakalan.
Ang sentro ng mga aktibidad sa negosyo ay nasa poblacion partikular sa Barangay V kung saan nakalagay ang apat (4) na mga gusali ng Public Market.
Maraming pagtatatag ang Santa Cruz na nagbibigay ng kontribusyon sa kaunlaran nito. Ang pag-unlad sa paligid na ito ay naging isang uri ng komersyal na quasi-tirahan tulad ng ipinamalas ng paglaganap ng mga istraktura na ginagamit pareho para sa mga layuning pang-negosyo at tirahan ng mga nagmamay-ari / may-ari. Mayroon ding konsentrasyon ng mga negosyo sa seksyon ng pambansang haywey / expressway lalo na ang Barangay Gatid kung saan matatagpuan ang isang Mall, at ang inabandunang PNR Railway (kalsada) habang kapansin-pansin ang isang pattern ng pag-unlad na komersyal sa kahabaan ng Quezon Avenue at sa tabi ng old highway at Pedro Guevarra Avenue. Sa kahabaan ng P Guevarra Avenue, maraming mga establisyemento ang matatagpuan din tulad ng Mga Ospital, tanggapan ng Meralco, tanggapan ng PLDT, Red Cross, maraming Mga Instituto sa Pagbabangko, at Executive Emcent Lending Company. Mayroon ding SL Agritech Corporation, sa Barangay Oogong, Santa Cruz, Laguna,
==Mga punto ng interes==
Ang Santa Cruz ay maaaring walang likas na mga lugar ng turista at walang malawak na lugar upang mapaunlad ngunit isang bagay na ipinagmamalaki ng mga tao ng Santa Cruz ay ang mga lokal na pagkain na magagamit sa bayan. Ipinagmamalaki ni Santa Cruz ang sikat na puting keso o kesong puti, na sariwang gawa sa gatas ng carabao.
* Aglipayan Cathedral kasama ang aming Lady of maulawin shrine.
* Emilio Jacinto Shrine Burial Site
* Villa Valenzuela
* Santa Cruz Town Plaza
* Immaculate Concepcion Parish Church
* Kesong puti Festival - Abril 4–11
* Anilag Festival - Marso 8-17
* Camp Allen Training & Development Center
==Mga Kaganapan==
Nag-host si Santa Cruz ng Palarong Pambansa mula Mayo 4–10, 2014. [9]
==Edukasyon==
===Mga paaralang kindergarten===
Pampubliko: 35
Pribado: 10
===Elementary===
Pampubliko: 16
Pribado: 11
===Mataas na paaralan===
Pampubliko: 2
Pribado: 6
===Mga Kolehiyo===
Pampubliko: 2
Pribado: 8
Bokasyonal:
Pampubliko: 1
Pribado: 2
Bilang ng mga mag-aaral:
Elementarya: 15,291
High school: 8,155
Tertiary: 10,914
==Bahagyang listahan ng mga paaralan==
* Santa Cruz Central Elementary School (The Central School of Santa Cruz)
* Bagumbayan Elementary School
* Bubukal Elementary School
* Elementary School ng Calios
* Duhat Elementary School
* Gatid Elementary School
* Oogong Elementary School
* Pagsawitan Elementary School
* Palasan Elementary School
* Patimbao Elementary School
* Paaralang Elementarya ng San Jose
* Santisima Cruz Elementary School
* Santo Angel Central Elementary School
* Santo Angel Norte Elementary School
* Santo Angel Sur Elementary School
* Silangan Elementary School
* Pedro Guevara Memorial National High School
* Pangunahing Christian International School at Special Education Center, Inc.
* ACTS Computer College
* AMA Computer University
* AMA Computer Learning Center
* Capitol View Christian School
* Immaculate Conception Catholic College (dating Don Bosco High School)
* Laguna Santiago Educational Foundation Inc.
* Laguna Senior High School
* Laguna State Polytechnic University
* Laguna University
* Little Javannah Montessori School
* Our Lady of Maulawin Educational Foundation, Inc.
* Unibersidad ng Kababaihan ng Pilipinas
* Maranatha Christian Academy
* SHARPMINDS Tutorial Center
* STI College
* St. Therese Martin ng Lisieux School at Business High School
* United Evangelical Church School
* Union College ng Laguna
* Southbay Montessori School
* GOAL-DEN Learners Center
* iExcel Learning Hub
* Mind Builders Academy
* Rabi Mahusay na Paaralang Kristiyano
==Mga Ospital==
# Pribadong Ospital: 4 Mga Yunit sa Pangkalusugan sa Bukid: 2 Pamahalaang Ospital: 1 Mga Sentro sa Kalusugan: 26
# Laguna Medical Center
# Santa Cruz Laguna Polymedic, Inc.
# Laguna Doctors Hospital
# Laguna Holy Family Hospital
# Jesus the Savior Hospital
== Mga Kilalang Sikat sa Santa Cruz ==
* [[Eduardo Quisumbing]] - Biologist
* [[Ariel Magcalas]] - Dating Alkalde mula 2007-2010
*Pedro Guevara - sundalo,mambabatas,manunulat at abogado
*[[Agueda Kahabagan]] - Bayani at Unang Babaeng Heneral ng Unang Republika ng Pilipinas
*Felicismo T. San Luis - Gobernador ng Laguna mula 1960-1992
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
==Mga Kawing Panlabas==
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
*[http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html 2010 Philippine Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120625153211/http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html |date=2012-06-25 }}
{{Laguna}}
{{Philippine Provincial Capitals}}
[[Kategorya:Mga bayan ng Laguna]]
26xxugfc4czhewlbaokpac6w2iq0z4h
2225620
2225608
2026-09-16T06:15:20Z
~2026-48682-52
166170
update from weather forecast legitimate source
2225620
wikitext
text/x-wiki
{{multiple issues|
{{copyedit|date=Oktubre 2020}}
{{cleanup|date=Oktubre 2020}}
{{better translation|date=Oktubre 2020}}
}}
{{Infobox Philippine municipality 2
| infoboxtitle = Bayan ng Santa Cruz
| native_name = ᜐᜈ̟ᜆ ᜃ̟ᜇ̵̱ᜐ
| sealfile = SantaCruz_Large.thumbnail.jpg
| locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}}
| caption = Mapa ng Laguna na nagpapakita ng lokasyon ng Santa Cruz.
| region = [[CALABARZON]] (Region IV-A)
| province = [[Laguna]]
| districts =
| barangays = 26
| class = Unang Klase
| mayor = Hon. Edgar S. San Luis.
| founded = 1602
| areakm2 = 526234
| population_as_of = 2000
| population_total = 92694
| population_density_km2 =
|vice_mayor=Laarni A. Malibiran}}
Ang '''Bayan ng Santa Cruz''' ay isang unang klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] at kabisera ng [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng Laguna, [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan.
==Kasaysayan==
Sa huling dekada ng ika-16 na siglo, ang Santa Cruz ay dating mahusay na baryo ng kasalukuyang munisipalidad ng Lumban, pati na rin ang iba pang mga napapanahong bayan tulad ng Pagsanjan, Cavinti, Paete at Pangil. Noong 6 Setyembre 1602, naghiwalay si Santa Cruz mula sa Lumban at naging isang pueblo kasama ang simbahan at pamahalaang lokal.
Mula nang maitatag ito noong 1602, ang bayan ay nawasak ng mapanganib na puwersa tulad ng sunog, bagyo, baha at paninira sa tao noong Rebolusyong Pilipino ng 1896–1899, ang giyera ng Kalayaan ng Pilipinas (1899–1902), Labanan ng Santa Cruz, ang pag-atake ng mga Tulisanes (bandido) sa panahon ng Espanya. Ang mga tropang Pilipino ng pre-war 4th at 42nd Infantry Division ng Philippine Commonwealth Army at kinikilalang mga gerilya ay nagmula rin sa bayan at nasangkot sa Second Battle ng Santa Cruz noong 26 Enero 1945.
Nailalarawan sa pamamagitan ng mga mayabong na lupaing patag na matatagpuan sa baybayin ng Laguna de Bay, ang batayang pang-ekonomiya ng bayan ay tradisyunal na nakaangkla sa dalawang pangunahing industriya, lalo na ang agrikultura at pangingisda na nananatili pa rin hanggang sa kasalukuyan. Dahil sa madiskarteng kinalalagyan ng Santa Cruz na may kaugnayan sa iba pang mga pamayanan sa baybayin tungkol sa lawa, ang mga aktibidad sa pangangalakal ay nagsimula rin sa bayan noong mga unang araw ng pag-areglo. Ang bayan na maayos na palaging naging pokus ng mga aktibidad na magagamit upang ma-access sa iba pang mga lugar na may baybayin dahil sa nababagtas na Santa Cruz River bukod sa mismong Laguna de Bay. Mula noong mga unang araw na iyon, ang tubig ang pangunahing mode ng transportasyon.
Ngayon, ang Santa Cruz ay nagsisilbing kabisera ng Laguna at itinuturing na sentro ng negosyo at komersyo sa silangang bahagi ng lalawigan.
==Heograpiya==
Pagtingin sa himpapawiran kasama si Santa Cruz sa gitna at ang Pila sa harapan
Nakatayo sa gitnang bahagi ng lalawigan ng Laguna sa timog-silangang baybayin ng Laguna de Bay, ang Santa Cruz ay namamalagi ng 87 kilometro (54 mi) timog-silangan ng Metro Manila sa pamamagitan ng Calamba at makikita ang heograpiya sa humigit-kumulang na 14 degree 17 'latitude at 121 degrees 25' longitude. Ang munisipalidad ay hangganan sa hilaga at hilaga-kanluran ng Laguna de Bay, sa hilagang-silangan ng Lumban, sa silangan ng Pagsanjan, sa timog-silangan ng Magdalena, sa timog ng Liliw, at sa timog-kanluran ng Pila . Mayroon itong 26 na mga barangay at sumasaklaw sa tinatayang lugar ng 3860 hectares na binubuo ng halos 2% ng kabuuang lupa sa Lalawigan ng Laguna.
Lawak ng Lupa: 3,860 hectares
Tirahan: 381.97
Komersyal: 35.96
Institusyon: 92.17
Functional Open Space: 31.27
Mga Kalsada: 157.73
Kabuuang Built-up: 696.10
Pang-agrikultura: 3,048.57
Espesyal na Paggamit: 115.33
==Geology==
Ang dalawang uri ng mga bato na matatagpuan sa Santa Cruz ay alluvium at clastic rock. Ang mga clastic rock ay matatagpuan sa silangang bahagi ng munisipalidad partikular sa Barangay Alipit, San Jose, Oogong, Jasaan, San Juan, Palasan, at mga bahagi ng Barangays Pagsawitan, Patimbao, Bubukal, Labuin at Malinao. Ang mga batong ito ay binubuo ng inter-bedded shale at sandstone na may paminsan-minsang mga manipis na lente ng limestone, tuff, at reworked sandy tuffs, calcareous sandstone at partly tuffaceous shale.
==Klima==
Tulad ng karamihan sa mga lugar sa lalawigan ng Laguna, ang klima ng Santa Cruz ay na ka paloob sa [[Pag-uuri ng klima ni Köppen]] nailalarawan sa pamamagitan ng dalawang binibigkas na panahon: tuyo mula Enero hanggang june at basa sa gitnang ng buwan ng taon . Ang munisipalidad ay may taunang temperatura na 28 degree Celsius heat index 29.9 taunang pag-ulan ng 1962.7mm. Ang hanging amihan-silangan nasa average 18 degree celsius pataas
pana-panahon
April hanggang June
summer
July August
Rainy season
September October November
mild summer
December January February March
Cold dry season Winter
|-
!Month
!Jan
!Feb
!Mar
!Apr
!May
!Jun
!Jul
!Aug
!Sep
!Oct
!Nov
!Dec
!Year
|-
!Average high °C (°F)
|26
(79)
|27
(81)
|29
(84)
|31
(88)
|31
(88)
|30
(86)
|29
(84)
|29
(84)
|29
(84)
|29
(84)
|28
(82)
|26
(79)
|29
(84)
|-
!Average low °C (°F)
|18
(64)
|18
(64)
|18
(64)
|23
(73)
|24
(75)
|25
(77)
|24
(75)
|24
(75)
|24
(75)
|24
(75)
|24
(75)
|23
(73)
|23
(74)
|-
!Average [[precipitation]] mm (inches)
|58
(2.3)
|41
(1.6)
|32
(1.3)
|29
(1.1)
|91
(3.6)
|143
(5.6)
|181
(7.1)
|162
(6.4)
|172
(6.8)
|164
(6.5)
|113
(4.4)
|121
(4.8)
|1,307
(51.5)
|-
!Average rainy days
|13.4
|9.3
|9.1
|9.8
|19.1
|22.9
|26.6
|24.9
|25.0
|21.4
|16.5
|16.5
|214.5
|-
| colspan="14" |Source: Meteoblue
|}
==Mga Barangay==
Ang bayan ng Santa Cruz ay nahahati sa 26 [[barangay]].
[[File:Santa Cruz Laguna.jpg|thumb|right|Pamilihang Bayan ng Santa Cruz malapit sa Mababang Paaralan ng Santisima]]
<table border=0><tr>
<td valign=top>
* Alipit
* Bagumbayan
* Bubukal
* Calios
* Duhat
* Gatid
* Jasaan
* Labuin
* Malinao
* Oogong
* Pagsawitan
* Palasan
* Patimbao
</td><td valign=top>
* Barangay I (Pob.)
* Barangay II (Pob.)
* Barangay III (Pob.)
* Barangay IV (Pob.)
* Barangay V (Pob.)
* San Jose
* San Juan
* San Pablo Norte
* San Pablo Sur
* Santisima Cruz
* Santo Angel Central
* Santo Angel Norte
* Santo Angel Sur
</td></tr></table>
[[Talaksan:Pila & Sta Cruz Laguna.JPG|thumb|250px|none]]
==Demograpiko==
{{Populasyon}}Sa senso noong 2015, ang populasyon ng Santa Cruz, Laguna, ay 117,605 katao, [3] na may density na 3,000 mga naninirahan kada square square o 7,800 na mga residente bawat square mile.
==Economy==
Taunang koleksyon ng buwis sa lokal na pamahalaan:
2008 - ₱ 160,196,679.38
2007 - ₱ 135,792,097.46
2006 - ₱ 128,812,429.41
2005 - ₱ 117,351,293.14
==Commerce==
Ang kabisera ng lalawigan ng Laguna, Santa Cruz ay nagsisilbing sentro ng serbisyo ng lalawigan partikular para sa mga munisipalidad sa hilagang-silangang bahagi nito.
Ang kalakalan at komersyo ay mananatiling maging isa sa pangunahing mga gawaing pang-ekonomiya sa lokalidad. Ang pagkakaroon ng mga serbisyong dyip na tumatakbo sa Lumban, Paete, Siniloan, San Pablo, Pila, Victoria, Cavinti-Caliraya, Luisiana, Majayjay, Calumpang, Nagcarlan, Liliw, Magdalena, Pagsanjan, Lucban, Lucena at Calamba ay lalong nagpahusay sa papel ng munisipyo bilang isang commerce at sentro ng kalakalan.
Ang sentro ng mga aktibidad sa negosyo ay nasa poblacion partikular sa Barangay V kung saan nakalagay ang apat (4) na mga gusali ng Public Market.
Maraming pagtatatag ang Santa Cruz na nagbibigay ng kontribusyon sa kaunlaran nito. Ang pag-unlad sa paligid na ito ay naging isang uri ng komersyal na quasi-tirahan tulad ng ipinamalas ng paglaganap ng mga istraktura na ginagamit pareho para sa mga layuning pang-negosyo at tirahan ng mga nagmamay-ari / may-ari. Mayroon ding konsentrasyon ng mga negosyo sa seksyon ng pambansang haywey / expressway lalo na ang Barangay Gatid kung saan matatagpuan ang isang Mall, at ang inabandunang PNR Railway (kalsada) habang kapansin-pansin ang isang pattern ng pag-unlad na komersyal sa kahabaan ng Quezon Avenue at sa tabi ng old highway at Pedro Guevarra Avenue. Sa kahabaan ng P Guevarra Avenue, maraming mga establisyemento ang matatagpuan din tulad ng Mga Ospital, tanggapan ng Meralco, tanggapan ng PLDT, Red Cross, maraming Mga Instituto sa Pagbabangko, at Executive Emcent Lending Company. Mayroon ding SL Agritech Corporation, sa Barangay Oogong, Santa Cruz, Laguna,
==Mga punto ng interes==
Ang Santa Cruz ay maaaring walang likas na mga lugar ng turista at walang malawak na lugar upang mapaunlad ngunit isang bagay na ipinagmamalaki ng mga tao ng Santa Cruz ay ang mga lokal na pagkain na magagamit sa bayan. Ipinagmamalaki ni Santa Cruz ang sikat na puting keso o kesong puti, na sariwang gawa sa gatas ng carabao.
* Aglipayan Cathedral kasama ang aming Lady of maulawin shrine.
* Emilio Jacinto Shrine Burial Site
* Villa Valenzuela
* Santa Cruz Town Plaza
* Immaculate Concepcion Parish Church
* Kesong puti Festival - Abril 4–11
* Anilag Festival - Marso 8-17
* Camp Allen Training & Development Center
==Mga Kaganapan==
Nag-host si Santa Cruz ng Palarong Pambansa mula Mayo 4–10, 2014. [9]
==Edukasyon==
===Mga paaralang kindergarten===
Pampubliko: 35
Pribado: 10
===Elementary===
Pampubliko: 16
Pribado: 11
===Mataas na paaralan===
Pampubliko: 2
Pribado: 6
===Mga Kolehiyo===
Pampubliko: 2
Pribado: 8
Bokasyonal:
Pampubliko: 1
Pribado: 2
Bilang ng mga mag-aaral:
Elementarya: 15,291
High school: 8,155
Tertiary: 10,914
==Bahagyang listahan ng mga paaralan==
* Santa Cruz Central Elementary School (The Central School of Santa Cruz)
* Bagumbayan Elementary School
* Bubukal Elementary School
* Elementary School ng Calios
* Duhat Elementary School
* Gatid Elementary School
* Oogong Elementary School
* Pagsawitan Elementary School
* Palasan Elementary School
* Patimbao Elementary School
* Paaralang Elementarya ng San Jose
* Santisima Cruz Elementary School
* Santo Angel Central Elementary School
* Santo Angel Norte Elementary School
* Santo Angel Sur Elementary School
* Silangan Elementary School
* Pedro Guevara Memorial National High School
* Pangunahing Christian International School at Special Education Center, Inc.
* ACTS Computer College
* AMA Computer University
* AMA Computer Learning Center
* Capitol View Christian School
* Immaculate Conception Catholic College (dating Don Bosco High School)
* Laguna Santiago Educational Foundation Inc.
* Laguna Senior High School
* Laguna State Polytechnic University
* Laguna University
* Little Javannah Montessori School
* Our Lady of Maulawin Educational Foundation, Inc.
* Unibersidad ng Kababaihan ng Pilipinas
* Maranatha Christian Academy
* SHARPMINDS Tutorial Center
* STI College
* St. Therese Martin ng Lisieux School at Business High School
* United Evangelical Church School
* Union College ng Laguna
* Southbay Montessori School
* GOAL-DEN Learners Center
* iExcel Learning Hub
* Mind Builders Academy
* Rabi Mahusay na Paaralang Kristiyano
==Mga Ospital==
# Pribadong Ospital: 4 Mga Yunit sa Pangkalusugan sa Bukid: 2 Pamahalaang Ospital: 1 Mga Sentro sa Kalusugan: 26
# Laguna Medical Center
# Santa Cruz Laguna Polymedic, Inc.
# Laguna Doctors Hospital
# Laguna Holy Family Hospital
# Jesus the Savior Hospital
== Mga Kilalang Sikat sa Santa Cruz ==
* [[Eduardo Quisumbing]] - Biologist
* [[Ariel Magcalas]] - Dating Alkalde mula 2007-2010
*Pedro Guevara - sundalo,mambabatas,manunulat at abogado
*[[Agueda Kahabagan]] - Bayani at Unang Babaeng Heneral ng Unang Republika ng Pilipinas
*Felicismo T. San Luis - Gobernador ng Laguna mula 1960-1992
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
==Mga Kawing Panlabas==
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
*[http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html 2010 Philippine Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120625153211/http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html |date=2012-06-25 }}
{{Laguna}}
{{Philippine Provincial Capitals}}
[[Kategorya:Mga bayan ng Laguna]]
odua36jhfmcw4b0m3e33hqw0wcbyq7g
Miriam Quiambao
0
26563
2225602
1993911
2026-09-15T23:50:30Z
Aubreyjanev
159817
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
2225602
wikitext
text/x-wiki
{{BLP unsourced|date=Marso 2010}}
Si '''Miriam Quiambao''' (ipinanganak 20 Mayo 1975) ay isang artista sa [[Pilipinas]]. Si Miriam ay napili sa taunang patimpalak-kagandahan, ang [[Binibining Pilipinas]], upang sumali sa isang patimpalak kagandahan, ang Binibining Mundo ([[Miss World]]). Natanggalan ng korona ang orihinal na napiling kinatawan sa Binibining Kalawakan (Miss Universe) na si Denise Quinones kung kaya't napiling ipalit si Miriam para sa naturang patimpalak kung saan walumpu't apat na mga bansa ay may kinatawan noong taong 1999. Sa araw ng paunang patimpalak kung saan pinili ang sampung binibini na magtutunggali para sa korona, napatid si Miriam sa laylayan ng kanyang kasuotan habang bumababa ito sa hagdan. Sa halip na mawalan ng lakas-loob, ipinagpatuloy ni Miriam ang paglakad at itinaas ang kanyang mga braso na maubod namang sinalubong ng malakas na palakpakan. Napatunayan niya sa lahat na hindi sagabal ang kanyang pagkatapilok at siya ay tinawag bilang isa sa sampung huling binibini na naglaban para sa korona. Matapos kabahan at halos masamid habang sinasagot ang huling katanungan, tingnghal si Miriam bilang pangalawa sa katapusan ng patimpalak na napanalunan ng binibini mula sa bansang Botswana na si Mpule Kwelagobe.
{{BD|1975|LIVING|Quiambao, Miriam}}
[[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Miss Universe]]
{{Pilipinas-artista-stub}}
agyd9dloq3cyxf5yxm6gr3aypdzs6pb
Anqing
0
38576
2225595
2206933
2026-09-15T23:20:37Z
ListeriaBot
79921
Wikidata list updated [V2]
2225595
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement/Wikidata}}
Ang ''' Lungsod ng Anqing ''' ay isang lungsod sa probinsiya ng [[Anhui]] sa bansang [[Tsina]].
{{clear}}
==Subdibisyon==
{{Wikidata list|sparql=
SELECT ?item
WHERE
{
wd:Q360374 wdt:P150 ?item .
}
|columns=P442:Kodigo,label:Pangalan,label/zh:Pangalang Tsino,P31:Uri,P2046:Lawak (km2),P1082:Populasyon,P1082/P585:Taon
|section=
|min_section=3
|sort=label
|links=text
|thumb=128
|autolist=fallback
}}
{| class='wikitable sortable'
! Kodigo
! Pangalan
! Pangalang Tsino
! Uri
! Lawak (km2)
! Populasyon
! Taon
|-
| 34 08 03
| Daguan District
| 大观区
| qu
| 191.31 km²
| 214112
| 214112 — 2020
|-
| 34 08 22
| Huaining County
| 怀宁县
| xian
| 1357.55 km²
| 592750<br/>496683
| 592750 — 2010<br/>496683 — 2020
|-
| 34 08 82
| Qianshan
| 潜山市
| lungsod na antas county
| 1687.97 km²
| 441224
| 441224 — 2020
|-
| 34 08 26
| Susong County
| 宿松县
| xian
| 2369.95 km²
| 841000<br/>612586
| 841000 — 2013<br/>612586 — 2020
|-
| 34 08 25
| Taihu County
| 太湖县
| xian
| 2039.14 km²
| 430465
| 430465 — 2020
|-
| 34 08 81
| Tongcheng
| 桐城市
| lungsod na antas county
| 1552.74 km²
| 664455<br/>593629
| 664455 — 2010<br/>593629 — 2020
|-
| 34 08 27
| Wangjiang County
| 望江县
| xian
| 1347.98 km²
| 526712<br/>462367
| 526712 — 2010<br/>462367 — 2020
|-
| 34 08 02
| Yingjiang District
| 迎江区
| qu
| 204.59 km²
| 253694
| 253694 — 2020
|-
| 34 08 11
| Yixiu District
| 宜秀区
| qu
| 414.39 km²
| 196672
| 196672 — 2020
|-
| 34 08 28
| Yuexi County
| 岳西县
| xian
| 2372.34 km²
| 323837
| 323837 — 2020
|-
| 34 07 22
| Zongyang County
| 枞阳县
| xian
| 1470.45 km²
| 469051
| 469051 — 2020
|}
{{Wikidata list end}}
[[Kategorya:Mga lungsod sa Anhui]]
{{stub|PRC}}
mpclbd55e99atskxyvby87tx83kn2zf
El Tigre: The Adventures of Manny Rivera
0
44337
2225582
2225529
2026-09-15T20:30:20Z
LNTG
151755
Kinansela ang pagbabagong 2225529 ni [[Special:Contributions/MMVE2012|MMVE2012]] ([[User talk:MMVE2012|Usapan]])
2225582
wikitext
text/x-wiki
{{Cleanup|date=Abril 2008}}
{{Infobox television
| image =
| image_upright =
| image_size =
| image_alt =
| caption =
| alt_name =
| native_name =
| genre = comedic television series
| creator = Jorge R. Gutiérrez
| based_on =
| inspired_by =
| developer =
| writer =
| screenplay =
| story =
| director = Jorge R. Gutiérrez
| creative_director =
| presenter =
| starring =
| judges =
| voices = Grey DeLisle, Alanna Ubach, Eric Bauza, Carlos Alazraqui, April Stewart, Susan Silo, John Di Maggio, Bruce Campbell
| narrated =
| theme_music_composer =
| open_theme =
| end_theme =
| composer = Shawn Patterson
| country = Estados Unidos ng Amerika, Mehiko
| language = Ingles
| num_seasons = 1
| num_episodes = 26
| list_episodes =
| executive_producer =
| producer =
| news_editor =
| location =
| cinematography =
| animator =
| editor =
| camera =
| runtime = 22 minuto
| company = Nicktoons
| distributor =
| budget =
| network = Nickelodeon
| picture_format =
| audio_format =
| first_run =
| released =
| first_aired = {{start date|2007|3|3}}
| last_aired = {{end date|2008|9|13}}
| preceded_by =
| followed_by = {{unbulleted list||}}
| related = {{unbulleted list|||}}
| website = http://www.nick.com/el-tigre/
| website_title =
| production_website =
| production_website_title =
}}
Ang '''El Tigre: The Adventures of Manny Rivera''' ay isang Nicktoon (mga [[kartoon]] ng Nickelodeon) na naka-centro sa [[Mehiko]]. Dahil dito, mala wild-west ang eksena at panay cowboy ang mga tauhan. Si Manny Rivera ang pangunahing tauhan dito. Siya ay 13 taong gulang na hindi makapili kung siya ay magiging mabait o masama (dahil ang lolo niya ay kriminal). May kaibigan siya ni si Frida na galing sa [[Espanya]].
{{Nicktoons}}
[[Kategorya:Nicktoons]]
[[Kategorya:Mga Amerikanong serye sa telebisyon]]
{{stub}}
66o5f3kh646k6ezr27sda4xkxxe8rwv
Unibersidad ng Pilipinas, Mindanao
0
53015
2225601
2172957
2026-09-15T23:49:42Z
Aubreyjanev
159817
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
2225601
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox University
| name = Unibersidad ng Pilipinas Mindanao
| native_name = Ingles: '''University of the Philippines Mindanao'''<br> Cebuano: '''Unibersidad sa Pilipinas Mindanao'''
| image = Unibersidad_ng_Pilipinas.png
| motto = Dangal at Kagalingan (''Honor and Excellence'')
| established = 18 June 1908 (system);<br />20 February 1995 (pamantasan);<br />22 March 1995 (bilang yunit)
| type = [[National Universities|National]], Research university <br /> [[Public university]]|
| president = Atty. Danilo L. Concepcion
| chancellor = Dr. Larry N. Digal
| city = {{flagicon|Philippines}} Barangay Mintal, Distrito ng Tugbok, [[Lungsod ng Dabaw]]
| coor = {{coord|7|05|08.58|N|125|29|05.59|E|type:landmark|display=inline,title}}
| country = [[Philippines]]
|campus = Rural, 204 hektarya
| nickname = UPMin, UP Mindanao, UP ng Katimugan
| free_label = Awit
| free = [[U.P. Naming Mahal]]
| mascot = [[U.P. Oblation]]
| affiliations = [[Association of Pacific Rim Universities]] (APRU), [[Association of Southeast Asian Institutions of Higher Learning]] (ASAIHL), [[ASEAN University Network]] (AUN), ASEAN-European University Network (AEUN) (sa pamamagitan ng [[UP System]]) <br/ > Davao Colleges and Universities Network (DACUN)
| colors = [[File:UP colors.svg|15px|border]] [[Maroon (color)#UP maroon|UP Maroon]] and [[Variations of green#UP Forest Green|UP Forest Green]]
| website = {{URL|www.upmin.edu.ph|www.upmin.edu.ph}}
| logo =
}}
Ang '''Unibersidad ng Philippines, Mindanao''' ('''UP Mindanao, UPMin'''; Cebuano: ''Unibersidad sa Pilipinas Mindanao'') ay ang ika-anim at pinakahuling yunit ng [[Unibersidad ng Pilipinas]]. Itinalaga noong 20 Pebrero 1995 sa pamamagitan ng Republic Act 7889. Pagkaraan, ang mga Lupon ng mga Rehente ng Sistema ng Unibersidad ng Pilipinas ay pormal na nilikha ang UP Mindanao noong 23 Marso 1995. Ito lamang ang natatangging ''constituent university'' ng Unibersidad ng Pilipinas na naitatag sa pamamagitan ng isang batas na inihain sa Kongreso. Pagkaraan, ang mga Lupon ng mga Rehente ng Sistema ng Unibersidad ng Pilipinas ay pormal na nilikha ang U.P. Mindanao noong 23 Marso 1995. Layunin ng UP Mindanao na maibahagi at mabigyang pagkakataon ang mga mag-aaral ng Mindanao, lalung-lalo na ang mga mag-aaral na Muslim at Lumad, na maging mga ''Iskolar ng Bayan'', kasali na ang mga naghihikaos ngunit magagaling na estudyante. Dahil dito, ang mga programang pang-akademiko at pagsasaliksik ay nakatuon sa pag-aaral sa Mindanao (Mindanao Studies) sa larangan ng sangkalikhaan, arkitektura, ''food science'', biolohiya, ''computer science'', at ''supply chain management''.
Ang UP Mindanao ay matatagpuan sa Bago Oshiro, Mintal, [[Lungsod ng Dabaw]], [[Pilipinas]].
Ang UP Mindanao ay binubuo ng tatlong kolehiyo, ang Kolehiyo ng Sangkalikhaan at Agham Panlipunan, ang Kolehiyo ng Agham at Matematika, at ang Paaralan ng Pangangasiwa. Siyam na baccalaureate degree programs at isang graduate degree program ang inaalok ng UP Mindanao para sa mga nagnanais mag-aral sa unibersidad. Natatangi sa UP Mindanao ang ''Bachelor of Science in Agribusiness Economics'' (BSABE), dahil dito lamang ito inaalok sa buong bansa, at isa ang unibersidad sa mga tatlong pamantasan sa buong mundo na nagbibigay ng edukasyon sa larangang ito.
Ang unibersidad ay itinalagang ''Pambansang Sentro ng Kahusayan'' ng [[Komisyon sa Lalong Mataas na Edukasyon (Pilipinas)|Komisyon sa Lalong Mataas na Edukasyon]] (CHED) sa larangan ng Information Technology (IT) at Computer Science. Kasalukuyan ay gumagawa ng mga hakbang ang unibersidad bilang isang ''Sentro ng Sining at Wika'' sa pag-aaral ng mga katutubong wika at kultura ng Mindanao.
==Kaysaysayan==
===Ang mithiing maitatag ang “UP sa Mindanao"===
Simula't sapul sa huling bahagi ng dekada '50 hanggang sa unang bahagi ng dekada '60 ay nagkaroon na ng panawagang gumawa ng isang ''UP sa Mindanao''. Pinamunuan ng UP Alumni Association - Davao Chapter, na naitatag noong 3 Disyembre 1949, ang panawagang ito. Noong 1961, nag-alok ang UP Summer School ng mga kurso sa Law, Business Administration, at Education sa kanilang campus sa Davao Central Elementary School, na siyang sinundan ng UP Extension Division Davao noong 1970. Ngunit sa isang pag-aaral na ginawa nina Hannah et al, binale-wala ang ideya ng pagtatatag ng UP sa Mindanao sa kadahilanang pinansyal.<ref name="Madayaw - The Official Publication of UP Mindanao">{{cite news|title=20 Years and Counting|date=22 Pebrero 2015|agency=University of the Philippines Mindanao|publisher=University of the Philippines Mindanao}}</ref>
Naganap ang ika-12 UP Alumni Institue sa UPAA-Davao noong Nobyembre 24-25, 1989, at naging panauhing pandangal ang Senador Vicente Paterno. Nandoon rin ang Pangulo ng UP ng kapanuhang iyon na si Jose Abueva. Siya ay humarap sa nagkaisang panawagan ng 630 alumni at kasapi ng midya at negosyo na ipagpatuloy ang kanilang mithiing magkaroon na ng isang "UP sa Davao" o "UP sa Mindanao." Ginawan ito ng panukala na siyang sinangayunan ng lahat ng naroon at pinagtibay ng Institue noong 25 Nobyembre 1989. Isinumite ito kaagad sa pambansang sangay ng UP Alumni Association at inindorso ng Lupon ng mga Rehente.
Nagkatoo na ang mithiing ito nang ipinanukala sa Pambansang Kongreso ng Congressman ng Unang Distrito ng Lungsod ng Davao Prospero Nograles ang House Bill 13382, na pinamagatang "Act to Establish the University of the Philippines in Mindanao". Isang pagdinig ang pinamunuan ng Senador Edgardo Angara (na siyang Pangulo ng Senate Committee on Education noong panahon na iyon) noong 12 Oktubre 1990 sa Davao Chamber of Commerce. Sinuportahan naman ito ng Congressman Rodolfo del Rosario ng [[Davao del Norte]].
Habang ginagawa sa Kongreso ang batas na siyang magtatatag sa UP Mindanao, itinatag ni Abueva ang UP Consortium System, katulad ng UP Bukas na Unibersidad. Nang nagtapos ang katungkulan ni Abueva, itinalaga ng Pangulong [[Fidel V. Ramos]] si Emil Q. Javier bilang kapalit niya sa pagkapangulo sa UP. Ipinag-utos ni Ramos si Javier na gumawa ng isang ''fact-finding commitee'' na kinabibilangan ng mga Rehenteng Oscar Alfonso, (Bise-Presidente para sa Pagpaplano) Fortunato dela Paña, Atty. Carmelita Yadao-Guno, at Dr. Rogelio V. Cuyno upang gumawa ng isang pagsusuring nauukol sa panukala ng pagtatatag ng UP Mindanao.
Nagkaroon ng isang inspeksyon sa Unibersidad ng Timog-Silangang Pilipinas (USeP) at sa Bago Oshiro, Mintal, ang komite. Nang natanggap ni Javier ang kanilang pag-aaral, hindi itinuloy ni Javier ang panukalang gawing UP Mindanao ang USeP dahil sa mga protesta mula sa kanilang mga guro at staff. Sa halip, inatasan niya si Congressman Elias B. Lopez na siyang mamuno sa pagsuporta sa panukala ni Congressman Nograles, dahil siya lamang ang natatanging alumnus ng UP sa mga kinatawan ng Lungsod ng Dabaw sa Kongreso. Sa kapanahunan din iyon, nag-usap ang komite at ang direktor ng Bureau of Plant Industry (BPI) na si Nerios Roperos na gawing kampus ng UP Mindanao ang nakatiwangwang na 204 hectares na lupain ng BPI sa Bago Oshiro, Mintal.
===Pagkakatatag===
Ang batas Republic Act 7889, o ang "An Act Creating the University of the Philippines Mindanao," ay naisabatas noong 20 Pebrero 1995 ng Pangulong Fidel V. Ramos. Pormal namang nilikha ng Lupon ng mga Rehente ang UP Mindanao bilang ''constituent university'' ng UP System noong Marso 22 ng taong iyon. Upang mabigyang-diin ang kahalagan ng batas na iyon sa mga taga-Mindanao, nagkaroon ng ''re-enactment'' ng pagsasabatas sa [[Bangko Sentral ng Pilipinas]]. Naroon sa kaganapang iyon ang Pangulong Ramos. Naging unang dekano ng UP Mindanao si Dr. Rogelio V. Cuyno nang taon ding iyon.
Ang mga unang opisina at silid-aralan ng UP Mindanao ay matatagpuan sa Lee Business Center sa kanto ng Daang Juan Luna at Daang J. de la Cruz (na tinawag na UP Mindanao Ladislawa Campus), at sa Casa Mercado Buidling sa Matina mula Marso hanggang Septyembre 1995 at mula Septyembre 1995 hanggang Enero 1996. Sa kalaunan ay ang Ladislawa Campus ang naging unang permanenteng tahanan ng UP Mindanao.<ref name="Madayaw - The Official Publication of UP Mindanao"/>
===Mula Ladislawa hanggang Bago Oshiro hanggang Mintal (1995-1997)===
Dahil wala pang sariling lupa ang unibersidad na siyang tatayuan ng mga pasilidad at gusali, nilagdaan ni Pangulong Ramos ang Proclamation No. 822 na naglalaan ng 204 hektaryang lupain ng Bureau of Plant Industry sa Bago Oshiro, Mintal, para sa UP Mindanao. Ang lupaing ito ay pagmamay-ari ng Ohta Development Corporation ng mga Hapon noong ika-dekada '20, ngunit ito ay isinauli sa pamahalaan ng Pilipinas matapos ang [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] bilang kabayaran ng mga Hapon sa Pilipinas.
Itinatag noong Hunyo 1996 ang Kolehiyo ng Sinig at Agham (College of Arts and Sciences, CAS), at ang Paaralan ng Pangangasiwa (School of Management, SOM). Matapos ang isang taon hiniwalay ang CAS at ginawang Kolehiyo ng Sangkalikhaan at Agham Panlipunan (College of Humanities and Social Sciences, CHSS), at Kolehiyo ng Agham at Matematika (College of Science and Mathematics, CSM), habang napanatili ang Paaralan ng Pangangasiwa.
Itinayo noong 1997 ang Bulwagang Elias B. Lopez na siyang dormitoryo para sa mga kababaihang mag-aaral. Sa panahong iyon ginagamit ng UP Mindanao ang ilang gusali ng Philippine Coconut Authority (PCA) bilang dormitoryo para sa mga kalalakihan.<ref name="Madayaw - The Official Publication of UP Mindanao"/>
===Panahon ng Pagbabago (1998-2000)===
Ang bantayog ng Pahinungod (UP Oblation) ay nilagay sa UP Mindanao noong 20 Pebrero 1998, ang ikatlong kaarawan ng unibersidad. Nililok ni Napoleon Abueva ang iskulturang ito na siyang hawig sa orihinal na Pahinungod na ginawa naman ni Guillermo Tolentino. Sinabayan ng mga mang-aawit ng UP Madrigal Singers ang iskultura nang dumaong ang barkong sinakyan nito sa Daungnang Sasa sa Davao. Dinala ito sa Mintal matapos ang isang parada na umikot sa sentro ng Lungsod ng Dabaw at nilagay ng pasamantala sa Kanluran, bago ito nilagay sa Plaza ng Pahinungod sa harap ng Administration Building.
Binigyan ng kasarinlan bilang ''constituent unit'' ng UP System ang UP Mindanao ng Lupon ng mga Rehente noong 26 Pebrero 1998. Dahil dito ang UP Mindanao ang ika-anim at pinakabagong yunit ng UP System sa panahong iyon. Naging unang kansilyer naman si Dr. Cuyno ng Disyembre 11 ng taong iyon. Nilagdaan ni Pangulong Ramos ang Proclamation Nos. 1252 at 1253 na naglalaan ng mga lupain sa Laak, Lambak ng Compostela (2800 hektarya) at Distrito ng Marilog sa Lungsod ng Dabaw (4100 hektarya) bilang ''land reservations'' para sa mga iba't ibang proyekto ng unibersidad.
Ang mga yunit-akademiko ng unibersidad ay nabigyan na rin ng kanilang mga sariling gusali noong 1998. Ginamit ng Paaralan ng Pangangasiwa ang Terraza Milesa Building sa Daang F. Iñigo (Daang Anda) sa kalakhang Dabaw habang ginamit namang ng dalawang kolehiyo ang Academic Building I na iniwan ng USeP sa loob ng lupain ng UP Mindanao sa Mintal. May iilan ring klaseng ginanap sa loob ng PCA habang ginagawa ang Administration Building sa kapanuhang iyon. Sa kalaunan ay ito ay ginamit ng unibersidad bilang sentro ng pamamahala, at lumipat na rin dito ang Kolehiyo ng Sangkalikhaan at Agham Panlipunan noong 2009 nang natapos ang buong gusali.
Ang mga unang mag-aaral ay nagsipagtapos sa kanilang mga kurso sa huling bahagi ng 1998.
===Ang unang dekada (2000-2010)===
Sumunod kay Dr. Cuyno bilang kansilyer ng UP Mindanao si Prof. Ricardo M. de Ungria, na niluklok noong Septyembre 21, 2001. Sa ilalim ng kanyang pamamahala, kasama ang UP Mindanao na nagtatagag sa Davao Colleges and Universities Network (DACUN), Mindanao Science and Technology Park Consortium (MSTPC) at Mindanao Studies Consortium Foundation Inc. (MSCFI). Ginawa ng Lupon ng mga Rehente ang Office of Extension and Community Services (OECS) at Office of Research (OR) na siyang naatasang gawin ang mandato ng UP Mindanao para sa komunidad ng Mindanao sa larangan ng serbisyo at pananaliksik. Nasimulan din sa taong ito ang paggawa sa Daang Sitio Basak, na siyang tanging daan papasok sa UP Mindanao mula sa Mintal at sa kalakhang Dabaw. Natapos ang paggawa sa daang ito noong 2006. Ang Daang Sitio Basak ay binansagang "Abortion Road" ng mga mag-aaral, guro, at mamamayan ng Sitio Basak dahil sa mabatong daan na hindi madaan kapag umuulan.
Nailimbag ng unibersidad ang unang pang-akademikong journal nito na ''Banwa'' noong 2004. Sinundan ito ng paggawad sa unibersidad ng CHED ng "Best Higher Education Research Program" para sa ''Agribusiness Supply Chain'' ng Paaralan ng Pangangasiwa noong 2006 at 2010.<ref name="Madayaw - The Official Publication of UP Mindanao"/>
Sumunod si Dr. Gilda C. Rivero bilang ikatlong kansilyer ng UP Mindanao noong July 30, 2007. Sa taon ding ito iginawad ng CHED ang UP Mindanao bilang ''Sentro ng Kahusayan'' para sa mga programa nito sa Computer Science at IT Development. Itinatag ang CHED Zonal Research Center sa UP Mindanao noong 2008 na may layuning pag-ibayuhin ang pag-aaral sa ''biodiversity'' at ''biotechnology research and development''.
Ngunit isang malaking pagsubok sa pangangasiwa ni Kansilyer Rivero ang pagtaas ng matrikula at bayarin sa pag-aaral dahil sa pagbago ng ''tuition and other fees'' (TOFI) ng UP System. Dahil dito, naging PhP600 na ang bayad sa bawat yunit ng pag-aaral, na siyang naging mitsa para sa mga malawakang protesta ng mga mag-aaral at guro. Kalakip rin sa pagtaas ng mga bayarin ang mga ''miscellaneous fees'' katulad ng bayarin sa kuryente, Internet, at ''cultural fee''. Nang naging panauhin ang Pangulong [[Gloria Macapagal-Arroyo]] sa unibersidad para sa ''laying-down ceremony'' ng Biotechnology Complex sa CSM noong 2009, bantay-sarado ng kapulisan, militar, at mga miyembro ng ROTC ang unibersidad dahil sa pagbabarikada ng mga demonstrador sa Daang Kanluran na siyang tanging daan patungo sa Biotechnology Complex. Ang Kahilim ng DOST na si Estrella F. Alabastro at Pangulo ng UP Emerlinda R. Roman lamang ang nakadalo sa pagtitipong iyon.
Ginawarang noong 2009 ang isyu ng ''Banwa'' sa sago (''Metroxylon sagu'') bilang "Most Outstanding Monograph" mula sa National Academy of Science and Technology. Ang CHED Higher Education Regional Research Center for Davao Region ay binigay sa UP Mindanao noong 2012 para sa proyektong "Sustainable Development of the Philippine Tuna Value Chain."<ref name="Madayaw - The Official Publication of UP Mindanao"/>
Sa huling taon ni Kansilyer Rivero ay natapos ang mga daanan sa loob ng UP Mindanao, maliban sa daanang papuntang Human Kinetics Center. Natapos ring magawa ang Administration and Corporate Center ng Paaralan ng Pangangasiwa noong Mayo 2011. Dahil dito, lahat na ng yunit-akademiko ng UP Mindanao ay nasa campus nito sa Mintal, Davao City.
===Ikadalawampung Taon (2010-Kasalukuyan)===
[[File:UP Mindanao Isang Libong Alumni Para Kay Oble.jpg|thumb|300px|Mga alumni ng UP, staff, guro, at mag-aaral ay tulong-tulong sa paggawa ng Plaza ng Pahinungod para sa "Isang Libong Alumni Para Kay Oble" noong 28 Pebrero 2015.]]
Hinirang ng Lupon ng mga Rehente si Dr. Sylvia B. Concepcion bilang ikaapat na kansilyer ng UP Mindanao sa ika-1285 Pagpupulong ng Lupon noong 24 Enero 2013.<ref>{{cite web|author=<nowiki>University of the Philippines</nowiki>|title=New University Officials|url=http://up.edu.ph/index.php/more-on-up/20-announcements/578-new-university-officials|accessdate=1 Marso 2013|archive-date=30 Enero 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130130043057/http://up.edu.ph/index.php/more-on-up/20-announcements/578-new-university-officials|url-status=dead}}</ref> Nagsimula ang kanyang panungkulan noong 1 Marso 2013, at magpapatuloy ito hanggang 28 Pebrero 2016. Ginawa ang ''turn-over ceremony'' at ''testimonial ceremony'' para kay Kansilyer Rivero noong 22 Pebrero 2013<ref>{{cite web|last=Estremera|first=Rene|title=Testimonial and Turn-Over Ceremonies held|url=http://upmin.edu.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=1122:25-february-2013&catid=1&Itemid=19|accessdate=1 March 2013}}</ref>), at ang kanyang ''Investiture Ceremony'' ay isinagawa noong 19 Abril 2013, kasabay ng ika-16 Seremonya ng Pagtatapos ng mga nagsipagtapos na mag-aaral ng taong iyon.<ref name="Estremera"/>
Pinili rin ng General Assembly of Student Councils (GASC) ang dating Pangulo ng UP Mindanao University Student Council (USC) na si Krista Iris Melgarejo bilang ika-31 Rehente ng mga Mag-aaral ng UP System. Siya ang unang rehenteng nagmula sa UP Mindanao.<ref>{{cite web|last=Estremera|first=Rene|title=FORMER UPMIN USC CHAIR IS 31ST STUDENT REGENT|url=http://upmin.edu.ph/index.php?option=com_content&view=section&layout=blog&id=1&Itemid=100355|accessdate=2 Hunyo 2013|archive-date=14 Agosto 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130814102429/http://upmin.edu.ph/index.php?option=com_content&view=section&layout=blog&id=1&Itemid=100355|url-status=dead}}</ref> Nagsimula ang kanyang panungkulang sa Pagpupulong ng Lupon noong Hunyo 20.
<!-- [[File:UP Mindanao Oblation Lit during Isang Libong Alumni Para Kay Oble.jpg|thumb|300px|left|Ang pag-ilaw ng Pahinungod sa "Isang Libong Alumni Para Kay Oble."]] -->
The construction of the University Main Library began on August 2013, after a prolonged dispute between the university and settler associations living within the university on land ownership issues hampered efforts to immediately construct the building earlier that year. The Main Library was finished in the late quarter of 2014.
Iginawad sa UP Mindanao ang "Best Implementing Agency Award" noong 2013, sa ika-25 anibersaryo ng Southern Mindanao Regional Research and Development Consortium (SMARRDEC). Naganap rin ang unang pandaigdigang konperensya ng unibersidad na pinamagatang International Conference on Agribusiness Economics and Management (ICAEM).
Sa buong buwan ng Pebrero ng taong 2015 ginanap ang ika-20 anibersaryo ng UP Mindanao, sa ilalim ng temang "''Ika-baynte saulugon, UPMin padayon''!" (Ipagdiwang ang ikadalawampu, UPMin Padayon!). Isa sa mga pinakamahalagang kaganapan nangyari ay ang bayanihan ng mga alumni sa pagtayo ng Oblation Plaza noong Pebrero 28 na pinamagatang "''Isang Libong Alumni Para Kay Oble''". Ito ay pinangunahan ng UP Alumni Association-Davao Chapter at sinalihan ng maraming alumni mula sa lahat ng unibersidad ng UP kasama ang mga kasapi ng pamahalaan ng UPMin, staff, guro, and mga mag-aaral. Naganap din dito ang pag-iilaw ng UP Mindanao Oblation (na kinuha sa ''Torch Night'' ng UP Mindanao), na sinalihan ng mga alumni mula sa [[UP Manila]], [[UP Diliman]], [[UP Los Baños]], [[UP Visayas]], [[UP Cebu]], [[UP Open University]], [[UP Baguio]], at UP Mindanao bilang ''torchbearers'' bago sinindihan ang kawa sa harap ng bantayog ng Pahinungod.
Ipinakita sa kabuuan ng Pebrero sa Administration Building ang ''Milestones'' exhibit. Dito ipinakita ang kasuotan ng mga nagsipagdaang kansilyer sa kanilang pagtatalaga, isang ''photo exhibit'' ng mga mahahalagang pangyayari, at listahan ng mga nagawa ng unibersidad. Ang pangunahing symposium na pinamagatang ''Science for Society'' ay naganap noong Pebrero 16, at si DOST Undersecretary Amelia Guevara ang inimbitahang panauhing pandangal. Nagdiwang ang bawat yunit-akademiko ng unibersidad, ang CHSS ang siyang nagdiwang sa unang linggo, tapos ang CSM, at ang SOM ay sa huling linggo. Naganap din ang ''Students' Week'' at ''Dorm Week'' sa pangatlong linggo, bantog ang mga kaganapang pinangunahan ng mga student organizations. Nagtapos ang ito sa ''Tatak UPMin'' noong Pebrero 27. Bukas ang lahat ng mga kaganapang ito at inanyayahan ang publiko sa pagpunta sa mga ito.<ref>{{cite news|last1=Estremera|first1=Rene|title=Public offerings from U.P. Mindanao in February|agency=UP Mindanao Information Office|publisher=UP Mindanao Information Office|date=19 Enero 2015}}</ref>
===Pangangasiwa===
Pinamamahalaan ang UP Mindanao ng Lupon ng mga Rehente na kinabibilangan ng Pangulo ng UP System, ang tagapangulo ng Komisyon sa Lalong Mataas na Edukasyon (CHED), ang mga pangulo ng Committee of Higher Education ng Senado at Kongreso, apat na rehente na kumakatawan sa mga mag-aaral, guro, alumni, at staff, at tatlong rehente na itinalaga ng Pangulo ng Pilipinas.<ref>{{cite web|url=http://www.up.edu.ph/pdf2/RA_9500.pdf|title=Republic Act 9500: An Act to Strengthen the University of the Philippines as the National University|publisher=University of the Philippines Website|accessdate=2009-05-19|archive-date=2012-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20120222034744/http://www.up.edu.ph/pdf2/RA_9500.pdf|url-status=dead}}</ref>
Ang kansilyer ang siyang diretsong namumuno sa unibersidad, sa tulong ng mga bise-kansilyer para sa pang-akademikong gawain (Vice Chancellor for Academic Affairs) at pangangasiwa (Vice Chancellor for Administration<ref>{{cite web|url=http://www.upmin.edu.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=323&Itemid=100149|title=University of the Philippines Mindanao Administration Officials|accessdate=2010-08-12}}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Ang ''University Council'' o Konseho ng Unibersidad ay kinabibilangan ng kansilyer at mga propesor ng iba't ibang yunit-akademiko ng unibersidad. Ang kansilyer ang siyang namumuno bilang Pangulo ng Konseho at ang Tagapagtala ng Unibersidad (University Registrar) ang siyang kalihim. May kapangyarihang mag-atas at gumawa ng mga kurso ng pag-aaral at panuntunan sa disiplina ang Konseho, ngunit ito ay kailangan pang aprubahan ng Lupon ng mga Rehente upang maisabatas. Nakaatas din sa Konseho ang gumawa ng alituntunin para sa pagpapapasok at pagtatapos ng mga mag-aaral sa mga yunit-akademiko ng unibersidad; dahil dito, may kapangyarihang magrekomenda ang Konseho sa Lupon ng listahan ng mga magsisipagtapos na mag-aaral na siyang makakatanggap ng kanilang mga titulo at patunay. May kapangyarihan ang Konseho na magdisiplina sa mga mag-aaral na naaayon sa mga alituntunin ng Lupon sa pamamagitan ng Executive Committee o sa kansilyer. Ang Executive Committee ay kinabibilangan ng mga dekano ng mga yunit-akademiko ng unibersidad.
Ang Pangulo ng UP System ay magiging ''ex officio member'' ng Konseho ng bawat yunit ng UP System at siyang mamumuno sa mga pagpupulong kapag siya ay naroroon.<ref>{{cite web|url=http://www.upmin.edu.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=322&Itemid=100150|title=University of the Philippines Mindanao University Council|accessdate=2010-08-12}}</ref>
== Mga Yunit-Akademiko ==
{| class="toccolours" style="float:right; margin-left:1em; font-size:90%; line-height:1.4em; width:300px;"
! colspan="2" style="text-align: center;" | Yunit-Akademiko ng UP Mindanao
|-
| '''Kolehiyo/Paaralan''' || '''Taon ng Pagkakatatag'''
|-
| colspan="2" |<hr>
|-
| Kolehiyo ng Sangkalikhaan at Agham Panlipunan* || 1997
|-
| Kolehiyo ng Agham at Matematika* || 1997
|-
| Paaralan ng Pangangasiwa || 1996
|-
| colspan="2" |<hr>
|-
|colspan="2" align"left"|<sup>*</sup>—Unang itinatag noong 1995 bilang Kolehiyo ng Sining at Agham, ngunit hiniwalay noong 1997.
|}
<!-- [[File:UP Mindanao Oblation 28.02.2015.jpg|thumb|Ang Pahinungod (Oblation)]] -->
Ang UP Mindanao ay binubuo ng dalawang kolehiyo at isang paaralan: ang Kolehiyo ng Sangkalikhaan at Agham Panlipunan, na siyang nakatuon sa pag-aaral ng kultura at sining ng Mindanao sa larangan ng literatura, arkitektura, antropolohiya, at komunikasyon; ang Kolehiyo ng Agham at Matematika, na gumagawa ng mga pagsasaliksik sa katutubong halaman at hayop ng Mindanao at nangunguna sa siyentipikong pag-unlad sa larangan ng biolohiya, ''food science'', ''applied mathematics'', at ''computer science''; at ang Paaralan ng Pangangasiwa, na siyang naatasan na gumawa ng mga programa sa pananaliksik sa ''supply chain management'' at ''agribusiness economics''.
=== Kolehiyo ng Sangkalikhaan at Agham Panlipunan ===
Dekano: Prof. Ma. Stella R. Salazar
* Departmento ng Arkitektura
** Arkitektura
* Departmento ng Sangkalikhaan
** Sining ng Komunikasyon
*** Audio-visual Communication
*** Media Arts
*** Speech and Corporate Communication
** Malikhaing Pagsusulat
* Departmento of Kinetikang Pantao
** Edukasyon sa Pangangatawan
*** Mga koponan ng UP Mindanao sa isports
**** Football
**** Basketball
**** Volleyball
**** Chess
*** UP Mindanao Dance Ensemble
** National Service Training Program
* Departmento ng Agham Panlipunan
** Agham Panlipunan
** Antropolohiya
** Sikolohiya
=== Kolehiyo ng Agham at Matematika ===
Dekano: Prof. Annabelle U. Novero
* Departmento ng Siyensyang Biolohiko at Pangkalikasang Pag-aaral
** Animal Science
** Biology
** Crop Science
** Ecology
** Microbiology
** Wildlife
** Zoology
* Departmento ng Food Science at Kimika
** Kimika
** Food Science and Technology
* Departmento ng Matematika, Pisika at Computer Science
** Applied Mathematics
** Computer Science
=== Paaralan ng Pangangasiwa ===
Dekano: Prof. Adela G. Elison
* Agribusiness Economics
* Pangangasiwa
== Programang Pang-akademiko ==
=== Kolehiyo ng Sangkalikhaan at Agham Panlipunan ===
* Batsilyer sa Sining ng Antropolohiya / Bachelor of Arts in Anthropology
* Batsilyer sa Agham ng Arkitektura / Bachelor of Science in Architecture
* Batsilyer sa Sining ng Komunikasyon / Bachelor of Arts in Communication Arts
** Major in Media Arts
** Major in Speech Communication
* Batsilyer sa Sining sa Ingles (Malikhaing Pagsusulat) / Bachelor of Arts in English (Creative Writing)
=== Kolehiyo ng Agham at Matematika ===
* Batsilyer sa Agham ng Sinalapat Sipnayan/ Bachelor of Science in Applied Mathematics
* Batsilyer sa Agham ng Biolohiya / Bachelor of Science in Biology
** Major in Cell Biology
** Major in Ecology
* Batsilyer sa Agham ng Computer Science / Bachelor of Science in Computer Science
* Batsilyer sa Agham ng Food Technology / Bachelor of Science in Food Technology
** Major in Food Business
** Major in Food Processing
** Major in Food Science
=== Paaralan ng Pangangasiwa ===
* Batsilyer sa Agham ng Agribusiness Economics / Bachelor of Science in Agribusiness Economics
* Master in Management
==Campus==
[[Talaksan:University of the Philippines Mindanao, Administration Building and Oblation Circle.jpg|alt=|thumb|300x300px|''Admin'' at ''Oblation Circle'']]
[[File:UPMin CSM.jpg|thumb|300x300px|''Kanluran''|alt=]]
[[File:UP Mindanao SOM Building.jpg|thumb|300x300px|''SOM''|alt=]]
[[Talaksan:UP Mindanao Main Library (August 2019).jpg|thumb|300x300px|''Main Lib''|alt=]]
[[Talaksan:Davao City Sports Complex UP.jpg|thumb|300x300px|DC-UP Sports Complex|alt=]]
Ang UP Mindanao ay matatagpuan sa isang 204-hektaryang lupain sa Mintal, Tugbok, Lungsod ng Dabaw. Sa kasalukuyang ay iilang gusali lamang ang nakatayo o tinatayo ngunit sa loob ng sampung taon ay gagawing isang ''green university town'' ang UP Mindanao sa tulong ng UP Mindanao Land Use and Master Development Plan na may themang "garden" campus at mga gusaling hango sa iba't ibang katutubong pangkat ng Mindanao<ref name="BOR UP Mindanao Land Use Approval"/>
===Kasalukuyan===
* '''Administration Building (''Admin'')'''
*'''Academic Building I''' ''(''Kanluran'')''
**'''Science and Technology Dormitory''' (''Dorm Annex'')
* '''Human Kinetics Center (''HKC'')'''
*'''Academic Core'''
** College of Humanities and Social Sciences Complex
*** CHSS Cultural Complex
* '''UP Mindanao Road Network'''
** '''Mindanao Avenue'''
** '''Oblation Plaza'''
** '''Maguindanao Road (''Kanluran Road'')'''
* '''University Main Library Phase 1 (''Main Lib'')'''
* '''School of Management Building Phase 1 (''SOM'')'''
* '''Elias B. Lopez Hall (EBL Hall, ''Dorm'')'''
* '''Kalimudan Student Center (''Kalimudan'')'''
** '''University Student Council (USC) House'''
** '''Himati Office'''
* '''UPMin Infirmary'''<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://upbsfi.org/upbsfmindanaochapter/infirmary09/infirmary.html |access-date=2015-03-04 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303174625/http://upbsfi.org/upbsfmindanaochapter/infirmary09/infirmary.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://upbsfi.org/features22.html |access-date=2015-03-04 |archive-date=2012-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120317004115/http://upbsfi.org/features22.html |url-status=dead }}</ref>
*'''Mindanao Research and Development Center'''
** Center For Advanced Research in Mindanao (CARIM)
*'''Davao City-UP Sports Complex'''
===Ginagawa<ref name="Moving Forward">{{cite news|last1=Cabrera|first1=Cherrylyn|title=Moving Forward|work=Madayaw|agency=University of the Philippines Mindanao|issue=Pebrero 2015|publisher=University of the Philippines Mindanao|date=20 Pebrero 2015}}</ref>===
* '''Academic Core'''
** College of Science and Mathematics Complex
** School of Management Complex
*** SOM Building Phase 2
* '''Student Housing Facilities'''
* '''UP Mindanao Road Network'''
* '''Pedestrian network'''
* '''Executive Housing facilities'''
*[[Talaksan:Davao City-UP Sports Complex Gymnasium (August 2019).jpg|thumb|300x300px|Himnasyo ng ''DC-UP Sports Complex''|alt=]]'''Commercial facilities'''
* '''UP Mindanao Botanical Garden'''
* '''Davao City-UP Sports Complex'''
===Sinauna===
* '''UP Mindanao Ladislawa Campus'''
* '''Casa Mercado Building'''
* '''Philippine Coconut Authority (PCA), Mintal'''
* '''Old SOM Building '''(''UP Mindanao City Campus'','' UP Anda'')
* '''Old Main Library Building '''(''Main Lib'')
==Tingnan din==
*[[Unibersidad ng Pilipinas]]
*[[U.P. Naming Mahal]]
== Mga sanggunian ==
{{reflist|refs==
<ref name="BOR UP Mindanao Land Use Approval">{{cite web|title=BOR UP Mindanao Land Use Approval|url=http://www.upmin.edu.ph/images/stories/2010_060210_BOR_Land_Use_Approval.pdf|publisher=UP Mindanao|accessdate=10 Agosto 2010|year=2009|archive-date=18 Oktubre 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191018165404/https://www2.upmin.edu.ph/images/stories/2010_060210_BOR_Land_Use_Approval.pdf|url-status=dead}}</ref>
}}
== Mga kawing panlabas ==
*[http://www.upmin.edu.ph UPMin website]
[[Kategorya:Unibersidad ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Mindanao]]
3k2yfdm5hdwbc6ocv6krv2rgy2r8glz
Atenas (diyosa)
0
64685
2225641
304885
2026-09-16T11:45:57Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225641
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Athenas
0
64686
2225643
304886
2026-09-16T11:46:17Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225643
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Atena (diyosa)
0
64687
2225640
304887
2026-09-16T11:45:47Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225640
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Minerva
0
86640
2225653
417580
2026-09-16T11:47:57Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225653
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Atina
0
86641
2225645
417581
2026-09-16T11:46:37Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225645
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Minerba
0
86643
2225652
417585
2026-09-16T11:47:47Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225652
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Menrba
0
86644
2225650
417586
2026-09-16T11:47:27Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225650
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Menrva
0
86645
2225651
417588
2026-09-16T11:47:37Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225651
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Menerba
0
86646
2225646
417589
2026-09-16T11:46:47Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225646
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Menirba
0
86647
2225648
417590
2026-09-16T11:47:07Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225648
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Minirba
0
86648
2225654
417591
2026-09-16T11:48:07Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225654
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Minirva
0
86649
2225655
417592
2026-09-16T11:48:17Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225655
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Menirva
0
86650
2225649
417593
2026-09-16T11:47:17Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225649
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Menerva
0
86651
2225647
417594
2026-09-16T11:46:57Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225647
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Pallas
0
87769
2225656
422379
2026-09-16T11:48:27Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Atena]]
2225656
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Atena]]
tix06zyllp2j6lr02nq9giri8lf7prt
Alan Turing
0
98740
2225596
2224806
2026-09-15T23:33:29Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225596
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Scientist
| name = Alan Mathison Turing
| image = Turing statue Surrey.jpg
| image_size =
| caption =
| birth_date = {{Birth date|1912|6|23|df=yes}}
| birth_place = [[Maida Vale]], London, England, United Kingdom
| death_date = {{Death date and age|1954|6|7|1912|6|23|df=yes}}
| death_place = [[Wilmslow]], Cheshire, England, United Kingdom
| nationality = British
| field = [[Mathematics]], [[Cryptanalysis]], [[Computer science]]
| work_institutions = University of Cambridge<br />[[Government Code and Cypher School]]<br />[[National Physical Laboratory, UK|National Physical Laboratory]]<br />[[University of Manchester]]
| alma_mater = [[King's College, Cambridge]]<br />[[Princeton University]]
| doctoral_advisor = [[Alonzo Church]]
| doctoral_students = [[Robin Gandy]]
| known_for = [[Halting problem]]<br />[[Turing machine]]<br />[[Cryptanalysis of the Enigma]]<br />[[Automatic Computing Engine]]<br />[[Turing Award]]<br />[[Turing Test]]<br />[[Turing pattern]]s
| prizes = [[Officer of the Order of the British Empire]]<br />[[Fellow of the Royal Society]]
}}
Si '''Alan Mathison Turing''', <small>[[Orden ng Imperyong Britaniko|OBE]]</small>, <small>[[Fellow of the Royal Society|FRS]]</small> ({{pronEng|ˈtjʊ (ə)rɪŋ}}) (23 Hunyo 1912 – 7 Hunyo 1954) ay isang [[Gran Britanya|Briton]] na [[matematiko]], [[lohiko]] (o [[lohisyano]]), [[kriptoanalisis|kriptoanalista]] at [[agham pangkompyuter|siyentista ng kompyuter]].
Kanyang naimpluwensiyahan ang pagpapaunlad ng [[agham pangkompyuter]], pagbibigay ng pormalisasyon ng mga konsepto ng "[[algoritmo]]" at "[[komputasyon]]" sa isang [[makinang Turing]], na malaki ang ginampananang papel sa pagkakalikha ng modernong kompyuter. Si Turing ay itinuturing na ama ng ''[[agham pangkompyuter]]'' at ''[[Intelehensiyang artipisyal]]''.
Sa panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], si "Turing" ay naglingkod at minsang naging pinuno ng Hut 8 sa ''Government Code and Cypher School'' sa Bletchley Park, isang sentro sa Britanya na responsable sa pagbasag ng mga sekretong kodigo ng mga [[Aleman]] noong panahon ni [[Adolf Hitler]]. Siya ay lumikha ng ilang tekniko sa pagbasag ng mga [[sipero]] ([[algoritmo]] ng [[enkripsiyon]]) ng Alemanya kabilang ang paraan ng elektromekanikal na makinang [[bombe]] na makakahanap ng mga kompigurasyon ng makinang [[Enigma]] (ang makinang ginamit ng pamahalaan at militar ng Alemanya upang ilihim ang mga pinadadalang mensahe ng kanilang mga sundalo). Pagkatapos ng digmaan, siya ay nagtrabaho sa Pambansang Laboratoryong Pisikal (''National Physical Laboratory''), kung saan kanyang nilikha ang isa sa mga unang na disenyo ng ACE, na isang "inilalaang programang pangkompyuter" (''stored program'').
Tungo sa huling bahagi ng kanyang buhay, si Turing ay naging interesado sa matematikang biyolohikal. Siya ay sumulat ng isang papel tungkol sa kemikal na batayan ng morpohenesis (''morphogenesis'') at kanyang hinulaan ang isang umiikot na reaksiyong kemikal tulad ng [[reaksiyong Belousov-Zhabotinsky]], na unang napagmasdan at napatunayan noong dekada 1960.
Ang [[homoseksuwalidad]] ni Turing ay nagresulta sa isang kriminal na pag-uusig noong 1952, kung saan ang homoseksuwalidad sa mga panahong ito ay itinuturing pang ilegal sa [[Britanya]]. Kanyang tinanggap ang parusang paginom ng mga pambabaeng hormone (estrogen) kapalit ng parusang pagkakabilanggo. Siya ay namatay noong 1954 mula sa pagkalasyon ng [[cyanide]], mga dalawang linggo bago ang kanyang ika-apatnapu't dalawang (42) kaarawan. Natukoy ng isang pagsusuri na ang kamatayan ni Turing ay isang [[pagpapatiwakal]] ngunit ang kanyang ina ay naniniwalang ito'y isang aksidental na kamatayan. Noong 10 Setyembre 2009, pagkatapos ng isang kampanya sa [[internet]], humingi ng patawad ang Punong Ministro ng Britanya na si [[Gordon Brown]] sa ngalan ng pamahalaan ng Britanya sa nangyaring pagtrato kay Turing pagkatapos ng digmaan.
== Talambuhay ==
=== Kabataan ===
[[Talaksan:Turing Plaque.jpg|thumbnail|Isang plakang pag-alala na nagmamarka sa naging tirahan ni Alan Turing sa Wilmslo, Cheshire, Inglatera]]
Si Alan Turing ay ipinaglihi sa [[India]]. Ang kanyang amang si Julius Mathison Turing, ay isang miyembro sibil na paglilingkod sa India. Ang kanyang mga magulang na si Julius at Ethel Sara Stoney (1881–1976, na anak na babae ni Edward Waller Stoney, punong inhinyero ng Madras Railways) ay nagnais na palakihin ang kanilang magiging anak na si Alan sa Inglatera, kaya sila bumalik sa Maida Vale, London, kung saan ipinanganak si Alan Turing noong 23 Hunyo 1912. Si Alan ay mayroong kuya na nagngangalang John. Dahil sa ang paglilingkod sibil sa India ng kanyang ama ay aktibo pa rin sa mga panahong ito, ang mga magulang ni Alan ay madalas maglakbay sa pagitan ng Hastings, Inglatera at India, kung saan ang kanilang dalawang anak ay iniwan na manatali sa tahanan ng isang retiradong mag-asawang sundalo. Sa murang edad pa lang ay kinakitaan na si Alan Turing ng mga palatandaan ng pagiging isang [[henyo]] na kanyang ipinamalas sa kanyang pagtanda.
Si Turing ay ipinasok ng kanyang mga magulang sa St Michael, isang paaralan sa 20 Charles Road, St. Leonards on Sea, sa edad na anim na. Ang punong guro ay napansin ang katalinuhan ni Turing sa simula pa lamang gayundin ang mga ibang pang mga naging kanyang guro. Noong 1926, sa edad na 14, siya ay nag-aral sa Sherborne School, isang tanyag na independiyenteng paaralan sa isang palengkeng bayan sa Sherborne sa Dorset. Ang kanyang unang pagpasok sa paaral ay naging kasabay ng isang malawakang protesta sa Britanya ngunit dahil siya ay determinado na pumasok sa unang araw, siya'y nagtungo sa paaralan na higit 60 milya ang layo mula sa Southampton gamit ang isang bisekleta at humihinto tuwing gabi sa isang paupahang tuluyan.
Ang pagkahilig ni Turing sa matematika at agham ay hindi nagdulot sa kanya ng paggalang mula sa ilang mga guro sa Sherborne, dahil sa ang paaralang ito ay nagbibigay diin sa pagaaral ng mga klasiko. Ang kanyang punong-guro ay sumulat pa sa kanyang mga magulang na nagsasaad na: "
''Umaasa ako na hindi siya mahulog sa pagitan ng dalawang upuan. Kung siya ay mananatili sa isang pampublikong paaralan, siya ay dapat magnais na matuto. Kung siya ay nagnanais lamang na maging spesyalistang siyentipiko, kanya lamang sinasayang ang kanyang panahon sa isang pampublikong paaralan''". Sa kabila nito, si Turing ay patuloy na nagpakita ng kahanga hangang kakayahan sa mga mga paksang kanyang minamahal, ang paglutas ng mga mahirap na problema sa [[calculus]] noong 1927 kahit hindi siya nag-aral ng panimulang calculus. Noong 1928, sa edad na 16, natagpuan ni Turing ang mga isinulat ni Albert Einstein. Hindi niya lamang ito naunawaan, kanya ring nasagot ang pagtatanong ni Einstein sa mga [[batas ni Newton ng mosyon]] sa isang aklat na hindi dito hayagang inihayag.
Ang pagsisikap ni Turing sa kanyang pag-aaral ay tumindi dahil sa malapit na pagkakaibigang nabuo sa pagitan niya at ng isa pang mas matandang estudyante na nagngangalang Christoper Morcom. Si Morcom ang unang lalaking minahal ni Turing, ngunit ito ay biglaang namatay mga ilang linggo bago matapos ang kanilang huling semestro sa Sherborne. Si Morcom ay namatay mula sa komplikasyon ng tuberkolosis na nakukuha sa isang baka, na nakuha nito matapos uminom ng isang gatas sa isang may sakit na baka noong ito'y bata pa lamang. Dahil sa pangyayaring ito, ang pananampalatayang panrelihiyon ni Turing ay nawala at siya'y naging isang [[ateista]]. Tinanggap ni Turing na ang lahat ng pangyayari sa mundo, kabilang na ang mga galaw ng utak ng tao, ay may materyal na paliwanag ngunit siya ay naniniwala pa rin sa pag-iral ng espirito ng isang tao pagkatapos mamatay.
=== Edukasyon sa unibersidad at mga pagsasaliksik ni Turing ===
[[Talaksan:Alan Turing Memorial Closer.jpg|thumb|right|Estatwang pag-ala ala kay Alan Turing]]
Pagkatapos mag-aral sa Sherborne, si Turing ay nag-aral sa King's College sa [[Unibersidad ng Cambridge]]. Siya ay nagaral dito mula sa 1931 hanggang 1934, at nakakapagtapos kung saan kanyang nakamit ang pangunahing mga parangal sa Matematika. Noong 1935, siya ay inihalal na kapanalig (fellow) sa King's College dahil sa naging impluwensiya ng kanyang tesis tungkol sa [[central limit theorem]].
Noong 1928, Ang Alemang matematiko na si [[David Hilbert]] ay tumawag ng pansin sa ''[[Entscheidungsproblem]]'' (problema ng desisyon). Sa mahusay na papel na isinulat ni Turing na "''On Computable Numbers (mga bilang na matutukoy ng isang nagwawakas na algoritmo), with an Application to the Entscheidungsproblem''" (na kanyang isinumite noong 28 Mayo 1936 at itinanghal noong 12 Nobyembre), kanyang binago ang mga resulta na isinulat ng matematikong si [[Kurt Godel]] noong 1931 tungkol sa limitasyon ng pagpapatunay (proof) at komputasyon, kung saan pinalitan ni Turing ang pangkalahatang nakabatay-sa-aritmetikang pormal na lenggwahe ng isang [[makinang Turing]], na mga makinang pormal at simple. Pinatunayan ni Turing na ang makinang Turing ay may kakayahang gumawa ng anumang pagkukuwenta kung ito ay maisasalarawan bilang isang [[algoritmo]]. Kanya ding pinatunayan na walang solusyon sa Entscheidungsproblem sa pamamagitan ng pagpapakita na ang [[paghintong problema]] (halting problem) sa isang makinang Turing ay hindi madedesisyonan o hindi malalaman kung ito ay hihinto. Bagaman ang pagpapatunay ni Turing ay inilimbag pagkatapos ng parehong pagpapatunay na ginawa ng matematikong si [[Alonzo Church]] tungkol sa kanyang [[kalkulong lambda]], walang kaalaman si Turing sa isinulat ni Alonzo Church.
Ang paraan ni Turing ng pagpapatunay (proof) ay itinuring na mas magagamit at mas mahusay. Ang ideya ni Turing ng mga pangkalahatang makinang Turing ay kakaiba dahil ang ideya ng mga gayung makina ay may kakayahang gawin ang anumang gawin ng ibang makina, samakatuwid ay may kakayahang magkuwenta ng anumang pwedeng ikwenta. Ang makinang Turing hanggang sa araw na ito ang sentral na paksa sa pag-aaral ng [[teorya ng komputasyon]].
Sa kanyang sariling biograpiya, isinulat ni Turing na siya ay nalungkot sa pagtanggap ng kanyang 1936 na papel dahil dalawang tao lamang ang pumansin - sina Heinrich Scholz at Richard Bevan Braithwaite. Ang papel na ito ay nagpapakilala rin sa ideya ng mga maaaring ipaliwanag na mga numero (definable numbers).
Mula Setiyembre 1936 hanggang Hulyo 1938 kanyang ginugol ang kanyang panahon sa ''Institute for Advanced Study sa Princeton'', New Jersey, Estados Unidos at nag-aral sa ilalim ni Alonzo Church. Bilang karagdagan sa kanyang palaging pagsasaliksik matematikal, pinag-aralan din ni Turing ang [[kriptolohiya]] (pag-aaral ng tiyak at matibay na paglilihim ng mga data) at ginawa ang tatlo sa apat na yugto ng elektromekanikal na tagapagpapadami ng bilang [[binaryo]]. Noong Hunyo 1938, kanyang nakamit ang kanyang PhD mula sa Unibersidad ng Princeton sa Estados Unidos. Ang kanyang tesis na ''Systems of Logic Based on Ordinals'' ay nagpapakilala ng konsepto ng lohikang ordinal at ang ideya ng relatibong pagkukwenta, kung saan ang mga makinang Turing ay nagdadagdag ng mga tinatawag na oracle, na lumulutas sa mga problemang hindi malulutas ng isang makinang Turing.
Si Turing ay bumalik sa Cambridge, Inglatera at dumalo sa mga pagtuturo ng matematikong si [[Ludwig Wittgenstein]] tungkol sa mga pundasyon ng matematika. Ang dalawang ito ay nagtalo at hindi nagkasundo dahil sa pagtatanggol ni Turing ng [[pormalismo]] samantalang si Wittgenstein ay nangatwiran na ang matematika ay hindi tumutuklas ng mga basehang katotohanan kundi lumilikha lamang nito. Si Turing ay nagsimula ring magtrabaho sa kaunting oras lamang sa ''Government Code and Cypher School'' (GCCS).
=== Kriptanalisis ===
[[Talaksan:EnigmaMachineLabeled.jpg|right|thumbnail|Tatlong rotor na makinang Enigma na may plugboard (''Steckerbrett''). Ang enigma ang makinang ginamit ng Alemanya sa ilalim ni Hitler upang ilihim ang mga mensaheng ipinapadala ng mga sundalo nito mula sa mga kaaway na bansa kabilang na ang Britanya at Estados Unidos]]
Noong panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]], si Turing ang pangunahing kalahok sa isang sikretong operasyon ng pamahalaang Britanya sa Bletchley Park na naglalayong basagin ang mga [[sipero]] (algoritmo ng [[enkripsiyon]]) ng [[Alemanya]]. Sa pagpapaunlad at mas lalong pagpapabilis ng makinang kriptanalitiko na ginawa nina Marian Rejewski, Jerzy Różycki at Henryk Zygalski ng Cipher Bureau sa Poland, si Turing ay nagdisenyo ng makinang ''[[Turing Bombe]]'' na mas mabilis at mas epektibo sa pagbasag ng parehong makinang ''Enigma'' at ''Lorenz SZ 40/42''. Ang ''Turing Bombe'' ang nagbigay sa Britanya ng mga pangunang babala sa mga plano ni [[Adolf Hitler]] na nagresulta sa pagkatalo ni Hitler sa [[Labanan sa Atlantiko]] at pagikli ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]] ng dalawang taon.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1212910/How-Britain-drove-greatest-genius-Alan-Turing-suicide--just-gay.html How Britain drove its greatest genius Alan Turing to suicide just for being gay], 12 Setyembre 2009, DailyMail</ref><ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1165535/The-Wider-View-Nazi-codebreaker-shortened-Second-World-War-years.html The Wider View: Nazi codebreaker which shortened the Second World War by two years], 20 Hunyo 2009, DailyMail</ref>
Si Turing ay ginawaran ng Order of the British Empire (OBE) noong 1945 para sa kanyang pagsisilbi sa panahon ng digmaan ngunit ang kanyang mga inambag sa kriptanalisis ay itinagong sekreto ng Britanya hanggang 1970 sa kadahilanang panseguridad nito.
== Intelehensiyang artipisyal at pagsubok na Turing (Turing test) ==
{{main|Intelehensiyang artipisyal}}
Mula 1945 hanggang 1947 si Turing ay nanirahan sa ''Church Street, Hampton'' at dito dinesenyo ang ''Automatic Computing Engine'' (ACE) sa ''National Physical Laboratory''. Siya ay nagsumite ng isang papel noong Pebreo 19, 1946 na naglalaman ng kauna unahang detalyadong disenyo ng isang inilalaang-programang kompyuter (stored-program computer).
[[Talaksan:Modern-captcha.jpg|thumb|290px|Ang kabaligtaran ng ''Turing Test'' na CAPTCHA ay ginagamit sa [[internet]] upang mapigilan ang isang bot sa pang aabuso sa paggamit ng isang [[server]].]]
Noong 1948, si Turing ay iniluklok na Reader (senyor na akademiko) sa kagawarang matematika sa Manchester na ngayon ay bahagi na ng ''University of Manchester''. Noong 1949, siya ay naglingkod bilang kahaliling direktor ng laboratoryo ng pagkukwenta sa University of Manchester at gumawa ng [[software]] para sa kauna unahang inilalaang programang kompyuter na Manchester Mark 1. Sa mga panahon ding ito kanyang ipinagpatuloy ang mga pananaliksik abstrakto. Sa papel na "Computing machinery and intelligence" (Mind, Oktubre 1950), tinalakay ni Turing ang problema ng "[[Intelehensiyang artipisyal]]" at iminungkahi ang isang eksperimento na tinatawag na [[Turing Test]]. Ang [[Pagsubok na Turing]] (''Turing Test'') ang naging batayan sa [[agham pangkompyuter]] upang matukoy kung ang isang makina ay nagpapamalas ng katalinuhan. Ayon sa Pagsubok na Turing, ang isang makina ay maituturing na matalino kung hindi matukoy ng isang taong nagtatanong dito kung ang kanyang tinatanong ay isang makina o isang tao. Sa papel ding ito, iminungkahi ni Turing na imbes gumawa ng mga programang gumagaya sa pag-iisip ng isang matandang tao, mas mabuting gumawa ng mas simpleng makina na gumagaya sa isip ng isang bata at ito'y isailalim sa pagkatuto. Ang kabaligtaran ng "Turing Test" na tinatawag na CAPTCHA ("'''C'''ompletely '''A'''utomated '''P'''ublic '''T'''uring test to tell '''C'''omputers and '''H'''umans '''A'''part") ay karaniwang ginagamit sa [[internet]]. Ang CAPTCHA ay paraan upang matukoy ng isang makina (gaya ng [[server]]) kung ang gumagamit nito ay isang tao o isang kompyuter (bot).
Noong 1948, si Turing (sa tulong ang kanyang dating kakilala na si D. G. Champernowne) ay lumikha ng isang [[software]] pang [[chess]] sa isang [[modernong kompyuter]] na hindi pa naiimbento. Si Turing din ang nagimbento ng algoritmong LU decomposition method na ginagamit ngayon sa paglutas ng ''equations matrix''.
== Kriminal na paguusig dahil sa kanyang homosekwalidad ==
Noong Enero 1952, nakilala ni Turing si Arnold Murray sa labas ng sinehan sa Manchester. Pagkatapos ng pananghaliang pakikipagtipanan (''dating''), si Murray ay inimbitahan ni Turing na pumunta sa kanyang bahay na tinanggap naman ni Murray ngunit hindi tinupad. Ang dalawa ay nagkita muli sa Manchester noong sumunod na Lunes at si Murray ay pumayag na samahan si Turing sa kanyang bahay. Pagkatapos ng ilang linggo, si Murray ay muling bumisita sa bahay ni Turing at nananitili ng isang gabi dito. Pagkatapos nito, si Murray ay tumulong sa isang kasabwat sa pagpapasok at pagnanakaw sa bahay ni Turing na nagtulak kay Turing upang iulat ang krimen sa pulisya. Sa imbestigasyon na ginawa ng mga pulis, inamin ni Turing na meron siyang relasyon kay Murray. Sa panahong ito, ang [[homoseksuwalidad]] ay itinuturing pang isang krimen sa Britanya na nagresulta upang si Turing at Murray ay kasuhan ng ''sobrang kahalayan'' sa ilalim ng seksiyong 11 ng ''Criminal Law Amendment Act 1885 ng Britanya''. Si Turing ay binigyan ng dalawang opsiyon sa parusang tatanggapin : ang pagkabilanggo o probasyon sa isang kondisyon na siya'y sasailalim sa isang [[pagkakapon]]g kemikal sa pamamagitan ng pag-inom ng estrogen (hormone ng babae) upang mabawasan ang libido. Kanyang tinanggap ang kemikal na pagkakapon. Ang naging kumbiksiyon ni Turing ay nagresulta rin sa pagkaalis ng kanyang ''security clearance'' (karapatang maging bahagi ng sikretong operasyon ng pamalaan) at inalis sa kanyang trabahong kriptanalitiko sa Government Code and Cypher Schools sa Bletchley Park. Ang kanyang pasaporte ng Britanya ay hindi binawi ng pamahalaang Britanya ngunit siya'y hindi pinayagang makapasok sa Estados Unidos. Sa panahong ito, may pagkabahala sa publiko sa ginagawang pagbibitag sa mga homosekswal na [[espiya]] ng mga ahente ng [[Soviet Union]] (dating Russia) dahil sa paglalantad ng dalawang miyembro ng ''Cambridge Five'' na sina Guy Burgess at Donald Maclean. Bagaman si Turing ay hindi inakusahan ng pang eespiya, siya ay pinagbawalan ng pamahalaan ng Britanya na talakayin ang kanyang naging trabahong kriptanaliko sa Bletchely Park.
== Kamatayan ==
Noong 8 Hunyo 1954, si Turing ay natagpuang patay ng kanyang tagalinis ng bahay. Sa [[awtopsiya]]ng ginawa, ang resulta ng kamatayan ay pagkalason sa [[cyanide]]. Natagpuan din ang isang mansanas na kinain ng kalahati sa tabi ng katawan ni Turing na pinaniniwalaang paraan ni Turing upang makain ang cyanide. Ang katawan ni Turing ay sinunog (cremated) sa Woking Crematorium noong 12 Hunyo 1954. Ayon sa ina ni Turing, ang kamatayan nito ay isang aksidental dahil sa hindi maingat nitong pagtatago sa mga laboratoryong kemikal. Iminungkahi ng manunulat na si David Leavitt na maaaring ang pagkain ni Turing ng mansanas na may cyanide ay isang paggaya sa eksena ng pelikulang [[Snow White]] na ipinalabas noong 1937 na isang paboritong kuwento ni Turing.
== Paghingi ng tawad ng pamahalaan ng Britanya ==
Noong Agosto 2009, si John Graham-Cumming ay nagsimula ng petisyon na humihikayat sa Pamahalaan ng Britanya na posityumus (pagkatapos ng kamatayan) na humingi ng tawad sa [[paglilitis]] ni Alan Turing bilang [[homosekswal]]. Ang petisyong ito ay tumanggap ng libo libong mga lagda. Kinilala ng Punong Ministor ng Britanya na si [[Gordon Brown]] ang petisyong ito, at naglabas ng pahayag noong Setyember 10, 2009 na humihingi ng tawad kay Turing at naglalarawan ng pagtrato kay Turing bilang "nakapangingilabot":
{{cquote|Ang libo libong tao ay nagsama sama upang humingi ng hustisya para kay Alan Turing at pagkilala sa nakakapangilabot na pagtrato sa kanya. Bagaman si Turing ay pinakitunguhan ng batas nang panahong iyon at hindi na natin maibabalik ang panahon, ang kanyang pagtrato ay siyempre labis na hindi patas at ako ay nagagalak na magkaroon ng pagkakataon na magsabi kung gaano kalalim akong humihingi ng tawad at tayong lahat sa nangyari sa kanya. Kaya sa ngalan ng Pamahalaan ng Britanya, at sa mga nabubuhay ng malaya, salamat sa ginawa ni Alan, ako ay taas noong nagsasabi na: kami'y humihingi ng tawad, ikaw ay karapat dapat ng mas mabuti [pagtrato].}}
== Mga Parangal ==
[[Talaksan:Sackville Park Turing plaque.jpg|thumb|right|Pag ala-alang statwang plaka kay Turing sa Sackville Park, Manchester]]
Ang Turing Award na ipinangalan sa "ama ng agham pangkompyuter" na si Alan Turing ang taunang gantimpala na ibinibigay ng Association for Computing Machinery (ACM) sa mga indibidwal sa kanilang kontribusyon sa siyentipikong komunidad pangkompyuter. Ang gantimpalang ito ay itinuturing na pinakamataas na pagkakakilanlan sa [[agham pangkompyuter]] at katumbas ng [[Gantimpalang Nobel]].
Noong 2002, si Turing ay nirangguhan na dalawampu't isa sa ''BBC'' nationwide poll ng [[100 Pinakadakilang mga Briton]].<ref>{{Cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2208671.stm | title = 100 great British heroes | date = 21 Agosto 2002 |work=BBC News }}</ref>
=== Mga parangal ng mga unibersidad sa buong mundo ===
[[Talaksan:Alan Turing Building 1.jpg|thumb|right|Gusaling Alan Turing sa [[University of Manchester]]]]
*Ang ''Kwartong Turing'' sa [[University of Edinburgh School of Informatics|University of Edinburgh's School of Informatics]] ay naglalaman ng skultura ng ulo ni Turing na ginawa ni [[Eduardo Paolozzi]], at isang (#42/50) ng kanyang [http://www.synth.co.uk/images/paolozzi2.html Turing prints (2000)].
*Ang [[University of Surrey]] ay may statwa ni Turing sa kanilang pangunahing [[piazza]].
*Ang [[Istanbul Bilgi University]] ay nagsasagawa ng taunang kumperensiya sa [[teoriya ng komputasyon]] na tinatawag na ''Mga Araw na Turing''.<ref name="bilgiuniv">{{cite web | url = http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | title = Turing Days @ İstanbul Bilgi University | accessdate = 29 Oktubre 2011 | archive-date = 2013-08-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130801193650/http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | url-status = dead }}</ref>
*Ang [[University of Texas at Austin]] ay may honours na programang ng [[agham pangkompyuter]] na pinangalanang ''Mga skolar ni Turing''.<ref name="texturingschol">{{cite web |url=http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |title=Turing Scholars Program at the University of Texas at Austin |accessdate=16 Agosto 2009 |archive-date=2010-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100217072341/http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |url-status=dead }}</ref>
*Noong simula nang 1960's, pinangalanan ng [[Stanford University]] ang kaisa-isang kwarto na pinagtuturuan ng gusaling Bulwagang Polya Matematika na ''Alan Turing Auditorium''.<ref name="stanforduniv">{{cite web | url = http://archive.computerhistory.org/resources/text/Knuth_Don_X4100/PDF_index/k-8-pdf/k-8-u2679-Stanford-Comp-Dedication.pdf | title = Polya Hall, Stanford University | accessdate =14 Hunyo 2011 }}</ref>
*Isa sa mga ampiteatro ng kagawarang Agham Pangkompyuter ng ([[Laboratoire d'Informatique Fondamentale de Lille|LIFL]]<ref name="lifl">{{cite web |url=http://www.lifl.fr/ |title=Laboratoire d'Informatique Fondamentale de Lille |accessdate=3 Disyembre 2010 |archive-date=22 Hulyo 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722014047/http://www.lifl.fr/ |url-status=dead }}</ref>) sa [[Unibersidad ng Lille]] sa hilagang [[Pransiya]] ay ipinangalan bilang parangal kay Alan Turing. (ang iba pang ampiteatro ay ipinangalan kay [[Kurt Gödel]]).
*Ang Kagawaran ng Agham Pangkompyuter ng [[Pontifical Catholic University of Chile]], [[Polytechnic University of Puerto Rico]], [[University of the Andes, Colombia|Los Andes University]] in [[Bogotá]], Colombia, [[King's College, Cambridge]] at [[Bangor University]] sa [[Wales]] ay may mga laboratoryo ng kompyuter na ipinangalan kay Turing.
*Ang [[The University of Manchester]], [[The Open University]], [[Oxford Brookes University]] at [[Aarhus University]] (in [[Århus]], Denmark) ay may mga gusaling nakapangalan kay Turing.
*Ang ''Alan Turing Road'' sa [[Surrey Research Park]] ay ipinangalan kay Alan Turing.
*Ang [[Carnegie Mellon University]] ay may [[granito]]ng bangkuan na matatagpuan sa The Hornbostel Mall na may pangalang "A. M. Turing" na nakaukit sa tuktok, "Read" sa ibaba ng kaliwang hita at "Write" sa ibaba ng kanang hita.
*Ang [[EISTI|École Internationale des Sciences du Traitement de l'Information]] ay pinangalanan ang kamakailan lang na nakuhang ikatlong gusaling na "Turing".
*Ang [[University of Ghent]] ay mayroong isa sa mga pangunahing kwarto ng kompyuter na ginagamit ng mga matematiko at siyentipiko ng kompyuter na ipinangalan kay Alan Turing.
*Ang [[University of Oregon]] ay may iskultura ng ulo ni Turing sa gilid ng gusaling pang agham kompyuter na tinatawag na Deschutes Hall.<ref name="Oregon">{{cite web|url=http://www.mathcomp.leeds.ac.uk/turing2012/files/oregon.html|title=Turing at the University of Oregon|accessdate=1 Nobyembre 2011|archive-date=2012-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120114151918/http://www.mathcomp.leeds.ac.uk/turing2012/files/oregon.html|url-status=dead}}</ref>
== Sanggunian ==
{{reflist}}
== Mga sanggunian ==
{{Refbegin|colwidth=30em}}
* {{ Cite book | last = Agar | first = Jon | title = The government machine: a revolutionary history of the computer | publisher=MIT Press | year = 2003 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 978-0-262-01202-7 }}
* {{ Cite book | last = Alexander | first = C. Hugh O'D. | author-link = Conel Hugh O'Donel Alexander | date = ''circa'' 1945 | title = Cryptographic History of Work on the German Naval Enigma | url = http://www.ellsbury.com/gne/gne-000.htm | publisher=The National Archives, Kew, Reference HW 25/1}}
* {{ Cite book | last = Beniger | first = James | title = The control revolution: technological and economic origins of the information society | publisher=Harvard University Press | year = 1986 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-16986-7 }}
* {{Cite book | last = Babbage | first = Charles | author-link = Charles Babbage | year = 1864
| publication-date = 2008 | editor-last = Campbell-Kelly | editor-first = Martin | editor-link = Martin Campbell-Kelly | title = Passages from the life of a philosopher | publisher=Rough Draft Printing | isbn = 978-1-60386-092-5 | ref = harv | postscript = <!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}} }}
* {{ Cite book | last = Bodanis | first = David | author-link = David Bodanis | title = Electric Universe: How Electricity Switched on the Modern World | year = 2005 |publisher=Three Rivers Press | location = New York | isbn = 0-307-33598-4 | oclc = 61684223 }}
* {{Cite book | last = Campbell-Kelly | first = Martin | authorlink = Martin Campbell-Kelly | last2 = Aspray | first2 = William | title = Computer: A History of the Information Machine | publisher=Basic Books | year = 1996 | location = New York | isbn = 0-465-02989-2 }}
* {{Cite book | last = Ceruzzi | first = Paul | authorlink = Paul Ceruzzi | title = A History of Modern Computing | url = https://archive.org/details/historyofmodernc00ceru | publisher=MIT Press | year = 1998 | location = Cambridge, Massachusetts, and London | isbn = 0-262-53169-0}}
* {{ Cite book | last = Chandler | first = Alfred | authorlink = Alfred Chandler | title = The Visible Hand: The Managerial Revolution in American Business | publisher=Belknap Press | year = 1977 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-94052-0 }}
* {{ Cite journal | last = Copeland | first = B. Jack | authorlink = B. Jack Copeland | title = Colossus: Its Origins and Originators | journal=[[IEEE Annals of the History of Computing]] | volume = 26 | issue = 4 | pages = 38–45 | year = 2004 |doi = 10.1109/MAHC.2004.26 | ref = harv }}
* {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack (ed.)| title = The Essential Turing | year = 2004 | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-825079-7 | oclc = 156728127 224173329 48931664 57434580 57530137 59399569 }}
* {{ Cite book | last = Copeland (ed.) | first = B. Jack | title = Alan Turing's Automatic Computing Engine | url = https://archive.org/details/alanturingsautom0000unse_k5v2 | year = 2005 | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-856593-3 | oclc = 224640979 56539230 }}
* {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack | title = Colossus: The secrets of Bletchley Park's code-breaking computers | url = https://archive.org/details/colossussecretso0000unse | year = 2006 | publisher=Oxford University Press | isbn = 978-0-19-284055-4 | ref = harv }}
* {{ Cite book | last = Edwards | first = Paul N | title = The closed world: computers and the politics of discourse in Cold War America | publisher=MIT Press | year = 1996 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-262-55028-8 }}
* {{ Cite book | last = Hodges | first = Andrew | authorlink = Hodges, Andrew | year = 1983 | title = Alan Turing: the enigma |location = London | publisher=Burnett Books | isbn = 0-04-510060-8 | ref = harv }}
* {{ Cite book | last = Hochhuth | first = Rolf | authorlink = Rolf Hochhuth | title = Alan Turing: en berättelse | publisher=Symposion | year = 1988 | isbn = 978-91-7868-109-9 }}
* {{ Cite book | last = Leavitt | first = David | authorlink = David Leavitt | year = 2007 | title = The man who knew too much: Alan Turing and the invention of the computer | publisher=Phoenix | isbn = 978-0-7538-2200-5 | ref = harv }}
* {{ Cite book | last = Levin | first = Janna | authorlink = Janna Levin | title = A Madman Dreams Of Turing Machines | publisher=Knopf | year = 2006 | location = New York | isbn = 978-1-4000-3240-2 }}
* {{ Cite book | last = Lewin | first = Ronald | authorlink = Ronald Lewin | title = Ultra Goes to War: The Secret Story | edition = Classic Penguin | series = Classic Military History | year = 1978 | publication-date = 2001 | publisher=Hutchinson & Co | location = London, England | isbn = 978-1-56649-231-7 | ref = harv }}
* {{Cite book| last = Lubar | first = Steven | year = 1993 | title = Infoculture | location = Boston, Massachusetts and New York | publisher=Houghton Mifflin | isbn = 0-395-57042-5}}
* {{ Cite document | last = Mahon | first = A.P. | title = The History of Hut Eight 1939–1945 | publisher=UK National Archives Reference HW 25/2 | year = 1945 | url = http://www.ellsbury.com/hut8/hut8-000.htm | accessdate =10 Disyembre 2009 | ref = harv }}
*{{MacTutor Biography|id=Turing|title=Alan Mathison Turing}}
*Petzold, Charles (2008). "[[The Annotated Turing]]: A Guided Tour through Alan Turing's Historic Paper on Computability and the Turing Machine". [[Indianapolis]]: Wiley Publishing. ISBN 978-0-470-22905-7
*Smith, Roger (1997). ''Fontana History of the Human Sciences''. London: Fontana.
*Weizenbaum, Joseph (1976). ''Computer Power and Human Reason''. London: W.H. Freeman. ISBN 0-7167-0463-3
* {{Cite book | last = Turing | first = Sara Stoney | title = Alan M Turing | publisher=W Heffer | year = 1959 }} Turing's mother, who survived him by many years, wrote this 157-page biography of her son, glorifying his life. It was published in 1959, and so could not cover his war work. Scarcely 300 copies were sold (Sara Turing to Lyn Newman, 1967, Library of [[St John's College, Cambridge]]). The six-page foreword by [[Lyn Irvine]] includes reminiscences and is more frequently quoted.
* {{Cite book | last = Whitemore | first = Hugh | authorlink = Hugh Whitemore | last2 = Hodges | first2 = Andrew | authorlink2 = Andrew Hodges | title = Breaking the code | publisher=S. French | year = 1988 }} This 1986 Hugh Whitemore play tells the story of Turing's life and death. In the original West End and Broadway runs, [[Derek Jacobi]] played Turing and he recreated the role in a 1997 television film based on the play made jointly by the BBC and [[WGBH-TV|WGBH, Boston]]. The play is published by Amber Lane Press, [[Oxford]], ASIN: B000B7TM0Q
*Williams, Michael R. (1985) ''A History of Computing Technology'', [[Englewood Cliffs]], [[New Jersey]]: [[Prentice-Hall]], ISBN 0-8186-7739-2
*{{Cite book|last=Yates |first=David M. |title=Turing's Legacy: A history of computing at the National Physical Laboratory 1945–1995 |year=1997 |publisher=[[Science Museum, London|London Science Museum]] |location=London |isbn=0-901805-94-7 |oclc=123794619 40624091 }}
{{Refend}}
== Karagdagang babasahin ==
*{{MathGenealogy|id=8014}}
*{{cite journal|title=The Mind and the Computing Machine: Alan Turing and others|journal=[[The Rutherford Journal]]|url=http://www.rutherfordjournal.org/article010111.html |editor = Jack Copeland|ref=harv}}
*{{cite encyclopaedia |last=Hodges |first=Andrew |editor=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |title=Alan Turing |url=http://plato.stanford.edu/entries/turing/ |accessdate=10 Enero 2011 |edition=Winter 2009 |date=27 Agosto 2007 |publisher=[[Stanford University]] |ref=harv}}
*{{cite journal|last=Gray|first=Paul|date=29 Marso 1999|title=Computer Scientist: Alan Turing|journal=TIME|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|ref=harv|access-date=24 Septiyembre 2011|archive-date=19 Enero 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110119181237/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|url-status=dead}}
* Gleick, James, ''[[The Information: A History, a Theory, a Flood|The Information: A History, A Theory, A Flood]]'', New York: Pantheon, 2011, ISBN 978-0-375-42372-7
* Leavitt, David, ''The Man Who Knew Too Much: Alan Turing and the Invention of the Computer'', W. W. Norton, 2006
== Panlabas na kawing ==
{{Wikiquote}}
{{Commons category|Alan Turing}}
*[http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} Alan Turing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} RKBExplorer
*[http://www.turingcentenary.eu/ Alan Turing Year]
*[http://cie2012.eu/ CiE 2012: Turing Centenary Conference]
*[https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ Visual Turing]
*[http://www.wolframalpha.com/examples/TuringMachines.html Turing Machine calculators] at [[Wolfram Alpha]]
*[http://www.turing.org.uk/ Alan Turing] site maintained by [[Andrew Hodges]] including a [http://www.turing.org.uk/bio/part1.html short biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }}
*[http://www.alanturing.net/ AlanTuring.net – Turing Archive for the History of Computing] by [[Jack Copeland]]
*[http://www.turingarchive.org/ The Turing Archive]{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – naglalaman ng mga hindi nailambag na dokumento mula sa contains Kings College, Cambridge archive
*{{cite journal|last=Jones|first=G. James|date=11 Disyembre 2001|title=Alan Turing – Towards a Digital Mind: Part 1|journal=System Toolbox|publisher=The Binary Freedom Project|url=http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|ref=harv|access-date=2011-09-24|archive-date=2007-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20070803163318/http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|url-status=dead}}
*[http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ Sherborne School Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} – naglalaman ng mga papel tungkol sa panahon ni Alan Turing sa Sherborne School
=== Mga papel ===
*[https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper Ekstensibong talaan ng mga papel ni Turing, mga ulat at pagtuturo at mga isinaling bersiyon] BibNetWiki
*{{Turing 1950}}
*[http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=116 Oral history interview with Donald W. Davies], [[Charles Babbage Institute]], University of Minnesota; inilalarawan ang mga proyeto sa U.K. [[National Physical Laboratory (United Kingdom)|National Physical Laboratory]], mula sa pagdidisenyong ginawa ni Alan Turing noong 1947 sa paggawa ng [[Automatic Computing Engine|ACE computers]]
* [http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=81 Oral history interview with Nicholas C. Metropolis], [[Charles Babbage Institute]], University of Minnesota. Si Metropolis ang kauna unahang direkto ng [[Los Alamos National Laboratory]]; kabilang sa mga paksa ang relasyong pang akademiko sa pagitan ni Alan Turing at [[John von Neumann]]
{{authority control}}
{{BD|1912|1954|Turing, Alan}}
[[Kategorya:Mga siyentipiko ng kompyuter]]
[[Kategorya:Mga matematikong Ingles]]
mci9d3ko73c2bdltv2vyv7m31jbvdz9
Bosa
0
130631
2225613
2224748
2026-09-16T04:39:18Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225613
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Italian comune|name=Bosa|official_name=Comune di Bosa|native_name=|image=Bosa-2298388 960 720.jpg|image_size=|alt=|caption=tanaw ng Bosa mula sa Kastilyo Serravalle|image_shield=Bosa-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_map=Italy Sardinia|coordinates={{coord|40|18|N|8|30|E|region:IT_type:city|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Cerdeña]]|province=[[Province of Oristano|Oristano]] (OR)|frazioni=Bosa Marina|mayor_party=|mayor=Alfonso Marras|area_footnotes=|area_total_km2=135.67|population_footnotes=|population_total=8126|population_as_of=Enero 1, 2009|pop_density_footnotes=|population_demonym=Bosani<br>Bosincos|elevation_footnotes=|elevation_m=2|istat=095079|saint=St. Emilius and Priamus|day=May 28|postal_code=09089|area_code=0785|website={{official website|1=http://www.comune.bosa.or.it}}|footnotes=}}
[[File:Centro_storico_di_bosa.jpg|left|thumb| Ang Bosa at ang kastilyo nito ay makikita mula sa ilog Temo]]
[[File:Veduta_aerea_del_Centro_Storico_di_Bosa_ai_piedi_del_castello_Malaspina_..jpg|left|thumb| Isang tanawing himpapawid ng Bosa]]
Ang '''Bosa''' ay isang bayan at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[lalawigan ng Oristano]] (hanggang Mayo 2005 ito ay nasa [[lalawigan ng Nuoro]]), bahagi ng rehiyon ng [[Cerdeña]], [[Italya]]. Ang Bosa ay matatagpuan mga dalawang-katlo ng daan paakyat sa kanlurang baybayin ng Cerdeña, sa isang maliit na burol, mga {{Convert|3|km|0|abbr=off}} papasok sa lupain sa hilagang pampang ng Ilog Temo. Ito lamang ang bayan sa isla ng Cerdeña na itinayo sa pampang ng isang ilog.<ref>{{Cite web |title=Bosa, village in Sardinia: what to see |url=https://www.italia.it/en/sardinia/bosa |access-date=2025-06-03 |website=Italia.it |language=en}}</ref> Ang bayan ay nakapagpanatili ng populasyon na humigit-kumulang 8,000 katao sa loob ng mahabang panahon, ngunit mayroon itong katangiang urbano na nagpaiba dito mula sa ibang mga lokasyon sa Cerdeña. Isa ito sa [[I borghi più belli d'Italia|I Borghi più belli d'Italia]] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Sardegna |url=https://borghipiubelliditalia.it/sardegna/ |access-date=1 August 2023 |language=it}}</ref> Ang [[agrikultura]] at pangingisda ay may mahalagang papel sa ekonomiya ng lungsod, salamat sa lambak ng ilog malapit sa baybayin na napapalibutan ng mga burol at [[Talampas|talampas sa kabundukan]].
== Kasaysayan ==
Ang lugar ay tinirhan na mula pa noong sinaunang panahon, gaya ng pinatutunayan ng pagkakaroon ng ilang ''[[Domus de Janas|domus de janas]]'' at [[nuraga]]. Malamang na itinatag ito ng mga [[Phoenicia|Fenicio]], bagaman kakaunti ang nalalaman tungkol sa orihinal na paninirahan. Sa panahon ng mga [[Sinaunang Roma|Romano,]] ito ay isang ''[[municipium]].'' Ang kasalukuyang bayan ng Bosa ay itinatag noong [[Ika-13 dantaon|ika-13 siglo]] ng pamilyang Malaspina, 2.5 km (1.5 milya) mula sa kinaroroonan ng sinaunang bayan.<ref>{{Cite EB1911|wstitle=Bosa}}</ref> Noong unang bahagi ng [[Gitnang Kapanahunan]], bilang bahagi ng Giudicato ng Logudoro, ito ay isang kabesera ng probinsiya. Matapos ang pagtatayo ng Kastilyo ng Malaspina, unti-unting lumipat ang populasyon mula sa tabing-dagat patungo sa mga kabundukan.
[[File:Scuola_del_maestro_di_soriguerola,_affreschi_di_n.s._de_regnos_altos,_1300-50_ca.,_06.JPG|thumb| Ika-14 na fresco sa simbahan na matatagpuan sa loob ng Kastilyo Malaspina]]
Nanatili ito sa mga kamay ng Malaspina hanggang ika-14 na siglo, nang ito ay sakupin ng [[Korona ng Aragon]]. Kasama ang natitirang bahagi ng Cerdeña, kalaunan ay pinasiyahan ito ng España. Sa loob ng maikling panahon sa pagitan, ito ay naging bahagi ng Giudicato ng Arborea
Kilala ang Bosa sa klasikal na paraan ng pagsasabing: ginagawa mo rin ang ginagawa nila sa Bosa: kung umuulan, hinahayaan nilang umulan.
== Galeriya ==
<gallery>
File:13e16.JPG|alt=Historical City Clock| Makasaysayang Orasan ng Lungsod
File:+Die_Stadt_Bosa_an_der_Westküste_Sardiniens._21.jpg|alt=Street of Bosa| Kalye ng Bosa
File:+Die_Stadt_Bosa_an_der_Westküste_Sardiniens._16.jpg| Piazza Costituzione
File:Bosa-Sas_Conzas.jpg|alt=Temo river| Ilog Temo
File:Castello_Malaspina_-_panoramio.jpg|alt=Malaspina castle| Kastilyo ng Malaspina
File:14_653_Cumpultittu.jpg| Cala Cumpoltitu
</gallery>
== Mga pinagkuhanan at sanggunian ==
<references /><templatestyles src="Reflist/styles.css" />
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.sardiniatourism.com/bosa.php Gabay sa Online]
* [https://web.archive.org/web/20120718235818/http://www.conoscibosa.it/ Impormasyon sa Turista ng Conoscibosa]
* {{Usurped|[https://web.archive.org/web/20130127080601/http://goingtosardinia.com/bosa-river-town-on-the-coast/ Bosa Guide ]}}
* [http://www.bosainfo.com/ Impormasyong panturista ng BOSAinfo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240621132435/http://bosainfo.com/ |date=2024-06-21 }}
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons}}{{Lalawigan ng Oristano}}
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Pages using infobox settlement with possible demonym list]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
g1vmc0gqitd8qbvrkqzqolqecm5ur3o
Decimomannu
0
130970
2225634
2225073
2026-09-16T10:05:05Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225634
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Decimomannu|official_name=Comune di Decimomannu|native_name={{lang|sc|Deximumannu}} / {{native name|sc|Déximu Mannu}}|image_skyline=Santa_Greca_chiesa.png|imagesize=|image_alt=|image_caption=Simbahan ng Santa Greca|image_shield=Decimomannu-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_map=Italy Sardinia|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|39|19|N|8|58|E|type:city(7,042)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Cerdeña]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Cagliari|Cagliari]] (CA)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Anna Paola Marongiu|area_footnotes=|area_total_km2=28.1|population_footnotes=<ref name="population">{{cite web|title=Monthly Demographic Balance|url=https://demo.istat.it/app/?l=en&a=&i=D7B|publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref>|population_demonym=Decimanamesi|elevation_footnotes=|elevation_m=12|istat=|saint=|day=|postal_code=09033|area_code=070|website=|footnotes=}}Ang '''Decimomannu''' ({{Langx|sc|Deximumannu}} o {{Lang|sc|Déximu Mannu}} {{IPA|sc|ˌdeʒimuˈmanːu|}} ) ay isang [[comune]] (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Cagliari]], rehiyon awtonomo ng [[Cerdeña]], [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|17|km|mi|0|abbr=on|sp=us}} hilagang-kanluran ng gitnang [[Cagliari]]. Ito ay may 8,355 na naninirahan.<ref name="population"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://demo.istat.it/app/?l=en&a=&i=D7B "Monthly Demographic Balance"]. </cite></ref>
== Kasaysayan ==
Ang pinagmulan ng Decimomannu ay nagsimula pa noong panahon ng mga Romano, gaya ng pinatutunayan ng pangalang Latin nito, na nangangahulugang "ang pinakamalaking bayan na matatagpuan sampung milya mula sa Cagliari". Ang naunang kasaysayan nito ay nabunyag nang matagpuan ang isang nekropolis mula sa panahong [[Phoenicia|Fenicio]] - [[Mga Punikop|Puniko]] noong 1879–80. Ito ang lokasyon ng [[Labanan ng Decimomannu]] noong panahon ng pag-aalsa ng [[Hampsicora]].
[[File:Chiesa_di_Sant'Antonio_Abate_Decimomannu.jpg|thumb| Simbahan ng Sant'Antonio Abate]]
Ang Decimomannu ay bahagi ng [[Kaharian ng Cerdeña]] sa [[Imperyong Kastila|Imperyong Español]] hanggang 1708, nang, kasama ang buong Cerdeña, ay sumailalim sa pamamahalang Piamontes noong 1720.
== Heograpiya ==
Ang Decimomannu ay may hangganan sa mga munisipalidad ng [[Assemini]], [[Decimoputzu]], [[San Sperate]], [[Siliqua, Cerdeña|Siliqua]], [[Uta, Sardinia|Uta]], [[Villasor]], at [[Villaspeciosa]]. Ito ay pinaglilingkuran ng isang esftasyon ng tren na nagdudugtong dito sa [[Iglesias, Cerdeña|Iglesias]], [[Golfo Aranci]], at Cagliari.
== Demograpiko ==
{{Historical populations|1861|1375|1871|1455|1881|1438|1901|1446|1911|1643|1921|1685|1931|1943|1936|2144|1951|3181|1961|4534|1971|4823|1981|5587|1991|6332|2001|6836|2011|7831|2021|8336|cols=2|align=none|source=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]<ref>{{cite web|title=Popolazione residente e presente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1971|trans-title=Resident and present population of the municipalities. Censuses from 1861 to 1971|url=https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/PUV0027177Pop_res_pres_cens_1861_1971_Tomo1.pdf|date=1971-10-24|language=it|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]|access-date=2025-05-28|archive-date=2025-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20250701171634/https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/PUV0027177Pop_res_pres_cens_1861_1971_Tomo1.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Dashboard Permanent census of population and housing|url=https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]|access-date=2026-09-13|archive-date=2025-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523181501/https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|url-status=dead}}</ref>}}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}{{Commons category|Decimomannu}}{{Lalawigan ng Cagliary}}
[[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
hzxj0908ude0kviw7l063ee5b7ot9fl
Elmas
0
130976
2225639
2225078
2026-09-16T11:42:20Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225639
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Italian comune|name=Elmas|official_name=Comune di Elmas|native_name=Su Masu|image_skyline=Chiesa_di_San_Sebastiano_Elmas.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Simbahan ng San Sebastiano|image_shield=Elmas-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_map=Italy Sardinia|coordinates={{coord|39|16|N|9|3|E|type:city(8,475)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Cerdeña]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Cagliari|Cagliari]] (CA)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Maria Laura Orrù|area_footnotes=|area_total_km2=13.72|population_footnotes=|population_total=8222|population_as_of=Oktubre 31, 2017<ref>Data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|pop_density_footnotes=|population_demonym=Masesi|elevation_footnotes=|elevation_m=7|saint=San Sebastian|day=Enero 20|postal_code=09067|area_code=070|website={{official website|http://www.comune.elmas.ca.it/}}|footnotes=}}Ang '''Elmas''' ([[Wikang Sardo|Sardinian]]: ''Su Masu'') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munsipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Cagliari]], rehiyong awtonomo ng [[Cerdeña]], kanlurang [[Italya]] na matatagpuan mga {{Convert|8|km|mi|0}} hilagang-kanluran ng [[Cagliari]].
Hanggang 1989, ang Elmas ay isang distrito ng [[Cagliari]]. Ito ay pinakakilala sa lokal bilang lokasyon ng paliparan na nagsisilbi sa Cagliari, mga {{Convert|7|km|mi|0}} sa silangan patungo sa bayan. Ayon sa senso noong 2011, ito ay mayroong 8,949 na naninirahan.
== Pinagmulan ng pangalan ==
Ang toponimong Elmas ay nagmula sa [[Wikang Katalan|Catalan]] na El Maso, na siyang El Mas, na tumutukoy sa presensiya ng isang [[mansio]] mula sa panahon ng mga [[Sinaunang Roma|Romano]].<ref>{{Cita web|url=https://lnx.comune.elmas.ca.it/vivere-a-elmas/citta-e-cultura/storia/|titolo=Storia|accesso=31 marzo 2024}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240331200950/https://lnx.comune.elmas.ca.it/vivere-a-elmas/citta-e-cultura/storia/ |date=2024-03-31 }}</ref>
== Simbolo ==
Ang eskudo at bandila ng munisipalidad ng Elmas ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Abril 24, 2000.<ref>{{cita web|titolo=Elmas, decreto 2000-04-24 DPR, concessione di stemma e gonfalone|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?13859|sito=Archivio Centrale dello Stato|accesso=25 febbraio 2024}}</ref>
Ang bandila ay isang puting tela.
== Mga sanggunian ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.comune.elmas.ca.it/ Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Cagliary}}
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
korqwif90hlssmkvnt8zj9uen2btu8h
Alcara li Fusi
0
136232
2225597
2225266
2026-09-15T23:35:42Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225597
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Alcara li Fusi|official_name=Comune di Alcara li Fusi|native_name=|imagesize=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|38|1|N|14|42|E|type:city(2,339)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Messina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Ettore Dottore|area_footnotes=|area_total_km2=62.94|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Alcaresi|elevation_footnotes=|elevation_m=400|saint=|day=|postal_code=98070|area_code=0941|website={{URL|http://www.comune.alcaralifusi.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Alcara li Fusi''' ay isang {{Lang|it|[[comune]]}} (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyon ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|80|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]].
Ang Alcara li Fusi ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cesarò]], [[Longi]], [[Militello Rosmarino]], [[San Fratello]], [[San Marco d'Alunzio]] .
== Heograpiya ==
[[File:Castelloalcara.jpg|thumb| Tanaw sa Castello Turiano.]]
Ang nayon ay {{Convert|398|m|ft}} sa ibabaw ng antas ng dagat sa mga dalisdis ng [[Nebrodi|Kabundukan ng Nebrodi]]. Ang mga ito ay umaabot mula sa mga taluktok ng Bundok Crasto, na nasa hilagang-silangan sa taas na humigit-kumulang {{Convert|1300|m|ft}} mula sa antas ng dagat, hanggang sa talampas ng Miraglia at Bundok Soro, na may taas na {{Convert|1847|m|ft}}3.
Ang teritoryo ay mayaman sa mga daluyan ng tubig; partikular na ang daloy ng Ilog Rosmarino, isang ilog na humubog sa isang malalim na lambak na humahati sa dalawang magkaiba at magkaibang bahagi ng teritoryo ng nayon. Ang sentral na tirahan ay matatagpuan sa pampang sa kanan ng ilog sa ilalim ng kahanga-hangang mabatong mga bunton na nagmula sa [[Calcarea|batong-calcarea]]. Ang kaliwang bahagi ng Rosmarino ay binubuo ng mga relief na mayaman sa halaman na umaabot sa tagaytay ng Kabundukan ng Nebrodi at sa tuktok ng Bundok Soro.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* {{Official website|http://www.comune.alcaralifusi.me.it/}}
* [http://www.sannicolopoliti.it Sito del Santo patrono San Nicolò Politi]
* [https://web.archive.org/web/20060808201017/http://www.alcaraonline.it/ Alcara li Fusi Online]
* [https://web.archive.org/web/20110903160258/http://www.alcaraweb.it/ Le foto e tradizioni su Alcara]
* [http://www.nebrodifoto.com www.nebrodifoto.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070809230704/http://www.nebrodifoto.com/ |date=2007-08-09 }} Archived 9 August 2007 at the Wayback Machine
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
dxz21ufk4evvch2y0m1hptblguaxes5
Brolo
0
136238
2225614
2225278
2026-09-16T04:48:16Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225614
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Brolo|official_name=Comune di Brolo|native_name=|image_skyline=Brolo pan.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Brolo-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|9|N|14|50|E|type:city(5,595)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Mesina|Mesina]] (ME)|frazioni=Casette, Filanda, Iannello, Lacco, Lago, Malpertuso, Parrazzà, Piana, Sant'Anna, Sellica|mayor_party=|mayor=Rosaria Ricciardello|area_footnotes=|area_total_km2=7.9|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Brolesi|elevation_footnotes=|elevation_m=8|saint=Maria SS. Annunziata|day=Marso 25|postal_code=98061|area_code=0941|website={{official website|http://www.brolo.it/}}|footnotes=}}Ang '''Brolo''' ([[Wikang Sisilyano|Sicilian]]: '''''Brolu''''') ay isang {{Lang|it|[[comune]]}} (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|60|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]].
Ang Brolo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Ficarra]], [[Naso, Sicilia|Naso]], [[Piraino]], at [[Sant'Angelo di Brolo]].
Hanggang 1960, ang ekonomiya ay pangunahing nakabatay sa agrikultura, kabilang ang mga pangunahing ani ng olibo at [[Lemon|limon]]. Ngayon ang ekonomiya ay nakabatay sa mga gusaling bahay, komersiyo, at ilang turismo sa tag-init.
== Kasaysayan ==
Noong panahon ng mga [[Sinaunang Roma|Romano]], ang Brolo ay tinawag na ''Brolium'', na nangangahulugang "hardin" o "liwasan" sa [[Wikang Latin|Latin]], at tinatawid ito ng Via Valeria. Noong Gitnang Kapanahunan, mayroon itong kastilyo sa tabing-dagat, kung saan, marahil mula noong ika-11 siglo, lumitaw ang isang pamayanan ng mga mangingisda. Si Bianca Lancia, kerida at asawa ni Emperador [[Federico II, Banal na Emperador ng Roma|Federico II ng Hohenstaufen]], ay malamang na nanirahan sa kastilyo noong ika-13 siglo ayon sa ilang historyador.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.brolo.it/ www.brolo.it/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220125164116/http://www.brolo.it/ |date=2022-01-25 }}
{{Lalawigan ng Messina}}{{Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
l0i6tfdc0ckfdsbarog7mh4cpq7lcub
Pace del Mela
0
136293
2225539
2096074
2026-09-15T12:49:02Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1353980313|Pace del Mela]]"
2225539
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Pace del Mela|official_name=Comune di Pace del Mela|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|11|N|15|18|E|type:city(6,169)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Mario LaMalfa|area_footnotes=|area_total_km2=12.1|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pacesi|elevation_footnotes=|elevation_m=114|saint=|day=|postal_code=98042|area_code=090|website={{official website|http://www.comune.pace-del-mela.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Pace del Mela''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Paci''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|170|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|20|km|mi}} kanluran ng [[Mesina|Messina]].
Ang Pace del Mela ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Condrò]], [[Gualtieri Sicaminò]], [[San Filippo del Mela]], [[San Pier Niceto]], at [[Santa Lucia del Mela]].
== Mga kakambal na bayan ==
* {{Flagicon|Greece}}[[Trikala]], Gresya
* {{Flagicon|FRA}} [[Limoges]], Pransiya
* {{Flagicon|ITA}} [[Olbia]], Italya
== Mga mamamayan ==
* [[Massimo Mollica]] (1929–2013)
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
jhh23to5y9chjsob03ggya4p65egx0t
2225559
2225539
2026-09-15T13:17:37Z
Ryomaandres
8044
2225559
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Pace del Mela|official_name=Comune di Pace del Mela|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|11|N|15|18|E|type:city(6,169)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Mario LaMalfa|area_footnotes=|area_total_km2=12.1|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pacesi|elevation_footnotes=|elevation_m=114|saint=|day=|postal_code=98042|area_code=090|website={{official website|http://www.comune.pace-del-mela.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Pace del Mela''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Paci''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|170|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|20|km|mi}} kanluran ng [[Mesina|Messina]].
Ang Pace del Mela ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Condrò]], [[Gualtieri Sicaminò]], [[San Filippo del Mela]], [[San Pier Niceto]], at [[Santa Lucia del Mela]].
Ito ay humigit-kumulang 35 km mula sa Mesina. Ang munisipalidad ng Pace del Mela ay nahahati sa ilang mga ''[[frazione]]'' at distrito: ang pinakamalaki ay ang [[Giammoro]], ang tunay na sentro ng komersiyo ng munisipalidad; ang Gabbia, ang lugar ng industriya ng munisipalidad, na tinatanaw ang dagat; Camastrà; Catenella; Torrecampagna; Malapezza; at Mandravecchia. Ang karamihan ng populasyon ay nahahati sa pagitan ng Pace del Mela at Giammoro.
Maraming miyembro ng burges na pamilya ng Pace ang iginawad sa mga lote kung saan nahati ang dating Feudo della Pace, kasunod ng pagsupil sa mga relihiyosong orden.<ref>Franco Biviano,''Il passaggio dell'ex feudo della Pace a ricchi possidenti (1866-1926)'', in [http://www.sicania.it/sicania/comune/Home.asp?idcomune=164&pg=storia&page=2 Sicania, Storia di Pace del Mela]</ref>
== Mga kakambal na bayan ==
* {{Flagicon|Greece}}[[Trikala]], Gresya
* {{Flagicon|FRA}} [[Limoges]], Pransiya
* {{Flagicon|ITA}} [[Olbia]], Italya
== Mga mamamayan ==
* [[Massimo Mollica]] (1929–2013)
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
pqhzbj0cnruksszd3b04ytmvsk2gor6
2225560
2225559
2026-09-15T13:19:57Z
Ryomaandres
8044
2225560
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Pace del Mela|official_name=Comune di Pace del Mela|native_name=|image_skyline=Piazza Municipio (già Regina Margherita) - Pace del Mela - Italia.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|11|N|15|18|E|type:city(6,169)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Mario LaMalfa|area_footnotes=|area_total_km2=12.1|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pacesi|elevation_footnotes=|elevation_m=114|saint=|day=|postal_code=98042|area_code=090|website={{official website|http://www.comune.pace-del-mela.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Pace del Mela''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Paci''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|170|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|20|km|mi}} kanluran ng [[Mesina|Messina]].
Ang Pace del Mela ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Condrò]], [[Gualtieri Sicaminò]], [[San Filippo del Mela]], [[San Pier Niceto]], at [[Santa Lucia del Mela]].
Ito ay humigit-kumulang 35 km mula sa Mesina. Ang munisipalidad ng Pace del Mela ay nahahati sa ilang mga ''[[frazione]]'' at distrito: ang pinakamalaki ay ang [[Giammoro]], ang tunay na sentro ng komersiyo ng munisipalidad; ang Gabbia, ang lugar ng industriya ng munisipalidad, na tinatanaw ang dagat; Camastrà; Catenella; Torrecampagna; Malapezza; at Mandravecchia. Ang karamihan ng populasyon ay nahahati sa pagitan ng Pace del Mela at Giammoro.
Maraming miyembro ng burges na pamilya ng Pace ang iginawad sa mga lote kung saan nahati ang dating Feudo della Pace, kasunod ng pagsupil sa mga relihiyosong orden.<ref>Franco Biviano,''Il passaggio dell'ex feudo della Pace a ricchi possidenti (1866-1926)'', in [http://www.sicania.it/sicania/comune/Home.asp?idcomune=164&pg=storia&page=2 Sicania, Storia di Pace del Mela]</ref>
== Mga kakambal na bayan ==
* {{Flagicon|Greece}}[[Trikala]], Gresya
* {{Flagicon|FRA}} [[Limoges]], Pransiya
* {{Flagicon|ITA}} [[Olbia]], Italya
== Mga mamamayan ==
* [[Massimo Mollica]] (1929–2013)
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
ba3hnjp9tp3j9d2bsjvlt0m6jh5nwou
Pagliara
0
136294
2225540
2096101
2026-09-15T12:49:36Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1354307903|Pagliara]]"
2225540
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Pagliara|official_name=Comune di Pagliara|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Pagliara-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|59|N|15|22|E|type:city(1,223)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Rocchenere, Locadi|mayor_party=|mayor=Sebastiano Antonio Gugliotta|area_footnotes=|area_total_km2=14.6|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pagliarini|elevation_footnotes=|elevation_m=200|saint=San Sebastian|day=Enero 20|postal_code=98020|area_code=0942|website={{official website|http://www.comune.pagliara.me.it}}|footnotes=}}Ang '''Pagliara''' ([[Wikang Siciliano|Sicilian]]: '''''Pagghiara''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|180|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|26|km|mi}} timog-kanluran ng [[Mesina|Messina]].
Ang Pagliara ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Furci Siculo]], [[Mandanici]], [[Roccalumera]], at [[Santa Lucia del Mela]].
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.comune.pagliara.me.it Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
bp3phf9pd6n26y5alvdz4sknwyou44i
2225541
2225540
2026-09-15T12:50:29Z
Ryomaandres
8044
2225541
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Pagliara|official_name=Comune di Pagliara|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Pagliara-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|59|N|15|22|E|type:city(1,223)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Rocchenere, Locadi|mayor_party=|mayor=Sebastiano Antonio Gugliotta|area_footnotes=|area_total_km2=14.6|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pagliarini|elevation_footnotes=|elevation_m=200|saint=San Sebastian|day=Enero 20|postal_code=98020|area_code=0942|website={{official website|http://www.comune.pagliara.me.it}}|footnotes=}}Ang '''Pagliara''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Pagghiara''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|180|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|26|km|mi}} timog-kanluran ng [[Mesina|Messina]].
Ang Pagliara ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Furci Siculo]], [[Mandanici]], [[Roccalumera]], at [[Santa Lucia del Mela]].
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.comune.pagliara.me.it Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
r46sn4zbf4fipppt7vrtga4veuw3bhw
2225542
2225541
2026-09-15T12:50:32Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1354307903|Pagliara]]"
2225542
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Pagliara|official_name=Comune di Pagliara|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Pagliara-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|59|N|15|22|E|type:city(1,223)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Rocchenere, Locadi|mayor_party=|mayor=Sebastiano Antonio Gugliotta|area_footnotes=|area_total_km2=14.6|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pagliarini|elevation_footnotes=|elevation_m=200|saint=San Sebastian|day=Enero 20|postal_code=98020|area_code=0942|website={{official website|http://www.comune.pagliara.me.it}}|footnotes=}}Ang '''Pagliara''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Pagghiara''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|180|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|26|km|mi}} timog-kanluran ng [[Mesina]].
Ang Pagliara ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Furci Siculo]], [[Mandanici]], [[Roccalumera]], at [[Santa Lucia del Mela]].
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
s98a0fnm6z6dbgo0h5x5g5mbol2an53
2225561
2225542
2026-09-15T13:28:05Z
Ryomaandres
8044
2225561
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Pagliara|official_name=Comune di Pagliara|native_name=|image_skyline=Chiesa s pietro e paolo.webp|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Pagliara-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|59|N|15|22|E|type:city(1,223)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Rocchenere, Locadi|mayor_party=|mayor=Sebastiano Antonio Gugliotta|area_footnotes=|area_total_km2=14.6|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pagliarini|elevation_footnotes=|elevation_m=200|saint=San Sebastian|day=Enero 20|postal_code=98020|area_code=0942|website={{official website|http://www.comune.pagliara.me.it}}|footnotes=}}Ang '''Pagliara''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Pagghiara''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|180|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|26|km|mi}} timog-kanluran ng [[Mesina]].
Ang Pagliara ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Furci Siculo]], [[Mandanici]], [[Roccalumera]], at [[Santa Lucia del Mela]].
== Heograpiyang pisikal ==
Ang kasalukuyang bayan ay umaabot sa kalagitnaan ng kabundukan ng [[Peloritani]], na pinangungunahan ng U Pizzu Tunnu (isang bundok na may magaspang na morpolohiya na mahirap akyatin), sa kaliwang pampang ng batis na may parehong pangalan, sa km 3.5 ng Daang Panlalawigan 25 (Roccalumera-Mandanici), na tumatawid sa bayan mula silangan hanggang kanluran.
== Kasaysayan ==
Ang ilang mga iskolar ay naniniwala na sa malawak na kama ng batis na tumatakbo pa rin sa tabi ng bayan ngayon, sa huling bahagi ng tag-araw ng 36 BK, ang hukbo ni [[Sexto Pompeyo]] ay nakahanap ng madaling kanlungan, na malapit nang makipagsagupaan kay [[Octaviano]], ang hinaharap na unang Romanong emperador. Tila rin noong mga taong 1000, ang mga pastol na nagmumula sa nayon noon ng Nisi ([[Fiumedinisi]]), sa paghahanap ng isang lugar na may mas banayad na klima, ay nanirahan sa higaan ng noo'y sapa ng Santa Caterina (ngayon ay ang sapa ng Pagliara) kung saan sila nagtayo ng mga bahay na gawa sa dayami at mga sanga, ang tinatawag na "pagliare". Kaya ang unang pangalan ng "Casale Tuguriorum".
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
dbxwprvoij6nn3v5hh1hhxwms0r3v3c
Piraino
0
136296
2225543
2096187
2026-09-15T12:51:28Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1370722300|Piraino]]"
2225543
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Piraino|official_name=Comune di Piraino|native_name=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|9|N|14|51|E|type:city(3,857)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Calanovella, Fiumara, Gliaca, Lacco, Leomandri, Merca, S.Arcangelo, S.Biagio, S.Costantino, S.Ignazio, S.Leonardo, Salinà, Zappardino|mayor_party=|mayor=Maurizio Ruggeri|area_footnotes=|area_total_km2=17.2|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pirainesi|elevation_footnotes=|elevation_m=416|saint=|day=|postal_code=98060|area_code=0941|website={{official website|http://www.comune.piraino.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Piraino''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Piràinu''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|60|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]].
Ang munisipalidad ng Piraino ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga subdivision, pangunahin ang mga nayon at nayon) ng Calanovella, Fiumara, Gliaca, Lacco, Leomandri, Merca, S.Arcangelo, S.Biagio, S.Costantino, S.Ignazio, S.Leonardo, Salinà, at Zappardino.
May hangganan ang Piraino sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Sant'Angelo di Brolo]], [[Brolo]], at [[Gioiosa Marea]].
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
{{Commons category}}
* [http://www.comune.piraino.me.it/ Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
9tob5as76qcmkj1tmfxj7fgr53bvl0v
2225562
2225543
2026-09-15T13:29:34Z
Ryomaandres
8044
2225562
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Piraino|official_name=Comune di Piraino|native_name=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|9|N|14|51|E|type:city(3,857)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Calanovella, Fiumara, Gliaca, Lacco, Leomandri, Merca, S.Arcangelo, S.Biagio, S.Costantino, S.Ignazio, S.Leonardo, Salinà, Zappardino|mayor_party=|mayor=Maurizio Ruggeri|area_footnotes=|area_total_km2=17.2|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pirainesi|elevation_footnotes=|elevation_m=416|saint=|day=|postal_code=98060|area_code=0941|website={{official website|http://www.comune.piraino.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Piraino''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Piràinu''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|60|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]].
Ang munisipalidad ng Piraino ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga subdivision, pangunahin ang mga nayon at nayon) ng Calanovella, Fiumara, Gliaca, Lacco, Leomandri, Merca, S.Arcangelo, S.Biagio, S.Costantino, S.Ignazio, S.Leonardo, Salinà, at Zappardino.
May hangganan ang Piraino sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Sant'Angelo di Brolo]], [[Brolo]], at [[Gioiosa Marea]].
Ang bayan, na may mga gusaling pangrelihiyon, ay nananatili pa rin ang karaniwang estrukturang [[Gitnang Kapanahunan|medyebal]].
== Heograpiyang pisikal ==
Ang Piraino ay nakatayo sa isang tagaytay na matalim na dumadausdos patungo sa dagat, sa pagitan ng mga [[promontoryo]] ng [[Capo d'Orlando]] at Capo Calavà.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
{{Commons category}}
* [http://www.comune.piraino.me.it/ Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
obpv1t3hphcxle79hl9bo46llag94v2
2225563
2225562
2026-09-15T13:30:02Z
Ryomaandres
8044
2225563
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Piraino|official_name=Comune di Piraino|native_name=|imagesize=|image_alt=|image_caption=Piraino Chiesa2.JPG|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|9|N|14|51|E|type:city(3,857)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Calanovella, Fiumara, Gliaca, Lacco, Leomandri, Merca, S.Arcangelo, S.Biagio, S.Costantino, S.Ignazio, S.Leonardo, Salinà, Zappardino|mayor_party=|mayor=Maurizio Ruggeri|area_footnotes=|area_total_km2=17.2|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pirainesi|elevation_footnotes=|elevation_m=416|saint=|day=|postal_code=98060|area_code=0941|website={{official website|http://www.comune.piraino.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Piraino''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Piràinu''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|60|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]].
Ang munisipalidad ng Piraino ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga subdivision, pangunahin ang mga nayon at nayon) ng Calanovella, Fiumara, Gliaca, Lacco, Leomandri, Merca, S.Arcangelo, S.Biagio, S.Costantino, S.Ignazio, S.Leonardo, Salinà, at Zappardino.
May hangganan ang Piraino sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Sant'Angelo di Brolo]], [[Brolo]], at [[Gioiosa Marea]].
Ang bayan, na may mga gusaling pangrelihiyon, ay nananatili pa rin ang karaniwang estrukturang [[Gitnang Kapanahunan|medyebal]].
== Heograpiyang pisikal ==
Ang Piraino ay nakatayo sa isang tagaytay na matalim na dumadausdos patungo sa dagat, sa pagitan ng mga [[promontoryo]] ng [[Capo d'Orlando]] at Capo Calavà.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
{{Commons category}}
* [http://www.comune.piraino.me.it/ Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
hy47jgl1vzqs43srpk3dwlg5q1ex7fy
2225564
2225563
2026-09-15T13:30:45Z
Ryomaandres
8044
2225564
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Piraino|official_name=Comune di Piraino|native_name=|imagesize=|image=Piraino Chiesa2.JPG
|image_caption=Piraino Chiesa2.JPG|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|9|N|14|51|E|type:city(3,857)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Calanovella, Fiumara, Gliaca, Lacco, Leomandri, Merca, S.Arcangelo, S.Biagio, S.Costantino, S.Ignazio, S.Leonardo, Salinà, Zappardino|mayor_party=|mayor=Maurizio Ruggeri|area_footnotes=|area_total_km2=17.2|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pirainesi|elevation_footnotes=|elevation_m=416|saint=|day=|postal_code=98060|area_code=0941|website={{official website|http://www.comune.piraino.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Piraino''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Piràinu''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|60|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]].
Ang munisipalidad ng Piraino ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga subdivision, pangunahin ang mga nayon at nayon) ng Calanovella, Fiumara, Gliaca, Lacco, Leomandri, Merca, S.Arcangelo, S.Biagio, S.Costantino, S.Ignazio, S.Leonardo, Salinà, at Zappardino.
May hangganan ang Piraino sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Sant'Angelo di Brolo]], [[Brolo]], at [[Gioiosa Marea]].
Ang bayan, na may mga gusaling pangrelihiyon, ay nananatili pa rin ang karaniwang estrukturang [[Gitnang Kapanahunan|medyebal]].
== Heograpiyang pisikal ==
Ang Piraino ay nakatayo sa isang tagaytay na matalim na dumadausdos patungo sa dagat, sa pagitan ng mga [[promontoryo]] ng [[Capo d'Orlando]] at Capo Calavà.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
{{Commons category}}
* [http://www.comune.piraino.me.it/ Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
841dujhbfsmhgky6v8yj5nr9vs79u11
2225565
2225564
2026-09-15T13:31:30Z
Ryomaandres
8044
2225565
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Piraino|official_name=Comune di Piraino|native_name=|imagesize=|image=Piraino Chiesa2.JPG
|image_caption=Piraino Chiesa2.JPG|image_shield=|shield_alt=|image=Piraino Chiesa2.JPG
|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|9|N|14|51|E|type:city(3,857)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Calanovella, Fiumara, Gliaca, Lacco, Leomandri, Merca, S.Arcangelo, S.Biagio, S.Costantino, S.Ignazio, S.Leonardo, Salinà, Zappardino|mayor_party=|mayor=Maurizio Ruggeri|area_footnotes=|area_total_km2=17.2|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pirainesi|elevation_footnotes=|elevation_m=416|saint=|day=|postal_code=98060|area_code=0941|website={{official website|http://www.comune.piraino.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Piraino''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Piràinu''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|60|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]].
Ang munisipalidad ng Piraino ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga subdivision, pangunahin ang mga nayon at nayon) ng Calanovella, Fiumara, Gliaca, Lacco, Leomandri, Merca, S.Arcangelo, S.Biagio, S.Costantino, S.Ignazio, S.Leonardo, Salinà, at Zappardino.
May hangganan ang Piraino sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Sant'Angelo di Brolo]], [[Brolo]], at [[Gioiosa Marea]].
Ang bayan, na may mga gusaling pangrelihiyon, ay nananatili pa rin ang karaniwang estrukturang [[Gitnang Kapanahunan|medyebal]].
== Heograpiyang pisikal ==
Ang Piraino ay nakatayo sa isang tagaytay na matalim na dumadausdos patungo sa dagat, sa pagitan ng mga [[promontoryo]] ng [[Capo d'Orlando]] at Capo Calavà.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
{{Commons category}}
* [http://www.comune.piraino.me.it/ Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
3zxzdmfktp3xe76ixgrmvbp4h36sa1r
2225566
2225565
2026-09-15T13:32:09Z
Ryomaandres
8044
2225566
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Piraino|official_name=Comune di Piraino|native_name=|imagesize=|image=Piraino Chiesa2.JPG
|image_caption=Piraino Chiesa2.JPG|image_shield=|shield_alt=|image_skyline=Piraino Chiesa2.JPG
|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|9|N|14|51|E|type:city(3,857)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Calanovella, Fiumara, Gliaca, Lacco, Leomandri, Merca, S.Arcangelo, S.Biagio, S.Costantino, S.Ignazio, S.Leonardo, Salinà, Zappardino|mayor_party=|mayor=Maurizio Ruggeri|area_footnotes=|area_total_km2=17.2|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pirainesi|elevation_footnotes=|elevation_m=416|saint=|day=|postal_code=98060|area_code=0941|website={{official website|http://www.comune.piraino.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Piraino''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Piràinu''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|60|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]].
Ang munisipalidad ng Piraino ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga subdivision, pangunahin ang mga nayon at nayon) ng Calanovella, Fiumara, Gliaca, Lacco, Leomandri, Merca, S.Arcangelo, S.Biagio, S.Costantino, S.Ignazio, S.Leonardo, Salinà, at Zappardino.
May hangganan ang Piraino sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Sant'Angelo di Brolo]], [[Brolo]], at [[Gioiosa Marea]].
Ang bayan, na may mga gusaling pangrelihiyon, ay nananatili pa rin ang karaniwang estrukturang [[Gitnang Kapanahunan|medyebal]].
== Heograpiyang pisikal ==
Ang Piraino ay nakatayo sa isang tagaytay na matalim na dumadausdos patungo sa dagat, sa pagitan ng mga [[promontoryo]] ng [[Capo d'Orlando]] at Capo Calavà.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
{{Commons category}}
* [http://www.comune.piraino.me.it/ Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
m63xushlzin83wertgw9kv871pd64v4
Pettineo
0
136297
2225556
2096179
2026-09-15T13:10:43Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1354305974|Pettineo]]"
2225556
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Pettineo|official_name=Comune di Pettineo|native_name=|image_skyline=PettineoPanorama1.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|58|N|14|17|E|type:city(1,502)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Domenico Ruffino|area_footnotes=|area_total_km2=30.5|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Pettinesi|elevation_footnotes=|elevation_m=250|saint=|day=|postal_code=98070|area_code=0921|website={{official website|http://www.comune.pettineo.me.it}}|footnotes=}}Ang '''Pettineo''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Pittineu''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|110|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]].
Ang Pettineo ay isang naibalik na lungsod noong medyebal na panahon, na matatagpuan sa tuktok ng burol na may tanawin ng Dagat Tireno (Mar Tirreno). Sa gitna, ay ang mga guho ng isang kastilyo noong panahon ng Norman, at sa labas, ay isang kumbentong Franciscano. Karamihan sa mga trabaho ay agrikultural, na may mga bukirin at taniman ng olibo na nakapalibot sa bayan. May mga kapansin-pansing elemento ng arkitektura tulad ng Duomo, mga medyebal na oven sa labas, at isang pampublikong lugar ng paglalaba. Ang Semana Santa ay minarkahan ng makukulay na prusisyon tuwing Biyernes Santo at tuwing Pasko ng Pagkabuhay, kung saan nakikibahagi ang buong komunidad. Ang mga kalsada ay mabatong bato at makikitid, at karaniwang walang dumadaang sasakyan. Kabilang sa mga atraksyon sa lugar ang lambak ng Tusa na may mga monumentong eskultura na nagpapagunita sa paglapag ng mga Allied paratrooper noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.
Ang Pettineo ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Castel di Lucio]], [[Mistretta]], [[Motta d'Affermo]], [[Reitano]], [[San Mauro Castelverde]], [[Tusa, Sicilia|Tusa]] .
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.comune.pettineo.me.it Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
q0wjvsvdpraqgbvmgv51ynt1q119xmd
Raccuja
0
136298
2225544
2096197
2026-09-15T12:52:05Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1353980583|Raccuja]]"
2225544
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Raccuja|official_name=Comune di Raccuja|native_name=|image_skyline=Raccuia.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|3|N|14|55|E|type:city(1,295)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Zappa, S. Nicolò, Fossochiodo|mayor_party=|mayor=Francesca Salpietro Damiano|area_footnotes=|area_total_km2=25.1|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Raccuiesi|elevation_footnotes=|elevation_m=640|saint=|day=|postal_code=98067|area_code=0941|website={{official website|http://www.comune.raccuja.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Raccuja''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|140|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|60|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]].
May hangganan ang Raccuja sa mga sumusunod na munisipalidad: [[San Piero Patti]], [[Sant'Angelo di Brolo]], [[Floresta, Sicilia|Floresta]], [[Montalbano Elicona]], [[Sinagra, Sicilia|Sinagra]], at [[Ucria]].
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
9lf6phscatputea4jy9qywphipjkwto
2225567
2225544
2026-09-15T13:35:20Z
Ryomaandres
8044
2225567
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Raccuja|official_name=Comune di Raccuja|native_name=|image_skyline=Raccuia.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|3|N|14|55|E|type:city(1,295)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Zappa, S. Nicolò, Fossochiodo|mayor_party=|mayor=Francesca Salpietro Damiano|area_footnotes=|area_total_km2=25.1|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Raccuiesi|elevation_footnotes=|elevation_m=640|saint=|day=|postal_code=98067|area_code=0941|website={{official website|http://www.comune.raccuja.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Raccuja''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|140|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|60|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]].
May hangganan ang Raccuja sa mga sumusunod na munisipalidad: [[San Piero Patti]], [[Sant'Angelo di Brolo]], [[Floresta, Sicilia|Floresta]], [[Montalbano Elicona]], [[Sinagra, Sicilia|Sinagra]], at [[Ucria]].
== Pinagmulan ng pangalan ==
Sa mga dokumento at mapa na nakasulat sa Latin, ang pangalan ay lumilitaw bilang Raccudia. Gayunpaman, ang bersyong Italyano ay nagpapakita ng maraming baryasyon, kung saan pinatutunayan ang mga variant na Raccuia, Raccuglia, Roccaglia, Recusia, at Raccuya. Hanggang sa ikadalawampung siglo, sa burukratikong at opisyal na dokumentasyon, ang variant na Raccuia ay mas karaniwan kaysa sa Raccuja, na kalaunan ay itinatag ng huli ang sarili bilang isang pinong variant ng toponimo, na may alternatibong baybay ng palatal malapatinig na tunog sa diptongo.
== Kasaysayan ==
Noong kalagitnaan ng dekada 1950, noong tinangkang [[repormang agraryo]], nangyari ang mahahalagang pakikibaka ng mga manggagawa sa Raccuja, na nakatulong upang malampasan ang pangingibabaw sa ekonomiya at lipunan ng malalaking pamilyang may lupa.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
jevrfqrovn8gepj2hue64or5pnhe3gn
Roccafiorita
0
136299
2225548
2096210
2026-09-15T12:54:27Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1354306824|Roccafiorita]]"
2225548
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Roccafiorita|official_name=Comune di Roccafiorita|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Roccafiorita-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|55|N|15|16|E|type:city(261)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Concetto Carmelo Orlando|area_footnotes=|area_total_km2=1.14|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Roccafioritani|elevation_footnotes=|elevation_m=723|saint=San Jose|day=Marso 19|postal_code=98030|area_code=0942|website={{official website|http://www.comunediroccafiorita.it/}}|footnotes=}}Ang '''Roccafiorita''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Roccaciurita''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|170|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|35|km|mi}} timog-kanluran ng [[Mesina]].
== Mga Sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* [https://web.archive.org/web/20060809072637/http://www.comunediroccafiorita.it/ Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
h9rr2nifzwaioslsur1ewwc985nsok6
2225571
2225548
2026-09-15T13:44:12Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1354306824|Roccafiorita]]"
2225571
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Roccafiorita|official_name=Comune di Roccafiorita|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Roccafiorita-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|55|N|15|16|E|type:city(261)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Concetto Carmelo Orlando|area_footnotes=|area_total_km2=1.14|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Roccafioritani|elevation_footnotes=|elevation_m=723|saint=San Jose|day=Marso 19|postal_code=98030|area_code=0942|website={{official website|http://www.comunediroccafiorita.it/}}|footnotes=}}Ang '''Roccafiorita''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Roccaciurita''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|170|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|35|km|mi}} timog-kanluran ng [[Mesina]].
== Mga sanggunian ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* [https://web.archive.org/web/20060809072637/http://www.comunediroccafiorita.it/ Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
12y5oz7uts8azbffa1ry3n3ju922kqb
2225572
2225571
2026-09-15T13:49:12Z
Ryomaandres
8044
2225572
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Roccafiorita|official_name=Comune di Roccafiorita|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Roccafiorita-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|55|N|15|16|E|type:city(261)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Concetto Carmelo Orlando|area_footnotes=|area_total_km2=1.14|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Roccafioritani|elevation_footnotes=|elevation_m=723|saint=San Jose|day=Marso 19|postal_code=98030|area_code=0942|website={{official website|http://www.comunediroccafiorita.it/}}|footnotes=}}Ang '''Roccafiorita''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Roccaciurita''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|170|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|35|km|mi}} timog-kanluran ng [[Mesina]].
== Kasaysayan ==
=== Sinaunang Panahon ===
Ayon sa ilang iskolar, ang unang paninirahan sa bayang ito sa tuktok ng burol ay nagsimula pa noong [[Panahong Romano|panahon ng mga Romano]]. Noong 36 BK, noong [[Digmaang Sibil Romano (44-31 BK)|Digmaang Sibil]] noong ika-1 siglo BK, ang lungsod ng [[Taormina]] ay nagrebelde laban sa mga Romano. Ang lungsod ay mabilis na nasakop muli ng mga hukbong Romano, at marami sa mga naninirahan sa Taormina ang nagkalat sa mga kalapit na nayon. Isang malaking grupo ng mga katutubo ng Taormina ang malamang na nanirahan sa mga dalisdis ng Bundok Kalfa, kung saan mismo nakatayo ang mga nayon ng [[Limina]] at Roccafiorita ngayon.
Malamang din na ang unang sentro ng Roccafiorita ay itinatag ng mga mula sa tao mula sa kalapit na lungsod ng Fenicio na [[Phoinix]], na noong 36 BK ay nagbigay ng mabuting pakikitungo para sa isang gabi sa hukbo ni [[Sexto Pompeyo]] bago ang labanan laban kay [[Octaviano]].
== Mga sanggunian ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* [https://web.archive.org/web/20060809072637/http://www.comunediroccafiorita.it/ Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
ctxudp2792jfs53h3q76oump1q4x84j
Reitano
0
136300
2225545
2096202
2026-09-15T12:52:38Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1368911915|Reitano]]"
2225545
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Reitano|official_name=Comune di Reitano|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|58|N|14|21|E|type:city(915)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Villa Margi|mayor_party=|mayor=Salvatore Villardita|area_footnotes=|area_total_km2=13.9|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Reitanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=396|saint=|day=|postal_code=98070|area_code=0821|website={{official website|https://www.comunereitano.com/}}|footnotes=}}
[[File:Reitano_Strasse.jpg|right|thumb| Reitano]]
Ang '''Reitano''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Ritanu''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], mga {{Convert|90|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|110|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]].
Ang Reitano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Mistretta]], [[Motta d'Affermo]], [[Pettineo]], at [[Santo Stefano di Camastra]].
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
ovifhf5pio87nj68hs2717thl5slqj0
2225568
2225545
2026-09-15T13:37:39Z
Ryomaandres
8044
2225568
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Reitano|official_name=Comune di Reitano|native_name=|image_skyline=Il paese visto dai monti che lo circondano.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|58|N|14|21|E|type:city(915)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Villa Margi|mayor_party=|mayor=Salvatore Villardita|area_footnotes=|area_total_km2=13.9|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Reitanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=396|saint=|day=|postal_code=98070|area_code=0821|website={{official website|https://www.comunereitano.com/}}|footnotes=}}
[[File:Reitano_Strasse.jpg|right|thumb| Reitano]]
Ang '''Reitano''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Ritanu''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], mga {{Convert|90|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|110|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]].
Ang Reitano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Mistretta]], [[Motta d'Affermo]], [[Pettineo]], at [[Santo Stefano di Camastra]].
Ito ay nakatayo sa isang burol (396 metro sa ibabaw ng antas ng dagat) sa isang tagaytay na nakapalibot sa isang ilog.
== Kasaysayan ==
Ang sinaunang Regitano (hindi alam ang eksaktong etimolohiya ng pangalan) ay orihinal na isang nayon ng kalapit na bayan ng Mistretta. Tila ang mga tagapagtatag nito ay mga pastol mula sa Mistretta na, noong panahon ng [[transumansiya]], ay bumaba sa mga burol kasama ang kanilang mga kawan. Sa paglipas ng panahon, dahil sa mas banayad na klima (ang Mistretta ay matatagpuan sa halos 1000 metro sa ibabaw ng antas ng dagat), ang mga pastol ay nagsimulang magpalipas ng taglamig sa lambak hanggang sa isinilang ang isang maliit na pamayanan sa kanayunan na kalaunan ay naging isang bayan.<ref name="Fonte1">Fonte: Pagliaro Bordone Salvatore, Mistretta antica e moderna, Bologna, ristampa 1971</ref> Ang pinakamatandang nukleo ng Reitano, na nailalarawan sa pamamagitan ng makikipot at paliko-likong mga kalye, ay matatagpuan sa ibabang bahagi, malapit sa sinaunang simbahan ng Carmine, na nauugnay sa presensya ng mga monghe ng Carmelita; mula rito ay umunlad ang bayan pataas.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
65ml3ozfjwprqc95hwbkf3v92tprlpy
Roccalumera
0
136301
2225546
2096211
2026-09-15T12:54:23Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1353979541|Roccalumera]]"
2225546
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Roccalumera|official_name=Comune di Roccalumera|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|59|N|15|24|E|type:city(4,145)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Allume, Sciglio|mayor_party=|mayor=Gaetano Argiroffi|area_footnotes=|area_total_km2=8.8|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Roccalumeresi|elevation_footnotes=|elevation_m=7|saint=|day=|postal_code=98027|area_code=0942|website={{official website|http://www.comune.roccalumera.me.it}}|footnotes=}}Ang '''Roccalumera''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|180|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|25|km|mi}} timog-kanluran ng [[Mesina]].
Ang Roccalumera ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Fiumedinisi]], [[Furci Siculo]], [[Mandanici]], [[Nizza di Sicilia]], at [[Pagliara]].
[[File:Roccalumera_28DSC_0678_(43087195445).jpg|none|thumb| Roccalumera]]
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.comune.roccalumera.me.it Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
908fwjwtzqsspjpuvwwkqnvad4e54ot
2225570
2225546
2026-09-15T13:43:30Z
Ryomaandres
8044
2225570
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Roccalumera|official_name=Comune di Roccalumera|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|59|N|15|24|E|type:city(4,145)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Allume, Sciglio|mayor_party=|mayor=Gaetano Argiroffi|area_footnotes=|area_total_km2=8.8|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Roccalumeresi|elevation_footnotes=|elevation_m=7|saint=|day=|postal_code=98027|area_code=0942|website={{official website|http://www.comune.roccalumera.me.it}}|footnotes=}}Ang '''Roccalumera''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|180|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|25|km|mi}} timog-kanluran ng [[Mesina]].
Ang Roccalumera ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Fiumedinisi]], [[Furci Siculo]], [[Mandanici]], [[Nizza di Sicilia]], at [[Pagliara]].
[[File:Roccalumera_28DSC_0678_(43087195445).jpg|thumb| Roccalumera|left]]
== Kasaysayan ==
=== Mula sa pinagmulan nito hanggang ika-16 na siglo ===
Sa buong [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang]] [[Gitnang Kapanahunan|Kapanahunan]], at hanggang ika-17 siglo, ang teritoryo ng Roccalumera ay hinati sa pagitan ng dalawang baroniya ng [[Savoca]] at [[Fiumedinisi]]. Mas partikular, ang katimugang bahagi ng bayan (hanggang sa maliit na batis ng Pagliara) ay pagmamay-ari ng Savoca, habang ang natitira, kabilang ang mga nayon ng Allume at [[Sciglio]], ay nasa ilalim ng hurisdiksyon sa politika at administratibo ng Fiumedinisi.
Ang nukleo nito, na katumbas ng kasalukuyang Allume, ay maaaring maituring na "sentrong pangkasaysayan" ng bayan ng Roccalumera.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.comune.roccalumera.me.it Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
5nrepaq12xhp1kwigfpf3na6b1y2a3s
Roccavaldina
0
136302
2225547
2096212
2026-09-15T12:54:26Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1353981434|Roccavaldina]]"
2225547
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Roccavaldina|official_name=Comune di Roccavaldina|native_name={{native name|el|Ροκκαβάλντινα}}|image_skyline=Roccavaldina Duomo.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Simbahang katedral.|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|11|N|15|22|E|type:city(1,194)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Cardà, San Salvatore|mayor_party=|mayor=Salvatore Visalli |area_footnotes=|area_total_km2=6.5|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Roccesi|elevation_footnotes=|elevation_m=320|saint=|day=|postal_code=98040|area_code=090|website={{official website|www.roccavaldina.gov.it}}|footnotes=}}Ang '''Roccavaldina''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Roccavaddina''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|180|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} kanluran ng [[Mesina]].
Ang Roccavaldina ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Monforte San Giorgio]], [[Rometta]], [[Spadafora]], [[Torregrotta]], [[Valdina]], at [[Venetico]].
== Tingnan din ==
* [[Kasaysayan ng Torregrotta]]
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Griyego]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
4k2z2ii7jlbhuq20psk20fmv3dsnlj9
2225569
2225547
2026-09-15T13:40:04Z
Ryomaandres
8044
2225569
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Roccavaldina|official_name=Comune di Roccavaldina|native_name={{native name|el|Ροκκαβάλντινα}}|image_skyline=Roccavaldina Duomo.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Simbahang katedral.|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|11|N|15|22|E|type:city(1,194)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Cardà, San Salvatore|mayor_party=|mayor=Salvatore Visalli |area_footnotes=|area_total_km2=6.5|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Roccesi|elevation_footnotes=|elevation_m=320|saint=|day=|postal_code=98040|area_code=090|website={{official website|www.roccavaldina.gov.it}}|footnotes=}}Ang '''Roccavaldina''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Roccavaddina''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|180|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} kanluran ng [[Mesina]].
Ang Roccavaldina ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Monforte San Giorgio]], [[Rometta]], [[Spadafora]], [[Torregrotta]], [[Valdina]], at [[Venetico]].
== Simbolo ==
Ang eskudo de armas ay isang pilak na kalasag na naglalarawan ng isang pulang kastilyo, na napapalibutan ng isang silindrong tore. Sa harapan ay may isang gitnang arko na pinto at dalawang bintana na nakaayos sa isang banda, habang sa tore ay may dalawa pang bintana, isa sa ibabaw ng isa. Ang gusali ay itinatag sa berdeng kanayunan at may mga almena ng Guelfo, na katulad ng mga matatagpuan sa kasalukuyang pangunahing harapan ng kastilyo ng Roccavaldin.<ref>{{cita web|url=https://www.halleyweb.com/c083073/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/199|titolo=Lo stemma|sito=Comune di Roccavaldina|accesso=22 aprile 2023}}</ref>
== Kultura ==
=== Kapistahan ng Hapunan ===
Ang Kapistahan ng Hapunan ay isang espesyal na pagdiriwang bilang parangal kay San Nicolas, na kinakikitaan ng pagbabasbas, pagsasakripisyo, at pagpipista ng isang guya. Ayon sa tradisyon, ang pagdiriwang ay isinasagawa tuwing 10 taon sa unang Linggo ng Agosto at sa dalawang araw bago ito.
== Tingnan din ==
* [[Kasaysayan ng Torregrotta]]
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Griyego]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
4bljqtk45ijywi6kikyfwjdkz1lc6zh
Roccella Valdemone
0
136303
2225550
2096213
2026-09-15T12:56:15Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1353980686|Roccella Valdemone]]"
2225550
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Roccella Valdemone|official_name=Comune di Roccella Valdemone|native_name=|image_skyline=Roccella.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|56|N|15|1|E|type:city(802)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Giuseppe Spartà|area_footnotes=|area_total_km2=41.0|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Roccellesi|elevation_footnotes=|elevation_m=812|saint=|day=|postal_code=98030|area_code=0942|website={{official website|http://www.comune.roccellavaldemone.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Roccella Valdemone''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Rascidda Vaddemuni''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|150|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|50|km|mi}} timog-kanluran ng [[Mesina]].
Ang Roccella Valdemone ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Castiglione di Sicilia]], [[Malvagna]], [[Mojo Alcantara]], [[Montalbano Elicona]], [[Randazzo]], at [[Santa Domenica Vittoria]].
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
bqwkes0ndz3ppjzdrxsqgpmiveoj4j9
Rometta
0
136304
2225551
2096217
2026-09-15T12:58:20Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1327916265|Rometta]]"
2225551
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Rometta|official_name=Comune di Rometta|native_name={{native name|el|Ρομέττα}}|imagesize=|image_alt=|image_caption=Skyline|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|10|N|15|25|E|type:city(6,458)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Rometta Marea, Gimello, Mazzabruno, Santa Domenica, Rapano, [[San Cono (Rometta)|San Cono]], Sotto Castello, S. Andrea|mayor_party=|mayor=Antonino Cirino|area_footnotes=|area_total_km2=32.5|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Romettesi|elevation_footnotes=|elevation_m=560|saint=San [[Leo ng Catania]]|day=Pebrero 20|postal_code=98043|area_code=090|website={{official website|http://www.comunedirometta.it}}|footnotes=}}Ang '''Rometta''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: ''Ramietta'') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|180|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|12|km|mi|0}} kanluran ng [[Mesina]]. Ito ang huling balwarte ng Sicilia na kontrolado ng [[Silangang Imperyong Romano]] (Byzantium), at bumagsak lamang noong 965 sa hukbong Muslim na mga [[Mga Kalbid|Kalbid]] sa [[Pagkubkob ng Rometta]].
[[File:Murales_rometta.jpg|left|thumb| Ilan sa mga mural sa Via Federico II di Svevia]]
[[File:Rometta,_sicilia.JPG|thumb| Ang dalampasigan ng Rometta na nakaharap sa Cape [[Milazzo]] at [[Kapuluang Eolia]] sa paglubog ng araw.]]
Ang Rometta ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Mesina|Messina]], [[Monforte San Giorgio]], [[Roccavaldina]], [[Saponara]], [[Venetico]], [[Spadafora]].
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}{{Clear}}
* [https://web.archive.org/web/20060818114556/http://www.comunedirometta.it/ Opisyal na website]
* [https://web.archive.org/web/20081229023008/http://rometta.altervista.org/ Rometta - Website na nakatuon sa lungsod]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Griyego]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
jou9ibi0wkn3augjbnf6emtkw2jdb0w
Rodì Milici
0
136305
2225549
2096215
2026-09-15T12:56:03Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1068341474|Rodì Milici]]"
2225549
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Rodì Milici|official_name=Comune di Rodì Milici|native_name=|image_skyline=Cupola Rosata.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Ang ''Cupola Rosata''|image_shield=Stemma RodìMilici.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=Rodì Milici within the Province of Messina|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|7|N|15|10|E|region:IT_type:city(2335)|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Pietre Rosse, Case Bruciate, Porticato|mayor_party=|mayor=Eugenio Aliberti|area_footnotes=|area_total_km2=36|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Rodiesi (Rudioti), Milicioti|elevation_footnotes=|elevation_m=125|saint=[[San Bartolomeo]], [[San Felipe ng Agira]]|day=Agosto 24, Mayo 12|postal_code=98059|area_code=090|website={{official website|http://rodimilici.egov-me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Rodì Milici''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Rudìa Milici''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]]. Ang ''comune'' ay matatagpuan humigit-kumulang {{Convert|160|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|35|km|mi}} kanluran ng [[Mesina|Meseina]] .
Ang Rodì Milici ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Antillo]], [[Castroreale]], [[Fondachelli-Fantina]], [[Mazzarrà Sant'Andrea]], [[Novara di Sicilia]], at [[Terme Vigliatore]].
== Tingnan din ==
* [[Milici, Italya]]
== Mga sanggunian ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
<templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Rodì Milici}}
* [https://www.panoramio.com/photo/715591 Tanawin mula sa Bundok Nicoletta] (sa itaas ng Milici).
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Pages using infobox settlement with possible demonym list]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
5g69inx6mn2rzaxahom9ohtuinouoxo
San Filippo del Mela
0
136306
2225553
2096231
2026-09-15T13:02:58Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1366970392|San Filippo del Mela]]"
2225553
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=San Filippo del Mela|official_name=Comune di San Filippo del Mela|native_name=San Filippu|image_skyline=Municipio sanfilippo.JPG|image_caption=Munisipyo|coordinates={{coord|38|10|N|15|16|E|type:city(7,138)_region:IT|display=inline}}|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=Archi, Cattafi, Corriolo, Olivarella|mayor=Pasquale Alibrandi|area_total_km2=9.8|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Filippesi|elevation_m=89|postal_code=98044, 98040|area_code=090|website={{official website|http://www.comune.sanfilippodelmela.me.it}}}}Ang '''San Filippo del Mela''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: ''San Filippu'') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|170|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|25|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]].
Ang San Filippo del Mela ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Merì]], [[Milazzo]], [[Pace del Mela]], at [[Santa Lucia del Mela]].
== Mga kakambal na bayan ==
* {{Flagicon|ITA}}[[Castions di Strada]], Italya
== Mga tao ==
* [[Giuseppe Basile]] (1886–1977)
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.comune.sanfilippodelmela.me.it Opisyal na website]
* [https://web.archive.org/web/20070911142751/http://www.santaluciadelmela.net/ www.santaluciadelmela.net]
* http://www.stradadelvinomessina.it
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
ct4j8p1ajnc035httwkt0yx7gc6tzba
San Fratello
0
136307
2225554
2096232
2026-09-15T13:03:53Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1349488142|San Fratello]]"
2225554
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=San Fratello|official_name=Comune di San Fratello|native_name={{lang|roa|San Frareau}}|image_skyline=Sicilia_-_San_Fratello_e_Filicudi_(14955932162).jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=San Fratello at Pulo ng [[Alicudi]]|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|1|N|14|36|E|type:city(4,371)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Salvatore Sidoti Pinto|area_footnotes=|area_total_km2=67.63|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Sanfratellani|elevation_footnotes=|elevation_m=675|saint=|day=|postal_code=98075|area_code=0941|website={{official website|http://www.comunedisanfratello.it/}}|footnotes=}}Ang '''San Fratello''' ({{Langx|roa|San Frareau}}; {{Langx|scn|Santu Frateddu}}), dating '''San Filadelfo''' ( {{Langx|la-x-medieval|Castrum S. Philadelphi}} {{Langx|la-x-classic|Apollonia}}, mula sa [[Wikang Griyego|Griyego]]),<ref>{{Barrington Atlas|map=47}}</ref> ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|90|km|mi}} kanluran ng [[Mesina|Messina]]. Ang San Fratello ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Acquedolci]], [[Alcara li Fusi]], [[Caronia]], [[Cesarò]], [[Militello Rosmarino]], at [[Sant'Agata di Militello]] .
Ang tugatog ng populasyon nito ay noong 1921, na may 10,094. Sa sumunod na dekada, nawalan ito ng halos 20 porsiyento ng populasyon nito, dahil ang mga tao ay lumipat para magtrabaho sa mga lungsod at ibang mga bansa, [[Mga Sicilianong Amerikano|lalo na sa Estados Unidos]] .
== Kasaysayan ==
Ang pangalang San Fratello ay hango sa tatlong magkakapatid na sina [[Alfio, Cirino, at Filadelfo]]. Bilang parangal sa kanila, isang pagdiriwang ang ginaganap tauo-taon tuwing ika-10 ng Mayo. Ang nayon ay itinatag noong ika-11 siglo ni [[Adelaida del Vasto]], ang asawa ni [[Roger I ng Sicilia|Roger I]], isang maharlika ng kasalukuyang Pranses [[Normandiya]] na sumakop sa Sicilia. Dumating siya sa Sicily kasama ang mga [[Mga Lombardo ng Sicilia|kolonista]].<ref>Lombard colonists came from the [[Piedmont]] and [[Liguria]] regions in northern [[Italy]], and from [[Provence]] in [[France]].</ref> Ipinakilala nila ang kanilang diyalektong [[Galoitaliko ng Sicilia|Galoitaliko]], na sinasalita pa rin sa nayon. Ang San Fratello ay isa sa tinatawag na ''Oppida Lombardorum'' ng Sicily, mga pamayanang itinatag ng mga Lombardo. Bukod sa kanilang wika, dinala nila ang Kristiyanismo sa Latin, na unti-unting pumalit sa Griyegong Kristiyanismong [[Silangang Imperyong Romano|Bisantino]] at Islam.
== Mga kilalang mamamayan ==
* Dito lumaki si [[Benito ng Palermo]], kung saan siya sumali sa isang ermitanyo ng mga Franciscano.
* Si [[Al Pacino]], isang Amerikanong aktor, ay isang inapo sa pamamagitan ng kanyang linya ng mga imigrante mula sa San Fratello.
* Dito ipinanganak ang lolo ni [[Bettino Craxi]], isang Italyanong politiko.
* Dito ipinanganak si [[Filadelfio Caroniti]] .
* Si [[Antonino Di Giorgio]], isang Italyanong heneral at politiko, Ministro ng Digmaan sa [[Pamahalaang Mussolini|ilalim ni Benito Mussolini]], ay ipinanganak dito.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
5p11l3ddchwzkoxy56s6c7a6s8fuq78
San Marco d'Alunzio
0
136308
2225557
1973875
2026-09-15T13:13:40Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1353050980|San Marco d'Alunzio]]"
2225557
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=San Marco d'Alunzio|official_name=Comune di San Marco d'Alunzio|native_name=|image_skyline=Castello di San Marco d'Alunzio.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates_footnotes=|region=[[Sicily]]|metropolitan_city=[[Metropolitan City of Messina|Messina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Filippo Miracula|area_footnotes=|area_total_km2=26.14|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Aluntini or Sanmarcoti|elevation_footnotes=|elevation_m=548|saint=|day=|postal_code=98070|area_code=0941|website={{official website|https://www.comune.sanmarcodalunzio.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''San Marco d'Alunzio''' ({{Langx|scn|San Marcu}}, [[Wikang Sinaunang Griyego|Sinaunang Griyego]] : {{Lang|grc|Ἀλόντιον}} ([[Ptolomeo|Ptol.]]) o {{Lang|grc|Ἀλούντιον}} ([[Cassius Dio|Dion.]]), [[Wikang Latin|Latin]]: ''Aluntium'' o ''Haluntium<ref>{{Barrington Atlas|map=47}}</ref>'') ay isang lungsod at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], malapit sa hilagang baybayin ng isla, na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|80|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]] .
Ang San Marco d'Alunzio ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Alcara li Fusi]], [[Capri Leone]], [[Frazzanò]], [[Longi]], [[Militello Rosmarino]], at [[Torrenova]]. Isa ito sa [[I borghi più belli d'Italia|I Borghi più belli d'Italia]] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Sicilia |url=https://borghipiubelliditalia.it/sicilia/ |access-date=1 August 2023 |language=it}}</ref>
== Kasaysayan ==
Aluntium o Haluntium ay nakatayo sa pagitan ng [[Tyndari|Tindari]] at [[Caronia|Calacte]]. Ang pundasyon nito ay iniugnay ng ilang mga may-akda sa mga mula sa [[Arcanania|Acarnania]] na pinamumunuan ni Patron, na ang ilan ay nanirahan dito matapos gabayan si [[Aineias]] patawid sa [[Dagat Honiko]] mula sa [[Gresya]].<ref>[[Dionysius of Halicarnassus]], [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Dionysius_of_Halicarnassus/1C*.html#51 i. 51].</ref> Kung totoo ang alamat na ito, ang mga kolonistang Acarnanian ay malamang na mabilis na naasimila ng mga [[Mga Siculo|Siculo]], na nanirahan sa lugar na ito noong makasaysayang panahon. Walang pagbanggit dito na matatagpuan kay [[Diodorus Siculus|Diodorus]], ni hindi rin ito napansin sa kasaysayan bago ang pananakop ng mga [[Sinaunang Roma|Romano]] sa Sicilia. Ngunit noong panahon ni [[Ciceron]], tila ito ay isang lugar na may kahalagahan. Binanggit niya na ito ay labis na nagdusa mula sa mga panggigipit ni [[Gaius Verres|Verres]], na, hindi nasiyahan sa mapaminsalang pangingikil ng mais, ay pinilit ang mga naninirahan na isuko ang lahat ng kanilang mga palamuting plato.<ref>Cic.</ref> Natutunan natin mula sa mga inskripsiyon na napanatili nito ang ranggo ng isang ''munisipyo'', at isang maunlad na bayan kahit man lang noong panahon ng paghahari ni [[Cesar Augusto|Augusto]].
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
{{Commons category|San_Marco_d'Alunzio}}
* [https://www.comune.sanmarcodalunzio.me.it/ Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
3l4pl7b540lruvu2oziednecp756vl3
San Pier Niceto
0
136309
2225555
2166408
2026-09-15T13:09:33Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1352501700|San Pier Niceto]]"
2225555
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=San Pier Niceto|official_name=Comune di San Pier Niceto|native_name={{lang|el|Σαν Πιέρ Νικέτο}}|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|10|N|15|21|E|type:city(3,084)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=San Pier Marina, Serro, Zifronte, Pirrera|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=36.3|population_footnotes=|population_demonym=Sanpietresi|elevation_footnotes=|elevation_m=260|saint=San Pietro|day=June 29|postal_code=98045|area_code=090|website={{official website|http://www.comunesanpierniceto.me.it}}|footnotes=}}Ang '''San Pier Niceto''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Sanpèri''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|170|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|20|km|mi}} kanluran ng [[Mesina]] . Noong Disyembre 31, 2004, ito ay may populasyon na 3,084 at may lawak na {{Convert|36.3|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>
Ang munisipalidad ng San Pier Niceto ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga subdibisyon, pangunahin na mga nayon at baryo) San Pier Marina, Serro, Zifronte, at Pirrera.
Ang San Pier Niceto ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Condrò]], [[Fiumedinisi]], [[Gualtieri Sicaminò]], [[Monforte San Giorgio]], [[Pace del Mela]], at [[Santa Lucia del Mela]].
== Ebolusyong demograpiko ==
{{historical populations|1861|4683|1871|5049|1881|5063|1901|5450|1911|4616|1921|5148|1931|5250|1936|5246|1951|4733|1961|3847|1971|3380|1981|3213|1991|3122|2001|3085|align=none|cols=2|graph-pos=bottom|source=Data from ISTAT}}
== Mga sanggunian ==
<references />
== Mga panlabas na link ==
* [https://web.archive.org/web/20060906081751/http://www.comunesanpierniceto.me.it/ www.comunesanpierniceto.me.it]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Griyego]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
artxd5h27stxe6huzeuuagd3f0kh0fk
San Piero Patti
0
136310
2225558
2096237
2026-09-15T13:15:06Z
Ryomaandres
8044
Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1374804873|San Piero Patti]]"
2225558
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=San Piero Patti|official_name=Comune di San Piero Patti|native_name=|imagesize=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Messina|Mesina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Salvatore Vittorio Fiore|area_footnotes=|area_total_km2=41.6|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Sampietrini|elevation_footnotes=|elevation_m=440|saint=|day=|postal_code=98068|area_code=0941|website={{official website|http://www.comunesanpieropatti.it}}|footnotes=}}Ang '''San Piero Patti''' ([[Wikang Siciliano|Sicilian]]: '''''San Pieru Patti''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|140|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|50|km|mi}} timog-kanluran ng [[Mesina]].
Ang San Piero Patti ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Patti, Sicilia|Patti]], [[Raccuja]], [[Sant'Angelo di Brolo]], [[Librizzi]], at [[Montalbano Elicona]] .
== Kasaysayan ==
Ang San Piero Patti ay nasakop at tinirhan ng mga Arabo hanggang ika-11 siglo, nang sila ay matalo ni [[Roger I ng Sicilia]].<ref>{{Cite web |title=San Piero Patti |url=http://www.sicily.co.uk/nearby_town/san-piero-patti/}}</ref>
== Mga pangunahing tanawin ==
* Simbahan ni Santa Maria - simbahang itinayo noong 1566; naglalaman ng mga fresco mula ika-16 na siglo
* Kumbento ng Carmelitani Calzati, isang kumbento na itinayo noong 1566; nagtatampok ng isang klaustro na may mga dekorasyong Renasimyento
* Museo dei Vangeli e del Verbo Umanato, isang museong pangrelihiyon na naglalaman ng koleksyon ng mga kasuotan, sagradong pagpipinta at mga artepakto<ref>{{Cite web |title=San Piero Patti » I Musei comune per comune » Rete Museale » Cultura » Portale Turismo e Cultura |url=http://turismoecultura.cittametropolitana.me.it/cultura/rete-museale/i-musei-comune-per-comune/san-piero-patti/default.aspx}}</ref>
* Inang Simbahan, na itinayo noong ikalawang kalahati ng ika-14 na siglo
== Mga mamamayan ==
* [[Helle Busacca]], makata
* [[Emilio Fede]], mamamahayag
* [[Pete Rugolo]], musikero ng jazz
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* [https://web.archive.org/web/20060820072405/http://www.comunesanpieropatti.it/ Opisyal na website]
{{Lalawigan ng Messina}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]]
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]]
lcfuu59spgdgwty8r5aklbhk085n29m
Camerana
0
136961
2225617
2058031
2026-09-16T05:26:15Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225617
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Italian comune|name=Camerana|official_name=Comune di Camerana|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Camerana-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|25|N|8|8|E|type:city(709)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Piamonte]]|province=[[Lalawigan ng Cuneo|Cuneo]] (CN)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Pietro Giacomo Viglino|area_footnotes=|area_total_km2=23.9|population_footnotes=|population_total=679|population_as_of=Hulyo 31, 2009<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|pop_density_footnotes=|population_demonym=Cameranesi|elevation_footnotes=|elevation_m=525|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=12072|area_code=0174|website=|footnotes=}}
Ang '''Camerana''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Cuneo]], rehiyon ng [[Piamonte|Piemonte]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} timog-silangan ng [[Turin]] at mga {{Convert|45|km|mi}} silangan ng [[Cuneo]].
Ang Camerana ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Gottasecca]], [[Mombarcaro]], [[Monesiglio]], [[Montezemolo]], [[Sale delle Langhe]], [[Sale San Giovanni]], at [[Saliceto, Piedmont|Saliceto]].
== Pisikal na heograpiya ==
Ang teritoryo ng munisipalidad ay nasa pagitan ng 350 at 777 metro sa ibabaw ng antas ng dagat. Ang kabuuang altimetrikong ekskursiyon ay katumbas ng 427 metro.
Ang mga ''[[frazione]]'' ng Camerana ay ang mga sumusunod: Contrada, Gabutti, Costabella San Rocco, Isole, Gaudini, Bormida, Campolungo, Carro, Costa Soprana, Pasiotti, at Novelli.<ref>{{Cite web |url=https://www.comuniecitta.it/frazioni-del-comune-di-camerana-4035 |title=Frazioni e località Camerana |access-date=2023-06-21 |archive-date=2022-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221028072656/https://www.comuniecitta.it/frazioni-del-comune-di-camerana-4035 |url-status=dead }}</ref>
== Mga sanggunian ==
<references />
{{Province of Cuneo}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Piedmont]]
14sp1zs04fn73hao6cv3v23ep39o9l5
Canegrate
0
143759
2225619
2225157
2026-09-16T05:33:12Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225619
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Commune Italya|name=Canegrate|official_name=Comune di Canegrate|native_name={{native name|lmo|Canegraa}}|image_skyline=Canegrate 11-2010 - panoramio.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Simbahan ng Santa Maria Assunta, Canegrate|image_shield=Canegrate-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|34|N|8|56|E|type:city(12,059)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Lombardia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Milan|Milan]] (MI)|frazioni=|mayor_party=Centre-left|mayor=Matteo Modica|area_footnotes=|area_total_km2=5.25|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Canegratesi|elevation_footnotes=|elevation_m=196|saint=|day=|postal_code=20010|area_code=0331|website={{official website|http://www.comune.canegrate.mi.it/}}|footnotes=}}Ang '''Canegrate''' ([[Wikang Lombardo|Lombardo]]: ''Canegraa'' [kaneˈɡraː]) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Milan]], rehiyon ng [[Lombardia]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Milan]].
Ibinigay ng bayan ang pangalan nito sa [[kulturang Canegrate]], isang prehistorikong kabihasnan na ang pangunahing pook arkeolohiko ay nahukay sa teritoryo ng komuna.
== Pinagmulan ng pangalan ==
Sa kabila ng malawakang popular na etimolohiya, na kinuha mula sa eskudo ng Munisipyo (isang aso sa likod ng rehas na bakal), ang pangalan ng lugar ay walang kinalaman sa mga aso o rehas na bakal. Ang hulaping -''ate'' ay tipikal ng maraming toponimo, lalo na ang mga Lombardo, at ang natitira, sa nag-aalis ng pangalan ng hulaping ito, ay ''Cà negrate'', iyon ay "pinaitim na mga bahay".<ref name="etimo">{{cita web|url=http://www.comune.canegrate.mi.it/default.cfm?docs=etim.htm|titolo=Conoscere Canegrate - Etimologia del nome Canegrate|editore=Comune di Canegrate|accesso=2 settembre 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140228055609/http://www.comune.canegrate.mi.it/default.cfm?docs=etim.htm |date=2014-02-28 }}</ref>
Isa pang teorya tungkol sa pangalan ng bayan ay nagbabalik dito sa Latin na pangngalang Cannetulatae, na nagmula naman sa salitang Latin na ''Cannetum'' ("higaan ng tambo"), na sumisimbolo sa katangiang pangkapaligiran na umiiral ilang siglo na ang nakalilipas. Sa halip, iniisip ng ibang mga iskolar na nagmula ito sa mas sinaunang ugat na Seltang ''Cannicus'': ang ilang mga natuklasang arkeolohiko ay magpapatotoo sa presensiya ng mga Selta sa lugar na pinag-uusapan.<ref name="etimo2">{{cita web|url=http://www.comune.canegrate.mi.it/default.cfm?docs=etim.htm|titolo=Conoscere Canegrate - Etimologia del nome Canegrate|sito=Comune di Canegrate|accesso=2 settembre 2012|dataarchivio=28 febbraio 2014|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20140228055609/http://www.comune.canegrate.mi.it/default.cfm?docs=etim.htm|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140228055609/http://www.comune.canegrate.mi.it/default.cfm?docs=etim.htm |date=2014-02-28 }}</ref><ref>{{Cita libro |url=http://books.google.it/books?id=mh-Iu5JznGgC&pg=PA131#v=onepage&f=false |isbn=88-511-0983-4 |nome=Renzo |cognome=Ambrogio |titolo=Nomi d'Italia |editore=De Agostini |città=Novara |anno=2006 |edizione=3 |accesso=29 dicembre 2012}}</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* [https://web.archive.org/web/20060513225731/http://www.comune.canegrate.mi.it/ Opisyal na website]
* [https://web.archive.org/web/20130622185751/http://www.canegratepartecipa.org/ Canegrate participatory budgeting]
{{Lalawigan ng Milan}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Lombardy]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
c1v8saea60oiufmc3t1l1roj36uw9mt
Cormano
0
143777
2225623
2225160
2026-09-16T07:17:04Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225623
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Italian comune|name=Cormano|official_name=Comune di Cormano|native_name={{native name|lmo|Cormàn}}|image_skyline=FNM EB740-16 Cormano Brusuglio 140211.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Cormano-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|33|N|9|10|E|type:city(18,305)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Lombardia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Milan|Milan]] (MI)|frazioni=Brusuglio, Fornasè, Molinazzo, Ospitaletto|mayor_party=|mayor=Luigi Gianantonio Magistro|area_footnotes=|area_total_km2=4.47|population_footnotes=|population_total=20031|population_as_of=Nobyembre 30, 2017<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|pop_density_footnotes=|population_demonym=Cormanesi|elevation_footnotes=|elevation_m=149|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=20032|area_code=02|website={{official website|http://www.comune.cormano.mi.it}}|footnotes=}}
Ang '''Cormano''' ([[Diyalektong Milanes|Milanes]]: {{Lang|lmo|Cormàn}} [kurˈmãː]) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Milan]] sa rehiyon ng [[Lombardia]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|9|km|mi|0}} hilaga ng [[Milan]].
Ang Cormano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Paderno Dugnano]], [[Bollate]], [[Cusano Milanino]], [[Bresso]], [[Novate Milanese]], at [[Milan]].
Dati itong pinaglilingkuran ng [[Estasyon ng Tren ng Cormano-Cusano Milanino]], na sarado noong 2015, at pinalitan ng [[Estasyon ng Tren ng Cormano-Cusano Milanino]].
== Simbolo ==
Ang gonfalon ay isang bandila na nahahati sa pula at asul.
== Mga pangunahing tanawin ==
=== Arkitekturang relihiyoso ===
* Simbahan ng San Vincenzo diacono e martire
* Simbahan ng Santissimo Salvatore
* Simbahan ng Buon Pastore (fraz. Ospitaletto)
* Simbahan ng San Cristoforo (fraz. Ospitaletto)
* Simbahan ng Sacro Cuore di Gesù (fraz. Molinazzo)
== Edukasyon ==
Ang sistema ng paaralan ng Cormano ay nahahati sa dalawang distrito na nagsasama-sama at namamahala sa dalawang paaralang nursery, tatlong paaralang primarya, at dalawang paaralang sekundarya ng estado. Bukod pa rito, mayroong apat na pribadong paaralang nursery.<ref>{{cita web|url=https://www.comune.cormano.mi.it/it/page/plessi-scolastici|sito=comune.cormano.mi.it|titolo=Scuole e Comitati Genitori|accesso=22 marzo 2020|dataarchivio=22 marzo 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20200322151617/https://www.comune.cormano.mi.it/it/page/plessi-scolastici|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200322151617/https://www.comune.cormano.mi.it/it/page/plessi-scolastici |date=2020-03-22 }}</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* [http://www.comune.cormano.mi.it Opisyal na website]
{{Clear}}{{Lalawigan ng Milan}}
[[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Lombardy]]
[[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]]
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
jz15h5yqch217bi0prp5zci4dgtzdd7
Baygon
0
153350
2225610
2094183
2026-09-16T03:27:03Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225610
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Baygon Products on Philippine Shelves.jpg|thumb|Mga produktong Baygon sa mga istante ng tindahan sa Pilipinas.]]
Ang '''Baygon''' ay isang tatak ng pamuksa ng [[salot]] o peste na produkto ng kompanyang [[S. C. Johnson & Son]]. Isa itong [[pamatay ng kulisap]] na ginagamit sa eksterminasyon at pagkontrol ng maraming mga salot sa tahanan at napaka-epektibong panlaban sa mga [[kuliglig]], [[ipis]], [[langgam]], [[gagamba]], ''[[Lepisma saccharina]]'', at iba pa. Noong 1975, ipinakilala ng Baygon ang unang pangwisik na pang-ibabaw mula sa [[Australia|Australya]] na para sa pagpatay ng mga ipis at iba pang gumagapang na mga kulisap.
Noong 1975, ang Baygon ay ipinakilala ng [[Bayer]], isang [[German|Alemang]] kompanyang tagapagmanupaktura ng kemikal. Noong 2003, ipinagbili ng Bayer ang tatak nila sa S. C. Johnson & Son. Bilang bahagi ng kasunduan, ang mga aktibong sangkap na ginagamit sa mga pamatay ng salot ay gagawin pa rin ng Bayer at ipampupunong produkto na hindi lamang para sa S. C. Johnson & Son.<ref>[http://irpages.equitystory.com/Download/Companies/bayer/Annual%20Reports/DE0005752000-JA-2003-EQ-E-00.pdf ''Bayer AG, Financial Report 2003''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160415142204/http://irpages.equitystory.com/Download/Companies/bayer/Annual%20Reports/DE0005752000-JA-2003-EQ-E-00.pdf |date=2016-04-15 }} (pdf, 2 MB)</ref><ref>[http://www.highbeam.com/doc/1G1-97172681.html ''Bayer sells off Baygon. (The buzz: news, people & events for the informed PMP)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516224324/http://www.highbeam.com/doc/1G1-97172681.html |date=2011-05-16 }}, ''Pest Control'', 1 Enero 2003.</ref>
== Mga sangkap ==
Ang mga produkto ng Baygon ay naglalaman ng mga ''[[pyrethroid]]'', ''[[cyfluthrin]]'', at ''[[transfluthrin]]'', at ng ''[[carbamate]]'' na ''[[propoxur]]'' at organoposporong ''[[chlorpyrifos]]'', bilang aktibong mga sangkap.<ref>[http://www.baygon.com/nqcontent.cfm?a_id=420 Baygon agents] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070124010107/http://www.baygon.com/nqcontent.cfm?a_id=420 |date=2007-01-24 }}, Baygon. Pinuntahan noong 21 Disyembre 2007.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20051124150052/http://www.wpro.who.int/hse/pages/householdlist.html Talaan ng mga pamuksa ng salot sa FPA], 30 Hunyo 2002. Pinuntahan noong 21 Disyembre 2007.</ref> Nakakasanhi ang ''pyrethroid'' at ilang iba't ibang uri ng mga epektong karamdaman kapag nakalulon ng sapat na dami ng mga pamatay ng peste, kabilang ang mga [[panginginig]], [[dispniya]] (kahirapan sa paghinga), at [[paralisis]].<ref>[https://web.archive.org/web/20070814232419/http://www.wpro.who.int/hse/pages/pyrethroids2.html Pyrethroid], ''Manual of Pesticide Poisoning''. Pinuntahan noong 21 Disyembre 2007.</ref>
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Mga tatak ng pamatay ng kulisap]]
s1q8dwa2vi5skgyz2lfznfdjw4gfmpq
Aldan, Rusya
0
160046
2225598
2088247
2026-09-15T23:37:09Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225598
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Russian inhabited locality
|en_name=Aldan
|ru_name=Алдан
|loc_name1=Алдан
|loc_lang1=Yakut
|image_skyline=Поездка в Северомуйск (143).jpg
|image_caption=
|coordinates = {{coord|58|37|N|125|25|E|display=inline,title}}
|map_label_position=top
|image_coa=
|coa_caption=
|image_flag=
|flag_caption=
|anthem=
|anthem_ref=
|holiday=
|holiday_ref=
|federal_subject=[[Republika ng Sakha]]
|federal_subject_ref=<ref name="SakhaR_admlist" />
|adm_data_as_of=June 2009
|adm_district_jur=[[Aldansky District]]
|adm_district_jur_ref=<ref name="SakhaR_admlist" />
|adm_selsoviet_jur=Aldan
|adm_selsoviet_type=[[Lungsod ng kahalagahang distrito|Lungsod]]
|adm_selsoviet_jur_ref=<ref name="SakhaR_admlist" />
|adm_ctr_of1=Aldansky District
|adm_ctr_of1_ref=<ref name="SakhaR_admlist" />
|adm_ctr_of2=Lungsod ng Aldan
|adm_ctr_of2_ref=<ref name="SakhaR_admlist" />
|inhabloc_cat=Lungsod
|inhabloc_cat_ref=<ref name="SakhaR_admlist" />
|inhabloc_type=Lungsod sa ilalim ng hurisdiksiyon ng distrito
|inhabloc_type_ref=<ref name="SakhaR_admlist" />
|mun_data_as_of=April 2012
|mun_district_jur=Aldansky Municipal District
|mun_district_jur_ref=<ref name="Ref531" />
|urban_settlement_jur=Aldan Urban Settlement
|urban_settlement_jur_ref=<ref name="Ref531" />
|mun_admctr_of1=Aldansky Municipal District
|mun_admctr_of1_ref=<ref name="Ref411">Law #172-Z #351-III</ref>
|mun_admctr_of2=Aldan Urban Settlement
|mun_admctr_of2_ref=<ref name="Ref531" />
|leader_title=
|leader_title_ref=
|leader_name=
|leader_name_ref=
|representative_body=
|representative_body_ref=
|area_of_what=
|area_as_of=
|area_km2=
|area_km2_ref=
|pop_2010census=21275
|pop_2010census_ref=<ref name=2010Cen/>
|pop_density=
|pop_density_as_of=
|pop_density_ref=
|pop_latest=20892
|pop_latest_date=January 2016
|pop_latest_ref=<ref name="2016Est">Sakha Republic (Yakutia) Territorial Branch of the [[Russian Federal State Statistics Service|Federal State Statistics Service]]. [http://sakha.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/sakha/resources/92049f804c5c75979146937dff7d05ed/d2_032016.xls Численность населения по районам республики на 1 января 2016 года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180929074405/http://sakha.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/sakha/resources/92049f804c5c75979146937dff7d05ed/d2_032016.xls |date=2018-09-29 }} {{in lang|ru}}</ref>
|established_date=1923
|established_title=
|established_date_ref=<ref name="gr" />
|current_cat_date=1939
|current_cat_date_ref=
|prev_name1=
|prev_name1_date=
|prev_name1_ref=
|postal_codes=678900–678902, 678906, 678909
|dialing_codes=
|dialing_codes_ref=
|website=
|website_ref=
|date=May 2010
}}
Ang '''Aldan''' ({{lang-rus|Алдан|p=ɐlˈdan}}; {{lang-sah|Алдан}}) ay isang [[Mga uri ng tinitirhang pook sa Rusya|lungsod]] na nagmimina ng ginto at ang [[sentrong pampangasiwaan]] ng [[Distrito ng Aldansky]] ng [[Republika ng Sakha]], [[Rusya]]. Matatagpuan ito sa mga kabundukan ng Aldan, sa [[Daluyang limasan|limasan]] ng [[Ilog Aldan]], sa sapà ng Orto-Sala malapit sa bunganga nito sa [[Ilog Seligdar]], sa layong 470 kilometro (290 milya) timog ng [[kabisera]] ng republika na [[Yakutsk]]. Ang populasyon nito ay 21,275 katao noong 2010.<ref name=2010Cen/>
==Kasaysayan==
Itinatag ito noong 1923<ref name="gr">{{cite book|title=Энциклопедия Города России|year=2003|publisher=Большая Российская Энциклопедия|location=Moscow|isbn=5-7107-7399-9|page=16}}</ref> bilang '''Nezametny''' ({{lang|ru|Незаме́тный}}), kasunod ng pagkakatuklas ng mayamang mga deposito ginto. Ginawaran ito ng katayuang panlungsod kasama ng bagong pangalan nito noong 1939. Itinayo rito noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ang isang palapagan para sa rutang panghimpapwid ng Alaska-Siberia ([[ALSIB]]) na ginamit upang ilulan ang mga sasakyang panghimpapawid ng Programang [[Lend-Lease]] ng Amerika patungong [[Silangang Prontera (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Silangang Prontera]].<ref>Igor Lebedev. ''Aviation Lend-Lease to Russia''. Nova Publishers, 1997, pp. 44-49</ref>
==Demograpiya==
{{Historical populations
|align=left
|1979 |20173
|1989 |27090
|2002 |24715
|2010 |21275
|align-fn=center
|footnote=Senso 2010:<ref name=2010Cen>{{ru-pop-ref|2010census}}</ref>; Senso 2002:<ref>{{ru-pop-ref|2002census}}</ref>; Senso 1989:<ref>{{ru-pop-ref|1989census}}</ref>; Senso 1979:<ref>{{ru-pop-ref|1979census}}</ref>
}}
{{clear}}
==Ekonomiya==
Nananatiling produktibong sentro ang Aldan para sa pagmimina ng [[ginto]] at [[mika]]. Malakihang naiwasan nito ang labis na pagbagsak ng populasyon na dinanas ng ibang mga lungsod sa [[Malayong Silangang Rusya]] sa mga taong pagkaraan ng [[pagbuwag ng Unyong Sobyet]].
===Transportation===
[[Talaksan:Aldan station.jpg|thumb|Estasyong daangbakal ng Aldan]]
Matatagpuan ang lungsod sa [[Lansangang Lena ng A360 (Rusya)|Lansangang Lena ng A360]] na nag-uugnay ng [[Yakutsk]] sa Never, gayon din sa hindi pa tapos na daambakal ng [[Pangunahing linya ng Amur–Yakutsk]]. Pinaglilingkuran ito ng [[Paliparan ng Aldan]].
==Klima==
Ang Aldan ay may karaniwang [[klimang subartiko]] ([[Köppen climate classification|Köppen]] ''Dfc'') ng silangang Siberia, bagamat mas-naapektuhan ito ng [[Karagatang Pasipiko]] kung ihahambing sa mga pamayanan sa ibabang [[daluyang limasan|limasan]] ng [[Ilog Lena]], kaya nagbibigay ito ng mas-mabigat na pag-ulan tuwing tag-init kaysa karamihang bahagi ng republika, gayon din ang kaunting higit pang pag-ulan ng niyebe at hindi gaanong sukdulan ang mga temperatura kapag taglamig – bagamat napakaginaw parin para sa latitud nito at mas-malamig nang {{convert|10|C-change|F-change|disp=or}} kaysa mga pamayanan sa baybaying-dagat ng Okhotsk. Sa kabila ng hindi gaanong sukdulang mga taglamig kung ihahambing sa mas-hilagang mga bahagi ng Sakha, hindi nakararanas ang Aldan ng anumang araw mula Nobyembre 22 hanggang Marso 7 nang may temperaturang hindi nagyeyelo. Bagamat may pagka-banayad ang mga taglamig sa lungsod kung ihahambing sa [[Yakutsk]], mas-malamig at mas-maulap ang mga tag-init kaysa mas-hilagang mga pook.
<div style="width:81%">
{{Weather box
|location=Aldan
|metric first=yes
|single line=yes
|Jan record high C = −2.5
|Feb record high C = −1.0
|Mar record high C = 9.1
|Apr record high C = 18.8
|May record high C = 27.4
|Jun record high C = 34.3
|Jul record high C = 34.4
|Aug record high C = 35.2
|Sep record high C = 25.8
|Oct record high C = 15.8
|Nov record high C = 6.1
|Dec record high C = −0.6
|year record high C = 35.2
|Jan high C = −21.9
|Feb high C = −18.1
|Mar high C = −9.3
|Apr high C = 1.0
|May high C = 10.6
|Jun high C = 20.3
|Jul high C = 22.6
|Aug high C = 19.2
|Sep high C = 9.8
|Oct high C = −2.4
|Nov high C = −14.6
|Dec high C = −21.2
|year high C = −0.3
|Jan mean C = −26.3
|Feb mean C = −23.3
|Mar mean C = −15.2
|Apr mean C = −4.2
|May mean C = 5.1
|Jun mean C = 13.9
|Jul mean C = 16.6
|Aug mean C = 13.4
|Sep mean C = 4.9
|Oct mean C = −6.4
|Nov mean C = −18.8
|Dec mean C = −25.3
|year mean C = −5.5
|Jan low C = −30.6
|Feb low C = −28.3
|Mar low C = −21.3
|Apr low C = −9.6
|May low C = 0.0
|Jun low C = 7.5
|Jul low C = 10.9
|Aug low C = 8.1
|Sep low C = 0.8
|Oct low C = −10.4
|Nov low C = −23.1
|Dec low C = −29.5
|year low C = −10.5
|Jan record low C = −48.7
|Feb record low C = −46.3
|Mar record low C = −42.0
|Apr record low C = −31.7
|May record low C = −16.0
|Jun record low C = −5.9
|Jul record low C = -0.8
|Aug record low C = -4.4
|Sep record low C = −16.1
|Oct record low C = −30.3
|Nov record low C = −44.9
|Dec record low C = −48.3
|year record low C = −48.7
|Jan precipitation mm = 27
|Feb precipitation mm = 24
|Mar precipitation mm = 29
|Apr precipitation mm = 36
|May precipitation mm = 71
|Jun precipitation mm = 82
|Jul precipitation mm = 108
|Aug precipitation mm = 105
|Sep precipitation mm = 94
|Oct precipitation mm = 68
|Nov precipitation mm = 42
|Dec precipitation mm = 32
|year precipitation mm = 718
|Jan rain days = 0
|Feb rain days = 0
|Mar rain days = 0.1
|Apr rain days = 4
|May rain days = 16
|Jun rain days = 19
|Jul rain days = 19
|Aug rain days = 18
|Sep rain days = 18
|Oct rain days = 4
|Nov rain days = 0
|Dec rain days = 0
|year rain days = 98
|Jan snow days = 27
|Feb snow days = 26
|Mar snow days = 23
|Apr snow days = 19
|May snow days = 13
|Jun snow days = 1
|Jul snow days = 0.03
|Aug snow days = 0.3
|Sep snow days = 10
|Oct snow days = 26
|Nov snow days = 27
|Dec snow days = 28
|year snow days = 200
|Jan humidity = 78
|Feb humidity = 76
|Mar humidity = 70
|Apr humidity = 62
|May humidity = 61
|Jun humidity = 63
|Jul humidity = 71
|Aug humidity = 75
|Sep humidity = 76
|Oct humidity = 77
|Nov humidity = 78
|Dec humidity = 78
|year humidity = 72
|Jan sun = 66
|Feb sun = 119
|Mar sun = 192
|Apr sun = 210
|May sun = 249
|Jun sun = 262
|Jul sun = 276
|Aug sun = 227
|Sep sun = 144
|Oct sun = 93
|Nov sun = 73
|Dec sun = 41
|year sun = 1952
|source 1 = Pogoda.ru.net<ref name=pogoda>{{cite web
| url = http://www.pogodaiklimat.ru/climate/31004.htm
| title = Weather and Climate- The Climate of Aldan
| publisher = Weather and Climate (Погода и климат)
| language = Russian
| accessdate = May 13, 2015}}</ref>
|source 2 = NOAA (sun, 1961–1990)<ref name = NOAA >
{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_II/RA/31004.TXT
| title = Aldan Climate Normals 1961–1990
| publisher = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]]
| accessdate = May 13, 2015}}</ref>
|date=December 2011
}}</div>
==Mga sanggunian==
===Talababa===
{{Reflist|refs =
<ref name="SakhaR_admlist">''Registry of the Administrative-Territorial Divisions of the Sakha Republic''</ref>
<ref name="Ref531">Law #173-Z #353-III</ref>
}}
===Mga pinagkunan===
*Official website of the Sakha Republic. ''Registry of the Administrative-Territorial Divisions of the Sakha Republic''. [https://www.sakha.gov.ru/aldanskiy-ulus-rayon Aldansky District] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170425210719/https://www.sakha.gov.ru/aldanskiy-ulus-rayon |date=2017-04-25 }}. {{in lang|ru}}
*{{RussiaAdmMunRef|sa|mun|list0}}
*{{RussiaAdmMunRef|sa|mun|list1}}
==Mga kawing panlabas==
*{{in lang|Ru}} [http://www.aldangold.ru/ Official website of Aldan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210226180824/http://www.aldangold.ru/ |date=2021-02-26 }}
*{{in lang|Ru}} [https://web.archive.org/web/20080315032653/http://aldan-theatre.ru/ Official website of Aldan Youth Theater]
{{Sakha Republic}}
[[Kategorya:Mga lungsod sa Republika ng Sakha]]
[[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Rusya]]
5k5u2hj5bt5rb7nyzvgg6bcung7sv55
Demarkiya
0
193915
2225635
2090471
2026-09-16T10:15:09Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225635
wikitext
text/x-wiki
Ang '''demarkiya''', '''lotokrasiya''' o '''lotokrasya''' (Ingles: ''demarchy'' o ''lottocracy'') ay isang uri ng pamahalaan kung saan ang [[estado (bansa)|estado]] ay pinamamahalaan ng mga tagapagpasyang [[random selection|napili sa paraang pasumala]] at sa pamamagitan ng [[sortisyon]] (palabunutan) magmula sa isang napakalawak na mapang-anib na kapisanan ng mga mamamayang maaaring mahirang. Ang mga pangkat na ito, na paminsan-minsang tinatawag bilang "mga inampalan na pampatakaran", "mga inampalan ng mga mamamayan", o "mga pagpupulong na pangkonseso", ay gumagawa ng mga pagpapasya patungkol sa mga patakarang pangmadla na halos katulad ng sa paraan ng pagpapasyang gingagawa ng mga [[jury|inampalan]] sa kaso ng krimen.
Sa teoriya, ang demarkiya ay makapanunupil ng ilan sa mga suliraning pantungkuli ng nakaugaliang [[demokrasyang representatibo]] (demokrasyang kinatawan), na malawakang mamamanipula ng [[natatanging mga layunin]] (espesyal na mga interes o kagustuhan) at ng pagkakahati sa pagitan ng prupesyunal na mga tagagawa ng patakaran (mga politiko at mga lobiyista) at ng isang malaking balintiyak (walang pakialam), hindi nakikisangkot at kadalasang walang kabatiran (walang kaalam-alam) na elektorado (mga nahalal). Ayon sa pilosopong Australyano na si [[John Burnheim]], ang pagpili na pasumala ng mga tagagawa ng patakran ay makapagpapadali para sa pang-araw-araw na mga mamamayan na makahulugang makiisa, at mas mahirap para sa mga layuning natatangi at pansarili na madungisan ang proseso.
Sa mas pangkalahatan, ang pagpili na pasumala ng mga tagapagpasya magmula sa isang mas malaking pangkat ay tinatawag na palabunutan o sortisyon (magmula sa salitang ugat ng "loterya" sa [[wikang Latin]]). ang [[demokrasyang Atenyano]] ay gumamit halos ng palabunutan, na halos lahat ng mga tanggapan ng pamahalaan ay pinupuno sa pamamagitan ng loterya (palabunutan) o [[loto]] na para sa mga tunay na mamamayan, sa halip na sa pamamagitan ng halalan. Ang mga kandidato ay halos palaging lalaki, Griyego, at may pinag-aralang mga mamamayan na nag-aangkin ng pinakamababang dami ng yaman at katayuan.
Sa mga lalawigan ng [[British Columbia]] at [[Ontario]] ng [[Canada]], isang pangkat ng mga mamamayan ang napili nang pasumala upang likhain ang isang [[Citizens' Assembly on Electoral Reform]] upang magsiyasat at magmungkahi ng mga pagbabago sa mga sistemang panghalalan ng mga lalawigan. Isang kahalintulad na sistema ang nangyari sa Burgerforum Kiesstelsel ng [[Olanda]]<ref>{{Cite web |url=http://www.europa-nu.nl/id/vhnnmt7ltkw7/burgerforum_kiesstelsel |title=Burgerforum Kiesstelsel |access-date=2012-11-21 |archive-date=2013-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105182300/http://www.europa-nu.nl/id/vhnnmt7ltkw7/burgerforum_kiesstelsel |url-status=dead }}</ref> Ang [[Old Order Amish|Amish ng Matandang Kaatasan]] ay gumamit ng isang tambalan ng eleksiyon at sortisyon upang pumili ng mga pinuno ng simbahan; ang mga lalaking nakakatanggap ng dalawa o tatlong mga nominasyon (paghaharap) upang mapuno ang isang bakanteng puwesto (nagbabago ang bilang ayon sa distrito) ay hinihiling naman na pumili ng isang aklat ng [[salmo]] na naglalaman ng isang pilas ng papel, na ang isa sa mga pilas na iyon ay tinandaan upang magpahiwatig kung sino ang gaganap sa tungkulin.
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Mga sistemang pampolitika]]
[[Kategorya:Mga teoriyang pampolitika]]
{{stub|Politika}}
br3x3ls15mhh3pxz0qcc4sleket3vwe
Bernama
0
211786
2225611
1903106
2026-09-16T03:40:14Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225611
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox broadcasting network |
network_name = BERNAMA TV|
country = {{flagcountry|Malaysia}}|
network_type = |
owner = |
key_people = |
key_people = Datuk Syed Jamil Syed Jaafar (General Manager)<br/>|
launch_date = 28 Februari 3008
number_employees = 250
website = [http://www.bernama.com/ bernama.com]
}}
Ang '''''Bernama''''' ({{lang-ms|Berita Nasional Malaysia}}; {{lang-en|Malaysian National News Agency}}) ay isang sangay pambalitaan ng pamahalaan ng [[Malaysia]].
==Mga kawing panlabas==
* [http://www.bernama.com/ Opisyal na websayt]
* [http://images.bernama.com/ Official Photo Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130926190753/http://images.bernama.com/ |date=2013-09-26 }}
* [http://www.radio24.com.my/ Radio24]
[[Kategorya:Malaysia]]
8qn8jqb77eze71v2bzhwzp2xegd5wn2
Senakulo
0
213457
2225636
2151751
2026-09-16T10:52:43Z
~2026-50104-31
166395
/* Panimula ng Senakulo */
2225636
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
{{copyedit}}
{{better translation}}
Ang '''Senakulo''' (Ingles: ''Passion Play'') ay isang dula patungkol sa Buhay, Pagpapasakit,Kamatayan at Muling Pagkabuhay ng [[Panginoong Hesukristo]] Isa ito sa mga tradisyon ng Semana Santa sa ilang grupong Cristiano, partikular na sa mga Katoliko.
==Panimula ng Senakulo==
Ang pagbuo ng isang Senakulo ay katulad din sa Dula ng Pasko ng Pagkabuhay. Nag-umpisa ito bilang isang ritwal ng Simbahan, na siyang nagtatakda na ang Ebanghelyo ng Biyernes Santo ay dapat awitin sa iba't ibang bahagi na paghahatian ng ilang mga tao. Kinalaunan, nagkaroon ng sariling anyo ang Senakulo. Ang unang Senakulo ay isinadula sa wikang Latin, matapos noon ay nagkaroon ng bersyon sa wikang bernakulo. Dinagdagan ito ng iba't ibang mga anyo at laman ng higit sa inaasahan ng mga manonood, hanggang sa ika-15 siglo kung kailan nabuo naman ang mga sikat na dulang panrelihiyon. Kaya doon, ang '''Senakulo ng Benedictbeurn''' ng ika-13 siglo ay naglalaman karamihan ng mga diyalogong Latin at ng awit pangsimbahan, at ito'y binuo para awitin. banana
===Ang pagdagdag ng musika at tauhan===
Kahit ang pinakalumang mga Senakulo ay humihiwalay na sa ritwal at tradisyon at nakikiayon na rin sa anyong dramatiko. Ang mga ebolusyong ito ay ipinakita sa pamamagitan ng malayang pagsasalin ng mga awit pangsimbahan at ng mga talatang Aleman na walang kinalaman sa mga nasabing awit, at sa paglitaw ni Maria (ang Birheng Maria, ina ni Jesus) at Maria Magdalena sa mga dula. Mula sa payak na pasimula ay mabilis na nagbago ang Senakulo, mula sa ika-14 siglo nasa estado ito ng pagbuo kung saan maaaring hindi ito marating maliban sa paulit-ulit na pag-eensayo. Mula panahong ito nagkaroon ng '''Vienna Passion''', ang '''St. Gall Passion''', ang pinakalumang '''Frankfort Passion''', at ang '''Maestrict Passion'''. Ang lahat ng mga dulang ito ay isinulat ng pa-tula, kalimitang sa wikang Aleman.
=== Patuloy na Paglaganap ===
Ipinapakita ng '''Vienna Passion''' ang buong kasaysayan ng Katubusan. Nagsisimula ito sa rebelyon at pagbagsak ni Lucifer, at nagtatapos ito sa Huling Hapunan ni Jesus at ng Labindalawang Mga Apostol.
Sa pinakalumang dulang '''Frankfort Passion''' naman ni Canon Baldemar von Peterwell (1350-1381), kinakailangan ng dalawang araw para sa produksiyon. Ito ay dahil mas detalyado ang nasabing dula kumpara sa ibang mga Senakulo ng panahong iyon. Tanging ang ''Ordo sive Registrum'' lamang ang nakarating sa kasalukuyang panahon: ito ang mahabang pergamino na ginagamit ng direktor, kung san nakasulat ang mga direksiyon sa entablado at ang mga unang salita ng diyalogo. Ang dulang ito na binase sa talaan ng mga direksiyon ay nakarating sa panahon kung saan ang mga Senakulo ay umabot sa pinakamataas na antas ng pagbabago<!--ddevelopment--> (1400-1515). Sa panahong ito nabuo ang mas bagong dulang ''Frankfort Passion'', ang '''Alsfelder''' at ang '''Friedberger''' (1514). Marami pang mga uri ng Senakulo ang nabuo kung saan ito ay magarbong isinadula.
== Tradisyon sa Pilipinas ==
Ang katawagang ''Senakulo'' ay hango sa salitang ''Cenaculum'' o Mas Mataas na Silid (''Upper Room'') na siyang naging lugar ng Huling Hapunan. Kalimitang ang mga kompanya at ang mga grupo sa komunidad ang nagtatanghal sa mga Senakulo tuwing Mahal na Araw. Kalimitan ginagamit nila ang mga dulang dekada o maging daangtaon na ang tanda, na hinango sa Biblia at sa tradisyon, at isinulat sa anyong poetiko. Kalimitan ay ginagamit nila ang kasuotan na ay hango sa tradisyong Europeo, ngunit may mga gumagamit ng mga kasuotang naayon talaga sa kasaysayan. Isa sa mga pinakatanyag at pinakamatandang senakulo sa Pilipinas ay ang [[Krus Sa Nayon Inc.]] na nag simula pa noong 1904 sa Barrio Dayap sa [[Cainta,Rizal]] , at mahigit na sa 100 na taon ang kanilang pag papalabas ng Senakulo. Ang isa sa mga pinakatanyag na Senakulo ay ''Ang Pagtaltal Sa Balaan Bukid'' sa [[Jordan, Gumiaras]] na nagsimula noong 1975 at dinarayo ng 150,000 manonood taun-taon. May mga tao na nagpapako sa krus na walang kinalaman sa mga dulang Senakulo bilang bahagi ng kanilang panata tulad ng nasa Barangay [[San Pedro Cutud, San Fernando, Pampanga]]. Ang senakulo sa bayan ng [[Cainta]] ay isang tradisyon na nagsimula pa noong 1904 kaya ang [[Krus Sa Nayon Inc.]] ang isa sa pinaka magandang representasyon ng buhay, pagpapasakit,pagkamatay at muling pagkabuhay ni Kristo.
May mga ilang grupo ng simbahan tulad ng [[Pentecostal Missionary Church of Christ (4th Watch)|Pentecostal Missionary Church of Christ]] na nagtatanghal ng Senakulo taun-taon.
{{DEFAULTSORT:Passion Play}}
[[Kategorya:Mahal na Araw]]
[[Kategorya:Dula]]
[[Kategorya:Kultura ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Kristiyanismo]]
[[Kategorya:Katolisismo]]
i1zjbqzukjk1bc0kxychylo3xod543i
2225637
2225636
2026-09-16T10:55:41Z
~2026-50104-31
166395
/* Panimula ng Senakulo */
2225637
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
{{copyedit}}
{{better translation}}
Ang '''Senakulo''' (Ingles: ''Passion Play'') ay isang dula patungkol sa Buhay, Pagpapasakit,Kamatayan at Muling Pagkabuhay ng [[Panginoong Hesukristo]] Isa ito sa mga tradisyon ng Semana Santa sa ilang grupong Cristiano, partikular na sa mga Katoliko.
==Panimula ng Senakulo==
Ang pagbuo ng isang Senakulo ay katulad din sa Dula ng Pasko ng Pagkabuhay. Nag-umpisa ito bilang isang ritwal ng Simbahan, na siyang nagtatakda na ang Ebanghelyo ng Biyernes Santo ay dapat awitin sa iba't ibang bahagi na paghahatian ng ilang mga tao. Kinalaunan, nagkaroon ng sariling anyo ang Senakulo. Ang unang Senakulo ay isinadula sa wikang Latin, matapos noon ay nagkaroon ng bersyon sa wikang bernakulo. Dinagdagan ito ng iba't ibang mga anyo at laman ng higit sa inaasahan ng mga manonood, hanggang sa ika-15 siglo kung kailan nabuo naman ang mga sikat na dulang panrelihiyon. Kaya doon, ang '''Senakulo ng Benedictbeurn''' ng ika-13 siglo ay naglalaman karamihan ng mga diyalogong Latin at ng awit pangsimbahan, at ito'y binuo para awitin.
===Ang pagdagdag ng musika at tauhan===
Kahit ang pinakalumang mga Senakulo ay humihiwalay na sa ritwal at tradisyon at nakikiayon na rin sa anyong dramatiko. Ang mga ebolusyong ito ay ipinakita sa pamamagitan ng malayang pagsasalin ng mga awit pangsimbahan at ng mga talatang Aleman na walang kinalaman sa mga nasabing awit, at sa paglitaw ni Maria (ang Birheng Maria, ina ni Jesus) at Maria Magdalena sa mga dula. Mula sa payak na pasimula ay mabilis na nagbago ang Senakulo, mula sa ika-14 siglo nasa estado ito ng pagbuo kung saan maaaring hindi ito marating maliban sa paulit-ulit na pag-eensayo. Mula panahong ito nagkaroon ng '''Vienna Passion''', ang '''St. Gall Passion''', ang pinakalumang '''Frankfort Passion''', at ang '''Maestrict Passion'''. Ang lahat ng mga dulang ito ay isinulat ng pa-tula, kalimitang sa wikang Aleman.
=== Patuloy na Paglaganap ===
Ipinapakita ng '''Vienna Passion''' ang buong kasaysayan ng Katubusan. Nagsisimula ito sa rebelyon at pagbagsak ni Lucifer, at nagtatapos ito sa Huling Hapunan ni Jesus at ng Labindalawang Mga Apostol.
Sa pinakalumang dulang '''Frankfort Passion''' naman ni Canon Baldemar von Peterwell (1350-1381), kinakailangan ng dalawang araw para sa produksiyon. Ito ay dahil mas detalyado ang nasabing dula kumpara sa ibang mga Senakulo ng panahong iyon. Tanging ang ''Ordo sive Registrum'' lamang ang nakarating sa kasalukuyang panahon: ito ang mahabang pergamino na ginagamit ng direktor, kung san nakasulat ang mga direksiyon sa entablado at ang mga unang salita ng diyalogo. Ang dulang ito na binase sa talaan ng mga direksiyon ay nakarating sa panahon kung saan ang mga Senakulo ay umabot sa pinakamataas na antas ng pagbabago<!--ddevelopment--> (1400-1515). Sa panahong ito nabuo ang mas bagong dulang ''Frankfort Passion'', ang '''Alsfelder''' at ang '''Friedberger''' (1514). Marami pang mga uri ng Senakulo ang nabuo kung saan ito ay magarbong isinadula.
== Tradisyon sa Pilipinas ==
Ang katawagang ''Senakulo'' ay hango sa salitang ''Cenaculum'' o Mas Mataas na Silid (''Upper Room'') na siyang naging lugar ng Huling Hapunan. Kalimitang ang mga kompanya at ang mga grupo sa komunidad ang nagtatanghal sa mga Senakulo tuwing Mahal na Araw. Kalimitan ginagamit nila ang mga dulang dekada o maging daangtaon na ang tanda, na hinango sa Biblia at sa tradisyon, at isinulat sa anyong poetiko. Kalimitan ay ginagamit nila ang kasuotan na ay hango sa tradisyong Europeo, ngunit may mga gumagamit ng mga kasuotang naayon talaga sa kasaysayan. Isa sa mga pinakatanyag at pinakamatandang senakulo sa Pilipinas ay ang [[Krus Sa Nayon Inc.]] na nag simula pa noong 1904 sa Barrio Dayap sa [[Cainta,Rizal]] , at mahigit na sa 100 na taon ang kanilang pag papalabas ng Senakulo. Ang isa sa mga pinakatanyag na Senakulo ay ''Ang Pagtaltal Sa Balaan Bukid'' sa [[Jordan, Gumiaras]] na nagsimula noong 1975 at dinarayo ng 150,000 manonood taun-taon. May mga tao na nagpapako sa krus na walang kinalaman sa mga dulang Senakulo bilang bahagi ng kanilang panata tulad ng nasa Barangay [[San Pedro Cutud, San Fernando, Pampanga]]. Ang senakulo sa bayan ng [[Cainta]] ay isang tradisyon na nagsimula pa noong 1904 kaya ang [[Krus Sa Nayon Inc.]] ang isa sa pinaka magandang representasyon ng buhay, pagpapasakit,pagkamatay at muling pagkabuhay ni Kristo.
May mga ilang grupo ng simbahan tulad ng [[Pentecostal Missionary Church of Christ (4th Watch)|Pentecostal Missionary Church of Christ]] na nagtatanghal ng Senakulo taun-taon.
{{DEFAULTSORT:Passion Play}}
[[Kategorya:Mahal na Araw]]
[[Kategorya:Dula]]
[[Kategorya:Kultura ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Kristiyanismo]]
[[Kategorya:Katolisismo]]
947oqual45h4deamg81qg03bf6ki9rk
2225638
2225637
2026-09-16T10:56:21Z
~2026-50104-31
166395
/* Ang pagdagdag ng musika at tauhan */
2225638
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
{{copyedit}}
{{better translation}}
Ang '''Senakulo''' (Ingles: ''Passion Play'') ay isang dula patungkol sa Buhay, Pagpapasakit,Kamatayan at Muling Pagkabuhay ng [[Panginoong Hesukristo]] Isa ito sa mga tradisyon ng Semana Santa sa ilang grupong Cristiano, partikular na sa mga Katoliko.
==Panimula ng Senakulo==
Ang pagbuo ng isang Senakulo ay katulad din sa Dula ng Pasko ng Pagkabuhay. Nag-umpisa ito bilang isang ritwal ng Simbahan, na siyang nagtatakda na ang Ebanghelyo ng Biyernes Santo ay dapat awitin sa iba't ibang bahagi na paghahatian ng ilang mga tao. Kinalaunan, nagkaroon ng sariling anyo ang Senakulo. Ang unang Senakulo ay isinadula sa wikang Latin, matapos noon ay nagkaroon ng bersyon sa wikang bernakulo. Dinagdagan ito ng iba't ibang mga anyo at laman ng higit sa inaasahan ng mga manonood, hanggang sa ika-15 siglo kung kailan nabuo naman ang mga sikat na dulang panrelihiyon. Kaya doon, ang '''Senakulo ng Benedictbeurn''' ng ika-13 siglo ay naglalaman karamihan ng mga diyalogong Latin at ng awit pangsimbahan, at ito'y binuo para awitin.
===Ang pagdagdag ng musika at tauhan===
Kahit ang pinakalumang mga Senakulo ay humihiwalay na sa ritwal at tradisyon at nakikiayon na rin sa anyong dramatiko. Ang mga ebolusyong ito ay ipinakita sa pamamagitan ng malayang pagsasalin ng mga awit pangsimbahan at ng mga talatang Aleman na walang kinalaman sa mga nasabing awit, at sa paglitaw ni Maria (ang Birheng Maria, ina ni Jesus) at Maria Magdalena sa mga dula. Mula sa payak na pasimula ay mabilis na nagbago ang Senakulo, mula sa ika-14 siglo nasa estado ito ng pagbuo kung saan maaaring hindi ito marating maliban sa paulit-ulit na pag-eensayo. Mula panahong ito nagkaroon ng '''Vienna Passion''', ang '''St. Gall Passion''', ang pinakalumang '''Frankfort Passion''', at ang '''Maestrict Passion'''. Ang lahat ng mga dulang ito ay isinulat ng pa-tula, kalimitang sa wikang Aleman (German).
=== Patuloy na Paglaganap ===
Ipinapakita ng '''Vienna Passion''' ang buong kasaysayan ng Katubusan. Nagsisimula ito sa rebelyon at pagbagsak ni Lucifer, at nagtatapos ito sa Huling Hapunan ni Jesus at ng Labindalawang Mga Apostol.
Sa pinakalumang dulang '''Frankfort Passion''' naman ni Canon Baldemar von Peterwell (1350-1381), kinakailangan ng dalawang araw para sa produksiyon. Ito ay dahil mas detalyado ang nasabing dula kumpara sa ibang mga Senakulo ng panahong iyon. Tanging ang ''Ordo sive Registrum'' lamang ang nakarating sa kasalukuyang panahon: ito ang mahabang pergamino na ginagamit ng direktor, kung san nakasulat ang mga direksiyon sa entablado at ang mga unang salita ng diyalogo. Ang dulang ito na binase sa talaan ng mga direksiyon ay nakarating sa panahon kung saan ang mga Senakulo ay umabot sa pinakamataas na antas ng pagbabago<!--ddevelopment--> (1400-1515). Sa panahong ito nabuo ang mas bagong dulang ''Frankfort Passion'', ang '''Alsfelder''' at ang '''Friedberger''' (1514). Marami pang mga uri ng Senakulo ang nabuo kung saan ito ay magarbong isinadula.
== Tradisyon sa Pilipinas ==
Ang katawagang ''Senakulo'' ay hango sa salitang ''Cenaculum'' o Mas Mataas na Silid (''Upper Room'') na siyang naging lugar ng Huling Hapunan. Kalimitang ang mga kompanya at ang mga grupo sa komunidad ang nagtatanghal sa mga Senakulo tuwing Mahal na Araw. Kalimitan ginagamit nila ang mga dulang dekada o maging daangtaon na ang tanda, na hinango sa Biblia at sa tradisyon, at isinulat sa anyong poetiko. Kalimitan ay ginagamit nila ang kasuotan na ay hango sa tradisyong Europeo, ngunit may mga gumagamit ng mga kasuotang naayon talaga sa kasaysayan. Isa sa mga pinakatanyag at pinakamatandang senakulo sa Pilipinas ay ang [[Krus Sa Nayon Inc.]] na nag simula pa noong 1904 sa Barrio Dayap sa [[Cainta,Rizal]] , at mahigit na sa 100 na taon ang kanilang pag papalabas ng Senakulo. Ang isa sa mga pinakatanyag na Senakulo ay ''Ang Pagtaltal Sa Balaan Bukid'' sa [[Jordan, Gumiaras]] na nagsimula noong 1975 at dinarayo ng 150,000 manonood taun-taon. May mga tao na nagpapako sa krus na walang kinalaman sa mga dulang Senakulo bilang bahagi ng kanilang panata tulad ng nasa Barangay [[San Pedro Cutud, San Fernando, Pampanga]]. Ang senakulo sa bayan ng [[Cainta]] ay isang tradisyon na nagsimula pa noong 1904 kaya ang [[Krus Sa Nayon Inc.]] ang isa sa pinaka magandang representasyon ng buhay, pagpapasakit,pagkamatay at muling pagkabuhay ni Kristo.
May mga ilang grupo ng simbahan tulad ng [[Pentecostal Missionary Church of Christ (4th Watch)|Pentecostal Missionary Church of Christ]] na nagtatanghal ng Senakulo taun-taon.
{{DEFAULTSORT:Passion Play}}
[[Kategorya:Mahal na Araw]]
[[Kategorya:Dula]]
[[Kategorya:Kultura ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Kristiyanismo]]
[[Kategorya:Katolisismo]]
6vyujm2v3s7wx1ya7f1as6iqgk1mo5y
Surah Al-Fajr
0
228243
2225605
2017480
2026-09-16T02:15:54Z
Atcovi
50235
2225605
wikitext
text/x-wiki
{{infobox surah
| number = 89
| number-3 = 089
| name = Al-Fajr
| name-ar = الفجر
| name-en = Ang BukangLiwayway
| prev_sura = Quran 88
| next_sura = Quran 90
| classification = Meccan
| othernames-ar =
| othernames = Daybreak
| Juz = 30
| Rukus = <!-- if only one ruku, skip this field -->
| verses = 30
| words = 139
| letters = 584
| muqattaat = <!-- only if applicable -->
| sajdahs = <!-- only if applicable -->
| audio = Chapter 89. Al-Fajr (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3
}}
Ang '''Sūrat al-Fajr''' (Arabiko: سورة الفجر Sūrat ul-Faǧr, Ang BukangLiwayway) ang ika-89 kabanata ng [[Koran]] na may 30 talata. Ang sura ay naglalarawan ng pagkawasak ng mga hindi mananampalataya: ang mga Sinaunang Ehipsiyo, mga [[Iram]] ng mga Haligi, at Mada'in Saleh. Kinokondena nito ang mga taong nagmamahal ng kayamanan at nagmamaliit sa mga mahihirap at mga ulila. Ang mga matuwid ay pinangakuan ng paraiso.
{{Koran}}
[[Kategorya:Mga Sura]]
smfg1f6pudg76pmhc178i7npw2p0v3u
IPhone
0
229231
2225587
2223752
2026-09-15T21:28:12Z
~2026-49994-15
166377
/* Mga modelo */
2225587
wikitext
text/x-wiki
{{lowercase title}}
{{Infobox computing device
| name = iPhone
| logo = [[File:IPhone new logo.svg|frameless|class=skin-invert]]
| logo_class = skin-invert
| image = IPhone 17 Pro Vector.svg
| image_upright =
| caption = Ang harapang bahagi ng pinakabagong [[iPhone 17 Pro]], na may kulay ''Cosmic Orange''
| developer = [[Apple Inc.|Apple]]
| manufacturer = {{hlist|[[Foxconn]] |[[Pegatron]] |[[Wistron]] | [[Tata Group]]}}
| type = [[Smartphone]]
| os = [[iOS]]
| power = ''Built-in rechargeable lithium-ion battery''
| storage = 128, 256, 512 GB, 1 o 2 TB flash memory (mga kasalukuyang modelo)
| sound = {{flatlist|
* [[Bluetooth]]
* Stereo speaker ([[iPhone 7]] pataas)
* Microphone
* 3.5 mm headphone jack (hanggang iPhone 7)
* 30-pin dock connector (hanggang [[iPhone 5]])
* Lightning port (iPhone 5 – [[iPhone 14]])
* [[USB-C]] port ([[iPhone 15]] pataas)
}}
| related = {{flatlist|
* [[iPad]]
}}
| website = {{URL|https://www.apple.com/iphone/|apple.com/iphone}}
| units_sold = >3 billion ({{as of|2025|7|lc=y|df=US}})
| online_services = {{flatlist|
* [[App Store (iOS/iPadOS)|App Store]]
* [[Apple One]]
* [[iCloud]]
* [[Apple Pay]]
}}
| release_date = {{start date and age|2007|06|29}}
}}
Ang '''iPhone''' ay isang linya ng mga ''[[smartphone]]'' na ginawa at kinalakal ng [[Apple Inc.]] na gumagamit ng [[iOS]], ang sariling [[operating system]] na pangselular ng kumpanya.
Unang [[teleponong selular]] ang unang iPhone na tumatanggap ng sabayang pagpindot. Sa [[#Kasaysayan|kasaysayan nito]], nakakuha ang iPhone ng mas malaki at mas malinaw na [[display]], katangiang pagkuha ng [[bidyo]], proteksyon sa paglangoy sa [[tubig]], at marami pang katangiang pang[[may-kapansanan]].
== Kasaysayan ==
Inanunsyo ng Apple ang unang iPhone noong 9 Enero 2007 at inilabas ito sa Estados Unidos noong 29 Hunyo 2007. Ang 4 GB na modelo ay nagkakahalaga ng US$499, samantalang ang 8 GB na modelo ay nagkakahalaga ng US$599.<ref name="Apple 2007">{{Cite web |title=Apple Reinvents the Phone with iPhone |url=https://www.apple.com/newsroom/2007/01/09Apple-Reinvents-the-Phone-with-iPhone/ |website=Apple Newsroom |date=9 Enero 2007 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref> Pinagsama nito ang isang mobile phone, isang bersiyon ng [[iPod]] na may malawak na screen, at isang aparatong pangkomunikasyon sa internet sa iisang device. Gumamit ito ng ''multi-touch'' na screen na maaaring kontrolin gamit ang mga daliri.<ref>{{Cite web |title=iPhone Premieres This Friday Night at Apple Retail Stores |url=https://www.apple.com/newsroom/2007/06/28iPhone-Premieres-This-Friday-Night-at-Apple-Retail-Stores/ |website=Apple Newsroom |date=28 Hunyo 2007 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
Ang ''user interface'' ng iPhone ay nakasentro sa ''multi-touch'' na screen at gumagamit ng isang virtual na keyboard na lumilitaw kapag kinakailangan. Mayroon itong koneksiyon sa Wi-Fi at mga cellular network. Maaaring gamitin ang iPhone para sa pagtawag, pagpapadala at pagtanggap ng mga text message at email, pag-browse sa web, pagkuha ng litrato at bidyo, pagpapatugtog ng musika, paggamit ng GPS at mga mapa, paggawa ng mga tala, pagkalkula, at paggamit ng ''visual voicemail''. Ang pagkuha ng bidyo ay idinagdag sa iPhone 3GS. Sa paglabas ng [[iPhone 3G]] noong 2008, idinagdag din ang built-in na GPS at suporta para sa mga application ng ibang developer.<ref name="Apple 3G">{{Cite web |title=Apple Introduces the New iPhone 3G |url=https://www.apple.com/newsroom/2008/06/09Apple-Introduces-the-New-iPhone-3G/ |website=Apple Newsroom |date=9 Hunyo 2008 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
Noong 11 Hulyo 2008, inilunsad ang [[App Store]], na nagbigay-daan sa mga gumagamit na mag-download at mag-install ng mga mobile application nang direkta sa kanilang iPhone. Sa unang katapusan ng linggo nito, mahigit 10 milyong application ang na-download mula sa App Store.<ref>{{Cite web |title=iPhone App Store Downloads Top 10 Million in First Weekend |url=https://www.apple.com/newsroom/2008/07/14iPhone-App-Store-Downloads-Top-10-Million-in-First-Weekend/ |website=Apple Newsroom |date=14 Hulyo 2008 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref> Dahil dito, naging mahalagang bahagi ng iPhone ang mga application para sa mga laro, produktibidad, komunikasyon, social networking, edukasyon, at iba pang gamit.
Ang '''[[iPhone X]]''' ay ang ikasampung pangunahing henerasyon ng iPhone at isa sa mga modelong inilabas bilang bahagi ng pagdiriwang ng ika-10 anibersaryo ng produkto. Inanunsyo ito noong 12 Setyembre 2017 kasama ang [[iPhone 8]] at [[iPhone 8 Plus]] sa [[Steve Jobs Theater]] sa [[Apple Park]], at inilabas noong 3 Nobyembre 2017. Kabilang sa mga bagong tampok nito ang isang ''OLED'' na display na halos walang bezel at [[Face ID]], na pumalit sa ''Touch ID'' bilang pangunahing paraan ng pagpapatunay ng gumagamit.<ref name="Apple X">{{Cite web |title=Apple unveils iPhone X |url=https://www.apple.com/newsroom/2017/09/apple-unveils-iphone-x/ |website=Apple Newsroom |date=12 Setyembre 2017 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
Sa mga sumunod na henerasyon, nagdagdag ang Apple ng iba't ibang teknolohiya at tampok, kabilang ang mas mahuhusay na kamera, mas mabilis na mga [[system-on-a-chip|chip]], mga display na may mas mataas na refresh rate, [[5G]], [[MagSafe]], mga kakayahan sa komunikasyon gamit ang satellite, at mga tampok na nakatuon sa [[accessibility]]. Noong 2020, inilabas ang [[iPhone 12]] na may suporta sa 5G, habang noong 2022 ay ipinakilala ang [[iPhone 14]] na may mga tampok na Emergency SOS at Find My sa pamamagitan ng satellite sa mga sinusuportahang rehiyon.
Noong Setyembre 2025, ipinakilala ng Apple ang [[iPhone 17]], [[iPhone Air]], [[iPhone 17 Pro]], at [[iPhone 17 Pro Max]] bilang bagong henerasyon ng iPhone.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 17 |url=https://www.apple.com/ph/newsroom/2025/09/apple-debuts-iphone-17/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2025 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref> Noong 2 Marso 2026, ipinakilala naman ng Apple ang [[iPhone 17e]] bilang mas abot-kayang modelo sa iPhone 17 lineup. Gumagamit ito ng A19 chip, 48 MP Fusion camera, 6.1-pulgadang Super Retina XDR display, at MagSafe. Inilabas ito noong 11 Marso 2026 na may panimulang storage na 256 GB at presyong US$599.<ref name="Apple 17e">{{Cite web |title=Apple introduces iPhone 17e |url=https://www.apple.com/ph/newsroom/2026/03/apple-introduces-iphone-17e/ |website=Apple Newsroom |date=2 Marso 2026 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
Sa Estados Unidos, nanguna ang Apple sa bahagi ng merkado ng mga tagagawa ng smartphone noong ikatlong quarter ng 2015. Ayon sa comScore, sa tatlong buwang nagtatapos noong Setyembre 2015, may 43.6% na bahagi ng merkado ang Apple, na sinundan ng Samsung (27.6%), LG (9.4%), at Motorola (4.8%).<ref>{{Cite web |title=comScore Reports September 2015 U.S. Smartphone Subscriber Market Share |url=https://www.comscore.com/Insights/Market-Rankings/comScore-Reports-September-2015-US-Smartphone-Subscriber-Market-Share |website=comScore |access-date=6 Setyembre 2026}}</ref>
== Mga modelo ==
Mula noong unang iPhone noong 2007, naglabas ang Apple ng maraming modelo na may iba't ibang laki, disenyo, kakayahan, at presyo. Kabilang sa mga pangunahing linya ng modelo ang karaniwang iPhone, mga modelong ''Plus'', ''Pro'', at ''Pro Max'', pati na rin ang mga modelong may ibang pangalan tulad ng iPhone mini, iPhone SE, at iPhone Air.
{| class="wikitable"
! Modelo
! Taon ng paglabas
! Mga pangunahing tampok
|-
| [[iPhone (1st generation)|iPhone]]
| 2007
| Unang modelo ng iPhone. Gumamit ito ng 3.5-pulgadang ''multi-touch'' na display at walang App Store noong unang inilabas.<ref name="Apple 2007"/>
|-
| [[iPhone 3G]]
| 2008
| Nagdagdag ng suporta para sa 3G cellular network, GPS, at [[App Store]].<ref name="Apple 3G"/>
|-
| [[iPhone 3GS]]
| 2009
| Mas mabilis na ''processor'' at unang iPhone na may kakayahang magrekord ng bidyo.<ref>{{Cite web |title=Apple Announces the New iPhone 3GS—The Fastest, Most Powerful iPhone Yet |url=https://www.apple.com/newsroom/2009/06/08Apple-Announces-the-New-iPhone-3GS-The-Fastest-Most-Powerful-iPhone-Yet/ |website=Apple Newsroom |date=8 Hunyo 2009 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 4]]
| 2010
| Nagpakilala ng Retina display, bagong disenyo, at FaceTime.<ref>{{Cite web |title=Apple Presents iPhone 4 |url=https://www.apple.com/newsroom/2010/06/07Apple-Presents-iPhone-4/ |website=Apple Newsroom |date=7 Hunyo 2010 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 4S]]
| 2011
| Nagpakilala ng Siri at A5 chip, kasama ang mga pagpapahusay sa kamera.<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone 4S |url=https://www.apple.com/newsroom/2011/10/04Apple-Introduces-iPhone-4S/ |website=Apple Newsroom |date=4 Oktubre 2011 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 5]]
| 2012
| Nagkaroon ng mas malaking 4-pulgadang Retina display, mas manipis na disenyo, at suporta sa LTE.<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone 5 |url=https://www.apple.com/newsroom/2012/09/12Apple-Introduces-iPhone-5/ |website=Apple Newsroom |date=12 Setyembre 2012 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 5S]]
| 2013
| Unang iPhone na may 64-bit na A7 chip at [[Touch ID]].<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone 5s—The Most Forward-Thinking Smartphone in the World |url=https://www.apple.com/newsroom/2013/09/10Apple-Introduces-iPhone-5s-The-Most-Forward-Thinking-Smartphone-in-the-World/ |website=Apple Newsroom |date=10 Setyembre 2013 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 6]] at [[iPhone 6 Plus]]
| 2014
| Mas malalaking 4.7- at 5.5-pulgadang Retina HD display at bagong disenyo.<ref>{{Cite web |title=Apple Announces iPhone 6 & iPhone 6 Plus—The Biggest Advancements in iPhone |url=https://www.apple.com/newsroom/2014/09/09Apple-Announces-iPhone-6-iPhone-6-Plus-The-Biggest-Advancements-in-iPhone/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2014 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 6S]] at [[iPhone 6S Plus]]
| 2015
| Nagpakilala ng 3D Touch, A9 chip, at 12 MP na kamera.<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone 6s & iPhone 6s Plus |url=https://www.apple.com/newsroom/2015/09/09Apple-Introduces-iPhone-6s-iPhone-6s-Plus/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2015 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone SE (1st generation)|iPhone SE]]
| 2016
| Mas maliit na modelo na may disenyo na katulad ng iPhone 5S at hardware na katulad ng iPhone 6S.<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone SE |url=https://www.apple.com/newsroom/2016/03/21Apple-Introduces-iPhone-SE/ |website=Apple Newsroom |date=21 Marso 2016 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 7]] at [[iPhone 7 Plus]]
| 2016
| Nagpakilala ng resistensiya sa tubig at alikabok, bagong Home button, at dual-camera system sa iPhone 7 Plus. Inalis din ang 3.5 mm na headphone jack.<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone 7 & iPhone 7 Plus—World's Best and Most Advanced iPhone |url=https://www.apple.com/newsroom/2016/09/07Apple-Introduces-iPhone-7-iPhone-7-Plus/ |website=Apple Newsroom |date=7 Setyembre 2016 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 8]] at [[iPhone 8 Plus]]
| 2017
| Nagdagdag ng glass back, wireless charging, at A11 Bionic chip.<ref>{{Cite web |title=Apple introduces iPhone 8 and iPhone 8 Plus |url=https://www.apple.com/newsroom/2017/09/apple-introduces-iphone-8-and-iphone-8-plus/ |website=Apple Newsroom |date=12 Setyembre 2017 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone X]]
| 2017
| Nagpakilala ng ''OLED'' display, Face ID, at bagong disenyo na halos walang bezel.<ref name="Apple X"/>
|-
| [[iPhone XS]] at [[iPhone XS Max]]
| 2018
| Mga pagpapahusay sa performance at kamera. Ang iPhone XS Max ay may 6.5-pulgadang ''OLED'' display.<ref name="Apple XS XR">{{Cite web |title=Apple introduces iPhone XS, iPhone XS Max, and iPhone XR |url=https://www.apple.com/newsroom/2018/09/apple-introduces-iphone-xs-iphone-xs-max-and-iphone-xr/ |website=Apple Newsroom |date=12 Setyembre 2018 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone XR]]
| 2018
| Mas abot-kayang modelo na may Liquid Retina LCD display at A12 Bionic chip.<ref name="Apple XS XR"/>
|-
| [[iPhone 11]], [[iPhone 11 Pro]], at [[iPhone 11 Pro Max]]
| 2019
| Nagdagdag ng mga pagpapahusay sa kamera at Night mode. Ang mga modelong Pro ay may triple-camera system.<ref>{{Cite web |title=Apple introduces iPhone 11 |url=https://www.apple.com/newsroom/2019/09/apple-introduces-iphone-11/ |website=Apple Newsroom |date=10 Setyembre 2019 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone SE (2nd generation)|iPhone SE (ika-2 henerasyon)]]
| 2020
| Compact na modelo na may disenyo na katulad ng iPhone 8 at A13 Bionic chip.<ref>{{Cite web |title=Apple announces new iPhone SE |url=https://www.apple.com/newsroom/2020/04/apple-announces-new-iphone-se/ |website=Apple Newsroom |date=15 Abril 2020 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 12]] series
| 2020
| Nagpakilala ng 5G, bagong disenyo na may patag na gilid, at Mini na modelo.<ref>{{Cite web |title=Apple introduces iPhone 12 and iPhone 12 mini |url=https://www.apple.com/newsroom/2020/10/apple-introduces-iphone-12-and-iphone-12-mini/ |website=Apple Newsroom |date=13 Oktubre 2020 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 13]] series
| 2021
| Mga pagpapahusay sa kamera at baterya, kasama ang Cinematic mode.<ref>{{Cite web |title=Apple introduces iPhone 13 and iPhone 13 mini |url=https://www.apple.com/newsroom/2021/09/apple-introduces-iphone-13-and-iphone-13-mini/ |website=Apple Newsroom |date=14 Setyembre 2021 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone SE (3rd generation)|iPhone SE (ika-3 henerasyon)]]
| 2022
| Gumamit ng A15 Bionic chip at nagdagdag ng suporta sa 5G.<ref>{{Cite web |title=Apple introduces the new iPhone SE |url=https://www.apple.com/newsroom/2022/03/apple-introduces-the-new-iphone-se/ |website=Apple Newsroom |date=8 Marso 2022 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 14]] series
| 2022
| Nagpakilala ng Dynamic Island sa mga modelong Pro at mga tampok na Emergency SOS at Find My sa pamamagitan ng satellite sa mga sinusuportahang rehiyon.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 14 and iPhone 14 Plus |url=https://www.apple.com/newsroom/2022/09/apple-debuts-iphone-14-and-iphone-14-plus/ |website=Apple Newsroom |date=7 Setyembre 2022 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 15]] series
| 2023
| Gumamit ng USB-C connector; nagpakilala rin ng titanium na disenyo sa mga modelong Pro.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 15 and iPhone 15 Plus |url=https://www.apple.com/newsroom/2023/09/apple-debuts-iphone-15-and-iphone-15-plus/ |website=Apple Newsroom |date=12 Setyembre 2023 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 16]] series
| 2024
| Nagdagdag ng Camera Control at mga tampok ng Apple Intelligence sa mga suportadong modelo at rehiyon.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 16 and iPhone 16 Plus |url=https://www.apple.com/newsroom/2024/09/apple-debuts-iphone-16-and-iphone-16-plus/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2024 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 17]] series
| 2025
| Nagpakilala ng mga bagong modelo kabilang ang iPhone Air at mga pagpapahusay sa display, kamera, performance, at Apple Intelligence.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 17 |url=https://www.apple.com/ph/newsroom/2025/09/apple-debuts-iphone-17/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2025 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 17e]]
| 2026
| Mas abot-kayang modelo na may A19 chip, 48 MP Fusion camera, 6.1-pulgadang Super Retina XDR display, at MagSafe.<ref name="Apple 17e"/>
|-
| [[iPhone 18 Pro]] at [[iPhone 18 Pro Max]]
| 2026
| Mga modelong Pro na may A20 Pro chip, 48 MP Fusion Main camera na may variable aperture, mga pagpapahusay sa baterya, at Apple Intelligence.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 18 Pro and iPhone 18 Pro Max |url=https://www.apple.com/newsroom/2026/09/apple-debuts-iphone-18-pro-and-iphone-18-pro-max/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2026 |access-date=16 Setyembre 2026 |language=en}}</ref>
|-
| [[iPhone Duo]]
| 2026
| Unang foldable na iPhone ng Apple. May 7.6-pulgadang panloob na display, 5.4-pulgadang panlabas na display, A20 Pro chip, at dual-battery architecture.<ref>{{Cite web |title=Apple unveils iPhone Duo |url=https://www.apple.com/newsroom/2026/09/apple-unveils-iphone-duo/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2026 |access-date=16 Setyembre 2026 |language=en}}</ref>
|-
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Apple Inc.]]
l2hlhhddb94ik8bx5i4erwebrifu2az
2225588
2225587
2026-09-15T21:30:53Z
~2026-49994-15
166377
/* Mga modelo */
2225588
wikitext
text/x-wiki
{{lowercase title}}
{{Infobox computing device
| name = iPhone
| logo = [[File:IPhone new logo.svg|frameless|class=skin-invert]]
| logo_class = skin-invert
| image = IPhone 17 Pro Vector.svg
| image_upright =
| caption = Ang harapang bahagi ng pinakabagong [[iPhone 17 Pro]], na may kulay ''Cosmic Orange''
| developer = [[Apple Inc.|Apple]]
| manufacturer = {{hlist|[[Foxconn]] |[[Pegatron]] |[[Wistron]] | [[Tata Group]]}}
| type = [[Smartphone]]
| os = [[iOS]]
| power = ''Built-in rechargeable lithium-ion battery''
| storage = 128, 256, 512 GB, 1 o 2 TB flash memory (mga kasalukuyang modelo)
| sound = {{flatlist|
* [[Bluetooth]]
* Stereo speaker ([[iPhone 7]] pataas)
* Microphone
* 3.5 mm headphone jack (hanggang iPhone 7)
* 30-pin dock connector (hanggang [[iPhone 5]])
* Lightning port (iPhone 5 – [[iPhone 14]])
* [[USB-C]] port ([[iPhone 15]] pataas)
}}
| related = {{flatlist|
* [[iPad]]
}}
| website = {{URL|https://www.apple.com/iphone/|apple.com/iphone}}
| units_sold = >3 billion ({{as of|2025|7|lc=y|df=US}})
| online_services = {{flatlist|
* [[App Store (iOS/iPadOS)|App Store]]
* [[Apple One]]
* [[iCloud]]
* [[Apple Pay]]
}}
| release_date = {{start date and age|2007|06|29}}
}}
Ang '''iPhone''' ay isang linya ng mga ''[[smartphone]]'' na ginawa at kinalakal ng [[Apple Inc.]] na gumagamit ng [[iOS]], ang sariling [[operating system]] na pangselular ng kumpanya.
Unang [[teleponong selular]] ang unang iPhone na tumatanggap ng sabayang pagpindot. Sa [[#Kasaysayan|kasaysayan nito]], nakakuha ang iPhone ng mas malaki at mas malinaw na [[display]], katangiang pagkuha ng [[bidyo]], proteksyon sa paglangoy sa [[tubig]], at marami pang katangiang pang[[may-kapansanan]].
== Kasaysayan ==
Inanunsyo ng Apple ang unang iPhone noong 9 Enero 2007 at inilabas ito sa Estados Unidos noong 29 Hunyo 2007. Ang 4 GB na modelo ay nagkakahalaga ng US$499, samantalang ang 8 GB na modelo ay nagkakahalaga ng US$599.<ref name="Apple 2007">{{Cite web |title=Apple Reinvents the Phone with iPhone |url=https://www.apple.com/newsroom/2007/01/09Apple-Reinvents-the-Phone-with-iPhone/ |website=Apple Newsroom |date=9 Enero 2007 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref> Pinagsama nito ang isang mobile phone, isang bersiyon ng [[iPod]] na may malawak na screen, at isang aparatong pangkomunikasyon sa internet sa iisang device. Gumamit ito ng ''multi-touch'' na screen na maaaring kontrolin gamit ang mga daliri.<ref>{{Cite web |title=iPhone Premieres This Friday Night at Apple Retail Stores |url=https://www.apple.com/newsroom/2007/06/28iPhone-Premieres-This-Friday-Night-at-Apple-Retail-Stores/ |website=Apple Newsroom |date=28 Hunyo 2007 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
Ang ''user interface'' ng iPhone ay nakasentro sa ''multi-touch'' na screen at gumagamit ng isang virtual na keyboard na lumilitaw kapag kinakailangan. Mayroon itong koneksiyon sa Wi-Fi at mga cellular network. Maaaring gamitin ang iPhone para sa pagtawag, pagpapadala at pagtanggap ng mga text message at email, pag-browse sa web, pagkuha ng litrato at bidyo, pagpapatugtog ng musika, paggamit ng GPS at mga mapa, paggawa ng mga tala, pagkalkula, at paggamit ng ''visual voicemail''. Ang pagkuha ng bidyo ay idinagdag sa iPhone 3GS. Sa paglabas ng [[iPhone 3G]] noong 2008, idinagdag din ang built-in na GPS at suporta para sa mga application ng ibang developer.<ref name="Apple 3G">{{Cite web |title=Apple Introduces the New iPhone 3G |url=https://www.apple.com/newsroom/2008/06/09Apple-Introduces-the-New-iPhone-3G/ |website=Apple Newsroom |date=9 Hunyo 2008 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
Noong 11 Hulyo 2008, inilunsad ang [[App Store]], na nagbigay-daan sa mga gumagamit na mag-download at mag-install ng mga mobile application nang direkta sa kanilang iPhone. Sa unang katapusan ng linggo nito, mahigit 10 milyong application ang na-download mula sa App Store.<ref>{{Cite web |title=iPhone App Store Downloads Top 10 Million in First Weekend |url=https://www.apple.com/newsroom/2008/07/14iPhone-App-Store-Downloads-Top-10-Million-in-First-Weekend/ |website=Apple Newsroom |date=14 Hulyo 2008 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref> Dahil dito, naging mahalagang bahagi ng iPhone ang mga application para sa mga laro, produktibidad, komunikasyon, social networking, edukasyon, at iba pang gamit.
Ang '''[[iPhone X]]''' ay ang ikasampung pangunahing henerasyon ng iPhone at isa sa mga modelong inilabas bilang bahagi ng pagdiriwang ng ika-10 anibersaryo ng produkto. Inanunsyo ito noong 12 Setyembre 2017 kasama ang [[iPhone 8]] at [[iPhone 8 Plus]] sa [[Steve Jobs Theater]] sa [[Apple Park]], at inilabas noong 3 Nobyembre 2017. Kabilang sa mga bagong tampok nito ang isang ''OLED'' na display na halos walang bezel at [[Face ID]], na pumalit sa ''Touch ID'' bilang pangunahing paraan ng pagpapatunay ng gumagamit.<ref name="Apple X">{{Cite web |title=Apple unveils iPhone X |url=https://www.apple.com/newsroom/2017/09/apple-unveils-iphone-x/ |website=Apple Newsroom |date=12 Setyembre 2017 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
Sa mga sumunod na henerasyon, nagdagdag ang Apple ng iba't ibang teknolohiya at tampok, kabilang ang mas mahuhusay na kamera, mas mabilis na mga [[system-on-a-chip|chip]], mga display na may mas mataas na refresh rate, [[5G]], [[MagSafe]], mga kakayahan sa komunikasyon gamit ang satellite, at mga tampok na nakatuon sa [[accessibility]]. Noong 2020, inilabas ang [[iPhone 12]] na may suporta sa 5G, habang noong 2022 ay ipinakilala ang [[iPhone 14]] na may mga tampok na Emergency SOS at Find My sa pamamagitan ng satellite sa mga sinusuportahang rehiyon.
Noong Setyembre 2025, ipinakilala ng Apple ang [[iPhone 17]], [[iPhone Air]], [[iPhone 17 Pro]], at [[iPhone 17 Pro Max]] bilang bagong henerasyon ng iPhone.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 17 |url=https://www.apple.com/ph/newsroom/2025/09/apple-debuts-iphone-17/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2025 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref> Noong 2 Marso 2026, ipinakilala naman ng Apple ang [[iPhone 17e]] bilang mas abot-kayang modelo sa iPhone 17 lineup. Gumagamit ito ng A19 chip, 48 MP Fusion camera, 6.1-pulgadang Super Retina XDR display, at MagSafe. Inilabas ito noong 11 Marso 2026 na may panimulang storage na 256 GB at presyong US$599.<ref name="Apple 17e">{{Cite web |title=Apple introduces iPhone 17e |url=https://www.apple.com/ph/newsroom/2026/03/apple-introduces-iphone-17e/ |website=Apple Newsroom |date=2 Marso 2026 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
Sa Estados Unidos, nanguna ang Apple sa bahagi ng merkado ng mga tagagawa ng smartphone noong ikatlong quarter ng 2015. Ayon sa comScore, sa tatlong buwang nagtatapos noong Setyembre 2015, may 43.6% na bahagi ng merkado ang Apple, na sinundan ng Samsung (27.6%), LG (9.4%), at Motorola (4.8%).<ref>{{Cite web |title=comScore Reports September 2015 U.S. Smartphone Subscriber Market Share |url=https://www.comscore.com/Insights/Market-Rankings/comScore-Reports-September-2015-US-Smartphone-Subscriber-Market-Share |website=comScore |access-date=6 Setyembre 2026}}</ref>
== Mga modelo ==
Mula noong unang iPhone noong 2007, naglabas ang Apple ng maraming modelo na may iba't ibang laki, disenyo, kakayahan, at presyo. Kabilang sa mga pangunahing linya ng modelo ang karaniwang iPhone, mga modelong Plus, Pro, at Pro Max, pati na rin ang mga modelong may ibang pangalan tulad ng iPhone mini, iPhone SE, iPhone Air, at pinakabagong iPhone Duo.
{| class="wikitable"
! Modelo
! Taon ng paglabas
! Mga pangunahing tampok
|-
| [[iPhone (1st generation)|iPhone]]
| 2007
| Unang modelo ng iPhone. Gumamit ito ng 3.5-pulgadang ''multi-touch'' na display at walang App Store noong unang inilabas.<ref name="Apple 2007"/>
|-
| [[iPhone 3G]]
| 2008
| Nagdagdag ng suporta para sa 3G cellular network, GPS, at [[App Store]].<ref name="Apple 3G"/>
|-
| [[iPhone 3GS]]
| 2009
| Mas mabilis na ''processor'' at unang iPhone na may kakayahang magrekord ng bidyo.<ref>{{Cite web |title=Apple Announces the New iPhone 3GS—The Fastest, Most Powerful iPhone Yet |url=https://www.apple.com/newsroom/2009/06/08Apple-Announces-the-New-iPhone-3GS-The-Fastest-Most-Powerful-iPhone-Yet/ |website=Apple Newsroom |date=8 Hunyo 2009 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 4]]
| 2010
| Nagpakilala ng Retina display, bagong disenyo, at FaceTime.<ref>{{Cite web |title=Apple Presents iPhone 4 |url=https://www.apple.com/newsroom/2010/06/07Apple-Presents-iPhone-4/ |website=Apple Newsroom |date=7 Hunyo 2010 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 4S]]
| 2011
| Nagpakilala ng Siri at A5 chip, kasama ang mga pagpapahusay sa kamera.<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone 4S |url=https://www.apple.com/newsroom/2011/10/04Apple-Introduces-iPhone-4S/ |website=Apple Newsroom |date=4 Oktubre 2011 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 5]]
| 2012
| Nagkaroon ng mas malaking 4-pulgadang Retina display, mas manipis na disenyo, at suporta sa LTE.<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone 5 |url=https://www.apple.com/newsroom/2012/09/12Apple-Introduces-iPhone-5/ |website=Apple Newsroom |date=12 Setyembre 2012 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 5S]]
| 2013
| Unang iPhone na may 64-bit na A7 chip at [[Touch ID]].<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone 5s—The Most Forward-Thinking Smartphone in the World |url=https://www.apple.com/newsroom/2013/09/10Apple-Introduces-iPhone-5s-The-Most-Forward-Thinking-Smartphone-in-the-World/ |website=Apple Newsroom |date=10 Setyembre 2013 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 6]] at [[iPhone 6 Plus]]
| 2014
| Mas malalaking 4.7- at 5.5-pulgadang Retina HD display at bagong disenyo.<ref>{{Cite web |title=Apple Announces iPhone 6 & iPhone 6 Plus—The Biggest Advancements in iPhone |url=https://www.apple.com/newsroom/2014/09/09Apple-Announces-iPhone-6-iPhone-6-Plus-The-Biggest-Advancements-in-iPhone/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2014 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 6S]] at [[iPhone 6S Plus]]
| 2015
| Nagpakilala ng 3D Touch, A9 chip, at 12 MP na kamera.<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone 6s & iPhone 6s Plus |url=https://www.apple.com/newsroom/2015/09/09Apple-Introduces-iPhone-6s-iPhone-6s-Plus/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2015 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone SE (1st generation)|iPhone SE]]
| 2016
| Mas maliit na modelo na may disenyo na katulad ng iPhone 5S at hardware na katulad ng iPhone 6S.<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone SE |url=https://www.apple.com/newsroom/2016/03/21Apple-Introduces-iPhone-SE/ |website=Apple Newsroom |date=21 Marso 2016 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 7]] at [[iPhone 7 Plus]]
| 2016
| Nagpakilala ng resistensiya sa tubig at alikabok, bagong Home button, at dual-camera system sa iPhone 7 Plus. Inalis din ang 3.5 mm na headphone jack.<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone 7 & iPhone 7 Plus—World's Best and Most Advanced iPhone |url=https://www.apple.com/newsroom/2016/09/07Apple-Introduces-iPhone-7-iPhone-7-Plus/ |website=Apple Newsroom |date=7 Setyembre 2016 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 8]] at [[iPhone 8 Plus]]
| 2017
| Nagdagdag ng glass back, wireless charging, at A11 Bionic chip.<ref>{{Cite web |title=Apple introduces iPhone 8 and iPhone 8 Plus |url=https://www.apple.com/newsroom/2017/09/apple-introduces-iphone-8-and-iphone-8-plus/ |website=Apple Newsroom |date=12 Setyembre 2017 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone X]]
| 2017
| Nagpakilala ng ''OLED'' display, Face ID, at bagong disenyo na halos walang bezel.<ref name="Apple X"/>
|-
| [[iPhone XS]] at [[iPhone XS Max]]
| 2018
| Mga pagpapahusay sa performance at kamera. Ang iPhone XS Max ay may 6.5-pulgadang ''OLED'' display.<ref name="Apple XS XR">{{Cite web |title=Apple introduces iPhone XS, iPhone XS Max, and iPhone XR |url=https://www.apple.com/newsroom/2018/09/apple-introduces-iphone-xs-iphone-xs-max-and-iphone-xr/ |website=Apple Newsroom |date=12 Setyembre 2018 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone XR]]
| 2018
| Mas abot-kayang modelo na may Liquid Retina LCD display at A12 Bionic chip.<ref name="Apple XS XR"/>
|-
| [[iPhone 11]], [[iPhone 11 Pro]], at [[iPhone 11 Pro Max]]
| 2019
| Nagdagdag ng mga pagpapahusay sa kamera at Night mode. Ang mga modelong Pro ay may triple-camera system.<ref>{{Cite web |title=Apple introduces iPhone 11 |url=https://www.apple.com/newsroom/2019/09/apple-introduces-iphone-11/ |website=Apple Newsroom |date=10 Setyembre 2019 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone SE (2nd generation)|iPhone SE (ika-2 henerasyon)]]
| 2020
| Compact na modelo na may disenyo na katulad ng iPhone 8 at A13 Bionic chip.<ref>{{Cite web |title=Apple announces new iPhone SE |url=https://www.apple.com/newsroom/2020/04/apple-announces-new-iphone-se/ |website=Apple Newsroom |date=15 Abril 2020 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 12]] series
| 2020
| Nagpakilala ng 5G, bagong disenyo na may patag na gilid, at Mini na modelo.<ref>{{Cite web |title=Apple introduces iPhone 12 and iPhone 12 mini |url=https://www.apple.com/newsroom/2020/10/apple-introduces-iphone-12-and-iphone-12-mini/ |website=Apple Newsroom |date=13 Oktubre 2020 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 13]] series
| 2021
| Mga pagpapahusay sa kamera at baterya, kasama ang Cinematic mode.<ref>{{Cite web |title=Apple introduces iPhone 13 and iPhone 13 mini |url=https://www.apple.com/newsroom/2021/09/apple-introduces-iphone-13-and-iphone-13-mini/ |website=Apple Newsroom |date=14 Setyembre 2021 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone SE (3rd generation)|iPhone SE (ika-3 henerasyon)]]
| 2022
| Gumamit ng A15 Bionic chip at nagdagdag ng suporta sa 5G.<ref>{{Cite web |title=Apple introduces the new iPhone SE |url=https://www.apple.com/newsroom/2022/03/apple-introduces-the-new-iphone-se/ |website=Apple Newsroom |date=8 Marso 2022 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 14]] series
| 2022
| Nagpakilala ng Dynamic Island sa mga modelong Pro at mga tampok na Emergency SOS at Find My sa pamamagitan ng satellite sa mga sinusuportahang rehiyon.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 14 and iPhone 14 Plus |url=https://www.apple.com/newsroom/2022/09/apple-debuts-iphone-14-and-iphone-14-plus/ |website=Apple Newsroom |date=7 Setyembre 2022 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 15]] series
| 2023
| Gumamit ng USB-C connector; nagpakilala rin ng titanium na disenyo sa mga modelong Pro.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 15 and iPhone 15 Plus |url=https://www.apple.com/newsroom/2023/09/apple-debuts-iphone-15-and-iphone-15-plus/ |website=Apple Newsroom |date=12 Setyembre 2023 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 16]] series
| 2024
| Nagdagdag ng Camera Control at mga tampok ng Apple Intelligence sa mga suportadong modelo at rehiyon.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 16 and iPhone 16 Plus |url=https://www.apple.com/newsroom/2024/09/apple-debuts-iphone-16-and-iphone-16-plus/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2024 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 17]] series
| 2025
| Nagpakilala ng mga bagong modelo kabilang ang iPhone Air at mga pagpapahusay sa display, kamera, performance, at Apple Intelligence.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 17 |url=https://www.apple.com/ph/newsroom/2025/09/apple-debuts-iphone-17/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2025 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 17e]]
| 2026
| Mas abot-kayang modelo na may A19 chip, 48 MP Fusion camera, 6.1-pulgadang Super Retina XDR display, at MagSafe.<ref name="Apple 17e"/>
|-
| iPhone 18 Pro at iPhone 18 Pro Max
| 2026
| Mga modelong Pro na may A20 Pro chip, 48 MP Fusion Main camera na may variable aperture, mga pagpapahusay sa baterya, at Apple Intelligence.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 18 Pro and iPhone 18 Pro Max |url=https://www.apple.com/newsroom/2026/09/apple-debuts-iphone-18-pro-and-iphone-18-pro-max/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2026 |access-date=16 Setyembre 2026 |language=en}}</ref>
|-
| [[iPhone Duo]]
| 2026
| Unang foldable na iPhone ng Apple. May 7.6-pulgadang panloob na display, 5.4-pulgadang panlabas na display, A20 Pro chip, at dual-battery architecture.<ref>{{Cite web |title=Apple unveils iPhone Duo |url=https://www.apple.com/newsroom/2026/09/apple-unveils-iphone-duo/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2026 |access-date=16 Setyembre 2026 |language=en}}</ref>
|-
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Apple Inc.]]
edfmoct4sup9e5y9bvcs0oyiynwk7xf
2225589
2225588
2026-09-15T21:37:14Z
~2026-49994-15
166377
/* Kasaysayan */ reorder
2225589
wikitext
text/x-wiki
{{lowercase title}}
{{Infobox computing device
| name = iPhone
| logo = [[File:IPhone new logo.svg|frameless|class=skin-invert]]
| logo_class = skin-invert
| image = IPhone 17 Pro Vector.svg
| image_upright =
| caption = Ang harapang bahagi ng pinakabagong [[iPhone 17 Pro]], na may kulay ''Cosmic Orange''
| developer = [[Apple Inc.|Apple]]
| manufacturer = {{hlist|[[Foxconn]] |[[Pegatron]] |[[Wistron]] | [[Tata Group]]}}
| type = [[Smartphone]]
| os = [[iOS]]
| power = ''Built-in rechargeable lithium-ion battery''
| storage = 128, 256, 512 GB, 1 o 2 TB flash memory (mga kasalukuyang modelo)
| sound = {{flatlist|
* [[Bluetooth]]
* Stereo speaker ([[iPhone 7]] pataas)
* Microphone
* 3.5 mm headphone jack (hanggang iPhone 7)
* 30-pin dock connector (hanggang [[iPhone 5]])
* Lightning port (iPhone 5 – [[iPhone 14]])
* [[USB-C]] port ([[iPhone 15]] pataas)
}}
| related = {{flatlist|
* [[iPad]]
}}
| website = {{URL|https://www.apple.com/iphone/|apple.com/iphone}}
| units_sold = >3 billion ({{as of|2025|7|lc=y|df=US}})
| online_services = {{flatlist|
* [[App Store (iOS/iPadOS)|App Store]]
* [[Apple One]]
* [[iCloud]]
* [[Apple Pay]]
}}
| release_date = {{start date and age|2007|06|29}}
}}
Ang '''iPhone''' ay isang linya ng mga ''[[smartphone]]'' na ginawa at kinalakal ng [[Apple Inc.]] na gumagamit ng [[iOS]], ang sariling [[operating system]] na pangselular ng kumpanya.
Unang [[teleponong selular]] ang unang iPhone na tumatanggap ng sabayang pagpindot. Sa [[#Kasaysayan|kasaysayan nito]], nakakuha ang iPhone ng mas malaki at mas malinaw na [[display]], katangiang pagkuha ng [[bidyo]], proteksyon sa paglangoy sa [[tubig]], at marami pang katangiang pang[[may-kapansanan]].
== Kasaysayan ==
Inanunsyo ng Apple ang unang iPhone noong 9 Enero 2007 at inilabas ito sa Estados Unidos noong 29 Hunyo 2007. Ang 4 GB na modelo ay nagkakahalaga ng US$499, samantalang ang 8 GB na modelo ay nagkakahalaga ng US$599.<ref name="Apple 2007">{{Cite web |title=Apple Reinvents the Phone with iPhone |url=https://www.apple.com/newsroom/2007/01/09Apple-Reinvents-the-Phone-with-iPhone/ |website=Apple Newsroom |date=9 Enero 2007 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref> Pinagsama nito ang isang mobile phone, isang bersiyon ng [[iPod]] na may malawak na screen, at isang aparatong pangkomunikasyon sa internet sa iisang device. Gumamit ito ng ''multi-touch'' na screen na maaaring kontrolin gamit ang mga daliri.<ref>{{Cite web |title=iPhone Premieres This Friday Night at Apple Retail Stores |url=https://www.apple.com/newsroom/2007/06/28iPhone-Premieres-This-Friday-Night-at-Apple-Retail-Stores/ |website=Apple Newsroom |date=28 Hunyo 2007 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
Ang ''user interface'' ng iPhone ay nakasentro sa ''multi-touch'' na screen at gumagamit ng isang virtual na keyboard na lumilitaw kapag kinakailangan. Mayroon itong koneksiyon sa Wi-Fi at mga cellular network. Maaaring gamitin ang iPhone para sa pagtawag, pagpapadala at pagtanggap ng mga text message at email, pag-browse sa web, pagkuha ng litrato at bidyo, pagpapatugtog ng musika, paggamit ng GPS at mga mapa, paggawa ng mga tala, pagkalkula, at paggamit ng ''visual voicemail''. Ang pagkuha ng bidyo ay idinagdag sa iPhone 3GS. Sa paglabas ng [[iPhone 3G]] noong 2008, idinagdag din ang built-in na GPS at suporta para sa mga application ng ibang developer.<ref name="Apple 3G">{{Cite web |title=Apple Introduces the New iPhone 3G |url=https://www.apple.com/newsroom/2008/06/09Apple-Introduces-the-New-iPhone-3G/ |website=Apple Newsroom |date=9 Hunyo 2008 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
Noong 11 Hulyo 2008, inilunsad ang [[App Store]], na nagbigay-daan sa mga gumagamit na mag-download at mag-install ng mga mobile application nang direkta sa kanilang iPhone. Sa unang katapusan ng linggo nito, mahigit 10 milyong application ang na-download mula sa App Store.<ref>{{Cite web |title=iPhone App Store Downloads Top 10 Million in First Weekend |url=https://www.apple.com/newsroom/2008/07/14iPhone-App-Store-Downloads-Top-10-Million-in-First-Weekend/ |website=Apple Newsroom |date=14 Hulyo 2008 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref> Dahil dito, naging mahalagang bahagi ng iPhone ang mga application para sa mga laro, produktibidad, komunikasyon, social networking, edukasyon, at iba pang gamit.
Sa Estados Unidos, nanguna ang Apple sa bahagi ng merkado ng mga tagagawa ng smartphone noong ikatlong quarter ng 2015. Ayon sa comScore, sa tatlong buwang nagtatapos noong Setyembre 2015, may 43.6% na bahagi ng merkado ang Apple, na sinundan ng Samsung (27.6%), LG (9.4%), at Motorola (4.8%).<ref>{{Cite web |title=comScore Reports September 2015 U.S. Smartphone Subscriber Market Share |url=https://www.comscore.com/Insights/Market-Rankings/comScore-Reports-September-2015-US-Smartphone-Subscriber-Market-Share |website=comScore |access-date=6 Setyembre 2026}}</ref>
Ang '''[[iPhone X]]''' ay ang ikasampung pangunahing henerasyon ng iPhone at isa sa mga modelong inilabas bilang bahagi ng pagdiriwang ng ika-10 anibersaryo ng produkto. Inanunsyo ito noong 12 Setyembre 2017 kasama ang [[iPhone 8]] at [[iPhone 8 Plus]] sa [[Steve Jobs Theater]] sa [[Apple Park]], at inilabas noong 3 Nobyembre 2017. Kabilang sa mga bagong tampok nito ang isang ''OLED'' na display na halos walang bezel at [[Face ID]], na pumalit sa ''Touch ID'' bilang pangunahing paraan ng pagpapatunay ng gumagamit.<ref name="Apple X">{{Cite web |title=Apple unveils iPhone X |url=https://www.apple.com/newsroom/2017/09/apple-unveils-iphone-x/ |website=Apple Newsroom |date=12 Setyembre 2017 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
Sa mga sumunod na henerasyon, nagdagdag ang Apple ng iba't ibang teknolohiya at tampok, kabilang ang mas mahuhusay na kamera, mas mabilis na mga [[system-on-a-chip|chip]], mga display na may mas mataas na refresh rate, [[5G]], [[MagSafe]], mga kakayahan sa komunikasyon gamit ang satellite, at mga tampok na nakatuon sa [[accessibility]]. Noong 2020, inilabas ang [[iPhone 12]] na may suporta sa 5G, habang noong 2022 ay ipinakilala ang [[iPhone 14]] na may mga tampok na Emergency SOS at Find My sa pamamagitan ng satellite sa mga sinusuportahang rehiyon.
Noong Setyembre 2025, ipinakilala ng Apple ang [[iPhone 17]], [[iPhone Air]], [[iPhone 17 Pro]], at [[iPhone 17 Pro Max]] bilang bagong henerasyon ng iPhone.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 17 |url=https://www.apple.com/ph/newsroom/2025/09/apple-debuts-iphone-17/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2025 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref> Noong 2 Marso 2026, ipinakilala naman ng Apple ang [[iPhone 17e]] bilang mas abot-kayang modelo sa iPhone 17 lineup. Gumagamit ito ng A19 chip, 48 MP Fusion camera, 6.1-pulgadang Super Retina XDR display, at MagSafe. Inilabas ito noong 11 Marso 2026 na may panimulang storage na 256 GB at presyong US$599.<ref name="Apple 17e">{{Cite web |title=Apple introduces iPhone 17e |url=https://www.apple.com/ph/newsroom/2026/03/apple-introduces-iphone-17e/ |website=Apple Newsroom |date=2 Marso 2026 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
== Mga modelo ==
Mula noong unang iPhone noong 2007, naglabas ang Apple ng maraming modelo na may iba't ibang laki, disenyo, kakayahan, at presyo. Kabilang sa mga pangunahing linya ng modelo ang karaniwang iPhone, mga modelong Plus, Pro, at Pro Max, pati na rin ang mga modelong may ibang pangalan tulad ng iPhone mini, iPhone SE, iPhone Air, at pinakabagong iPhone Duo.
{| class="wikitable"
! Modelo
! Taon ng paglabas
! Mga pangunahing tampok
|-
| [[iPhone (1st generation)|iPhone]]
| 2007
| Unang modelo ng iPhone. Gumamit ito ng 3.5-pulgadang ''multi-touch'' na display at walang App Store noong unang inilabas.<ref name="Apple 2007"/>
|-
| [[iPhone 3G]]
| 2008
| Nagdagdag ng suporta para sa 3G cellular network, GPS, at [[App Store]].<ref name="Apple 3G"/>
|-
| [[iPhone 3GS]]
| 2009
| Mas mabilis na ''processor'' at unang iPhone na may kakayahang magrekord ng bidyo.<ref>{{Cite web |title=Apple Announces the New iPhone 3GS—The Fastest, Most Powerful iPhone Yet |url=https://www.apple.com/newsroom/2009/06/08Apple-Announces-the-New-iPhone-3GS-The-Fastest-Most-Powerful-iPhone-Yet/ |website=Apple Newsroom |date=8 Hunyo 2009 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 4]]
| 2010
| Nagpakilala ng Retina display, bagong disenyo, at FaceTime.<ref>{{Cite web |title=Apple Presents iPhone 4 |url=https://www.apple.com/newsroom/2010/06/07Apple-Presents-iPhone-4/ |website=Apple Newsroom |date=7 Hunyo 2010 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 4S]]
| 2011
| Nagpakilala ng Siri at A5 chip, kasama ang mga pagpapahusay sa kamera.<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone 4S |url=https://www.apple.com/newsroom/2011/10/04Apple-Introduces-iPhone-4S/ |website=Apple Newsroom |date=4 Oktubre 2011 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 5]]
| 2012
| Nagkaroon ng mas malaking 4-pulgadang Retina display, mas manipis na disenyo, at suporta sa LTE.<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone 5 |url=https://www.apple.com/newsroom/2012/09/12Apple-Introduces-iPhone-5/ |website=Apple Newsroom |date=12 Setyembre 2012 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 5S]]
| 2013
| Unang iPhone na may 64-bit na A7 chip at [[Touch ID]].<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone 5s—The Most Forward-Thinking Smartphone in the World |url=https://www.apple.com/newsroom/2013/09/10Apple-Introduces-iPhone-5s-The-Most-Forward-Thinking-Smartphone-in-the-World/ |website=Apple Newsroom |date=10 Setyembre 2013 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 6]] at [[iPhone 6 Plus]]
| 2014
| Mas malalaking 4.7- at 5.5-pulgadang Retina HD display at bagong disenyo.<ref>{{Cite web |title=Apple Announces iPhone 6 & iPhone 6 Plus—The Biggest Advancements in iPhone |url=https://www.apple.com/newsroom/2014/09/09Apple-Announces-iPhone-6-iPhone-6-Plus-The-Biggest-Advancements-in-iPhone/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2014 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 6S]] at [[iPhone 6S Plus]]
| 2015
| Nagpakilala ng 3D Touch, A9 chip, at 12 MP na kamera.<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone 6s & iPhone 6s Plus |url=https://www.apple.com/newsroom/2015/09/09Apple-Introduces-iPhone-6s-iPhone-6s-Plus/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2015 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone SE (1st generation)|iPhone SE]]
| 2016
| Mas maliit na modelo na may disenyo na katulad ng iPhone 5S at hardware na katulad ng iPhone 6S.<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone SE |url=https://www.apple.com/newsroom/2016/03/21Apple-Introduces-iPhone-SE/ |website=Apple Newsroom |date=21 Marso 2016 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 7]] at [[iPhone 7 Plus]]
| 2016
| Nagpakilala ng resistensiya sa tubig at alikabok, bagong Home button, at dual-camera system sa iPhone 7 Plus. Inalis din ang 3.5 mm na headphone jack.<ref>{{Cite web |title=Apple Introduces iPhone 7 & iPhone 7 Plus—World's Best and Most Advanced iPhone |url=https://www.apple.com/newsroom/2016/09/07Apple-Introduces-iPhone-7-iPhone-7-Plus/ |website=Apple Newsroom |date=7 Setyembre 2016 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 8]] at [[iPhone 8 Plus]]
| 2017
| Nagdagdag ng glass back, wireless charging, at A11 Bionic chip.<ref>{{Cite web |title=Apple introduces iPhone 8 and iPhone 8 Plus |url=https://www.apple.com/newsroom/2017/09/apple-introduces-iphone-8-and-iphone-8-plus/ |website=Apple Newsroom |date=12 Setyembre 2017 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone X]]
| 2017
| Nagpakilala ng ''OLED'' display, Face ID, at bagong disenyo na halos walang bezel.<ref name="Apple X"/>
|-
| [[iPhone XS]] at [[iPhone XS Max]]
| 2018
| Mga pagpapahusay sa performance at kamera. Ang iPhone XS Max ay may 6.5-pulgadang ''OLED'' display.<ref name="Apple XS XR">{{Cite web |title=Apple introduces iPhone XS, iPhone XS Max, and iPhone XR |url=https://www.apple.com/newsroom/2018/09/apple-introduces-iphone-xs-iphone-xs-max-and-iphone-xr/ |website=Apple Newsroom |date=12 Setyembre 2018 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone XR]]
| 2018
| Mas abot-kayang modelo na may Liquid Retina LCD display at A12 Bionic chip.<ref name="Apple XS XR"/>
|-
| [[iPhone 11]], [[iPhone 11 Pro]], at [[iPhone 11 Pro Max]]
| 2019
| Nagdagdag ng mga pagpapahusay sa kamera at Night mode. Ang mga modelong Pro ay may triple-camera system.<ref>{{Cite web |title=Apple introduces iPhone 11 |url=https://www.apple.com/newsroom/2019/09/apple-introduces-iphone-11/ |website=Apple Newsroom |date=10 Setyembre 2019 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone SE (2nd generation)|iPhone SE (ika-2 henerasyon)]]
| 2020
| Compact na modelo na may disenyo na katulad ng iPhone 8 at A13 Bionic chip.<ref>{{Cite web |title=Apple announces new iPhone SE |url=https://www.apple.com/newsroom/2020/04/apple-announces-new-iphone-se/ |website=Apple Newsroom |date=15 Abril 2020 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 12]] series
| 2020
| Nagpakilala ng 5G, bagong disenyo na may patag na gilid, at Mini na modelo.<ref>{{Cite web |title=Apple introduces iPhone 12 and iPhone 12 mini |url=https://www.apple.com/newsroom/2020/10/apple-introduces-iphone-12-and-iphone-12-mini/ |website=Apple Newsroom |date=13 Oktubre 2020 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 13]] series
| 2021
| Mga pagpapahusay sa kamera at baterya, kasama ang Cinematic mode.<ref>{{Cite web |title=Apple introduces iPhone 13 and iPhone 13 mini |url=https://www.apple.com/newsroom/2021/09/apple-introduces-iphone-13-and-iphone-13-mini/ |website=Apple Newsroom |date=14 Setyembre 2021 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone SE (3rd generation)|iPhone SE (ika-3 henerasyon)]]
| 2022
| Gumamit ng A15 Bionic chip at nagdagdag ng suporta sa 5G.<ref>{{Cite web |title=Apple introduces the new iPhone SE |url=https://www.apple.com/newsroom/2022/03/apple-introduces-the-new-iphone-se/ |website=Apple Newsroom |date=8 Marso 2022 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 14]] series
| 2022
| Nagpakilala ng Dynamic Island sa mga modelong Pro at mga tampok na Emergency SOS at Find My sa pamamagitan ng satellite sa mga sinusuportahang rehiyon.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 14 and iPhone 14 Plus |url=https://www.apple.com/newsroom/2022/09/apple-debuts-iphone-14-and-iphone-14-plus/ |website=Apple Newsroom |date=7 Setyembre 2022 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 15]] series
| 2023
| Gumamit ng USB-C connector; nagpakilala rin ng titanium na disenyo sa mga modelong Pro.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 15 and iPhone 15 Plus |url=https://www.apple.com/newsroom/2023/09/apple-debuts-iphone-15-and-iphone-15-plus/ |website=Apple Newsroom |date=12 Setyembre 2023 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 16]] series
| 2024
| Nagdagdag ng Camera Control at mga tampok ng Apple Intelligence sa mga suportadong modelo at rehiyon.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 16 and iPhone 16 Plus |url=https://www.apple.com/newsroom/2024/09/apple-debuts-iphone-16-and-iphone-16-plus/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2024 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 17]] series
| 2025
| Nagpakilala ng mga bagong modelo kabilang ang iPhone Air at mga pagpapahusay sa display, kamera, performance, at Apple Intelligence.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 17 |url=https://www.apple.com/ph/newsroom/2025/09/apple-debuts-iphone-17/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2025 |access-date=6 Setyembre 2026 |language=en-US}}</ref>
|-
| [[iPhone 17e]]
| 2026
| Mas abot-kayang modelo na may A19 chip, 48 MP Fusion camera, 6.1-pulgadang Super Retina XDR display, at MagSafe.<ref name="Apple 17e"/>
|-
| iPhone 18 Pro at iPhone 18 Pro Max
| 2026
| Mga modelong Pro na may A20 Pro chip, 48 MP Fusion Main camera na may variable aperture, mga pagpapahusay sa baterya, at Apple Intelligence.<ref>{{Cite web |title=Apple debuts iPhone 18 Pro and iPhone 18 Pro Max |url=https://www.apple.com/newsroom/2026/09/apple-debuts-iphone-18-pro-and-iphone-18-pro-max/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2026 |access-date=16 Setyembre 2026 |language=en}}</ref>
|-
| [[iPhone Duo]]
| 2026
| Unang foldable na iPhone ng Apple. May 7.6-pulgadang panloob na display, 5.4-pulgadang panlabas na display, A20 Pro chip, at dual-battery architecture.<ref>{{Cite web |title=Apple unveils iPhone Duo |url=https://www.apple.com/newsroom/2026/09/apple-unveils-iphone-duo/ |website=Apple Newsroom |date=9 Setyembre 2026 |access-date=16 Setyembre 2026 |language=en}}</ref>
|-
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Apple Inc.]]
qrm8fcvs9thsxqcsqd8fe1kwuje778h
Pamantasang Pambabae ng Pilipinas
0
231319
2225633
2197867
2026-09-16T09:00:03Z
Seav
4
/* Paggunita */ palitan ang letrato
2225633
wikitext
text/x-wiki
<!-- Hango mula sa English Wikipedia -->
[[File:PWUjf0237 03.JPG|thumb|220px]]
Ang ''' Pamantasang Pambabae ng Pilipinas''', gisnan na ''Philippine Women's University'' ('''PWU''') ay isang paaralang tersiyaryo na itinatag noong mga maagang 1900. Ito ay nagsimula bilang isang institusyong eksklusibo para sa mga batang babae ng Maynila at karatig. Subalit kinalaunan, mula ng dekada 1970s ay nagsimula ang PWU na tumanggap ng kapwa mga babae at lalaki bilang kanyang mga magaaral (''coeducational'').<ref>{{Cite web |title=The Philippine Women's University Ranking & Overview 2024 |url=https://www.unirank.org/ph/uni/the-philippine-women-s-university/ |access-date=2024-12-01 |website=www.unirank.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Philippine Women’s University |url=https://www.saylor.org/partners/skills/philippine-womens-university/ |access-date=2024-12-01 |website=Saylor Academy |language=en-US}}</ref>
== Kasaysayan ==
=== Mga paunang taon ===
Noong 1919 sa panahon ng kolonyal na Amerikano, ang Philippine Women's University ay itinatag bilang Philippine Women's College (PWC) ng isang pangkat ng mga kababaihang Pilipino na binubuo nina Clara Aragon, Concepcion Aragon, [[Francisca Tirona|Francisca Tirona Benitez]], Paz Marquez Benitez, Carolina Ocampo Palma, Mercedes Rivera at Socorro Marquez Zaballero sa tulong ng abugado nilang si [[José Abad Santos]]. Ito ay nagkaroon ng paunang pagpapatala ng 190 mga mag-aaral.
Ang kolonyal na pamahalaan ng Estados Unidos ay nagbigay ng katayuan sa unibersidad ng Philippine Women's College noong 1932, at pinalitan ng pangalan bilang '''Philippine Women's University'''. Ito ang kauna-unahang pamantasan na itinatag para sa kababaihan sa Asya. Ang kanyang mga programang pang-akademiko ay batay sa mga layunin ng mga tagapagtatag na sanayin ang mga Pilipina sa pananagutang sibiko.<ref>{{Cite web |title=Unilab Foundation explores academic partnership with Philippine Women’s University |url=https://www.philstar.com/lifestyle/health-and-family/2024/10/04/2382833/unilab-foundation-explores-academic-partnership-philippine-womens-university |access-date=2024-12-23 |website=Philstar.com}}</ref>
=== Ikalawang Digmaang Pandaigdig ===
Ang pamantasang PWU ay nakaligtas sa pagsakop ng mga Hapones sa Pilipinas noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] mula 1942 hanggang 1945. Ang kampus nito, isang gusaling sumasakop sa isang buong bloke ng lungsod, ay ginawang pagamutan, na kinilala bilang ''Pagamutan ng Maynila'', na humantong sa kasalukuyang ''Ospital ng Maynila''. Ang naturang gusali ng pamantasan ay nagtamo ng malaking pinsala sa panahon ng digmaan at halos hindi nakaligtas sa pagkubkob noong [[Labanan sa Maynila]] noong 1945. Ipinagpatuloy ng paaralan ang mga operasyon nito ilang buwan bago ang pagkakaloob ng kalayaan sa Pilipinas ng Estados Unidos noong Hulyo 4, 1946.
=== Sa kasalukuyan ===
Nagbukas ang PWU sa elementarya at sekondaryang edukasyon nang itatag nito ang [[Jose Abad Santos Memorial School]] (JASMS) na ngayon ay may dalawang kampus sa Maynila at Lungsod Quezon; na ngayon ay tinatawag na PWU JASMS.
== Sa mga ibang bahagi ng Pilipinas ==
Wala pang 50 taon mula nang itatag ang unibersidad, nagbukas ang PWU ng mga katulad na kampus para sa kababaihan sa bansa, tulad ng sa [[Lungsod ng Iloilo ]] sa Visayas at [[Lungsod ng Dabaw]] sa Mindanao (binuksan noong Hunyo 8, 1953, at aktibong gumagana bilang 'Philippine Women's College of Davao' o PWC).<ref>[https://icastulo.wordpress.com/2015/07/13/philippine-womens-college-of-davao/ Philippine Women’s College of Davao]</ref> Noong 1972, binili ng Iloilo City Colleges (ngayon ay [[University of Iloilo]]) ang PWC ng Iloilo campus sa [[Jaro, Iloilo City|Jaro District]]. Ginawa nilang ''Don Benito Lopez Memorial Hospital'' ang mga gusali. Makalipas ang labinlimang taon, noong 1987, ang Don Benito Lopez Memorial Hospital ay nakuha ng [[West Visayas State University]]. Ito ay naging ''WVSU Hospital'', isang tersiyaryo paaralan sa pagtuturo at pagsasanay ng pagamutan.<ref>{{Cite web |url=http://www.wvsu.edu.ph/index2.php?option=com_content&task=view&id=107&pop=1&page=0&Itemid=67 |title=WVSU History |access-date=2026-02-20 |archive-date=2015-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151011104052/http://www.wvsu.edu.ph/index2.php?option=com_content&task=view&id=107&pop=1&page=0&Itemid=67 |url-status=dead }}</ref>
== Paggunita ==
[[File:PWU PHC Historical Marker.jpg|left|thumb|Pananda ng Komite ng Kasaysayan ng Pilipinas; na inilagay noong 1952]]
Tingnan din: ''[[Talaan ng mga unibersidad at kolehiyo sa Pilipinas]]''
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Peminismo at Alamat sa Kamaynilaan|*]]
0iypd9vzn1wjkbyq0wlxlm3vn4i74xo
Acasa TV
0
231625
2225573
2223579
2026-09-15T13:57:54Z
~2026-49769-72
166371
2225573
wikitext
text/x-wiki
{{update}}
{{Infobox TV channel
| name = Acasă TV
| logofile = Acasa 2022 flat.png
| logosize =
| logoalt =
| logo2 =
| launch = 2 Pebrero 1998
| picture format = [[16:9]] ([[576i]], [[SDTV]])
| share = 6.3%
| share as of = Disyembre 2008
| share source =<ref>{{cite news|url=http://www.arma.org.ro/file.do?file=audientaRo524.pdf|title=ARMA 2008_12|publisher=ARMA|date=|access-date=2014-07-22|archive-date=2009-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090602114053/http://www.arma.org.ro/file.do?file=audientaRo524.pdf|url-status=dead}}</ref>
| network = Media PRO
| owner = Central European Media Enterprises
| slogan = Acasǎ. E viata ta! <br>(''Acasa. It's your life!'')
| country = [[Rumanya]]
| broadcast area = Buong bansa; mapapanood din sa <br>[[Moldova]]
| headquarters = Bucharest
| replaced names =
| sister names = Pro TV, Pro Cinema, Acasă Gold, Pro Arena, Pro TV Internațional
| timeshift names =
| web = [https://www.acasatv.ro/ www.acasatv.ro]
}}
Ang '''Acasă TV''' (Nakaraang '''PRO 2''', nangagahulugang "Nasa Tahanan" o "At home") sa Ingles ay isang istasyon ng telebisyon na pinapatakbo ng kompanyang nakabase sa [[Bermuda]] ,<ref>{{cite web|title=Company Overview|url=http://www.cetv-net.com/en/about-cme/company-overview.shtml|work=http://www.cetv-net.com/|publisher=Central European Media Enterprises|accessdate=23 March 2012|format=Web page|year=2012|archive-date=7 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407004413/http://www.cetv-net.com/en/about-cme/company-overview.shtml|url-status=dead}}</ref> ang Central European Media Enterprises na sumasahimpapawid sa Rumanya ([[Romania]]). Ito ay isang istasyong aliwan oaentertainment channel, na nagpapalabas ng telenovelas at soap operas, pelikulang pampamilya, talk shows, at balita at mga programang pang-current affairs. Ang kapatid nitong tsanel sa telebisyon ay ang Acasa Gold na inilunsad noong 15 Abril 2012; isinasahimpapapwid nito ang mga reruns ng mga telenovelang umere sa '''Acasa TV''' at lalo na ang mga klasikong telenovela.
==Programming==
===Telenovelas===
{| class="wikitable"
|-
! Orihinal na Pamagat !! Orihinal na Bansa !! Taon ng Produksiyon !! Pamagat sa Rumanya
|-
| [[Antonella]] || [[Argentina]] || 1992 || '''Antonella'''
|-
| [[Marielena]]|| [[USA]] || 1992 || '''Marielena'''
|-
| [[Nada personal (TV series)|Nada Personal]] || [[Mexico]] || 1996–1997 || '''Nimic personal'''
|-
| [[Hombre de Mar]] || [[Argentina]] || 1997 || '''Omul marii'''
|-
| [[Celeste Siempre Celeste]] || [[Argentina]] || 1993 || '''Celeste se intoarce'''
|-
| [[Maria de Nadie]] || [[Argentina]] || 1985 || '''Maria'''
|-
| [[La extraña dama]] || [[Argentina]] || 1989 || '''Misterioasa doamna'''
|-
| [[Soy Gina]] || [[Argentina]] || 1992 || '''Gina'''
|-
| [[Guadalupe (telenovela)|Guadalupe]] || [[USA]] || 1993–1994 || '''Guadalupe'''
|-
| [[De Corazón]] || [[Argentina]] || 1997–1998 || '''Din toata inima'''
|-
| [[Marimar (telenovela)|Marimar]] || [[Mexico]] || 1994 || '''Marimar'''
|-
| [[María del Barrio]] || [[Mexico]] || 1995–1996 || '''Sarmana Maria'''
|-
| [[Lazos de Amor]] || [[Mexico]] || 1995–1996 || '''Lanturile iubirii'''
|-
| [[Sangue do Meu Sangue]] || [[Brazil]] || 1995–1996 || '''Sange din sangele meu'''
|-
| [[Flor de Oro]] || [[Colombia]] || 1995–1996 || '''Floare de aur'''
|-
| [[Mujercitas]] || [[Venezuela]] || 1996 || '''Micutele doamne'''
|-
| [[Amor Sagrado]] || [[Argentina]] || 1996 || '''Iubire sfanta'''
|-
| [[El último verano]] || [[Argentina]] || 1996 || '''Ultima vara'''
|-
| [[Te Sigo Amando]] || [[Mexico]] || 1996–1997 || '''Dragostea nu moare'''
|-
| [[Luz Clarita]] || [[Mexico]] || 1996–1997 || '''Luz Clarita'''
|-
| [[90-60-90 Modelos]] || [[Argentina]] || 1996–1997 || '''90 60 90 Fotomodelele'''
|-
| [[O Rei do Gado]] || [[Brazil]] || 1996–1997 || '''Razboiul pasiunilor'''
|-
| [[Donkey Kong Country]] || [[France]]-[[Canada]] || 1997–1998 || '''Donkey Kong Country'''
|-
| [[Alguna Vez Tendremos Alas]] || [[Mexico]] || 1997 || '''Uneori avem aripi'''
|-
| [[Milady, La Historia Continúa]] || [[Argentina]] || 1997–1998 || '''Milady'''
|-
| [[María Isabel]] || [[Mexico]] || 1997–1998 || '''Maria Isabel'''
|-
| [[Por Amor (1997 telenovela)|Por Amor]] || [[Brazil]] || 1997–1998 || '''Iubire fara limite'''
|-
| [[Muñeca brava]] || [[Argentina]] || 1998–1999 || '''Inger salbatic'''
|-
| [[La Usurpadora]] || [[Mexico]] || 1998 || '''Uzurpatoarea'''
|-
| [[La Mentira]] || [[Mexico]] || 1998 || '''Minciuna'''
|-
| [[Preciosa (telenovela)|Preciosa]] || [[Mexico]] || 1998 || '''Preciosa'''
|-
| [[Angela (telenovela)|Ángela]] || [[Mexic]] || 1998–1999 || '''Angela'''
|-
| [[La Mujer de Mi Vida]] || [[USA]]-[[Venezuela]] || 1998–1999 || '''Femeia vietii mele'''
|-
| [[Travesuras del Corazón]] || [[Peru]] || 1998 || '''Miracolul iubirii'''
|-
| [[Perro Amor]] || [[Colombia]] || 1998–1999 || '''Amor de catel'''
|-
| [[Rosalinda (telenovela)|Rosalinda]] || [[Mexico]] || 1999 || '''Rosalinda'''
|-
| [[Amor Gitano]] || [[Mexico]] || 1999 || '''Renzo si Adriana'''
|-
| [[Por Tu Amor]] || [[Mexico]] || 1999 || '''Pentru iubirea ta'''
|-
| [[Tres Mujeres]] || [[Mexico]] || 1999–2000 || '''Trei femei'''
|-
| [[El Niño Que Vino del Mar]] || [[Mexico]] || 1999 || '''Copilul adus de mare'''
|-
| [[Cuento de Navidad]] || [[Mexico]] || 1999–2000 || '''Poveste de Craciun'''
|-
| [[Yo Soy Betty, La Fea]] || [[Colombia]] || 1999–2001 || '''Betty cea urata'''
|-
| [[Luisa Fernanda]] || [[Venezuela]] || 1999 || '''Luisa Fernanda'''
|-
| [[Mujeres Engañadas]] || [[Mexico]] || 1999–2000 || '''Femei inselate'''
|-
| [[Terra Nostra (telenovela)|Terra Nostra]] || [[Brazil]] || 1999–2000 || '''Terra Nostra'''
|-
| [[Ramona]] || [[Mexico]] || 2000 || '''Ramona'''
|-
| [[Locura de Amor]] || [[Mexico]] || 2000 || '''Dragoste nebuna'''
|-
| [[Carita de Angel]] || [[Mexico]] || 2000–2001 || '''Ingerasul'''
|-
| [[Amantes de Luna Llena]] || [[Venezuela]] || 2000–2001 || '''Seductie'''
|-
| [[Amor Latino]] || [[Argentina]] || 2000 || '''Amor Latino'''
|-
| [[Pobre Diabla]] || [[Peru]] || 2000–2001 || '''Fiorella'''
|-
| [[Primer Amor... A Mil Por Hora]] || [[Mexico]] || 2000–2001 || '''Prima dragoste'''
|-
| [[Mariú]] || [[Venezuela]] || 1999–2000 || '''Mariú'''
|-
| [[Rayito de Luz]] || [[Mexico]] || 2000–2001 || '''Raza de lumina'''
|-
| [[A Muralha (2000 TV series)|A Muralha]] || [[Brazil]] || 2000 || '''Cucerirea'''
|-
| [[Laços de Família]] || [[Brazil]] || 2000–2001 || '''Legaturi de familie'''
|-
| [[El derecho de nacer (2001)|El Derecho de Nacer]] || [[Mexico]] || 2001 || '''Dreptul la viata'''
|-
| [[Salomé (telenovela)|Salomé]]|| [[Mexico]] || 2001–2002 || '''Salomé'''
|-
| [[La Intrusa (Mexican telenovela)|La Intrusa]] || [[Mexico]] || 2001 || '''Intrusa'''
|-
| [[Cuando Seas Mía]] || [[Mexico]] || 2001–2002 || '''Vei fi a mea Paloma'''
|-
| [[Ecomoda]] || [[Colombia]] || 2001 || '''Ecomoda'''
|-
| [[El Manantial]] || [[Mexico]] || 2001–2002 || '''Taina din adancuri'''
|-
| [[María Belén]] || [[Mexico]] || 2001 || '''María Belén'''
|-
| [[Sin Pecado Concebido]] || [[Mexico]] || 2001 || '''Iubire fara de pacat'''
|-
| [[Secreto de Amor]] || [[USA]]-[[Venezuela]] || 2001–2002 || '''Secretul iubirii'''
|-
| [[O Clone]] || [[Brazil]] || 2001–2002 || '''Clona'''
|-
| [[Solterita y A La Orden]] || [[Colombia]] || 2001 || '''Singura si disponibila'''
|-
| [[Kachorra]] || [[Argentina]] || 2002 || '''Kachorra micuta impostoare'''
|-
| [[Franco Buenaventura, El Profe]] || [[Argentina]] || 2002 || '''Profu''''
|-
| [[Entre El Amor y El Odio]] || [[Mexico]] || 2002 || '''Intre iubire si ura'''
|-
| [[Corazón salvaje (1993 TV series)|Corazón salvaje]] || [[Mexico]] || 1993–1994 || '''Inima salbatica'''
|-
| [[¡Vivan los niños!]] || [[Mexico]] || 2002–2003 || '''Ingerasii'''
|-
| [[Las Vías del Amor]] || [[Mexico]] || 2002–2003 || '''Perla cararile iubirii'''
|-
| [[Gata Salvaje]] || [[USA]]-[[Venezuela]] || 2002–2003 || '''Pisica salbatica'''
|-
| [[Juana, La Virgen]] || [[Venezuela]] || 2002 || '''Juana'''
|-
| [[La Otra]] || [[Mexico]] || 2002 || '''Cealalta femeie'''
|-
| [[La Venganza (2002 telenovela)|La Venganza]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2002–2003 || '''Razbunarea'''
|-
| [[Mi Pequeña Mamá]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2002 || '''Micuta mea mama'''
|-
| [[Todo Sobre Camila]] || [[Peru]]-[[Venezuela]] || 2003 || '''Totul despre Camila'''
|-
| [[Mi Gorda Bella]] || [[Venezuela]] || 2002–2003 || '''Valentina grasuta mea frumoasa'''
|-
| [[La Duda]] || [[Mexico]] || 2002 || '''Indoiala'''
|-
| [[Luz María]] || [[Peru]] || 1998–1999 || '''Luz María'''
|-
| [[Amor Real]] || [[Mexico]] || 2003 || '''Amor real'''
|-
| [[Ladrón de Corazones]] || [[USA]]-[[Mexico]] || 2003 || '''Hotul de inimi'''
|-
| [[Niña, Amada Mía]] || [[Mexico]] || 2003 || '''Amazoana'''
|-
| [[Amor Descarado]] || [[USA]] || 2003–2004 || '''Iubire cu 2 fete'''
|-
| [[Mariana de la Noche]] || [[Mexico]] || 2003–2004 || '''Ingerul noptii'''
|-
| [[Pasión de Gavilanes]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2003 || '''Juramantul'''
|-
| [[A Casa das Sete Mulheres]] || [[Brazil]] || 2003 || '''Sapte femei'''
|-
| [[Olá Pai]] || [[Portugal]] || 2003–2004 || '''Ola tati'''
|-
| [[Bajo la Misma Piel]] || [[Mexico]] || 2003–2004 || '''Suflete pereche'''
|-
| [[Amar otra vez]] || [[Mexico]] || 2004 || '''Sa iubesti din nou'''
|-
| [[Mulheres Apaixonadas]] || [[Brazil]] || 2003 || '''Femei indragostite'''
|-
| [[Morangos Com Açúcar]] || [[Portugal]] || 2003 || '''Capsune cu zahar'''
|-
| [[Ángel Rebelde]] || [[USA]]-[[Venezuela]] || 2003–2004 || '''Inger rebel'''
|-
| [[Luciana y Nicolás]] || [[Peru]] || 2003–2004 || '''Luciana si Nicolas'''
|-
| [[Chocolate com Pimenta]] || [[Brazil]] || 2003–2004 || '''Ciocolata cu piper'''
|-
| [[Celebridade]] || [[Brazil]] || 2003–2004 || '''Celebritate'''
|-
| [[Prisionera]] || [[USA]]-[[Colombia]] || 2004 || '''Prizoniera'''
|-
| [[Mujer de Madera]] || [[Mexico]] || 2004–2005 || '''Padurea blestemata'''
|-
| [[El Deseo]] || [[Argentina]] || 2004 || '''Dorinta'''
|-
| [[Estrambótica Anastasia]] || [[Venezuela]] || 2004 || '''Extravaganta Anastasia'''
|-
| [[Gitanas]] || [[Mexico]] || 2004–2005 || '''Gitanas'''
|-
| [[Rubí]] || [[Mexico]] || 2004 || '''Rubi'''
|-
| [[Amarte es mi Pecado]] || [[Mexico]] || 2004 || '''Iubirea mea, pacatul'''
|-
| [[Te Voy a Enseñar a Querer]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2004–2005 || '''Te voi invata sa iubesti'''
|-
| [[Jesús, El Heredero]] || [[Argentina]] || 2004 || '''Jesus'''
|-
| [[Luna, La Heredera]] || [[Colombia]] || 2004–2005 || '''Luna'''
|-
| [[Da Cor do Pecado]] || [[Brazil]] || 2004 || '''Culoarea pacatului'''
|-
| [[Anita, No Te Rajes]] || [[USA]] || 2004–2005 || '''Anita'''
|-
| [[Apuesta por un Amor]] || [[Mexico]] || 2004–2005 || '''Pariul iubirii'''
|-
| [[Inocente de Ti]] || [[Mexico]]-[[USA]] || 2004–2005 || '''Inocenta furata'''
|-
| [[Amy, la niña de la mochila azul]] || [[Mexico]] || 2004 || '''Amy, fetita cu ghiozdanul albastru'''
|-
| [[Senhora do Destino]] || [[Brazil]] || 2004–2005 || '''Stapana destinului'''
|-
| [[Piel de Otoño]] || [[Mexico]] || 2005 || '''Iubire tarzie'''
|-
| [[Rebelde]] || [[Mexico]] || 2004–2006 || '''Rebelde'''
|-
| [[La Madrastra (2005 telenovela)|La Madrastra]] || [[Mexico]] || 2005 || '''Mama vitrega'''
|-
| [[Amarte Así, Frijolito]] || [[USA]]-[[Argentina]] || 2005 || '''Micutul Frijolito'''
|-
| [[El Cuerpo del Deseo]] || [[USA]] || 2005–2006 || '''Trupul dorit'''
|-
| [[Contra Viento y Marea]] || [[Mexico]] || 2005 || '''Impotriva destinului'''
|-
| [[Los Plateados]] || [[USA]] || 2005 || '''Banditii'''
|-
| [[Alborada (telenovela)|Alborada]] || [[Mexico]] || 2005–2006 || '''Cantec de iubire'''
|-
| [[La Tormenta]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2005–2006 || '''La tormenta'''
|-
| [[Peregrina]] ||[[Mexico]]-[[USA]] || 2005–2006 || '''Peregrina'''
|-
| [[Soñar No Cuesta Nada]] || [[Venezuela]]-[[USA]] || 2005–2007 || '''Visuri fara pret'''
|-
| [[Amor a Palos]] || [[Venezuela]] || 2005–2006 || '''Barbatul visurilor mele'''
|-
| [[Corazón Partido]] || [[USA]]-[[Mexico]] || 2005–2006 || '''Iubire de mama'''
|-
| [[Olvidarte Jamás]] || [[Venezuela]]-[[USA]] || 2005–2006 || '''Razbunarea Victoriei'''
|-
| [[Belíssima]] || [[Brazil]] || 2005–2006 || '''Belíssima'''
|-
| [[Tierra de Pasiones]] || [[USA]] || 2006 || '''Taramul pasiunii'''
|-
| [[Sos Mi Vida]] || [[Argentina]] || 2006–2007 || '''SOS, viata mea!'''
|-
| [[Mundo de Fieras]] || [[Mexico]] || 2006–2007 || '''O lume a fiarelor'''
|-
| [[Heridas de Amor]] || [[Mexico]] || 2006 || '''Suflete ranite'''
|-
| [[Duelo de Pasiones]] || [[Mexico]] || 2006 || '''Duelul pasiunilor'''
|-
| [[Amores de Mercado]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2006–2007 || '''Iubiri'''
|-
| [[Montecristo]] || [[Argentina]] || 2006 || '''Montecristo'''
|-
| [[La Viuda de Blanco]] || [[USA]]-[[Colombia]] || 2006–2007 || '''Vaduva Blanco'''
|-
| [[Las Dos Caras de Ana]] || [[Mexico]]-[[USA]] || 2006–2007 || '''Cele doua fete ale Anei'''
|-
| [[Acorralada]] || [[Venezuela]]-[[USA]] || 2007 || '''Destine furate'''
|-
| [[Páginas da Vida]] || [[Brazil]] || 2006–2007 || '''Pagini de viata'''
|-
| [[Marina]] || [[USA]]-[[Mexico]] || 2006–2007 || '''Marina'''
|-
| [[En Los Tacones de Eva]] || [[Colombia]] || 2006–2007 || '''Pe tocurile Evei'''
|-
| [[Sinhá Moça]] || [[Brazil]] || 2006 || '''Micuta domnisoara'''
|-
| [[Cobras & Lagartos]] || [[Brazil]] || 2006 || '''Cuibul de vipere'''
|-
| [[Hannah Montana]] || [[USA]] || 2006 || '''Hannah Montana'''
|-
| [[Amazônia, de Galvez a Chico Mendes]] || [[Brazil]] || 2007 || '''Amazonia'''
|-
| [[El Zorro, la espada y la rosa]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2007 || '''Zorro'''
|-
| [[Destilando Amor]] || [[Mexico]] || 2007 || '''Tequila cu suflet de femeie'''
|-
| [[Patito Feo]] || [[Argentina]] || 2007 || '''Ratusca cea urata'''
|-
| [[Pasión (telenovela)|Pasión]] || [[Mexico]] || 2007–2008 || '''Pasiune'''
|-
| [[RBD, La Familia]] || [[Mexico]] || 2007 || '''RBD, familia'''
|-
| [[Amor sin Maquillaje]] || [[Mexico]] || 2007 || '''Iubire fara machiaj'''
|-
| [[Victoria (Telemundo series)|Victoria]] || [[USA]]-[[Colombia]] || 2007–2008 || '''Victoria'''
|-
| [[Nuevo Rico, Nuevo Pobre]] || [[Colombia|Columbia]] || 2007–2008 || '''Totul sau nimic'''
|-
| [[Madre Luna]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2007–2008 || '''Luna fermecata'''
|-
| [[Pura Sangre]] || [[Colombia]] || 2007–2008 || '''Onoare si noblete'''
|-
| [[Palabra de Mujer]] || [[Mexico]] || 2007–2008 || '''Pe cuvant de femeie'''
|-
| [[Pecados Ajenos]] || [[USA]] || 2007–2008 || '''Umbrele trecutului'''
|-
| [[Tormenta En El Paraíso]] || [[Mexico]] || 2007–2008 || '''Paradisul blestemat'''
|-
| [[Sete Pecados]] || [[Brazil]] || 2007–2008 || '''Sapte pacate'''
|-
| [[La Traición]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2008 || '''Tradarea'''
|-
| [[Cuidado con el Ángel]] || [[Mexico]] || 2008–2009 || '''Iubire cu chip rebel'''
|-
| [[Las Tontas No Van al Cielo]] || [[Mexico]] || 2008 || '''Toantele nu merg in Rai'''
|-
| [[Amanda O]] || [[Argentina]] || 2008 || '''Amanda O'''
|-
| [[Fuego En La Sangre]] || [[Mexico]] || 2008 || '''Focul iubirii'''
|-
| [[Valeria (telenovela)|Valeria]] || [[Venezuela]]-[[USA]] || 2008–2009 || '''Valeria'''
|-
| [[Sin Senos No Hay Paraíso]] || [[Colombia]]-[[Mexico]]-[[USA]] || 2008–2009 || '''Fara sani nu exista Paradis'''
|-
| [[Doña Bárbara]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2008–2009 || '''Doña Bárbara'''
|-
| [[En Nombre del Amor]] || [[Mexico]] || 2008–2009 || '''In numele iubirii'''
|-
| [[Mañana Es Para Siempre]] || [[Mexico]] || 2008–2009 || '''Impreuna pentru totdeauna'''
|-
| [[El Rostro de Analía]] || [[USA]] || 2008–2009 || '''Cealalta fata a Analiei'''
|-
| [[El Juramento]] || [[USA]] || 2008 || '''Legamantul'''
|-
| [[Caminho das Índias]] || [[Brazil]] || 2009 || '''India'''
|-
| [[Camaleones]] || [[Mexico]] || 2009–2010 || '''Cameleonii'''
|-
| [[Sortilegio]] || [[Mexico]] || 2009 || '''Predestinati'''
|-
| [[María Mercedes (telenovela)|María Mercedes]] || [[Mexico]] || 1992–1993 || '''Maria Mercedes'''
|-
| [[Niños Ricos, Pobres Padres]] || [[USA]]-[[Colombia]] || 2009–2010 || '''Saracii tineri bogati'''
|-
| [[Mar de Amor]] || [[Mexico]] || 2009–2010 || '''O mare de pasiune'''
|-
| [[Mi Pecado]] || [[Mexico]] || 2009 || '''Fructul oprit'''
|-
| [[Esmeralda (telenovela)|Esmeralda]] || [[Mexico]] || 1997 || '''Esmeralda'''
|-
| [[Clase 406]] || [[Mexico]] || 2002–2003 || '''Clase 406'''
|-
| [[Más Sabe el Diablo]] || [[USA]] || 2009–2010 || '''Demon si inger'''
|-
| [[¿Dónde está Elisa?]] || [[USA]] || 2010 || '''Cautand-o pe Elisa'''
|-
| [[Bella Calamidades]] || [[Colombia]] || 2010 || '''Suflet ratacit'''
|-
| [[Teresa]] || [[Mexico]] || 2010–2011 || '''Teresa'''
|-
| [[Los Herederos del Monte]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2011 || '''Mostenitorii'''
|-
| [[Querida Enemiga]] || [[Mexico]] || 2008 || '''Impostoarea'''
|-
| [[Kassandra (TV series)|Kassandra]] || [[Venezuela]] || 1992–1993 || '''Kassandra'''
|-
| [[Aurora (telenovela)|Aurora]] || [[USA]] || 2010–2011 || '''Aurora'''
|-
| [[Corazón salvaje (2009 telenovela)|Corazón Salvaje]] || [[Mexico]] || 2009–2010 || '''Inima salbatica'''
|-
| [[Cielo Rojo]] || [[Mexico]] || 2011 || '''Sub cerul in flacari'''
|-
| [[Triunfo del Amor]] || [[Mexico]] || 2010–2011 || '''Triumful dragostei'''
|-
| [[Soy Tu Dueña]] || [[Mexico]] || 2010 || '''Stapana'''
|-
| [[Perro Amor]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2010 || '''Jocul seductiei'''
|-
| [[Mi Corazón Insiste… en Lola Volcán]] || [[USA]] || 2011 || '''Lola'''
|-
| [[Abrázame Muy Fuerte]] || [[Mexico]] || 2000–2001 || '''Imbratisari patimase'''
|-
| [[Eva Luna]] || [[Venezuela]]-[[USA]] || 2010–2011 || '''Eva Luna'''
|-
| [[El Fantasma de Elena]] || [[USA]] || 2010 || '''Iubire blestemata'''
|-
| [[Cuando me enamoro]] || [[Mexico]] || 2010–2011 || '''Secrete din trecut'''
|-
| [[La que no podía amar]] || [[Mexico]] || 2011–2012 || '''Suflet vandut'''
|-
| [[La Fuerza del Destino]] || [[Mexico]] || 2011 || '''Forta Destinului'''
|-
| [[Emperatriz]] || [[Mexico]] || 2011 || '''Emperatriz'''
|-
| [[Larin izbor]] || [[Croatia]] || 2011 || '''Lara'''
|-
| [[Relaciones Peligrosas]] || [[USA]] || 2011 || '''Legaturi riscante'''
|-
| [[Un Refugio para el Amor]] || [[Mexico]] || 2012 || '''Refugiul'''
|-
| [[Dos Hogares]] || [[Mexico]] || 2011 || '''Dragoste la indigo'''
|-
| [[Abismo de pasion]] || [[Mexico]] || 2012 || '''Abisul pasiunii'''
|-
| [[La Reina del Sur (telenovela)|La Reina del Sur]] || [[Spain]]-[[USA]]-[[Colombia]] || 2011 || '''Regina Sudului'''
|-
| [[Cachito de Cielo]] || [[Mexico]] || 2012 || '''Un colt de Rai'''
|-
| [[Amor Bravio]] || [[Mexico]] || 2012 || '''Dragoste si lupta'''
|-
| [[Corazón Apasionado]] || [[USA]]-[[Venezuela]] || 2011–2012 || '''Patimile Inimii'''
|-
| [[Rosa Diamante]] || [[Mexico]]-[[USA]] || 2012–2013 || '''Rosa Diamante'''
|-
| [[Porque el amor manda]] || [[Mexico]] || 2012 -2013|| '''Îţi ordon să mă iubeşti!'''
|-
| [[Qué bonito amor]] || [[Mexico]] || 2012 -2013|| '''Que bonito amor'''
|-
| [[Amores verdaderos]] || [[Mexico]] || 2012 -2013|| '''Iubiri vinovate'''
|-
| [[Corazón Indomable]] || [[Mexico]] || 2013 || '''Maricruz'''
|-
| [[La Otra Cara del Alma]] || [[Mexico]] || 2012–2013 || '''Suflet de gheata'''
|-
| [[La Patrona]] || [[Mexico]]-[[USA]] || 2012–2013 || '''Diamantul noptii'''
|-
| [[La Tempestad]] || [[Mexico]] || 2013 || '''Furtuna din adancuri'''
|-
| [[Mentir para vivir]] || [[Mexico]] || 2013 || '''Viata de Imprumut'''
|-
| [[Santa Diabla]] || [[USA]] || 2013-2014 || '''Santa Diabla'''
|-
| [[Corona de lágrimas]] || [[Mexico]] || 2012-2013 || '''Cununa de Lacrimi'''
|-
| [[Dama y Obrero (2013 telenovela)|Dama y Obrero]] || [[USA]] || 2013 || '''Chemarea Inimii '''
|-
| *[[Lo Que La Vida Me Robó]] || [[Mexico]] || 2013-2014 || '''Spune-mi ca esti a mea '''
|-
|}
==Ipapalabas Na==
*[[Pasión Prohibida]] (2013)
*[[De Que Te Quiero, Te Quiero]] (2013-2014)
*[[Marido en Alquiler]] (2013-2014)
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na link==
* [http://www.pro2.ro Opisyal na website]
{{stub|telebisyon}}
[[Kategorya:Romania]]
[[Kategorya:Mga network pantelebisyon]]
c486ezmbzxpanodksr1afw46qa3u6xz
2225581
2225573
2026-09-15T19:45:37Z
LNTG
151755
Kinansela ang pagbabagong 2225573 ni [[Special:Contributions/~2026-49769-72|~2026-49769-72]] ([[User talk:~2026-49769-72|Usapan]])
2225581
wikitext
text/x-wiki
{{update}}
{{Infobox TV channel
| name = Acasă TV
| logofile = Acasa 2022 flat.png
| logosize =
| logoalt =
| logo2 =
| launch = 2 Pebrero 1998
| picture format = [[16:9]] ([[576i]], [[SDTV]])
| share = 6.3%
| share as of = Disyembre 2008
| share source =<ref>{{cite news|url=http://www.arma.org.ro/file.do?file=audientaRo524.pdf|title=ARMA 2008_12|publisher=ARMA|date=|access-date=2014-07-22|archive-date=2009-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090602114053/http://www.arma.org.ro/file.do?file=audientaRo524.pdf|url-status=dead}}</ref>
| network = Media PRO
| owner = Central European Media Enterprises
| slogan = Acasǎ. E viata ta! <br>(''Acasa. It's your life!'')
| country = [[Rumanya]]
| broadcast area = Buong bansa; mapapanood din sa <br>[[Moldova]]
| headquarters = Bucharest
| replaced names =
| sister names = Pro TV, Pro Cinema, Acasă Gold, Pro Arena, Pro TV Internațional
| timeshift names =
| web = [https://www.acasatv.ro/ www.acasatv.ro]
}}
Ang '''Acasă TV''' (Nakaraang '''PRO 2''', nangagahulugang "Nasa Tahanan" o "At home") sa Ingles ay isang istasyon ng telebisyon na pinapatakbo ng kompanyang nakabase sa [[Bermuda]] ,<ref>{{cite web|title=Company Overview|url=http://www.cetv-net.com/en/about-cme/company-overview.shtml|work=http://www.cetv-net.com/|publisher=Central European Media Enterprises|accessdate=23 March 2012|format=Web page|year=2012|archive-date=7 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407004413/http://www.cetv-net.com/en/about-cme/company-overview.shtml|url-status=dead}}</ref> ang Central European Media Enterprises na sumasahimpapawid sa Rumanya ([[Romania]]). Ito ay isang istasyong aliwan oaentertainment channel, na nagpapalabas ng telenovelas at soap operas, pelikulang pampamilya, talk shows, at balita at mga programang pang-current affairs. Ang kapatid nitong tsanel sa telebisyon ay ang Acasa Gold na inilunsad noong 15 Abril 2012; isinasahimpapapwid nito ang mga reruns ng mga telenovelang umere sa '''Acasa TV''' at lalo na ang mga klasikong telenovela.
==Programming==
===Telenovelas===
{| class="wikitable"
|-
! Orihinal na Pamagat !! Orihinal na Bansa !! Taon ng Produksiyon !! Pamagat sa Rumanya
|-
| [[Antonella]] || [[Argentina]] || 1992 || '''Antonella'''
|-
| [[Marielena]]|| [[USA]] || 1992 || '''Marielena'''
|-
| [[Nada personal (TV series)|Nada Personal]] || [[Mexico]] || 1996–1997 || '''Nimic personal'''
|-
| [[Hombre de Mar]] || [[Argentina]] || 1997 || '''Omul marii'''
|-
| [[Celeste Siempre Celeste]] || [[Argentina]] || 1993 || '''Celeste se intoarce'''
|-
| [[Maria de Nadie]] || [[Argentina]] || 1985 || '''Maria'''
|-
| [[La extraña dama]] || [[Argentina]] || 1989 || '''Misterioasa doamna'''
|-
| [[Soy Gina]] || [[Argentina]] || 1992 || '''Gina'''
|-
| [[Guadalupe (telenovela)|Guadalupe]] || [[USA]] || 1993–1994 || '''Guadalupe'''
|-
| [[De Corazón]] || [[Argentina]] || 1997–1998 || '''Din toata inima'''
|-
| [[Marimar (telenovela)|Marimar]] || [[Mexico]] || 1994 || '''Marimar'''
|-
| [[María del Barrio]] || [[Mexico]] || 1995–1996 || '''Sarmana Maria'''
|-
| [[Lazos de Amor]] || [[Mexico]] || 1995–1996 || '''Lanturile iubirii'''
|-
| [[Sangue do Meu Sangue]] || [[Brazil]] || 1995–1996 || '''Sange din sangele meu'''
|-
| [[Flor de Oro]] || [[Colombia]] || 1995–1996 || '''Floare de aur'''
|-
| [[Mujercitas]] || [[Venezuela]] || 1996 || '''Micutele doamne'''
|-
| [[Amor Sagrado]] || [[Argentina]] || 1996 || '''Iubire sfanta'''
|-
| [[El último verano]] || [[Argentina]] || 1996 || '''Ultima vara'''
|-
| [[Te Sigo Amando]] || [[Mexico]] || 1996–1997 || '''Dragostea nu moare'''
|-
| [[Luz Clarita]] || [[Mexico]] || 1996–1997 || '''Luz Clarita'''
|-
| [[90-60-90 Modelos]] || [[Argentina]] || 1996–1997 || '''90 60 90 Fotomodelele'''
|-
| [[O Rei do Gado]] || [[Brazil]] || 1996–1997 || '''Razboiul pasiunilor'''
|-
| [[Alguna Vez Tendremos Alas]] || [[Mexico]] || 1997 || '''Uneori avem aripi'''
|-
| [[Milady, La Historia Continúa]] || [[Argentina]] || 1997–1998 || '''Milady'''
|-
| [[María Isabel]] || [[Mexico]] || 1997–1998 || '''Maria Isabel'''
|-
| [[Por Amor (1997 telenovela)|Por Amor]] || [[Brazil]] || 1997–1998 || '''Iubire fara limite'''
|-
| [[Muñeca brava]] || [[Argentina]] || 1998–1999 || '''Inger salbatic'''
|-
| [[La Usurpadora]] || [[Mexico]] || 1998 || '''Uzurpatoarea'''
|-
| [[La Mentira]] || [[Mexico]] || 1998 || '''Minciuna'''
|-
| [[Preciosa (telenovela)|Preciosa]] || [[Mexico]] || 1998 || '''Preciosa'''
|-
| [[Angela (telenovela)|Ángela]] || [[Mexic]] || 1998–1999 || '''Angela'''
|-
| [[La Mujer de Mi Vida]] || [[USA]]-[[Venezuela]] || 1998–1999 || '''Femeia vietii mele'''
|-
| [[Travesuras del Corazón]] || [[Peru]] || 1998 || '''Miracolul iubirii'''
|-
| [[Perro Amor]] || [[Colombia]] || 1998–1999 || '''Amor de catel'''
|-
| [[Rosalinda (telenovela)|Rosalinda]] || [[Mexico]] || 1999 || '''Rosalinda'''
|-
| [[Amor Gitano]] || [[Mexico]] || 1999 || '''Renzo si Adriana'''
|-
| [[Por Tu Amor]] || [[Mexico]] || 1999 || '''Pentru iubirea ta'''
|-
| [[Tres Mujeres]] || [[Mexico]] || 1999–2000 || '''Trei femei'''
|-
| [[El Niño Que Vino del Mar]] || [[Mexico]] || 1999 || '''Copilul adus de mare'''
|-
| [[Cuento de Navidad]] || [[Mexico]] || 1999–2000 || '''Poveste de Craciun'''
|-
| [[Yo Soy Betty, La Fea]] || [[Colombia]] || 1999–2001 || '''Betty cea urata'''
|-
| [[Luisa Fernanda]] || [[Venezuela]] || 1999 || '''Luisa Fernanda'''
|-
| [[Mujeres Engañadas]] || [[Mexico]] || 1999–2000 || '''Femei inselate'''
|-
| [[Terra Nostra (telenovela)|Terra Nostra]] || [[Brazil]] || 1999–2000 || '''Terra Nostra'''
|-
| [[Ramona]] || [[Mexico]] || 2000 || '''Ramona'''
|-
| [[Locura de Amor]] || [[Mexico]] || 2000 || '''Dragoste nebuna'''
|-
| [[Carita de Angel]] || [[Mexico]] || 2000–2001 || '''Ingerasul'''
|-
| [[Amantes de Luna Llena]] || [[Venezuela]] || 2000–2001 || '''Seductie'''
|-
| [[Amor Latino]] || [[Argentina]] || 2000 || '''Amor Latino'''
|-
| [[Pobre Diabla]] || [[Peru]] || 2000–2001 || '''Fiorella'''
|-
| [[Primer Amor... A Mil Por Hora]] || [[Mexico]] || 2000–2001 || '''Prima dragoste'''
|-
| [[Mariú]] || [[Venezuela]] || 1999–2000 || '''Mariú'''
|-
| [[Rayito de Luz]] || [[Mexico]] || 2000–2001 || '''Raza de lumina'''
|-
| [[A Muralha (2000 TV series)|A Muralha]] || [[Brazil]] || 2000 || '''Cucerirea'''
|-
| [[Laços de Família]] || [[Brazil]] || 2000–2001 || '''Legaturi de familie'''
|-
| [[El derecho de nacer (2001)|El Derecho de Nacer]] || [[Mexico]] || 2001 || '''Dreptul la viata'''
|-
| [[Salomé (telenovela)|Salomé]]|| [[Mexico]] || 2001–2002 || '''Salomé'''
|-
| [[La Intrusa (Mexican telenovela)|La Intrusa]] || [[Mexico]] || 2001 || '''Intrusa'''
|-
| [[Cuando Seas Mía]] || [[Mexico]] || 2001–2002 || '''Vei fi a mea Paloma'''
|-
| [[Ecomoda]] || [[Colombia]] || 2001 || '''Ecomoda'''
|-
| [[El Manantial]] || [[Mexico]] || 2001–2002 || '''Taina din adancuri'''
|-
| [[María Belén]] || [[Mexico]] || 2001 || '''María Belén'''
|-
| [[Sin Pecado Concebido]] || [[Mexico]] || 2001 || '''Iubire fara de pacat'''
|-
| [[Secreto de Amor]] || [[USA]]-[[Venezuela]] || 2001–2002 || '''Secretul iubirii'''
|-
| [[O Clone]] || [[Brazil]] || 2001–2002 || '''Clona'''
|-
| [[Solterita y A La Orden]] || [[Colombia]] || 2001 || '''Singura si disponibila'''
|-
| [[Kachorra]] || [[Argentina]] || 2002 || '''Kachorra micuta impostoare'''
|-
| [[Franco Buenaventura, El Profe]] || [[Argentina]] || 2002 || '''Profu''''
|-
| [[Entre El Amor y El Odio]] || [[Mexico]] || 2002 || '''Intre iubire si ura'''
|-
| [[Corazón salvaje (1993 TV series)|Corazón salvaje]] || [[Mexico]] || 1993–1994 || '''Inima salbatica'''
|-
| [[¡Vivan los niños!]] || [[Mexico]] || 2002–2003 || '''Ingerasii'''
|-
| [[Las Vías del Amor]] || [[Mexico]] || 2002–2003 || '''Perla cararile iubirii'''
|-
| [[Gata Salvaje]] || [[USA]]-[[Venezuela]] || 2002–2003 || '''Pisica salbatica'''
|-
| [[Juana, La Virgen]] || [[Venezuela]] || 2002 || '''Juana'''
|-
| [[La Otra]] || [[Mexico]] || 2002 || '''Cealalta femeie'''
|-
| [[La Venganza (2002 telenovela)|La Venganza]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2002–2003 || '''Razbunarea'''
|-
| [[Mi Pequeña Mamá]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2002 || '''Micuta mea mama'''
|-
| [[Todo Sobre Camila]] || [[Peru]]-[[Venezuela]] || 2003 || '''Totul despre Camila'''
|-
| [[Mi Gorda Bella]] || [[Venezuela]] || 2002–2003 || '''Valentina grasuta mea frumoasa'''
|-
| [[La Duda]] || [[Mexico]] || 2002 || '''Indoiala'''
|-
| [[Luz María]] || [[Peru]] || 1998–1999 || '''Luz María'''
|-
| [[Amor Real]] || [[Mexico]] || 2003 || '''Amor real'''
|-
| [[Ladrón de Corazones]] || [[USA]]-[[Mexico]] || 2003 || '''Hotul de inimi'''
|-
| [[Niña, Amada Mía]] || [[Mexico]] || 2003 || '''Amazoana'''
|-
| [[Amor Descarado]] || [[USA]] || 2003–2004 || '''Iubire cu 2 fete'''
|-
| [[Mariana de la Noche]] || [[Mexico]] || 2003–2004 || '''Ingerul noptii'''
|-
| [[Pasión de Gavilanes]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2003 || '''Juramantul'''
|-
| [[A Casa das Sete Mulheres]] || [[Brazil]] || 2003 || '''Sapte femei'''
|-
| [[Olá Pai]] || [[Portugal]] || 2003–2004 || '''Ola tati'''
|-
| [[Bajo la Misma Piel]] || [[Mexico]] || 2003–2004 || '''Suflete pereche'''
|-
| [[Amar otra vez]] || [[Mexico]] || 2004 || '''Sa iubesti din nou'''
|-
| [[Mulheres Apaixonadas]] || [[Brazil]] || 2003 || '''Femei indragostite'''
|-
| [[Morangos Com Açúcar]] || [[Portugal]] || 2003 || '''Capsune cu zahar'''
|-
| [[Ángel Rebelde]] || [[USA]]-[[Venezuela]] || 2003–2004 || '''Inger rebel'''
|-
| [[Luciana y Nicolás]] || [[Peru]] || 2003–2004 || '''Luciana si Nicolas'''
|-
| [[Chocolate com Pimenta]] || [[Brazil]] || 2003–2004 || '''Ciocolata cu piper'''
|-
| [[Celebridade]] || [[Brazil]] || 2003–2004 || '''Celebritate'''
|-
| [[Prisionera]] || [[USA]]-[[Colombia]] || 2004 || '''Prizoniera'''
|-
| [[Mujer de Madera]] || [[Mexico]] || 2004–2005 || '''Padurea blestemata'''
|-
| [[El Deseo]] || [[Argentina]] || 2004 || '''Dorinta'''
|-
| [[Estrambótica Anastasia]] || [[Venezuela]] || 2004 || '''Extravaganta Anastasia'''
|-
| [[Gitanas]] || [[Mexico]] || 2004–2005 || '''Gitanas'''
|-
| [[Rubí]] || [[Mexico]] || 2004 || '''Rubi'''
|-
| [[Amarte es mi Pecado]] || [[Mexico]] || 2004 || '''Iubirea mea, pacatul'''
|-
| [[Te Voy a Enseñar a Querer]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2004–2005 || '''Te voi invata sa iubesti'''
|-
| [[Jesús, El Heredero]] || [[Argentina]] || 2004 || '''Jesus'''
|-
| [[Luna, La Heredera]] || [[Colombia]] || 2004–2005 || '''Luna'''
|-
| [[Da Cor do Pecado]] || [[Brazil]] || 2004 || '''Culoarea pacatului'''
|-
| [[Anita, No Te Rajes]] || [[USA]] || 2004–2005 || '''Anita'''
|-
| [[Apuesta por un Amor]] || [[Mexico]] || 2004–2005 || '''Pariul iubirii'''
|-
| [[Inocente de Ti]] || [[Mexico]]-[[USA]] || 2004–2005 || '''Inocenta furata'''
|-
| [[Amy, la niña de la mochila azul]] || [[Mexico]] || 2004 || '''Amy, fetita cu ghiozdanul albastru'''
|-
| [[Senhora do Destino]] || [[Brazil]] || 2004–2005 || '''Stapana destinului'''
|-
| [[Piel de Otoño]] || [[Mexico]] || 2005 || '''Iubire tarzie'''
|-
| [[Rebelde]] || [[Mexico]] || 2004–2006 || '''Rebelde'''
|-
| [[La Madrastra (2005 telenovela)|La Madrastra]] || [[Mexico]] || 2005 || '''Mama vitrega'''
|-
| [[Amarte Así, Frijolito]] || [[USA]]-[[Argentina]] || 2005 || '''Micutul Frijolito'''
|-
| [[El Cuerpo del Deseo]] || [[USA]] || 2005–2006 || '''Trupul dorit'''
|-
| [[Contra Viento y Marea]] || [[Mexico]] || 2005 || '''Impotriva destinului'''
|-
| [[Los Plateados]] || [[USA]] || 2005 || '''Banditii'''
|-
| [[Alborada (telenovela)|Alborada]] || [[Mexico]] || 2005–2006 || '''Cantec de iubire'''
|-
| [[La Tormenta]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2005–2006 || '''La tormenta'''
|-
| [[Peregrina]] ||[[Mexico]]-[[USA]] || 2005–2006 || '''Peregrina'''
|-
| [[Soñar No Cuesta Nada]] || [[Venezuela]]-[[USA]] || 2005–2007 || '''Visuri fara pret'''
|-
| [[Amor a Palos]] || [[Venezuela]] || 2005–2006 || '''Barbatul visurilor mele'''
|-
| [[Corazón Partido]] || [[USA]]-[[Mexico]] || 2005–2006 || '''Iubire de mama'''
|-
| [[Olvidarte Jamás]] || [[Venezuela]]-[[USA]] || 2005–2006 || '''Razbunarea Victoriei'''
|-
| [[Belíssima]] || [[Brazil]] || 2005–2006 || '''Belíssima'''
|-
| [[Tierra de Pasiones]] || [[USA]] || 2006 || '''Taramul pasiunii'''
|-
| [[Sos Mi Vida]] || [[Argentina]] || 2006–2007 || '''SOS, viata mea!'''
|-
| [[Mundo de Fieras]] || [[Mexico]] || 2006–2007 || '''O lume a fiarelor'''
|-
| [[Heridas de Amor]] || [[Mexico]] || 2006 || '''Suflete ranite'''
|-
| [[Duelo de Pasiones]] || [[Mexico]] || 2006 || '''Duelul pasiunilor'''
|-
| [[Amores de Mercado]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2006–2007 || '''Iubiri'''
|-
| [[Montecristo]] || [[Argentina]] || 2006 || '''Montecristo'''
|-
| [[La Viuda de Blanco]] || [[USA]]-[[Colombia]] || 2006–2007 || '''Vaduva Blanco'''
|-
| [[Las Dos Caras de Ana]] || [[Mexico]]-[[USA]] || 2006–2007 || '''Cele doua fete ale Anei'''
|-
| [[Acorralada]] || [[Venezuela]]-[[USA]] || 2007 || '''Destine furate'''
|-
| [[Páginas da Vida]] || [[Brazil]] || 2006–2007 || '''Pagini de viata'''
|-
| [[Marina]] || [[USA]]-[[Mexico]] || 2006–2007 || '''Marina'''
|-
| [[En Los Tacones de Eva]] || [[Colombia]] || 2006–2007 || '''Pe tocurile Evei'''
|-
| [[Sinhá Moça]] || [[Brazil]] || 2006 || '''Micuta domnisoara'''
|-
| [[Cobras & Lagartos]] || [[Brazil]] || 2006 || '''Cuibul de vipere'''
|-
| [[Amazônia, de Galvez a Chico Mendes]] || [[Brazil]] || 2007 || '''Amazonia'''
|-
| [[El Zorro, la espada y la rosa]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2007 || '''Zorro'''
|-
| [[Destilando Amor]] || [[Mexico]] || 2007 || '''Tequila cu suflet de femeie'''
|-
| [[Patito Feo]] || [[Argentina]] || 2007 || '''Ratusca cea urata'''
|-
| [[Pasión (telenovela)|Pasión]] || [[Mexico]] || 2007–2008 || '''Pasiune'''
|-
| [[RBD, La Familia]] || [[Mexico]] || 2007 || '''RBD, familia'''
|-
| [[Amor sin Maquillaje]] || [[Mexico]] || 2007 || '''Iubire fara machiaj'''
|-
| [[Victoria (Telemundo series)|Victoria]] || [[USA]]-[[Colombia]] || 2007–2008 || '''Victoria'''
|-
| [[Nuevo Rico, Nuevo Pobre]] || [[Colombia|Columbia]] || 2007–2008 || '''Totul sau nimic'''
|-
| [[Madre Luna]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2007–2008 || '''Luna fermecata'''
|-
| [[Pura Sangre]] || [[Colombia]] || 2007–2008 || '''Onoare si noblete'''
|-
| [[Palabra de Mujer]] || [[Mexico]] || 2007–2008 || '''Pe cuvant de femeie'''
|-
| [[Pecados Ajenos]] || [[USA]] || 2007–2008 || '''Umbrele trecutului'''
|-
| [[Tormenta En El Paraíso]] || [[Mexico]] || 2007–2008 || '''Paradisul blestemat'''
|-
| [[Sete Pecados]] || [[Brazil]] || 2007–2008 || '''Sapte pacate'''
|-
| [[La Traición]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2008 || '''Tradarea'''
|-
| [[Cuidado con el Ángel]] || [[Mexico]] || 2008–2009 || '''Iubire cu chip rebel'''
|-
| [[Las Tontas No Van al Cielo]] || [[Mexico]] || 2008 || '''Toantele nu merg in Rai'''
|-
| [[Amanda O]] || [[Argentina]] || 2008 || '''Amanda O'''
|-
| [[Fuego En La Sangre]] || [[Mexico]] || 2008 || '''Focul iubirii'''
|-
| [[Valeria (telenovela)|Valeria]] || [[Venezuela]]-[[USA]] || 2008–2009 || '''Valeria'''
|-
| [[Sin Senos No Hay Paraíso]] || [[Colombia]]-[[Mexico]]-[[USA]] || 2008–2009 || '''Fara sani nu exista Paradis'''
|-
| [[Doña Bárbara]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2008–2009 || '''Doña Bárbara'''
|-
| [[En Nombre del Amor]] || [[Mexico]] || 2008–2009 || '''In numele iubirii'''
|-
| [[Mañana Es Para Siempre]] || [[Mexico]] || 2008–2009 || '''Impreuna pentru totdeauna'''
|-
| [[El Rostro de Analía]] || [[USA]] || 2008–2009 || '''Cealalta fata a Analiei'''
|-
| [[El Juramento]] || [[USA]] || 2008 || '''Legamantul'''
|-
| [[Caminho das Índias]] || [[Brazil]] || 2009 || '''India'''
|-
| [[Camaleones]] || [[Mexico]] || 2009–2010 || '''Cameleonii'''
|-
| [[Sortilegio]] || [[Mexico]] || 2009 || '''Predestinati'''
|-
| [[María Mercedes (telenovela)|María Mercedes]] || [[Mexico]] || 1992–1993 || '''Maria Mercedes'''
|-
| [[Niños Ricos, Pobres Padres]] || [[USA]]-[[Colombia]] || 2009–2010 || '''Saracii tineri bogati'''
|-
| [[Mar de Amor]] || [[Mexico]] || 2009–2010 || '''O mare de pasiune'''
|-
| [[Mi Pecado]] || [[Mexico]] || 2009 || '''Fructul oprit'''
|-
| [[Esmeralda (telenovela)|Esmeralda]] || [[Mexico]] || 1997 || '''Esmeralda'''
|-
| [[Clase 406]] || [[Mexico]] || 2002–2003 || '''Clase 406'''
|-
| [[Más Sabe el Diablo]] || [[USA]] || 2009–2010 || '''Demon si inger'''
|-
| [[¿Dónde está Elisa?]] || [[USA]] || 2010 || '''Cautand-o pe Elisa'''
|-
| [[Bella Calamidades]] || [[Colombia]] || 2010 || '''Suflet ratacit'''
|-
| [[Teresa]] || [[Mexico]] || 2010–2011 || '''Teresa'''
|-
| [[Los Herederos del Monte]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2011 || '''Mostenitorii'''
|-
| [[Querida Enemiga]] || [[Mexico]] || 2008 || '''Impostoarea'''
|-
| [[Kassandra (TV series)|Kassandra]] || [[Venezuela]] || 1992–1993 || '''Kassandra'''
|-
| [[Aurora (telenovela)|Aurora]] || [[USA]] || 2010–2011 || '''Aurora'''
|-
| [[Corazón salvaje (2009 telenovela)|Corazón Salvaje]] || [[Mexico]] || 2009–2010 || '''Inima salbatica'''
|-
| [[Cielo Rojo]] || [[Mexico]] || 2011 || '''Sub cerul in flacari'''
|-
| [[Triunfo del Amor]] || [[Mexico]] || 2010–2011 || '''Triumful dragostei'''
|-
| [[Soy Tu Dueña]] || [[Mexico]] || 2010 || '''Stapana'''
|-
| [[Perro Amor]] || [[Colombia]]-[[USA]] || 2010 || '''Jocul seductiei'''
|-
| [[Mi Corazón Insiste… en Lola Volcán]] || [[USA]] || 2011 || '''Lola'''
|-
| [[Abrázame Muy Fuerte]] || [[Mexico]] || 2000–2001 || '''Imbratisari patimase'''
|-
| [[Eva Luna]] || [[Venezuela]]-[[USA]] || 2010–2011 || '''Eva Luna'''
|-
| [[El Fantasma de Elena]] || [[USA]] || 2010 || '''Iubire blestemata'''
|-
| [[Cuando me enamoro]] || [[Mexico]] || 2010–2011 || '''Secrete din trecut'''
|-
| [[La que no podía amar]] || [[Mexico]] || 2011–2012 || '''Suflet vandut'''
|-
| [[La Fuerza del Destino]] || [[Mexico]] || 2011 || '''Forta Destinului'''
|-
| [[Emperatriz]] || [[Mexico]] || 2011 || '''Emperatriz'''
|-
| [[Larin izbor]] || [[Croatia]] || 2011 || '''Lara'''
|-
| [[Relaciones Peligrosas]] || [[USA]] || 2011 || '''Legaturi riscante'''
|-
| [[Un Refugio para el Amor]] || [[Mexico]] || 2012 || '''Refugiul'''
|-
| [[Dos Hogares]] || [[Mexico]] || 2011 || '''Dragoste la indigo'''
|-
| [[Abismo de pasion]] || [[Mexico]] || 2012 || '''Abisul pasiunii'''
|-
| [[La Reina del Sur (telenovela)|La Reina del Sur]] || [[Spain]]-[[USA]]-[[Colombia]] || 2011 || '''Regina Sudului'''
|-
| [[Cachito de Cielo]] || [[Mexico]] || 2012 || '''Un colt de Rai'''
|-
| [[Amor Bravio]] || [[Mexico]] || 2012 || '''Dragoste si lupta'''
|-
| [[Corazón Apasionado]] || [[USA]]-[[Venezuela]] || 2011–2012 || '''Patimile Inimii'''
|-
| [[Rosa Diamante]] || [[Mexico]]-[[USA]] || 2012–2013 || '''Rosa Diamante'''
|-
| [[Porque el amor manda]] || [[Mexico]] || 2012 -2013|| '''Îţi ordon să mă iubeşti!'''
|-
| [[Qué bonito amor]] || [[Mexico]] || 2012 -2013|| '''Que bonito amor'''
|-
| [[Amores verdaderos]] || [[Mexico]] || 2012 -2013|| '''Iubiri vinovate'''
|-
| [[Corazón Indomable]] || [[Mexico]] || 2013 || '''Maricruz'''
|-
| [[La Otra Cara del Alma]] || [[Mexico]] || 2012–2013 || '''Suflet de gheata'''
|-
| [[La Patrona]] || [[Mexico]]-[[USA]] || 2012–2013 || '''Diamantul noptii'''
|-
| [[La Tempestad]] || [[Mexico]] || 2013 || '''Furtuna din adancuri'''
|-
| [[Mentir para vivir]] || [[Mexico]] || 2013 || '''Viata de Imprumut'''
|-
| [[Santa Diabla]] || [[USA]] || 2013-2014 || '''Santa Diabla'''
|-
| [[Corona de lágrimas]] || [[Mexico]] || 2012-2013 || '''Cununa de Lacrimi'''
|-
| [[Dama y Obrero (2013 telenovela)|Dama y Obrero]] || [[USA]] || 2013 || '''Chemarea Inimii '''
|-
| *[[Lo Que La Vida Me Robó]] || [[Mexico]] || 2013-2014 || '''Spune-mi ca esti a mea '''
|-
|}
==Ipapalabas Na==
*[[Pasión Prohibida]] (2013)
*[[De Que Te Quiero, Te Quiero]] (2013-2014)
*[[Marido en Alquiler]] (2013-2014)
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na link==
* [http://www.pro2.ro Opisyal na website]
{{stub|telebisyon}}
[[Kategorya:Romania]]
[[Kategorya:Mga network pantelebisyon]]
nq0sbxo158yd7klebhmdcpbdncwi9qb
IOS
0
251976
2225583
2223310
2026-09-15T20:57:13Z
~2026-49994-15
166377
2225583
wikitext
text/x-wiki
{{lowercase title}}
{{Infobox OS
| name = iOS
| logo = IOS wordmark (2017).svg
| developer = [[Apple Inc.]]
| family = [[Unix-like|mala-Unix]], batay sa [[Darwin (operating system)|Darwin]]
| released = {{Start date and age|2007|06|29}}
| latest_release_version = iOS 26
| latest_release_date = {{Start date and age|2025|09|15}}
| language = 41 na wika; hindi kabilang ang [[wikang Filipino|Filipino]]
| ui = [[Graphical user interface|''graphical user interface'']] (GUI), ''[[Multi-touch|multi-touch]]''
| license = [[Proprietary software|Proprietaryo]], maliban sa mga bahaging ''[[Open-source software|open source]]''
| website = {{URL|https://www.apple.com/ios/}}
| working_state = Kasalukuyang ginagawa
| source_model = ''[[Proprietary software|Closed source]]''
| marketing_target = [[Smartphone|''smartphone'']] at iba pang aparatong mobile
| programmed_in = [[C (programming language)|C]], [[C++]], [[Objective-C]], [[Swift (programming language)|Swift]]
| updatemodel = ''[[Over-the-air programming|Over-the-air (OTA)]]''
| kernel_type = [[Hybrid kernel|Hybrid]] ([[XNU]])
}}
Ang '''iOS''' (dating '''iPhone OS''') ay isang ''[[mobile operating system|''operating system'']]'' para sa mga aparatong mobile na nilikha at binuo ng [[Apple Inc.]]<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/os/ios/
|title=iOS
|publisher=Apple
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref> Unang ipinakilala ito noong Enero 9, 2007, kasabay ng pagpapakilala ng unang [[iPhone]], at inilabas kasama ng iPhone noong Hunyo 29 ng parehong taon.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2007/01/09Apple-Reinvents-the-Phone-with-iPhone/
|title=Apple Reinvents the Phone with iPhone
|publisher=Apple
|date=9 Enero 2007
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
Pangunahing ginagamit ang iOS sa mga [[iPhone]]. Ang [[iPad]] ay dating gumamit ng bersiyon ng iOS ngunit mula 2019 ay gumagamit ng hiwalay na kaugnay na ''operating system'' na tinatawag na [[iPadOS]].<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2019/06/the-new-ipados-powers-unique-experiences-designed-for-ipad/
|title=The new iPadOS powers unique experiences designed for iPad
|publisher=Apple
|date=3 Hunyo 2019
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
Batay ang iOS sa [[Darwin (operating system)|Darwin]], ang pangunahing pundasyon ng ilang ''operating system'' ng Apple. Gumagamit ito ng [[XNU]] bilang [[Kernel (operating system)|''kernel'']] at ng iba't ibang balangkas, sistema, at serbisyo para sa mga ''application'', seguridad, grapika, komunikasyon, at iba pang gawain.<ref>{{cite web
|url=https://support.apple.com/guide/security/welcome/web
|title=Apple Platform Security
|publisher=Apple Support
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
Idinisenyo ang iOS para sa mga aparatong may [[touchscreen|''touchscreen'']] at gumagamit ng ''[[Multi-touch|multi-touch]]'' bilang pangunahing paraan ng pakikipag-ugnayan. Kabilang sa mga pangunahing bahagi ng ''ecosystem'' nito ang [[App Store]], [[iCloud]], [[Apple Pay]], [[iMessage]], [[FaceTime]], [[AirDrop]], at [[Apple Intelligence]].<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/os/ios/
|title=iOS
|publisher=Apple
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
== Mga bersiyon ==
Ang iOS ay karaniwang tumatanggap ng isang pangunahing bersiyon bawat taon, kasama ang mga karagdagang update para sa mga pag-aayos, pagpapahusay, at seguridad.<ref>{{cite web
|url=https://support.apple.com/en-us/100100
|title=About iOS updates
|publisher=Apple Support
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
{| class="wikitable"
! Bersiyon
! Taon
! Mga pangunahing pagbabago
|-
| [[iPhone OS 1]]
| 2007
| Unang bersiyon ng ''operating system'' ng iPhone.
|-
| [[iPhone OS 2]]
| 2008
| Ipinakilala ang [[App Store]] at suporta para sa mga ''third-party application''.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2008/07/10The-App-Store-Now-Available/
|title=App Store Downloads Top 10 Million in First Weekend
|publisher=Apple
|date=14 Hulyo 2008
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iPhone OS 3]]
| 2009
| Nagdagdag ng ''copy and paste'', MMS, at iba pang tampok.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2009/06/08Apple-Announces-the-New-iPhone-3GS-The-Fastest-Most-Powerful-iPhone-Yet/
|title=Apple Announces the New iPhone 3GS—The Fastest, Most Powerful iPhone Yet
|publisher=Apple
|date=8 Hunyo 2009
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 4]]
| 2010
| Nagpakilala ng ''multitasking'', ''folders'', at iba pang pagbabago.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2010/06/07Apple-Presents-iPhone-4/
|title=Apple Presents iPhone 4
|publisher=Apple
|date=7 Hunyo 2010
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 5]]
| 2011
| Nagdagdag ng Notification Center, iMessage, iCloud, at Siri sa mga suportadong aparato.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2011/06/06New-Version-of-iOS-Includes-Notification-Center-iMessage-Newsstand-Twitter-Integration-Among-200-New-Features/
|title=New Version of iOS Includes Notification Center, iMessage, Newsstand, Twitter Integration Among 200 New Features
|publisher=Apple
|date=6 Hunyo 2011
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 6]]
| 2012
| Nagpakilala ng Apple Maps, Passbook, at iba pang tampok.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2012/06/11Apple-Previews-iOS-6-With-All-New-Maps-Siri-Features-Facebook-Integration-Shared-Photo-Streams-New-Passbook-App/
|title=Apple Previews iOS 6 With All New Maps, Siri Features, Facebook Integration, Shared Photo Streams & New Passbook App
|publisher=Apple
|date=11 Hunyo 2012
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 7]]
| 2013
| Malaking pagbabago sa disenyo ng ''user interface'', Control Center, at AirDrop.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2013/06/10Apple-Unveils-iOS-7/
|title=Apple Unveils iOS 7
|publisher=Apple
|date=10 Hunyo 2013
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 8]]
| 2014
| Nagdagdag ng mga ''extension'', Health, Continuity, at iba pang API.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2014/09/09Apple-Announces-iOS-8-Available-September-17/
|title=Apple Announces iOS 8 Available September 17
|publisher=Apple
|date=9 Setyembre 2014
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 9]]
| 2015
| Mga pagpapahusay sa performance, Siri, Notes, Maps, at multitasking sa iPad.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2015/09/09iOS-9-Available-as-a-Free-Update-for-iPhone-iPad-iPod-touch-Users-September-16/
|title=iOS 9 Available as a Free Update for iPhone, iPad & iPod touch Users September 16
|publisher=Apple
|date=9 Setyembre 2015
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 10]]
| 2016
| Mga pagbabago sa Messages, Lock Screen, Siri, at iba pang ''application''.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2016/06/apple-previews-ios-10-biggest-ios-release-ever/
|title=Apple previews iOS 10, biggest iOS release ever
|publisher=Apple
|date=13 Hunyo 2016
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 11]]
| 2017
| Mga bagong ''productivity feature'' at malalaking pagbabago para sa iPad.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2017/06/apple-previews-ios-11/
|title=Apple Previews iOS 11
|publisher=Apple
|date=5 Hunyo 2017
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 12]]
| 2018
| Nakatuon sa performance at nagdagdag ng Screen Time, Memoji, at Siri Shortcuts.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2018/06/apple-previews-ios-12/
|title=Apple previews iOS 12
|publisher=Apple
|date=4 Hunyo 2018
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 13]]
| 2019
| Nagpakilala ng Dark Mode, Sign in with Apple, at [[iPadOS]] bilang hiwalay na ''operating system'' para sa iPad.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2019/06/apple-previews-ios-13/
|title=Apple previews iOS 13
|publisher=Apple
|date=3 Hunyo 2019
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 14]]
| 2020
| Nagdagdag ng Home Screen widgets, App Library, at App Clips.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2020/06/apple-reimagines-the-iphone-experience-with-ios-14/
|title=Apple reimagines the iPhone experience with iOS 14
|publisher=Apple
|date=22 Hunyo 2020
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 15]]
| 2021
| Nagpakilala ng Focus, Live Text, SharePlay, at mga pagpapahusay sa FaceTime.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2021/06/ios-15-brings-powerful-new-features-to-stay-connected-focus-explore-and-more/
|title=iOS 15 brings powerful new features to stay connected, focus, explore, and more
|publisher=Apple
|date=7 Hunyo 2021
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 16]]
| 2022
| Nagdagdag ng Lock Screen customization at Live Activities.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2022/06/apple-previews-ios-16/
|title=Apple previews iOS 16
|publisher=Apple
|date=6 Hunyo 2022
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 17]]
| 2023
| Nagpakilala ng Contact Posters, Live Voicemail, StandBy, at iba pang tampok.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2023/06/apple-previews-ios-17/
|title=iOS 17 makes iPhone more personal and intuitive
|publisher=Apple
|date=5 Hunyo 2023
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 18]]
| 2024
| Nagdagdag ng mas malawak na ''customization'', bagong Photos, at [[Apple Intelligence]].<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2024/06/apple-announces-ios-18-a-major-update-with-new-customization-features/
|title=Apple announces iOS 18
|publisher=Apple
|date=10 Hunyo 2024
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 26]]
| 2025
| Nagpakilala ng isang ''visual design'' na itinawag na Liquid Glass, mga bagong ''system application'', at mga pagpapahusay sa Apple Intelligence.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2025/06/apple-elevates-the-iphone-experience-with-ios-26/
|title=Apple elevates the iPhone experience with iOS 26
|publisher=Apple
|date=9 Hunyo 2025
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 27]]
| 2026
| Paparating na bersiyon na nagpakilala ng bagong Siri AI na pinapagana ng Apple Intelligence, mga bagong tampok ng Apple Intelligence, at mga pagpapahusay sa disenyo at pagganap ng sistema. Inaasahang magiging available bilang libreng ''software update'' sa taglagas ng 2026.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2026/06/apple-unveils-next-generation-of-apple-intelligence-siri-ai-and-more/
|title=WWDC26: Apple unveils next generation of Apple Intelligence, Siri AI, powerful parental controls, and an expansive set of software improvements
|publisher=Apple
|date=8 Hunyo 2026
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga tatak ng teleponong selular]]
[[Kategorya:iOS|iOS]]
[[Kategorya:Operating system]]
[[Kategorya:Apple Inc.]]
73fgf37ul02r9iqkxfjzzih2u2joh1i
2225584
2225583
2026-09-15T21:02:34Z
~2026-49994-15
166377
/* Mga bersiyon */
2225584
wikitext
text/x-wiki
{{lowercase title}}
{{Infobox OS
| name = iOS
| logo = IOS wordmark (2017).svg
| developer = [[Apple Inc.]]
| family = [[Unix-like|mala-Unix]], batay sa [[Darwin (operating system)|Darwin]]
| released = {{Start date and age|2007|06|29}}
| latest_release_version = iOS 26
| latest_release_date = {{Start date and age|2025|09|15}}
| language = 41 na wika; hindi kabilang ang [[wikang Filipino|Filipino]]
| ui = [[Graphical user interface|''graphical user interface'']] (GUI), ''[[Multi-touch|multi-touch]]''
| license = [[Proprietary software|Proprietaryo]], maliban sa mga bahaging ''[[Open-source software|open source]]''
| website = {{URL|https://www.apple.com/ios/}}
| working_state = Kasalukuyang ginagawa
| source_model = ''[[Proprietary software|Closed source]]''
| marketing_target = [[Smartphone|''smartphone'']] at iba pang aparatong mobile
| programmed_in = [[C (programming language)|C]], [[C++]], [[Objective-C]], [[Swift (programming language)|Swift]]
| updatemodel = ''[[Over-the-air programming|Over-the-air (OTA)]]''
| kernel_type = [[Hybrid kernel|Hybrid]] ([[XNU]])
}}
Ang '''iOS''' (dating '''iPhone OS''') ay isang ''[[mobile operating system|''operating system'']]'' para sa mga aparatong mobile na nilikha at binuo ng [[Apple Inc.]]<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/os/ios/
|title=iOS
|publisher=Apple
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref> Unang ipinakilala ito noong Enero 9, 2007, kasabay ng pagpapakilala ng unang [[iPhone]], at inilabas kasama ng iPhone noong Hunyo 29 ng parehong taon.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2007/01/09Apple-Reinvents-the-Phone-with-iPhone/
|title=Apple Reinvents the Phone with iPhone
|publisher=Apple
|date=9 Enero 2007
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
Pangunahing ginagamit ang iOS sa mga [[iPhone]]. Ang [[iPad]] ay dating gumamit ng bersiyon ng iOS ngunit mula 2019 ay gumagamit ng hiwalay na kaugnay na ''operating system'' na tinatawag na [[iPadOS]].<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2019/06/the-new-ipados-powers-unique-experiences-designed-for-ipad/
|title=The new iPadOS powers unique experiences designed for iPad
|publisher=Apple
|date=3 Hunyo 2019
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
Batay ang iOS sa [[Darwin (operating system)|Darwin]], ang pangunahing pundasyon ng ilang ''operating system'' ng Apple. Gumagamit ito ng [[XNU]] bilang [[Kernel (operating system)|''kernel'']] at ng iba't ibang balangkas, sistema, at serbisyo para sa mga ''application'', seguridad, grapika, komunikasyon, at iba pang gawain.<ref>{{cite web
|url=https://support.apple.com/guide/security/welcome/web
|title=Apple Platform Security
|publisher=Apple Support
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
Idinisenyo ang iOS para sa mga aparatong may [[touchscreen|''touchscreen'']] at gumagamit ng ''[[Multi-touch|multi-touch]]'' bilang pangunahing paraan ng pakikipag-ugnayan. Kabilang sa mga pangunahing bahagi ng ''ecosystem'' nito ang [[App Store]], [[iCloud]], [[Apple Pay]], [[iMessage]], [[FaceTime]], [[AirDrop]], at [[Apple Intelligence]].<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/os/ios/
|title=iOS
|publisher=Apple
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
== Mga bersiyon ==
Ang iOS ay karaniwang tumatanggap ng isang pangunahing bersiyon bawat taon, kasama ang mga karagdagang update para sa mga pag-aayos, pagpapahusay, at seguridad.<ref>{{cite web
|url=https://support.apple.com/en-us/100100
|title=About iOS updates
|publisher=Apple Support
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
{| class="wikitable"
! Bersiyon
! Taon
! Mga pangunahing pagbabago
|-
| [[iPhone OS 1]]
| 2007
| Unang bersiyon ng ''operating system'' ng iPhone.
|-
| [[iPhone OS 2]]
| 2008
| Ipinakilala ang [[App Store]] at suporta para sa mga ''third-party application''.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2008/07/10The-App-Store-Now-Available/
|title=App Store Downloads Top 10 Million in First Weekend
|publisher=Apple
|date=14 Hulyo 2008
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iPhone OS 3]]
| 2009
| Nagdagdag ng ''copy and paste'', MMS, at iba pang tampok.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2009/06/08Apple-Announces-the-New-iPhone-3GS-The-Fastest-Most-Powerful-iPhone-Yet/
|title=Apple Announces the New iPhone 3GS—The Fastest, Most Powerful iPhone Yet
|publisher=Apple
|date=8 Hunyo 2009
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 4]]
| 2010
| Nagpakilala ng ''multitasking'', ''folders'', at iba pang pagbabago.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2010/06/07Apple-Presents-iPhone-4/
|title=Apple Presents iPhone 4
|publisher=Apple
|date=7 Hunyo 2010
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 5]]
| 2011
| Nagdagdag ng Notification Center, iMessage, iCloud, at Siri sa mga suportadong aparato.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2011/06/06New-Version-of-iOS-Includes-Notification-Center-iMessage-Newsstand-Twitter-Integration-Among-200-New-Features/
|title=New Version of iOS Includes Notification Center, iMessage, Newsstand, Twitter Integration Among 200 New Features
|publisher=Apple
|date=6 Hunyo 2011
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 6]]
| 2012
| Nagpakilala ng Apple Maps, Passbook, at iba pang tampok.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2012/06/11Apple-Previews-iOS-6-With-All-New-Maps-Siri-Features-Facebook-Integration-Shared-Photo-Streams-New-Passbook-App/
|title=Apple Previews iOS 6 With All New Maps, Siri Features, Facebook Integration, Shared Photo Streams & New Passbook App
|publisher=Apple
|date=11 Hunyo 2012
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 7]]
| 2013
| Nagpakilala ng malaking pagbabago sa disenyo ng ''user interface'', Control Center, at AirDrop.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2013/06/10Apple-Unveils-iOS-7/
|title=Apple Unveils iOS 7
|publisher=Apple
|date=10 Hunyo 2013
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 8]]
| 2014
| Nagdagdag ng mga ''extension'', Health, Continuity, at iba pang API.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2014/09/09Apple-Announces-iOS-8-Available-September-17/
|title=Apple Announces iOS 8 Available September 17
|publisher=Apple
|date=9 Setyembre 2014
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 9]]
| 2015
| Nagdagdag ng mga pagpapahusay sa performance, Siri, Notes, Maps, at multitasking sa iPad.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2015/09/09iOS-9-Available-as-a-Free-Update-for-iPhone-iPad-iPod-touch-Users-September-16/
|title=iOS 9 Available as a Free Update for iPhone, iPad & iPod touch Users September 16
|publisher=Apple
|date=9 Setyembre 2015
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 10]]
| 2016
| Nagpakilala ng mga pagbabago sa Messages, Lock Screen, Siri, at iba pang ''application''.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2016/06/apple-previews-ios-10-biggest-ios-release-ever/
|title=Apple previews iOS 10, biggest iOS release ever
|publisher=Apple
|date=13 Hunyo 2016
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 11]]
| 2017
| Nagdagdag ng mga bagong ''productivity feature'' at malalaking pagbabago para sa iPad.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2017/06/apple-previews-ios-11/
|title=Apple Previews iOS 11
|publisher=Apple
|date=5 Hunyo 2017
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 12]]
| 2018
| Nakatuon sa ''performance'' at nagdagdag ng Screen Time, Memoji, at Siri Shortcuts.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2018/06/apple-previews-ios-12/
|title=Apple previews iOS 12
|publisher=Apple
|date=4 Hunyo 2018
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 13]]
| 2019
| Nagpakilala ng Dark Mode, Sign in with Apple, at [[iPadOS]] bilang hiwalay na ''operating system'' para sa iPad.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2019/06/apple-previews-ios-13/
|title=Apple previews iOS 13
|publisher=Apple
|date=3 Hunyo 2019
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 14]]
| 2020
| Nagdagdag ng mga ''widget'' sa Home Screen, App Library, at App Clips.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2020/06/apple-reimagines-the-iphone-experience-with-ios-14/
|title=Apple reimagines the iPhone experience with iOS 14
|publisher=Apple
|date=22 Hunyo 2020
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 15]]
| 2021
| Nagpakilala ng Focus, Live Text, SharePlay, at mga pagpapahusay sa FaceTime.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2021/06/ios-15-brings-powerful-new-features-to-stay-connected-focus-explore-and-more/
|title=iOS 15 brings powerful new features to stay connected, focus, explore, and more
|publisher=Apple
|date=7 Hunyo 2021
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 16]]
| 2022
| Nagdagdag ng pag-''customize'' ng Lock Screen at Live Activities.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2022/06/apple-previews-ios-16/
|title=Apple previews iOS 16
|publisher=Apple
|date=6 Hunyo 2022
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 17]]
| 2023
| Nagpakilala ng Contact Posters, Live Voicemail, StandBy, at iba pang tampok.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2023/06/apple-previews-ios-17/
|title=iOS 17 makes iPhone more personal and intuitive
|publisher=Apple
|date=5 Hunyo 2023
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 18]]
| 2024
| Nagdagdag ng mas malawak na pag-''customize'', bagong Photos, at [[Apple Intelligence]].<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2024/06/apple-announces-ios-18-a-major-update-with-new-customization-features/
|title=Apple announces iOS 18
|publisher=Apple
|date=10 Hunyo 2024
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 26]]
| 2025
| Nagpakilala ng bagong ''visual design'' na tinatawag na [[Liquid Glass]], mga pagbabago sa mga ''system application'', at mga pagpapahusay sa Apple Intelligence.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2025/06/apple-elevates-the-iphone-experience-with-ios-26/
|title=Apple elevates the iPhone experience with iOS 26
|publisher=Apple
|date=9 Hunyo 2025
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 27]]
| 2026
| Nagpakilala ng bagong Siri AI na pinapagana ng [[Apple Intelligence]], mas malawak na mga kakayahan sa pag-edit ng larawan, at mga pagpapahusay sa Visual Intelligence. Nagdagdag din ito ng mga pagbabago sa disenyo ng Liquid Glass, mas mabilis na ''performance'', mga bagong tampok sa ''accessibility'', at pinahusay na mga kontrol para sa kaligtasan ng mga bata. Inilabas ang iOS 27 noong 15 Setyembre 2026 bilang libreng ''software update'' para sa mga suportadong aparato.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/ph/os/ios/
|title=iOS 27
|publisher=Apple
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga tatak ng teleponong selular]]
[[Kategorya:iOS|iOS]]
[[Kategorya:Operating system]]
[[Kategorya:Apple Inc.]]
f873dckkkfx3dohrj8keu11mum5l69m
2225585
2225584
2026-09-15T21:07:24Z
~2026-49994-15
166377
/* Mga bersiyon */
2225585
wikitext
text/x-wiki
{{lowercase title}}
{{Infobox OS
| name = iOS
| logo = IOS wordmark (2017).svg
| developer = [[Apple Inc.]]
| family = [[Unix-like|mala-Unix]], batay sa [[Darwin (operating system)|Darwin]]
| released = {{Start date and age|2007|06|29}}
| latest_release_version = iOS 26
| latest_release_date = {{Start date and age|2025|09|15}}
| language = 41 na wika; hindi kabilang ang [[wikang Filipino|Filipino]]
| ui = [[Graphical user interface|''graphical user interface'']] (GUI), ''[[Multi-touch|multi-touch]]''
| license = [[Proprietary software|Proprietaryo]], maliban sa mga bahaging ''[[Open-source software|open source]]''
| website = {{URL|https://www.apple.com/ios/}}
| working_state = Kasalukuyang ginagawa
| source_model = ''[[Proprietary software|Closed source]]''
| marketing_target = [[Smartphone|''smartphone'']] at iba pang aparatong mobile
| programmed_in = [[C (programming language)|C]], [[C++]], [[Objective-C]], [[Swift (programming language)|Swift]]
| updatemodel = ''[[Over-the-air programming|Over-the-air (OTA)]]''
| kernel_type = [[Hybrid kernel|Hybrid]] ([[XNU]])
}}
Ang '''iOS''' (dating '''iPhone OS''') ay isang ''[[mobile operating system|''operating system'']]'' para sa mga aparatong mobile na nilikha at binuo ng [[Apple Inc.]]<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/os/ios/
|title=iOS
|publisher=Apple
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref> Unang ipinakilala ito noong Enero 9, 2007, kasabay ng pagpapakilala ng unang [[iPhone]], at inilabas kasama ng iPhone noong Hunyo 29 ng parehong taon.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2007/01/09Apple-Reinvents-the-Phone-with-iPhone/
|title=Apple Reinvents the Phone with iPhone
|publisher=Apple
|date=9 Enero 2007
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
Pangunahing ginagamit ang iOS sa mga [[iPhone]]. Ang [[iPad]] ay dating gumamit ng bersiyon ng iOS ngunit mula 2019 ay gumagamit ng hiwalay na kaugnay na ''operating system'' na tinatawag na [[iPadOS]].<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2019/06/the-new-ipados-powers-unique-experiences-designed-for-ipad/
|title=The new iPadOS powers unique experiences designed for iPad
|publisher=Apple
|date=3 Hunyo 2019
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
Batay ang iOS sa [[Darwin (operating system)|Darwin]], ang pangunahing pundasyon ng ilang ''operating system'' ng Apple. Gumagamit ito ng [[XNU]] bilang [[Kernel (operating system)|''kernel'']] at ng iba't ibang balangkas, sistema, at serbisyo para sa mga ''application'', seguridad, grapika, komunikasyon, at iba pang gawain.<ref>{{cite web
|url=https://support.apple.com/guide/security/welcome/web
|title=Apple Platform Security
|publisher=Apple Support
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
Idinisenyo ang iOS para sa mga aparatong may [[touchscreen|''touchscreen'']] at gumagamit ng ''[[Multi-touch|multi-touch]]'' bilang pangunahing paraan ng pakikipag-ugnayan. Kabilang sa mga pangunahing bahagi ng ''ecosystem'' nito ang [[App Store]], [[iCloud]], [[Apple Pay]], [[iMessage]], [[FaceTime]], [[AirDrop]], at [[Apple Intelligence]].<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/os/ios/
|title=iOS
|publisher=Apple
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
== Mga bersiyon ==
Ang iOS ay karaniwang tumatanggap ng isang pangunahing bersiyon bawat taon, kasama ang mga karagdagang update para sa mga pag-aayos, pagpapahusay, at seguridad.<ref>{{cite web
|url=https://support.apple.com/en-us/100100
|title=About iOS updates
|publisher=Apple Support
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
{| class="wikitable"
! Bersiyon
! Taon
! Mga pangunahing pagbabago
|-
| [[iPhone OS 1]]
| 2007
| Unang bersiyon ng ''operating system'' ng iPhone.
|-
| [[iPhone OS 2]]
| 2008
| Ipinakilala ang [[App Store]] at suporta para sa mga ''third-party application''.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2008/07/10The-App-Store-Now-Available/
|title=App Store Downloads Top 10 Million in First Weekend
|publisher=Apple
|date=14 Hulyo 2008
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iPhone OS 3]]
| 2009
| Nagdagdag ng ''copy and paste'', MMS, at iba pang tampok.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2009/06/08Apple-Announces-the-New-iPhone-3GS-The-Fastest-Most-Powerful-iPhone-Yet/
|title=Apple Announces the New iPhone 3GS—The Fastest, Most Powerful iPhone Yet
|publisher=Apple
|date=8 Hunyo 2009
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 4]]
| 2010
| Nagpakilala ng ''multitasking'', ''folders'', at iba pang pagbabago.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2010/06/07Apple-Presents-iPhone-4/
|title=Apple Presents iPhone 4
|publisher=Apple
|date=7 Hunyo 2010
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 5]]
| 2011
| Nagdagdag ng Notification Center, iMessage, iCloud, at Siri sa mga suportadong aparato.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2011/06/06New-Version-of-iOS-Includes-Notification-Center-iMessage-Newsstand-Twitter-Integration-Among-200-New-Features/
|title=New Version of iOS Includes Notification Center, iMessage, Newsstand, Twitter Integration Among 200 New Features
|publisher=Apple
|date=6 Hunyo 2011
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 6]]
| 2012
| Nagpakilala ng Apple Maps, Passbook, at iba pang tampok.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2012/06/11Apple-Previews-iOS-6-With-All-New-Maps-Siri-Features-Facebook-Integration-Shared-Photo-Streams-New-Passbook-App/
|title=Apple Previews iOS 6 With All New Maps, Siri Features, Facebook Integration, Shared Photo Streams & New Passbook App
|publisher=Apple
|date=11 Hunyo 2012
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 7]]
| 2013
| Nagpakilala ng malaking pagbabago sa disenyo ng ''user interface'', Control Center, at AirDrop.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2013/06/10Apple-Unveils-iOS-7/
|title=Apple Unveils iOS 7
|publisher=Apple
|date=10 Hunyo 2013
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 8]]
| 2014
| Nagdagdag ng mga ''extension'', Health, Continuity, at iba pang API.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2014/09/09Apple-Announces-iOS-8-Available-September-17/
|title=Apple Announces iOS 8 Available September 17
|publisher=Apple
|date=9 Setyembre 2014
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 9]]
| 2015
| Nagdagdag ng mga pagpapahusay sa performance, Siri, Notes, Maps, at multitasking sa iPad.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2015/09/09iOS-9-Available-as-a-Free-Update-for-iPhone-iPad-iPod-touch-Users-September-16/
|title=iOS 9 Available as a Free Update for iPhone, iPad & iPod touch Users September 16
|publisher=Apple
|date=9 Setyembre 2015
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 10]]
| 2016
| Nagpakilala ng mga pagbabago sa Messages, Lock Screen, Siri, at iba pang ''application''.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2016/06/apple-previews-ios-10-biggest-ios-release-ever/
|title=Apple previews iOS 10, biggest iOS release ever
|publisher=Apple
|date=13 Hunyo 2016
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 11]]
| 2017
| Nagdagdag ng mga bagong ''productivity feature'' at malalaking pagbabago para sa iPad.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2017/06/apple-previews-ios-11/
|title=Apple Previews iOS 11
|publisher=Apple
|date=5 Hunyo 2017
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 12]]
| 2018
| Nakatuon sa ''performance'' at nagdagdag ng Screen Time, Memoji, at Siri Shortcuts.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2018/06/apple-previews-ios-12/
|title=Apple previews iOS 12
|publisher=Apple
|date=4 Hunyo 2018
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 13]]
| 2019
| Nagpakilala ng Dark Mode, Sign in with Apple, at [[iPadOS]] bilang hiwalay na ''operating system'' para sa iPad.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2019/06/apple-previews-ios-13/
|title=Apple previews iOS 13
|publisher=Apple
|date=3 Hunyo 2019
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 14]]
| 2020
| Nagdagdag ng mga ''widget'' sa Home Screen, App Library, at App Clips.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2020/06/apple-reimagines-the-iphone-experience-with-ios-14/
|title=Apple reimagines the iPhone experience with iOS 14
|publisher=Apple
|date=22 Hunyo 2020
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 15]]
| 2021
| Nagpakilala ng Focus, Live Text, SharePlay, at mga pagpapahusay sa FaceTime.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2021/06/ios-15-brings-powerful-new-features-to-stay-connected-focus-explore-and-more/
|title=iOS 15 brings powerful new features to stay connected, focus, explore, and more
|publisher=Apple
|date=7 Hunyo 2021
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 16]]
| 2022
| Nagdagdag ng pag-''customize'' ng Lock Screen at Live Activities.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2022/06/apple-previews-ios-16/
|title=Apple previews iOS 16
|publisher=Apple
|date=6 Hunyo 2022
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 17]]
| 2023
| Nagpakilala ng Contact Posters, Live Voicemail, StandBy, at iba pang tampok.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2023/06/apple-previews-ios-17/
|title=iOS 17 makes iPhone more personal and intuitive
|publisher=Apple
|date=5 Hunyo 2023
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 18]]
| 2024
| Nagdagdag ng mas malawak na pag-''customize'', bagong Photos, at [[Apple Intelligence]].<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2024/06/apple-announces-ios-18-a-major-update-with-new-customization-features/
|title=Apple announces iOS 18
|publisher=Apple
|date=10 Hunyo 2024
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 26]]
| 2025
| Nagpakilala ng bagong ''visual design'' na tinatawag na [[Liquid Glass]], mga pagbabago sa mga ''system application'', at mga pagpapahusay sa Apple Intelligence.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2025/06/apple-elevates-the-iphone-experience-with-ios-26/
|title=Apple elevates the iPhone experience with iOS 26
|publisher=Apple
|date=9 Hunyo 2025
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 27]]
| 2026
| Nagpakilala ng susunod na henerasyon ng Apple Intelligence, bagong Siri AI, mga bagong tampok para sa kaligtasan ng mga bata, at mga pagpapahusay sa pagganap at disenyo ng sistema.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2026/06/apple-unveils-next-generation-of-apple-intelligence-siri-ai-and-more/
|title=WWDC26: Apple unveils next generation of Apple Intelligence, Siri AI, powerful parental controls, and an expansive set of software improvements
|publisher=Apple
|date=8 Hunyo 2026
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga tatak ng teleponong selular]]
[[Kategorya:iOS|iOS]]
[[Kategorya:Operating system]]
[[Kategorya:Apple Inc.]]
55u1s1z1ap19ih11tuddyxpkj6b6kdt
2225586
2225585
2026-09-15T21:10:16Z
~2026-49994-15
166377
/* Mga bersiyon */
2225586
wikitext
text/x-wiki
{{lowercase title}}
{{Infobox OS
| name = iOS
| logo = IOS wordmark (2017).svg
| developer = [[Apple Inc.]]
| family = [[Unix-like|mala-Unix]], batay sa [[Darwin (operating system)|Darwin]]
| released = {{Start date and age|2007|06|29}}
| latest_release_version = iOS 26
| latest_release_date = {{Start date and age|2025|09|15}}
| language = 41 na wika; hindi kabilang ang [[wikang Filipino|Filipino]]
| ui = [[Graphical user interface|''graphical user interface'']] (GUI), ''[[Multi-touch|multi-touch]]''
| license = [[Proprietary software|Proprietaryo]], maliban sa mga bahaging ''[[Open-source software|open source]]''
| website = {{URL|https://www.apple.com/ios/}}
| working_state = Kasalukuyang ginagawa
| source_model = ''[[Proprietary software|Closed source]]''
| marketing_target = [[Smartphone|''smartphone'']] at iba pang aparatong mobile
| programmed_in = [[C (programming language)|C]], [[C++]], [[Objective-C]], [[Swift (programming language)|Swift]]
| updatemodel = ''[[Over-the-air programming|Over-the-air (OTA)]]''
| kernel_type = [[Hybrid kernel|Hybrid]] ([[XNU]])
}}
Ang '''iOS''' (dating '''iPhone OS''') ay isang ''[[mobile operating system|''operating system'']]'' para sa mga aparatong mobile na nilikha at binuo ng [[Apple Inc.]]<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/os/ios/
|title=iOS
|publisher=Apple
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref> Unang ipinakilala ito noong Enero 9, 2007, kasabay ng pagpapakilala ng unang [[iPhone]], at inilabas kasama ng iPhone noong Hunyo 29 ng parehong taon.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2007/01/09Apple-Reinvents-the-Phone-with-iPhone/
|title=Apple Reinvents the Phone with iPhone
|publisher=Apple
|date=9 Enero 2007
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
Pangunahing ginagamit ang iOS sa mga [[iPhone]]. Ang [[iPad]] ay dating gumamit ng bersiyon ng iOS ngunit mula 2019 ay gumagamit ng hiwalay na kaugnay na ''operating system'' na tinatawag na [[iPadOS]].<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2019/06/the-new-ipados-powers-unique-experiences-designed-for-ipad/
|title=The new iPadOS powers unique experiences designed for iPad
|publisher=Apple
|date=3 Hunyo 2019
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
Batay ang iOS sa [[Darwin (operating system)|Darwin]], ang pangunahing pundasyon ng ilang ''operating system'' ng Apple. Gumagamit ito ng [[XNU]] bilang [[Kernel (operating system)|''kernel'']] at ng iba't ibang balangkas, sistema, at serbisyo para sa mga ''application'', seguridad, grapika, komunikasyon, at iba pang gawain.<ref>{{cite web
|url=https://support.apple.com/guide/security/welcome/web
|title=Apple Platform Security
|publisher=Apple Support
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
Idinisenyo ang iOS para sa mga aparatong may [[touchscreen|''touchscreen'']] at gumagamit ng ''[[Multi-touch|multi-touch]]'' bilang pangunahing paraan ng pakikipag-ugnayan. Kabilang sa mga pangunahing bahagi ng ''ecosystem'' nito ang [[App Store]], [[iCloud]], [[Apple Pay]], [[iMessage]], [[FaceTime]], [[AirDrop]], at [[Apple Intelligence]].<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/os/ios/
|title=iOS
|publisher=Apple
|access-date=2 Setyembre 2026
}}</ref>
== Mga bersiyon ==
Ang iOS ay karaniwang tumatanggap ng isang pangunahing bersiyon bawat taon, kasama ang mga karagdagang update para sa mga pag-aayos, pagpapahusay, at seguridad.<ref>{{cite web
|url=https://support.apple.com/en-us/100100
|title=About iOS updates
|publisher=Apple Support
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
{| class="wikitable"
! Bersiyon
! Taon
! Mga pangunahing pagbabago
|-
| [[iPhone OS 1]]
| 2007
| Unang bersiyon ng ''operating system'' ng iPhone.
|-
| [[iPhone OS 2]]
| 2008
| Ipinakilala ang [[App Store]] at suporta para sa mga ''third-party application''.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2008/07/10The-App-Store-Now-Available/
|title=App Store Downloads Top 10 Million in First Weekend
|publisher=Apple
|date=14 Hulyo 2008
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iPhone OS 3]]
| 2009
| Nagdagdag ng ''copy and paste'', MMS, at iba pang tampok.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2009/06/08Apple-Announces-the-New-iPhone-3GS-The-Fastest-Most-Powerful-iPhone-Yet/
|title=Apple Announces the New iPhone 3GS—The Fastest, Most Powerful iPhone Yet
|publisher=Apple
|date=8 Hunyo 2009
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 4]]
| 2010
| Nagpakilala ng ''multitasking'', ''folders'', at iba pang pagbabago.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2010/06/07Apple-Presents-iPhone-4/
|title=Apple Presents iPhone 4
|publisher=Apple
|date=7 Hunyo 2010
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 5]]
| 2011
| Nagdagdag ng Notification Center, iMessage, iCloud, at Siri sa mga suportadong aparato.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2011/06/06New-Version-of-iOS-Includes-Notification-Center-iMessage-Newsstand-Twitter-Integration-Among-200-New-Features/
|title=New Version of iOS Includes Notification Center, iMessage, Newsstand, Twitter Integration Among 200 New Features
|publisher=Apple
|date=6 Hunyo 2011
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 6]]
| 2012
| Nagpakilala ng Apple Maps, Passbook, at iba pang tampok.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2012/06/11Apple-Previews-iOS-6-With-All-New-Maps-Siri-Features-Facebook-Integration-Shared-Photo-Streams-New-Passbook-App/
|title=Apple Previews iOS 6 With All New Maps, Siri Features, Facebook Integration, Shared Photo Streams & New Passbook App
|publisher=Apple
|date=11 Hunyo 2012
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 7]]
| 2013
| Nagpakilala ng malaking pagbabago sa disenyo ng ''user interface'', Control Center, at AirDrop.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2013/06/10Apple-Unveils-iOS-7/
|title=Apple Unveils iOS 7
|publisher=Apple
|date=10 Hunyo 2013
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 8]]
| 2014
| Nagdagdag ng mga ''extension'', Health, Continuity, at iba pang API.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2014/09/09Apple-Announces-iOS-8-Available-September-17/
|title=Apple Announces iOS 8 Available September 17
|publisher=Apple
|date=9 Setyembre 2014
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 9]]
| 2015
| Nagdagdag ng mga pagpapahusay sa performance, Siri, Notes, Maps, at multitasking sa iPad.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2015/09/09iOS-9-Available-as-a-Free-Update-for-iPhone-iPad-iPod-touch-Users-September-16/
|title=iOS 9 Available as a Free Update for iPhone, iPad & iPod touch Users September 16
|publisher=Apple
|date=9 Setyembre 2015
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 10]]
| 2016
| Nagpakilala ng mga pagbabago sa Messages, Lock Screen, Siri, at iba pang ''application''.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2016/06/apple-previews-ios-10-biggest-ios-release-ever/
|title=Apple previews iOS 10, biggest iOS release ever
|publisher=Apple
|date=13 Hunyo 2016
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 11]]
| 2017
| Nagdagdag ng mga bagong ''productivity feature'' at malalaking pagbabago para sa iPad.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2017/06/apple-previews-ios-11/
|title=Apple Previews iOS 11
|publisher=Apple
|date=5 Hunyo 2017
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 12]]
| 2018
| Nakatuon sa ''performance'' at nagdagdag ng Screen Time, Memoji, at Siri Shortcuts.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2018/06/apple-previews-ios-12/
|title=Apple previews iOS 12
|publisher=Apple
|date=4 Hunyo 2018
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 13]]
| 2019
| Nagpakilala ng Dark Mode, Sign in with Apple, at [[iPadOS]] bilang hiwalay na ''operating system'' para sa iPad.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2019/06/apple-previews-ios-13/
|title=Apple previews iOS 13
|publisher=Apple
|date=3 Hunyo 2019
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 14]]
| 2020
| Nagdagdag ng mga ''widget'' sa Home Screen, App Library, at App Clips.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2020/06/apple-reimagines-the-iphone-experience-with-ios-14/
|title=Apple reimagines the iPhone experience with iOS 14
|publisher=Apple
|date=22 Hunyo 2020
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 15]]
| 2021
| Nagpakilala ng Focus, Live Text, SharePlay, at mga pagpapahusay sa FaceTime.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2021/06/ios-15-brings-powerful-new-features-to-stay-connected-focus-explore-and-more/
|title=iOS 15 brings powerful new features to stay connected, focus, explore, and more
|publisher=Apple
|date=7 Hunyo 2021
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 16]]
| 2022
| Nagdagdag ng pag-''customize'' ng Lock Screen at Live Activities.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2022/06/apple-previews-ios-16/
|title=Apple previews iOS 16
|publisher=Apple
|date=6 Hunyo 2022
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 17]]
| 2023
| Nagpakilala ng Contact Posters, Live Voicemail, StandBy, at iba pang tampok.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2023/06/apple-previews-ios-17/
|title=iOS 17 makes iPhone more personal and intuitive
|publisher=Apple
|date=5 Hunyo 2023
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 18]]
| 2024
| Nagdagdag ng mas malawak na pag-''customize'', bagong Photos, at [[Apple Intelligence]].<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2024/06/apple-announces-ios-18-a-major-update-with-new-customization-features/
|title=Apple announces iOS 18
|publisher=Apple
|date=10 Hunyo 2024
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 26]]
| 2025
| Nagpakilala ng bagong ''visual design'' na tinatawag na [[Liquid Glass]], mga pagbabago sa mga ''system application'', at mga pagpapahusay sa Apple Intelligence.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2025/06/apple-elevates-the-iphone-experience-with-ios-26/
|title=Apple elevates the iPhone experience with iOS 26
|publisher=Apple
|date=9 Hunyo 2025
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|-
| [[iOS 27]]
| 2026
| Nagpakilala ng bagong Siri AI na pinapagana ng Apple Intelligence, mas malawak na mga kakayahan sa pag-''edit'' ng larawan, at mga pagpapahusay sa Visual Intelligence. Nagdagdag din ito ng mga pagbabago sa disenyo ng Liquid Glass, mas mabilis na ''performance'', mga bagong tampok sa ''accessibility'', at pinahusay na mga kontrol para sa kaligtasan ng mga menor-de-edad.<ref>{{cite web
|url=https://www.apple.com/newsroom/2026/06/apple-unveils-next-generation-of-apple-intelligence-siri-ai-and-more/
|title=WWDC26: Apple unveils next generation of Apple Intelligence, Siri AI, powerful parental controls, and an expansive set of software improvements
|publisher=Apple
|date=8 Hunyo 2026
|access-date=16 Setyembre 2026
}}</ref>
|}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga tatak ng teleponong selular]]
[[Kategorya:iOS|iOS]]
[[Kategorya:Operating system]]
[[Kategorya:Apple Inc.]]
7jha47yrm85a4hpt9xc8kzp3bi35hi0
Unibersidad ng Edinburgh
0
275523
2225600
1976808
2026-09-15T23:48:16Z
Aubreyjanev
159817
Nagdagdag ng impormasyon na may sanggunian
2225600
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced|date=Oktubre 2022}}
[[Talaksan:Old_College_of_Edinburgh_University.JPG|thumb|Gusaling Old College]]
[[Talaksan:Informatics_Forum_University_of_Edinburgh.JPG|thumb| Informatics Forum]]
Ang '''Unibersidad ng Edinburgh''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''University of Edinburgh'', dinadaglat na bilang '''''Edin.''''' sa post-nominals), na itinatag noong 1582, ay ang pang-anim sa mga pinakamatandang unibersidad sa mundo ng mga nagsasalita ng Ingles at isa sa [[Scotland]]. Ang unibersidad ay konektado sa kultura at kasaysayan ng lungsod ng [[Edinburgh]], dahil maraming mga gusali sa makasaysayang Lumang Bayan ng lungsod ay kabilang sa unibersidad.
Ang Unibersidad ng Edinburgh ay niraranggo bilang ika-17 at ika-21 sa mundo ayon sa 2014-15 at 2015-16 QS Rankings. Ayon sa 2016-17 QS Rankings ito ay ika-19 sa mundo. Ito ay isang miyembro ng Russell Group, at ng League of European Research Universities, isang kasunduan ng 21 unibersidad sa pananaliksik sa Europa. Ito ay ikatlo sa may pinakamalaking kaloob sa anumang unibersidad sa United Kingdom, pagkatapos ng mga unibersidad ng [[Unibersidad ng Cambridge|Cambridge]] at [[Unibersidad ng Oxford|Oxford]]. Sa 2027 na QS World University Rankings, inihanay ang unibersidad bilang ika-35<ref>{{Cite web |title=The University of Edinburgh : Rankings, Fees & Courses Details {{!}} TopUniversities |url=https://www.topuniversities.com/universities/university-edinburgh |access-date=2026-09-15 |website=www.topuniversities.com |language=en}}</ref>.
{{coord|format=dms|display=title}}
{{Stub|Edukasyon}}
{{authority control}}
[[Kategorya:Mga pamantasan sa United Kingdom]]
4bszfb9fr82jkshoc2cb9fa6u23vr3c
Usapang kategorya:Mga Pilipino
15
280863
2225626
2225254
2026-09-16T08:35:42Z
ListeriaBot
79921
Wikidata list updated [V2]
2225626
wikitext
text/x-wiki
== Wala pang artikulo sa wikang Tagalog ==
'''Ang sumusunod ay talaan ng mga mamamayan ng Pilipinas na mayroon nang artikulo sa ibang bersiyon ng Wikipedia ngunit hindi pa nagagawan ng artikulo sa Tagalog Wikipedia:'''
{{Wikidata list|sparql=
SELECT DISTINCT ?item ?article_en ?linkcount WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q5.
?item wdt:P27 wd:Q928.
?item wikibase:sitelinks ?linkcount .
?article_en schema:about ?item .
?article_en schema:inLanguage "en" .
?article_en schema:isPartOf <https://en.wikipedia.org/>
FILTER (?linkcount >= 1) . # only include items with 1 or more sitelinks
FILTER NOT EXISTS {
?article schema:about ?item .
?article schema:inLanguage "tl" .
?article schema:isPartOf <https://tl.wikipedia.org/>
}
}
GROUP BY ?item ?linkcount ?article_en
ORDER BY DESC(?linkcount)
LIMIT 100
|columns=P18,label:Article,P106,P793,P800,P39,?article_en
|section=
|min_section=
|sort=?linkcount
|links=red
|thumb=128
|autolist=
|references=all
}}
{| class='wikitable sortable'
! larawan
! Article
! hanapbuhay
! significant event
! magnum opus
! nahawakang pwesto
! ?article_en
|-
| [[Talaksan:Alodia Gosiengfiao 2013-07-04 (2) a.jpg|center|128px]]
| [[Alodia Gosiengfiao]]
| [[modelo]]<br/>[[cosplayer]]
|
|
|
| [[:en:Alodia_Gosiengfiao|Alodia Gosiengfiao]]
|-
| [[Talaksan:Lav Diaz at 81st Venice International Film Festival.jpg|center|128px]]
| [[Lav Diaz]]
| [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[editor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[artista]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_9dcd9960024412bee88cb9de0f5ddf9229d4c663ed2ba8b4910cc05c78097c3a">https://cs.isabart.org/person/122314</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[musiko]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[kritiko ng sine]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Lav_Diaz|Lav Diaz]]
|-
| [[Talaksan:Paul Mulders.jpg|center|128px]]
| [[Paul Mulders]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Paul_Mulders|Paul Mulders]]
|-
| [[Talaksan:1960 Neile Adams.jpg|center|128px]]
| [[Neile Adams]]
| [[artista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[mang-aawit]]<br/>[[artista sa telebisyon]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[artista sa teatro]]
|
|
|
| [[:en:Neile_Adams|Neile Adams]]
|-
| [[Talaksan:Angel Guirado azkals 2011.jpg|center|128px]]
| [[Ángel Guirado]]
| [[futbolista]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:%C3%81ngel_Guirado|%C3%81ngel Guirado]]
|-
|
| [[Junrey Balawing]]
|
|
|
|
| [[:en:Junrey_Balawing|Junrey Balawing]]
|-
| [[Talaksan:James Younghusband Oct 2013.jpg|center|128px]]
| [[James Younghusband]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:James_Younghusband|James Younghusband]]
|-
| [[Talaksan:Chris Greatwich.JPG|center|128px]]
| [[Chris Greatwich]]
| [[futbolista]]<br/>[[association football manager]]
|
|
|
| [[:en:Chris_Greatwich|Chris Greatwich]]
|-
| [[Talaksan:Adolfo Tito Yllana, September 2021 (GPOABF 0882) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Adolfo Tito Yllana]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]
|
|
| [[titular archbishop]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Papua New Guinea]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Solomon Islands]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Pakistan]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Democratic Republic of the Congo]]<br/>[[apostolic nuncio to Israel]]<br/>[[Apostolic Delegate to Jerusalem and Palestine]]<br/>[[apostolic nuncio to Cyprus]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Australia]]
| [[:en:Adolfo_Tito_Yllana|Adolfo Tito Yllana]]
|-
| [[Talaksan:Donnie Nietes.png|center|128px]]
| [[Donnie Nietes]]
| [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Donnie_Nietes|Donnie Nietes]]
|-
|
| [[Dioscoro S. Rabor]]
| [[soologo]]<ref name="ref_c5b160c8d062942dc63fae4cd18b5000d2e4309511b37a3761c11480d808103a">''[[:d:Q56114183|In Memoriam: Dioscoro S. Rabor, 1911-1996]]''</ref><br/>[[scientific collector]]<ref name="ref_96103d1bdc4401a014da17bd3b27b7311f90c94b2d4009870bb4218001e27e27">''[[:d:Q64446405|Bionomia]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Dioscoro_S._Rabor|Dioscoro S. Rabor]]
|-
| [[Talaksan:Rachel Grant full pose 2.jpg|center|128px]]
| [[Rachel Grant]]
| [[artista]]<ref name="ref_829d37a31568b8478bf0c63a9a244a4d1f5285e71d8377ba0f75a6d875322f65">''[[:d:Q1204237|Deutsche Synchronkartei]]''</ref><br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[scuba diver]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]
|
|
|
| [[:en:Rachel_Grant|Rachel Grant]]
|-
| [[Talaksan:Andray Blatche.jpg|center|128px]]
| [[Andray Blatche]]
| [[basketbolista]]<ref name="ref_b316776bfd4d19b22b05d403d20bf7aa69dcd18a806d586c89f9100926aeab05">''[[:d:Q7300810|RealGM]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Andray_Blatche|Andray Blatche]]
|-
|
| [[Oscar Cruz]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Oscar_Cruz|Oscar Cruz]]
|-
| [[Talaksan:Angelo Reyes.jpg|center|128px]]
| [[Angelo Reyes]]
| [[politiko]]<br/>[[military personnel]]
|
|
| [[Kalihim ng Tanggulang Pambansa]]<br/>[[Kalihim ng Kapaligiran at Likas na Yaman]]<br/>[[Kalihim ng Enerhiya]]<br/>[[Kalihim ng Interyor at Pamahalaang Lokal]]
| [[:en:Angelo_Reyes|Angelo Reyes]]
|-
| [[Talaksan:Archbishop Angel Lagdameo.jpg|center|128px]]
| [[Angel Lagdameo]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[archbishop of Jaro]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Angel_Lagdameo|Angel Lagdameo]]
|-
| [[Talaksan:JfAniceto0456Pacianofvf 06.JPG|center|128px]]
| [[Paciano Aniceto]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic archbishop]]
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]
| [[:en:Paciano_Aniceto|Paciano Aniceto]]
|-
| [[Talaksan:Cardinal Ricardo Vidal.jpg|center|128px]]
| [[Ricardo Tito Jamin Vidal]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Ricardo_Vidal|Ricardo Vidal]]
|-
| [[Talaksan:Orlando Quevedo 2016.jpg|center|128px]]
| [[Orlando Beltran Quevedo]]
| [[manunulat]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Orlando_Quevedo|Orlando Quevedo]]
|-
|
| [[Angelito Lampon]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[vicar apostolic]]<br/>[[apostolic administrator]]
| [[:en:Angelito_Lampon|Angelito Lampon]]
|-
| [[Talaksan:Romulo Valles Balangiga bell turnover (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Romulo Valles]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Romulo_Valles|Romulo Valles]]
|-
|
| [[Antonio Ledesma]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<br/>[[Arsobispo]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Catholic theologian]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[coadjutor bishop]]<br/>[[bishop prelate]]<br/>[[apostolic administrator]]
| [[:en:Antonio_Ledesma|Antonio Ledesma]]
|-
| [[Talaksan:JfTobias0431Bishopfvf 02.JPG|center|128px]]
| [[Antonio Realubin Tobias]]
| [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]
| [[:en:Antonio_Tobias|Antonio Tobias]]
|-
| [[Talaksan:Albert del Rosario.jpg|center|128px]]
| [[Albert del Rosario]]
| [[diplomata]]<br/>[[politiko]]<br/>[[negosyante]]
|
|
| [[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<br/>[[ambassador of the Philippines to the United States]]
| [[:en:Albert_del_Rosario|Albert del Rosario]]
|-
| [[Talaksan:Arnel Pineda by Phey Palma.jpg|center|128px]]
| [[Arnel Pineda]]
| [[mang-aawit]]<br/>[[manunulat ng awitin]]
|
|
|
| [[:en:Arnel_Pineda|Arnel Pineda]]
|-
| [[Talaksan:Chadhugo (300dpi).jpg|center|128px]]
| [[Chad Hugo]]
| [[record producer]]<br/>[[manunulat ng awitin]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Chad_Hugo|Chad Hugo]]
|-
| [[Talaksan:Bishop.Arturo.Bastes.jpg|center|128px]]
| [[Arturo M. Bastes]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[coadjutor bishop]]
| [[:en:Arturo_Bastes|Arturo Bastes]]
|-
| [[Talaksan:Ernie Chan at Super-Con 2009.JPG|center|128px]]
| [[Ernie Chan]]
| [[comics artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[ilustrador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[disenyador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[alagad ng sining biswal]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Ernie_Chan|Ernie Chan]]
|-
| [[Talaksan:Venus Raj.jpg|center|128px]]
| [[Venus Raj]]
| [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]
|
|
|
| [[:en:Venus_Raj|Venus Raj]]
|-
| [[Talaksan:Brian Yuzna (2007 crop).jpg|center|128px]]
| [[Brian Yuzna]]
| [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[artista]]
|
|
|
| [[:en:Brian_Yuzna|Brian Yuzna]]
|-
|
| [[Leonardo Legaspi]]
| [[propesor ng unibersidad]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Roman Catholic Archbishop of Caceres]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Leonardo_Legaspi|Leonardo Legaspi]]
|-
| [[Talaksan:Brillante Mendoza at the 69th Venice International Film Festival, September 2012.jpg|center|128px]]
| [[Brillante Mendoza]]
| [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[cinematographer]]<ref name="ref_833b0ecf39cfd9c634b88c55346640b8ff53e5ec78e177b604b7a78346be027c">http://asianwiki.com/Brillante_Mendoza</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_89d32ec69eda3ae30901972a23ca4c45d7f2c401e64244cc1c33b72d8976e7fa">https://lilokpelikula.wordpress.com/2009/10/21/lola-brillante-mendoza-2009/</ref><ref name="ref_df976a5955ea21883692f260e6765daa529da60de09340ac0bd712c56bd8c1ba">http://www.timeout.com/london/film/captive-2012</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_b2d7a45e5d3180f042276aa6e9408760514212ca319bc04a9eaae19b89f7c331">http://www.nytimes.com/movies/movie/457936/Kinatay/details</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><br/>[[production designer]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Brillante_Mendoza|Brillante Mendoza]]
|-
| [[Talaksan:Pancho Villa BNF.jpeg|center|128px]]
| [[Pancho Villa]]
| [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Pancho_Villa_(boxer)|Pancho Villa (boxer)]]
|-
| [[Talaksan:Bishop Broderick Pabillo at the Manila Cathedral 2023-10-29.jpg|center|128px]]
| [[Broderick Soncuaco Pabillo]]
| [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]
| [[:en:Broderick_Pabillo|Broderick Pabillo]]
|-
| [[Talaksan:Simeon Toribio.jpg|center|128px]]
| [[Simeón Toribio]]
| [[politiko]]<br/>[[atleta]]
|
|
| [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]
| [[:en:Simeon_Toribio|Simeon Toribio]]
|-
| [[Talaksan:Julio Rosales.jpg|center|128px]]
| [[Julio Rosales]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Julio_Rosales|Julio Rosales]]
|-
| [[Talaksan:Jerry Lucena.jpg|center|128px]]
| [[Jerry Lucena]]
| [[futbolista]]<br/>[[association football manager]]
|
|
|
| [[:en:Jerry_Lucena|Jerry Lucena]]
|-
|
| [[David William Valencia Antonio]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]]
| [[:en:David_William_Antonio|David William Antonio]]
|-
|
| [[Miguel White]]
| [[atleta]]
|
|
|
| [[:en:Miguel_White|Miguel White]]
|-
| [[Talaksan:Fernando Capalla.jpg|center|128px]]
| [[Fernando Capalla]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[coadjutor archbishop]]<br/>[[territorial prelate]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Fernando_Capalla|Fernando Capalla]]
|-
| [[Talaksan:Rolando Santos CM.jpg|center|128px]]
| [[Rolando Crisostomo Santos]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]
| [[:en:Rolando_Santos|Rolando Santos]]
|-
| [[Talaksan:Archbishop Gilbert Garcera 2024-06-29.jpg|center|128px]]
| [[Gilbert Garcera]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[Archbishop of Lipa]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Gilbert_Garcera|Gilbert Garcera]]
|-
|
| [[Meiling Melançon]]
| [[artista]]<br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]
|
|
|
| [[:en:Mei_Melan%C3%A7on|Mei Melan%C3%A7on]]
|-
| [[Talaksan:Archbishop John F. Du.png|center|128px]]
| [[John F. Du]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]
| [[:en:John_F._Du|John F. Du]]
|-
| [[Talaksan:Bishop Jose Romeo O. Lazo (2).jpg|center|128px]]
| [[Jose Romeo Lazo]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Bishop of San Jose de Antique]]<br/>[[archbishop of Jaro]]
| [[:en:Jose_Romeo_Lazo|Jose Romeo Lazo]]
|-
|
| [[Jose S. Palma]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Bishop of Calbayog]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Jos%C3%A9_S._Palma|Jos%C3%A9 S. Palma]]
|-
|
| [[Mark Javier]]
| [[archer]]
|
|
|
| [[:en:Mark_Javier|Mark Javier]]
|-
| [[Talaksan:D LIM.jpg|center|128px]]
| [[Danilo Lim]]
| [[politiko]]<br/>[[military personnel]]
|
|
|
| [[:en:Danilo_Lim|Danilo Lim]]
|-
|
| [[Osvaldo Padilla]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[apostolic nuncio to Panama]]<br/>[[apostolic nuncio to Sri Lanka]]<br/>[[apostolic nuncio to Nigeria]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Costa Rica]]<br/>[[apostolic nuncio to South Korea]]<br/>[[apostolic nuncio to Mongolia]]
| [[:en:Osvaldo_Padilla|Osvaldo Padilla]]
|-
| [[Talaksan:Pablo Virgilio David in 2014 (Retouched).jpg|center|128px]]
| [[Pablo Virgilio Siongco David]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]<br/>[[cardinal priest]]
| [[:en:Pablo_Virgilio_David|Pablo Virgilio David]]
|-
|
| [[Rodolfo Tan Cardoso]]
| [[ahedresista]]
|
|
|
| [[:en:Rodolfo_Tan_Cardoso|Rodolfo Tan Cardoso]]
|-
|
| [[Leopoldo Serantes]]
| [[boksingero]]
|
|
|
| [[:en:Leopoldo_Serantes|Leopoldo Serantes]]
|-
| [[Talaksan:Archbishop Ramon Argüelles.jpg|center|128px]]
| [[Ramon Arguelles]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Archbishop of Lipa]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]
| [[:en:Ramon_Arguelles|Ramon Arguelles]]
|-
| [[Talaksan:Bishop Reynaldo G. Evangelista.jpg|center|128px]]
| [[Reynaldo Evangelista]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[bishop of Imus]]
| [[:en:Reynaldo_Evangelista|Reynaldo Evangelista]]
|-
| [[Talaksan:Dr Honoria Acosta-Sison.jpg|center|128px]]
| [[Honoria Acosta-Sison]]
| [[gynecologist]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[propesor ng unibersidad]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[obstetrician]]
|
|
|
| [[:en:Honoria_Acosta-Sison|Honoria Acosta-Sison]]
|-
|
| [[Sergio Utleg]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]
| [[:en:Sergio_Utleg|Sergio Utleg]]
|-
| [[Talaksan:Teófilo Yldefonso 1928.jpg|center|128px]]
| [[Teófilo Yldefonso]]
| [[manlalangoy]]<br/>[[military personnel]]
|
|
|
| [[:en:Te%C3%B3filo_Yldefonso|Te%C3%B3filo Yldefonso]]
|-
|
| [[Gabriel Reyes]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]
|
|
| [[Catholic archbishop]]<br/>[[Arsobispo ng Maynila]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[bishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]
| [[:en:Gabriel_Reyes|Gabriel Reyes]]
|-
|
| [[Wenceslao Selga Padilla]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref>
|
|
| [[titular bishop]]<br/>[[apostolic prefect]]<br/>[[superior]]
| [[:en:Wenceslao_Padilla|Wenceslao Padilla]]
|-
| [[Talaksan:Melissa de la Cruz at LA Time Festival of Books 2013-cropped.jpg|center|128px]]
| [[Melissa de la Cruz]]
| [[manunulat]]<br/>[[children's writer]]<br/>[[nobelista]]<br/>[[editor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[young adult author]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[Blue Bloods]]
|
| [[:en:Melissa_de_la_Cruz|Melissa de la Cruz]]
|-
| [[Talaksan:Shamcey Supsup on September 18, 2011.jpg|center|128px]]
| [[Shamcey Supsup]]
| [[modelo]]<br/>[[arkitekto]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]
|
|
|
| [[:en:Shamcey_Supsup-Lee|Shamcey Supsup-Lee]]
|-
| [[Talaksan:Anthony Villanueva 2017 stamp of the Philippines.jpg|center|128px]]
| [[Anthony Villanueva]]
| [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref><br/>[[artista]]
|
|
|
| [[:en:Anthony_Villanueva|Anthony Villanueva]]
|-
|
| [[Roel Velasco]]
| [[boksingero]]
|
|
|
| [[:en:Roel_Velasco|Roel Velasco]]
|-
| [[Talaksan:2013 AVN Awards - Mimi Miyagi (8396773441) (crop).jpg|center|128px]]
| [[Mimi Miyagi]]
| [[artistang pornograpiko]]<br/>[[modelo]]<br/>[[erotic photography model]]<br/>[[politiko]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]
|
|
|
| [[:en:Mimi_Miyagi|Mimi Miyagi]]
|-
|
| [[José Villanueva]]
| [[boksingero]]
|
|
|
| [[:en:Jos%C3%A9_Villanueva_(boxer)|Jos%C3%A9 Villanueva (boxer)]]
|-
| [[Talaksan:Amin Nazari 20191102.jpg|center|128px]]
| [[Amin Nazari]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Amin_Nazari|Amin Nazari]]
|-
|
| [[Isnilon Hapilon]]
| [[militant]]<ref name="ref_3a050fe4a1b5cdc123941a4d809de3e4cbdf86aca7a47d00e70fc73396c7692f">http://www.reuters.com/article/us-philippines-militants-idUSBRE93F09K20130416</ref><br/>[[military personnel]]
|
|
| [[Emir]]
| [[:en:Isnilon_Hapilon|Isnilon Hapilon]]
|-
|
| [[Satoshi Otomo]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Satoshi_%C5%8Ctomo|Satoshi %C5%8Ctomo]]
|-
| [[Talaksan:Pedro Abad Santos.jpg|center|128px]]
| [[Pedro Abad Santos]]
| [[politiko]]
|
|
| [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]
| [[:en:Pedro_Abad_Santos|Pedro Abad Santos]]
|-
| [[Talaksan:Van Partible by Gage Skidmore.jpg|center|128px]]
| [[Van Partible]]
| [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[direktor sa telebisyon]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Van_Partible|Van Partible]]
|-
| [[Talaksan:Satine Phoenix Porn Star Karaoke 2007-05-01 1.jpg|center|128px]]
| [[Satine Phoenix]]
| [[artista]]<br/>[[artistang pornograpiko]]<br/>[[pintor]]<br/>[[modelo]]<br/>[[online streamer]]
|
|
|
| [[:en:Satine_Phoenix|Satine Phoenix]]
|-
| [[Talaksan:Aubrey Miles.jpg|center|128px]]
| [[Aubrey Miles]]
| [[modelo]]<br/>[[mang-aawit]]
|
|
|
| [[:en:Aubrey_Miles|Aubrey Miles]]
|-
| [[Talaksan:Portrait of Rosalina Abejo.jpg|center|128px]]
| [[Rosalina Abejo]]
| [[Konduktor ng musika|konduktor]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_115bb190520bffe7d3b11a69f9df49b7ce90dc74fcae0be2a25876d6fbd480ac">http://www.musicsack.com/personfmt_itempk.cfm?itempk=7</ref><ref name="ref_78ef1b4c4bfd98c1b57835278aa68bfb7a82f895c16dd08902a7241396b8dd66">http://philippinemusicregistry.com.ph/main/artist/view/8</ref>
|
|
|
| [[:en:Rosalina_Abejo|Rosalina Abejo]]
|-
| [[Talaksan:Carli de Murga 20191101 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Carlie de Murga]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Carli_de_Murga|Carli de Murga]]
|-
|
| [[Gurdev Khush]]
| [[henetista]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[agronomo]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Gurdev_Khush|Gurdev Khush]]
|-
| [[Talaksan:Philippines Foreign Secretary Yasay Addresses Reporters at a News Conference (28502880421) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Perfecto R. Yasay, Jr.]]
| [[negosyante]]<br/>[[abogado]]<ref name="ref_5d9f0275a9a10a2540c3b54d54876fcc3ca330edb427fb3d32e3b7d6b2c4ce30">https://cairope.dfa.gov.ph/site-administrator/embassy-news/150-perfecto-r-yasay-jr-secretary-of-foreign-affairs</ref><br/>[[politiko]]
|
|
| [[chairperson]]<ref name="ref_a95020c6c926990cc42cba9158f1ffa3651c92e7a72951390e120a8a21ca0969">https://news.mb.com.ph/2020/06/12/former-dfa-sec-yasay-dies-73/</ref><br/>[[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<ref name="ref_7911ff1da716d452199d6d0b838df2f94f6168b660ff4836baf6ac4a4d662d24">https://newsinfo.inquirer.net/878680/ca-rejects-appointment-of-yasay</ref>
| [[:en:Perfecto_Yasay_Jr.|Perfecto Yasay Jr.]]
|-
| [[Talaksan:Ronnie del Carmen.jpg|center|128px]]
| [[Ronnie del Carmen]]
| [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[ilustrador]]<br/>[[comics artist]]<br/>[[artista]]<br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[alagad ng sining]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Ronnie_del_Carmen|Ronnie del Carmen]]
|-
| [[Talaksan:Álvaro Silva 20191101 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Álvaro Silva]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:%C3%81lvaro_Silva_(footballer)|%C3%81lvaro Silva (footballer)]]
|-
| [[Talaksan:Kevin Ray Mendoza 20120329.jpg|center|128px]]
| [[Kevin Ray Mendoza Hansen]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Kevin_Ray_Mendoza|Kevin Ray Mendoza]]
|-
|
| [[Natividad Almeda López]]
| [[abogado]]<br/>[[hukom]]
|
|
|
| [[:en:Natividad_Almeda-L%C3%B3pez|Natividad Almeda-L%C3%B3pez]]
|-
| [[Talaksan:Geena Rocero for Chromat.jpg|center|128px]]
| [[Geena Rocero]]
| [[modelo]]<br/>[[LGBTQ rights activist]]<br/>[[Playmate]]
|
|
|
| [[:en:Geena_Rocero|Geena Rocero]]
|-
| [[Talaksan:Vicky Tauli-Corpuz in Kuala-Lumpur.jpg|center|128px]]
| [[Victoria Tauli-Corpuz]]
| [[indigenous rights activist]]
|
|
| [[United Nations Special Rapporteur]]
| [[:en:Victoria_Tauli-Corpuz|Victoria Tauli-Corpuz]]
|-
| [[Talaksan:Daisuke Sato After the Game - PHI vs AFG, September 12, 2023.png|center|128px]]
| [[Daisuke Sato]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Daisuke_Sato_(footballer)|Daisuke Sato (footballer)]]
|-
| [[Talaksan:Kevin Ingresso.jpg|center|128px]]
| [[Kevin Ingreso]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Kevin_Ingreso|Kevin Ingreso]]
|-
|
| [[Oscar Jaime Llaneta Florencio]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]
|
|
| [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]
| [[:en:Oscar_Jaime_Florencio|Oscar Jaime Florencio]]
|-
| [[Talaksan:Rep. Geraldine Roman (19th Congress).jpg|center|128px]]
| [[Geraldine Roman]]
| [[mamamahayag]]<br/>[[estadista]]<br/>[[politiko]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref>
|
|
| [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]
| [[:en:Geraldine_Roman|Geraldine Roman]]
|-
| [[Talaksan:Kylie Verzosa 2022 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Kylie Verzosa]]
| [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[artista]]
|
|
|
| [[:en:Kylie_Verzosa|Kylie Verzosa]]
|-
|
| [[Tabinas Jefferson]]
| [[futbolista]]
|
|
|
| [[:en:Jefferson_Tabinas|Jefferson Tabinas]]
|-
| [[Talaksan:Eumir felix marcial KL 2017.jpg|center|128px]]
| [[Eumir Marcial]]
| [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Eumir_Marcial|Eumir Marcial]]
|-
| [[Talaksan:Manny Jacinto at the 2018 Comic-Con International (42913094245) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Manny Jacinto]]
| [[artista sa telebisyon]]<br/>[[mananayaw]]<br/>[[artista]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Manny_Jacinto|Manny Jacinto]]
|-
| [[Talaksan:New Clark City Visit of Kayla Sanchez (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Kayla Sanchez]]
| [[manlalangoy]]<ref name="ref_71088fd3015a897b4edb05c490dbd362f030de19fdf8997617b2579e42df444f">''[[:d:Q23439984|swimrankings.net]]''</ref>
|
|
|
| [[:en:Kayla_Sanchez|Kayla Sanchez]]
|-
| [[Talaksan:Karen Ibasco Joins the UN Youth Climate Summit (2019) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Karen Ibasco]]
| [[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[pisiko]]
|
|
|
| [[:en:Karen_Ibasco|Karen Ibasco]]
|-
| [[Talaksan:Sarina Bolden.png|center|128px]]
| [[Sarina Bolden]]
| [[futbolista]]<ref name="ref_a4daea7bcee446c1cbd0b6a142d0b95aeef218a10a1d147d8d274272a911d962">https://www.chicagotribune.com/sports/soccer/ct-world-cup-sarina-bolden-philippines-20230725-kihxntol2zb3nhmqhvhlgmqqci-story.html</ref>
|
|
|
| [[:en:Sarina_Bolden|Sarina Bolden]]
|-
| [[Talaksan:Margielyn Didal (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Margielyn Didal]]
| [[skateboarder]]
|
|
|
| [[:en:Margielyn_Didal|Margielyn Didal]]
|-
|
| [[Rex Andrew Clement Alarcon]]
| [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic deacon]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]
|
|
| [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Caceres]]
| [[:en:Rex_Andrew_Alarcon|Rex Andrew Alarcon]]
|-
| [[Talaksan:Louise Mabulo UN Young Champion of the Earth Award Ceremony Speech 3 (50750541351).jpg|center|128px]]
| [[Louise Emmanuelle Mabulo]]
| [[cook]]<br/>[[environmentalist]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[entrepreneur]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref>
|
|
|
| [[:en:Louise_Mabulo|Louise Mabulo]]
|-
| [[Talaksan:MitskiAPE180824 (13 of 116) (53941099308) (cropped 2).jpg|center|128px]]
| [[Beabadoobe]]
| [[mang-aawit-manunulat]]<ref name="ref_7f185c0ce88ceaf3e120d7aa46e91399685a365ee5391ffd639c3a94965f31df">https://www.theguardian.com/music/2024/nov/13/beabadoobee-review-02-academy-glasgow</ref><ref name="ref_bafb9b83290b96566f3ea036dee83e3d41462a1b08fd9520933aec511b33c32c">https://www.nme.com/news/music/beabadoobee-brits-interview-sabrina-carpenter-embracing-imperfection-3843092</ref>
|
|
|
| [[:en:Beabadoobee|Beabadoobee]]
|-
|
| [[Marinel Sumook Ubaldo]]
| [[climate activist]]
|
|
|
| [[:en:Marinel_Sumook_Ubaldo|Marinel Sumook Ubaldo]]
|-
| [[Talaksan:Bianca Bustamante 2024.jpg|center|128px]]
| [[Bianca Bustamante]]
| [[racing driver]]<br/>[[racecar driver]]
|
|
|
| [[:en:Bianca_Bustamante|Bianca Bustamante]]
|-
| [[Talaksan:PIA Leyte - Aira Villegas interview (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Aira Villegas]]
| [[boksingero]]
|
|
|
| [[:en:Aira_Villegas|Aira Villegas]]
|}
{{Wikidata list end}}
1ntpwjdv00smv728s3os9ltn3oht4h1
Usapang kategorya:Mga siyentipiko
15
281597
2225607
2225256
2026-09-16T02:20:03Z
ListeriaBot
79921
Wikidata list updated [V2]
2225607
wikitext
text/x-wiki
== Wala pang artikulo ==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE {
?item wdt:P106 ?occupation.
?occupation wdt:P279* wd:Q864503.
?item wikibase:sitelinks ?linkcount .
}
GROUP BY ?item ?linkcount
ORDER BY DESC(?linkcount)
LIMIT 200
|columns=number,item,label:Article,P569,P570,P101,P18
|section=
|min_section=
|sort=
|links=red_only
|thumb=128
|autolist=fallback
|summary=itemnumber
}}
{| class='wikitable sortable'
! number
! item
! Article
! petsa ng kapanangakan
! petsa ng kamatayan
! field of work
! larawan
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[:d:Q144535|Q144535]]
| [[Herbert Spencer]]
| data-sort-value="1820" | 1820-04-27<br/>1820-04-28
| data-sort-value="1903" | 1903-12-08
| [[botanika]]
| [[Talaksan:Herbert Spencer.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[:d:Q11826|Q11826]]
| [[Al-Biruni]]
| data-sort-value="973" | 973-09-04
| data-sort-value="1048" | 1048-12-09
| [[pisika]]<br/>[[matematika]]<br/>[[astronomiya]]<br/>[[likas na agham]]<br/>[[kasaysayan]]<br/>[[chronology]]<br/>[[laborer]]<br/>[[Indology]]<br/>[[agham pandaigdig]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[kartograpiya]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[astrolohiya]]<br/>[[kimika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]]<br/>[[history of religions]]<br/>[[mineralohiya]]
| [[Talaksan:Al-Biruni Portrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[:d:Q131117|Q131117]]
| [[Maria Elena Montessori]]
| data-sort-value="1870" | 1870-08-31
| data-sort-value="1952" | 1952-05-06
| [[pedagohiya]]
| [[Talaksan:Maria Montessori (portrait).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[:d:Q185007|Q185007]]
| [[Rita Levi-Montalcini]]
| data-sort-value="1909" | 1909-04-22
| data-sort-value="2012" | 2012-12-30
| [[neurobiology]]
| [[Talaksan:Rita Levi-Montalcini (1986).png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[:d:Q7487|Q7487]]
| [[Dorothy Hodgkin]]
| data-sort-value="1910" | 1910-05-12
| data-sort-value="1994" | 1994-07-29
| [[X-ray crystallography]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]]<br/>[[kristalograpiya]]
| [[Talaksan:Professor Dorothy Hodgkin.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[:d:Q160362|Q160362]]
| [[Theophrastus]]
| data-sort-value="-371" | -371
| data-sort-value="-287" | -287
| [[botanika]]
| [[Talaksan:Teofrasto Orto botanico head.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[:d:Q78496|Q78496]]
| [[Konrad Lorenz]]
| data-sort-value="1903" | 1903-11-07
| data-sort-value="1989" | 1989-02-27
| [[etolohiya]]<br/>[[pilosopiya]]
| [[Talaksan:Konrad Lorenz.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[:d:Q102034|Q102034]]
| [[Ronald Ross]]
| data-sort-value="1857" | 1857-05-13
| data-sort-value="1932" | 1932-09-16
| [[parasitolohiya]]<br/>[[epidemiyolohiya]]
| [[Talaksan:Ronald Ross.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[:d:Q60059|Q60059]]
| [[Albertus Magnus]]
| data-sort-value="1200" | 1200
| data-sort-value="1280" | 1280-11-15
| [[pilosopiya]]
| [[Talaksan:Tommaso da modena, ritratti di domenicani (vescovo) 1352 150cm, treviso, ex convento di san niccolò, sala del capitolo.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[:d:Q199654|Q199654]]
| [[Barbara McClintock]]
| data-sort-value="1902" | 1902-06-16
| data-sort-value="1992" | 1992-09-02
| [[henetika]]<br/>[[cytogenetics]]
| [[Talaksan:Barbara McClintock (1902-1992) shown in her laboratory in 1947.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[:d:Q462843|Q462843]]
| [[Tu Youyou]]
| data-sort-value="1930" | 1930-12-30
|
| [[parmakolohiya]]<br/>[[tradisyonal na panggagamot na Tsino]]
| [[Talaksan:D810 4987 Tu Youyou, medicine (22945001843) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[:d:Q229264|Q229264]]
| [[Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon]]
| data-sort-value="1707" | 1707-09-07
| data-sort-value="1788" | 1788-04-15
| [[biyolohiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[political arithmetic]]
| [[Talaksan:François Hubert Drouais - Portrait of Buffon.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[:d:Q25820|Q25820]]
| [[Thomas Young]]
| data-sort-value="1773" | 1773-06-13
| data-sort-value="1829" | 1829-05-10
| [[pisika]]<br/>[[mekanika]]<br/>[[lingguwistika]]<br/>[[agham ng mga materyal]]
| [[Talaksan:Thomas Young by Briggs.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[:d:Q173441|Q173441]]
| [[Abu Abdullah Muhammad al-Idrisi al-Qurtubi al-Hasani as-Sabti]]
| data-sort-value="1110" | 1110
| data-sort-value="1166" | 1166<br/>1165
| [[kartograpiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[paglalakbay]]
| [[Talaksan:Al-Idrisi, Sayr mulhimah min al-Sharq wa-al-Gharb.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[:d:Q70554|Q70554]]
| [[Hermann Emil Fischer]]
| data-sort-value="1852" | 1852-10-09
| data-sort-value="1919" | 1919-07-15
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Hermann Emil Fischer. Photograph by Atelier Victoria, 1895. Wellcome V0027668 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[:d:Q213195|Q213195]]
| [[B.F. Skinner]]
| data-sort-value="1904" | 1904-03-20
| data-sort-value="1990" | 1990-08-18
| [[sikolohiya]]<br/>[[behavioral analytics]]
| [[Talaksan:B.F. Skinner at Harvard circa 1950 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[:d:Q7426|Q7426]]
| [[Ada Yonath]]
| data-sort-value="1939" | 1939-06-22
| data-sort-value="2026" | 2026-08-31
| [[kristalograpiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[ribosoma]]<br/>[[biyolohiyang estruktural]]
| [[Talaksan:Ada E. Yonath.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[:d:Q204733|Q204733]]
| [[Gerty Cori]]
| data-sort-value="1896" | 1896-08-15
| data-sort-value="1957" | 1957-10-26
| [[biyokimika]]<br/>[[medisina]]
| [[Talaksan:Gerty Theresa Cori.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[:d:Q151564|Q151564]]
| [[Frederick Sanger]]
| data-sort-value="1918" | 1918-08-13
| data-sort-value="2013" | 2013-11-19
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Frederick Sanger2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[:d:Q35703|Q35703]]
| [[Gertrude B. Elion]]
| data-sort-value="1918" | 1918-01-23
| data-sort-value="1999" | 1999-02-21
| [[parmakolohiya]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Gertrude Elion (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[:d:Q84405|Q84405]]
| [[Karl Landsteiner]]
| data-sort-value="1868" | 1868-06-14
| data-sort-value="1943" | 1943-06-26
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Karl Landsteiner nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[:d:Q214565|Q214565]]
| [[Beatrix Potter]]
| data-sort-value="1866" | 1866-07-28
| data-sort-value="1943" | 1943-12-22
|
| [[Talaksan:Beatrix Potter by King cropped.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[:d:Q107402|Q107402]]
| [[Rosalyn Sussman Yalow]]
| data-sort-value="1921" | 1921-07-19
| data-sort-value="2011" | 2011-05-30
| [[biyopisika]]
| [[Talaksan:Rosalyn Yalow.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[:d:Q318750|Q318750]]
| [[Stephen Hillenburg]]
| data-sort-value="1961" | 1961-08-21
| data-sort-value="2018" | 2018-11-26
| [[biyolohiyang pandagat]]<br/>[[animasyon]]<br/>[[komiks]]
| [[Talaksan:Stephen Hillenburg by Carlos Cazurro.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[:d:Q185777|Q185777]]
| [[Alexis Carrel]]
| data-sort-value="1873" | 1873-06-28
| data-sort-value="1944" | 1944-11-05
| [[Pag-oopera|pagtistis]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[pathophysiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[vascular surgery]]
| [[Talaksan:Alexis Carrel 1912.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[:d:Q60024|Q60024]]
| [[Hermann von Helmholtz]]
| data-sort-value="1821" | 1821-08-31
| data-sort-value="1894" | 1894-09-08
| [[pisika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[sikolohiya]]
| [[Talaksan:Hermann von Helmholtz.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[:d:Q103844|Q103844]]
| [[Françoise Barré-Sinoussi]]
| data-sort-value="1947" | 1947-07-30
|
| [[birolohiya]]
| [[Talaksan:Françoise Barré-Sinoussi-press conference Dec 06th, 2008-1.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[:d:Q180468|Q180468]]
| [[Albert von Szent-Györgyi Nagyrápolt]]
| data-sort-value="1893" | 1893-09-16
| data-sort-value="1986" | 1986-10-22
| [[biyokimika]]<br/>[[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Albert Szent-Györgyi.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[:d:Q200136|Q200136]]
| [[Linda B. Buck]]
| data-sort-value="1947" | 1947-01-29
|
| [[biyolohiya]]<br/>[[neurosiyensiya]]
| [[Talaksan:Linda Buck 2015 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[:d:Q154824|Q154824]]
| [[Norman Borlaug]]
| data-sort-value="1914" | 1914-03-25
| data-sort-value="2009" | 2009-09-12
| [[agronomiya]]
| [[Talaksan:Norman Borlaug.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[:d:Q43917|Q43917]]
| [[Eduard Buchner]]
| data-sort-value="1860" | 1860-05-20
| data-sort-value="1917" | 1917-08-13
| [[kimika]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Eduardbuchner.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| [[:d:Q150630|Q150630]]
| [[Camillo Golgi]]
| data-sort-value="1843" | 1843-07-07
| data-sort-value="1926" | 1926-01-21
| [[malarya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[anatomiya]]<br/>[[patolohiya]]<br/>[[agham]]
| [[Talaksan:Camillo Golgi nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[:d:Q26321|Q26321]]
| [[Elizabeth Blackburn]]
| data-sort-value="1948" | 1948-11-26
|
| [[biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[cytogenetics]]
| [[Talaksan:Elizabeth Blackburn CHF Heritage Day 2012 Rush 001.JPG|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[:d:Q26322|Q26322]]
| [[Carol Greider]]
| data-sort-value="1961" | 1961-04-15
|
| [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]]
| [[Talaksan:GREIDER Carol 2014 - Less vignetting.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[:d:Q17280087|Q17280087]]
| [[Emmanuelle Charpentier]]
| data-sort-value="1968" | 1968-12-11
|
| [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[henetika]]
| [[Talaksan:Emmanuelle Charpentier.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[:d:Q80905|Q80905]]
| [[Donald Arthur Glaser]]
| data-sort-value="1926" | 1926-09-21
| data-sort-value="2013" | 2013-02-28
| [[pisika]]
| [[Talaksan:Donald Glaser.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[:d:Q102804|Q102804]]
| [[Henri Moissan]]
| data-sort-value="1852" | 1852-09-28
| data-sort-value="1907" | 1907-02-20
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Henri Moissan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[:d:Q177681|Q177681]]
| [[Thomas Hunt Morgan]]
| data-sort-value="1866" | 1866-09-25
| data-sort-value="1945" | 1945-12-04
| [[henetika]]
| [[Talaksan:Thomas Hunt Morgan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 39
| [[:d:Q180350|Q180350]]
| [[Frederick Banting]]
| data-sort-value="1891" | 1891-11-14
| data-sort-value="1941" | 1941-02-21
| [[pisyolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]]
| [[Talaksan:Fredrick banting.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 40
| [[:d:Q153159|Q153159]]
| [[Elias Lönnrot]]
| data-sort-value="1802" | 1802-04-09
| data-sort-value="1884" | 1884-03-19
| [[lingguwistika]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pilolohiya]]<br/>[[collecting]]<br/>[[panitikan]]
| [[Talaksan:Elias Lönnrot portrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[:d:Q234224|Q234224]]
| [[Dian Fossey]]
| data-sort-value="1932" | 1932-01-16
| data-sort-value="1985" | 1985-12-26
| [[etolohiya]]
| [[Talaksan:Dian Fossey October 1968.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 42
| [[:d:Q14279|Q14279]]
| [[Giovanni Domenico Cassini]]
| data-sort-value="1625" | 1625-06-08
| data-sort-value="1712" | 1712-09-14
| [[astronomiya]]
| [[Talaksan:Giovanni Domenico Cassini.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[:d:Q4273363|Q4273363]]
| [[Frances Arnold]]
| data-sort-value="1956" | 1956-07-25
|
| [[inhinyeriyang pangkimika]]<br/>[[biocatalysis]]<br/>[[protein engineering]]<br/>[[synthetic biology]]
| [[Talaksan:Frances Arnold in 2021 at Caltech 01 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 44
| [[:d:Q15118973|Q15118973]]
| [[Aziz Sancar]]
| data-sort-value="1946" | 1946-09-08
|
| [[DNA repair]]<br/>[[Siklo ng selula|cell cycle]]<br/>[[circadian rhythm]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[DNA]]
| [[Talaksan:Aziz Sancar 0060.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| [[:d:Q107462|Q107462]]
| [[Har Gobind Khorana]]
| data-sort-value="1922" | 1922-01-09
| data-sort-value="2011" | 2011-11-09
| [[biyolohiyang molekular]]
| [[Talaksan:Har Gobind Khorana.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| [[:d:Q189488|Q189488]]
| [[Willem Einthoven]]
| data-sort-value="1860" | 1860-05-21
| data-sort-value="1927" | 1927-09-29
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Portrait of W. (Willem) Einthoven, professor of Physiology and Histology at Leiden University Icones 332.tiff|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 47
| [[:d:Q231402|Q231402]]
| [[Jacques Monod]]
| data-sort-value="1910" | 1910-02-09
| data-sort-value="1976" | 1976-05-31
| [[biyolohiya]]<br/>[[kontrasepsiyon]]
| [[Talaksan:Jacques Monod 1971.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 48
| [[:d:Q60061|Q60061]]
| [[Venkatraman Ramakrishnan]]
| data-sort-value="1952" | 1952
|
| [[biyokimika]]<br/>[[computational biology]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]
| [[Talaksan:Venki Ramakrishnan.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| [[:d:Q16196017|Q16196017]]
| [[Tedros Adhanom Ghebreyesus]]
| data-sort-value="1965" | 1965-03-03
|
| [[community health]]<br/>[[kalusugang pampubliko]]<br/>[[international organization]]<br/>[[Pangangalagang pangkalusugan]]<br/>[[health administration]]<br/>[[mikrobiyolohiya]]<br/>[[politika]]<br/>[[Patakarang panlabas]]
| [[Talaksan:Tedros Adhanom Ghebreyesus September 2025.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[:d:Q189006|Q189006]]
| [[Charles Louis Alphonse Laveran]]
| data-sort-value="1845" | 1845-06-18
| data-sort-value="1922" | 1922-05-18
| [[malarya]]<br/>[[medisina]]
| [[Talaksan:Charles Laveran nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| [[:d:Q104913|Q104913]]
| [[Robert Edwards]]
| data-sort-value="1925" | 1925-09-27
| data-sort-value="2013" | 2013-04-10
| [[reproductive medicine]]
| [[Talaksan:Robert Geoffrey Edwards (2010).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[:d:Q8056214|Q8056214]]
| [[Yoshinori Ohsumi]]
| data-sort-value="1945" | 1945-02-09
|
| [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[autophagy]]
| [[Talaksan:Nobel Laureates 7428 (30679389523) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[:d:Q191026|Q191026]]
| [[Francis Galton]]
| data-sort-value="1822" | 1822-02-16
| data-sort-value="1911" | 1911-01-17
| [[Teorya ng probabilidad|probability theory]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]
| [[Talaksan:Sir Francis Galton, 1890s.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 54
| [[:d:Q214851|Q214851]]
| [[Charles Richet]]
| data-sort-value="1850" | 1850-08-26
| data-sort-value="1935" | 1935-12-04
| [[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[allergology]]<br/>[[anapilaksis]]<br/>[[human physiology]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[ewhenesya]]<br/>[[Parasikolohiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[Tuluyan]]<br/>[[Drama]]
| [[Talaksan:Charles Robert Richet nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[:d:Q5327|Q5327]]
| [[Adolf Butenandt]]
| data-sort-value="1903" | 1903-03-24
| data-sort-value="1995" | 1995-01-18
| [[biyokimika]]<br/>[[kimikang organiko]]
| [[Talaksan:Bad Schachen Porträt; Adolf Butenandt - W134Nr.020182c - Willy Pragher (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| [[:d:Q55008046|Q55008046]]
| [[Albert I of Belgium]]
| data-sort-value="1875" | 1875-04-08
| data-sort-value="1934" | 1934-02-17
|
| [[Talaksan:Albert I Koning der Belgen.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[:d:Q296047|Q296047]]
| [[Sam Harris]]
| data-sort-value="1967" | 1967-04-09
|
| [[neurosiyensiya]]<br/>[[moralidad]]<br/>[[etika]]<br/>[[mindfulness]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[criticism of religion]]<br/>[[Blog]]<br/>[[podcast show]]<br/>[[Meditasyon|pagninilay]]
| [[Talaksan:Sam Harris 2016 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| [[:d:Q6796222|Q6796222]]
| [[May-Britt Moser]]
| data-sort-value="1963" | 1963-01-04
|
| [[neurosiyensiya]]<br/>[[grid neuron]]
| [[Talaksan:May-Britt Moser (20902423978) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 59
| [[:d:Q232308|Q232308]]
| [[Selman Abraham Waksman]]
| data-sort-value="1888" | 1888-07-22
| data-sort-value="1973" | 1973-08-16
| [[biyokimika]]<br/>[[mikrobiyolohiya]]
| [[Talaksan:Selman Waksman NYWTS.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[:d:Q125057|Q125057]]
| [[Richard Francis Burton]]
| data-sort-value="1821" | 1821-03-19
| data-sort-value="1890" | 1890-10-20
|
| [[Talaksan:Richard Francis Burton by Rischgitz, 1864.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[:d:Q234463|Q234463]]
| [[Sydney Brenner]]
| data-sort-value="1927" | 1927-01-13
| data-sort-value="2019" | 2019-04-05
| [[biyolohiya]]
| [[Talaksan:Sydney Brenner OIST 2008 (33208371153) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 62
| [[:d:Q189564|Q189564]]
| [[Pierre Teilhard de Chardin]]
| data-sort-value="1881" | 1881-05-01
| data-sort-value="1955" | 1955-04-10
| [[pilosopiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[pastoral care]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[philosophical anthropology]]<br/>[[Christian philosophy]]<br/>[[heolohiya]]
| [[Talaksan:TeilhardP 1955.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[:d:Q106399|Q106399]]
| [[John Howard Northrop]]
| data-sort-value="1891" | 1891-07-05
| data-sort-value="1987" | 1987-05-27
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:John Howard Northrop.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| [[:d:Q88608397|Q88608397]]
| [[Katalin Karikó]]
| data-sort-value="1955" | 1955-01-17
|
| [[messenger RNA]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Katalin Karikó at the United States Embassy Sweden, 2023 Nobel Reception (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| [[:d:Q12973|Q12973]]
| [[Leopold III of Belgium]]
| data-sort-value="1901" | 1901-11-03
| data-sort-value="1983" | 1983-09-25
|
| [[Talaksan:Leopold III (1934).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[:d:Q76727|Q76727]]
| [[Ernst Jünger]]
| data-sort-value="1895" | 1895-03-29
| data-sort-value="1998" | 1998-02-17
| [[pilosopiya]]<br/>[[Panitikang Aleman]]<br/>[[entomolohiya]]
| [[Talaksan:Ernst Jünger vers 1920 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[:d:Q316371|Q316371]]
| [[Vladimir Vernadsky]]
| data-sort-value="1863" | 1863-02-28
| data-sort-value="1945" | 1945-01-06
| [[heolohiya]]<br/>[[kristalograpiya]]<br/>[[mineralohiya]]<br/>[[geochemistry]]<br/>[[radiogeology]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biogeochemistry]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[history of geology]]
| [[Talaksan:1934-V I Vernadsky.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| [[:d:Q211029|Q211029]]
| [[Edward O. Wilson]]
| data-sort-value="1929" | 1929-06-10
| data-sort-value="2021" | 2021-12-26
| [[myrmecology]]<br/>[[sociobiology]]<br/>[[natural science]]<br/>[[soolohiya]]<br/>[[entomolohiya]]<br/>[[Saribuhay|biodiversity]]<br/>[[animal ecology]]
| [[Talaksan:Edward O. Wilson, 2003 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| [[:d:Q77174|Q77174]]
| [[Christiane Nüsslein-Volhard]]
| data-sort-value="1942" | 1942-10-20
|
| [[biyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[genetic research]]<br/>[[developmental biology]]<br/>[[embriyolohiya]]
| [[Talaksan:Christiane Nüsslein-Volhard mg 4372 cropped.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 70
| [[:d:Q92894|Q92894]]
| [[Geoffrey Hinton]]
| data-sort-value="1947" | 1947-12-06
|
| [[deep learning]]<br/>[[pagkatuto ng makina]]<br/>[[neurosiyensiya]]<br/>[[artificial neural network]]<br/>[[applied psychology]]<br/>[[artipisyal na katalinuhan]]
| [[Talaksan:Geoffrey Hinton in 2026.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[:d:Q154782|Q154782]]
| [[Adelbert von Chamisso]]
| data-sort-value="1781" | 1781-01-30
| data-sort-value="1838" | 1838-08-21
| [[botanika]]<br/>[[soolohiya]]
| [[Talaksan:Chamisso Adelbert von 1781-1838.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| [[:d:Q213504|Q213504]]
| [[Charles Scott Sherrington]]
| data-sort-value="1857" | 1857-11-27
| data-sort-value="1952" | 1952-03-04
| [[neurobiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[patolohiya]]
| [[Talaksan:Prof. Charles Scott Sherrington.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| [[:d:Q75847|Q75847]]
| [[Harald zur Hausen]]
| data-sort-value="1936" | 1936-03-11
| data-sort-value="2023" | 2023-05-29
| [[birolohiya]]
| [[Talaksan:Harald zur Hausen 01.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 74
| [[:d:Q57192|Q57192]]
| [[Gerhard Domagk]]
| data-sort-value="1895" | 1895-10-30
| data-sort-value="1964" | 1964-04-24
| [[patolohiya]]
| [[Talaksan:Gerhard Domagk nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 75
| [[:d:Q211787|Q211787]]
| [[Jules Bordet]]
| data-sort-value="1870" | 1870-06-13
| data-sort-value="1961" | 1961-04-06
| [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[immunology]]
| [[Talaksan:Jules Bordet nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 76
| [[:d:Q233965|Q233965]]
| [[Charles Nicolle]]
| data-sort-value="1866" | 1866-09-21
| data-sort-value="1936" | 1936-02-28
| [[bakteryolohiya]]
| [[Talaksan:Charles Jules Henri Nicolle. Photograph. Wellcome V0026919.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| [[:d:Q49347|Q49347]]
| [[Melvin Calvin]]
| data-sort-value="1911" | 1911-04-08
| data-sort-value="1997" | 1997-01-08
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Melvin Calvin.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[:d:Q170342|Q170342]]
| [[Svante Pääbo]]
| data-sort-value="1955" | 1955-04-20
|
| [[paleogenetics]]<br/>[[evolutionary anthropology]]<br/>[[human evolutionary genetics]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[evolutionary genetics]]
| [[Talaksan:Professor Svante Paabo ForMemRS (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 79
| [[:d:Q115490|Q115490]]
| [[Tadeusz Reichstein]]
| data-sort-value="1897" | 1897-07-08
| data-sort-value="1996" | 1996-08-01
|
| [[Talaksan:Thadeus Reichstein ETH-Bib Portr 10137.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| [[:d:Q58575|Q58575]]
| [[Friedrich Wöhler]]
| data-sort-value="1800" | 1800-07-31
| data-sort-value="1882" | 1882-09-23
| [[kimika]]
| [[Talaksan:Friedrich Wöhler Litho.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 81
| [[:d:Q157224|Q157224]]
| [[Kary Mullis]]
| data-sort-value="1944" | 1944-12-28
| data-sort-value="2019" | 2019-08-07
| [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]]
| [[Talaksan:Kary Mullis.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 82
| [[:d:Q157056|Q157056]]
| [[Samuel Hahnemann]]
| data-sort-value="1755" | 1755-04-10
| data-sort-value="1843" | 1843-07-02
| [[homeopatiya]]
| [[Talaksan:Samuel Hahnemann 1841.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 83
| [[:d:Q78478|Q78478]]
| [[Robert Bárány]]
| data-sort-value="1876" | 1876-04-22
| data-sort-value="1936" | 1936-04-08
| [[otolaryngology]]
| [[Talaksan:Robert Bárány av Lars Emil Finn.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| [[:d:Q155764|Q155764]]
| [[Robert Brown]]
| data-sort-value="1773" | 1773-12-21
| data-sort-value="1858" | 1858-06-10
| [[botanika]]<br/>[[pisyolohiya ng halaman]]<br/>[[:Kategorya:Lumot]]<br/>[[mikroskopiya]]
| [[Talaksan:Robert brown botaniker.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 85
| [[:d:Q57191|Q57191]]
| [[Hans Krebs]]
| data-sort-value="1900" | 1900-08-25
| data-sort-value="1981" | 1981-11-22
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Hans Adolf Krebs.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| [[:d:Q102379|Q102379]]
| [[Paul Berg]]
| data-sort-value="1926" | 1926-06-30
| data-sort-value="2023" | 2023-02-15
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:Paul Berg in 1980.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[:d:Q170676|Q170676]]
| [[Roger D. Kornberg]]
| data-sort-value="1947" | 1947-04-24
|
| [[biyolohiyang estruktural]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Roger Kornberg April 2016.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 88
| [[:d:Q205772|Q205772]]
| [[Jared Diamond]]
| data-sort-value="1937" | 1937-09-10
|
| [[ekolohiya]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[biogeography]]
| [[Talaksan:Jared diamond.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 89
| [[:d:Q218311|Q218311]]
| [[François Jacob]]
| data-sort-value="1920" | 1920-06-17
| data-sort-value="2013" | 2013-04-20
| [[mikrobiyolohiya]]
| [[Talaksan:François Jacob nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| [[:d:Q234590|Q234590]]
| [[Christian de Duve]]
| data-sort-value="1917" | 1917-10-02
| data-sort-value="2013" | 2013-05-04
| [[biyolohiyang pangselula]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Christian de Duve.tif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 91
| [[:d:Q7442|Q7442]]
| [[Carolyn Bertozzi]]
| data-sort-value="1966" | 1966-10-10
|
| [[kimika]]<br/>[[glycobiology]]
| [[Talaksan:Carolyn Bertozzi IMG 9384.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 92
| [[:d:Q73093|Q73093]]
| [[Paul Karrer]]
| data-sort-value="1889" | 1889-04-21
| data-sort-value="1971" | 1971-06-18
| [[kimikang organiko]]
| [[Talaksan:UAZ DOK.005.059 Karrer.tif|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 93
| [[:d:Q189803|Q189803]]
| [[Arthur Harden]]
| data-sort-value="1865" | 1865-10-12
| data-sort-value="1940" | 1940-06-17
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:ArthurHarden.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| [[:d:Q76600|Q76600]]
| [[Manfred Eigen]]
| data-sort-value="1927" | 1927-05-09
| data-sort-value="2019" | 2019-02-06
| [[biyopisika]]
| [[Talaksan:Eigen,Manfred 1996 Göttingen.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| [[:d:Q105830|Q105830]]
| [[Baruch Samuel Blumberg]]
| data-sort-value="1925" | 1925-07-28
| data-sort-value="2011" | 2011-04-05
| [[birolohiya]]
| [[Talaksan:Baruch Samuel Blumberg by Tom Trower (NASA) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 96
| [[:d:Q104607|Q104607]]
| [[Andrew Huxley]]
| data-sort-value="1917" | 1917-11-22
| data-sort-value="2012" | 2012-05-30
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Andrew Fielding Huxley nobel.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[:d:Q155375|Q155375]]
| [[Archibald Hill]]
| data-sort-value="1886" | 1886-09-26
| data-sort-value="1977" | 1977-06-03
| [[pisyolohiya]]
| [[Talaksan:Archibald Vivian Hill.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 98
| [[:d:Q232024|Q232024]]
| [[John James Rickard Macleod]]
| data-sort-value="1876" | 1876-09-06
| data-sort-value="1935" | 1935-03-16
| [[pisyolohiya]]<br/>[[medisina]]
| [[Talaksan:J.J.R. Macleod ca. 1928.png|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| [[:d:Q59478|Q59478]]
| [[George Gamow]]
| data-sort-value="1904" | 1904-03-04
| data-sort-value="1968" | 1968-08-19
| [[Pisikang teoretikal|theoretical physics]]<br/>[[astropisika]]<br/>[[pisikang nuklear]]<br/>[[physical cosmology]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[literary activity]]<br/>[[scientific non-fiction literature]]<br/>[[popular science literature]]<br/>[[children's and young adult literature]]
| [[Talaksan:格·安·伽莫夫.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[:d:Q137106|Q137106]]
| [[Howard Florey]]
| data-sort-value="1898" | 1898-09-24
| data-sort-value="1968" | 1968-02-21
|
| [[Talaksan:Howard Walter Florey 1945.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| [[:d:Q157239|Q157239]]
| [[Artturi Ilmari Virtanen]]
| data-sort-value="1895" | 1895-01-15
| data-sort-value="1973" | 1973-11-11
| [[biyokimika]]
| [[Talaksan:A-I-Virtanen-portrait.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 102
| [[:d:Q158749|Q158749]]
| [[Albert Lebrun]]
| data-sort-value="1871" | 1871-08-29
| data-sort-value="1950" | 1950-03-06
| [[politika]]
| [[Talaksan:Albert Lebrun 1932 (2).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 103
| [[:d:Q202136|Q202136]]
| [[Barry Marshall]]
| data-sort-value="1951" | 1951-09-30
|
| [[mikrobiyolohiya]]
| [[Talaksan:Barry J Marshall.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| [[:d:Q188668|Q188668]]
| [[Thom Yorke]]
| data-sort-value="1968" | 1968-10-07
|
|
| [[Talaksan:AllPointsEastAug2022 (327 of 385) (52327062411) (cropped) (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 105
| [[:d:Q122972|Q122972]]
| [[Louis Agassiz]]
| data-sort-value="1807" | 1807-05-28
| data-sort-value="1873" | 1873-12-14
| [[botanika]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[Glasyolohiya]]<br/>[[Iktiyolohiya]]<br/>[[biyolohiya]]
| [[Talaksan:Louis Agassiz H6.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[:d:Q155914|Q155914]]
| [[Peter Simon Pallas]]
| data-sort-value="1741" | 1741-09-22
| data-sort-value="1811" | 1811-09-08
| [[soolohiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[pilolohiya]]
| [[Talaksan:Peter Simon Pallas. Stipple engraving by A. Tardieu after hi Wellcome V0004437.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 107
| [[:d:Q234949|Q234949]]
| [[David Baltimore]]
| data-sort-value="1938" | 1938-03-07
| data-sort-value="2025" | 2025-09-06
| [[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[birolohiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Inhenyeriyang henetiko]]
| [[Talaksan:Dr. David Baltimore2 crop2.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| [[:d:Q151593|Q151593]]
| [[Olivier Messiaen]]
| data-sort-value="1908" | 1908-12-10
| data-sort-value="1992" | 1992-04-27
|
| [[Talaksan:Lezing Franse compoist Olivier Messiaen in Koninklijk Conservatorium in Den Haa, Bestanddeelnr 933-8262.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 109
| [[:d:Q180619|Q180619]]
| [[Stephen Jay Gould]]
| data-sort-value="1941" | 1941-09-10
| data-sort-value="2002" | 2002-05-20
| [[paleontolohiya]]<br/>[[kasaysayan ng agham]]<br/>[[ebolusyon]]
| [[Talaksan:Stephen Jay Gould.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| [[:d:Q115478|Q115478]]
| [[Emil Theodor Kocher]]
| data-sort-value="1841" | 1841-08-25
| data-sort-value="1917" | 1917-07-27
| [[Pag-oopera|pagtistis]]
| [[Talaksan:Emil Theodor Kocher.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| [[:d:Q52878|Q52878]]
| [[Gustaf VI Adolf of Sweden]]
| data-sort-value="1882" | 1882-11-11
| data-sort-value="1973" | 1973-09-15
| [[arkeolohiya]]<br/>[[botanika]]
| [[Talaksan:Gustaf VI Adolf of Sweden 1962.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 112
| [[:d:Q76604|Q76604]]
| [[Hans Fischer]]
| data-sort-value="1881" | 1881-07-27
| data-sort-value="1945" | 1945-03-31
| [[kimikang organiko]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[panggagamot na panloob]]<br/>[[clinical chemistry]]
| [[Talaksan:Hans Fischer (Nobel).jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 113
| [[:d:Q190626|Q190626]]
| [[Aaron Klug]]
| data-sort-value="1926" | 1926-08-11
| data-sort-value="2018" | 2018-11-20
| [[kimika]]<br/>[[biyokimika]]
| [[Talaksan:Aaron Klug 1979.jpg|center|128px]]
|-
| style='text-align:right'| 114
| [[:d:Q216723|Q216723]]
| [[Ronald Fisher]]
| data-sort-value="1890" | 1890-02-17
| data-sort-value="1962" | 1962-07-29
| [[estadistika]]<br/>[[henetika]]
| [[Talaksan:Youngronaldfisher2.JPG|center|128px]]
|}
----
∑ 114 items.
{{Wikidata list end}}
kkwrn7y110tbh95oxby0ppejcb5r9qh
Vico Sotto
0
295875
2225578
2225513
2026-09-15T16:26:49Z
A09
112294
Reverted 4 edits by [[Special:Contributions/~2026-49679-20|~2026-49679-20]] ([[User talk:~2026-49679-20|talk]]) to last revision by ~2026-24061-00 (TwinkleGlobal)
2225578
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Vico Sotto
| image = Vico_Sotto_at_UA&P_CRC_meet_with_Pasig_students_on_June_6_2019.jpg
|caption = Si Vico Sotto na nagtatalumpati sa harap ng mga mag-aaral ng Mataas ng Paaralan ng Lungsod ng Pasig sa Pamantasan ng Asya at Pasipiko, 6 Hunyo 2019.
| office = Alkalde ng [[Pasig]]
| 1blankname = Bise Alkalde
| 1namedata =
{{plainlist|
Iyo Christian C. Bernardo (2019–2022)
Dodot Jaworski (2022–kasalukuyan)
}}
| 2blankname = Kinatawan
| 2namedata = [[Roman Romulo]]
| term_start = Hunyo 30, 2019
| term_end =
| predecessor = Robert "Bobby" Eusebio
| birth_name = Victor Maria Regis Nubla Sotto
| birth_date ={{birth date and age|1989|06|17}}
| birth_place = [[Pasig]], [[Kalakhang Maynila]], [[Pilipinas]]
| death_date =
| death_place =
| party = Aksyon Demokratiko
| mother = [[Coney Reyes]]
| father = [[Vic Sotto]]
| partner =
| children =
| alma_mater = [[Pamantasang Ateneo de Manila]] (AB, MPA)
| website =
}}
Si '''Victor Ma. Regis Nubla Sotto<ref>{{cite web |title=Pasig Mayor Vico Sotto files his certificate of candidacy for the 2022 elections |url=https://www.facebook.com/CNNPhilippines/photos/a.1566814060225154/3264629030443640/?type=3&theater |access-date=Oktubre 2, 2021 |website=facebook.com |publisher=CNN Philippines|language=en}}</ref>''' (isinilang noong Hunyo 17, 1989), na mas kilala bilang '''Vico Sotto''' (bigkas: {{IPA|tl|ˈbiko ˈsɔtɔ|}}), ay isang mambabatas mula sa Pilipinas na nagsilbi bilang ika-12 alkalde ng [[Pasig]] mula noong 2019. Dati siyang nagsilbi bilang kasapi ng Konseho ng Lungsod ng Pasig para sa unang distrito mula 2016 hanggang 2019.
Bilang kasapi ng mag-anak na Sotto, nag-aral siya ng [[Agham pampolitika|agham pampulitika]] sa [[Pamantasang Ateneo de Manila]], kung saan siya nagtapos noong 2011. Pumasok siya sa batasan noong 2016 nang tumakbo siya bilang isang independiyenteng kandidato para sa konsehal at nagwagi, at nagsilbi ng isang termino sa lokal na lehislatura.
Nakatanggap ng malaking pansin mula sa midya si Sotto noong 2019 nang talunin niya si Alkalde Bobby Eusebio sa halalang pampanguluhan ng lungsod, na nagwakas sa 27-taong pananatili ng pamilya Eusebio sa pagkaalkalde ng lungsod. Ipinangampanya niya ang isang progresibong plataporma na nakatuon sa paglaban sa [[korupsiyon]] at pagpapabuti ng mga serbisyong lokal. Ang panunungkulan ni Sotto bilang alkalde ay nakilala rin sa pagtugon ng kanyang pamahalaan sa [[Pandemya ng COVID-19|pandemyang COVID-19]] sa [[Kalakhang Maynila]], na nakatanggap ng positibong pagtanggap mula sa midya.
Isa siya sa mga 12 taong ginawaran ng ''International '''Anticorruption Champions Award''''' (Pandaigdigang Gawad Kampeon sa Kontra Korapsiyon) ng Amerikanong Departamento ng Estado para sa kaniyang mga pagsisikap na sagupain ang [[Korupsiyon sa Pilipinas|korapsiyon]] noong taong 2021.<ref>{{cite web |title=Recognizing Anticorruption Champions Around the World - United States Department of State |url=https://www.state.gov/dipnote-u-s-department-of-state-official-blog/recognizing-anticorruption-champions-around-the-world/ |website=U.S. Department of State |date=9 Disyembre 2021 |access-date=13 Mayo 2025 }}</ref><ref>{{cite web |last=Gonzales |first=Catherine |title=Vico Sotto named ‘anti-corruption champion’ by US state department |url=https://globalnation.inquirer.net/194015/vico-sotto-named-anti-corruption-champion-by-us-state-department |website=Inquirer.net |date=24 Pebrero 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225030002/https://globalnation.inquirer.net/194015/vico-sotto-named-anti-corruption-champion-by-us-state-department |archive-date=25 Pebrero 2021}}</ref>
== Maagang yugto ng buhay ==
Isinilang si Sotto noong Hunyo 17, 1989 kina aktor-komedyante-host na si [[Vic Sotto]] at aktres na si [[Coney Reyes]], mga kilalang personalidad na malapit na iniuugnay sa tanghaliang ''variety show'' na ''[[Eat Bulaga!]]<ref name="GaeaMay62019">{{Cite news |last=Cabico |first=Gaea Katreena |date=Mayo 6, 2019 |title=#IbaNaman vs continuity: Political 'payanig' in Pasig |language=en |work=The [[Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/nation/2019/05/06/1915546/ibanaman-vs-continuity-political-payanig-pasig |access-date=Hunyo 3, 2019}}</ref>'' Inaasahan ng publiko na madalas siyang lilitaw sa palabas, subalit pinili niyang manatiling hindi gaanong lantad sa publiko at nagpakita ng maagang interes sa pamahalaan sa edad na 10.<ref name="AudreyApril222019">{{Cite news |last=Carpio |first=Audrey |title=Will Vico Sotto be Pasig's final answer? |language=en |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/ancx/culture/spotlight/04/22/19/vico-sotto |url-status=live |access-date=Hunyo 3, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190422101627/https://news.abs-cbn.com/ancx/culture/spotlight/04/22/19/vico-sotto |archive-date=Abril 22, 2019}}</ref> Nag-aral siya ng preschool sa ''Philippine Montessori Center'' (o Sentrong Montessori ng Pilipinas) kasama ang magiging aktres na si [[Janine Gutierrez]] bilang kaklase.<ref>{{cite web |last1=Malasig |first1=Jeline |date=Hulyo 5, 2021 |title=How Vico Sotto reacted to throwback photos of him and Janine Gutierrez |url=https://interaksyon.philstar.com/trends-spotlights/2021/07/05/195324/how-vico-sotto-reacted-to-throwback-photo-of-him-janine-gutierrez/ |access-date=Setyembre 20, 2023 |website=Interaksyon |language=en}}</ref> Nag-aral si Sotto sa ''Brent International School'' (o Pandaigdigang Paaralan ng Brent) para sa karamihan ng kanyang elementarya at sekundaryang edukasyon.<ref>{{cite web |last1=Libarios |first1=Gabby |date=Setyembre 29, 2019 |title=Vico Sotto: The son also rises |url=https://www.pep.ph/peptionary/146255/vico-sotto-a1294-20190929-lfrm3 |access-date=Marso 26, 2020 |website=Philippine Entertainment Portal |language=en}}</ref> Nagtapos siya sa Pamantasang Ateneo de Manila noong 2011 na may Batsilyer ng Sining sa Agham Pampulitika, at nakakuha ng Maestro ng Sining of Arts sa Pamamahalang Pampubliko mula sa Paaralang Ateneo ng Pamahalaan noong 2018.<ref>{{cite news |last1=Sabillo |first1=Kristine |date=Marso 14, 2020 |title=Change in Pasig: How Vico Sotto toppled a dynasty |language=en |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/news/05/22/19/change-in-pasig-how-vico-sotto-toppled-a-dynasty |access-date=Mayo 22, 2019}}</ref>
Noong 2018, natanggap ni Sotto ang ''YSEALI Professional Fellowship Award''. (Gantimpala sa Propesyonal na Kapwa-Iskolar ng YSEALI).<ref>{{cite news |date=Pebrero 24, 2021 |title=Vico Sotto chosen as one of 12 global anti-corruption champions |language=English |work=Sunstar |url=https://www.sunstar.com.ph/article/1886934/Manila/Local-News/Vico-Sotto-chosen-as-one-of-12-global-anti-corruption-champions |access-date=Abril 30, 2021}}</ref> Isinagawa niya ang kanyang residensiyang propesyonal sa Iowa Public Information Board (o Lupon ng Pampublikong Impormasyon ng [[Iowa]]) bilang bahagi ng ''fellowship'' o kapwa-iskolar. Bago pumasok sa politika, nagturo si Sotto ng [[agham panlipunan]] sa [[Pamantasang Arellano]] University sa loob ng isang semestre.<ref>{{cite news |last1=Bernardino |first1=Stephanie |date=Agosto 19, 2021 |title=Vico Sotto's other career option |language=en |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/08/19/vico-sottos-other-career-option/ |access-date=Agosto 20, 2021}}</ref>
== Karerang pampolitika ==
Si Sotto ay nahalal bilang kasapi ng [[Sangguniang Panlungsod]] ng Pasig noong 2016,<ref>{{Cite news |last=Madarang |first=Catalina Ricci S. |date=Oktubre 15, 2018 |title='I am not your father': Pasig City councilor Vico Sotto clarifies 'dad' tag of newspaper – Interaksyon |language=en |work=interaksyon.com |url=http://www.interaksyon.com/breaking-news/2018/07/10/130366/i-am-not-your-father-pasig-city-councilor-vico-sotto-clarifies-dad-tag-of-newspaper/ |url-status=live |access-date=Hulyo 1, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181015072016/http://www.interaksyon.com/breaking-news/2018/07/10/130366/i-am-not-your-father-pasig-city-councilor-vico-sotto-clarifies-dad-tag-of-newspaper/ |archive-date=October 15, 2018}}</ref> at nagsilbi ng isang termino<ref name="AudreyApril2220192">{{Cite news |last=Carpio |first=Audrey |title=Will Vico Sotto be Pasig's final answer? |language=en |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/ancx/culture/spotlight/04/22/19/vico-sotto |url-status=live |access-date=Hunyo 3, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190422101627/https://news.abs-cbn.com/ancx/culture/spotlight/04/22/19/vico-sotto |archive-date=Abril 22, 2019}}</ref> bago siya nanumpa bilang [[alkalde]] noong Hunyo 30, 2019.<ref>{{cite web |date=Mayo 11, 2016 |title=PEP SPECIAL REPORT. How did showbiz clans fare in #Eleksyon2016? |url=https://www.pep.ph/news/107205/strongpep-special-reportstrong-how-did-showbiz-clans-fare-in-eleksyon2016 |access-date=Mayo 18, 2019 |publisher=Philippine Entertainment Portal |language=en}}</ref>
Bilang isang independiyenteng konsehal, hinarap ni Sotto ang matinding pagtutol sa kanyang mga inisyatiba, kaya naging mahirap para sa kanya ang magpanukala ng mga batas. Itinuon niya ang kanyang pansin sa "''Pasig Transparency Mechanism Ordinance''" o "Ordinansa sa Mekanismo ng Transparensiya ng Pasig." na naglalayong gawing bukas sa publiko ang mga rekord ng [[pamahalaan]], kabilang ang mga dokumentong pinansiyal at mga [[kontrata]], kapag hinihingi ng mga karaniwang mamamayan.<ref name="AudreyApril222019" /> Nang maipasa ito, naging ito ang kauna-unahang lokal na bersyon ng [[batas]] sa [[kalayaan]] ng [[impormasyon]] sa Kalakhang Maynila.<ref>{{cite web |last1=Enano |first1=Jhesset |date=Oktubre 10, 2018 |title=Pasig passes own version of FOI bill |url=https://newsinfo.inquirer.net/1040986/pasig-passes-own-version-of-foi-bill |access-date=Mayo 18, 2019 |publisher=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Sotto, Vico}}
[[Kategorya:Ipinanganak noong 1989]]
[[Kategorya:Mga politiko ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga taga-Kalakhang Maynila]]
5ank57gf9ib5ynrcc0sa2t71mtj9l22
Anakbayan
0
296776
2225604
2193589
2026-09-16T00:43:24Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225604
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox political youth organization|name=Anakbayan|native_name=|colorcode=red|logo=|caption=|logo2=|caption2=|leader=|deputy leader=|president=|vice president=|executive vice president=|associate vice president=|national executive vice president=|national associate vice president=|membership director=|political affairs director=|communications director=|programs director=|development director=|national council chair=|national council vice-chair=|national council secretary=|chairman=|co-chairman=|vice-chairman=|vice-chairwoman=|national chairman=|national co-chairman=|secretary2=|secretary general=Kae Calicdan|treasurer=Cleo Castillo|national secretary=|national treasurer=|regional vice-chair=|executive director=|political director=|finance director=|website director=|spokesperson=|field director=|honorary chair=|honorary president=|founded=Nobyembre 30, 1998<ref>https://www.thenation.com/article/archive/philippines-duterte-dictatorship-anakbayan/</ref>|merger of=|split from=|preceded by=|dissolved=|merged into=|succeeded by=|headquarters=|membership=Higit 20,000|ideology=[[Kilusan para sa Pambansang Demokrasya (Pilipinas)|Pambansang demokrasya]]|colours={{color box|Red}} {{color box|Gold}}|mother party=[[Bagong Alyansang Makabayan]]|state party=|international=|regional1_type=|regional1_name=|regional2_type=|regional2_name=|national=|newspaper=Tinig ng Kabataang Makabayan<ref>https://search.iisg.amsterdam/Record/1512098</ref>|magazine=|website=anakbayan.org|co-chairperson=|chairperson=Mhing Gomez|1st vicechairman=|2nd vicechairman=|vice-chairperson=Lance Alba|secretary-general=}}
Ang '''Anakbayan''' (o '''AB<ref>{{Cite web|date=2012-03-02|title=ABOUT|url=https://anakbayansv.org/about/|access-date=2020-11-29|website=ANAKBAYAN SILICON VALLEY|language=en|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212103710/https://anakbayansv.org/about/|url-status=dead}}</ref>''') ay isang [[Kilusan para sa Pambansang Demokrasya (Pilipinas)|pambansang-demokratikong]] organisasyon na pinamumunuan ng kabataan sa Pilipinas. Ito ay isang komprehensibong grupo ng mga aktibista na nagtataguyod para sa mga trabaho, nakabubuhay na sahod, reporma sa lupa, edukasyon, mga serbisyong panlipunan, hustisya, at karapatang pantao.<ref name=":02">{{Cite web|date=2019-08-21|title=Women Youth Voices: Alex Danday believes in the voice of the youth|url=https://preen.ph/99647/women-youth-voices-alex-danday-believes-in-the-voice-of-the-youth|access-date=2020-11-29|website=Preen.ph|language=en-US|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212153158/https://preen.ph/99647/women-youth-voices-alex-danday-believes-in-the-voice-of-the-youth|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Umil|first=Anne Marxze|date=2017-01-15|title=Progressive youths to fight for ‘free public education at all levels’|url=https://www.bulatlat.com/2017/01/15/progressive-youths-fight-free-public-education-levels/|access-date=2020-11-29|website=Bulatlat|language=en-US}}</ref>
== Kasaysayan ==
=== Kalagayan ===
Ang Anakbayan ay nakakuha ng inspirasyon mula sa rebolusyonaryong kilusan ng [[Katipunan]] at ang maimpluwensiyang organisasyong kabataan noong [[Batas militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|batas militar]] na [[Kabataang Makabayan]].<ref>{{Cite web|url=https://manilatoday.net/what-millennials-should-know-about-the-kabataang-makabayan/|access-date=2020-11-29|website=manilatoday.net|title=Archive copy|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212133531/https://manilatoday.net/what-millennials-should-know-about-the-kabataang-makabayan/|url-status=dead}}</ref> Ang [[Ikalawang Dakilang Kilusang Pagwawasto|mga isyu]] sa loob ng [[Kilusan para sa Pambansang Demokrasya (Pilipinas)|Kilusan para sa Pambansang Demokrasya]] noong dekada 90 na humantong sa pagnanais na bumuo ng isang komprehensibong samahan ng kabataan na tatalakay sa mga isyung panlipunan sa Pilipinas.<ref name=":12">{{Cite web|title=Anak Bayan USA|url=http://www.anakbayanusa.org/|access-date=2020-11-29|language=en-US|archive-date=2020-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129124057/http://www.anakbayanusa.org/|url-status=dead}}</ref>
=== Mga unang taon ===
Upang mabuo ang isang komprehensibong samahan ng kabataan ng Pambansa Demokratikong Kilusan, isang National Organizing Committee ang binuo ng mga kasapi ng [[Liga ng mga Pilipinong Mag-aaral|League of Filipino Student]] (LFS), pati na rin ang iba pang mga aktibista mula sa [[Unibersidad ng Pilipinas]], [[Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas]], at [[Pamantasan ng Silangan|University ng Silangan]]. Ang komite ay nagsagawa ng mga kumperensiya nito sa Del Pan Sports Complex, Tondo, Maynila na nagsimula noong Nobyembre 28, 1998 sa pamamagitan ng tulong ng pamayanan at ng League of Tondo Youth. Ang mga delegado ng kabataan ay nagmula sa iba't ibang rehiyon sa buong Pilipinas. Pormal na itinatag ang Anakbayan noong Nobyembre 30, bilang paggunita sa ika-135 kaarawan ni [[Andrés Bonifacio]], kapuwa tagapagtatag ng Katipunan, at ika-34 anibersaryo ng Kabataang Makabayan. Sa pagsasama ng League of Tondo Youth sa bagong itinatag na samahan, ang mga unang kasapi ng Anakbayan ay nagmula rin sa LFS, [[Student Christian Movement ng Pilipinas|Student Christian Movement of the Philippines]] (SCMP), [[Center para sa Nationalist Studies|Center for Nationalist Studies]], bukod sa marami pang progresibong organisasyon ng kabataan.<ref name=":23">{{Cite web|date=2015-11-29|title=Mula Tondo hanggang EDSA-Mendiola: Unang 3 taon ng Anakbayan (1998—2001)|url=https://natoreyes.wordpress.com/2015/11/29/mula-tondo-hanggang-edsa-mendiola-unang-3-taon-ng-anakbayan-1998-2001/|access-date=2020-11-29|website=like a rolling stone|language=en}}</ref>
Ang Anakbayan ay nakilahok sa kilusan, na tinawag na Estrada Resign Youth Movement, upang patalsikin ang Pangulo ng Pilipinas na si [[Joseph Estrada|Joseph "Erap" Estrada]], na inilarawan siya bilang "kontra-kabataan", lalo na ang pagbawas sa badyet sa sektor ng edukasyon.<ref>{{Cite web|title=Grupo_com: OUST ERAP PRIMER|url=http://www.geocities.ws/grupo_com/ousteraprhea3.html|access-date=2020-11-29|website=www.geocities.ws}}</ref><ref name=":24">{{Cite web|date=2015-11-29|title=Mula Tondo hanggang EDSA-Mendiola: Unang 3 taon ng Anakbayan (1998—2001)|url=https://natoreyes.wordpress.com/2015/11/29/mula-tondo-hanggang-edsa-mendiola-unang-3-taon-ng-anakbayan-1998-2001/|access-date=2020-11-29|website=like a rolling stone|language=en}}</ref> Humantong ang kilusan sa [[Ikalawang Rebolusyon sa EDSA|People Power II]], kung saan naging instrumento ang Anakbayan sa paglahok ng halos 200,000 kabataan laban kay Estrada. Pinasikat ng samahan ang panawagang, "Sobra nang pahirap, Patalsikin si Erap!" na dumagundong sa buong bansa.<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Comprehensive view of the history of Anakbayan and main lessons (19982010)
Draft for the 6th National Congress of Anakbayan, May 2011|url=http://www.anakbayannewyork.org/blog/wp-content/uploads/2017/02/comprehensiveviewofanakbayanshistoryandmainlessons.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201209072414/http://www.anakbayannewyork.org/blog/wp-content/uploads/2017/02/comprehensiveviewofanakbayanshistoryandmainlessons.pdf|archive-date=December 9, 2020|access-date=November 30, 2020|website=}}</ref>
=== Pagkatapos ng EDSA II ===
Noong maagang pangangasiwa ni Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]], isang hakbanging kabataan na tinawag na Youth Movement for Justice at Makabuluhang Pagbabago, na binubuo ng Anakbayan, LFS, SCMP, [[College Editors 'Guild ng Pilipinas|College Editors 'Guild of the Philippines]], at [[Pambansang Unyon ng mga Mag-aaral ng Pilipinas|National Union of Student ng Pilipinas]] ang nagpulong sa tanggapan ng Anakbayan sa Padre Noval, [[Sampaloc, Maynila|Sampaloc]], [[Maynila]], upang talakayin ang mga planong pagsusulong ng interes ng kabataang Pilipino. Ang mga talakayan ay ginawa dahil sa pagkadismaya na dinala ng bagong administrasyon. Nang maglaon, ang mga pag-uusap na ito ay nagtapos sa pagbuo ng [[Kabataan Partylist|Anak ng Bayan Youth Party]] (Kabtaan Partylist) noong Hunyo 19, 2001, kasabay ng kaarawan ni [[José Rizal]].<ref name="abyp32">{{cite web|title=Anak ng Bayan Youth Party|url=http://members.tripod.com/anakngbayan_natl/www/history.html|accessdate=20 June 2020|website=webcache.googleusercontent.com|archive-date=23 Hunyo 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623065532/http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:iFliJ0jPB04J:members.tripod.com/anakngbayan_natl/www/history.html+&cd=2&hl=en&ct=clnk&gl=ph|url-status=dead}}</ref> Kumampanya din ang Anakbayan laban kay Pangulong Macapagal-Arroyo, na bumubuo sa Youth Dare o Youth Demanding Arroyo's Removal, isang malawak na alyansa na nangangampanya para sa pagpapatalsik sa pangulo.<ref>{{Citation|title=Demanding Change|date=2018|url=http://dx.doi.org/10.5040/9781350987081.ch-006|work=Making Revolution in Egypt|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-78673-304-7|access-date=2020-11-29}}</ref>
== Mga sanggunian ==
<references responsive="1"></references>
[[Kategorya:Aktibismo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
bvibmcvpb14v395kf3j659g1uoswwe0
1994 sa Pilipinas
0
297422
2225591
2224995
2026-09-15T22:01:42Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225591
wikitext
text/x-wiki
'''1994 sa Pilipinas''' ang mga detalye ng mga kaganapan ng tala na nangyari sa [[Pilipinas]] noong taong 1994.
== Mga Nanunungkulan ==
* '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]])
* '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]])
* [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Edgardo Angara]]
* '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]]
* '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]]
* '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-9 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-9 na Kongreso]]
==Kaganapan==
===Pebrero===
* [[Pebrero 19]] – Hiwalay na pag-atake ng granada sa [[Isulan]], [[Sultan Kudarat]] at [[Davao City]] ang pumatay ng 11 katao at sugatan ang 22.<ref name=":1">''#Journeyto30"'' ni Epi Fabonan III, ''[9]'4': (com [9]]'4') (com. [https://www.philstar.com/headlines/2016/05/14/1583385/journeyto30-southern-discomfort "Southern discomfort"] Mayo 14, 2016. Nakuha noong Agosto 1, 2018.</ref>
===Marso===
* [[Marso 29]] – Ang [[Pilipinas]] ay kumokonekta sa Internet. Ikinonekta ng Philippine Network Foundation (PHNet) ang bansa sa [[Sprint Nextel|Sprint]] sa United States sa pamamagitan ng 64 kbit/s na link.<ref>Miguel A. L. Paraz: [http://www.isoc.org/inet97/proceedings/E6/E6_1.HTM Developing a Viable Internet Operation Framework in the Asia. ISOC, INET 1997</ref><ref>{{cite news|title=The Philippine Internet turns 18: May nagbibilang pa ba|url=http://www.gmanetwork.com/news/story/249810/scitech/technology/the-philippine-internet-turns-18-is-anyone-still-counting|access-2AGM_2019|18-is-anyone-still-counting|1/2GMarch News|date=February 29, 2012|author=Jim Ayson}}</ref>
===Abril===
* [[Abril 8]] – Pinawalang-sala ng [[Pasig]] [[Regional Trial Court]] (RTC) ang walong indibidwal na kinasuhan noong 1992 ng pagdukot sa tatlong batang [[Taiwanese|Taiwanese]]; kabilang sa kanila ang mga punong inspektor ng pulisya, ang mga natanggal sa serbisyo na sina Maj. Timoteo Zarcal at Maj. Jose Pring.<ref>"Pring, Zarcal, pinawalang-sala" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940409&printsec=frontpage&hl=en (Abril 9, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>—''[https://apnews.com/4e7c8cdb04828581ddfa8c56bdf3c585 "Mga Pinuno ng Anti-Kidnapping Squad Kinasuhan ng Pagtakbo sa Hostage Ring"]'' [[Associated Press|AP News]]. Agosto 18, 1992.<br />—''[https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1992-09-06-9203210144-story.html "Ang idolo ng Matinee ay gumanap sa totoong buhay"]'' [[Chicago Tribune]]. Setyembre 6, 1992.<br />Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref> Ang nasabing mga opisyal ng pulisya ay papatayin sa magkakahiwalay na insidente ng [[Alex Boncayao Brigade]] (ABB), isang yunit ng [[New People's Army]], nang huling bahagi ng taong iyon.<ref name=":0" /><ref name="Z&P">—''[https://cebudailynews.inquirer.net/97303/the-dirty-war-against-illegal-drugs (Opinyon) "Ang maruming digmaan laban sa ilegal na droga"]'' [[Cebu Daily News]]. Hulyo 7, 2016.<br />—''[https://tfdp.net/publications/phru/37-volume-24-number-1/314-jailed-but-not-jaded "Nakakulong Ngunit Hindi Napagod"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200831084924/https://tfdp.net/publications/phru/37-volume-24-number-1/314-jailed-but-not-jaded|date=Agosto 31, 2020}}'' [[Mga Detenido ng Task Force ng Pilipinas]]. Disyembre 1, 2012.<br />Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref><ref>{{Banggitin ang balita|last=Romero|first=Paolo|url=https://www.philstar.com/headlines/2000/04/29/87772/abb-man-pring-zarcal-slays-falls|title=Tao ng ABB sa Pring, Zarcal, pinaslang ang talon|petsa=Abril 29, 2000|work=[[The Philippine Star]]|access-date=Marso 13, 2020}}</ref>
* [[Abril 10]]:
** Ang masaker kina Helen, Chelsea Liz at Anne Geleen Arandia sa [[Lipa, Batangas|Lungsod ng Lipa]], [[Batangas]].
** Ang [[Mandaluyong]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 7675''.
* [[Abril 19]] – Si Fernando Galera, isang tindero ng isda na inakusahan ng pagnanakaw na may kasamang panggagahasa noong Enero, ay hinatulan ng [[Lungsod Quezon]] [[Regional Trial Court|RTC]] at hinatulan ng kamatayan sa unang pagkakataon simula nang ibalik ang [[Parusang Kapital sa Pilipinas|parusang kapital sa bansa]] noong Enero 1.<ref>[https://apnews.com/article/d2a057b8fb8353c48d83cbd580736292 ''"Ibinigay ng Korte ang Unang Parusang Kamatayan Simula Nang Muling Ipatupad ang Parusang Kapital"''] [[Associated Press]]. Kinuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://thedefiant.net/justice-for-whom/ "Hustisya Para Kanino?"]'' The Defiant.net. Nakuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://www.refworld.org/docid/3ae6a99f4.html "Ang Parusang Kamatayan: Kriminalidad, Katarungan at Karapatang Pantao"]'' [[Amnesty International]] (sa pamamagitan ng Refworld). Nakuha noong 04-12-2021.</ref> Bago ang kanyang inaasahang pagbitay noong 1997, si Galera ay napawalang-sala at iniutos na palayain ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] matapos baligtarin ang hatol, kasunod ng mga apela para sa muling paglilitis ng kaso.<ref>''[https://www.gluckman.com/Death'Penalty.htm "Naghihintay na Umalis"]'' Nakuha noong 04-12-2021.</ref><ref>''[https://lawphil.net/judjuris/juri1997/oct1997/gr_115938_1997.html "G.R. NO. 115938"]'' Oktubre 30, 1997. Nakuha noong 04-12-2021.</ref>
* [[Abril 25]] – Ang aktor na si [[Robin Padilla]] ay nahatulan ng ilegal na pag-aari ng mga baril; sinimulan niyang pagsilbihan ang sentensya ng bilangguan noong 1995. Siya ay pinalaya matapos mabigyan ng conditional pardon ni Pangulong [[Fidel V. Ramos|Ramos]]; mabibigyan ng absolute pardon ni Pangulong [[Rodrigo Duterte|Duterte]] noong 2016.<ref>Para sa kaganapang ito at sa mga susunod pang kaganapan:<br />—''[https://www.deseret.com/1995/8/11/19187154/filipino-actor-s-still-on-lam-after-weapons-conviction "Ang aktor na Pilipino ay nasa ilalim pa rin ng batas matapos ang conviction sa mga armas"]'' [[Associated Press]] via [[Deseret News]]. Agosto 11, 1995.<br />—''[https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html "Nagbigay si Duterte ng ganap na kapatawaran sa aktor na si Robin Padilla"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803095307/https://www.cnnphilippines.com/news/2016/11/15/Duterte-Robin-Padillla-absolute-pardon.html|date=Agosto 3, 2022}}'' [[CNN Philippines]]. Nob. 15, 2016.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />—''[https://www.chanrobles.com/cralaw/1996julydecisions.php?id=449 "G.R. No. 121917"]'' Chan Robles Virtual Law Library. Hulyo 31, 1996.<br />—''[https://lawyerly.ph/juris/view/c872e "G.R. No. 121917"]'' Lawyerly. Marso 12, 1997.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hunyo 30, 2022.</ref>
* [[Abril 26]] – Bumoto ang [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] ng 7–6, upang pawalang-bisa ang isang kontrata sa pagitan ng [[Philippine Charity Sweepstakes Office]] at isang kompanya ng Malaysia na magsagawa ng online na [[Lottery|lotto]] sa bansa, na nagsasaad na lumalabag ito sa batas.<ref name=":0">Cable, Honor Blanco. [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19950101&printsec=frontpage&hl=en (1995, Enero 1)] "'94, Ang Taon Na Iyon." ''[[Manila Standard]]'', pp.4–5. Kinuha noong Marso 12, 2020.</ref>
===Mayo===
* [[Mayo]] – Isang panloloko, na kinasasangkutan ng mga hindi naihatid na treasury bill, na kagagawan ng ilang tao sa Bancapital Development Corp., ang natuklasan ng mga awtoridad. Ito ay nagkakahalaga ng halos isang bilyong piso na potensyal na pagkalugi sa sistema ng pagbabangko.<ref name=":0" />
* [[Mayo 21]] – [[Miss Universe 1994]], ang ika-43 [[Miss Universe]] na patimpalak, ay ginanap sa [[Manila]]. Ang paparating na Miss Universe [[Dayanara Torres]] ng [[Puerto Rico]] ang nagwagi sa patimpalak, si [[Sushmita Sen]] ng [[India]].
* [[Mayo 26]] – Si [[Filemon Lagman]], pinuno ng urban hit squad ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]] (CPP) na [[Alex Boncayao Brigade|ABB]], ay inaresto ng militar sa [[Lungsod Quezon]].<ref>{{Banggitin ang balita|last=Branigin|first=William|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1994/05/27/manila-captures-head-of-communist-rebels/839e19a5-8adb-4293-b182-8d5c6a72f0b0/|title=Nahuli ng Maynila ang pinuno ng mga rebeldeng komunista|petsa=Mayo 27, 1994|pahayagan=[[The Washington Post]]|access-date=Marso 13, 2020}}</ref>
===Hunyo===
* [[Hunyo 5]] – Isang kumperensya tungkol sa [[Indonesia]] [[pananakop ng Indonesia sa East Timor|pagsasanib]] sa [[East Timor]] ang ginanap.<ref name=":0" />
* [[Hunyo 8]] – Dinakip ng mga ekstremistang grupo ng [[Abu Sayyaf]] ang humigit-kumulang 52 sibilyan sa isang highway sa [[Isabela, Basilan]], kabilang ang 50 pasahero ng isang convoy na papunta sa [[Lantawan]], pati na rin ang paring [[Lamitan]] [[Roman Catholic]] na si Rev. Cirilo Nacorda; pinalaya ang lahat ng bihag maliban sa 36 na [[Kristiyano]]; 15 sa kanila ang binaril at isa ang nakatakas. Sa Hunyo 13, dalawampu sa mga nahuli ay palalayain matapos mabayaran ang perang pantubos sa mga bumihag, dahil si Nacorda na lamang ang natitira sa pagkabihag.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref>—''[https://cbcponline.net/statement-on-father-cirilo-nacorda-and-the-abbu-sayyaf/ "Pahayag tungkol kay Padre Cirilo Nacorda at sa Abbu Sayyaf"]'' [[Catholic Bishops' Conference of the Philippines|CBCP Online]]. Hulyo 10, 1994.<br />—''[https://apnews.com/article/7b3759f4c39fb5a0bd496f904ed43fea "Sinasabing Malapit Nang Magkasundo ang mga Kidnapper ng Pari sa mga Tuntunin ng Pagpapalaya"]'' [[Associated Press]]. Hulyo 12, 1994.<br />—''[https://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/1994/07/22/safe-release-of-kidnapped-priest-in-western-mindanao-in-doubt&post_id=45664 "Ligtas na pagpapalaya ng dinukot na pari sa Kanlurang Mindanao ay pinag-iisipan"]'' [[UCA News]]. Hulyo 21, 1994.<br /><br />Kinunan noong Abril 15, 2021.</ref><ref name="CNfree" /><ref>"Ganti ng Abu Sayyaf, 15 ang napatay" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940608&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 9, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref>
* [[Hunyo 10]] – Mga pag-atake ng bomba sa [[Lungsod ng Zamboanga]], na isinagawa ng Grupong [[Abu Sayyaf]], pumatay ng 71 katao.<ref>{{Banggitin ang web|url=https://www.pressreader.com/philippines/manila-times/20091213/281835754803916|title=Mas maraming masaker sa Mindanao kaysa sa ibang bahagi ng bansa|date=Disyembre 13, 2009|website=[[The Manila Times]] (via [[PressReader]])|access-date=Agosto 16, 2019}}</ref>
===Hulyo===
* [[Hulyo]] – Dinukot ng mga dating miyembro ng Bangsa Moro Army ng [[MNLF]] ang opisyal ng palakasan ng lungsod na si So Kim Cheng sa [[Davao City]]; sa kabila ng saradong negosasyon, hindi pinakawalan ng mga bumihag ang biktima at kalaunan ay pinatay ito matapos nilang malaman ang isang grupo ng mga operatiba na nagsasagawa ng sariling pagtatangkang pagsagip.<ref name=":1" />
* [[Hulyo 6]]
** Ang munisipalidad ng [[Santiago, Isabela|Santiago]] sa lalawigan ng [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] ay naging isang malayang lungsod sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Republic Act No. 7720''.
** Si Nancy Siscar, isang 22-taong-gulang na guro sa elementarya, ay ginahasa at pinatay ng magkapatid na sina Jurry Andal, Ricardo Andal at Edwin Mendoza sa Barangay Banoyo, [[San Luis, Batangas]].<ref>{{Cite web|date=Setyembre 25, 1997|title=G.R. Blg. 124933 Setyembre 25, 1997|url=https://lawphil.net/judjuris/juri1997/sep1997/gr_124933_1997.html|url-status=live|access-date=Disyembre 27, 2021|website=Ang Proyektong Lawphil - Arellano Law Foundation, Inc.|archive-url=https://web.archive.org/web/20071201045446/http://www.lawphil.net:80/judjuris/juri1997/sep1997/gr_124933_1997.html |archive-date=Disyembre 1, 2007 }}</ref>
===Agosto===
* [[Agosto 8]] – Si Padre Nacorda, matapos ibigay ng [[Abu Sayyaf|ASG]] sa [[Moro National Liberation Front]] (MNLF) noong Hulyo 26 bilang bahagi ng mga pagsisikap para sa kanyang kalayaan, ay pinalaya nang walang pinsala, na nagtapos sa isang sitwasyon ng hostage na tumagal nang halos dalawang buwan.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref name="CNfree">Ibinigay ng mga ekstremistang Islamiko si Nacorda sa isang grupo ng mga rebeldeng Muslim:<br />''[https://www.upi.com/Archives/1994/07/26/Priest-reported-freed-by-extremists/8362775195200/ "Pari na iniulat na pinalaya ng mga ekstremista"]'' [[United Press International]]. Hulyo 26, 1994.<br />Pinalaya si Nacorda:<br />''[https://www.upi.com/Archives/1994/08/07/Kidnapped-Catholic-priest-released/2893776232000/ "Pinalaya ang dinukot na paring Katoliko"]'' United Press International. Agosto 8, 1994.<br />Kuwento tungkol kay C. Nacorda:<br />''[https://www.faithfullpod.com/3-facing-terror-finding-hope/ "Facing Terror, Finding Hope"]'' Faith Full Podcast. Abr. 14, 2018.<br /><br />Kinunan noong Abr. 15, 2021.</ref>
* Agosto – Idineklara ng [[Korte Suprema ng Pilipinas|Korte Suprema]] na legal ang kontrobersyal na ''Batas sa VAT (value-added tax)'', at ipinapahayag din na ang ipinatupad na batas ay hindi nakikialam sa mga karapatang pantao. Bilang tugon, ang Energy Regulatory Board (ERB) ay nag-utos ng pagbaba sa presyo ng gasolina ng ₱1, at inutusan din ang [[National Power Corporation]] na ibaba ang mga singil sa pagsasaayos ng presyo ng gasolina na sumasaklaw sa 17-araw na panahon sa unang quarter ng taon.<ref name=":0" />
* [[Agosto 14]] – Isang malaking demonstrasyon laban sa birth control ang isinagawa ng daan-daang libong Pilipino sa pangunguna ni [[Jaime Sin|Cardinal Sin]], sa [[Luneta Park]], [[Manila]].<ref name=":0" />
* [[Agosto 27]] – Dinakip ng mga rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF) ang 8 South Koreans at 30 Pilipino, na pawang nagtatrabaho sa construction site ng proyektong irigasyon ng gobyerno sa [[Mindanao]], na inaangkin na nanghihimasok ito sa kanilang teritoryo; Pinalaya ang mga bihag, Setyembre 4, kasunod ng negosasyon.<ref name=":1" />
* [[Agosto 29]] – Isang pagsabog sa minahan ng karbon sa [[Malangas]], na noon ay bahagi ng [[Zamboanga del Sur]], ang ikinamatay ng 119 katao sa magiging pinakamatinding sakuna sa minahan sa bansa.<ref>—''[https://apnews.com/article/bcfc6cdeb26dd611a0a988c3ee292ba7 "Wala nang inaasahang mga nakaligtas na matatagpuan pagkatapos ng sakuna sa minahan"]'' [[Associated Press|AP]]. Agosto 31, 1994. Nakuha noong 04-29-2021.
—''[https://gulfnews.com/world/asia/philippines/gold-in-the-philippines-how-much-is-it-really-worth-1.1552204923140 "Ginto sa Pilipinas: Magkano ba talaga ang halaga nito?"]'' [[Gulf News]]. Marso 11, 2019. Nakuha noong 02-14-2022.<br />
—''[https://gulfnews.com/world/oceania/the-worst-mining-disasters-since-1990-1.1332385 "Ang pinakamalalang sakuna sa pagmimina simula noong 1990"]'' Gulf News. Mayo 14, 2014. Nakuha noong 02-14-2022.</ref>
===Setyembre===
* [[Setyembre 1]]–[[Setyembre 5|5]] – Pumirma ang [[Pamahalaan ng Pilipinas|gobyerno]] at ang [[Moro National Liberation Front]] ng isang kasunduan sa tigil-putukan, na naglalayong wakasan ang digmaang gerilya.
* [[Setyembre 4]] – Dinukot ng mga hindi kilalang lalaki ang mga mangangalakal na sina Sixto Escudero, Sr. sa [[M'lang, Cotabato]] at si Jorge Lim at ang kanyang dalawang anak sa [[General Santos]]; Ang mga biktima ay nailigtas kalaunan ng mga awtoridad.<ref name=":1" />
* [[Setyembre 15]] – Ang [[Manila]] [[Regional Trial Court|RTC]], sa pamamagitan ng isang pansamantalang restraining order, ay nagpatigil sa isang utos mula sa [[Malacañang]] na nagbabawal sa [[jai alai]].<ref name=":0" /><ref>"Pinatigil ng Korte ang utos ng Palasyo tungkol sa jai alai" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940916&printsec=frontpage&hl=en (Setyembre 16, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Kinuha noong Abril 15, 2021.</ref>
* [[Setyembre 23]] – Isang mudslide sa [[Mount Pinatubo]], na dulot ng malakas na ulan isang araw bago nito, ay naiulat na ikinamatay ng 20 katao, at 3 ang nawawala. Kabilang sa mga debris na dumaloy ang mga lahar na inilabas ng [[pagsabog ng Bundok Pinatubo noong 1991|isang pagsabog noong 1991]].<ref>''[https://reliefweb.int/report/philippines/philippine-lahar-sep-1994-un-dha-information-reports-1-3 "Philippine Lahar Set 1994 UN DHA Information Reports 1-3"]'' [[ReliefWeb]]. Nakuha noong Peb. 15, 2021.</ref>
===Oktubre===
* [[Oktubre]] – Sinalakay ng grupong rebeldeng [[Moro Islamic Liberation Front|MILF]] ang mga bayan sa [[North Cotabato]], kung saan sinunog nila ang isang simbahan at 10 bahay sa [[Aleosan]], at binihag ang 26 na sibilyan sa [[Kabacan, Cotabato|Kabacan]], na pinalaya kalaunan. Sa loob ng buwang ito, sunod-sunod na pag-atake ng terorismo sa probinsya ang nagresulta sa pagkamatay ng 50 katao mula sa panig ng mga rebelde at gobyerno at pagpapaalis ng libu-libo mula sa apat na munisipalidad; ay mapipigilan sa pamamagitan ng tigil-putukan sa katapusan ng buwan.<ref name=":1" />
===Nobyembre===
* [[Nobyembre]] – Sinampahan ng mga kasong graft ang sinibak na pinuno ng Bureau of Immigration and Deportation na si Zafiro Respicio at 2 iba pa kaugnay ng maanomalyang deportasyon ng 11 Indian na nahaharap sa mga kasong droga sa korte.<ref name=":0" />
* [[Nobyembre 14]] – Dinukot ni [[Eugene A. Tan|Eugene Tan]], dating pangulo ng [[Pinagsamang mga Abogasya ng Pilipinas]], at ang kanyang drayber ng anim na armadong lalaki sa [[Muntinlupa]] at pinatay sa [[Silang, Cavite]]; ang kanilang mga bangkay ay matatagpuan makalipas ang apat na araw sa kalapit na [[Dasmariñas]]. Noong 2011, ang [[Cavite]] [[Regional Trial Court|RTC]] ay hinatulan lamang ang gunman, na hinatulan ng ''[[reclusión perpetua]]'', at pinawalang-sala ang lahat ng iba pang sangkot.<ref name=":0" /><ref name="xET" />
* [[Nobyembre 15]] – [[1994 Mindoro earthquake|Isang lindol]] (Magnitude: 7.1 [[moment magnitude scale|M<sub>w</sub>]]) na sinundan ng malalaking alon na nanalasa sa [[Mindoro]], na ikinamatay ng hindi bababa sa 65 katao at ikinasugat ng mahigit 130 iba pa.<ref name=":0" />
===Disyembre===
* [[Disyembre 2]] – Nagbanggaan ang barkong pang-isla na [[MV Cebu City|MV ''Cebu City'']] at ang barkong pangkargamento na nakarehistro sa Singapore na ''Kota Suria'' sa [[Manila Bay]], sa pagitan ng [[Corregidor Island]] at [[Maragandon, Cavite]], na ikinamatay ng mahigit isang daan, at pinaniniwalaang marami ang nalunod.<ref name=":0" />
* [[Disyembre 8]] – Si Dennis Venturina, isang miyembro ng UP [[Sigma Rho]] fraternity ay pinatay ng limang miyembro ng Scintilla Juris Fraternity sa loob ng gusali ng UP.
* [[Disyembre 11]] – Isang bomba, na umano'y itinanim ni [[Ramzi Yousef]], ang sumabog sakay ng [[Philippine Airlines Flight 434]] patungong [[Tokyo]], na ikinamatay ng isang negosyanteng [[Japanese|Hapones]]. Ang pambobomba, kasama ang isa pa sa isang sinehan sa [[Maynila]] noong Disyembre 1, ay bahagi ng isang pagsubok para sa ''[[Project Bojinka]]''.<ref>—''[https://www.washingtonpost.com/wp-srv/national/longterm/twa800/bomb.htm "Maaaring Makasagabal ang mga Bagong Kagamitan sa Seguridad ng Eroplano"]'' [[The Washington Post]]. Hulyo 21, 1996.<br />—''[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1996-05-30-mn-10105-story.html "Nagbukas ang Paglilitis sa Umano'y Plano ng Pambobomba ng Eroplano"]'' [[Los Angeles Times]]. Mayo 30, 1995.<br />—''[https://www.nytimes.com/1996/06/04/nyregion/plane-bombing-is-described-in-terror-trial.html "Inilarawan ang Pagbomba sa Eroplano sa Paglilitis sa Terorismo"]'' ''[[The New York Times]]''. Hunyo 4, 1996.<br />—''[https://www.govinfo.gov/content/pkg/CRECB-2007-pt3/html/CRECB-2007-pt3-Pg4137-3.htm "Pagpupugay kay Kapitan Eduardo Reyes"]'' [[Tanggapan ng Paglalathala ng Pamahalaan ng Estados Unidos]].<br />—''[https://www.tsa.gov/sites/default/files/mission_hall_exhibit_final_508.pdf "Mission Hall: Pag-alala sa Nakaraan, Pagbibigay-alam sa Hinaharap"]'' (PDF) [[Pangasiwaan ng Seguridad sa Transportasyon]].<br />Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hunyo 29, 2022.<br /><br />—''[https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995 "Salamat sa Sunog, Plano ni Bojinka Plano ng Terorismo na Nabunyag, Sa Kasaysayan Enero 6, 1995"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220720163824/https://voi.id/en/121304/thanks-to-fire-bojinka-plot-terrorism-plan-revealed-in-history-january-6-1995|date=Hulyo 20, 2022}}'' VOI - Panahon ng Pag-unlad ng Balita. Enero 6, 2022. Nakuha noong Hunyo 28, 2022.</ref>
* [[Disyembre 14]] – Bumoto ang [[Senado ng Pilipinas|Senado]] ng 18–5, upang pagtibayin ang ''[[Uruguay Round]] sa [[Pangkalahatang Kasunduan sa mga Taripa at Kalakalan]]'' (UR-GATT), isang kasunduan sa kalakalan sa liberalisadong pandaigdigang sistema ng kalakalan, na ipapataw sa bansa sa unang araw ng 1995.<ref name=":0" /><ref>"Tinapos ng Senado ang debate, pinagtibay ang GATT" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19941215&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 15, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref>
==Palakasan==
* [[Oktubre 2]]–[[Oktubre 16|16]] – Ang '''[[Pilipinas]]''' ay lumalahok sa [[1994 Palarong Asyano]] na ginanap sa [[Hiroshima]], Japan mula Oktubre 2 hanggang 16, 1994. Ito ay nasa ika-14 na pwesto na may tatlong gintong medalya, dalawang pilak na medalya at walong tansong medalya na may kabuuang 13 medalya.<ref>[http://www.ocasia.org/12AG.asp 1994 Asian Games medal tally] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215001230/http://ocasia.org/12AG.asp |date=Pebrero 15, 2009 }}</ref>
==Libangan at kultura==
* [[Hunyo 22]] – Ang taunang seremonya ng paggawad ng parangal sa [[Pista ng Pelikulang Maynila]] sa Hotel sa Midtown ng Maynila (Ramada) ay nadungisan ng [[Iskandalo sa Pista ng Pelikulang Maynila noong 1994|mga paratang ng pandaraya]] sa mga resulta para sa pinakamahusay na aktor at aktres. Ang tinaguriang "Filmfest Seven", kabilang ang mga pekeng nanalo, ay kakasuhan ng pandaraya kalaunan, kung saan si [[Lolit Solis]] ay hahatulan lamang na ilagay sa ilalim ng pangangasiwa ng korte.<ref name=":0" /><ref>"Imbestigasyon sa 'fiasco' ng MFF – Lim" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940620&printsec=frontpage&hl=en (Hunyo 24, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 6. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>{{cite news|url=https://www.chicagotribune.com/1994/06/27/filipino-actress-steals-the-show/|title=Pilipino Actress Steals The Show|date=Hunyo 27, 1994|newspaper=[[Chicago Tribune]]|access-date=Enero 16, 2018}}<br><br>—''[https://apnews.com/article/52d8b8253e33b1370287d13104c3c401 "Pito ang Kinasuhan sa Iskandalo ng Pelikulang Pilipino"]'' [[Associated Press]]. Hunyo 29, 1994.<br>—''[https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1994/07/18/its-film-fest-scam-the-sequel-a-month-later-the-philippines-scandal-refuses-to-go-away/38519c83-76ae-45a4-ac24-b55218c2f0cc/ "Ito ay panloloko sa film fest: Ang karugtong! Pagkalipas ng isang buwan, ang iskandalo ng Pilipinas ay ayaw mawala"]'' [[The Washington Post]]. Hulyo 18, 1994.<br>—''[https://www.lionheartv.net/2015/12/mmff-scandals/4/ "Mga iskandalo na yumanig sa Metro Manila Film Festival nitong mga nakaraang taon"]'' LionhearTV. 2015.<br>—''[https://entertainment.inquirer.net/305581/lolit-solis-on-1994-manila-film-fest-scam-it-was-a-nightmare-for-me/ "Lolit Solis tungkol sa panloloko sa Manila Film Fest noong 1994: 'Isa itong bangungot para sa akin'"]'' [[Inquirer.net]]. Nob. 20, 2018.<br>—''[https://www.pep.ph/news/local/152219/1994-manila-film-festival-scandal-showbiz-history-a4437-20200624-lfrm2 "Manila Film Festival 1994: Ang Iskandalo na Yumanig sa Showbiz"]'' [[Philippine Entertainment Portal]]. Hunyo 24, 2020.<br>Ang lahat ng nabanggit ay nakuha noong Hulyo 21, 2022.</ref>
==Telebisyon==
{{pangunahing|1994 sa telebisyon sa Pilipinas}}
===Premiere===
* [[Kousoku Sentai Turboranger]] sa [[DZTV-TV|IBC-13]] – Hunyo 25; Sabado 6:00 pm
* [[Chikyuu Sentai Fiveman]] sa [[DZTV-TV|IBC-13]] – Hunyo 25; Sabado 6:30 pm
* [[Sailor Moon]] sa ABC-5 (ngayon sa [[DWET-TV|TV5]]) – Hulyo 2; Sabado 6:00 pm
* [[Yaiba]] sa ABC-5 (ngayon sa [[DWET-TV|TV5]]) – Hulyo 3; Linggo 6:30 pm
* [[Captain Power and the Soldiers of the Future]] – Hulyo 3; Linggo 6:00 pm
* [[University Athletic Association of the Philippines|UAAP]] – UAAP Season 57 sa [[Radio Philippines Network|New Vision 9]] (mamaya RPN-9 at ngayon ay RPTV) – Hulyo 9
* [[National Collegiate Athletic Association|NCAA]] – NCAA Season 70 sa [[DWGT-TV|PTV-4]] – Hunyo 25
==Kapanganakan==
* [[Enero 3]] – Akiko Solon, mang-aawit at aktres
*Enero 6:
** MJ Cayabyab, aktor at mang-aawit
** [[Catriona Gray]], [[Miss Universe 2018]]
* Enero 7 - Jessica Marasigan, miyembro ng Girltrends at Miss Philippines Water 2017
* Enero 11 - [[Ritz Azul]], aktres
* Enero 15 - [[Vince Gamad]], aktor
* [[Enero 22]] – Hiedi Kysther Domingo, call center agent
* [[Pebrero 1]] – Anthony Rosaldo, aktor at mang-aawit
* [[Pebrero 9]] – Jo Berry, artista
* [[Pebrero 13]] – Kevin Aseniero, boksingero
* [[Marso 7]] – Sandro Marcos, politiko
* Marso 10 - Ma. Anneth Soledad Mirano, makata
* Marso 21 - Jeron Teng, basketball player
* [[Abril 5]] – Mylene Paat, manlalaro ng balibol
* [[Abril 6]]:
** [[Jasmine Curtis-Smith]], aktres
** Yesh Burce, aktres
* Abril 7 - [[Jasmine Curtis-Smith]], artista
* [[Abril 10]] – Ingrid dela Paz, aktres at modelo
* Abril 16 - [[Angelica Jane Yap]], aktres at modelo
* [[Abril 23]] – Miko Mangguba, aktor at miyembro ng Top One Project (T.O.P.)
* Abril 27 - [[Elmo Magalona]], aktor at mang-aawit
* [[Mayo 8]] – Joy Plaza, aktres at modelo
* Mayo 17 - [[Julie Anne San Jose]], aktres at mang-aawit
* [[Mayo 27]] – Nicole Kim Donesa, aktres
* [[Mayo 30]] – Joaquin Manansala, modelo
* [[Hunyo 4]] – Al John Viloria, modelo at medikal na manggagamot
* Hunyo 13 - Hopia Legaspi, aktres
* Hunyo 16:
** Mica Dyan Borja, host at beauty queen
**[[Lharby Policarpio]], artista
* [[Hunyo 18]] – Sunshine Guimary, aktres, vlogger at online sensations
*Hunyo 21 - Mika Aereen Reyes, volleyball player
*Hulyo 9 - Donnalyn Bartolome, aktres at mang-aawit
* [[Hulyo 12]] – Junnie Boy, vlogger
*Hulyo 24 - Franki Russell, aktres
*Hulyo 30 - [[Isabella De Leon]], aktres at mang-aawit
*Agosto 3 - Sarah Carlos, aktres at courtide reporter ng NCAA sa [[ABS-CBN Sports]] at nag-aral sa [[San Beda College]].
* [[Agosto 12]] – Kristof Garcia, modelo at aktor
*Agosto 14 - [[Kim Rodriguez]], aktres
*Agosto 16 - Tippy Dos Santos, aktres at mang-aawit
*Agosto 23 - [[Mark Neumann]], aktor
*Setyembre 6 - [[Klarisse de Guzman]], mang-aawit
*Setyembre 9 - Ganiel Krishnan, beauty queen at reporter ng korte
*Setyembre 20 - Daisuke Sato, player ng football
*Setyembre 21 - Mara Alberto, aktres, mananayaw, mang-aawit, at host
* [[Setyembre 22]] – Avery Paraiso, aktor
* [[Setyembre 23]] – Frances Molina, manlalaro ng volleyball
* [[Oktubre 6]] – Javi Benitez, aktor, host at model
* [[Oktubre 13]] – [[Ian Lariba]], table tennis player (namatay noong [[2018 sa Pilipinas|2018]])
*Nobyembre 2 - [[Denise Barbacena]], mang-aawit at artista
* [[Nobyembre 7]] – [[Hiro Peralta]], aktor
*Nobyembre 17 - Emmanuelle Vera, aktres at mang-aawit
*Nobyembre 20 - [[Kristofer Martin]], artista
*Nobyembre 23 - Monica Cuenco, aktres at mang-aawit
*Nobyembre 26:
** Noven Belleza, mang-aawit
** [[Yves Flores]], artista
* [[Disyembre 5]] – [[Katrina Velarde]], mangaawit
*Disyembre 7 - [[Myrtle Sarrosa]], aktres at dating reporter ng courtide ng [[National Collegiate Athletic Association]] sa [[ABS-CBN Sports and Action]]
*Disyembre 14 - [[Joshua Dionisio]], aktor
*Disyembre 17 – [[Darwin Ramos]], batang lansangan at [[Lingkod ng Diyos]] (pumanaw noong 2012)
* [[Disyembre 27]] – Camille Rodriguez, manlalaro ng putbol
*Disyembre 29 - [[Kristel Fulgar]], aktres
==Kamatayan==
* [[Enero 28]] – [[Betty Go Belmonte]], Pilipina mamamahayag at tagapaglathala ng pahayagan (ipinanganak 1933)
* [[Marso 25]] – [[Jesus M. Vargas]], [[Kalihim ng Pambansang Depensa (Pilipinas)|Kalihim ng Pambansang Depensa]] (ipinanganak 1905)
* [[Abril 3]] – [[Leopoldo Mabilangan|Ka Hector]], dating pinuno ng lokal na [[Bagong Hukbong Bayan]] at kilalang rebeldeng bumalik<ref name=":0" /><ref>"'Ka Hector' pinaslang sa pintuan ng simbahan" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19940404&printsec=frontpage&hl=en (Abril 4, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref><ref>—''[https://www.upi.com/Archives/1994/04/04/Communist-guerrillas-are-believeled-to-have-carried-out-the/4412765432000/ "Pinaniniwalaang nagsagawa ang mga gerilyang Komunista"]'' [[UPI]]. Abril 4, 1994.<br>—''[http://spectrezine.org/global/CPP "Pagpatay bilang Pulitika"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200831084158/http://spectrezine.org/global/CPP |date=Agosto 31, 2020 }}'' Spectrezine.<br>—''[http://www.internationalviewpoint.org/spip.php?article616 "Ang "Listahan ng mga Tinamaan" ng CPP-NPA-NDF – isang paunang ulat"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251108124306/https://internationalviewpoint.org/spip.php?article616 |date=2025-11-08 }}'' Pandaigdigang Pananaw. Mar 15, 2005.<br>Kinunan noong Mar 13, 2020.</ref>-->
* [[Abril 7]] – [[Cesar Legaspi]], art director, [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] (ipinanganak 1917)
* [[Mayo 7]] – Timoteo Zarcal, kontrobersyal na dating opisyal ng pulisya<ref name=":0" /><ref name="Z&P" /><ref>—''[https://www.upi.com/Archives/1994/05/07/Philippine-police-major-ambushed-killed/3966768283200/ "Philippine police major inambush, pinatay"]'' [[United Press International]]. Mayo 7, 1994.<br>—''[https://www.abs-cbn.com/nation/11/02/11/death-squad-victims-family-seeks-justice "Pamilya ng biktima ng Death squad, humingi ng hustisya"]'' [[ABS-CBN News and Current Affairs|ABS-CBN News]]. Nobyembre 2, 2011.<br>Kinunan noong Marso 13, 2020.</ref>
* [[Mayo 17]] – [[Leonila Garcia]], Ika-8 Unang Ginang ng Pilipinas (ipinanganak [[1906]])
* [[Setyembre 6]] – [[Luis Beltran]], mamamahayag (ipinanganak 1936)<ref>''[https://apnews.com/article/1955b2686fc4ef781e1ae31adce69e17 "Luis Beltran, Kilalang Mamamahayag ng Pilipinas"]'' [[Associated Press]]. Setyembre 6, 1994. Nakuha noong Hulyo 5, 2022.<br />Ayon sa binanggit ni:<br />''[https://hrvvmemcom.gov.ph/luis-diaz-beltran-2/ "Luis Diaz Beltran"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204022538/https://hrvvmemcom.gov.ph/luis-diaz-beltran-2/ |date=2022-12-04 }}'' Komisyon sa Pag-alaala ng mga Biktima ng Paglabag sa Karapatang Pantao. Nakuha noong Hulyo 4, 2022.</ref>
* [[Nobyembre 14]] – [[Eugene A. Tan]], pangulo ng [[Pinagsamang mga Abogasya ng Pilipinas]] (ipinanganak noong 1945)<ref name=":0" /><ref name="xET">—''[https://www.icj.org/assassination-of-attorney-eugene-tan-metro-manila-philippines/ "Philippines: pagpatay kay abogado Eugene Tan"]'' [[International Commission of Jurists]]. Nob. 22, 1994. Nakuha noong Mar. 13, 2020.<br /><br />Para sa mga detalye ng kaso:<br />—''[https://lawphil.net/judjuris/juri2001/dec2001/gr_131106_2001.html "G.R. No. 131106"]'' Ang Proyektong LawPhil. Disyembre 7, 2001. Nakuha noong Abr. 15, 2021.<br />—''[https://www.chanrobles.com/cralaw/2006junedecisions.php?id=649 "G.R. NO. 142848"]'' Chan Robles Virtual Law Library. Hunyo 30, 2006. Nakuha noong Marso 13, 2020.<br />—''"TG-2395-94, TG-23595-94-A, TG-2396-94"'' Website ng Justice for All Foundation ni Eugene A. Tan. Nakuha noong Marso 13, 2020.<br />(1) ''[https://eugeneatan.wordpress.com/2011/02/24/memorandum-for-the-prosecution/ Memorandum para sa pag-uusig]'' Marso 18, 2008.<br />(2) ''[https://eugeneatan.wordpress.com/2011/02/27/regional-trial-court-decision-on-eugene-tans-murder-case-2/ Desisyon ng RTC]'' Enero 10, 2011.<br />— ''(Video) [[Crime Klasik]]: [https://m.youtube.com/watch?v=Wmi6GClZ7Hs Atty. Eugene Tan: Ang pinaslang na abogado]'' [[Martin Andanar]]'s [[YouTube]] channel. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref>
* [[Nobyembre 15]] – [[Leandro Locsin]], arkitekto, [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] (ipinanganak 1928)
* [[Disyembre 15]] – Jose Pring, isa pang kontrobersyal na opisyal ng pulisya<ref name=":0" /><ref name="Z&P" /><ref>''[https://jawawa.id/newsitem/gunmen-assassinate-senior-filipino-policeman-1447893297 "Pinatay ng mga armadong lalaki ang isang matataas na opisyal ng pulisyang Pilipino"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407031503/https://jawawa.id/newsitem/gunmen-assassinate-senior-filipino-policeman-1447893297 |date=2023-04-07 }}'' [[Reuters]] (via Jawawa, Indonesia). Disyembre 16, 1994. Nakuha noong Marso 13, 2020.</ref> at ama ng aktres na si [[Joyce Pring]] (edad 54)<ref>''[https://thefilam.net/archives/28837 "Si Joyce Pring at ang amang hindi niya nakilala"]'' The FilAm. Disyembre 11, 2018. Nakuha noong Marso 13, 2020.</ref><ref>"Pinaslang si Joe Pring" [https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19941216&printsec=frontpage&hl=en (Disyembre 16, 1994)] ''[[Manila Standard]]'', p. 3. Nakuha noong Abril 15, 2021.</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
{{Taon sa Pilipinas}}
{{Taon sa Asya|1994}}
[[Kategorya:1994 sa Pilipinas]]
3gegd333tixu8cjy4z9nycqdtv6c0ku
Talaan ng mga dihital na himpilang pantelebisyon sa Pilipinas
0
299026
2225622
2225534
2026-09-16T06:35:46Z
Julius Santos III
139725
2225622
wikitext
text/x-wiki
{{For|talaan ng mga analog na himpilang pangtelebisyon|Talaan ng mga analogong himpilang pangtelebisyon sa Pilipinas}}
{{Multiple issues|{{primary sources|date=Oktubre 2020}}
{{Unreliable sources|date=Abril 2025}}
{{more citations needed|date=Oktubre 2020}}
{{update|date=Abril 2023}}
}}
[[File:Digital broadcast standards.svg|thumb|400x400px|Pamantayan ng [[dihital na telebisyon]] sa buong mundo.]]
Ito ang isang '''talaan ng mga himpilang pantelebisyon na [[dihital na telebisyon sa Pilipinas|naka-dihital sa Pilipinas]]'''.<ref>{{cite web |title=NTC List of DTTB Stations via FOI website |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/3qwepDblYFlFpRIAxnpr8DeBq7m2qrvCyUDjZHDqcWYLHU55YohnTf2QwdWk8xHnErMQ6iIXPAiLJZM2qJGi32oxvPDGCessrNvB/NTC%20FOI%20223511250758.pdf |website=foi.gov.ph |date=September 6, 2019}}</ref> Mapapanood ang mga tsanel sa nakasaad na lugar. Pinagtibay ng [[National Telecommunication Commission|Pambansang Komisyon sa Telekomunikasyon (NTC)]] ang pamantayang [[ISDB-T]] para sa mga telebisyon sa Pilipinas.
==Paunang impormasyon==
[[File:ISDB-T CH Seg Prog allocation.svg|thumb|Mga bahagi (''segment'') ng ISDB-T]]
Huling isinapanahon noong Enero 2026.<ref>{{cite web |url=http://www.dtvpilipinas.org/ |title=DTV Pilipinas official website |access-date=2020-07-15 |archive-date=2020-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716060054/https://www.dtvpilipinas.org/ |url-status=dead }} {{cite web |url=https://dtvpilipinas.blogspot.com |title=DTV Pilipinas official blogsite }}</ref> Nasa ''test broadcast'' pa rin ang karamihan sa mga nakalistang himpilan. Inaasahang permanenteng magsasara ang lahat ng mga naka-analog na serbisyo pagdating ng taong 2026.<ref name=ntcph>{{cite news |title=Gov't wants analog TV switched off by 2023 |url=https://www.gmanetwork.com/news/story/599484/money/companies/gov-t-wants-analog-tv-switched-off-by-2023 |work=GMA News Online |date=February 14, 2017 |author=Cabuenas, Jon Viktor D.}}</ref>
''Galing sa ibang pahina ng wiking ito pati na rin sa mga sanggunian ang datos na ipinapakita sa talaang ito. Maaaring iba ang masagap na tsanel depende sa lugar o di kaya sa lakas ng signal ng himpilan. Karamihan rin ng mga nakalagay na tsanel rito ay naka-test broadcast, kaya naman maaaring hindi masagap ng ilang lugar ang ilang himpilan dahil sa mahinang signal (o dead spot) o di kaya'y mahina ang lakas ng pagta-transmit ng mga himpilan. May ilan ding mga tsanel na naka-encrypt at maaaring mapanood lamang sa piling mga tagagawang (manufacturer) ng set-top box o mobile dongle.''
{{clear}}
==National Capital Region==
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
|-
! Callsign
! class="unsortable"| [[Ultra high frequency|UHF]] Channel
! class="unsortable"| [[Dalas]]
! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
! Broadcaster
! Maikling pangalan
! class="unsortable"| Pagprograma
! class="unsortable"| Format ng Larawan
! Mga Oras ng Pag-broadcast
! Mga Tala
|-
| rowspan="4" | [[DWGT-TV]]
| rowspan="4" | '''14'''
| rowspan="4" | '''473.143 MHz'''
| '''4.01'''
| rowspan="4" | [[People's Television Network]]
| '''PTV HD1'''
| [[People's Television Network|PTV]]
| 16:9 [[1080i]] [[High-Definition Television|HDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - hatinggabi Weekends: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
| Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''4.02'''
| '''PTV SD1'''
| [[Congress TV]]
| rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="2" | 9 a.m. - 9 p.m.
| rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast
|-
| '''4.03'''
| '''PTV SD2'''
| [[DZRB-AM|Radyo Pilipinas 1]]
|-
| '''4.04'''
| '''PTV 1SEG'''
| [[People's Television Network|PTV]]
| [[16:9]] [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - hatinggabi Weekends: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="5" | [[DZBB-TV]]
| rowspan="5" | '''15'''
| rowspan="5" | '''479.143 MHz'''
| '''7.01'''
| rowspan="5" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]]
| '''GMA'''
| [[GMA Network]]
| rowspan="4" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
| rowspan="4" | Komersyal na broadcast (15 kW TPO; 100 kW ERP)
|-
| '''7.02'''
| '''GTV'''
| [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]]
| Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi
|-
| '''7.03'''
| '''HEART OF ASIA'''
| [[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]]
| rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi
|-
| '''7.07'''
| '''I HEART MOVES'''
| [[I Heart Movies]]
|-
| '''7.21'''
| '''GMA 1Seg'''
| [[GMA Network]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| [[DZMV-TV]]
| '''16'''
| '''485.143 MHz'''
| '''2.01'''
| [[Advanced Media Broadcasting System]]
| '''All TV HD'''
| [[All TV]]
| 16:9 [[1080p]] [[HDTV]]
| Lunes - Biyernes: 8 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado - Linggo: 8 a.m. - 11 p.m.
| Pagsubok na broadcast (10 kW)
|-
| rowspan="3" | [[DZTV-TV]]
| rowspan="3" | '''17'''
| rowspan="3" | '''491.143 MHz'''
| '''13.01'''
| rowspan="3" | [[Intercontinental Broadcasting Corporation]]
|'''Congress TV HD'''
| [[Congress TV]]
| [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]]
| rowspan="1" | Lunes - Biyernes: 9:00 a.m. - 9:00 p.m.
| rowspan="3" | Pagsubok na broadcast (3 kW)
|-
| '''13.02'''
| '''IBC HD'''
| [[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC 13]]
| 16:9 [[1080i]] [[HDTV]]
| rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 11:00 p.m. Sabado - Linggo: 7:00 a.m. - 10:00 p.m.
|-
| '''13.03'''
| '''DWAN HD'''
| [[DWAN-AM|DWAN 1206]]
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| rowspan="4" | [[DWET-TV]]
| rowspan="4" | '''18'''
| rowspan="4" | '''497.143 MHz'''
| '''5.01'''
| rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] at [[Cignal TV]]
| '''TV5'''
| [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]
| rowspan="3" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 4:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''5.02'''
| '''RPTV'''
| [[RPTV (TV channel)|RPTV]]
|-
| '''5.03'''
| '''One Sports'''
| [[One Sports (TV channel)|One Sports]]
| 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''5.35'''
| '''One Seg S1 '''
| [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]
| 16:9 [[144p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="2" | [[DZKB-TV]]
| rowspan="2" | '''19'''
| rowspan="2" | '''503.143 MHz'''
| '''19.02'''
| rowspan="2" | [[Radio Philippines Network]], [[Nine Media Corporation]] at [[Cignal TV]] (pinamamahalaan sa ilalim ng [[local marketing agreement|blocktime agreement]] kasama ng [[TV5 Network, Inc.]])
| '''RPTV HD'''
| rowspan="2" | [[RPTV (TV channel)|RPTV]]
| 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]]
| rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi
| Komersyal na broadcast (5 kW)
|-
| '''19.06'''
| '''RPTV HD 1Seg'''
| 16:9 [[240p]] [[LDTV]]
| [[1seg]]
|-
| rowspan="3" | [[DZOE-TV]]
| rowspan="3" | '''20'''
| rowspan="3" | '''509.143 MHz'''
| '''20.21'''
| rowspan="3" | [[ZOE Broadcasting Network]] (pinamamahalaan sa ilalim ng [[local marketing agreement|blocktime agreement]] kasama ng [[ABS-CBN Corporation]])
| '''A2Z'''
| [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]]
| rowspan="2" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. (the next day) Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan)
| rowspan="2" | Komersyal na broadcast (10 kW TPO; 30 kW ERP)
|-
| '''20.24'''
| '''Light TV'''
| [[DZOZ-DTV|Light TV]]
| Lunes - Sabado: 8 a.m. - 8 p.m. Linggo: 7 a.m. - 8 p.m.
|-
| '''20.31'''
| '''A2Z Oneseg'''
| [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes 5 a.m. - 12:15 a.m. Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan)
| rowspan="1" | [[1Seg]]
|-
| rowspan="4" | [[DWCP-DTV]]
| rowspan="4" | '''21'''
| rowspan="4" | '''515.143 MHz'''
| '''21.02'''
| rowspan="4" | [[Southern Broadcasting Network]] at [[Solar Entertainment Corporation]]
| '''SolarFlix'''
| [[SolarFlix]]
| rowspan="4" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="2" | 8 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
| Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital sa komersyal na broadcast (3 kW)
|-
| '''21.03'''
| '''Solar Sports'''
| [[Solar Sports]]
| rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast
|-
| '''21.04'''
| '''DepEd ALS'''
| [[Solar Learning]]
| Maaaring mag-iba ang mga oras
|-
| '''21.07'''
| '''Shop TV'''
| [[Shop TV]]
| 8 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| rowspan="2" {{n/a|PA}}
| rowspan="2" | '''23'''
| rowspan="2" | '''527.143 MHz'''
| '''23.01'''
| rowspan="2" | [[Aliw Broadcasting Corporation]]
| '''ALIW CHANNEL 23'''
| [[Aliw Channel 23]]
| 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]]
| rowspan="2" | 4 a.m. - 10 p.m.
| rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast / Pagsubok sa Configuration (3 kW)
|-
| '''23.02'''
| '''DWIZ NEWS TV'''
| [[DWIZ]]
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| rowspan="5" | [[DZEC-DTV]]
| rowspan="5" | '''28'''
| rowspan="5" | '''557.143 MHz'''
| '''28.01'''
| rowspan="5" | [[Eagle Broadcasting Corporation]]
| '''NET 25 HD'''
| rowspan="2" | [[Net 25]]
| 16:9 [[1080i]] [[HDTV]]
| rowspan="5" | 5 a.m. – hatinggabi (kinabukasan)
| rowspan="5" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''28.02'''
| '''NET 25 SD'''
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| '''28.03'''
| '''INCTV HD'''
| rowspan="2" | [[INC TV]]
| 16:9 [[1080i]] [[HDTV]]
|-
| '''28.04'''
| '''INCTV SD'''
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| '''28.05'''
| '''EBC RESERVED'''
| [[Net 25]]
| 16:9 [[1080i]] [[HDTV]]
|-
| rowspan="5" | [[DZRJ-DTV]]
| rowspan="5" | '''29'''
| rowspan="5" | '''563.143 MHz'''
| '''29.21'''
| rowspan="5" | [[Rajah Broadcasting Network]]
| '''RJ DigiTV'''
| [[DZRJ-DTV|RJ DigiTV]]
| rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[Standard-definition television|SDTV]]
| 5 a.m. - 2 a.m. (kinabukasan)
| Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital (Nasa ilalim pa rin ng pagsubok na broadcast) (2.5 kW)
|-
| '''29.22'''
| '''Timeless TV'''
| Timeless TV
| 24 Oras
| rowspan="4" | Pagsubok na broadcast
|-
| '''29.23'''
| '''Radyo Bandido TV'''
| [[DZRJ-AM|Radyo Bandido]]
| 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| 5 a.m. - hatinggabi
|-
| '''29.24'''
| '''Rock of Manila TV'''
| Rock MNL
| rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[Standard-definition television|SDTV]]
| 5 a.m. - 2 a.m. (kinabukasan)
|-
| '''29.25'''
| '''TV Maria'''
| [[TV Maria]]
| 24 Oras
|-
| rowspan="7" | [[DWKC-DTV]]
| rowspan="7" | '''31'''
| rowspan="7" | '''575.143 MHz'''
| '''31.01'''
| rowspan="7" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]]
| '''PRTV PRIME'''
| [[PRTV Prime Media]]
| [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]]
| 6 a.m. - hatinggabi
| rowspan="7" | Ganap na inilipat mula analog patungo sa dihital sa Commercial broadcast (5 kW)
|-
| '''31.02'''
| '''BLAST SPORTS'''
| Blast Sports
| [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]]
| 6 a.m. - hatinggabi
|-
| '''31.03'''
| '''KNOWLEDGE CHANNEL'''
| [[Knowledge Channel]]
| rowspan="3" | [[4:3]] [[480i]] [[SDTV]]
| 6 a.m. - 11 p.m.
|-
| '''31.04'''
| '''RESERVED'''
| Test card
| Lunes - Biyernes: 6 a.m. - hatinggabi Sabado - Linggo: 6 a.m. - hatinggabi
|-
|'''31.05'''
| '''BILYONARYO NEWS CHANNEL'''
| [[Bilyonaryo News Channel]]
| rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi
|-
|'''31.06'''
| '''LIFE TV'''
| [[Life TV]]
|-
| '''31.07'''
| '''PILIPINAS HD'''
| [[Pilipinas HD]]
| [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]]
|-
| rowspan="3" | [[DZOZ-DTV]]
| rowspan="3" | '''33'''
| rowspan="3" | '''587.143 MHz'''
|'''33.01'''
| rowspan="3" | [[ZOE Broadcasting Network]]
| '''Light TV HD'''
| [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]]
| rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="3" | Lunes - Sabado: 8 a.m. - 8 p.m. Linggo: 7 a.m. - 8 p.m.
| rowspan="2" | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital (Nasa ilalim pa rin ng pagsubok na broadcast) (5 kW TPO; 25 kW ERP)
|-
| '''33.02'''
| '''Light TV SD1'''
| Light TV Promotional channel
|-
| '''33.31'''
| '''Light TV 1seg'''
| [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| [[1seg]]
|-
| rowspan="5" | [[DWAO-TV]]
| rowspan="5" | '''38'''
| rowspan="5" | '''617.143 MHz'''
| '''55.01'''
| rowspan="5" | [[Progressive Broadcasting Corporation]]
| '''UNTV-1'''
| [[UNTV]]
| 16:9 [[1080i]] [[HDTV]]
| rowspan="5" | 24 na oras
| rowspan="3" | Pagsubok na broadcast (2.5 kW) [mahinang signal]
|-
| '''55.02'''
| '''STV'''
| [[STV (Pilipinas)|STV]] / kasalukuyang mirror feed mula sa [[UNTV]]
| rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition television|HDTV]]
|-
| '''55.03'''
| '''TRUTH CHANNEL'''
| [[Truth Channel]]
|-
| '''55.04'''
| '''UNTV Reserve'''
| {{n/a|Blank feed}}
| rowspan="2" | 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| {{n/a|Itim na screen}}
|-
| '''55.31'''
| '''UNTV 1SEG'''
| [[UNTV]]
| [[1seg]]
|-
| rowspan="4" | [[DWVN-DTV]]
| rowspan="4" | '''45'''
| rowspan="4" | '''659.143 MHz'''
| '''45.01'''
| rowspan="3" | [[Gateway UHF Television Broadcasting]]
| '''Hope Phil HD'''
| [[Hope Channel Philippines]]
| 16:9 [[1080i]] [[HDTV]]
| rowspan="4" | 24 na oras
| rowspan="4" | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital (Mahina ang paghahatid ng signal, Nasa ilalim pa rin ng pagsubok na broadcast) (3.5 kW)
|-
| '''45.02'''
| '''Hope Intl'''
| [[Hope International (Seventh-day Adventist)|Hope International]]
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| '''45.03'''
| '''Hope Live'''
| [[Hope Channel Philippines|Hope Channel Philippines]]
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| '''45.04'''
| [[Global Satellite Technology Services]]
| '''One Media'''
| [[One Media Network]]
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| rowspan="3" | [[DZCE-TV]]
| rowspan="3" | '''49'''
| rowspan="3" | '''683.143 MHz'''
| '''01.01'''
| rowspan="3" | [[Christian Era Broadcasting Service International]]
| '''INC TV HD'''
| rowspan="3" | [[DZCE-TV|INC TV]]
| rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]]
| rowspan="3" | 4 a.m. – hatinggabi
| rowspan="3" | Pagsubok na broadcast (10 kW)
|-
| '''01.02'''
| '''INC TV HD1'''
|-
| '''01.03'''
| '''INC TV SD'''
| 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
|-
| rowspan="4" {{n/a|PA}}
| rowspan="4" | '''51'''
| rowspan="4" | '''695.143 MHz'''
| '''5.01'''
| rowspan="4" | [[Cignal TV|Mediascape Inc.]] at [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]]
| '''TV5'''
| [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]
| rowspan="3" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3" | Komersyal na broadcast (Mirror feed mula sa DTT-18) (5 kW)
|-
| '''5.02'''
| '''RPTV'''
| [[RPTV (TV channel)|RPTV]]
|-
| '''5.03'''
| '''One Sports'''
| [[One Sports (TV channel)|One Sports]]
| 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''5.35'''
| '''One Seg S1 '''
| [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]
| 16:9 [[144p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes: 4:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|}
==Rehiyon I (Rehiyon ng Ilocos)==
===Ilocos Norte===
===Ilocos Sur===
<div style="overflow: auto">
{| class="wikitable sortable"
|-
!Callsign
!class="unsortable"|[[Ultra high frequency|UHF]] Channel
!class="unsortable"|[[Dalas]]
!width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
!Broadcaster
!Maikling pangalan
!class="unsortable"|Pagprograma
!class="unsortable"|Format ng Larawan
!Mga Oras ng Pag-broadcast
!Mga Tala
|-
| rowspan="8" |[[DWBC-TV]]
| rowspan="8" |'''15'''
| rowspan="8" |'''479.143 MHz''' (Metro Vigan at Northern Luzon)
|'''48.01'''
| rowspan="8" |[[GMA Network (company)|GMA Network, Inc.]]
| '''GMA'''
|[[DWBC-TV|GMA Ilocos]]
| rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
| rowspan="5" |Komersyal na broadcast (5 kW)
|-
|'''48.02'''
| '''GTV'''
|[[GTV (Philippine TV network)|GTV]]
| rowspan="1" |5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
|'''48.03'''
| '''Heart of Asia'''
|[[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]]
| rowspan="3" |6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
|'''48.06'''
|'''HALLYPOP'''
|[[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]]
|-
|'''48.07'''
|'''I HEART MOVES'''
|[[I Heart Movies]]
|-
|'''48.08'''
|'''(UNNAMED)'''
|{{n/a|Itim na screen}}
| TBA
|rowspan="2" |Subok na broadcast
|-
|'''7.11'''
| '''DepEd TV'''
| [[DepEd TV]]
| rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado)
|-
|'''48.31'''
|'''GMA 1SEG'''
|[[DWBC-TV|GMA Ilocos relay]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
|[[1seg]]
|}
</div>
==Cordillera Administrative Region (CAR)==
===Benguet===
{| class="wikitable sortable"
! Callsign
! [[Ultra high frequency|UHF]]
! [[Dalas]]
! [[Virtual channel|LCN]]
! Broadcaster
! Maikling pangalan
! Pagprograma
! Format ng Larawan
! Mga Oras ng Pag-broadcast
! Mga Tala
|-
| rowspan="2" | [[DZBS-TV]]
| rowspan="2" | '''19'''
| rowspan="2" | '''503.143 MHz'''
| '''19.02'''
| rowspan="2" | [[Radio Philippines Network]]
| '''RPTV HD'''
| rowspan="2" | [[RPTV (TV channel)|RPTV]]
| 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]]
| rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi
| Komersyal na broadcast (5 kW)
|-
| '''19.06'''
| '''RPTV HD 1Seg'''
| 16:9 [[240p]] [[LDTV]]
| [[1seg]]
|-
| rowspan="2" {{n/a|PA}}
| rowspan="2" | '''25'''
| rowspan="2" | '''539.143 MHz'''
| '''25.01'''
| rowspan="2" | [[Eagle Broadcasting Corporation]]
| '''NET25'''
| [[Net 25]]
| rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]]
| rowspan="2" | 4 a.m. - hatinggabi
| rowspan="2" | Komersyal na broadcast (1 kW)
|-
| '''25.02'''
| '''INCTV'''
| [[DZCE-TV|INCTV]]
|-
| rowspan="7" | [[DWHB-DTV]]
| rowspan="7" | '''26'''
| rowspan="7" | '''545.143 MHz''' (Metro Baguio Northern at Central Luzon)
| '''26.01'''
| rowspan="7" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]]
| '''PRTV PRIME'''
| [[PRTV Prime Media]]
| [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]]
| 6 a.m. - hatinggabi
| rowspan="7" | Ganap na inilipat mula analog patungo sa dihital sa Commercial broadcast (5 kW)
|-
| '''26.02'''
| '''BLAST SPORTS'''
| Blast Sports
| [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]]
| 6 a.m. - hatinggabi
|-
| '''26.03'''
| '''KNOWLEDGE CHANNEL'''
| [[Knowledge Channel]]
| rowspan="3" | [[4:3]] [[480i]] [[SDTV]]
| 6 a.m. - 11 p.m.
|-
| '''26.04'''
| '''RESERVED'''
| Test card
| Lunes - Biyernes: 6 a.m. - hatinggabi Sabado - Linggo: 6 a.m. - hatinggabi
|-
|'''26.05'''
| '''BILYONARYO NEWS CHANNEL'''
| [[Bilyonaryo News Channel]]
| rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi
|-
|'''26.06'''
| '''LIFE TV'''
| [[Life TV]]
|-
| '''26.07'''
| '''PILIPINAS HD'''
| [[Pilipinas HD]]
| [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]]
|-
| rowspan="8" | [[DZEA-TV]]
| rowspan="8" | '''38'''
| rowspan="8" | '''617.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon)
| '''10.01'''
| rowspan="8" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]]
| '''GMA'''
| [[DZEA-TV|GMA Dagupan/Baguio]]
| rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
| rowspan="5" | Komersyal na broadcast (15 kW)
|-
| '''10.02'''
| '''GTV'''
| [[GTV (Philippine TV network)|GTV]]
| rowspan="1" | 5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''10.03'''
| '''HEART OF ASIA'''
| [[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]]
| rowspan="3" | 6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''10.06'''
| '''HALLYPOP'''
| [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]]
|-
| '''10.07'''
| '''I HEART MOVES'''
| [[I Heart Movies]]
|-
| '''10.08'''
| {{n/a|'''(UNNAMED)'''}}
| {{n/a|Itim na screen}}
| {{n/a|TBA}}
| rowspan="1" | Itim na screen
|-
| '''10.11'''
| '''DepEd TV'''
| [[DepEd TV]]
| rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado)
| rowspan="1" | Pagsubok sa broadcast
|-
| '''10.31'''
| '''GMA 1Seg'''
| [[DZEA-TV|GMA Dagupan/Baguio Relay]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="4" | [[D-8-XM-TV]]
| rowspan="4" | '''42'''
| rowspan="4" | '''641.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon)
| '''4.01'''
| rowspan="4" |[[People's Television Network]]
| '''PTV SD1'''
| [[D-8-XM-TV|PTV Cordillera]]
| rowspan="1" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] (minsan [[1080i]] [[HDTV]])
| rowspan="1" | Linggo: 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Sabado 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Linggo: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
| rowspan="1" | Pagsubok sa broadcast
|-
| '''4.02'''
| '''PTV SD2'''
| {{n/a|Black Screen}}
| rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| {{n/a|TBA}}
| rowspan="2" | Blangkong screen
|-
| '''4.03'''
| '''PTV SD3'''
| {{n/a|Black Screen}}
| {{n/a|TBA}}
|-
| '''4.04'''
| '''PTV 1seg'''
| [[People's Television Network|PTV]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| rowspan="1" | Linggo: 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Sabado 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Linggo: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="4" | [[DWFB-DTV]]
| rowspan="4" | '''44'''
| rowspan="4" | '''653.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon)
| '''44.01'''
| rowspan="3" | [[Global Satellite Technology Services]]
| '''GNN North Luzon'''
| [[GNN North Luzon]]
| rowspan="4" | 16:9 [[480p]] [[SDTV]] (minsan [[720p]] [[HDTV]])
| rowspan="4" | Lunes-Linggo 5:00 a.m. - 11:00p.m.
| rowspan="4" | Ganap na lumipat mula sa analog <br /> patungo sa dihital / Pagsubok sa Broadcast / Pagsubok sa Configuration
|-
| '''44.02'''
| '''Highland TV'''
| Highland TV / RNG Luzon
|-
| '''44.03'''
| '''GNN'''
| [[Golden Nation Network|GNN]]
|-
| '''44.04'''
| rowspan="1"| [[Global Satellite Technology Services]] at [[Gateway UHF Television Broadcasting]]
| '''Hope Phil HD'''
| [[Hope Channel Philippines]]
|-
| rowspan"1" {{n/a|PA}}
| rowspan"1" | '''45'''
| rowspan"1" | '''659.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon)
| '''45.01'''
| rowspan"1" | [[DZTP|Tirad Pass Network]]
| rowspan"1" | '''TPN'''
| rowspan"1" | [[DZTP|TPN]]
| rowspan"1" | 16:9 [[1080p]] [[HDTV]]
| rowspan"1" | 5:00 a.m. - hatinggabi
| rowspan"1" | Pagsubok sa broadcast / Pagsubok sa Configuration
|-
| rowspan="4" | [[DZET-TV]]
| rowspan="4" | '''51'''
| rowspan="4" | '''695.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon)
| '''5.01'''
| rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]]
| '''TV5'''
| [[DZET-TV|TV5 Baguio]]
| 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. (kinabukasan) / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (ang susunod na araw) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3" | Komersyal na broadcast (5 kW)
|-
| '''5.02'''
| '''RPTV'''
| [[RPTV (tsanel pantelebisyon)|RPTV]]
| rowspan="1" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| 6 a.m. - hatinggabi
|-
| '''5.03'''
| '''One Sports'''
| [[One Sports (TV channel)|One Sports]]
| 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes - Sabado 8:00 a.m. - hatinggabi (sa susunod na araw) / Linggo 6:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan)
|-
| '''5.35'''
| '''One Seg S1'''
| [[DZET-TV|TV5 Baguio Relay]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (kinabukasan) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
|}
==Rehiyon II (Cagayan Valley)==
==Rehiyon III (Central Luzon)==
===Pampanga===
{| class="wikitable sortable"
! Callsign
! [[Ultra high frequency|UHF]]
! [[Dalas]]
! [[Virtual channel|LCN]]
! Broadcaster
! Maikling pangalan
! Pagprograma
! Format ng Larawan
! Mga Oras ng Pag-broadcast
! Mga Tala
|-
| [[DWRW-TV]]
| '''36'''
| '''605.143 MHz'''
| '''36.01'''
| [[RadioWorld Broadcasting Corporation]]
| '''CLTV36'''
| [[Central Luzon Television|CLTV36]]
| 16:9 [[1080i]] [[HDTV]]
| 9 a.m. - 10 p.m.
| {{n/a|Ganap na inilipat mula sa analog/<br/>sa dihital/Test Broadcast/Configuration Testing}}
|-
| rowspan="3" | [[DWFU-DTV]]
| rowspan="3" | '''44'''
| rowspan="3" | '''653.143 MHz'''
| '''44.01'''
| rowspan="3" | [[First United Broadcasting Corporation]]
| '''GNN Pampanga'''
| GNN Pampanga [[DWFU-DTV]]
| rowspan="3" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="3" {{n/a|TBA}}
| rowspan="3" {{n/a|Ganap na inilipat mula sa analog/<br/>sa dihital/Test Broadcast/Configuration Testing}}
|-
| '''44.02'''
| '''GNN Central Luzon'''
| {{n/a|–}}
|-
| '''44.03'''
| '''GNN'''
| [[Golden Nation Network|GNN]]
|-
|}
==Rehiyon IV-A (CALABARZON)==
===Batangas===
{| class="wikitable sortable"
! Callsign
! [[Ultra high frequency|UHF]]
! [[Dalas]]
! [[Virtual channel|LCN]]
! Broadcaster
! Maikling pangalan
! Pagprograma
! Format ng Larawan
! Mga Oras ng Pag-broadcast
! Mga Tala
|-
| rowspan="4" | [[DWBD-TV]]
| rowspan="4" | '''18'''
| rowspan="4" | '''497.143 MHz''' (Batangas at CALABARZON)
| '''5.01'''
| rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] at [[Cignal TV|Mediascape Inc.]]
| '''TV5'''
| TV5 Batangas
| 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. (kinabukasan) / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (ang susunod na araw) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan)
| rownspan="4" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''5.02'''
| '''RPTV'''
| [[RPTV (tsanel pantelebisyon)|RPTV]]
| 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| 6 a.m. - hatinggabi
|-
| '''5.03'''
| ''One Sports'''
| [[One Sports (TV channel)|One Sports]]
| 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes - Sabado 8:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) / Linggo 6:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan)
| Komersyal na broadcast
|-
| '''5.35'''
| '''One Seg S1'''
| TV5 Batangas Relay
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (kinabukasan) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="8" | [[D-12-ZB-TV]]
| rowspan="8" | '''32'''
| rowspan="8" | '''581.143 MHz''' (Batangas at CALABARZON)
| '''12.01'''
| rowspan="8" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]]
| '''GMA'''
| [[D-12-ZB-TV|GMA Batangas]]
| rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
| rowspan="5" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''12.02'''
| '''GTV'''
| [[GTV (Philippine TV network)|GTV]]
| rowspan="1" | 5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''12.03'''
| '''HEART OF ASIA'''
| [[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]]
| rowspan="3" | 6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''12.06'''
| '''HALLYPOP'''
| [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]]
|-
| '''12.07'''
| '''I HEART MOVES'''
| [[I Heart Movies]]
|-
| '''12.08'''
| '''(RESERVED)'''
| {{n/a|Itim na screen}}
| TBA
| rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast
|-
| '''12.11'''
| '''DEPED TV'''
| [[DepEd TV]]
| rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes - Sabado)
|-
| '''12.31'''
| '''GMA 1-Seg'''
| GMA Batangas Relay
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
| [[1seg]]
|}
==Rehiyon IV-B (MIMAROPA)==
==Rehiyon V (Rehiyon ng Bicol)==
===Camarines Sur===
<div style="overflow: auto">
{| class="wikitable sortable"
!Callsign
![[Ultra high frequency|UHF]]
![[Dalas]]
![[Virtual channel|LCN]]
!Broadcaster
!Maikling pangalan
!Pagprograma
!Format ng Larawan
!Mga Oras ng Pag-broadcast
!Mga Tala
|-
| rowspan="6" {{n/a|PA}}
| rowspan="6" | '''19'''
| rowspan="6" | '''503.143 MHz''' <br/>([[Nabua, Camarines Sur]])
| '''19.01'''
| rowspan="6" | [[Polytechnic State University of Bicol|PSUB]] <br>at<br>[[Philippine Collective Media Corporation|PCMC]]
| '''PSUBTv'''
| PSUB TV
| rowspan="6" |[[4:3]] [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="6" | 9 a.m. - 8 p.m.
| rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast
|-
| '''19.02'''
| '''PSUB COHS'''
| Ang TLC Channel
|-
| '''19.03'''
| '''PSUB COBM'''
| Kolehiyo ng Pamamahala ng Negosyo
|-
| '''19.04'''
| '''PSUB COEAS'''
| BigCAS Channel
| rowspan="3" {{n/a|Pagsubok sa Configuration}}
|-
| '''19.05'''
| '''PSUB Graduate School'''
| Ang Grad-Ed Channel
|-
| '''19.06'''
| '''PSUB COE'''
| Kolehiyo ng Inhinyero
|-
| rowspan="8" | [[DWHC-TV]]
| rowspan="3" | '''32'''
| rowspan="3" | '''581.143 MHz''' (Metro Naga at Camarines Sur)
| '''32.01'''
| rowspan="3" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]]
|'''PIE'''
|rowspan="1"|[[PIE (TV channel)|PIE Channel]]
|rowspan="2"|16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|rowspan="1"|5:00 a.m. - 2:00 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="2"|Komersyal na Broadcast
|-
|'''32.03'''
|''' KNOWLEDGE CHANNEL'''
|[[Knowledge Channel]]
|6:00 a.m. - 11:00 p.m.
|-
|'''32.31'''
|'''PIE oneseg'''
|rowspan="1"|[[PIE (TV channel)|PIE Channel]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
|rowspan="1"|5:00 a.m. - 2:00 a.m. (kinabukasan)
|[[1seg]]
|-
| rowspan="5" |'''35'''
| rowspan="5" |'''599.143 MHz''' <br /> (Metro Naga)
| '''35.01'''
| rowspan="5" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]]
| '''DEPED TV'''
| [[Deped TV]]
| rowspan="4" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m.
| rowspan="4" | Pagsubok na broadcast
|-
| '''35.02'''
| '''RESERVED'''
| RESERVED
| 6 a.m. - hatinggabi
|-
| '''35.03'''
| '''PILIPINAS HD'''
| [[Pilipinas HD]]
| rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi
|-
| '''35.04'''
| '''LIFE TV'''
| [[Life TV (Philippines)|Life TV]]
|-
| '''35.31'''
| '''BEAM TV 1Seg'''
| [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media|BEAM TV]] promotional channel
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| rowspan="1" | M 7 a.m. - 7 p.m.
| [[1seg]]
|-
| rowspan="8" | [[DWAI-TV]]
| rowspan="8" | '''38'''
| rowspan="8" | '''617.143 MHz'''
(Metro Naga at Camarines Sur)
| '''07.01'''
| rowspan="8" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]]
| ''GMA'''
| [[DWAI-TV|GMA Naga]]
| rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
| rowspan="5" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''07.02'''
| '''GTV'''
| [[GTV (Philippine TV network)|GTV]]
| rowspan="1" | 5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
|'''07.03'''
| '''HEART OF ASIA'''
|[[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]]
| rowspan="3" | 6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''07.06'''
| '''HALLYPOP'''
| [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]]
|-
| '''07.07'''
| '''I HEART MOVES'''
| [[I Heart Movies]]
|-
|'''07.08'''
|'''(UNNAMED)'''
|{{n/a|Itim na screen}}
|rowspan="1" |TBA
|rowspan="2" |Pagsubok sa brodkast
|-
|'''7.11'''
| '''DepEd TV'''
| [[DepEd TV]]
| rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado)
|-
| '''07.35'''
| '''GMA1SEG'''
| [[DWAI-TV|GMA Naga Relay]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw)
|[[1seg]]
|-
| rowspan="4" |[[DWMA-TV]]
| rowspan="4" |'''46'''
| rowspan="4" |'''665.143 MHz''' <br/>(Metro Naga)
|'''8.01'''
| rowspan="4" |[[People's Television Network]]
| '''PTV HD1'''
|rowspan="2'|[[DWMA-TV|PTV Naga]]
| rowspan="3" |16:9 [[720p]] [[HDTV]](minsan 4:3 up-scaled [[480i]] [[SDTV]])
| rowspan="4" |Mga Araw ng Linggo: <br /> 6 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Sabado at Linggo: <br /> 7 a.m. – hatinggabi (sa susunod na araw)
| L rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast
|-
| '''8.02'''
| '''PTV HD2'''
|-
| '''8.03'''
| '''PTV HD3'''
| {{n/a|Black Screen}}
|-
| '''8.04'''
| '''PTV 1seg'''
| [[People's Television Network|PTV]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| [[1seg]]
|-
| rowspan="5" |[[DWIL-TV]]
| rowspan="5" |'''48'''
| rowspan="5" |'''677.143 MHz''' <br/>(Metro Naga)
|'''48.01'''
| rowspan="5" |[[Global Satellite Technology Services]]
| '''GNN'''
| rowspan="1" |[[Golden Nation Network]] Mga Lokal na Programa
| rowspan="5" |4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| rowspan="2" |6 a.m. - hatinggabi
| rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast
|-
|'''48.02'''
| '''DepEd TV - Telearalan'''
| rowspan="1" | [[DepEd TV]] Mga Lokal na Programa
|-
|'''48.03'''
| '''LGU Naga'''
| {{n/a|Black Screen}}
| rowspan="1" {{n/a|Black Screen}}
| rowspan="1" {{n/a|Pagsubok sa Configuration}}
|-
|'''48.04'''
| '''TV Maria'''
| [[TV Maria]]
| 24 na oras
| Pagsubok sa Broadcast
|-
|'''48.05'''
| '''Reserved Channel GNN Naga TV48'''
| rowspan="1" | [[Golden Nation Network]]
| rowspan="1" {{n/a|Black Screen}}
| rowspan="1" {{n/a|Pagsubok sa Configuration}}
|}
</div>
== Rehiyon VI (Kanlurang Visayas) ==
=== Aklan ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Callsign
! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
! class="unsortable"|[[Dalasan]]
! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
! Taga-ere
(''broadcaster'')
! Maiksing pangalang [[PSIP]]
! class="unsortable"|Programa
! class="unsortable"|Anyo ng larawan
! Oras ng pag-ere
! Karagdagan
|-
| rowspan="4" {{n/a|PA}}
| rowspan="4" | '''18'''
| rowspan="4" | '''497.143 MHz'''
| '''5.01'''
| rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]]
| '''TV5'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Kalibo]]
| rowspan="3" | 16:9 480i SDTV
| rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''5.02'''
| '''RPTV'''
| [[RPTV (TV channel)|RPTV]]
|-
| '''5.03'''
| '''One Sports'''
| [[One Sports (TV channel)|One Sports]]
| 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''5.04'''
| '''One Seg S1'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Kalibo]]
| 16:9 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|}
=== Capiz ===
=== Iloilo ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Callsign
! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
! class="unsortable"|[[Dalasan]]
! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
! Taga-ere
(''broadcaster'')
! Maiksing pangalang [[PSIP]]
! class="unsortable"|Programa
! class="unsortable"|Anyo ng larawan
! Oras ng pag-ere
! Karagdagan
|-
| {{n/a|PA}}
| '''16'''
| '''485.143 MHz'''
| '''2.01'''
| [[Advanced Media Broadcasting System]]
| '''ALLTV HD'''
| [[All TV]]
| 16:9 1080i HDTV
| Lunes - Biyernes: 8:00 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado at Linggo: 8:00 a.m. - 11 p.m. (kinabukasan)
| Komersyal na brodkast (10 kW)
|-
| [[DYJB-TV]]
| '''17'''
| '''491.143 MHz'''
(Guimaras)
| '''17.01'''
| [[Intercontinental Broadcasting Corporation]]
| '''IBC HD'''
| [[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC 13]]
| 16:9 1080i HDTV
| Lunes - Biyernes: 6:00 a.m. - 11:00 p.m. (kinabukasan) Sabado at Linggo: 6:00 a.m. - 11 p.m. (kinabukasan)
| Pagsubok sa brodkast (5 kW)
|-
| rowspan="4" | [[DYMB-TV]]
| rowspan="4" | '''18'''
| rowspan="4" | '''497.143 MHz'''
| '''5.01'''
| rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]]
| '''TV5'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Iloilo]]
| rowspan="3" | 16:9 480i SDTV
| rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''5.02'''
| '''RPTV'''
| [[RPTV (TV channel)|RPTV]]
|-
| '''5.03'''
| '''One Sports'''
| [[One Sports (TV channel)|One Sports]]
| 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''5.04'''
| '''One Seg S1'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Iloilo]]
| 16:9 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="2" | DYOK-TV
| rowspan="2" | '''43'''
| rowspan="2" | '''647.143 MHz'''
| '''43.21'''
| rowspan="2" | [[MBC Media Group]]
| '''DZRH NEWS TV'''
| rowspan="2" | [[DZRH News Television]]
| [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]]
| rowspan="2" | 24 oras
| rowspan="2" | Pagsubok sa brodkast (1 kW)
|-
| '''43.31'''
| '''DZRH NEWS TV 1SEG'''
| [[4:3]] [[240p]] [[LDTV]]
|}
== Isla ng Negros ==
=== Negros Occidental ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Callsign
! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
! class="unsortable"|[[Dalasan]]
! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
! Taga-ere
(''broadcaster'')
! Maiksing pangalang [[PSIP]]
! class="unsortable"|Programa
! class="unsortable"|Anyo ng larawan
! Oras ng pag-ere
! Karagdagan
|-
| rowspan="4" | [[DYTE-TV]]
| rowspan="4" | '''18'''
| rowspan="4" | '''497.143 MHz'''
| '''5.01'''
| rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]]
| '''TV5'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Bacolod]]
| rowspan="3" | 16:9 480i SDTV
| rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''5.02'''
| '''RPTV'''
| [[RPTV (TV channel)|RPTV]]
|-
| '''5.03'''
| '''One Sports'''
| [[One Sports (TV channel)|One Sports]]
| 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''5.04'''
| '''One Seg S1'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Bacolod]]
| 16:9 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="2" | DYEZ-TV
| rowspan="2" | '''39'''
| rowspan="2" | '''623.143 MHz'''
| '''39.21'''
| rowspan="2" | [[MBC Media Group]]
| '''DZRH NEWS TV'''
| rowspan="2" | [[DZRH News Television]]
| [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]]
| rowspan="2" | 24 oras
| rowspan="2" | Pagsubok sa brodkast (1 kW)
|-
| '''39.31'''
| '''DZRH NEWS TV 1SEG'''
| [[4:3]] [[240p]] [[LDTV]]
|}
=== Negros Oriental ===
== Region VII (Gitnang Visayas) ==
=== Cebu ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Callsign
! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
! class="unsortable"|[[Dalasan]]
! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
! Taga-ere
(''broadcaster'')
! Maiksing pangalang [[PSIP]]
! class="unsortable"|Programa
! class="unsortable"|Anyo ng larawan
! Oras ng pag-ere
! Karagdagan
|-
| {{n/a|PA}}
| '''16'''
| '''485.143 MHz''' (Metro Cebu at Central Visayas)
| '''2.01'''
| [[Advanced Media Broadcasting System]]
| '''All TV HD'''
| [[All TV]]
| 16:9 [[1080p]] [[HDTV]]
| Lunes - Biyernes: 8 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado - Linggo: 8 a.m. - 11 p.m.
| Pagsubok na broadcast (10 kW ERP; 30 kW TPO)
|-
| rowspan="4" | [[DYET-TV]]
| rowspan="4" | '''18'''
| rowspan="4" | '''497.143 MHz'''
(Metro Cebu at Central Visayas)
| '''5.01'''
| rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]]
| '''TV5'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Cebu]]
| rowspan="3" | 16:9 480i SDTV
| rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''5.02'''
| '''RPTV'''
| [[RPTV (TV channel)|RPTV]]
|-
| '''5.03'''
| '''One Sports'''
| [[One Sports (TV channel)|One Sports]]
| 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''5.04'''
| '''One Seg S1'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Cebu]]
| 16:9 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="5" | [[DYSS-TV]]
| rowspan="5" | '''26'''
| rowspan="5" | '''545.143 MHz''' (Metro Cebu at Central Visayas)
| '''7.01'''
| rowspan="5" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]]
| '''GMA'''
| [[GMA Network|GMA Cebu]]
| rowspan="4" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
| rowspan="4" | Komersyal na broadcast (15 kW TPO)
|-
| '''7.02'''
| '''GTV'''
| [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]]
| Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi
|-
| '''7.03'''
| '''HEART OF ASIA'''
| [[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]]
| rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi
|-
| '''7.07'''
| '''I HEART MOVES'''
| [[I Heart Movies]]
|-
| '''7.21'''
| '''GMA 1Seg'''
| [[GMA Network|GMA Cebu Relay]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="2" | [[DYBU-TV]]
| rowspan="2" | '''43'''
| rowspan="2" | '''647.143 MHz'''
| '''43.21'''
| rowspan="2" | [[MBC Media Group]]
| '''DZRH NEWS TV'''
| rowspan="2" | [[DZRH News Television]]
| [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]]
| rowspan="2" | 24 oras
| rowspan="2" | Pagsubok sa brodkast (1 kW)
|-
| '''43.31'''
| '''DZRH NEWS TV 1SEG'''
| [[4:3]] [[240p]] [[LDTV]]
|}
=== Bohol ===
==Rehiyon VIII (Silangang Visayas)==
=== Leyte ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Callsign
! class="unsortable"| Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
! class="unsortable"| [[Dalasan]]
! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
! Taga-ere
(''broadcaster'')
! Maiksing pangalang [[PSIP]]
! class="unsortable"| Programa
! class="unsortable"| Anyo ng larawan
! Oras ng pag-ere
! Karagdagan
|-
| rowspan="5" | [[DYCL-TV]]
| rowspan="5" | '''34'''
| rowspan="5" | '''593.143 MHz''' (Tacloban City at Eastern Visayas)
| '''7.01'''
| rowspan="5" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]]
| '''GMA'''
| [[GMA Network|GMA Tacloban]]
| rowspan="4" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
| rowspan="4" | Komersyal na broadcast (5 kW)
|-
| '''7.02'''
| '''GTV'''
| [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]]
| Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi
|-
| '''7.03'''
| '''HEART OF ASIA'''
| [[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]]
| rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi
|-
| '''7.07'''
| '''I HEART MOVES'''
| [[I Heart Movies]]
|-
| '''7.21'''
| '''GMA 1Seg'''
| [[GMA Network|GMA Tacloban Relay]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="3" | [[DYPR-DTV]]
| rowspan="3" | '''50'''
| rowspan="3" | '''689.143 MHz'''
|'''27.01'''
| rowspan="3" | [[Philippine Collective Media Corporation]]
| '''PRTV TACLOBAN'''
| [[PRTV Tacloban]]
| 16:9 [[1080i]] [[HDTV]]
| 6 a.m. – hatinggabi
| rowspan="3" | Pagsubok sa brodkast (2 kW)
|-
| '''27.02'''
| '''TV5'''
| [[TV5 (Philippine TV network)|TV5 Tacloban]]
| Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]]
|-
| '''27.03'''
| '''A2Z'''
| [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z Tacloban]] ([[ZOE Broadcasting Network|ZOE TV]])
| Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan)
| [[16:9]] [[720p]] [[HDTV]]
|}
=== Samar ===
==Rehiyon IX (Tangway ng Zamboanga)==
=== Zamboanga del Norte ===
=== Zamboanga del Sur ===
{| class="wikitable sortable"
|-
!Callsign
!class="unsortable"| Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
!class="unsortable"| [[Dalasan]]
!width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
!Taga-ere
(''broadcaster'')
!Maiksing pangalang [[PSIP]]
!class="unsortable"| Programa
!class="unsortable"| Anyo ng larawan
!Oras ng pag-ere
!Karagdagan
|-
| rowspan="5" | [[DXAX-DTV]]
| rowspan="5" | '''40'''
| rowspan="5" | '''629.143 MHz'''
| '''0.01'''
| rowspan="5" | Westwind Broadcasting Corporation & eMedia Production Network
| '''eMedia Digital TV'''
| [[eMedia]]
| rowspan="5" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| 4:45 n.u. – 9:30 n.g.
| Tuluyang lumipat mula analog papuntang dihital
|-
| '''0.02'''
| '''GPC'''
| Global Pinoy Cinema
| '''Buong araw'''
| {{n/a|TBA}}
|-
| '''0.03'''
| '''PTV'''
| [[People's Television Network|PTV]]
| rowspan="3" | '''Mula Maynila'''
| rowspan="3" | ''Mula Maynila''
|-
| '''0.04'''
| '''TV5'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]]
|-
| '''0.05'''
| '''One Sports'''
| [[One Sports]]
|}
==Rehiyon X (Hilagang Mindanao)==
===Bukidnon===
===Lanao del Norte===
===Misamis Oriental===
==Rehiyon XI (Davao)==
===Lungsod ng Davao===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Callsign
! class="unsortable" | Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
! class="unsortable" | [[Dalasan]]
! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
! Taga-ere (''broadcaster'')
! Maiksing pangalang [[PSIP]]
! class="unsortable" | Programa
! class="unsortable" | Anyo ng larawan
! Oras ng pag-ere
! Karagdagan
|-
| {{n/a|PA}}
| '''16'''
| '''485.143 MHz'''
| '''2.01'''
| [[Advanced Media Broadcasting System]]
| '''ALLTV HD'''
| [[All TV]]
| 16:9 1080i HDTV
| Lunes - Biyernes: 8:00 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado at Linggo: 8:00 a.m. - 11 p.m. (kinabukasan)
| Komersyal na brodkast (10 kW)
|-
| rowspan="4" | [[DXET-TV]]
| rowspan="4" | '''18'''
| rowspan="4" | '''497.143 MHz'''
(Metro Davao and Davao Region)
| '''5.01'''
| rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]]
| '''TV5'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Davao]]
| rowspan="3" | 16:9 480i SDTV
| rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''5.02'''
| '''RPTV'''
| [[RPTV (TV channel)|RPTV]]
|-
| '''5.03'''
| '''One Sports'''
| [[One Sports (tsanel pantelebisyon)|One Sports]]
| 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''5.04'''
| '''One Seg S1'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Davao]]
| 16:9 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
|[[1seg]]
|-
| rowspan="2" | [[DXAQ-TV]]
| rowspan="2" | '''19'''
| rowspan="2" | '''503.143 MHz'''
(Metro Davao)
|'''39.01'''
| rowspan="2" | [[Sonshine Media Network International]]
| '''SMNI'''
| [[Sonshine Media Network International|SMNI Davao]]
| rowspan="2" | 4:3 upscaled sa 16:9 480i SDTV
| rowspan="2" | 24 na oras
| rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast
|-
| '''39.02'''
| '''SMNI UPLINK'''
| [[SMNI News Channel]]
|-
| rowspan="3" | [[DXEX-DTV]]
| rowspan="3" | '''20'''
| rowspan="3" | '''509.143 MHz''' (Metro Davao and Davao Region)
|'''20.01'''
| rowspan="3" | [[ZOE Broadcasting Network]] (pinamamahalaan sa ilalim ng [[local marketing agreement|blocktime agreement]] kasama ng [[ABS-CBN Corporation]])
| '''A2Z'''
| [[A2Z|A2Z Davao]]
| rowspan="2" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. (the next day) Sabado: 6 a.m. - 11:45 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan)
| rowspan="2" | Komersyal na broadcast (5.5 kW)
|-
| '''20.02'''
| '''Light TV'''
| [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]]
| Lunes - Sabado: 8 a.m. - 8 p.m. Linggo: 7 a.m. - 8 p.m.
|-
| '''20.22'''
| '''A2Z 1Seg'''
| [[A2Z|A2Z Davao]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. (the next day) Sabado: 6 a.m. - 11:45 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| [[DXSQ-TV]]
| '''38'''
| '''617.143 MHz'''
(Digos City)
| '''38.01'''
| [[Sagay Broadcasting Corporation]]
| '''Kapampi TV'''
| Kakampi TV
| 4:3 [[480i]] [[SDTV]]
| 24 na oras
| Pagsubok sa broadcast (500 watts)
|-
| rowspan="4" | [[DXNP-TV]]
| rowspan="4" | '''45'''
| rowspan="4" | '''659.143 MHz'''
|'''11.01'''
| rowspan="4" | [[People's Television Network]]
| '''PTV HD1'''
| PTV Davao
| rowspan="2" | 16:9 (sometimes 4:3 up-scaled) [[1080i]] [[High-definition television|HDTV]]
| rowspan="4" | '''Lunes''': <br /> 5 n.u. - 1 n.u. <br /> '''Martes-Biyernes''': <br /> 6 n.u. - 1 n.u. <br /> '''unang Biyernes ng buwan''': <br /> 4 n.u. - 1 n.u. <br /> '''Sabado''': <br /> 6 n.u. - hatinggabi <br /> '''Linggo''': <br /> 7 n.u. - hatinggabi (kinabukasan)
| rowspan="2" | ''Test broadcast''
|-
|'''11.02'''
| '''PTV HD2'''
| PTV Manila Feed
|-
|'''11.03'''
| '''PTV SD2'''
| rowspan="2" {{n/a|Gray screen}}
| ''Nakaitim na iskrin''
| Black screen
|-
|'''11.04'''
| '''PTV 1seg'''
| 16:9 (sometimes 4:3 up-scaled) [[240p]] [[LDTV]]
| [[1seg]]
|}
== Region XII (SOCCSKSARGEN) ==
=== South Cotabato ===
{| class="wikitable sortable"
|-
!Callsign
! class="unsortable" |Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
! class="unsortable" |[[Dalasan]]
! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
!Taga-ere
(''broadcaster'')
!Maiksing pangalang [[PSIP]]
! class="unsortable" |Programa
! class="unsortable" |Anyo ng larawan
!Oras ng pag-ere
!Karagdagan
|-
| rowspan="4" | DXER-TV
| rowspan="4" | '''18'''
| rowspan="4" | '''497.143 MHz'''
(General Santos City and Soccsksargen)
|'''5.01'''
| rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]]
| '''TV5'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 General Santos]]
| rowspan="3" | 16:9 480i SDTV
| rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''5.02'''
| '''RPTV'''
| [[RPTV (TV channel)|RPTV]]
|-
| '''5.03'''
| '''One Sports'''
| [[One Sports (tsanel pantelebisyon)|One Sports]]
| 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan)
|-
| '''5.04'''
| '''One Seg S1'''
| [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 General Santos]]
| 16:9 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="8" | DXBG-TV
| rowspan="8" | '''34'''
| rowspan="8" | '''593.143 MHz'''
(General Santos City and Soccsksargen)
| '''8.01'''
| rowspan="8" | [[GMA Network|GMA Network Inc.]]
| '''GMA'''
| [[GMA Network|GMA General Santos]]
| rowspan="7" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
|Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
| rowspan="7" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
| '''8.02'''
| '''GTV'''
|[[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]]
| rowspan="1" | Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi
|-
| '''8.03'''
| '''HEART OF ASIA'''
|[[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]]
| rowspan="4" | 6 a.m. - hatinggabi
|-
| '''8.06'''
| '''HALLYPOP'''
| [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]]
|-
| '''8.07'''
| '''I HEART MOVIES'''
| [[I Heart Movies]]
|-
| '''8.08'''
| '''PINOY HITS'''
| [[GMA Network|Pinoy Hits]]
|-
| '''8.11'''
! '''''(UNNAMED)'''''
! Black Screen
! TBA
|-
| '''8.31'''
| '''GMA 1Seg'''
| [[GMA Network|GMA General Santos]]
| 4:3 [[240p]] [[LDTV]]
| Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
| [[1seg]]
|-
| rowspan="2" | DXBC-TV
| rowspan="2" | '''37'''
| rowspan="2" | '''611.143 MHz'''
(General Santos City)
|'''37.01'''
| rowspan="2" | [[Brigada Mass Media Corporation]] at [[Baycomms Broadcasting Corporation]]
| '''Brigada TV'''
| rowspan="2" | Brigada TV
| rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]]
| rowspan="2" | 4:30 a.m. - 10:00 p.m.
| Pagsubok sa broadcast (500 watts)
|-
| '''37.31'''
| '''Brigada TV 1seg'''
| [[1seg]]
|}
== Region XIII (Caraga Region) ==
=== Agusan del Norte ===
{| class="wikitable sortable"
|-
!Callsign
! class="unsortable" |Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]]
! class="unsortable" |[[Dalasan]]
! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]]
!Taga-ere
(''broadcaster'')
!Maiksing pangalang [[PSIP]]
! class="unsortable" |Programa
! class="unsortable" |Anyo ng larawan
!Oras ng pag-ere
!Karagdagan
|-
| rowspan="8" | DXBM-TV
| rowspan="8" | '''15'''
| rowspan="8" | '''479.143 MHz'''
(Butuan City and Caraga)
|'''26.01'''
| rowspan="8" | [[GMA Network|GMA Network Inc.]]
| '''GMA'''
|[[GMA Network|GMA Butuan City]]
| rowspan="7" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]]
| Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
| rowspan="7" | Komersyal na broadcast (10 kW)
|-
|'''26.02'''
| '''GTV'''
| [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]]
| rowspan="1" |Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi
|-
|'''26.03'''
| '''HEART OF ASIA'''
|[[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]]
| rowspan="4" |6 a.m. - hatinggabi
|-
|'''26.06'''
| '''HALLYPOP'''
|[[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]]
|-
|'''26.07'''
|'''I HEART MOVIES'''
|[[I Heart Movies]]
|-
|'''26.08'''
|'''PINOY HITS'''
|[[GMA Network|Pinoy Hits]]
|-
|'''26.11'''
!'''''(UNNAMED)'''''
!Black Screen
!TBA
|-
|'''26.31'''
|'''GMA 1Seg'''
|[[GMA Network|GMA Butuan City]]
|4:3 [[240p]] [[LDTV]]
|Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan)
|''[[1seg]]''
|}
== Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM) ==
''Wala pang mga digital TV station sa BARMM.''
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Dihital na telebisyon na mga himpilan sa Pilipinas}}
[[Kategorya:Mga dihital na himpilang pantelebisyon sa Pilipinas| ]]
[[Kategorya:Lists of television channels by country|Philippines]]
[[Kategorya:Telebisyon sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Philippine television-related lists]]
[[Kategorya:Mga talaan ng dihital na telebisyon|Pilipinas, Himpilan]]
mbo628fcq2w2xx3gtxfha1460mv80ky
Talaan ng mga munisipalidad ng Lalawigan ng Ancona
0
301938
2225612
2224657
2026-09-16T04:29:20Z
ListeriaBot
79921
Wikidata list updated [V2]
2225612
wikitext
text/x-wiki
Ang sumusunod ay talaan ng mga [[comune]] ng Lalawigan ng [[Lalawigan ng Ancona|Ancona]], [[Marche]], sa [[Italya]].
{{Wikidata list|sparql=
SELECT ?item
WHERE
{
?item wdt:P31 wd:Q747074 .
?item wdt:P131 wd:Q16114 .
}
|columns=P635:ISTAT,label/it:Comune,P2046:Lawak,P1082:Populasyon
|section=
|min_section=
|sort=P635
|links=text
|thumb=
|autolist=
|references=all
|summary=itemnumber
}}
{| class='wikitable sortable'
! ISTAT
! Comune
! Lawak
! Populasyon
|-
| 042001
| Agugliano
| 21.89 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 4799<ref name="ref_204c1ab4d1a0f46b14b968d13f576127fa86a9e41d1d0ba263037aad950e7ebb">http://demo.istat.it/pop2018/index3.html</ref>
|-
| 042002
| Ancona
| 124.84 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 98356<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042003
| Arcevia
| 128.33 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 4231<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042004
| Barbara
| 11.04 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 1271<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042005
| Belvedere Ostrense
| 29.45 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 2093<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042006
| Camerano
| 20 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 7084<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042007
| Camerata Picena
| 11.89 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 2486<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042008
| Castelbellino
| 6.05 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 4919<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042010
| Castelfidardo
| 33.39 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 18419<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042011
| Castelleone di Suasa
| 15.92 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 1542<ref name="ref_bec4adcf2cd30585ec09316adfc23e7d8417379dd3598c38143d1f74b8522776">https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=it</ref>
|-
| 042012
| Castelplanio
| 15.32 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 3531<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042013
| Cerreto d'Esi
| 16.91 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 3374<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042014
| Chiaravalle
| 17.6 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 14289<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042015
| Corinaldo
| 49.28 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 4767<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042016
| Cupramontana
| 27.4 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 4364<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042017
| Fabriano
| 272.08 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 28918<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042018
| Falconara Marittima
| 25.82 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 25530<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042019
| Filottrano
| 71.2 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 8917<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042020
| Genga
| 73.16 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 1682<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042021
| Jesi
| 108.9 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 39137<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042022
| Loreto
| 17.9 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 12899<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042023
| Maiolati Spontini
| 21.49 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 5986<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042024
| Mergo
| 7.28 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 996<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042025
| Monsano
| 14.66 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 3289<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042026
| Montecarotto
| 24.39 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 1836<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042027
| Montemarciano
| 22.31 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 9762<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042029
| Monte Roberto
| 13.51 km²<br/>13.57 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 3027<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042030
| Monte San Vito
| 21.81 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 6704<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042031
| Morro d'Alba
| 19.46 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 1798<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042032
| Numana
| 10.94 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 3741<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042033
| Offagna
| 10.63 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 2047<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042034
| Osimo
| 106.74 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 34687<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042035
| Ostra
| 47.25 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 6282<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042036
| Ostra Vetere
| 30.02 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 3110<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042037
| Poggio San Marcello
| 13.36 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 672<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042038
| Polverigi
| 24.98 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 4582<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042040
| Rosora
| 9.41 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 1818<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042041
| San Marcello
| 25.78 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 1996<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042042
| San Paolo di Jesi
| 10.11 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 894<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042043
| Santa Maria Nuova
| 18.29 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 3942<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042044
| Sassoferrato
| 137.23 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 6841<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042045
| Senigallia
| 117.77 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 43863<ref name="ref_aa8afab87dbbab39c6dd94127b193dec575be4ca25f33708513d65a8dc0489b5">https://demo.istat.it/app/?i=P02&l=it</ref>
|-
| 042046
| Serra de' Conti
| 24.54 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 3559<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042047
| Serra San Quirico
| 49.33 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 2540<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042048
| Sirolo
| 16.68 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 4097<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042049
| Staffolo
| 27.5 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 2087<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 042050
| Trecastelli
| 38.66 km²
| 7500<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|}
----
∑ 47 items.
{{Wikidata list end}}
== Sanggunian ==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya|Ancona]]
lshnhxa7vhxfs9v1p5ek7ou4g91n0mj
Talaan ng mga comune ng Lalawigan ng Cagliari
0
302212
2225599
2220226
2026-09-15T23:47:23Z
ListeriaBot
79921
Wikidata list updated [V2]
2225599
wikitext
text/x-wiki
Ang sumusunod ay talaan ng mga [[comune]] ng Lalawigan ng [[Lalawigan ng Cagliari|Cagliari]], [[Sardegna]], sa [[Italya]].
{{Wikidata list|sparql=
SELECT ?item
WHERE
{
?item wdt:P31 wd:Q747074 .
?item wdt:P131 wd:Q16149 .
}
|columns=P635:ISTAT,label:Comune,P2046:Lawak,P1082:Populasyon
|section=
|min_section=
|sort=P635
|links=text
|thumb=
|autolist=
|references=all
|summary=itemnumber
}}
{| class='wikitable sortable'
! ISTAT
! Comune
! Lawak
! Populasyon
|-
| 111003<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Ballao]]
| 46.63 km²
| 719<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111007
| [[Burcei]]
| 94.85 km²
| 2625<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111011<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Castiadas]]
| 103.89 km²
| 1699<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111013<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Decimoputzu]]
| 44.77 km²
| 4171<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111014<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Dolianova]]
| 84.31 km²
| 9451<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111026<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Gesico]]
| 25.62 km²
| 739<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111032<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Guamaggiore]]
| 16.8 km²
| 904<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111042<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Muravera]]
| 93.51 km²
| 5167<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111047<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Nuraminis]]
| 45.18 km²
| 2305<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111051<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Ortacesus]]
| 23.63 km²
| 873<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111055
| [[Pimentel, Cerdeña|Pimentel]]
| 14.97 km²
| 1114<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111060<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Samatzai]]
| 31.16 km²
| 1530<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111061<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[San Basilio, Cerdeña]]
| 44.63 km²
| 1124<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111064<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[San Nicolò Gerrei]]
| 63.52 km²
| 720<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111065<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[San Sperate]]
| 26.24 km²
| 8401<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111066<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[San Vito, Cerdeña]]
| 231.64 km²
| 3426<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111069<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Sant'Andrea Frius]]
| 36.16 km²
| 1690<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111074<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Selegas]]
| 20.39 km²
| 1282<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111075<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Senorbì]]
| 34.29 km²
| 4777<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111076<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Serdiana]]
| 55.71 km²
| 2660<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111084<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Siliqua, Cerdeña|Siliqua]]
| 189.85 km²
| 3558<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111085
| [[Silius]]
| 38.36 km²
| 1033<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111086<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Siurgus Donigala]]
| 76.39 km²
| 1823<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111088<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Suelli]]
| 19.2 km²
| 1064<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111093<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Ussana]]
| 32.82 km²
| 4015<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111095<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Vallermosa]]
| 61.75 km²
| 1804<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111106<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Villasor]]
| 86.79 km²
| 6587<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 111107<ref name="ref_f3fd531148586ca0fd5a5e14adcad8f6a99c0814782559baf6baae6a7fd5b188">https://www.istat.it/storage/codici-unita-amministrative/Nuovo-assetto-territoriale-della-Sardegna.zip</ref>
| [[Villaspeciosa]]
| 27.19 km²
| 2571<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 118012
| [[Domus de Maria]]
| 97.14 km²
| 1638<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 118021
| [[Goni, Cerdeña|Goni]]
| 18.6 km²
| 447<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 119002
| [[Calasetta]]
| 31.06 km²
| 2775<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 119007
| [[Giba, Cerdeña|Giba]]
| 30.44 km²
| 1916<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 119016
| [[Portoscuso]]
| 38.09 km²
| 4835<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|}
----
∑ 33 items.
{{Wikidata list end}}
== Sanggunian ==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya|Cagliari]]
3pdwrup71nxi4pupe0uckv8wwj5ptq3
Talaan ng mga palabas ng TV5 (Pilipinas)
0
315639
2225628
2220583
2026-09-16T08:40:29Z
~2026-44306-43
165198
/* Kasalukuyang Original na programa */ Former programs only
2225628
wikitext
text/x-wiki
Ito ang '''listahan ng mga kasalukuyang programa ng [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]''', isang Pilipinong himpilang panterestriyal. Ang kalambatan ay nakahimpil sa [[TV5 Media Center]], Reliance, [[Mandaluyong|Lungsod Mandaluyong]], na may alternatibong estudyo at transmitter na matatagpuan sa [[Novaliches]], [[Quezon City|Lungsod Quezon]]. Kabilang sa mga programa ng himpilan ay ang programang pambalitaan at impormasyon mula sa [[News5]], programang pampalakasan mula [[One Sports]], mga programa mula sa [[ABS-CBN|ABS-CBN Entertainment]], [[Brightlight Productions]], [[Cignal TV|Cignal Entertainment]], [[Regal Entertainment]], [[VIVA Entertainment]] at Cornerstone Studios, [[Anime|seryeng anime]], [[cartoons]], mga pelikula, ispesyal na programa, at programang panrelhiyon.
Para sa mga programang dating inere ng himpilan, tingnan ang [[Talaan ng mga dating palabas ng TV5 (Pilipinas)]].
== Kasalukuyang Original na programa ==
''Tanda:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong
=== Balita ===
* ''[[Aksyon]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon Breaking News]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon Express]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon News Alert]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Aksyon#Weekend editions|Aksyon Weekend]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Balitang 60]]'' {{small|(2013)}}
* ''[[Pilipinas News]]'' {{small|(2012)}}
* ''Sapul sa Singko'' {{small|(2010)}}
* ''[[Failon Ngayon|Ted Failon at DJ Chacha sa Radyo5]]'' {{small|(2020; simulcast sa [[One PH]] and [[DWLA|105.9 True FM]])}}
=== Current affairs ===
* ''Alagang Kapatid'' {{small|(2010)}}
* ''Anggulo'' {{small|(2013)}}
* ''Bitag'' {{small|(2002}}
* ''Budol Alert'' {{small|(2024)}}
* ''Gus Abelgas Forensics'' {{small|(2023)}}
* ''Insider'' {{small|(2012}}
* ''Journo'' {{small|(2010)}}
* ''Kapatid Mo, Idol Raffy Tulfo'' {{small|(2024)}}
* ''Reaksyon'' {{small|(2012)}}
* ''Rescue 5'' {{small|(2013)}}
* ''T3: Kapatid, Sagot Kita!'' {{small|(2011)}}
* ''Tutok Tulfo'' {{small|(2010)}}
* ''USI: Under Special Investigation'' {{small|(2010)}}
* ''Wanted'' {{small|(2011)}}
=== Drama ===
; Weekends
* ''#ParangNormal Activity'' {{small|(muling pagpapalabas; 2021)}}
=== Pang-aliw ===
* ''[[Eat Bulaga!]]'' {{small|(2024)}}
=== Reyalidad ===
* ''[[Sing Galing (2021 TV program)|Sing Galing!]]'' {{small|(2021)}}
** ''Sing Galing! Sing-lebrity Edition'' {{small|(2021)}}
=== Komedya ===
* ''Happy Naman D'yan!'' {{small|(2022)}}
** ''[[Lokomoko]]'' {{small|(re-run; 2022)}}
** ''[[Lokomoko High]]'' {{small|(re-run; 2022)}}
** ''[[Tropa Mo Ko Unli]]'' {{small|(re-run; 2022)}}
** ''[[Wow Mali|Wow Mali Doble Tama!]]'' {{small|(2023)}}
=== Pamumuhay ===
* ''From Helen's Kitchen'' {{small|(2020)}}
=== Ugnayang pampubliko ===
* ''[[Rated Korina]]'' {{small|(2020; pinapalabas rin sa [[One PH]], [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]], [[Kapamilya Channel]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}}
== Iba pang mga programa ==
''Tandaan:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong.
=== Drama ===
* ''[[Sigabo]]'' {{small|(2026)}}
* ''[[Someone, Someday]]'' {{small|(2026)}}
=== Anime ===
* ''[[Cooking Master Boy]]'' {{small|(2026)}}
=== Cartoons ===
* ''[[44 Cats]]'' {{small|(2020)}}
* ''[[Moonbug Cartoons]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[PJ Masks]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[SpongeBob SquarePants]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2024)}}
* ''[[Jurrasic World Camp Creataceous]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[Regal Academy]]'' {{small|(2020)}}
* ''[[Fast and Furious: Spy Racers]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[Winx Club]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2020)}}
=== Espesyal na programa at pampelikula ===
* ''Cine Cinco sa Umaga'' {{small|(2024)}}
* ''Cine Cinco Hollywood Edition'' {{small|(2022)}}
* ''Cine Cinco: Hit na Hit'' {{small|(2024)}}
* ''Cine Cinco: Astig Sunday'' {{small|(2024)}}
* ''Cine Cinco: Weekend Saya'' {{small|(2024)}}
* ''[[Regal Entertainment|Regal Movies]]'' {{small|(2023)}}
* ''Sari-Sari Presents: Viva Cinema'' {{small|(2021)}}
=== Panrelihiyon ===
* ''Kape't Pandasal'' {{efn|Promoted by TV5 as ''Kape't Pandasal (JesCom) ''|name=sunday}} {{small|(mula sa produksyon ng JesCom Foundation, [[ABS-CBN]] 2004-2020, TV5 2022; pinapalabas din sa [[SolarFlix]], [[TV Maria]] at [[Bilyonaryo News Channel]])}}
* ''Healing Mass sa Veritas''{{efn|Promoted by TV5 as ''Sunday Mass''|name=sunday}} {{small|(2020; napapakinggan din sa [[DZRV-AM|Veritas 846]], at napapanod sa [[One PH]] at [[DWLA|105.9 True FM]])}}
* ''[[In Touch Ministries|In Touch with Dr. Charles Stanley]]'' {{small|(2020)}}
* ''Oras ng Himala'' {{small|(2022; pinapalabas din sa [[People's Television Network|PTV]], [[DZRJ-DTV|RJ DigiTV]], [[SolarFlix]], [[Solar Sports]], [[DZRJ-AM|Radyo Bandido TV]] at [[One PH]])}}
* ''Oras ng Katotohanan'' {{small|(2025)}}
=== Mga serye mula sa Timog Korea ===
; Drama
* ''[[Reply 1988]]'' {{small|(2021; muling pagpapalabas)}}
* ''[[Remember (TV series)|Remember: War of the Son]]'' {{small|(2022)}}
=== Sports ===
* ''[[National Basketball Association|NBA]]'' ([[2021–22 NBA season|2021–22 season]]) {{small|(2021; napapanood rin sa [[One Sports (TV channel)|One Sports]])}}
== Programang panrehiyon ==
=== Balita ===
* ''Dateline TeleRadyo'' {{small|(GBPI-TV5 Zamboanga)}}
* ''Dateline Zamboanga'' {{small|(GBPI-TV5 Zamboanga)}}
* ''Frontline North Central Luzon'' {{small|(TV5 North Central Luzon)}}
* ''Frontline Ilokano'' {{small|(TV5 Ilocos Norte)}}
* ''Frontline Bikol'' {{small|(TV5 Bicol)}}
* ''Frontline Western Visayas'' {{small|(TV5 Iloilo/Bacolod)}}
* ''Frontline Central Visayas'' {{small|(TV5 Cebu)}}
* ''Frontline Eastern Visayas'' {{small|(TV5 Leyte)}}
* ''Frontline Chavacano'' {{small|(TV5 Zamboanga)}}
* ''Frontline Northern Mindanao'' {{small|(TV5 Cagayan de Oro/TV5 Butuan)}}
* ''Frontline Southern Mindanao'' {{small|(TV5 Davao/TV5 General Santos)}}
== Paparating na Programa ==
''Tandaan'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng petsa ng ''premiere'' sa mga panaklong.
=== Orihinal na programa ===
; Mga serye
* ''For Your Eyes Only'' {{small|(2022)}}
* ''Nurse Lovely'' {{small|(2022)}}
* ''Ninja Kids'' {{small|(2022)}}
* ''Nakagapos na Puso'' {{small|(2022)}}
* ''Republika Origins'' {{small|(2022)}}
; Komedya
* ''Oh My Korona'' {{small|(2022)}}
; Reyalidad
* ''Lakwatsika'' {{small|(2022)}}
* ''The Biggest Search'' {{small|(2022)}}
* ''The Comeback'' {{small|(2022)}}
* ''[[Masked Singer Pilipinas]]'' (season 2) {{small|(bagong season; Marso 2022)}}<ref>{{Cite web|title=Masked Singer Pilipinas magbabalik sa January 2022|url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/160889/masked-singer-pilipinas-january-2022-a734-20210923|access-date=2021-10-01|website=PEP.ph|language=en}}</ref>
; Pang-aliw
* ''Rolling In It Philippines'' (season 2) {{small|(2022)}}
* ''[[The Wall Philippines]]'' (season 2) {{small|(2022)}}
=== Acquired programming ===
; Mga serye ng ABS-CBN
* ''[[Too Good to Be True (Philippine TV series)|2 Good 2 Be True]]''<ref name="ABSCBN2022Shows">{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=W9YMidYjLXA|title=ABS-CBN Upcoming Shows and Offerings in 2022|publisher=ABS-CBN Entertainment|website=YouTube|date=December 19, 2021|access-date=December 19, 2021}}</ref> {{small|(2022)}}
* ''[[Darna (2022 TV series)|Darna: The TV Series]]''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}}
* ''Love in 40 Days''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}}
==== Cooking Show ====
* ''[[Wok With Yan]]'' (2022)
== Dapat tandaan ==
{{noteslist}}
== Tingnan din ==
* [[List of TV5 (Philippine TV network) specials aired|List of TV5 specials aired]]
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
== Iba pang sanggunian ==
* [http://www.tv5.com.ph TV5 official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121006055529/http://www.tv5.com.ph/ |date=2012-10-06 }}
{{TV5 (current original and upcoming programming)}} {{Programs}}
g300bsw5sr1lj4uy2t17tsi1iln80y8
2225629
2225628
2026-09-16T08:41:40Z
~2026-44306-43
165198
/* Programang panrehiyon */ Aksyon Branding na lang
2225629
wikitext
text/x-wiki
Ito ang '''listahan ng mga kasalukuyang programa ng [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]''', isang Pilipinong himpilang panterestriyal. Ang kalambatan ay nakahimpil sa [[TV5 Media Center]], Reliance, [[Mandaluyong|Lungsod Mandaluyong]], na may alternatibong estudyo at transmitter na matatagpuan sa [[Novaliches]], [[Quezon City|Lungsod Quezon]]. Kabilang sa mga programa ng himpilan ay ang programang pambalitaan at impormasyon mula sa [[News5]], programang pampalakasan mula [[One Sports]], mga programa mula sa [[ABS-CBN|ABS-CBN Entertainment]], [[Brightlight Productions]], [[Cignal TV|Cignal Entertainment]], [[Regal Entertainment]], [[VIVA Entertainment]] at Cornerstone Studios, [[Anime|seryeng anime]], [[cartoons]], mga pelikula, ispesyal na programa, at programang panrelhiyon.
Para sa mga programang dating inere ng himpilan, tingnan ang [[Talaan ng mga dating palabas ng TV5 (Pilipinas)]].
== Kasalukuyang Original na programa ==
''Tanda:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong
=== Balita ===
* ''[[Aksyon]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon Breaking News]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon Express]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon News Alert]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Aksyon#Weekend editions|Aksyon Weekend]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Balitang 60]]'' {{small|(2013)}}
* ''[[Pilipinas News]]'' {{small|(2012)}}
* ''Sapul sa Singko'' {{small|(2010)}}
* ''[[Failon Ngayon|Ted Failon at DJ Chacha sa Radyo5]]'' {{small|(2020; simulcast sa [[One PH]] and [[DWLA|105.9 True FM]])}}
=== Current affairs ===
* ''Alagang Kapatid'' {{small|(2010)}}
* ''Anggulo'' {{small|(2013)}}
* ''Bitag'' {{small|(2002}}
* ''Budol Alert'' {{small|(2024)}}
* ''Gus Abelgas Forensics'' {{small|(2023)}}
* ''Insider'' {{small|(2012}}
* ''Journo'' {{small|(2010)}}
* ''Kapatid Mo, Idol Raffy Tulfo'' {{small|(2024)}}
* ''Reaksyon'' {{small|(2012)}}
* ''Rescue 5'' {{small|(2013)}}
* ''T3: Kapatid, Sagot Kita!'' {{small|(2011)}}
* ''Tutok Tulfo'' {{small|(2010)}}
* ''USI: Under Special Investigation'' {{small|(2010)}}
* ''Wanted'' {{small|(2011)}}
=== Drama ===
; Weekends
* ''#ParangNormal Activity'' {{small|(muling pagpapalabas; 2021)}}
=== Pang-aliw ===
* ''[[Eat Bulaga!]]'' {{small|(2024)}}
=== Reyalidad ===
* ''[[Sing Galing (2021 TV program)|Sing Galing!]]'' {{small|(2021)}}
** ''Sing Galing! Sing-lebrity Edition'' {{small|(2021)}}
=== Komedya ===
* ''Happy Naman D'yan!'' {{small|(2022)}}
** ''[[Lokomoko]]'' {{small|(re-run; 2022)}}
** ''[[Lokomoko High]]'' {{small|(re-run; 2022)}}
** ''[[Tropa Mo Ko Unli]]'' {{small|(re-run; 2022)}}
** ''[[Wow Mali|Wow Mali Doble Tama!]]'' {{small|(2023)}}
=== Pamumuhay ===
* ''From Helen's Kitchen'' {{small|(2020)}}
=== Ugnayang pampubliko ===
* ''[[Rated Korina]]'' {{small|(2020; pinapalabas rin sa [[One PH]], [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]], [[Kapamilya Channel]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}}
== Iba pang mga programa ==
''Tandaan:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong.
=== Drama ===
* ''[[Sigabo]]'' {{small|(2026)}}
* ''[[Someone, Someday]]'' {{small|(2026)}}
=== Anime ===
* ''[[Cooking Master Boy]]'' {{small|(2026)}}
=== Cartoons ===
* ''[[44 Cats]]'' {{small|(2020)}}
* ''[[Moonbug Cartoons]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[PJ Masks]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[SpongeBob SquarePants]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2024)}}
* ''[[Jurrasic World Camp Creataceous]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[Regal Academy]]'' {{small|(2020)}}
* ''[[Fast and Furious: Spy Racers]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[Winx Club]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2020)}}
=== Espesyal na programa at pampelikula ===
* ''Cine Cinco sa Umaga'' {{small|(2024)}}
* ''Cine Cinco Hollywood Edition'' {{small|(2022)}}
* ''Cine Cinco: Hit na Hit'' {{small|(2024)}}
* ''Cine Cinco: Astig Sunday'' {{small|(2024)}}
* ''Cine Cinco: Weekend Saya'' {{small|(2024)}}
* ''[[Regal Entertainment|Regal Movies]]'' {{small|(2023)}}
* ''Sari-Sari Presents: Viva Cinema'' {{small|(2021)}}
=== Panrelihiyon ===
* ''Kape't Pandasal'' {{efn|Promoted by TV5 as ''Kape't Pandasal (JesCom) ''|name=sunday}} {{small|(mula sa produksyon ng JesCom Foundation, [[ABS-CBN]] 2004-2020, TV5 2022; pinapalabas din sa [[SolarFlix]], [[TV Maria]] at [[Bilyonaryo News Channel]])}}
* ''Healing Mass sa Veritas''{{efn|Promoted by TV5 as ''Sunday Mass''|name=sunday}} {{small|(2020; napapakinggan din sa [[DZRV-AM|Veritas 846]], at napapanod sa [[One PH]] at [[DWLA|105.9 True FM]])}}
* ''[[In Touch Ministries|In Touch with Dr. Charles Stanley]]'' {{small|(2020)}}
* ''Oras ng Himala'' {{small|(2022; pinapalabas din sa [[People's Television Network|PTV]], [[DZRJ-DTV|RJ DigiTV]], [[SolarFlix]], [[Solar Sports]], [[DZRJ-AM|Radyo Bandido TV]] at [[One PH]])}}
* ''Oras ng Katotohanan'' {{small|(2025)}}
=== Mga serye mula sa Timog Korea ===
; Drama
* ''[[Reply 1988]]'' {{small|(2021; muling pagpapalabas)}}
* ''[[Remember (TV series)|Remember: War of the Son]]'' {{small|(2022)}}
=== Sports ===
* ''[[National Basketball Association|NBA]]'' ([[2021–22 NBA season|2021–22 season]]) {{small|(2021; napapanood rin sa [[One Sports (TV channel)|One Sports]])}}
== Programang panrehiyon ==
=== Balita ===
* ''Aksyon North Central Luzon'' {{small|(TV5 North Central Luzon)}}
* ''Aksyon Ilokano'' {{small|(TV5 Ilocos Norte)}}
* ''Aksyon Bikol'' {{small|(TV5 Bicol)}}
* ''Aksyon Western Visayas'' {{small|(TV5 Iloilo/Bacolod)}}
* ''Aksyon Central Visayas'' {{small|(TV5 Cebu)}}
* ''Aksyon Eastern Visayas'' {{small|(TV5 Leyte)}}
* ''Aksyon Chavacano'' {{small|(TV5 Zamboanga)}}
* ''Aksyon Northern Mindanao'' {{small|(TV5 Cagayan de Oro/TV5 Butuan)}}
* ''Aksyon Southern Mindanao'' {{small|(TV5 Davao/TV5 General Santos)}}
* ''Dateline TeleRadyo'' {{small|(GBPI-TV5 Zamboanga)}}
* ''Dateline Zamboanga'' {{small|(GBPI-TV5 Zamboanga)}}
== Paparating na Programa ==
''Tandaan'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng petsa ng ''premiere'' sa mga panaklong.
=== Orihinal na programa ===
; Mga serye
* ''For Your Eyes Only'' {{small|(2022)}}
* ''Nurse Lovely'' {{small|(2022)}}
* ''Ninja Kids'' {{small|(2022)}}
* ''Nakagapos na Puso'' {{small|(2022)}}
* ''Republika Origins'' {{small|(2022)}}
; Komedya
* ''Oh My Korona'' {{small|(2022)}}
; Reyalidad
* ''Lakwatsika'' {{small|(2022)}}
* ''The Biggest Search'' {{small|(2022)}}
* ''The Comeback'' {{small|(2022)}}
* ''[[Masked Singer Pilipinas]]'' (season 2) {{small|(bagong season; Marso 2022)}}<ref>{{Cite web|title=Masked Singer Pilipinas magbabalik sa January 2022|url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/160889/masked-singer-pilipinas-january-2022-a734-20210923|access-date=2021-10-01|website=PEP.ph|language=en}}</ref>
; Pang-aliw
* ''Rolling In It Philippines'' (season 2) {{small|(2022)}}
* ''[[The Wall Philippines]]'' (season 2) {{small|(2022)}}
=== Acquired programming ===
; Mga serye ng ABS-CBN
* ''[[Too Good to Be True (Philippine TV series)|2 Good 2 Be True]]''<ref name="ABSCBN2022Shows">{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=W9YMidYjLXA|title=ABS-CBN Upcoming Shows and Offerings in 2022|publisher=ABS-CBN Entertainment|website=YouTube|date=December 19, 2021|access-date=December 19, 2021}}</ref> {{small|(2022)}}
* ''[[Darna (2022 TV series)|Darna: The TV Series]]''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}}
* ''Love in 40 Days''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}}
==== Cooking Show ====
* ''[[Wok With Yan]]'' (2022)
== Dapat tandaan ==
{{noteslist}}
== Tingnan din ==
* [[List of TV5 (Philippine TV network) specials aired|List of TV5 specials aired]]
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
== Iba pang sanggunian ==
* [http://www.tv5.com.ph TV5 official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121006055529/http://www.tv5.com.ph/ |date=2012-10-06 }}
{{TV5 (current original and upcoming programming)}} {{Programs}}
2a5fa6r5avj6um5ljywm3doyw5tksgf
2225630
2225629
2026-09-16T08:45:25Z
~2026-44306-43
165198
cleanup
2225630
wikitext
text/x-wiki
Ito ang '''listahan ng mga kasalukuyang programa ng [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]''', isang Pilipinong himpilang panterestriyal. Ang kalambatan ay nakahimpil sa [[TV5 Media Center]], Reliance, [[Mandaluyong|Lungsod Mandaluyong]], na may alternatibong estudyo at transmitter na matatagpuan sa [[Novaliches]], [[Quezon City|Lungsod Quezon]]. Kabilang sa mga programa ng himpilan ay ang programang pambalitaan at impormasyon mula sa [[News5]], programang pampalakasan mula [[One Sports]], mga programa mula sa [[ABS-CBN|ABS-CBN Entertainment]], [[Brightlight Productions]], [[Cignal TV|Cignal Entertainment]], [[Regal Entertainment]], [[VIVA Entertainment]] at Cornerstone Studios, [[Anime|seryeng anime]], [[cartoons]], mga pelikula, ispesyal na programa, at programang panrelhiyon.
Para sa mga programang dating inere ng himpilan, tingnan ang [[Talaan ng mga dating palabas ng TV5 (Pilipinas)]].
== Kasalukuyang Original na programa ==
''Tanda:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong
=== Balita ===
* ''[[Aksyon]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon Breaking News]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon Express]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon News Alert]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Aksyon#Weekend editions|Aksyon Weekend]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Balitang 60]]'' {{small|(2013)}}
* ''[[Frontline Pilipinas]]'' {{small|(2020)}}
* ''[[Pilipinas News]]'' {{small|(2012)}}
* ''Sapul sa Singko'' {{small|(2010)}}
* ''[[Failon Ngayon|Ted Failon at DJ Chacha sa Radyo5]]'' {{small|(2020; simulcast sa [[One PH]] and [[DWLA|105.9 True FM]])}}
* ''Una sa Lahat'' {{small|(2025)}}
=== Current affairs ===
* ''Alagang Kapatid'' {{small|(2010)}}
* ''Anggulo'' {{small|(2013)}}
* ''Bitag'' {{small|(2002}}
* ''Budol Alert'' {{small|(2024)}}
* ''Gus Abelgas Forensics'' {{small|(2023)}}
* ''Insider'' {{small|(2012}}
* ''Journo'' {{small|(2010)}}
* ''Kapatid Mo, Idol Raffy Tulfo'' {{small|(2024)}}
* ''Reaksyon'' {{small|(2012)}}
* ''Rescue 5'' {{small|(2013)}}
* ''T3: Kapatid, Sagot Kita!'' {{small|(2011)}}
* ''Tutok Tulfo'' {{small|(2010)}}
* ''USI: Under Special Investigation'' {{small|(2010)}}
* ''Wanted'' {{small|(2011)}}
=== Drama ===
; Weekends
* ''#ParangNormal Activity'' {{small|(muling pagpapalabas; 2021)}}
=== Pang-aliw ===
* ''[[Eat Bulaga!]]'' {{small|(2024)}}
=== Reyalidad ===
* ''[[Sing Galing (2021 TV program)|Sing Galing!]]'' {{small|(2021)}}
** ''Sing Galing! Sing-lebrity Edition'' {{small|(2021)}}
=== Komedya ===
* ''Happy Naman D'yan!'' {{small|(2022)}}
** ''[[Lokomoko]]'' {{small|(re-run; 2022)}}
** ''[[Lokomoko High]]'' {{small|(re-run; 2022)}}
** ''[[Tropa Mo Ko Unli]]'' {{small|(re-run; 2022)}}
** ''[[Wow Mali|Wow Mali Doble Tama!]]'' {{small|(2023)}}
=== Pamumuhay ===
* ''From Helen's Kitchen'' {{small|(2020)}}
=== Ugnayang pampubliko ===
* ''[[Rated Korina]]'' {{small|(2020; pinapalabas rin sa [[One PH]], [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]], [[Kapamilya Channel]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}}
== Iba pang mga programa ==
''Tandaan:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong.
=== Drama ===
* ''[[Sigabo]]'' {{small|(2026)}}
* ''[[Someone, Someday]]'' {{small|(2026)}}
=== Anime ===
* ''[[Cooking Master Boy]]'' {{small|(2026)}}
=== Cartoons ===
* ''[[44 Cats]]'' {{small|(2020)}}
* ''[[Moonbug Cartoons]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[PJ Masks]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[SpongeBob SquarePants]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2024)}}
* ''[[Jurrasic World Camp Creataceous]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[Regal Academy]]'' {{small|(2020)}}
* ''[[Fast and Furious: Spy Racers]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[Winx Club]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2020)}}
=== Espesyal na programa at pampelikula ===
* ''Cine Cinco sa Umaga'' {{small|(2024)}}
* ''Cine Cinco Hollywood Edition'' {{small|(2022)}}
* ''Cine Cinco: Hit na Hit'' {{small|(2024)}}
* ''Cine Cinco: Astig Sunday'' {{small|(2024)}}
* ''Cine Cinco: Weekend Saya'' {{small|(2024)}}
* ''[[Regal Entertainment|Regal Movies]]'' {{small|(2023)}}
* ''Sari-Sari Presents: Viva Cinema'' {{small|(2021)}}
=== Panrelihiyon ===
* ''Kape't Pandasal'' {{efn|Promoted by TV5 as ''Kape't Pandasal (JesCom) ''|name=sunday}} {{small|(mula sa produksyon ng JesCom Foundation, [[ABS-CBN]] 2004-2020, TV5 2022; pinapalabas din sa [[SolarFlix]], [[TV Maria]] at [[Bilyonaryo News Channel]])}}
* ''Healing Mass sa Veritas''{{efn|Promoted by TV5 as ''Sunday Mass''|name=sunday}} {{small|(2020; napapakinggan din sa [[DZRV-AM|Veritas 846]], at napapanod sa [[One PH]] at [[DWLA|105.9 True FM]])}}
* ''[[In Touch Ministries|In Touch with Dr. Charles Stanley]]'' {{small|(2020)}}
* ''Oras ng Himala'' {{small|(2022; pinapalabas din sa [[People's Television Network|PTV]], [[DZRJ-DTV|RJ DigiTV]], [[SolarFlix]], [[Solar Sports]], [[DZRJ-AM|Radyo Bandido TV]] at [[One PH]])}}
* ''Oras ng Katotohanan'' {{small|(2025)}}
=== Mga serye mula sa Timog Korea ===
; Drama
* ''[[Reply 1988]]'' {{small|(2021; muling pagpapalabas)}}
* ''[[Remember (TV series)|Remember: War of the Son]]'' {{small|(2022)}}
=== Sports ===
* ''[[National Basketball Association|NBA]]'' ([[2021–22 NBA season|2021–22 season]]) {{small|(2021; napapanood rin sa [[One Sports (TV channel)|One Sports]])}}
== Programang panrehiyon ==
=== Balita ===
* ''Aksyon North Central Luzon'' {{small|(TV5 North Central Luzon)}}
* ''Aksyon Ilokano'' {{small|(TV5 Ilocos Norte)}}
* ''Aksyon Bikol'' {{small|(TV5 Bicol)}}
* ''Aksyon Western Visayas'' {{small|(TV5 Iloilo/Bacolod)}}
* ''Aksyon Central Visayas'' {{small|(TV5 Cebu)}}
* ''Aksyon Eastern Visayas'' {{small|(TV5 Leyte)}}
* ''Aksyon Chavacano'' {{small|(TV5 Zamboanga)}}
* ''Aksyon Northern Mindanao'' {{small|(TV5 Cagayan de Oro/TV5 Butuan)}}
* ''Aksyon Southern Mindanao'' {{small|(TV5 Davao/TV5 General Santos)}}
* ''Dateline TeleRadyo'' {{small|(GBPI-TV5 Zamboanga)}}
* ''Dateline Zamboanga'' {{small|(GBPI-TV5 Zamboanga)}}
== Paparating na Programa ==
''Tandaan'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng petsa ng ''premiere'' sa mga panaklong.
=== Orihinal na programa ===
; Mga serye
* ''For Your Eyes Only'' {{small|(2022)}}
* ''Nurse Lovely'' {{small|(2022)}}
* ''Ninja Kids'' {{small|(2022)}}
* ''Nakagapos na Puso'' {{small|(2022)}}
* ''Republika Origins'' {{small|(2022)}}
; Komedya
* ''Oh My Korona'' {{small|(2022)}}
; Reyalidad
* ''Lakwatsika'' {{small|(2022)}}
* ''The Biggest Search'' {{small|(2022)}}
* ''The Comeback'' {{small|(2022)}}
* ''[[Masked Singer Pilipinas]]'' (season 2) {{small|(bagong season; Marso 2022)}}<ref>{{Cite web|title=Masked Singer Pilipinas magbabalik sa January 2022|url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/160889/masked-singer-pilipinas-january-2022-a734-20210923|access-date=2021-10-01|website=PEP.ph|language=en}}</ref>
; Pang-aliw
* ''Rolling In It Philippines'' (season 2) {{small|(2022)}}
* ''[[The Wall Philippines]]'' (season 2) {{small|(2022)}}
=== Acquired programming ===
; Mga serye ng ABS-CBN
* ''[[Too Good to Be True (Philippine TV series)|2 Good 2 Be True]]''<ref name="ABSCBN2022Shows">{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=W9YMidYjLXA|title=ABS-CBN Upcoming Shows and Offerings in 2022|publisher=ABS-CBN Entertainment|website=YouTube|date=December 19, 2021|access-date=December 19, 2021}}</ref> {{small|(2022)}}
* ''[[Darna (2022 TV series)|Darna: The TV Series]]''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}}
* ''Love in 40 Days''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}}
==== Cooking Show ====
* ''[[Wok With Yan]]'' (2022)
== Dapat tandaan ==
{{noteslist}}
== Tingnan din ==
* [[List of TV5 (Philippine TV network) specials aired|List of TV5 specials aired]]
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
== Iba pang sanggunian ==
* [http://www.tv5.com.ph TV5 official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121006055529/http://www.tv5.com.ph/ |date=2012-10-06 }}
{{TV5 (current original and upcoming programming)}} {{Programs}}
bt17n4t7atxdfayrouk32ud2fjw8gtk
2225631
2225630
2026-09-16T08:56:18Z
~2026-44306-43
165198
Added yung Aksyon sa Umaga at Aksyon Tonite
2225631
wikitext
text/x-wiki
Ito ang '''listahan ng mga kasalukuyang programa ng [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]''', isang Pilipinong himpilang panterestriyal. Ang kalambatan ay nakahimpil sa [[TV5 Media Center]], Reliance, [[Mandaluyong|Lungsod Mandaluyong]], na may alternatibong estudyo at transmitter na matatagpuan sa [[Novaliches]], [[Quezon City|Lungsod Quezon]]. Kabilang sa mga programa ng himpilan ay ang programang pambalitaan at impormasyon mula sa [[News5]], programang pampalakasan mula [[One Sports]], mga programa mula sa [[ABS-CBN|ABS-CBN Entertainment]], [[Brightlight Productions]], [[Cignal TV|Cignal Entertainment]], [[Regal Entertainment]], [[VIVA Entertainment]] at Cornerstone Studios, [[Anime|seryeng anime]], [[cartoons]], mga pelikula, ispesyal na programa, at programang panrelhiyon.
Para sa mga programang dating inere ng himpilan, tingnan ang [[Talaan ng mga dating palabas ng TV5 (Pilipinas)]].
== Kasalukuyang Original na programa ==
''Tanda:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong
=== Balita ===
* ''[[Aksyon]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon Breaking News]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon Express]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon News Alert]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon sa Umaga]]'' {{small|(2014)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon Tonite]]'' {{small|(2014)}}
* ''[[Aksyon#Weekend editions|Aksyon Weekend]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Balitang 60]]'' {{small|(2013)}}
* ''[[Frontline Pilipinas]]'' {{small|(2020)}}
* ''[[Pilipinas News]]'' {{small|(2012)}}
* ''Sapul sa Singko'' {{small|(2010)}}
* ''[[Failon Ngayon|Ted Failon at DJ Chacha sa Radyo5]]'' {{small|(2020; simulcast sa [[One PH]] and [[DWLA|105.9 True FM]])}}
* ''Una sa Lahat'' {{small|(2025)}}
=== Current affairs ===
* ''Alagang Kapatid'' {{small|(2010)}}
* ''Anggulo'' {{small|(2013)}}
* ''Bitag'' {{small|(2002}}
* ''Budol Alert'' {{small|(2024)}}
* ''Gus Abelgas Forensics'' {{small|(2023)}}
* ''Insider'' {{small|(2012}}
* ''Journo'' {{small|(2010)}}
* ''Kapatid Mo, Idol Raffy Tulfo'' {{small|(2024)}}
* ''Reaksyon'' {{small|(2012)}}
* ''Rescue 5'' {{small|(2013)}}
* ''T3: Kapatid, Sagot Kita!'' {{small|(2011)}}
* ''Tutok Tulfo'' {{small|(2010)}}
* ''USI: Under Special Investigation'' {{small|(2010)}}
* ''Wanted'' {{small|(2011)}}
=== Drama ===
; Weekends
* ''#ParangNormal Activity'' {{small|(muling pagpapalabas; 2021)}}
=== Pang-aliw ===
* ''[[Eat Bulaga!]]'' {{small|(2024)}}
=== Reyalidad ===
* ''[[Sing Galing (2021 TV program)|Sing Galing!]]'' {{small|(2021)}}
** ''Sing Galing! Sing-lebrity Edition'' {{small|(2021)}}
=== Komedya ===
* ''Happy Naman D'yan!'' {{small|(2022)}}
** ''[[Lokomoko]]'' {{small|(re-run; 2022)}}
** ''[[Lokomoko High]]'' {{small|(re-run; 2022)}}
** ''[[Tropa Mo Ko Unli]]'' {{small|(re-run; 2022)}}
** ''[[Wow Mali|Wow Mali Doble Tama!]]'' {{small|(2023)}}
=== Pamumuhay ===
* ''From Helen's Kitchen'' {{small|(2020)}}
=== Ugnayang pampubliko ===
* ''[[Rated Korina]]'' {{small|(2020; pinapalabas rin sa [[One PH]], [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]], [[Kapamilya Channel]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}}
== Iba pang mga programa ==
''Tandaan:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong.
=== Drama ===
* ''[[Sigabo]]'' {{small|(2026)}}
* ''[[Someone, Someday]]'' {{small|(2026)}}
=== Anime ===
* ''[[Cooking Master Boy]]'' {{small|(2026)}}
=== Cartoons ===
* ''[[44 Cats]]'' {{small|(2020)}}
* ''[[Moonbug Cartoons]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[PJ Masks]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[SpongeBob SquarePants]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2024)}}
* ''[[Jurrasic World Camp Creataceous]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[Regal Academy]]'' {{small|(2020)}}
* ''[[Fast and Furious: Spy Racers]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[Winx Club]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2020)}}
=== Espesyal na programa at pampelikula ===
* ''Cine Cinco sa Umaga'' {{small|(2024)}}
* ''Cine Cinco Hollywood Edition'' {{small|(2022)}}
* ''Cine Cinco: Hit na Hit'' {{small|(2024)}}
* ''Cine Cinco: Astig Sunday'' {{small|(2024)}}
* ''Cine Cinco: Weekend Saya'' {{small|(2024)}}
* ''[[Regal Entertainment|Regal Movies]]'' {{small|(2023)}}
* ''Sari-Sari Presents: Viva Cinema'' {{small|(2021)}}
=== Panrelihiyon ===
* ''Kape't Pandasal'' {{efn|Promoted by TV5 as ''Kape't Pandasal (JesCom) ''|name=sunday}} {{small|(mula sa produksyon ng JesCom Foundation, [[ABS-CBN]] 2004-2020, TV5 2022; pinapalabas din sa [[SolarFlix]], [[TV Maria]] at [[Bilyonaryo News Channel]])}}
* ''Healing Mass sa Veritas''{{efn|Promoted by TV5 as ''Sunday Mass''|name=sunday}} {{small|(2020; napapakinggan din sa [[DZRV-AM|Veritas 846]], at napapanod sa [[One PH]] at [[DWLA|105.9 True FM]])}}
* ''[[In Touch Ministries|In Touch with Dr. Charles Stanley]]'' {{small|(2020)}}
* ''Oras ng Himala'' {{small|(2022; pinapalabas din sa [[People's Television Network|PTV]], [[DZRJ-DTV|RJ DigiTV]], [[SolarFlix]], [[Solar Sports]], [[DZRJ-AM|Radyo Bandido TV]] at [[One PH]])}}
* ''Oras ng Katotohanan'' {{small|(2025)}}
=== Mga serye mula sa Timog Korea ===
; Drama
* ''[[Reply 1988]]'' {{small|(2021; muling pagpapalabas)}}
* ''[[Remember (TV series)|Remember: War of the Son]]'' {{small|(2022)}}
=== Sports ===
* ''[[National Basketball Association|NBA]]'' ([[2021–22 NBA season|2021–22 season]]) {{small|(2021; napapanood rin sa [[One Sports (TV channel)|One Sports]])}}
== Programang panrehiyon ==
=== Balita ===
* ''Dateline TeleRadyo'' {{small|(GBPI-TV5 Zamboanga)}}
* ''Dateline Zamboanga'' {{small|(GBPI-TV5 Zamboanga)}}
* ''Frontline North Central Luzon'' {{small|(TV5 North Central Luzon)}}
* ''Frontline Ilokano'' {{small|(TV5 Ilocos Norte)}}
* ''Frontline Bikol'' {{small|(TV5 Bicol)}}
* ''Frontline Western Visayas'' {{small|(TV5 Iloilo/Bacolod)}}
* ''Frontline Central Visayas'' {{small|(TV5 Cebu)}}
* ''Frontline Eastern Visayas'' {{small|(TV5 Leyte)}}
* ''Frontline Chavacano'' {{small|(TV5 Zamboanga)}}
* ''Frontline Northern Mindanao'' {{small|(TV5 Cagayan de Oro/TV5 Butuan)}}
* ''Frontline Southern Mindanao'' {{small|(TV5 Davao/TV5 General Santos)}}
== Paparating na Programa ==
''Tandaan'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng petsa ng ''premiere'' sa mga panaklong.
=== Orihinal na programa ===
; Mga serye
* ''For Your Eyes Only'' {{small|(2022)}}
* ''Nurse Lovely'' {{small|(2022)}}
* ''Ninja Kids'' {{small|(2022)}}
* ''Nakagapos na Puso'' {{small|(2022)}}
* ''Republika Origins'' {{small|(2022)}}
; Komedya
* ''Oh My Korona'' {{small|(2022)}}
; Reyalidad
* ''Lakwatsika'' {{small|(2022)}}
* ''The Biggest Search'' {{small|(2022)}}
* ''The Comeback'' {{small|(2022)}}
* ''[[Masked Singer Pilipinas]]'' (season 2) {{small|(bagong season; Marso 2022)}}<ref>{{Cite web|title=Masked Singer Pilipinas magbabalik sa January 2022|url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/160889/masked-singer-pilipinas-january-2022-a734-20210923|access-date=2021-10-01|website=PEP.ph|language=en}}</ref>
; Pang-aliw
* ''Rolling In It Philippines'' (season 2) {{small|(2022)}}
* ''[[The Wall Philippines]]'' (season 2) {{small|(2022)}}
=== Acquired programming ===
; Mga serye ng ABS-CBN
* ''[[Too Good to Be True (Philippine TV series)|2 Good 2 Be True]]''<ref name="ABSCBN2022Shows">{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=W9YMidYjLXA|title=ABS-CBN Upcoming Shows and Offerings in 2022|publisher=ABS-CBN Entertainment|website=YouTube|date=December 19, 2021|access-date=December 19, 2021}}</ref> {{small|(2022)}}
* ''[[Darna (2022 TV series)|Darna: The TV Series]]''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}}
* ''Love in 40 Days''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}}
==== Cooking Show ====
* ''[[Wok With Yan]]'' (2022)
== Dapat tandaan ==
{{noteslist}}
== Tingnan din ==
* [[List of TV5 (Philippine TV network) specials aired|List of TV5 specials aired]]
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
== Iba pang sanggunian ==
* [http://www.tv5.com.ph TV5 official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121006055529/http://www.tv5.com.ph/ |date=2012-10-06 }}
{{TV5 (current original and upcoming programming)}} {{Programs}}
p7zohdt6lr53r650z4afxkdata505j7
2225632
2225631
2026-09-16T08:59:41Z
~2026-44306-43
165198
remake
2225632
wikitext
text/x-wiki
Ito ang '''listahan ng mga kasalukuyang programa ng [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]''', isang Pilipinong himpilang panterestriyal. Ang kalambatan ay nakahimpil sa [[TV5 Media Center]], Reliance, [[Mandaluyong|Lungsod Mandaluyong]], na may alternatibong estudyo at transmitter na matatagpuan sa [[Novaliches]], [[Quezon City|Lungsod Quezon]]. Kabilang sa mga programa ng himpilan ay ang programang pambalitaan at impormasyon mula sa [[News5]], programang pampalakasan mula [[One Sports]], mga programa mula sa [[ABS-CBN|ABS-CBN Entertainment]], [[Brightlight Productions]], [[Cignal TV|Cignal Entertainment]], [[Regal Entertainment]], [[VIVA Entertainment]] at Cornerstone Studios, [[Anime|seryeng anime]], [[cartoons]], mga pelikula, ispesyal na programa, at programang panrelhiyon.
Para sa mga programang dating inere ng himpilan, tingnan ang [[Talaan ng mga dating palabas ng TV5 (Pilipinas)]].
== Kasalukuyang Original na programa ==
''Tanda:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong
=== Balita ===
* ''[[Aksyon]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon Breaking News]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon Express]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon News Alert]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon sa Umaga]]'' {{small|(2014)}}
* ''[[Aksyon|Aksyon Tonite]]'' {{small|(2014)}}
* ''[[Aksyon#Weekend editions|Aksyon Weekend]]'' {{small|(2010)}}
* ''[[Balitang 60]]'' {{small|(2013)}}
* ''[[Frontline Pilipinas]]'' {{small|(2020)}}
* ''[[Pilipinas News]]'' {{small|(2012)}}
* ''Sapul sa Singko'' {{small|(2010)}}
* ''[[Failon Ngayon|Ted Failon at DJ Chacha sa Radyo5]]'' {{small|(2020; simulcast sa [[One PH]] and [[DWLA|105.9 True FM]])}}
* ''Una sa Lahat'' {{small|(2025)}}
=== Current affairs ===
* ''Alagang Kapatid'' {{small|(2010)}}
* ''Anggulo'' {{small|(2013)}}
* ''Bitag'' {{small|(2002}}
* ''Budol Alert'' {{small|(2024)}}
* ''Gus Abelgas Forensics'' {{small|(2023)}}
* ''Insider'' {{small|(2012}}
* ''Journo'' {{small|(2010)}}
* ''Kapatid Mo, Idol Raffy Tulfo'' {{small|(2024)}}
* ''Reaksyon'' {{small|(2012)}}
* ''Rescue 5'' {{small|(2013)}}
* ''T3: Kapatid, Sagot Kita!'' {{small|(2011)}}
* ''Tutok Tulfo'' {{small|(2010)}}
* ''USI: Under Special Investigation'' {{small|(2010)}}
* ''Wanted'' {{small|(2011)}}
=== Drama ===
; Weekends
* ''#ParangNormal Activity'' {{small|(muling pagpapalabas; 2021)}}
=== Pang-aliw ===
* ''[[Eat Bulaga!]]'' {{small|(2024)}}
=== Reyalidad ===
* ''[[Sing Galing (2021 TV program)|Sing Galing!]]'' {{small|(2021)}}
** ''Sing Galing! Sing-lebrity Edition'' {{small|(2021)}}
=== Komedya ===
* ''Happy Naman D'yan!'' {{small|(2022)}}
** ''[[Lokomoko]]'' {{small|(re-run; 2022)}}
** ''[[Lokomoko High]]'' {{small|(re-run; 2022)}}
** ''[[Tropa Mo Ko Unli]]'' {{small|(re-run; 2022)}}
** ''[[Wow Mali|Wow Mali Doble Tama!]]'' {{small|(2023)}}
=== Pamumuhay ===
* ''From Helen's Kitchen'' {{small|(2020)}}
=== Ugnayang pampubliko ===
* ''[[Rated Korina]]'' {{small|(2020; pinapalabas rin sa [[One PH]], [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]], [[Kapamilya Channel]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}}
== Iba pang mga programa ==
''Tandaan:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong.
=== Drama ===
* ''[[Sigabo]]'' {{small|(2026)}}
* ''[[Someone, Someday]]'' {{small|(2026)}}
=== Anime ===
* ''[[Cooking Master Boy]]'' {{small|(2026)}}
=== Cartoons ===
* ''[[44 Cats]]'' {{small|(2020)}}
* ''[[Moonbug Cartoons]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[PJ Masks]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[SpongeBob SquarePants]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2024)}}
* ''[[Jurrasic World Camp Creataceous]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[Regal Academy]]'' {{small|(2020)}}
* ''[[Fast and Furious: Spy Racers]]'' {{small|(2024)}}
* ''[[Winx Club]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2020)}}
=== Espesyal na programa at pampelikula ===
* ''Cine Cinco sa Umaga'' {{small|(2024)}}
* ''Cine Cinco Hollywood Edition'' {{small|(2022)}}
* ''Cine Cinco: Hit na Hit'' {{small|(2024)}}
* ''Cine Cinco: Astig Sunday'' {{small|(2024)}}
* ''Cine Cinco: Weekend Saya'' {{small|(2024)}}
* ''[[Regal Entertainment|Regal Movies]]'' {{small|(2023)}}
* ''Sari-Sari Presents: Viva Cinema'' {{small|(2021)}}
=== Panrelihiyon ===
* ''Kape't Pandasal'' {{efn|Promoted by TV5 as ''Kape't Pandasal (JesCom) ''|name=sunday}} {{small|(mula sa produksyon ng JesCom Foundation, [[ABS-CBN]] 2004-2020, TV5 2022; pinapalabas din sa [[SolarFlix]], [[TV Maria]] at [[Bilyonaryo News Channel]])}}
* ''Healing Mass sa Veritas''{{efn|Promoted by TV5 as ''Sunday Mass''|name=sunday}} {{small|(2020; napapakinggan din sa [[DZRV-AM|Veritas 846]], at napapanod sa [[One PH]] at [[DWLA|105.9 True FM]])}}
* ''[[In Touch Ministries|In Touch with Dr. Charles Stanley]]'' {{small|(2020)}}
* ''Oras ng Himala'' {{small|(2022; pinapalabas din sa [[People's Television Network|PTV]], [[DZRJ-DTV|RJ DigiTV]], [[SolarFlix]], [[Solar Sports]], [[DZRJ-AM|Radyo Bandido TV]] at [[One PH]])}}
* ''Oras ng Katotohanan'' {{small|(2025)}}
=== Mga serye mula sa Timog Korea ===
; Drama
* ''[[Reply 1988]]'' {{small|(2021; muling pagpapalabas)}}
* ''[[Remember (TV series)|Remember: War of the Son]]'' {{small|(2022)}}
=== Sports ===
* ''[[National Basketball Association|NBA]]'' ([[2021–22 NBA season|2021–22 season]]) {{small|(2021; napapanood rin sa [[One Sports (TV channel)|One Sports]])}}
== Programang panrehiyon ==
=== Balita ===
* ''Aksyon North Central Luzon'' {{small|(TV5 North Central Luzon)}}
* ''Aksyon Ilokano'' {{small|(TV5 Ilocos Norte)}}
* ''Aksyon Bikol'' {{small|(TV5 Bicol)}}
* ''Aksyon Western Visayas'' {{small|(TV5 Iloilo/Bacolod)}}
* ''Aksyon Central Visayas'' {{small|(TV5 Cebu)}}
* ''Aksyon Eastern Visayas'' {{small|(TV5 Leyte)}}
* ''Aksyon Chavacano'' {{small|(TV5 Zamboanga)}}
* ''Aksyon Northern Mindanao'' {{small|(TV5 Cagayan de Oro/TV5 Butuan)}}
* ''Aksyon Southern Mindanao'' {{small|(TV5 Davao/TV5 General Santos)}}
* ''Dateline TeleRadyo'' {{small|(GBPI-TV5 Zamboanga)}}
* ''Dateline Zamboanga'' {{small|(GBPI-TV5 Zamboanga)}}
== Paparating na Programa ==
''Tandaan'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng petsa ng ''premiere'' sa mga panaklong.
=== Orihinal na programa ===
; Mga serye
* ''For Your Eyes Only'' {{small|(2022)}}
* ''Nurse Lovely'' {{small|(2022)}}
* ''Ninja Kids'' {{small|(2022)}}
* ''Nakagapos na Puso'' {{small|(2022)}}
* ''Republika Origins'' {{small|(2022)}}
; Komedya
* ''Oh My Korona'' {{small|(2022)}}
; Reyalidad
* ''Lakwatsika'' {{small|(2022)}}
* ''The Biggest Search'' {{small|(2022)}}
* ''The Comeback'' {{small|(2022)}}
* ''[[Masked Singer Pilipinas]]'' (season 2) {{small|(bagong season; Marso 2022)}}<ref>{{Cite web|title=Masked Singer Pilipinas magbabalik sa January 2022|url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/160889/masked-singer-pilipinas-january-2022-a734-20210923|access-date=2021-10-01|website=PEP.ph|language=en}}</ref>
; Pang-aliw
* ''Rolling In It Philippines'' (season 2) {{small|(2022)}}
* ''[[The Wall Philippines]]'' (season 2) {{small|(2022)}}
=== Acquired programming ===
; Mga serye ng ABS-CBN
* ''[[Too Good to Be True (Philippine TV series)|2 Good 2 Be True]]''<ref name="ABSCBN2022Shows">{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=W9YMidYjLXA|title=ABS-CBN Upcoming Shows and Offerings in 2022|publisher=ABS-CBN Entertainment|website=YouTube|date=December 19, 2021|access-date=December 19, 2021}}</ref> {{small|(2022)}}
* ''[[Darna (2022 TV series)|Darna: The TV Series]]''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}}
* ''Love in 40 Days''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}}
==== Cooking Show ====
* ''[[Wok With Yan]]'' (2022)
== Dapat tandaan ==
{{noteslist}}
== Tingnan din ==
* [[List of TV5 (Philippine TV network) specials aired|List of TV5 specials aired]]
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
== Iba pang sanggunian ==
* [http://www.tv5.com.ph TV5 official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121006055529/http://www.tv5.com.ph/ |date=2012-10-06 }}
{{TV5 (current original and upcoming programming)}} {{Programs}}
bt227dwhys9934y3z572vi6zmhbmj2j
Usapan:Talaan ng mga munisipalidad ng lalawigan ng Ascoli Piceno
1
320200
2225590
2207035
2026-09-15T21:41:37Z
ListeriaBot
79921
Wikidata list updated [V2]
2225590
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list|sparql=
SELECT ?item
WHERE
{
?item wdt:P31 wd:Q747074 .
?item wdt:P131 wd:Q16117 .
}
|columns=P635:ISTAT,label/it:Comune,P2046:Lawak,P1082:Populasyon
|section=
|min_section=
|sort=P635
|links=text
|thumb=
|autolist=
|references=all
|summary=itemnumber
}}
{| class='wikitable sortable'
! ISTAT
! Comune
! Lawak
! Populasyon
|-
| 044001
| Acquasanta Terme
| 138.39 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 2494<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044002
| Acquaviva Picena
| 21.06 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 3654<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044005
| Appignano del Tronto
| 23.19 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 1660<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044006
| Arquata del Tronto
| 92.23 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 973<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044007
| Ascoli Piceno
| 158.02 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 45571<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044010
| Carassai
| 22.24 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 977<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044011
| Castel di Lama
| 10.98 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 8395<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044012
| Castignano
| 38.8 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 2549<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044013
| Castorano
| 14.08 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 2223<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044014
| Colli del Tronto
| 5.94 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 3653<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044015
| Comunanza
| 54.4 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 2915<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044016
| Cossignano
| 14.95 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 865<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044017
| Cupra Marittima
| 17.34 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 5441<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044020
| Folignano
| 14.86 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 8734<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044021
| Force
| 34.31 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 1132<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044023
| Grottammare
| 17.66 km²<br/>18 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 15814<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044027
| Maltignano
| 8.17 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 2205<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044029
| Massignano
| 16.3 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 1602<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044031
| Monsampolo del Tronto
| 15.43 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 4418<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044032
| Montalto delle Marche
| 33.94 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 1893<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044034
| Montedinove
| 11.93 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 460<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044036
| Montefiore dell'Aso
| 28.21 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 1986<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044038
| Montegallo
| 48.46 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 422<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044044
| Montemonaco
| 67.81 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 519<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044045
| Monteprandone
| 26.38 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 12896<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044054
| Offida
| 49.6 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 4647<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044056
| Palmiano
| 12.7 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 160<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044063
| Ripatransone
| 74.28 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 4072<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044064
| Roccafluvione
| 60.63 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 1850<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044065
| Rotella
| 27.44 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 803<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044066
| San Benedetto del Tronto
| 25.31 km²<ref name="ref_cb4531e2ed785fa297b3f3ef622447264f38ea46de64fa85ff2a385b4b8d2f1d">http://dawinci.istat.it/jsp/MD/dawinciMD.jsp?a1=m0GG0c0I0&a2=mG0Y8048f8&n=1UH92M07SE4&v=1UH0D807SE40000</ref>
| 46957<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044071
| Spinetoli
| 12.58 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 7213<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|-
| 044073
| Venarotta
| 30.21 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref>
| 1893<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref>
|}
----
∑ 33 items.
{{Wikidata list end}}
sit4mb9p7p32pkvmmd07su885owdtcx
DXKA
0
332688
2225627
2223864
2026-09-16T08:37:59Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225627
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox radio station
| name = Infinite Radio Butuan
| callsign = DXKA
| logo =
| city = [[Butuan]]
| area = [[Agusan del Norte]] at mga karatig na lugar
| branding = 90.1 Nonglading Infinite Radio
| airdate = Enero 31, 2014
| last_airdate =
| frequency = 90.1 MHz
| format = [[:en:Middle of the road (music)|Contemporary MOR]], [[Original Pilipino Music|OPM]], [[Talk radio|Talk]]
| language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]]
| power = 5 kW
| erp =
| class =
| former_names = {{ubl|KA 90 (2014-2020)|Radyo Kaibigan (2020-2021)|Power Radio (2021-2023)|Mark FM (2023-2024)}}
| callsign_meaning = Kaissar
| owner = [[St. Jude Thaddeus Institute of Technology]]
| operator = Nonglading Broadcasting Services
| website =
}}
Ang '''DXKA''' (90.1 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''90.1 Nonglading Infinite Radio''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari ng [[St. Jude Thaddeus Institute of Technology]] at pinamamahalaan ng Nonglading Broadcasting Services. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa 3rd Floor, Cebu CFI Community Cooperative Building, Ochoa Ave. cor. New Rd., Butuan, [[Butuan]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Mt. Mayapay, Brgy. Bonbon, [[Butuan]].<ref>{{Cite web | url = https://drive.google.com/file/d/1-13OSyi49X00Jj1YfoovMBSNIKStN25l/view | title = 2024 NTC FM Stations | website = [[National Telecommunications Commission|ntc.gov.ph]] | access-date = 2025-05-06}}</ref><ref>{{cite web|title=2025 NTC FM Stations|url=https://ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2026/BSD/FM_122025.pdf|website=foi.gov.ph|date=March 10, 2026}}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web | url = https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid0Rs9aFDWfxVsHpS9haQg5mHpPTTCuPY91c446iEVBH3kiNG5vSHQt1JGpPQZpsxwSl&id=61588753418179&__cft__[0]=AZb_ok8F0H_e19JwFYbD2uij3eYrGIaQECYjykp2VSHpBOgpwlddElIDG6vJadi5AxNCS6nx4r9lgjplXvbYGGcJM_H8kyW4wIDhHSZ3tOy_p_fCiyVEQm5ifM4nK57knxHNgUH5Fe5mrwcI23sXLLkdWmNOFGEG2cERvdya-3g2oIfF9BTcT1V3b1kx7oZK47peqFgBcstAJKLe1Yo1dkDx&__tn__=%2CO%2CP-R| title = 90.1 Nonglading Infinite Radio Butuan City FB Page | website = [[90.1 Nonglading Infinite Radio Butuan City FB Page|facebook.com ]] | access-date = 2026-06-30}}</ref>
==Kasaysayan==
Itinatag ang himpilang ito noong Enero 31, 2014 sa ilalim ng pagmamay-ari ng Kaissar Broadcasting Network. Sumahimpapawid ito bilang '''KA90''' na may soft adult contemporary na format. Noong panahong yan, nasa Jose C. Aquino Ave. ang tahana nito. Nawala ito sa ere noong 2016.
Noong Enero 2019, bumalik ito sa ere na may halong musika at talakayan sa format nito. Noong Agosto 2020, naging '''Radyo Kaibigan''' ito. Noong Pebrero 2021, naging '''Power Radio''' ito lumipat ito sa Ochoa St. sa Brgy. Limaha. Noong 2023, naging '''Mark FM''' ito sa ilalim ng pamamahala ni Atty. Mark Tolention. Nawala ito sa ere noong 2024.<ref>{{Cite web | url = http://storage.googleapis.com/request-attachments/krwjuYylHVSLLIneBnTI5jc9Tbe8fFM96hdHaRzlgo7uawnkM2AZ1usAzYkN26EeDvlaV0yL56GpT830ccMGHZyTnhk31ReKna5l/FM%20Listing.pdf | title = 2020 NTC FM Stations | website = [[Freedom of Information Order (Philippines)|foi.gov.ph]] | access-date = 2021-03-06}}</ref>
Noong 2025, binili ng [[St. Jude Thaddeus Institute of Technology]] ang talapihitang ito. Noong Mayo 1, 2026, bumalik ito sa ere bilang '''Nonglading Infinite Radio''' sa ilalim ng pamamahala ng Nonglading Broadcasting Services.
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{Butuan Radio}}
[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Butuan]]
871y2blwicik8d51bvp4sw55t3xtrma
Umbriel (buwan)
0
335609
2225592
2221620
2026-09-15T22:44:25Z
XiAndromedae
149332
/* */ Nalagay ko "sdd", dapat "ssd"
2225592
wikitext
text/x-wiki
[[File:Umbriel (moon).jpg|thumb|Isang larawan ng Umbriel ikinuha ng [[Voyager 2]] habang dumaraan ito.]]
Ang '''Umbriel''' ay isang [[likas na satelayt]] ng [[Urano]] at ang pangatlong pinakamalaking buwan nito. Mayroon itong laki ng 1169.4 na kilometro, [[densidad]] tig cubic cm ng 1.523 grams, may layo sa planetang Urano ng 265986 km, at may peryod ng 4.144 na araw. Ang ligiran ay nakatagilid ng 0.1 digri at may eksentrisidad ng 0.004.<ref>{{Citeweb |title=Planetary Satellite Mean Elements |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/elem/sep.html#:~:text=Umbriel&text=265986,0.004&text=0.1,4.144177 |access-date=2026-08-14 |website=ssd.jpl.nasa.gov |language=en}}</ref><ref>{{Citeweb |Title=Planetary Satellite Physical Parameters |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/phys_par/sep.html#:~:text=Umbriel&text=583.7,0.041 |access-date=2026-08-14 |website=ssd.jpl.nasa.gov |language=en }}</ref>
Natuklasan ito noong Oktubre ng 1851 ni [[William Lassell]] gamit ang ''20-foot reflector telescope'' niya, kasama niyang natuklasan ang [[Ariel (buwan)|Ariel]]; isang likas na satelayt ng Urano, kung saan ito'y magkasing laki ng Umbriel.<ref>{{Cite web |last=June 18 |last2=2019 |title=William Lassell |url=https://www.lindahall.org/about/news/scientist-of-the-day/william-lassell/ |access-date=2026-01-15 |website=The Linda Hall Library |language=en-US}}</ref> Siya rin ang tumuklas sa [[Triton (buwan)|Triton]] at [[Hyperion (buwan)|Hyperion]] noong ika-10 ng Oktubre ng 1846 at ika-16 ng Setyembre ng 1846.
== Mga Sanggunian ==
{{reflist}}
{{Stub|Astronomiya}}
[[Kategorya:Urano]]
[[Kategorya:Likas na satelayt]]
dpl4nhui0g1bkepinx9r628x4xn4b0l
2225593
2225592
2026-09-15T22:45:29Z
XiAndromedae
149332
/* */ Malaking T kaysa sa Maliit na t
2225593
wikitext
text/x-wiki
[[File:Umbriel (moon).jpg|thumb|Isang larawan ng Umbriel ikinuha ng [[Voyager 2]] habang dumaraan ito.]]
Ang '''Umbriel''' ay isang [[likas na satelayt]] ng [[Urano]] at ang pangatlong pinakamalaking buwan nito. Mayroon itong laki ng 1169.4 na kilometro, [[densidad]] tig cubic cm ng 1.523 grams, may layo sa planetang Urano ng 265986 km, at may peryod ng 4.144 na araw. Ang ligiran ay nakatagilid ng 0.1 digri at may eksentrisidad ng 0.004.<ref>{{Citeweb |title=Planetary Satellite Mean Elements |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/elem/sep.html#:~:text=Umbriel&text=265986,0.004&text=0.1,4.144177 |access-date=2026-08-14 |website=ssd.jpl.nasa.gov |language=en}}</ref><ref>{{Citeweb |title=Planetary Satellite Physical Parameters |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/phys_par/sep.html#:~:text=Umbriel&text=583.7,0.041 |access-date=2026-08-14 |website=ssd.jpl.nasa.gov |language=en }}</ref>
Natuklasan ito noong Oktubre ng 1851 ni [[William Lassell]] gamit ang ''20-foot reflector telescope'' niya, kasama niyang natuklasan ang [[Ariel (buwan)|Ariel]]; isang likas na satelayt ng Urano, kung saan ito'y magkasing laki ng Umbriel.<ref>{{Cite web |last=June 18 |last2=2019 |title=William Lassell |url=https://www.lindahall.org/about/news/scientist-of-the-day/william-lassell/ |access-date=2026-01-15 |website=The Linda Hall Library |language=en-US}}</ref> Siya rin ang tumuklas sa [[Triton (buwan)|Triton]] at [[Hyperion (buwan)|Hyperion]] noong ika-10 ng Oktubre ng 1846 at ika-16 ng Setyembre ng 1846.
== Mga Sanggunian ==
{{reflist}}
{{Stub|Astronomiya}}
[[Kategorya:Urano]]
[[Kategorya:Likas na satelayt]]
t3abqbg0cvk6q8zha3pioje11cxhhlt
2225594
2225593
2026-09-15T22:46:27Z
XiAndromedae
149332
/* */ 583.7 kaysa sa 584.7
2225594
wikitext
text/x-wiki
[[File:Umbriel (moon).jpg|thumb|Isang larawan ng Umbriel ikinuha ng [[Voyager 2]] habang dumaraan ito.]]
Ang '''Umbriel''' ay isang [[likas na satelayt]] ng [[Urano]] at ang pangatlong pinakamalaking buwan nito. Mayroon itong laki ng 1169.4 na kilometro, [[densidad]] tig cubic cm ng 1.523 grams, may layo sa planetang Urano ng 265986 km, at may peryod ng 4.144 na araw. Ang ligiran ay nakatagilid ng 0.1 digri at may eksentrisidad ng 0.004.<ref>{{Citeweb |title=Planetary Satellite Mean Elements |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/elem/sep.html#:~:text=Umbriel&text=265986,0.004&text=0.1,4.144177 |access-date=2026-08-14 |website=ssd.jpl.nasa.gov |language=en}}</ref><ref>{{Citeweb |title=Planetary Satellite Physical Parameters |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/phys_par/sep.html#:~:text=Umbriel&text=584.7,0.041 |access-date=2026-08-14 |website=ssd.jpl.nasa.gov |language=en }}</ref>
Natuklasan ito noong Oktubre ng 1851 ni [[William Lassell]] gamit ang ''20-foot reflector telescope'' niya, kasama niyang natuklasan ang [[Ariel (buwan)|Ariel]]; isang likas na satelayt ng Urano, kung saan ito'y magkasing laki ng Umbriel.<ref>{{Cite web |last=June 18 |last2=2019 |title=William Lassell |url=https://www.lindahall.org/about/news/scientist-of-the-day/william-lassell/ |access-date=2026-01-15 |website=The Linda Hall Library |language=en-US}}</ref> Siya rin ang tumuklas sa [[Triton (buwan)|Triton]] at [[Hyperion (buwan)|Hyperion]] noong ika-10 ng Oktubre ng 1846 at ika-16 ng Setyembre ng 1846.
== Mga Sanggunian ==
{{reflist}}
{{Stub|Astronomiya}}
[[Kategorya:Urano]]
[[Kategorya:Likas na satelayt]]
abyy0usbobyil4bld0o8v2qzkvij46l
Baby Dolls
0
339193
2225609
2220932
2026-09-16T02:33:17Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225609
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist|name=Baby Dolls|image=Baby Dolls in June 2026.jpg|caption=Ang Baby Dolls noong Hunyo 2026|origin=[[Pilipinas]]|genre={{hlist|[[Pinoy pop|P-pop]]|[[Kantang novelty|novelty]]}}|years_active=2023–kasalukuyan|label=StarPop|website=|current_members=* Arianne Dela Cruz
* Chole Florendo
* Johaira Moris
* Juby Sabino
* Jelai Ahamil
* Eriel Reyes
* Ina Ortega|past_members=* Mary Delle Cascabel
* Kim Tubiano}}
'''Ang Baby Dolls''' ay isang Pinoy na grupong pambabae na nabuo noong 2023 sa pamamagitan ng mga palabas sa [[ABS-CBN]] na ''[[It's Showtime]]''. Orihinal itong mayroon na siyam ng mga miyembro, nag-debut sila bilang mga ''recording artists'' sa ilalim ng isang sangay ng ABS-CBN Music na [[Star Music|StarPop]], na mayroong pitong miyembro noong 2026. Ang mga miyembro ng mga grupo ay mga kalahok sa "Girl on Fire" at "Sexy Babe", mga kompetitibong segmento ng ''Showtime''.
== Kasaysayan ==
=== 2023: Ang pagbuo ===
Noong Mayo 8, 2023, opisyal na nagpakilala sa ''[[It's Showtime]]'' ang Baby Dolls.<ref>{{Cite web |last=Asis |first=Salve |date=2023-05-09 |title=Baby Dolls, pinakilala ng Showtime |url=https://www.philstar.com/pilipino-star-ngayon/showbiz/2023/05/09/2264845/baby-dolls-pinakilala-ng-showtime |access-date=2026-08-18 |website=Pilipinas Star Ngayon |publisher=[[The Philippine Star]]}}</ref> Ang orihinal na hanay ay binubuo ng siyam na miyembro na sina Chole, Kim, Ina, Juby, Eriel, Arianne, Jelai, Johaira, at Mary Delle.<ref name="DebutABS">{{Cite news |last=ABS-CBN Entertainment |date=2023-05-08 |title='It's Showtime' introduces new girl group Baby Dolls |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/05/08/23/its-showtime-introduces-new-girl-group-baby-dolls |access-date=2026-08-18}}</ref><ref>{{Cite web |last=Advincula |first=Lance Romae |date=2023-05-08 |title=Bagong noontime girl group na 'Baby Dolls,' ipinakilala na sa 'It's Showtime' |url=https://balita.mb.com.ph/2023/05/08/bagong-noontime-girl-group-na-baby-dolls-ipinakilala-na-sa-its-showtime/ |access-date=2026-08-18 |website=[[Manila Bulletin#Manila Bulletin Publishing Corp. Group|Balita]] |archive-date=2026-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260522204459/https://balita.mb.com.ph/2023/05/08/bagong-noontime-girl-group-na-baby-dolls-ipinakilala-na-sa-its-showtime/ |url-status=dead }}</ref>
=== 2023–kasalukuyan: Pagpunta sa musika at ang kasalukuyang mga miyembro ===
Kasunod ng kanilang unang tagumpay bilang isang grupo ng pagsayaw sa telebisyon, pumirma ang grupo sa StarPop, isang sangay ng [[Star Music|ABS-CBN Music]] na nagsagawa ng mga masiglang mga [[musikang pop]]. Sa ilalim ng gabay ng nangangasiwa ng prodyuser na si Rox Santos, nagsimula ang pagsasanay ang group bilang mga ''recording artists''.<ref>{{Cite web |date=2026-05-22 |title=ABS-CBN Music expands with launch of CAT Records, a new label reimagining OPM classics |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/music/2026/5/22/abs-cbn-music-expands-with-launch-of-cat-records-a-new-label-reimagining-opm-classics-1031 |access-date=2026-08-18 |website=ABS-CBN}}</ref>
Kalaunan, muling nabuo ang grupo at ito ay naging pitong miyembro kasunod ng pag-alis nina Mary Delle Cascabel at Kim Tubiano. Inilabas nila ang kanilang ''debut extended play'' (EP) na pinamagatang ''Zoom Baby Dolls'', kung saan natampok ang kanilang patok na dihital na single na "Ikembot Mo."<ref>{{Cite web |date=2026-05-17 |title=It's Showtime's Baby Dolls enters Spotify PH Viral Songs Chart with 'Ikembot Mo' |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/its-showtimes-baby-dolls-enters-spotify-ph-viral-songs-chart-with-ikembot-mo |access-date=2026-08-18 |website=SunStar Davao}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-05-06 |title='Ikembot Mo' of Baby Dolls logs 1 million TikTok entries |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2026/5/6/-ikembot-mo-of-baby-dolls-logs-1-million-tiktok-entries-1139 |access-date=2026-08-18}}</ref>
Noong linggo ng Agosto 1, 2026, unang lumabas ang Baby Dolls sa ''Billboard''<nowiki/>'s Philippines Hot 100 kasama ang "Oooh Lala Baby", na pumasok sa numbero 96.<ref>{{Cite news |last=Manuel |first=Andrea |date=2026-07-29 |title=Baby Dolls Make Their Debut On The Philippines Hot 100 With "Oohh Lala Baby" |language=en-PH |url=https://billboardphilippines.com/market/chart-beat/baby-dolls-oohh-lala-baby-billboard-philippines-hot-100/ |access-date=2026-08-18}}</ref>
== Mga miyembro ==
=== Mga kasalukuyang miyembro ===
* '''Arianne Dela Cruz''' – (2023–present)<ref name="Baby1">{{Cite web |title=Chikahan with Baby Dolls Eriel Reyes, Arianne dela Cruz and Johaira Moris - Showtime Online U |url=https://www.tagalog.com/videos/watch.php?video_id=759308&back= |access-date=2026-08-18 |website=Tagalog}}</ref>
* '''Chole Florendo''' – (2023–present)
* '''Johaira Moris''' – (2023–present)<ref>{{Cite web |date=2024-01-26 |title=6 photos of It's Showtime's Babydoll Johaira |url=https://www.abs-cbn.com/itsshowtime/articles-photos/6-photos-of-its-showtimes-babydoll-johaira-16471 |access-date=2026-08-18 |website=ABS-CBN}}</ref>
* '''Juby Sabino''' – (2023–present)<ref>{{Cite web |last=Push Team |date=2026-06-14 |title=Baby Dolls' Juby on uprooting life from Cebu; Ina on leaving nursing profession behind |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2026/6/14/baby-dolls-juby-on-uprooting-life-from-cebu-ina-on-leaving-nursing-profession-behind-1618 |access-date=2026-08-18 |website=ABS-CBN}}</ref>
* '''Jelai Ahamil''' – (2023–present; also serves as the group's choreographer)
* '''Eriel Reyes''' – (2023–present)<ref name="Baby1" />
* '''Ina Ortega''' – (2023–present)
=== Mga dating miyembro ===
* '''Mary Delle Cascabel''' (2023)
* '''Kim Tubiano''' (2023–2025)<ref>{{Cite web |date=2024-02-18 |title=It's Showtime: Baby Doll Kim participates in EXpecially For You as a searchee - Expecially For You |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/videos/its-showtime-baby-doll-kim-participates-in-expecially-for-you-as-a-searchee-expecially-for-you/219195/ |access-date=2026-08-18 |website=GMA Entertainment Group}}</ref>
== Diskograpiya ==
=== ''Extended plays'' ===
{| class="wikitable album"
!Titulo
!Mga detalye ng album
|-
| scope="row" |'''''ZoomBaby Dolls'''''<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=“It's Showtime's” Dance Group Baby Dolls Releases Pulse-Pounding Debut EP |url=https://metropolitan.ph/its-showtimes-dance-group-baby-dolls-releases-pulse-pounding-debut-ep-2/ |access-date=2026-08-18 |website=Metropolitan}}</ref>
|
* Inilabas: 2026
* Label: StarPop (ABS-CBN Music)
* Mga format: Digital download, streaming
|}
=== Mga singles ===
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;"
! scope="col" |Titulo
! scope="col" |Inilabas
! scope="col" |Kompositor
! scope="col" |Album
! scope="col" |Mga sanggunian
|-
|"Clap Clap Clap Alright!"
| rowspan="5" |Marso 27, 2026
| rowspan="5" |Christian Martinez
| rowspan="5" |''ZoomBaby Dolls''
|<ref>{{Cite web |title=Clap Clap Clap Alright! - song and lyrics by Baby Dolls |url=https://open.spotify.com/track/0O5q1XUhJIAy7aPXeBtBES?si=TiMk8e1JSSKJm1PidoDdfg}}</ref>
|-
|"Ikembot Mo"
|<ref>{{Cite web |title=Ikembot Mo - song and lyrics by Baby Dolls |url=https://open.spotify.com/track/1xWv68IJb1EyJlLipdWdX4?si=OE07mYQrT2GsnFoZPmsVUA}}</ref>
|-
|"Kitang Kita"
|<ref>{{Cite web |title=Kitang Kita - song and lyrics by Baby Dolls |url=https://open.spotify.com/track/1XKCuQL0OdOm1ajvxL3HNT?si=eEwG6nUIQj6mSZSg_p4WyA}}</ref>
|-
|"Oooh Lala Baby"
|<ref>{{Cite web |title=Oohh Lala Baby - song and lyrics by Baby Dolls |url=https://open.spotify.com/track/7dHVaVOE2lUuqovnbxgagC?si=ECKP8914RAK0Q1wVDQG4xA}}</ref>
|-
|"Dulce Tirah Tirah"
|<ref>{{Cite web |title=Dulce Tirah Tirah - song and lyrics by Baby Dolls |url=https://open.spotify.com/track/6GNiznrq4M7aCaOrYwzQuV?si=hB0qa6XlSvG3fJt9WqjoHw}}</ref>
|}
== Telebisyon ==
{| class="wikitable"
!Taon
!Titulo
!Tungkulin
!Network
!Mga sanggunian
|-
|2023–kasalukuyan
|''[[It's Showtime]]''
|Mga residenteng tagapagtanghal / Miyembro ng cast
|[[Kapamilya Channel]] / [[A2Z]] / [[All TV|ALLTV]] / [[GMA Network]] / [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] / [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]]
|<ref name="DebutABS"/>
|-
|2023
| rowspan="2" |''[[ASAP (programang pantelebisyon)|ASAP]]''
| rowspan="3" |Panauhing tagapagtanghal
| rowspan="2" |[[Kapamilya Channel]] / [[A2Z]] / [[All TV|ALLTV]] / [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]]
|<ref>{{Cite web |date=2023-06-11 |title=Baby Dolls show their dance moves on ASAP Natin 'To |url=https://www.abs-cbn.com/asap/videos/baby-dolls-show-their-dance-moves-347006 |website=ABS-CBN}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2026
|<ref>{{Cite web |title=Showtime's Baby Dolls hits the ASAP stage with "Ikembot Mo" - ASAP |url=https://m.youtube.com/watch?v=mIMULmUp3bc&pp=ygUVSWtlbWJvdCBtbyBhc2FwIHN0YWdl}}</ref>
|-
|''[[All-Out Sundays|All Out Sundays]]''
| rowspan="2" |[[GMA Network]]
|
|-
|''[[Family Feud (game show sa Pilipinas)|Family Feud]]''
|Manlalaro
|
|}
== Mga sanggunian ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
{{Reflist}}
[[Kategorya:Articles with hCards]]
4sneo7zx25ga4q3xkeianop47zv17fb
DWBN
0
339508
2225625
2224027
2026-09-16T07:40:05Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225625
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox radio station
| name = Radyo Kafuerte
| callsign = DWBN
| logo =
| city = [[Naga, Camarines Sur|Naga]]
| country = PH
| area = [[Camarines Sur]] and surrounding areas
| branding = 96.5 Radyo Kafuerte
| airdate = 2025
| frequency = {{Frequency|96.5|MHz}}
| format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]]
| language = [[Filipino language|Filipino]]
| licensing_authority = [[National Telecommunications Commission|NTC]]
| power = 10 kW
| erp =
| class =
| callsign_meaning =
| owner = Bicol Broadcasting System
| operator = Pamahalaan ng Camarines Sur
| sister_stations = [[DWLV-FM|DWLV 603]]<br>[[DWLV-FM|91.9 BBS FM]]
| website =
}}
Ang '''DWBN''' (96.5 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''96.5 Radyo Kafuerte''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari ng Bicol Broadcasting System at pinapatakbo ng pinamamahalaan ng pamahalaan ng Camarines Sur. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa 4th Floor, Annelle Bldg., Biak na Bato, Brgy. Tabuco, [[Naga, Camarines Sur]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa [[Sipocot]].<ref>{{Cite web |title=2025 NTC FM Stations |url=https://drive.google.com/file/d/1yBb7XZyU5Ao5MgZXcjMG3brs1P1dyTjQ/view |access-date=2026-08-08 |website=[[National Telecommunications Commission|ntc.gov.ph]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2026 NTC FM Stations |url=https://ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2026/BSD/FM_042026.pdf |access-date=2026-08-08 |website=[[National Telecommunications Commission|ntc.gov.ph]] }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=KBP Members Participates in Oplan Broadcastreeing in San Jose |url=http://sanjose.camarinessur.gov.ph/kbp-members-participates-in-oplan-broadcastreeing-in-san-jose/ |access-date=2026-08-08 |website=elgu-san-jose-camarines-sur-news.e.gov.ph}}{{Dead link|date=July 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref>
== Mga Sanggunian ==
{{Reflist}}
{{Naga Radio}}
[[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Camarines Sur]]
s8d8sda991gd2v0upy78p6f1mhmn0l6
Bundok Kenya
0
339686
2225615
2225327
2026-09-16T05:05:55Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2225615
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox mountain|name=Bundok Kenya|elevation_m=5199|elevation_ref=<ref name="peaklist">[http://peaklist.org/WWlists/ultras/africa.html "Africa Ultra-Prominences"] Peaklist.org. Retrieved 6 February 2012.</ref>|prominence_m=3825|prominence_ref=<ref name="peaklist"/><br /><small>[[List of peaks by prominence|Ranked 32nd]]</small>|listing=[[Seven Second Summits]]<br />[[List of countries by highest point|Country high point]]<br />[[Ultra prominent peak|Ultra]]|map_caption=Mount Kenya's location in Kenya|map_size=|location=[[Kenya]]|range=The [[Eastern Rift mountains]]|coordinates={{coord|0|9|03|S|37|18|27|E|type:mountain_scale:100000|format=dms|display=inline,title}}|coordinates_ref=<ref name="peaklist"/>|topo=Mount Kenya by Wielochowski and Savage<ref name=ewp_kenya_map/><ref name=map/>|formed_by=[[Volcanism]] along the [[Gregory Rift]]|type=[[Stratovolcano]] (extinct)|age=|last_eruption=2.6–3.1 [[Mya (unit)|MYA]]|first_ascent=13 September 1899 by Mackinder, Ollier, and Brocherel.|easiest_route=[[rock climbing|Rock climb]]|photo=File:MtKenya.jpg|photo_caption=Bundok Kenya na tanaw mula sa bayan ng Nanyuki}}
Ang '''Bundok Kenya''' ([[Mga Meru|Meru]]: ''Kĩrĩmaara,'' Kikuyu: ''Kĩrĩmanyaga'', o "Kīrī-nyaga", Kamba: ''Ki nyaa'', Embu: ''Kĩ nyaga'', o "Kirinyaga") ay ang pangalawang pinakamataas na bundok sa Africa at ang pangalan ng bansang [[Kenya]].<ref>{{Cite web |last=name |first=Your |title=History |url=http://www.kenyaembassy.com/aboutkenyahistory.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160526191351/http://www.kenyaembassy.com/aboutkenyahistory.html |archive-date=2016-05-26 |access-date=2026-08-12 |website=www.kenyaembassy.com |language=en}}</ref> Matatagpuan mga 150 km (90 mi) hilaga-hilagang-silangan ng kabesera ng [[Nairobi]] at 16.5 kilometro (10.3 milya) timog ng [[ekwador]], ang pinakamataas na taluktok ng bundok ay ang Batian (5,199 m), Nelion (5,188 m), at Point Lenana (4,985 m).<ref>{{Cite web |date=8 June 2018 |title=Where is Mount Kenya Located? |url=https://www.worldatlas.com/articles/where-does-mount-kenya-rise.html |website=WorldAtlas}}</ref><ref name="rough_guide">{{cite map|publisher=Rough Guide|title=Rough Guide Map Kenya|edition=9|year=2006|cartography=World Mapping Project|scale=1:900,000|series=Rough Guide Map|isbn=1-84353-359-6}}</ref> Makasaysayang matatagpuan sa dating [[Lalawigang Silangan (Kenya)|Silangan]] at [[Lalawigang Sentral (Kenya)|Sentral]] na mga lalawigan, ang massif ay nagsisilbi na ngayong tagpuan ng mga kondado ng [[Kondado ng Meru|Meru]], [[Kondado ng Embu|Embu]], [[Kondado ng Kirinyaga|Kirinyaga]], [[Kondado ng Nyeri|Nyeri]], at [[Kondado ng Tharaka-Nithi|Tharaka Nithi]]. Opisyal na itinalaga ang lugar bilang [[Liwasang Pambansa ng Bundok Kenya]] noong 1949<ref>{{Cite web |title=Mount Kenya National Park & Reserve {{!}} Kenya Wildlife Service (KWS) |url=https://www.kws.go.ke/mount-kenya-national-park-reserve |access-date=2026-02-13 |website=www.kws.go.ke |archive-date=2026-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260126125242/https://www.kws.go.ke/mount-kenya-national-park-reserve |url-status=dead }}</ref> at kalaunan ay itinalaga bilang isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng UNESCO noong 1997 dahil sa natatanging likas na kagandahan at kahalagahan nito sa ekolohiya. Sa kasalukuyan, ang parke at ang nakapalibot na reserbang kagubatan nito ay pinamamahalaan ng [[Serbisyong Pambuhay-ilang ng Kenya]] at ng [[Serbisyong Panggubat ng Kenya]] bilang isang kritikal na santuwaryo para sa mga endangered species at isang pangunahing tore ng tubig para sa rehiyon.<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Mount Kenya National Park/Natural Forest |url=https://whc.unesco.org/en/list/800/ |access-date=2026-02-13 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref>
Ang Bundok Kenya ay isang [[bulkan]] na nabuo humigit-kumulang 3 milyong taon pagkatapos ng pagbukas ng [[Lamat ng Silangang Africa]].<ref name="Rift">{{Cite web |last=Philippe Nonnotte |title=''Étude volcano-tectonique de la zone de divergence Nord-Tanzanienne (terminaison sud du rift kenyan)'' – Caractérisation pétrologique et géochimique du volcanisme récent (8 Ma – Actuel) et du manteau source – Contraintes de mise en place thèse de doctorat de l'université de Bretagne occidentale, spécialité : géosciences marines |url=https://tel.archives-ouvertes.fr/docs/00/15/90/18/PDF/These_P.Nonnotte_web.pdf}}</ref> Bago ang glasyasyon, ito ay {{Convert|7000|m|ft|abbr=on}} ang taas. Natakpan ito ng [[Takip ng yelo|yelo]] sa loob ng libo-libong taon. Nagresulta ito sa mga lubhang [[Erosyon|naagnas]] na dalisdis at maraming lambak na nagmumula sa tuktok.<ref name="gregory1894">
{{Cite journal |last=Gregory |first=J. W. |author-link=John Walter Gregory |year=1894 |title=Contributions to the Geology of British East Africa.-Part I. The Glacial Geology of Mount Kenya |url=<!-- | access-date=4 June 2007
| doi = 10.1144/GSL.JGS.1894.050.01-04.36 --> |journal=Quarterly Journal of the Geological Society |volume=50 |issue=1–4 |pages=515–530 |bibcode=1894QJGS...50..515G |doi=10.1144/GSL.JGS.1894.050.01-04.36}}
</ref><ref name="baker">{{Cite book |last=Baker |first=B. H. |title=Geology of the Mount Kenya area |publisher=Geological Survey of Kenya |year=1967 |location=Nairobi}}</ref> Sa kasalukuyan, mayroong 11 maliliit na [[Glasyar|glacier]], na mabilis na lumiliit, at maaaring maglaho pagsapit ng 2050.<ref>{{Cite web |last=TravelMedals |date=2020-01-26 |title=Mount Kenya Summit Challenge! |url=https://www.travelmedals.com/challenges/peaks/mount-kenya-summit-challenge/ |access-date=2020-05-26 |website=Travel Medals |language=en-US}}</ref> Ang mga dalisdis na puno ng kagubatan ay isang mahalagang pinagkukunan ng tubig para sa halos buong Kenya.<ref name="development">{{Cite journal |last=Gichuki |first=Francis Ndegwa |date=August 1999 |title=Threats and Opportunities for Mountain Area Development in Kenya |url=http://www.ambio.kva.se |url-status=dead |format=subscription required |journal=Ambio |volume=28 |issue=5 |pages=430–435 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051231095818/http://www.ambio.kva.se/ |archive-date=31 December 2005}}
</ref> Mayroong ilang mga [[Biyoma|banda ng halaman]] mula sa base hanggang sa tuktok.<ref name="kirinyaga">{{Cite book |last=Resnick |first=Mike |author-link=Mike Resnick |url=https://archive.org/details/kirinyagafableof00resn/page/293 |title=Kirinyaga: a fable of Utopia |publisher=Ballantine |year=1998 |isbn=978-0-345-41701-5 |page=[https://archive.org/details/kirinyagafableof00resn/page/293 293] |url-access=registration}}
</ref> Ang mas mababang mga dalisdis ay natatakpan ng iba't ibang uri ng kagubatan. Maraming uri ng alpino ang [[Endemismo|endemiko]] sa Bundok Kenya, tulad ng mga higanteng [[lobelia]] at [[senecio]] at isang lokal na subspecies ng [[rock hyrax]].<ref name="ecology">{{Cite book |last=Coe |first=Malcolm James |url=https://archive.org/details/ecologyofalpinez0017coem |title=The Ecology of the Alpine Zone of Mount Kenya |publisher=Dr W. Junk |year=1967 |location=The Hague |url-access=registration}}</ref> Ang liwasan ay tumatanggap ng mahigit 16,000 bisita bawat taon.<ref name="uicn">{{Cite web |title=World Heritage Nomination – IUCN Technical Evaluation Mount Kenya (Kenya) |url=https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/800.pdf}}</ref><ref name="development" />
== Kulturang lokal ==
Ang mga pangunahing pangkat etniko na naninirahan sa paligid ng Bundok Kenya ay ang [[Mga Kikuyu|Kikuyu]], [[Mga Meru|Ameru]], [[Mga Embu|Embu]], at [[Mga Maasai|Maasai]]. Ang bundok ay isang mahalagang aspekto ng kanilang mga kultura. Dumating sila sa lugar ng Bundok Kenya at nanirahan doon nang maraming siglo.<ref>{{Cite news |title=Kenya - Ethnic Groups, Wildlife, Tourism {{!}} Britannica |language=en |work=Encyclopedia Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Kenya/People |access-date=2026-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251221124928/https://www.britannica.com/place/Kenya/People |archive-date=2025-12-21}}</ref>
== Liwasang Pambansa ng Bundok Kenya ==
[[File:Mount_Kenya,_March_16,_2020_SkySat.jpg|right|thumb| Bundok Kenya, kung titingnan mula sa isang satellite ng [[SkySat]]]]
Ang Liwasang Pambansa ng Bundok Kenya, na itinatag noong 1949, ay pinoprotektahan ang rehiyon na nakapalibot sa bundok. Sa kasalukuyan, ang pambansang liwasang ay nasa loob ng reserbang kagubatan na nakapalibot dito. Noong Abril 1978, ang lugar ay itinalaga bilang isang [[UNESCO]] [[Man and the Biosphere Programme|Biosphere Reserve]].<ref name="unep">{{Cite web |year=1998 |title=Biosphere Reserve Information – Mount Kenya |url=http://www.unesco.org/mabdb/br/brdir/directory/biores.asp?mode=all&code=KEN+01 |access-date=6 November 2016 |publisher=UNESCO}}</ref> Ang liwasang pambansa at ang reserbang kagubatan, kung pagsasamahin, ay naging isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng UNESCO noong 1997.<ref name="unesco">{{Cite web |year=2008 |title=Mount Kenya National Park/Natural Forest |url=https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=800 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061230202343/https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=800 |archive-date=30 December 2006 |access-date=23 February 2008 |publisher=United Nations}}</ref>
Ang [[Politika ng Kenya|Pamahalaan ng Kenya]] ay may apat na dahilan sa paglikha ng isang pambansang parke sa at sa paligid ng Bundok Kenya. Ito ang kahalagahan ng turismo para sa lokal at pambansang ekonomiya, pagpapanatili ng isang lugar na may napakagandang tanawin, pangangalaga sa [[saribuhay]] sa loob ng parke, at pagpapanatili ng [[palanggana ng tubig]] para sa nakapalibot na lugar.<ref name="development" />
Nag-anunsiyo ang pamahalaan ng Kenya ng isang proyekto upang pigilan ang mga hayop na maligaw sa maliliit na taniman na nakapalibot sa liwasang pambansa at sa mga sumisira sa mga pananim, kung saan ang pambansang parke ay mapapalibutan ng isang bakod na de-koryente na may limang hibla ng koryente. Ang Rhino Ark Trust ng Kenya, isang organisasyong 'di-kumikita, ay naglalagay ng mga bakod sa mga pangunahing lugar sa buong bansa. Noong 2021, 250 kilometro (160 milya) mula sa planong 450 kilometro (280 milya) ang naitayo sa lugar ng Bundok Kenya.<ref>{{Cite news |last=Waita |first=Edwin |date=Feb 25, 2021 |title=In Kenya, electric fences protect forests from human destruction |work=Reuters New Service |url=https://www.reuters.com/article/us-kenya-environment-forest/in-kenya-electric-fences-protect-forests-from-human-destruction-idUSKBN2AP140}}</ref> Ang bakod ay naglalabas ng elektronikong yanig, ngunit hindi mapanganib sa mga tao o hayop.<ref>{{Cite news |date=7 September 2012 |title=Mt Kenya to get electric fence to stop wildlife straying |work=BBC News |publisher=BBC |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-19517183 |access-date=11 September 2013}}</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
<templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category}}
* {{Cite web |year=2011 |title=Mount Kenya National Park/Natural Forest |url=https://whc.unesco.org/en/list/800 |access-date=28 June 2011 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}
* {{Cite web |year=2006 |title=Mount Kenya Trust |url=http://www.mountkenyatrust.org/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510012544/http://www.mountkenyatrust.org/ |archive-date=10 May 2015 |access-date=28 June 2011 |publisher=Mount Kenya Trust}}
* {{Cite web |year=2011 |title=Mt. Kenya National Park |url=http://www.kws.org/parks/parks_reserves/MKNP.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100125160907/http://www.kws.org/parks/parks_reserves/MKNP.html |archive-date=25 January 2010 |access-date=28 June 2011 |publisher=Kenya Wildlife Service}}
*
* {{Cite web |year=2014 |title=Mount Kenya Climbing Routes |url=https://www.mountkenyaclimbing.com |access-date=1 October 2014}}
[[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]]
m9cv0q9vdk9uz1jyzz84de4jxzipjrk
Ponasyon
0
339708
2225606
2225538
2026-09-16T02:17:41Z
GinawaSaHapon
102500
2225606
wikitext
text/x-wiki
{{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa -->
Sa [[ponetika]], '''ponasyón''' o '''pagpapatunóg''' ang tawag sa proseso ng [[pagbigkas]] sa [[tunog]].<ref>{{Cite journal |last=Loucks |first=Torrey M. J. |last2=Poletto |first2=Christopher J. |last3=Simonyan |first3=Kristina |last4=Reynolds |first4=Catherine L. |last5=Ludlow |first5=Christy L. |date=2007-05-15 |title=Human brain activation during phonation and exhalation: common volitional control for two upper airway functions |trans-title=Pagpapaaktibo sa utak ng tao tuwing ponasyon at paghinga: mga karaniwang kusang kontrol para sa dalawang punsiyon sa itaas na daanan ng hangin |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1959512/ |journal=NeuroImage |language=en |volume=36 |issue=1 |pages=131–143 |doi=10.1016/j.neuroimage.2007.01.049 |issn=1053-8119 |pmc=1959512 |pmid=17428683}}</ref> Depende sa kahulugang gagamitin, maaari itong tumukoy sa pagnginig ng [[bagtingan]] upang makagawa ng boses sa prosesong tinatawag din bilang [[Tunog (ponetika)|pagboboses]], o bilang isang malawak na kategorya ng mga proseso na nagpapabago sa daloy ng hangin sa [[tagukan]], kung saan bahagi lamang ang pagboboses.
== Proseso ==
[[Talaksan:Harmonics_implse_train.gif|thumb|[[Harmonikong serye]] na nabubuo tuwing ponasyon. Pinapakita lamang dito ang mga pangunahing tono.]]
Nagagawa ang tunog na maituturing bilang [[boses]] mula sa paglabas ng hangin mula sa [[baga]] at pagdaan nito sa [[tagukan]]. Dahil dito, bababa ang presyur sa loob ng [[bagtingan]], na magsisimula namang manginig kung malaki-laki ang pagbaba ng presyur. Tinatawag na hangganan ng presyur ng ponasyon ({{Lang|en|phonation threshold pressure}}, PTP) ang pinakamababang pagbaba ng presyur na kinakailangan upang maisagawa ang ponasyon; sa mga tao,<ref name=":0">{{Cite journal |last=Titze |first=I.R. |date=1988 |title=The physics of small-amplitude oscillation of the vocal folds |trans-title=Ang pisika ng mga osilasyong may maliit na amplitud sa mga tuping pangboses |journal=Journal of the Acoustical Society of America |language=en |volume=83 |issue=4 |pages=1536–1552 |bibcode=1988ASAJ...83.1536T |doi=10.1121/1.395910 |pmid=3372869}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal |last=Lucero |first=J. C. |date=1995 |title=The minimum lung pressure to sustain vocal fold oscillation |trans-title=Ang pinakamababang presyur sa baga para mapanatili ang osilasyon sa mga tuping pangboses |journal=Journal of the Acoustical Society of America |language=en |volume=98 |issue=2 |pages=779–784 |bibcode=1995ASAJ...98..779L |doi=10.1121/1.414354 |pmid=7642816 |s2cid=24053484}}</ref> karaniwan itong nasa dalawa hanggang tatlong sentimetro. Madalas na pagilid ang paggalaw ng mga tuping pangboses ({{Lang|en|vocal folds}}) habang nanginginig ang mga ito, habang wala namang paggalaw sa kahabaan mismo ng mga tupi. Nagaganap ang pagnginig upang maisaayos ang presyur at daloy ng hangin sa loob ng bagtingan, at nagsisilbing bilang isang mahalagang bahagi sa mga [[Tunog (ponetika)|matutunog]] na [[Pono (ponetika)|pono]].
[[Harmonikong serye]] ang nagagawang tunog ng bagtingan. Ibig sabihin, nagtataglay ito ng pangunahing tono na sinasamahan ng mga harmonikong tono na pawang mga multiplo ng pangunahing [[dalasan]]. Hindi nanginginig ang mga tupi kung hindi sapat ang lapit nila sa isa't isa, sobra o hindi sapat ang tensiyon, o kung hindi rin sapat ang presyur sa loob ng bagtingan.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Lucero |first=J. C. |date=1998 |title=Optimal glottal configuration for ease of phonation |trans-title=Pinakamaayos na kumpigurasyon ng tagukan para sa madaling ponasyon |journal=Journal of Voice |language=en |volume=12 |issue=2 |pages=151–158 |doi=10.1016/S0892-1997(98)80034-9 |pmid=9649070}}</ref> Tinatawag na [[Kawalang-tunog|di-matunog]] ang isang pono kung ganito ang kaso.<ref name="Greene">{{cite book |last=Greene |first=Margaret |title=The Voice and its Disorders |author2=Lesley Mathieson |publisher=John Wiley & Sons |year=2001 |isbn=978-1-86156-196-1 |edition=6 |language=en |trans-title=Ang Boses at ang mga Problema Nito}}</ref> Iniuugnay ang mga di-matutunog na pono sa mga tupi na nakabanat, matindi ang tensiyon, at nakapuwesto pagilid kumpara sa mga matutunog na katumbas tuwing ponasyon.<ref name="Zemlin">{{cite book |last=Zemlin |first=Willard |title=Speech and hearing science: anatomy and physiology |publisher=Allyn and Bacon |year=1998 |isbn=0-13-827437-1 |edition=4 |language=en |trans-title=Agham pangpananalita at pandinig: anatomiya at pisyolohiya}}</ref>
== Sanggunian ==
{{Reflist}}{{Articulation navbox}}
oex2vwnf4xbip1v5y0venfjey32wtsd
2225624
2225606
2026-09-16T07:31:16Z
GinawaSaHapon
102500
ok na muna sa ngayon
2225624
wikitext
text/x-wiki
{{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa -->
Sa [[ponetika]], '''ponasyón''' o '''pagpapatunóg''' ang tawag sa proseso ng [[pagbigkas]] sa [[tunog]].<ref>{{Cite journal |last=Loucks |first=Torrey M. J. |last2=Poletto |first2=Christopher J. |last3=Simonyan |first3=Kristina |last4=Reynolds |first4=Catherine L. |last5=Ludlow |first5=Christy L. |date=2007-05-15 |title=Human brain activation during phonation and exhalation: common volitional control for two upper airway functions |trans-title=Pagpapaaktibo sa utak ng tao tuwing ponasyon at paghinga: mga karaniwang kusang kontrol para sa dalawang punsiyon sa itaas na daanan ng hangin |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1959512/ |journal=NeuroImage |language=en |volume=36 |issue=1 |pages=131–143 |doi=10.1016/j.neuroimage.2007.01.049 |issn=1053-8119 |pmc=1959512 |pmid=17428683}}</ref> Depende sa kahulugang gagamitin, maaari itong tumukoy sa pagnginig ng [[bagtingan]] upang makagawa ng boses sa prosesong tinatawag din bilang [[Tunog (ponetika)|pagboboses]], o bilang isang malawak na kategorya ng mga proseso na nagpapabago sa daloy ng hangin sa [[tagukan]], kung saan bahagi lamang ang pagboboses.
== Proseso ==
[[Talaksan:Harmonics_implse_train.gif|thumb|[[Harmonikong serye]] na nabubuo tuwing ponasyon. Pinapakita lamang dito ang mga pangunahing tono.]]
Nagagawa ang tunog na maituturing bilang [[boses]] mula sa paglabas ng hangin mula sa [[baga]] at pagdaan nito sa [[tagukan]]. Dahil dito, bababa ang presyur sa loob ng [[bagtingan]], na magsisimula namang manginig kung malaki-laki ang pagbaba ng presyur. Tinatawag na hangganan ng presyur ng ponasyon ({{Lang|en|phonation threshold pressure}}, PTP) ang pinakamababang pagbaba ng presyur na kinakailangan upang maisagawa ang ponasyon; sa mga tao,<ref name=":0">{{Cite journal |last=Titze |first=I.R. |date=1988 |title=The physics of small-amplitude oscillation of the vocal folds |trans-title=Ang pisika ng mga osilasyong may maliit na amplitud sa mga tuping pangboses |journal=Journal of the Acoustical Society of America |language=en |volume=83 |issue=4 |pages=1536–1552 |bibcode=1988ASAJ...83.1536T |doi=10.1121/1.395910 |pmid=3372869}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal |last=Lucero |first=J. C. |date=1995 |title=The minimum lung pressure to sustain vocal fold oscillation |trans-title=Ang pinakamababang presyur sa baga para mapanatili ang osilasyon sa mga tuping pangboses |journal=Journal of the Acoustical Society of America |language=en |volume=98 |issue=2 |pages=779–784 |bibcode=1995ASAJ...98..779L |doi=10.1121/1.414354 |pmid=7642816 |s2cid=24053484}}</ref> karaniwan itong nasa dalawa hanggang tatlong sentimetro. Madalas na pagilid ang paggalaw ng mga tuping pangboses ({{Lang|en|vocal folds}}) habang nanginginig ang mga ito, habang wala namang paggalaw sa kahabaan mismo ng mga tupi. Nagaganap ang pagnginig upang maisaayos ang presyur at daloy ng hangin sa loob ng bagtingan, at nagsisilbing bilang isang mahalagang bahagi sa mga [[Tunog (ponetika)|matutunog]] na [[Pono (ponetika)|pono]].
[[Harmonikong serye]] ang nagagawang tunog ng bagtingan. Ibig sabihin, nagtataglay ito ng pangunahing tono na sinasamahan ng mga harmonikong tono na pawang mga multiplo ng pangunahing [[dalasan]]. Hindi nanginginig ang mga tupi kung hindi sapat ang lapit nila sa isa't isa, sobra o hindi sapat ang tensiyon, o kung hindi rin sapat ang presyur sa loob ng bagtingan.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Lucero |first=J. C. |date=1998 |title=Optimal glottal configuration for ease of phonation |trans-title=Pinakamaayos na kumpigurasyon ng tagukan para sa madaling ponasyon |journal=Journal of Voice |language=en |volume=12 |issue=2 |pages=151–158 |doi=10.1016/S0892-1997(98)80034-9 |pmid=9649070}}</ref> Tinatawag na [[Kawalang-tunog|di-matunog]] ang isang pono kung ganito ang kaso.<ref name="Greene">{{cite book |last=Greene |first=Margaret |title=The Voice and its Disorders |author2=Lesley Mathieson |publisher=John Wiley & Sons |year=2001 |isbn=978-1-86156-196-1 |edition=6 |language=en |trans-title=Ang Boses at ang mga Problema Nito}}</ref> Iniuugnay ang mga di-matutunog na pono sa mga tupi na nakabanat, matindi ang tensiyon, at nakapuwesto pagilid kumpara sa mga matutunog na katumbas tuwing ponasyon.<ref name="Zemlin">{{cite book |last=Zemlin |first=Willard |title=Speech and hearing science: anatomy and physiology |publisher=Allyn and Bacon |year=1998 |isbn=0-13-827437-1 |edition=4 |language=en |trans-title=Agham pangpananalita at pandinig: anatomiya at pisyolohiya}}</ref>
== Uri ==
Mauuri ang ponasyon batay sa pagkakaroon o kawalan ng pagnginig ng bagtingan:
* [[Tunog (ponetika)|Matunog]] {{Endash}} nabubuo ang tunog kung lumalapit ang mga tuping pangboses sa isa't isa at kumikitid ang tagukan habang lumalabas ang hangin. Dahil dito, nanginginig ang mga tupi sa isang tiyak na serye na siya namang gumagawa sa boses.
* [[Kawalang-tunog|Di-matunog]] {{Endash}} nabubuo ang tunog kung nakabuka ang mga tuping pangboses (ibig sabihin, magkalayo ang mga ito sa isa't isa) at lumalawak ang tagukan habang lumalabas ang hangin. Walang nagaganap na pagnginig, ngunit may nabubuo pa rin na boses na mailalarawan bilang garalgal o tila walang tunog.
Bukod sa dalawang ito, mauuri pa nang husto ang ponasyon batay naman sa [[rehistro ng boses]], na natutukoy sa pamamagitan ng pagsusuri sa paraan ng pagnginig ng mga tupi. Mas mataas ang rehistro, mas maraming hangin ang lumalabas dahil bahagya o hindi humaharang ang mga tupi sa daanan ng hangin, habang nananatili namang humaharang ang mga tupi sa mga mabababang rehistro.
[[File:Glottis_positions.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Glottis_positions.png|alt=Diagram of glottis positions|center|class=skin-invert-image|frame|Mga posisyon ng tupi sa tagukan sa iba't ibang rehistro. Mula kaliwa pakanan, sarado, [[Karaniwang boses|karaniwan]], [[bulong]], [[Mahangin ng boses|mahangin]], [[Kawalang-tunog|di-matunog]], at [[Mabugsong boses|mabugso]].]]
Ilan sa mga rehistro ng boses ang mga sumusunod:<ref name="Ladefoged">{{SOWL}}</ref>
* [[Karaniwang boses|Karaniwan]] {{Endash}} pangkaraniwan ang mga pagnginig at pagtama ng mga tuping pangboses sa isa't isa
* [[Kawalang-tunog|Di-matunog]] {{Endash}} walang nagaganap na pagnginig sa mga tupi, karaniwang malayo sa isa't isa ang mga tupi
* [[Mabugsong boses|Mabugso]] {{Endash}} mas matindi ang paglabas ng hangin kesa karaniwan, at malayo sa isa't isa ang mga tupi kesa sa mga di-matunog
* [[Mahangin na boses|Mahangin]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi ngunit walang nagaganap na pagtama sa isa't isa kumpara sa karaniwan
* [[Maluwag na boses|Maluwag]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi at malapit sa isa't isa ang mga tupi, mas mahina ang daloy ng hangin kesa karaniwan
* [[Paos]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi paharap ngunit magkadikit, mas mahina ang daloy ng hangin kesa karaniwan
* [[Matigas na boses|Matigas]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi ngunit mas puwersado kesa karaniwan ang paglabas ng hangin.
== Sanggunian ==
{{Reflist}}{{Articulation navbox}}
k3f1ja8s679yj44y8rlmd238n5yu8wu
Talaan ng mga planetang menor: 74001–75000
0
339709
2225574
2026-09-15T15:55:10Z
Allyriana000
119761
Bagong pahina: {{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=74001}}{{TOC001|prefix=74}} == Mga sanggunian == {{Reflist|35em}} == Mga panlabas na kawing == * [https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs050001.html Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (70001)–(75000)] (IAU Minor Planet Center) (sa Ingles) {{DEFAULTSORT:Talaan ng mga planetang menor: 70001-75000}} [[Kategorya:Talaan ng mga planetang menor batay sa numero|74000]]
2225574
wikitext
text/x-wiki
{{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=74001}}{{TOC001|prefix=74}}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist|35em}}
== Mga panlabas na kawing ==
* [https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs050001.html Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (70001)–(75000)] (IAU Minor Planet Center) (sa Ingles)
{{DEFAULTSORT:Talaan ng mga planetang menor: 70001-75000}}
[[Kategorya:Talaan ng mga planetang menor batay sa numero|74000]]
b09jlmd1kw5jxf53o6mkst26tqsw5q9
2225580
2225574
2026-09-15T16:50:00Z
Allyriana000
119761
2225580
wikitext
text/x-wiki
{{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=74001}}{{TOC001|prefix=74}}
== 74001–74100 ==
{{Anchor|001}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}}
|-bgcolor=#fefefe
| 74001 || {{mp|1998 FW|45}} || — || Marso 20, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74001}}
|-id=002 bgcolor=#fefefe
| 74002 || {{mp|1998 FL|47}} || — || Marso 20, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74002}}
|-id=003 bgcolor=#fefefe
| 74003 || {{mp|1998 FP|48}} || — || Marso 20, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|74003}}
|-id=004 bgcolor=#fefefe
| 74004 || {{mp|1998 FS|64}} || — || Marso 20, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74004}}
|-id=005 bgcolor=#fefefe
| 74005 || {{mp|1998 FH|70}} || — || Marso 20, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74005}}
|-id=006 bgcolor=#d6d6d6
| 74006 || {{mp|1998 FP|71}} || — || Marso 20, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|74006}}
|-id=007 bgcolor=#fefefe
| 74007 || {{mp|1998 FY|78}} || — || Marso 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74007}}
|-id=008 bgcolor=#fefefe
| 74008 || {{mp|1998 FM|103}} || — || Marso 31, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74008}}
|-id=009 bgcolor=#fefefe
| 74009 || {{mp|1998 FV|103}} || — || Marso 31, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74009}}
|-id=010 bgcolor=#fefefe
| 74010 || {{mp|1998 FC|104}} || — || Marso 31, 1998 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74010}}
|-id=011 bgcolor=#fefefe
| 74011 || {{mp|1998 FE|106}} || — || Marso 31, 1998 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|74011}}
|-id=012 bgcolor=#fefefe
| 74012 || {{mp|1998 FP|108}} || — || Marso 31, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|74012}}
|-id=013 bgcolor=#fefefe
| 74013 || {{mp|1998 FJ|109}} || — || Marso 31, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|74013}}
|-id=014 bgcolor=#fefefe
| 74014 || {{mp|1998 FK|114}} || — || Marso 31, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|74014}}
|-id=015 bgcolor=#fefefe
| 74015 || {{mp|1998 FP|130}} || — || Marso 22, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74015}}
|-id=016 bgcolor=#d6d6d6
| 74016 || {{mp|1998 FK|136}} || — || Marso 28, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Hilda asteroid|3:2]] || align=right | ''10 km'' || {{M+J|74016}}
|-id=017 bgcolor=#e9e9e9
| 74017 || {{mp|1998 FN|138}} || — || Marso 28, 1998 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#805|BAR]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|74017}}
|-id=018 bgcolor=#fefefe
| 74018 || {{mp|1998 FF|148}} || — || Marso 29, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74018}}
|-id=019 bgcolor=#fefefe
| 74019 || 1998 GY || — || Abril 2, 1998 || [[Woomera, Australia|Woomera]] || [[Frank B. Zoltowski|F. B. Zoltowski]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74019}}
|-id=020 bgcolor=#fefefe
| 74020 || {{mp|1998 GW|10}} || — || Abril 2, 1998 || [[La Silla Observatory|La Silla]] || [[Eric Walter Elst|E. W. Elst]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74020}}
|-id=021 bgcolor=#fefefe
| 74021 || {{mp|1998 HP|1}} || — || Abril 19, 1998 || [[Osservatorio Astrometrico Santa Lucia Stroncone|Stroncone]] || [[Santa Lucia Stroncone Astronomical Observatory|Santa Lucia]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74021}}
|-id=022 bgcolor=#fefefe
| 74022 || {{mp|1998 HG|2}} || — || Abril 18, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|74022}}
|-id=023 bgcolor=#fefefe
| 74023 || {{mp|1998 HK|4}} || — || Abril 21, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74023}}
|-id=024 bgcolor=#fefefe
| 74024 Hrabě || {{mp|1998 HR|4}} || {{MoMP|74024|Hrabě}} || Abril 23, 1998 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Miloš Tichý|M. Tichý]], [[Jana Tichá|J. Tichá]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74024}}
|-id=025 bgcolor=#fefefe
| 74025 Marquette || {{mp|1998 HA|6}} || {{MoMP|74025|Marquette}} || Abril 21, 1998 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74025}}
|-id=026 bgcolor=#fefefe
| 74026 || {{mp|1998 HL|8}} || — || Abril 22, 1998 || [[Woomera, Australia|Woomera]] || [[Frank B. Zoltowski|F. B. Zoltowski]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74026}}
|-id=027 bgcolor=#fefefe
| 74027 || {{mp|1998 HG|18}} || — || Abril 18, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|74027}}
|-id=028 bgcolor=#fefefe
| 74028 || {{mp|1998 HR|18}} || — || Abril 18, 1998 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|74028}}
|-id=029 bgcolor=#fefefe
| 74029 || {{mp|1998 HR|19}} || — || Abril 18, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74029}}
|-id=030 bgcolor=#fefefe
| 74030 || {{mp|1998 HF|21}} || — || Abril 20, 1998 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|74030}}
|-id=031 bgcolor=#fefefe
| 74031 || {{mp|1998 HM|22}} || — || Abril 20, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74031}}
|-id=032 bgcolor=#fefefe
| 74032 || {{mp|1998 HR|27}} || — || Abril 22, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74032}}
|-id=033 bgcolor=#fefefe
| 74033 || {{mp|1998 HW|27}} || — || Abril 22, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74033}}
|-id=034 bgcolor=#fefefe
| 74034 || {{mp|1998 HX|31}} || — || Abril 20, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74034}}
|-id=035 bgcolor=#e9e9e9
| 74035 || {{mp|1998 HF|44}} || — || Abril 20, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 1.9 km || {{M+J|74035}}
|-id=036 bgcolor=#fefefe
| 74036 || {{mp|1998 HR|45}} || — || Abril 20, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74036}}
|-id=037 bgcolor=#fefefe
| 74037 || {{mp|1998 HB|55}} || — || Abril 21, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74037}}
|-id=038 bgcolor=#fefefe
| 74038 || {{mp|1998 HE|74}} || — || Abril 21, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74038}}
|-id=039 bgcolor=#fefefe
| 74039 || {{mp|1998 HA|80}} || — || Abril 21, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|74039}}
|-id=040 bgcolor=#fefefe
| 74040 || {{mp|1998 HU|83}} || — || Abril 21, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|74040}}
|-id=041 bgcolor=#e9e9e9
| 74041 || {{mp|1998 HC|88}} || — || Abril 21, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|74041}}
|-id=042 bgcolor=#fefefe
| 74042 || {{mp|1998 HX|92}} || — || Abril 21, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74042}}
|-id=043 bgcolor=#fefefe
| 74043 || {{mp|1998 HV|96}} || — || Abril 21, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74043}}
|-id=044 bgcolor=#fefefe
| 74044 || {{mp|1998 HQ|98}} || — || Abril 21, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|74044}}
|-id=045 bgcolor=#fefefe
| 74045 || {{mp|1998 HG|102}} || — || Abril 25, 1998 || [[La Silla Observatory|La Silla]] || [[Eric Walter Elst|E. W. Elst]] || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|74045}}
|-id=046 bgcolor=#fefefe
| 74046 || {{mp|1998 HX|102}} || — || Abril 25, 1998 || La Silla || E. W. Elst || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.0 km || {{M+J|74046}}
|-id=047 bgcolor=#fefefe
| 74047 || {{mp|1998 HF|107}} || — || Abril 23, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74047}}
|-id=048 bgcolor=#fefefe
| 74048 || {{mp|1998 HP|121}} || — || Abril 23, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74048}}
|-id=049 bgcolor=#fefefe
| 74049 || {{mp|1998 HA|123}} || — || Abril 23, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74049}}
|-id=050 bgcolor=#fefefe
| 74050 || {{mp|1998 HF|127}} || — || Abril 18, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74050}}
|-id=051 bgcolor=#d6d6d6
| 74051 || {{mp|1998 HP|150}} || — || Abril 20, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Hilda asteroid|3:2]] || align=right | 8.4 km || {{M+J|74051}}
|-id=052 bgcolor=#fefefe
| 74052 || {{mp|1998 JB|1}} || — || Mayo 1, 1998 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|74052}}
|-id=053 bgcolor=#fefefe
| 74053 || {{mp|1998 JV|3}} || — || Mayo 6, 1998 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74053}}
|-id=054 bgcolor=#d6d6d6
| 74054 || {{mp|1998 JT|4}} || — || Mayo 1, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hilda asteroid|3:2]] || align=right | 11 km || {{M+J|74054}}
|-id=055 bgcolor=#fefefe
| 74055 || {{mp|1998 KY|6}} || — || Mayo 22, 1998 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|74055}}
|-id=056 bgcolor=#fefefe
| 74056 || {{mp|1998 KM|9}} || — || Mayo 28, 1998 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|74056}}
|-id=057 bgcolor=#fefefe
| 74057 || {{mp|1998 KW|12}} || — || Mayo 22, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74057}}
|-id=058 bgcolor=#fefefe
| 74058 || {{mp|1998 KQ|18}} || — || Mayo 22, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74058}}
|-id=059 bgcolor=#fefefe
| 74059 || {{mp|1998 KJ|20}} || — || Mayo 22, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74059}}
|-id=060 bgcolor=#fefefe
| 74060 || {{mp|1998 KJ|24}} || — || Mayo 22, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74060}}
|-id=061 bgcolor=#fefefe
| 74061 || {{mp|1998 KK|28}} || — || Mayo 22, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74061}}
|-id=062 bgcolor=#fefefe
| 74062 || {{mp|1998 KR|33}} || — || Mayo 22, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74062}}
|-id=063 bgcolor=#e9e9e9
| 74063 || {{mp|1998 KQ|39}} || — || Mayo 22, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|74063}}
|-id=064 bgcolor=#fefefe
| 74064 || {{mp|1998 KZ|41}} || — || Mayo 26, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74064}}
|-id=065 bgcolor=#e9e9e9
| 74065 || {{mp|1998 KS|61}} || — || Mayo 23, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|74065}}
|-id=066 bgcolor=#fefefe
| 74066 || {{mp|1998 KH|65}} || — || Mayo 22, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|74066}}
|-id=067 bgcolor=#e9e9e9
| 74067 || {{mp|1998 MH|3}} || — || Hunyo 16, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 8.5 km || {{M+J|74067}}
|-id=068 bgcolor=#fefefe
| 74068 || {{mp|1998 MJ|4}} || — || Hunyo 22, 1998 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74068}}
|-id=069 bgcolor=#fefefe
| 74069 || {{mp|1998 MO|7}} || — || Hunyo 22, 1998 || [[Woomera, Australia|Woomera]] || [[Frank B. Zoltowski|F. B. Zoltowski]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|74069}}
|-id=070 bgcolor=#e9e9e9
| 74070 || {{mp|1998 MC|9}} || — || Hunyo 19, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|74070}}
|-id=071 bgcolor=#fefefe
| 74071 || {{mp|1998 MH|9}} || — || Hunyo 19, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74071}}
|-id=072 bgcolor=#e9e9e9
| 74072 || {{mp|1998 MK|9}} || — || Hunyo 19, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|74072}}
|-id=073 bgcolor=#e9e9e9
| 74073 || {{mp|1998 MO|13}} || — || Hunyo 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|74073}}
|-id=074 bgcolor=#e9e9e9
| 74074 || {{mp|1998 MC|29}} || — || Hunyo 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|74074}}
|-id=075 bgcolor=#e9e9e9
| 74075 || {{mp|1998 MG|29}} || — || Hunyo 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74075}}
|-id=076 bgcolor=#e9e9e9
| 74076 || {{mp|1998 MT|33}} || — || Hunyo 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|74076}}
|-id=077 bgcolor=#e9e9e9
| 74077 || {{mp|1998 MA|47}} || — || Hunyo 28, 1998 || [[La Silla Observatory|La Silla]] || [[Eric Walter Elst|E. W. Elst]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74077}}
|-id=078 bgcolor=#e9e9e9
| 74078 || 1998 NP || — || Hulyo 3, 1998 || [[Woomera, Australia|Woomera]] || [[Frank B. Zoltowski|F. B. Zoltowski]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|74078}}
|-id=079 bgcolor=#fefefe
| 74079 || 1998 NS || — || Hulyo 11, 1998 || Woomera || F. B. Zoltowski || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|74079}}
|-id=080 bgcolor=#e9e9e9
| 74080 Philippestee || 1998 OW || {{MoMP|74080|Philippestee}} || Hulyo 20, 1998 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74080}}
|-id=081 bgcolor=#fefefe
| 74081 || {{mp|1998 OU|1}} || — || Hulyo 24, 1998 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74081}}
|-id=082 bgcolor=#fefefe
| 74082 || {{mp|1998 OM|3}} || — || Hulyo 23, 1998 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|74082}}
|-id=083 bgcolor=#e9e9e9
| 74083 || {{mp|1998 OF|6}} || — || Hulyo 30, 1998 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Višnjan Observatory|Višnjan]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|74083}}
|-id=084 bgcolor=#e9e9e9
| 74084 || {{mp|1998 OA|10}} || — || Hulyo 26, 1998 || [[La Silla Observatory|La Silla]] || [[Eric Walter Elst|E. W. Elst]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74084}}
|-id=085 bgcolor=#e9e9e9
| 74085 || {{mp|1998 OB|12}} || — || Hulyo 22, 1998 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|74085}}
|-id=086 bgcolor=#e9e9e9
| 74086 || {{mp|1998 OE|12}} || — || Hulyo 28, 1998 || Reedy Creek || J. Broughton || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|74086}}
|-id=087 bgcolor=#e9e9e9
| 74087 || {{mp|1998 OS|13}} || — || Hulyo 26, 1998 || [[La Silla Observatory|La Silla]] || [[Eric Walter Elst|E. W. Elst]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|74087}}
|-id=088 bgcolor=#e9e9e9
| 74088 || {{mp|1998 OK|14}} || — || Hulyo 26, 1998 || La Silla || E. W. Elst || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|74088}}
|-id=089 bgcolor=#e9e9e9
| 74089 || {{mp|1998 OJ|15}} || — || Hulyo 20, 1998 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|74089}}
|-id=090 bgcolor=#fefefe
| 74090 || 1998 QU || — || Agosto 18, 1998 || [[Observatorio Astronómico de Mallorca|Majorca]] || [[Ángel López Jiménez|Á. López J.]], [[Rafael Pacheco|R. Pacheco]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|74090}}
|-id=091 bgcolor=#e9e9e9
| 74091 || {{mp|1998 QH|3}} || — || Agosto 17, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|74091}}
|-id=092 bgcolor=#e9e9e9
| 74092 Xiangda || {{mp|1998 QJ|5}} || {{MoMP|74092|Xiangda}} || Agosto 22, 1998 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|74092}}
|-id=093 bgcolor=#fefefe
| 74093 Manuelalippi || {{mp|1998 QU|6}} || {{MoMP|74093|Manuelalippi}} || Agosto 24, 1998 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|74093}}
|-id=094 bgcolor=#e9e9e9
| 74094 || {{mp|1998 QU|8}} || — || Agosto 17, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.3 km || {{M+J|74094}}
|-id=095 bgcolor=#e9e9e9
| 74095 || {{mp|1998 QC|15}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74095}}
|-id=096 bgcolor=#fefefe
| 74096 || {{mp|1998 QD|15}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|74096}}
|-id=097 bgcolor=#e9e9e9
| 74097 || {{mp|1998 QX|15}} || — || Agosto 17, 1998 || [[Bergisch Gladbach Observatory|Bergisch Gladbach]] || [[Wolf Bickel|W. Bickel]] || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|74097}}
|-id=098 bgcolor=#e9e9e9
| 74098 || {{mp|1998 QA|21}} || — || Agosto 17, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|74098}}
|-id=099 bgcolor=#e9e9e9
| 74099 || {{mp|1998 QK|22}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|74099}}
|-id=100 bgcolor=#e9e9e9
| 74100 || {{mp|1998 QE|26}} || — || Agosto 25, 1998 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Višnjan Observatory|Višnjan]] || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|74100}}
|}
== 74101–74200 ==
{{Anchor|101}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#e9e9e9
| 74101 || {{mp|1998 QS|30}} || — || Agosto 17, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|74101}}
|-id=102 bgcolor=#fefefe
| 74102 || {{mp|1998 QX|30}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|74102}}
|-id=103 bgcolor=#fefefe
| 74103 || {{mp|1998 QP|31}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|74103}}
|-id=104 bgcolor=#e9e9e9
| 74104 || {{mp|1998 QK|35}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74104}}
|-id=105 bgcolor=#e9e9e9
| 74105 || {{mp|1998 QW|35}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 5.5 km || {{M+J|74105}}
|-id=106 bgcolor=#e9e9e9
| 74106 || {{mp|1998 QS|36}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74106}}
|-id=107 bgcolor=#fefefe
| 74107 || {{mp|1998 QM|37}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#74107|slow]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74107}}
|-id=108 bgcolor=#fefefe
| 74108 || {{mp|1998 QP|37}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|74108}}
|-id=109 bgcolor=#e9e9e9
| 74109 || {{mp|1998 QT|37}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|74109}}
|-id=110 bgcolor=#e9e9e9
| 74110 || {{mp|1998 QU|37}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|74110}}
|-id=111 bgcolor=#fefefe
| 74111 || {{mp|1998 QD|39}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74111}}
|-id=112 bgcolor=#fefefe
| 74112 || {{mp|1998 QE|40}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|74112}}
|-id=113 bgcolor=#e9e9e9
| 74113 || {{mp|1998 QZ|42}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|74113}}
|-id=114 bgcolor=#e9e9e9
| 74114 || {{mp|1998 QV|46}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|74114}}
|-id=115 bgcolor=#e9e9e9
| 74115 || {{mp|1998 QR|48}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|74115}}
|-id=116 bgcolor=#e9e9e9
| 74116 || {{mp|1998 QL|49}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|74116}}
|-id=117 bgcolor=#e9e9e9
| 74117 || {{mp|1998 QG|50}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|74117}}
|-id=118 bgcolor=#e9e9e9
| 74118 || {{mp|1998 QS|50}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|74118}}
|-id=119 bgcolor=#fefefe
| 74119 || {{mp|1998 QH|52}} || — || Agosto 17, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.3 km || {{M+J|74119}}
|-id=120 bgcolor=#e9e9e9
| 74120 || {{mp|1998 QJ|53}} || — || Agosto 20, 1998 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|74120}}
|-id=121 bgcolor=#fefefe
| 74121 || {{mp|1998 QT|53}} || — || Agosto 28, 1998 || [[Woomera, Australia|Woomera]] || [[Frank B. Zoltowski|F. B. Zoltowski]] || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|74121}}
|-id=122 bgcolor=#e9e9e9
| 74122 || {{mp|1998 QU|54}} || — || Agosto 27, 1998 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74122}}
|-id=123 bgcolor=#e9e9e9
| 74123 || {{mp|1998 QG|56}} || — || Agosto 28, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|74123}}
|-id=124 bgcolor=#e9e9e9
| 74124 || {{mp|1998 QB|58}} || — || Agosto 30, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|74124}}
|-id=125 bgcolor=#e9e9e9
| 74125 || {{mp|1998 QD|59}} || — || Agosto 26, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74125}}
|-id=126 bgcolor=#fefefe
| 74126 || {{mp|1998 QV|60}} || — || Agosto 23, 1998 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74126}}
|-id=127 bgcolor=#e9e9e9
| 74127 || {{mp|1998 QG|61}} || — || Agosto 23, 1998 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74127}}
|-id=128 bgcolor=#e9e9e9
| 74128 || {{mp|1998 QA|66}} || — || Agosto 24, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|74128}}
|-id=129 bgcolor=#e9e9e9
| 74129 || {{mp|1998 QT|67}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74129}}
|-id=130 bgcolor=#e9e9e9
| 74130 || {{mp|1998 QC|68}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || EUN || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74130}}
|-id=131 bgcolor=#e9e9e9
| 74131 || {{mp|1998 QN|69}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74131}}
|-id=132 bgcolor=#fefefe
| 74132 || {{mp|1998 QN|71}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74132}}
|-id=133 bgcolor=#e9e9e9
| 74133 || {{mp|1998 QV|71}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|74133}}
|-id=134 bgcolor=#e9e9e9
| 74134 || {{mp|1998 QG|72}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|74134}}
|-id=135 bgcolor=#e9e9e9
| 74135 || {{mp|1998 QL|72}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|74135}}
|-id=136 bgcolor=#e9e9e9
| 74136 || {{mp|1998 QP|73}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74136}}
|-id=137 bgcolor=#e9e9e9
| 74137 || {{mp|1998 QY|74}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|74137}}
|-id=138 bgcolor=#e9e9e9
| 74138 || {{mp|1998 QD|75}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|74138}}
|-id=139 bgcolor=#e9e9e9
| 74139 || {{mp|1998 QC|77}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|74139}}
|-id=140 bgcolor=#e9e9e9
| 74140 || {{mp|1998 QD|77}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|74140}}
|-id=141 bgcolor=#e9e9e9
| 74141 || {{mp|1998 QK|77}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|74141}}
|-id=142 bgcolor=#e9e9e9
| 74142 || {{mp|1998 QL|77}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|74142}}
|-id=143 bgcolor=#e9e9e9
| 74143 || {{mp|1998 QP|77}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|74143}}
|-id=144 bgcolor=#e9e9e9
| 74144 || {{mp|1998 QV|77}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|74144}}
|-id=145 bgcolor=#e9e9e9
| 74145 || {{mp|1998 QO|84}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.6 km || {{M+J|74145}}
|-id=146 bgcolor=#e9e9e9
| 74146 || {{mp|1998 QS|84}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|74146}}
|-id=147 bgcolor=#e9e9e9
| 74147 || {{mp|1998 QR|86}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.7 km'' || {{M+J|74147}}
|-id=148 bgcolor=#e9e9e9
| 74148 || {{mp|1998 QP|87}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|74148}}
|-id=149 bgcolor=#e9e9e9
| 74149 || {{mp|1998 QE|88}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|74149}}
|-id=150 bgcolor=#e9e9e9
| 74150 || {{mp|1998 QR|89}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.1 km || {{M+J|74150}}
|-id=151 bgcolor=#e9e9e9
| 74151 || {{mp|1998 QD|90}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|74151}}
|-id=152 bgcolor=#e9e9e9
| 74152 || {{mp|1998 QH|90}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|74152}}
|-id=153 bgcolor=#e9e9e9
| 74153 || {{mp|1998 QJ|90}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|74153}}
|-id=154 bgcolor=#e9e9e9
| 74154 || {{mp|1998 QM|91}} || — || Agosto 28, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|74154}}
|-id=155 bgcolor=#e9e9e9
| 74155 || {{mp|1998 QK|93}} || — || Agosto 28, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 5.9 km || {{M+J|74155}}
|-id=156 bgcolor=#e9e9e9
| 74156 || {{mp|1998 QH|95}} || — || Agosto 19, 1998 || Socorro || LINEAR || EUN || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|74156}}
|-id=157 bgcolor=#e9e9e9
| 74157 || {{mp|1998 QK|96}} || — || Agosto 19, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|74157}}
|-id=158 bgcolor=#fefefe
| 74158 || {{mp|1998 QU|97}} || — || Agosto 24, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|74158}}
|-id=159 bgcolor=#e9e9e9
| 74159 || {{mp|1998 QA|100}} || — || Agosto 26, 1998 || [[La Silla Observatory|La Silla]] || [[Eric Walter Elst|E. W. Elst]] || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|74159}}
|-id=160 bgcolor=#e9e9e9
| 74160 || {{mp|1998 QE|101}} || — || Agosto 26, 1998 || La Silla || E. W. Elst || [[FIN tbl#805|BAR]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74160}}
|-id=161 bgcolor=#e9e9e9
| 74161 || {{mp|1998 QF|101}} || — || Agosto 26, 1998 || La Silla || E. W. Elst || [[FIN tbl#510|MIS]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|74161}}
|-id=162 bgcolor=#fefefe
| 74162 || {{mp|1998 QR|102}} || — || Agosto 26, 1998 || La Silla || E. W. Elst || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|74162}}
|-id=163 bgcolor=#e9e9e9
| 74163 || {{mp|1998 QA|104}} || — || Agosto 26, 1998 || La Silla || E. W. Elst || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74163}}
|-id=164 bgcolor=#e9e9e9
| 74164 || {{mp|1998 QL|104}} || — || Agosto 26, 1998 || La Silla || E. W. Elst || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74164}}
|-id=165 bgcolor=#e9e9e9
| 74165 || {{mp|1998 QU|104}} || — || Agosto 26, 1998 || La Silla || E. W. Elst || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|74165}}
|-id=166 bgcolor=#e9e9e9
| 74166 || {{mp|1998 QO|109}} || — || Agosto 19, 1998 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|74166}}
|-id=167 bgcolor=#e9e9e9
| 74167 || {{mp|1998 RF|2}} || — || Setyembre 15, 1998 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || {{·}} || align=right | ''5.5 km'' || {{M+J|74167}}
|-id=168 bgcolor=#e9e9e9
| 74168 Quentinleicht || {{mp|1998 RK|2}} || {{MoMP|74168|Quentinleicht}} || Setyembre 15, 1998 || Caussols || ODAS || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|74168}}
|-id=169 bgcolor=#e9e9e9
| 74169 || {{mp|1998 RX|2}} || — || Setyembre 13, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|74169}}
|-id=170 bgcolor=#fefefe
| 74170 || {{mp|1998 RB|3}} || — || Setyembre 13, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|74170}}
|-id=171 bgcolor=#e9e9e9
| 74171 || {{mp|1998 RA|6}} || — || Setyembre 13, 1998 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|74171}}
|-id=172 bgcolor=#e9e9e9
| 74172 || {{mp|1998 RX|7}} || — || Setyembre 12, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|74172}}
|-id=173 bgcolor=#e9e9e9
| 74173 || {{mp|1998 RL|8}} || — || Setyembre 12, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74173}}
|-id=174 bgcolor=#e9e9e9
| 74174 || {{mp|1998 RL|11}} || — || Setyembre 13, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|74174}}
|-id=175 bgcolor=#e9e9e9
| 74175 || {{mp|1998 RX|13}} || — || Setyembre 13, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|74175}}
|-id=176 bgcolor=#e9e9e9
| 74176 || {{mp|1998 RF|17}} || — || Setyembre 14, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|74176}}
|-id=177 bgcolor=#e9e9e9
| 74177 || {{mp|1998 RZ|18}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|74177}}
|-id=178 bgcolor=#e9e9e9
| 74178 || {{mp|1998 RD|19}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74178}}
|-id=179 bgcolor=#fefefe
| 74179 || {{mp|1998 RZ|23}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74179}}
|-id=180 bgcolor=#e9e9e9
| 74180 || {{mp|1998 RK|26}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|74180}}
|-id=181 bgcolor=#e9e9e9
| 74181 || {{mp|1998 RB|28}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74181}}
|-id=182 bgcolor=#e9e9e9
| 74182 || {{mp|1998 RR|30}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.7 km'' || {{M+J|74182}}
|-id=183 bgcolor=#e9e9e9
| 74183 || {{mp|1998 RF|39}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|74183}}
|-id=184 bgcolor=#fefefe
| 74184 || {{mp|1998 RM|39}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74184}}
|-id=185 bgcolor=#e9e9e9
| 74185 || {{mp|1998 RV|39}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|74185}}
|-id=186 bgcolor=#fefefe
| 74186 || {{mp|1998 RJ|40}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|74186}}
|-id=187 bgcolor=#e9e9e9
| 74187 || {{mp|1998 RZ|40}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|74187}}
|-id=188 bgcolor=#e9e9e9
| 74188 || {{mp|1998 RC|43}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|74188}}
|-id=189 bgcolor=#e9e9e9
| 74189 || {{mp|1998 RM|43}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|74189}}
|-id=190 bgcolor=#e9e9e9
| 74190 || {{mp|1998 RA|44}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74190}}
|-id=191 bgcolor=#e9e9e9
| 74191 || {{mp|1998 RK|45}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|74191}}
|-id=192 bgcolor=#e9e9e9
| 74192 || {{mp|1998 RV|45}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|74192}}
|-id=193 bgcolor=#e9e9e9
| 74193 || {{mp|1998 RW|45}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74193}}
|-id=194 bgcolor=#e9e9e9
| 74194 || {{mp|1998 RL|48}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|74194}}
|-id=195 bgcolor=#e9e9e9
| 74195 || {{mp|1998 RJ|49}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|74195}}
|-id=196 bgcolor=#fefefe
| 74196 || {{mp|1998 RU|49}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|74196}}
|-id=197 bgcolor=#fefefe
| 74197 || {{mp|1998 RX|49}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|74197}}
|-id=198 bgcolor=#e9e9e9
| 74198 || {{mp|1998 RA|50}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|74198}}
|-id=199 bgcolor=#e9e9e9
| 74199 || {{mp|1998 RA|52}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|74199}}
|-id=200 bgcolor=#e9e9e9
| 74200 || {{mp|1998 RB|53}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|74200}}
|}
== 74201–74300 ==
{{Anchor|201}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#e9e9e9
| 74201 || {{mp|1998 RR|55}} || — || Setyembre 14, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|74201}}
|-id=202 bgcolor=#fefefe
| 74202 || {{mp|1998 RL|56}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|74202}}
|-id=203 bgcolor=#fefefe
| 74203 || {{mp|1998 RN|56}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#74203|slow]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|74203}}
|-id=204 bgcolor=#e9e9e9
| 74204 || {{mp|1998 RH|58}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|74204}}
|-id=205 bgcolor=#e9e9e9
| 74205 || {{mp|1998 RS|58}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|74205}}
|-id=206 bgcolor=#e9e9e9
| 74206 || {{mp|1998 RY|58}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|74206}}
|-id=207 bgcolor=#e9e9e9
| 74207 || {{mp|1998 RJ|59}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|74207}}
|-id=208 bgcolor=#e9e9e9
| 74208 || {{mp|1998 RD|60}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|74208}}
|-id=209 bgcolor=#e9e9e9
| 74209 || {{mp|1998 RJ|60}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|74209}}
|-id=210 bgcolor=#e9e9e9
| 74210 || {{mp|1998 RX|60}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|74210}}
|-id=211 bgcolor=#e9e9e9
| 74211 || {{mp|1998 RO|65}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74211}}
|-id=212 bgcolor=#e9e9e9
| 74212 || {{mp|1998 RS|66}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|74212}}
|-id=213 bgcolor=#fefefe
| 74213 || {{mp|1998 RD|67}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|74213}}
|-id=214 bgcolor=#e9e9e9
| 74214 || {{mp|1998 RO|68}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|74214}}
|-id=215 bgcolor=#e9e9e9
| 74215 || {{mp|1998 RV|68}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|74215}}
|-id=216 bgcolor=#e9e9e9
| 74216 || {{mp|1998 RX|70}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|74216}}
|-id=217 bgcolor=#fa8072
| 74217 || {{mp|1998 RB|73}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|74217}}
|-id=218 bgcolor=#fefefe
| 74218 || {{mp|1998 RW|73}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|74218}}
|-id=219 bgcolor=#fefefe
| 74219 || {{mp|1998 RM|78}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|74219}}
|-id=220 bgcolor=#e9e9e9
| 74220 || {{mp|1998 RX|78}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|74220}}
|-id=221 bgcolor=#e9e9e9
| 74221 || {{mp|1998 RU|80}} || — || Setyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|74221}}
|-id=222 bgcolor=#e9e9e9
| 74222 || {{mp|1998 RZ|80}} || — || Setyembre 15, 1998 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74222}}
|-id=223 bgcolor=#e9e9e9
| 74223 || {{mp|1998 RD|81}} || — || Setyembre 15, 1998 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74223}}
|-id=224 bgcolor=#e9e9e9
| 74224 || {{mp|1998 SX|1}} || — || Setyembre 16, 1998 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|74224}}
|-id=225 bgcolor=#e9e9e9
| 74225 || {{mp|1998 SR|9}} || — || Setyembre 17, 1998 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|74225}}
|-id=226 bgcolor=#e9e9e9
| 74226 || {{mp|1998 SZ|12}} || — || Setyembre 21, 1998 || [[Goodricke-Pigott Observatory|Goodricke-Pigott]] || [[Roy A. Tucker|R. A. Tucker]] || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|74226}}
|-id=227 bgcolor=#e9e9e9
| 74227 Kraan-Korteweg || {{mp|1998 SR|13}} || {{MoMP|74227|Kraan-Korteweg}} || Setyembre 23, 1998 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|74227}}
|-id=228 bgcolor=#e9e9e9
| 74228 || {{mp|1998 SJ|15}} || — || Setyembre 16, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|74228}}
|-id=229 bgcolor=#e9e9e9
| 74229 || {{mp|1998 SE|18}} || — || Setyembre 17, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74229}}
|-id=230 bgcolor=#e9e9e9
| 74230 || {{mp|1998 SN|23}} || — || Setyembre 17, 1998 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74230}}
|-id=231 bgcolor=#e9e9e9
| 74231 || {{mp|1998 SS|24}} || — || Setyembre 17, 1998 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|74231}}
|-id=232 bgcolor=#d6d6d6
| 74232 || {{mp|1998 ST|26}} || — || Setyembre 24, 1998 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Petr Pravec|P. Pravec]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.3 km || {{M+J|74232}}
|-id=233 bgcolor=#e9e9e9
| 74233 || {{mp|1998 SU|35}} || — || Setyembre 24, 1998 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|74233}}
|-id=234 bgcolor=#e9e9e9
| 74234 || {{mp|1998 SW|36}} || — || Setyembre 20, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74234}}
|-id=235 bgcolor=#e9e9e9
| 74235 || {{mp|1998 SF|42}} || — || Setyembre 27, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74235}}
|-id=236 bgcolor=#e9e9e9
| 74236 || {{mp|1998 SC|47}} || — || Setyembre 25, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|74236}}
|-id=237 bgcolor=#e9e9e9
| 74237 || {{mp|1998 SX|47}} || — || Setyembre 26, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{LoMP|7744|(7744)}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74237}}
|-id=238 bgcolor=#e9e9e9
| 74238 || {{mp|1998 SM|48}} || — || Setyembre 27, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74238}}
|-id=239 bgcolor=#e9e9e9
| 74239 || {{mp|1998 SP|48}} || — || Setyembre 27, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|74239}}
|-id=240 bgcolor=#e9e9e9
| 74240 || {{mp|1998 SY|52}} || — || Setyembre 30, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|74240}}
|-id=241 bgcolor=#e9e9e9
| 74241 || {{mp|1998 SM|54}} || — || Setyembre 16, 1998 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|74241}}
|-id=242 bgcolor=#e9e9e9
| 74242 || {{mp|1998 SY|54}} || — || Setyembre 16, 1998 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|74242}}
|-id=243 bgcolor=#e9e9e9
| 74243 || {{mp|1998 SR|55}} || — || Setyembre 16, 1998 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|74243}}
|-id=244 bgcolor=#e9e9e9
| 74244 || {{mp|1998 SS|57}} || — || Setyembre 17, 1998 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|74244}}
|-id=245 bgcolor=#fefefe
| 74245 || {{mp|1998 SO|59}} || — || Setyembre 17, 1998 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 8.3 km || {{M+J|74245}}
|-id=246 bgcolor=#e9e9e9
| 74246 || {{mp|1998 SS|62}} || — || Setyembre 23, 1998 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74246}}
|-id=247 bgcolor=#e9e9e9
| 74247 || {{mp|1998 SR|64}} || — || Setyembre 20, 1998 || [[La Silla Observatory|La Silla]] || [[Eric Walter Elst|E. W. Elst]] || [[FIN tbl#535|WIT]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74247}}
|-id=248 bgcolor=#e9e9e9
| 74248 || {{mp|1998 SS|64}} || — || Setyembre 20, 1998 || La Silla || E. W. Elst || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|74248}}
|-id=249 bgcolor=#e9e9e9
| 74249 || {{mp|1998 SB|65}} || — || Setyembre 20, 1998 || La Silla || E. W. Elst || [[FIN tbl#518|RAF]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#74249|slow]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|74249}}
|-id=250 bgcolor=#e9e9e9
| 74250 || {{mp|1998 SN|65}} || — || Setyembre 20, 1998 || La Silla || E. W. Elst || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.9 km || {{M+J|74250}}
|-id=251 bgcolor=#e9e9e9
| 74251 || {{mp|1998 SV|66}} || — || Setyembre 20, 1998 || La Silla || E. W. Elst || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | 3.5 km || {{M+J|74251}}
|-id=252 bgcolor=#fefefe
| 74252 || {{mp|1998 SS|72}} || — || Setyembre 21, 1998 || La Silla || E. W. Elst || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|74252}}
|-id=253 bgcolor=#e9e9e9
| 74253 || {{mp|1998 SR|74}} || — || Setyembre 21, 1998 || La Silla || E. W. Elst || {{·}} || align=right | 8.5 km || {{M+J|74253}}
|-id=254 bgcolor=#e9e9e9
| 74254 || {{mp|1998 SA|75}} || — || Setyembre 21, 1998 || La Silla || E. W. Elst || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|74254}}
|-id=255 bgcolor=#e9e9e9
| 74255 || {{mp|1998 SL|76}} || — || Setyembre 19, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|74255}}
|-id=256 bgcolor=#e9e9e9
| 74256 || {{mp|1998 SS|77}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74256}}
|-id=257 bgcolor=#e9e9e9
| 74257 || {{mp|1998 SR|79}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74257}}
|-id=258 bgcolor=#e9e9e9
| 74258 || {{mp|1998 SY|79}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Padua family|PAD]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|74258}}
|-id=259 bgcolor=#e9e9e9
| 74259 || {{mp|1998 SC|80}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74259}}
|-id=260 bgcolor=#e9e9e9
| 74260 || {{mp|1998 SS|80}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74260}}
|-id=261 bgcolor=#fefefe
| 74261 || {{mp|1998 SO|84}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|74261}}
|-id=262 bgcolor=#e9e9e9
| 74262 || {{mp|1998 SO|87}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|74262}}
|-id=263 bgcolor=#fefefe
| 74263 || {{mp|1998 SH|89}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|74263}}
|-id=264 bgcolor=#e9e9e9
| 74264 || {{mp|1998 SS|93}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|74264}}
|-id=265 bgcolor=#e9e9e9
| 74265 || {{mp|1998 SQ|95}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|74265}}
|-id=266 bgcolor=#e9e9e9
| 74266 || {{mp|1998 SH|102}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|74266}}
|-id=267 bgcolor=#e9e9e9
| 74267 || {{mp|1998 SY|107}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|74267}}
|-id=268 bgcolor=#e9e9e9
| 74268 || {{mp|1998 SK|109}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|74268}}
|-id=269 bgcolor=#e9e9e9
| 74269 || {{mp|1998 SQ|109}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|74269}}
|-id=270 bgcolor=#e9e9e9
| 74270 || {{mp|1998 SR|110}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74270}}
|-id=271 bgcolor=#e9e9e9
| 74271 || {{mp|1998 SK|111}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|74271}}
|-id=272 bgcolor=#fefefe
| 74272 || {{mp|1998 SC|112}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74272}}
|-id=273 bgcolor=#e9e9e9
| 74273 || {{mp|1998 SL|113}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|74273}}
|-id=274 bgcolor=#e9e9e9
| 74274 || {{mp|1998 SZ|116}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74274}}
|-id=275 bgcolor=#e9e9e9
| 74275 || {{mp|1998 SB|117}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 5.9 km || {{M+J|74275}}
|-id=276 bgcolor=#e9e9e9
| 74276 || {{mp|1998 SZ|118}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|74276}}
|-id=277 bgcolor=#e9e9e9
| 74277 || {{mp|1998 SE|119}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|74277}}
|-id=278 bgcolor=#e9e9e9
| 74278 || {{mp|1998 SR|119}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|74278}}
|-id=279 bgcolor=#d6d6d6
| 74279 || {{mp|1998 SC|123}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|74279}}
|-id=280 bgcolor=#e9e9e9
| 74280 || {{mp|1998 ST|124}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74280}}
|-id=281 bgcolor=#e9e9e9
| 74281 || {{mp|1998 SE|126}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.1 km || {{M+J|74281}}
|-id=282 bgcolor=#e9e9e9
| 74282 || {{mp|1998 SC|128}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|74282}}
|-id=283 bgcolor=#fefefe
| 74283 || {{mp|1998 SJ|130}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#74283|slow]] || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|74283}}
|-id=284 bgcolor=#e9e9e9
| 74284 || {{mp|1998 SV|130}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|74284}}
|-id=285 bgcolor=#e9e9e9
| 74285 || {{mp|1998 SR|131}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|74285}}
|-id=286 bgcolor=#e9e9e9
| 74286 || {{mp|1998 SX|132}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|74286}}
|-id=287 bgcolor=#e9e9e9
| 74287 || {{mp|1998 SS|133}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|74287}}
|-id=288 bgcolor=#e9e9e9
| 74288 || {{mp|1998 SG|134}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|74288}}
|-id=289 bgcolor=#e9e9e9
| 74289 || {{mp|1998 SX|135}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.8 km'' || {{M+J|74289}}
|-id=290 bgcolor=#fefefe
| 74290 || {{mp|1998 SQ|136}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|74290}}
|-id=291 bgcolor=#e9e9e9
| 74291 || {{mp|1998 SU|136}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74291}}
|-id=292 bgcolor=#e9e9e9
| 74292 || {{mp|1998 SW|138}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|74292}}
|-id=293 bgcolor=#e9e9e9
| 74293 || {{mp|1998 SF|140}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|74293}}
|-id=294 bgcolor=#e9e9e9
| 74294 || {{mp|1998 SG|140}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|74294}}
|-id=295 bgcolor=#e9e9e9
| 74295 || {{mp|1998 SR|147}} || — || Setyembre 20, 1998 || [[La Silla Observatory|La Silla]] || [[Eric Walter Elst|E. W. Elst]] || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|74295}}
|-id=296 bgcolor=#e9e9e9
| 74296 || {{mp|1998 SV|147}} || — || Setyembre 20, 1998 || La Silla || E. W. Elst || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|74296}}
|-id=297 bgcolor=#e9e9e9
| 74297 || {{mp|1998 SZ|147}} || — || Setyembre 20, 1998 || La Silla || E. W. Elst || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|74297}}
|-id=298 bgcolor=#e9e9e9
| 74298 || {{mp|1998 SG|152}} || — || Setyembre 26, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{LoMP|29841|(29841)}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|74298}}
|-id=299 bgcolor=#e9e9e9
| 74299 || {{mp|1998 SQ|152}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|74299}}
|-id=300 bgcolor=#e9e9e9
| 74300 || {{mp|1998 SA|153}} || — || Setyembre 26, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74300}}
|}
== 74301–74400 ==
{{Anchor|301}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#e9e9e9
| 74301 || {{mp|1998 SK|163}} || — || Setyembre 26, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|74301}}
|-id=302 bgcolor=#e9e9e9
| 74302 || {{mp|1998 TG|1}} || — || Oktubre 12, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74302}}
|-id=303 bgcolor=#e9e9e9
| 74303 || {{mp|1998 TN|3}} || — || Oktubre 14, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|74303}}
|-id=304 bgcolor=#d6d6d6
| 74304 || {{mp|1998 TA|13}} || — || Oktubre 13, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74304}}
|-id=305 bgcolor=#e9e9e9
| 74305 || {{mp|1998 TD|13}} || — || Oktubre 13, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{LoMP|29841|(29841)}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|74305}}
|-id=306 bgcolor=#d6d6d6
| 74306 || {{mp|1998 TS|29}} || — || Oktubre 15, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74306}}
|-id=307 bgcolor=#e9e9e9
| 74307 || {{mp|1998 TO|30}} || — || Oktubre 10, 1998 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|74307}}
|-id=308 bgcolor=#e9e9e9
| 74308 || {{mp|1998 TN|31}} || — || Oktubre 11, 1998 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|74308}}
|-id=309 bgcolor=#e9e9e9
| 74309 || {{mp|1998 TF|32}} || — || Oktubre 11, 1998 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|74309}}
|-id=310 bgcolor=#d6d6d6
| 74310 || {{mp|1998 TC|33}} || — || Oktubre 14, 1998 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|74310}}
|-id=311 bgcolor=#e9e9e9
| 74311 || {{mp|1998 TX|37}} || — || Oktubre 14, 1998 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74311}}
|-id=312 bgcolor=#d6d6d6
| 74312 || {{mp|1998 UO|6}} || — || Oktubre 21, 1998 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|74312}}
|-id=313 bgcolor=#e9e9e9
| 74313 || {{mp|1998 US|6}} || — || Oktubre 18, 1998 || [[Gekko Observatory|Gekko]] || [[Tetsuo Kagawa|T. Kagawa]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|74313}}
|-id=314 bgcolor=#e9e9e9
| 74314 || {{mp|1998 UT|7}} || — || Oktubre 23, 1998 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|74314}}
|-id=315 bgcolor=#d6d6d6
| 74315 || {{mp|1998 UV|11}} || — || Oktubre 17, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|74315}}
|-id=316 bgcolor=#fefefe
| 74316 || {{mp|1998 UW|15}} || — || Oktubre 24, 1998 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|74316}}
|-id=317 bgcolor=#e9e9e9
| 74317 Marionbonafous || {{mp|1998 UZ|15}} || {{MoMP|74317|Marionbonafous}} || Oktubre 21, 1998 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74317}}
|-id=318 bgcolor=#e9e9e9
| 74318 || {{mp|1998 UB|16}} || — || Oktubre 22, 1998 || Caussols || ODAS || [[Adeona family|ADE]] || align=right | ''7.1 km'' || {{M+J|74318}}
|-id=319 bgcolor=#e9e9e9
| 74319 || {{mp|1998 UH|17}} || — || Oktubre 17, 1998 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|74319}}
|-id=320 bgcolor=#d6d6d6
| 74320 || {{mp|1998 UX|17}} || — || Oktubre 19, 1998 || Xinglong || SCAP || [[Eos family|EOS]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|74320}}
|-id=321 bgcolor=#e9e9e9
| 74321 || {{mp|1998 UT|21}} || — || Oktubre 28, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74321}}
|-id=322 bgcolor=#e9e9e9
| 74322 || {{mp|1998 UN|26}} || — || Oktubre 18, 1998 || [[La Silla Observatory|La Silla]] || [[Eric Walter Elst|E. W. Elst]] || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|74322}}
|-id=323 bgcolor=#e9e9e9
| 74323 || {{mp|1998 UM|29}} || — || Oktubre 18, 1998 || La Silla || E. W. Elst || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 7.6 km || {{M+J|74323}}
|-id=324 bgcolor=#e9e9e9
| 74324 || {{mp|1998 UP|33}} || — || Oktubre 28, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 7.6 km || {{M+J|74324}}
|-id=325 bgcolor=#e9e9e9
| 74325 || {{mp|1998 UV|36}} || — || Oktubre 28, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|74325}}
|-id=326 bgcolor=#e9e9e9
| 74326 || {{mp|1998 UU|37}} || — || Oktubre 28, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|74326}}
|-id=327 bgcolor=#e9e9e9
| 74327 || {{mp|1998 UT|38}} || — || Oktubre 28, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|74327}}
|-id=328 bgcolor=#e9e9e9
| 74328 || {{mp|1998 UB|44}} || — || Oktubre 16, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.6 km || {{M+J|74328}}
|-id=329 bgcolor=#e9e9e9
| 74329 || {{mp|1998 UU|45}} || — || Oktubre 24, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Padua family|PAD]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|74329}}
|-id=330 bgcolor=#e9e9e9
| 74330 || {{mp|1998 UH|46}} || — || Oktubre 24, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74330}}
|-id=331 bgcolor=#d6d6d6
| 74331 || {{mp|1998 US|47}} || — || Oktubre 28, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|74331}}
|-id=332 bgcolor=#e9e9e9
| 74332 || {{mp|1998 VB|9}} || — || Nobyembre 10, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Adeona family|ADE]] || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|74332}}
|-id=333 bgcolor=#e9e9e9
| 74333 || {{mp|1998 VD|11}} || — || Nobyembre 10, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|74333}}
|-id=334 bgcolor=#e9e9e9
| 74334 || {{mp|1998 VL|11}} || — || Nobyembre 10, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|74334}}
|-id=335 bgcolor=#e9e9e9
| 74335 || {{mp|1998 VS|12}} || — || Nobyembre 10, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|74335}}
|-id=336 bgcolor=#e9e9e9
| 74336 || {{mp|1998 VN|14}} || — || Nobyembre 10, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|74336}}
|-id=337 bgcolor=#e9e9e9
| 74337 || {{mp|1998 VH|15}} || — || Nobyembre 10, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74337}}
|-id=338 bgcolor=#d6d6d6
| 74338 || {{mp|1998 VK|15}} || — || Nobyembre 10, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.3 km || {{M+J|74338}}
|-id=339 bgcolor=#e9e9e9
| 74339 || {{mp|1998 VW|16}} || — || Nobyembre 10, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74339}}
|-id=340 bgcolor=#e9e9e9
| 74340 || {{mp|1998 VM|19}} || — || Nobyembre 10, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|74340}}
|-id=341 bgcolor=#e9e9e9
| 74341 || {{mp|1998 VP|22}} || — || Nobyembre 10, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74341}}
|-id=342 bgcolor=#e9e9e9
| 74342 || {{mp|1998 VX|26}} || — || Nobyembre 10, 1998 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74342}}
|-id=343 bgcolor=#e9e9e9
| 74343 || {{mp|1998 VH|29}} || — || Nobyembre 10, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#74343|slow]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|74343}}
|-id=344 bgcolor=#e9e9e9
| 74344 || {{mp|1998 VD|34}} || — || Nobyembre 14, 1998 || [[Uenohara Observatory|Uenohara]] || [[Nobuhiro Kawasato|N. Kawasato]] || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|74344}}
|-id=345 bgcolor=#e9e9e9
| 74345 || {{mp|1998 VY|45}} || — || Nobyembre 15, 1998 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|74345}}
|-id=346 bgcolor=#d6d6d6
| 74346 || {{mp|1998 VH|47}} || — || Nobyembre 14, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|74346}}
|-id=347 bgcolor=#e9e9e9
| 74347 || {{mp|1998 VB|49}} || — || Nobyembre 10, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|74347}}
|-id=348 bgcolor=#e9e9e9
| 74348 || {{mp|1998 VT|53}} || — || Nobyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|74348}}
|-id=349 bgcolor=#e9e9e9
| 74349 || {{mp|1998 VM|54}} || — || Nobyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|74349}}
|-id=350 bgcolor=#e9e9e9
| 74350 || {{mp|1998 VO|54}} || — || Nobyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|74350}}
|-id=351 bgcolor=#e9e9e9
| 74351 || {{mp|1998 VT|54}} || — || Nobyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || MAR{{·}}[[Fast rotator (asteroid)#74351|fast]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|74351}}
|-id=352 bgcolor=#e9e9e9
| 74352 || {{mp|1998 VA|55}} || — || Nobyembre 11, 1998 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Višnjan Observatory|Višnjan]] || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|74352}}
|-id=353 bgcolor=#e9e9e9
| 74353 || {{mp|1998 WT|4}} || — || Nobyembre 18, 1998 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''5.5 km'' || {{M+J|74353}}
|-id=354 bgcolor=#e9e9e9
| 74354 || {{mp|1998 WA|6}} || — || Nobyembre 18, 1998 || [[Kushiro, Hokkaido|Kushiro]] || [[Seiji Ueda|S. Ueda]], [[Hiroshi Kaneda|H. Kaneda]] || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|74354}}
|-id=355 bgcolor=#d6d6d6
| 74355 || {{mp|1998 WJ|12}} || — || Nobyembre 21, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|74355}}
|-id=356 bgcolor=#e9e9e9
| 74356 || {{mp|1998 WP|12}} || — || Nobyembre 21, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|74356}}
|-id=357 bgcolor=#e9e9e9
| 74357 || {{mp|1998 WZ|12}} || — || Nobyembre 21, 1998 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 7.0 km || {{M+J|74357}}
|-id=358 bgcolor=#e9e9e9
| 74358 || {{mp|1998 WH|13}} || — || Nobyembre 21, 1998 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|32418|(32418)}} || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|74358}}
|-id=359 bgcolor=#e9e9e9
| 74359 || {{mp|1998 WK|14}} || — || Nobyembre 21, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Padua family|PAD]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|74359}}
|-id=360 bgcolor=#e9e9e9
| 74360 || {{mp|1998 WO|14}} || — || Nobyembre 21, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|74360}}
|-id=361 bgcolor=#e9e9e9
| 74361 || {{mp|1998 WK|16}} || — || Nobyembre 21, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|74361}}
|-id=362 bgcolor=#e9e9e9
| 74362 || {{mp|1998 WY|19}} || — || Nobyembre 29, 1998 || [[Woomera, Australia|Woomera]] || [[Frank B. Zoltowski|F. B. Zoltowski]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|74362}}
|-id=363 bgcolor=#e9e9e9
| 74363 || {{mp|1998 WB|23}} || — || Nobyembre 18, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|74363}}
|-id=364 bgcolor=#d6d6d6
| 74364 || {{mp|1998 WZ|26}} || — || Nobyembre 16, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Themis family|THM]] || align=right | 6.3 km || {{M+J|74364}}
|-id=365 bgcolor=#d6d6d6
| 74365 || {{mp|1998 WQ|28}} || — || Nobyembre 21, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 9.0 km || {{M+J|74365}}
|-id=366 bgcolor=#e9e9e9
| 74366 || {{mp|1998 WZ|39}} || — || Nobyembre 22, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|74366}}
|-id=367 bgcolor=#e9e9e9
| 74367 || {{mp|1998 WU|40}} || — || Nobyembre 16, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|74367}}
|-id=368 bgcolor=#d6d6d6
| 74368 || {{mp|1998 WG|41}} || — || Nobyembre 18, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|74368}}
|-id=369 bgcolor=#e9e9e9
| 74369 || {{mp|1998 WZ|41}} || — || Nobyembre 24, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|74369}}
|-id=370 bgcolor=#e9e9e9
| 74370 Kolářjan || 1998 XJ || {{MoMP|74370|Kolářjan}} || Disyembre 9, 1998 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Miloš Tichý|M. Tichý]], [[Jana Tichá|J. Tichá]] || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|74370}}
|-id=371 bgcolor=#d6d6d6
| 74371 Jeanduprat || {{mp|1998 XG|1}} || {{MoMP|74371|Jeanduprat}} || Disyembre 7, 1998 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|74371}}
|-id=372 bgcolor=#d6d6d6
| 74372 || {{mp|1998 XL|1}} || — || Disyembre 7, 1998 || Caussols || ODAS || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|74372}}
|-id=373 bgcolor=#d6d6d6
| 74373 Théodoremonod || {{mp|1998 XF|2}} || {{MoMP|74373|Théodoremonod}} || Disyembre 7, 1998 || Caussols || ODAS || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|74373}}
|-id=374 bgcolor=#e9e9e9
| 74374 || {{mp|1998 XN|4}} || — || Disyembre 9, 1998 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|74374}}
|-id=375 bgcolor=#e9e9e9
| 74375 || {{mp|1998 XY|6}} || — || Disyembre 8, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[FIN tbl#515|AST]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|74375}}
|-id=376 bgcolor=#e9e9e9
| 74376 || {{mp|1998 XT|7}} || — || Disyembre 9, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|74376}}
|-id=377 bgcolor=#e9e9e9
| 74377 || {{mp|1998 XY|7}} || — || Disyembre 9, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|74377}}
|-id=378 bgcolor=#e9e9e9
| 74378 || {{mp|1998 XH|11}} || — || Disyembre 8, 1998 || [[Observatoire de Bédoin|Bédoin]] || [[Pierre Antonini|P. Antonini]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|74378}}
|-id=379 bgcolor=#e9e9e9
| 74379 || {{mp|1998 XU|12}} || — || Disyembre 15, 1998 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|74379}}
|-id=380 bgcolor=#e9e9e9
| 74380 || {{mp|1998 XR|13}} || — || Disyembre 15, 1998 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || {{LoMP|12739|(12739)}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74380}}
|-id=381 bgcolor=#e9e9e9
| 74381 || {{mp|1998 XU|15}} || — || Disyembre 15, 1998 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74381}}
|-id=382 bgcolor=#e9e9e9
| 74382 || {{mp|1998 XZ|15}} || — || Disyembre 14, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 8.3 km || {{M+J|74382}}
|-id=383 bgcolor=#d6d6d6
| 74383 || {{mp|1998 XC|18}} || — || Disyembre 8, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74383}}
|-id=384 bgcolor=#d6d6d6
| 74384 || {{mp|1998 XQ|20}} || — || Disyembre 10, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|74384}}
|-id=385 bgcolor=#d6d6d6
| 74385 || {{mp|1998 XH|21}} || — || Disyembre 10, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|74385}}
|-id=386 bgcolor=#e9e9e9
| 74386 || {{mp|1998 XG|22}} || — || Disyembre 11, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|74386}}
|-id=387 bgcolor=#d6d6d6
| 74387 || {{mp|1998 XW|24}} || — || Disyembre 12, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|74387}}
|-id=388 bgcolor=#d6d6d6
| 74388 || {{mp|1998 XG|25}} || — || Disyembre 13, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74388}}
|-id=389 bgcolor=#d6d6d6
| 74389 || {{mp|1998 XR|25}} || — || Disyembre 14, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|74389}}
|-id=390 bgcolor=#d6d6d6
| 74390 || {{mp|1998 XK|37}} || — || Disyembre 14, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 8.9 km || {{M+J|74390}}
|-id=391 bgcolor=#e9e9e9
| 74391 || {{mp|1998 XC|41}} || — || Disyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|74391}}
|-id=392 bgcolor=#e9e9e9
| 74392 || {{mp|1998 XN|55}} || — || Disyembre 15, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|74392}}
|-id=393 bgcolor=#e9e9e9
| 74393 || {{mp|1998 XX|56}} || — || Disyembre 15, 1998 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.1 km || {{M+J|74393}}
|-id=394 bgcolor=#e9e9e9
| 74394 || {{mp|1998 XO|57}} || — || Disyembre 15, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|74394}}
|-id=395 bgcolor=#e9e9e9
| 74395 || {{mp|1998 XY|57}} || — || Disyembre 15, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|74395}}
|-id=396 bgcolor=#e9e9e9
| 74396 || {{mp|1998 XK|68}} || — || Disyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|74396}}
|-id=397 bgcolor=#e9e9e9
| 74397 || {{mp|1998 XS|71}} || — || Disyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|74397}}
|-id=398 bgcolor=#d6d6d6
| 74398 || {{mp|1998 XD|73}} || — || Disyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.8 km || {{M+J|74398}}
|-id=399 bgcolor=#e9e9e9
| 74399 || {{mp|1998 XR|73}} || — || Disyembre 14, 1998 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|74399}}
|-id=400 bgcolor=#d6d6d6
| 74400 Streaky || {{mp|1998 XH|97}} || {{MoMP|74400|Streaky}} || Disyembre 11, 1998 || [[Observatorio Nacional de Llano del Hato|Mérida]] || Naranjo, O. A. || [[Eos family|EOS]] || align=right | 8.3 km || {{M+J|74400}}
|}
== 74401–74500 ==
{{Anchor|401}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#d6d6d6
| 74401 || 1998 YZ || — || Disyembre 16, 1998 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Kleť Observatory|Kleť]] || {{·}} || align=right | 9.0 km || {{M+J|74401}}
|-id=402 bgcolor=#e9e9e9
| 74402 || {{mp|1998 YP|4}} || — || Disyembre 19, 1998 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|74402}}
|-id=403 bgcolor=#d6d6d6
| 74403 || {{mp|1998 YR|5}} || — || Disyembre 21, 1998 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 13 km || {{M+J|74403}}
|-id=404 bgcolor=#d6d6d6
| 74404 || {{mp|1998 YU|11}} || — || Disyembre 19, 1998 || [[Uenohara Observatory|Uenohara]] || [[Nobuhiro Kawasato|N. Kawasato]] || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|74404}}
|-id=405 bgcolor=#e9e9e9
| 74405 || {{mp|1998 YH|13}} || — || Disyembre 17, 1998 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 7.8 km || {{M+J|74405}}
|-id=406 bgcolor=#d6d6d6
| 74406 || {{mp|1998 YW|13}} || — || Disyembre 19, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|74406}}
|-id=407 bgcolor=#d6d6d6
| 74407 || {{mp|1998 YJ|21}} || — || Disyembre 26, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 8.3 km || {{M+J|74407}}
|-id=408 bgcolor=#d6d6d6
| 74408 || {{mp|1998 YX|21}} || — || Disyembre 26, 1998 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|74408}}
|-id=409 bgcolor=#d6d6d6
| 74409 || {{mp|1998 YN|28}} || — || Disyembre 16, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|74409}}
|-id=410 bgcolor=#fefefe
| 74410 || {{mp|1999 AX|4}} || — || Enero 11, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | 2.5 km || {{M+J|74410}}
|-id=411 bgcolor=#d6d6d6
| 74411 || {{mp|1999 AE|5}} || — || Enero 15, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|74411}}
|-id=412 bgcolor=#d6d6d6
| 74412 || {{mp|1999 AZ|7}} || — || Enero 13, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 8.6 km || {{M+J|74412}}
|-id=413 bgcolor=#d6d6d6
| 74413 || {{mp|1999 AW|8}} || — || Enero 6, 1999 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || {{·}} || align=right | ''6.0 km'' || {{M+J|74413}}
|-id=414 bgcolor=#d6d6d6
| 74414 || {{mp|1999 AN|9}} || — || Enero 10, 1999 || Xinglong || SCAP || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|74414}}
|-id=415 bgcolor=#d6d6d6
| 74415 || {{mp|1999 AR|9}} || — || Enero 10, 1999 || Xinglong || SCAP || {{·}} || align=right | 8.8 km || {{M+J|74415}}
|-id=416 bgcolor=#e9e9e9
| 74416 || {{mp|1999 AR|10}} || — || Enero 7, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|74416}}
|-id=417 bgcolor=#d6d6d6
| 74417 || {{mp|1999 AP|11}} || — || Enero 7, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|74417}}
|-id=418 bgcolor=#d6d6d6
| 74418 || {{mp|1999 AQ|11}} || — || Enero 7, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|74418}}
|-id=419 bgcolor=#d6d6d6
| 74419 || {{mp|1999 AA|13}} || — || Enero 7, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 7.7 km || {{M+J|74419}}
|-id=420 bgcolor=#d6d6d6
| 74420 || {{mp|1999 AR|22}} || — || Enero 14, 1999 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|74420}}
|-id=421 bgcolor=#d6d6d6
| 74421 || {{mp|1999 AW|24}} || — || Enero 15, 1999 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || [[Themis family|THM]] || align=right | 6.7 km || {{M+J|74421}}
|-id=422 bgcolor=#d6d6d6
| 74422 || {{mp|1999 AP|28}} || — || Enero 13, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 8.3 km || {{M+J|74422}}
|-id=423 bgcolor=#d6d6d6
| 74423 || {{mp|1999 AU|37}} || — || Enero 10, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|74423}}
|-id=424 bgcolor=#e9e9e9
| 74424 || 1999 BN || — || Enero 17, 1999 || [[Modra Observatory|Modra]] || [[Leonard Kornoš|L. Kornoš]], [[Peter Kolény|P. Kolény]] || {{·}} || align=right | 8.1 km || {{M+J|74424}}
|-id=425 bgcolor=#d6d6d6
| 74425 || 1999 BP || — || Enero 16, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Višnjan Observatory|Višnjan]] || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|74425}}
|-id=426 bgcolor=#fefefe
| 74426 || {{mp|1999 BK|2}} || — || Enero 19, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74426}}
|-id=427 bgcolor=#fefefe
| 74427 || {{mp|1999 BU|2}} || — || Enero 18, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74427}}
|-id=428 bgcolor=#d6d6d6
| 74428 || {{mp|1999 BX|3}} || — || Enero 20, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|74428}}
|-id=429 bgcolor=#e9e9e9
| 74429 || {{mp|1999 BU|7}} || — || Enero 21, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|74429}}
|-id=430 bgcolor=#d6d6d6
| 74430 || {{mp|1999 BN|10}} || — || Enero 24, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|74430}}
|-id=431 bgcolor=#d6d6d6
| 74431 || {{mp|1999 BK|12}} || — || Enero 24, 1999 || [[Osservatorio Astronomico di Farra d'Isonzo|Farra d'Isonzo]] || Farra d'Isonzo || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|74431}}
|-id=432 bgcolor=#e9e9e9
| 74432 || {{mp|1999 BM|12}} || — || Enero 24, 1999 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Mikuž, H. || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|74432}}
|-id=433 bgcolor=#d6d6d6
| 74433 || {{mp|1999 BC|13}} || — || Enero 24, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|74433}}
|-id=434 bgcolor=#e9e9e9
| 74434 || {{mp|1999 BZ|20}} || — || Enero 16, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|74434}}
|-id=435 bgcolor=#d6d6d6
| 74435 || {{mp|1999 BM|26}} || — || Enero 16, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|74435}}
|-id=436 bgcolor=#d6d6d6
| 74436 || {{mp|1999 BZ|29}} || — || Enero 18, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|74436}}
|-id=437 bgcolor=#d6d6d6
| 74437 || 1999 CR || — || Pebrero 5, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|74437}}
|-id=438 bgcolor=#d6d6d6
| 74438 || 1999 CT || — || Pebrero 5, 1999 || Oizumi || T. Kobayashi || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|74438}}
|-id=439 bgcolor=#d6d6d6
| 74439 Brenden || {{mp|1999 CT|2}} || {{MoMP|74439|Brenden}} || Pebrero 6, 1999 || [[Bâton Rouge Astronomical Society Highland Road Park Observatory|Baton Rouge]] || [[Walter R. Cooney Jr.|W. R. Cooney Jr.]] || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|74439}}
|-id=440 bgcolor=#fefefe
| 74440 || {{mp|1999 CD|6}} || — || Pebrero 10, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74440}}
|-id=441 bgcolor=#fefefe
| 74441 || {{mp|1999 CL|7}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || ''H'' || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|74441}}
|-id=442 bgcolor=#d6d6d6
| 74442 || {{mp|1999 CJ|9}} || — || Pebrero 8, 1999 || [[Uenohara Observatory|Uenohara]] || [[Nobuhiro Kawasato|N. Kawasato]] || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|74442}}
|-id=443 bgcolor=#fefefe
| 74443 || {{mp|1999 CY|11}} || — || Pebrero 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|74443}}
|-id=444 bgcolor=#fefefe
| 74444 || {{mp|1999 CJ|12}} || — || Pebrero 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | 1.6 km || {{M+J|74444}}
|-id=445 bgcolor=#d6d6d6
| 74445 || {{mp|1999 CP|14}} || — || Pebrero 15, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 7.4 km || {{M+J|74445}}
|-id=446 bgcolor=#d6d6d6
| 74446 || {{mp|1999 CT|19}} || — || Pebrero 10, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|74446}}
|-id=447 bgcolor=#d6d6d6
| 74447 || {{mp|1999 CH|21}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.9 km || {{M+J|74447}}
|-id=448 bgcolor=#e9e9e9
| 74448 || {{mp|1999 CL|21}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|74448}}
|-id=449 bgcolor=#d6d6d6
| 74449 || {{mp|1999 CR|22}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|74449}}
|-id=450 bgcolor=#d6d6d6
| 74450 || {{mp|1999 CP|25}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|74450}}
|-id=451 bgcolor=#d6d6d6
| 74451 || {{mp|1999 CZ|25}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|74451}}
|-id=452 bgcolor=#d6d6d6
| 74452 || {{mp|1999 CL|27}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.9 km || {{M+J|74452}}
|-id=453 bgcolor=#d6d6d6
| 74453 || {{mp|1999 CR|28}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|74453}}
|-id=454 bgcolor=#d6d6d6
| 74454 || {{mp|1999 CV|28}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.8 km || {{M+J|74454}}
|-id=455 bgcolor=#d6d6d6
| 74455 || {{mp|1999 CW|28}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|74455}}
|-id=456 bgcolor=#d6d6d6
| 74456 || {{mp|1999 CN|30}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''9.3 km'' || {{M+J|74456}}
|-id=457 bgcolor=#d6d6d6
| 74457 || {{mp|1999 CC|31}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.8 km || {{M+J|74457}}
|-id=458 bgcolor=#d6d6d6
| 74458 || {{mp|1999 CA|32}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.7 km || {{M+J|74458}}
|-id=459 bgcolor=#d6d6d6
| 74459 || {{mp|1999 CQ|32}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.7 km || {{M+J|74459}}
|-id=460 bgcolor=#d6d6d6
| 74460 || {{mp|1999 CW|32}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.4 km || {{M+J|74460}}
|-id=461 bgcolor=#d6d6d6
| 74461 || {{mp|1999 CB|34}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#631|URS]] || align=right | 9.4 km || {{M+J|74461}}
|-id=462 bgcolor=#d6d6d6
| 74462 || {{mp|1999 CR|37}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|74462}}
|-id=463 bgcolor=#d6d6d6
| 74463 || {{mp|1999 CW|37}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.9 km || {{M+J|74463}}
|-id=464 bgcolor=#d6d6d6
| 74464 || {{mp|1999 CA|38}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|74464}}
|-id=465 bgcolor=#d6d6d6
| 74465 || {{mp|1999 CF|38}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#631|URS]] || align=right | 10 km || {{M+J|74465}}
|-id=466 bgcolor=#e9e9e9
| 74466 || {{mp|1999 CS|41}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 8.4 km || {{M+J|74466}}
|-id=467 bgcolor=#d6d6d6
| 74467 || {{mp|1999 CG|44}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Hanskya|(1118)]] || align=right | 11 km || {{M+J|74467}}
|-id=468 bgcolor=#d6d6d6
| 74468 || {{mp|1999 CY|44}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|74468}}
|-id=469 bgcolor=#d6d6d6
| 74469 || {{mp|1999 CN|52}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|74469}}
|-id=470 bgcolor=#d6d6d6
| 74470 || {{mp|1999 CH|55}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 9.1 km || {{M+J|74470}}
|-id=471 bgcolor=#d6d6d6
| 74471 || {{mp|1999 CT|55}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|74471}}
|-id=472 bgcolor=#d6d6d6
| 74472 || {{mp|1999 CX|55}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|74472}}
|-id=473 bgcolor=#d6d6d6
| 74473 || {{mp|1999 CY|55}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#608|BRA]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|74473}}
|-id=474 bgcolor=#d6d6d6
| 74474 || {{mp|1999 CL|60}} || — || Pebrero 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.4 km || {{M+J|74474}}
|-id=475 bgcolor=#d6d6d6
| 74475 || {{mp|1999 CM|63}} || — || Pebrero 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|74475}}
|-id=476 bgcolor=#d6d6d6
| 74476 || {{mp|1999 CV|65}} || — || Pebrero 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|74476}}
|-id=477 bgcolor=#d6d6d6
| 74477 || {{mp|1999 CY|66}} || — || Pebrero 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#631|URS]] || align=right | 15 km || {{M+J|74477}}
|-id=478 bgcolor=#d6d6d6
| 74478 || {{mp|1999 CH|68}} || — || Pebrero 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.3 km || {{M+J|74478}}
|-id=479 bgcolor=#d6d6d6
| 74479 || {{mp|1999 CJ|72}} || — || Pebrero 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|74479}}
|-id=480 bgcolor=#d6d6d6
| 74480 || {{mp|1999 CE|79}} || — || Pebrero 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|74480}}
|-id=481 bgcolor=#e9e9e9
| 74481 || {{mp|1999 CL|83}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Fast rotator (asteroid)#74481|fast]] || align=right | 7.7 km || {{M+J|74481}}
|-id=482 bgcolor=#d6d6d6
| 74482 || {{mp|1999 CO|92}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|74482}}
|-id=483 bgcolor=#e9e9e9
| 74483 || {{mp|1999 CD|94}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.0 km || {{M+J|74483}}
|-id=484 bgcolor=#d6d6d6
| 74484 || {{mp|1999 CN|95}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.0 km || {{M+J|74484}}
|-id=485 bgcolor=#d6d6d6
| 74485 || {{mp|1999 CJ|101}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.5 km || {{M+J|74485}}
|-id=486 bgcolor=#d6d6d6
| 74486 || {{mp|1999 CA|102}} || — || Pebrero 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.5 km || {{M+J|74486}}
|-id=487 bgcolor=#d6d6d6
| 74487 || {{mp|1999 CE|105}} || — || Pebrero 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | 17 km || {{M+J|74487}}
|-id=488 bgcolor=#d6d6d6
| 74488 || {{mp|1999 CX|110}} || — || Pebrero 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|74488}}
|-id=489 bgcolor=#d6d6d6
| 74489 || {{mp|1999 CC|120}} || — || Pebrero 11, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.4 km'' || {{M+J|74489}}
|-id=490 bgcolor=#d6d6d6
| 74490 || {{mp|1999 CS|120}} || — || Pebrero 11, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|74490}}
|-id=491 bgcolor=#e9e9e9
| 74491 || {{mp|1999 CN|122}} || — || Pebrero 11, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|74491}}
|-id=492 bgcolor=#d6d6d6
| 74492 || {{mp|1999 CP|122}} || — || Pebrero 11, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.8 km || {{M+J|74492}}
|-id=493 bgcolor=#d6d6d6
| 74493 || {{mp|1999 CQ|122}} || — || Pebrero 11, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.4 km || {{M+J|74493}}
|-id=494 bgcolor=#e9e9e9
| 74494 || {{mp|1999 CP|123}} || — || Pebrero 11, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.5 km'' || {{M+J|74494}}
|-id=495 bgcolor=#d6d6d6
| 74495 || {{mp|1999 CD|127}} || — || Pebrero 11, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|74495}}
|-id=496 bgcolor=#d6d6d6
| 74496 || {{mp|1999 CO|136}} || — || Pebrero 9, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.5 km || {{M+J|74496}}
|-id=497 bgcolor=#d6d6d6
| 74497 || {{mp|1999 CG|137}} || — || Pebrero 9, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|74497}}
|-id=498 bgcolor=#e9e9e9
| 74498 || {{mp|1999 CM|138}} || — || Pebrero 7, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|74498}}
|-id=499 bgcolor=#d6d6d6
| 74499 || {{mp|1999 CH|141}} || — || Pebrero 10, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|74499}}
|-id=500 bgcolor=#d6d6d6
| 74500 || {{mp|1999 CQ|146}} || — || Pebrero 9, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|74500}}
|}
== 74501–74600 ==
{{Anchor|501}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#d6d6d6
| 74501 || {{mp|1999 CO|152}} || — || Pebrero 12, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|74501}}
|-id=502 bgcolor=#e9e9e9
| 74502 || {{mp|1999 DG|2}} || — || Pebrero 19, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|74502}}
|-id=503 bgcolor=#d6d6d6
| [[74503 Madola]] || {{mp|1999 DN|4}} || {{MoMP|74503|Madola}} || Pebrero 23, 1999 || [[Val-des-Bois, Quebec|Val-des-Bois]] || Bergeron, D. || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|74503}}
|-id=504 bgcolor=#e9e9e9
| 74504 || {{mp|1999 DF|7}} || — || Pebrero 18, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|74504}}
|-id=505 bgcolor=#d6d6d6
| 74505 || 1999 EQ || — || Marso 6, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|74505}}
|-id=506 bgcolor=#e9e9e9
| 74506 || {{mp|1999 EJ|4}} || — || Marso 12, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|74506}}
|-id=507 bgcolor=#d6d6d6
| 74507 || 1999 FX || — || Marso 17, 1999 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 8.2 km || {{M+J|74507}}
|-id=508 bgcolor=#d6d6d6
| 74508 || {{mp|1999 FQ|2}} || — || Marso 16, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|74508}}
|-id=509 bgcolor=#d6d6d6
| 74509 Gillett || {{mp|1999 FG|7}} || {{MoMP|74509|Gillett}} || Marso 22, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || [[Themis family|THM]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|74509}}
|-id=510 bgcolor=#fefefe
| 74510 || {{mp|1999 FF|8}} || — || Marso 20, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74510}}
|-id=511 bgcolor=#fefefe
| 74511 || {{mp|1999 FH|8}} || — || Marso 20, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74511}}
|-id=512 bgcolor=#fefefe
| 74512 || {{mp|1999 FS|8}} || — || Marso 20, 1999 || Socorro || LINEAR || H || align=right | 1.4 km || {{M+J|74512}}
|-id=513 bgcolor=#d6d6d6
| 74513 || {{mp|1999 FS|10}} || — || Marso 16, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|74513}}
|-id=514 bgcolor=#d6d6d6
| 74514 || {{mp|1999 FG|16}} || — || Marso 21, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|74514}}
|-id=515 bgcolor=#d6d6d6
| 74515 || {{mp|1999 FL|28}} || — || Marso 19, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 6.9 km || {{M+J|74515}}
|-id=516 bgcolor=#d6d6d6
| 74516 || {{mp|1999 FD|30}} || — || Marso 19, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|74516}}
|-id=517 bgcolor=#d6d6d6
| 74517 || {{mp|1999 FU|31}} || — || Marso 19, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|74517}}
|-id=518 bgcolor=#fefefe
| 74518 || {{mp|1999 FU|33}} || — || Marso 19, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74518}}
|-id=519 bgcolor=#d6d6d6
| 74519 || {{mp|1999 FA|34}} || — || Marso 19, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|74519}}
|-id=520 bgcolor=#d6d6d6
| 74520 || {{mp|1999 FF|35}} || — || Marso 19, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|74520}}
|-id=521 bgcolor=#d6d6d6
| 74521 || {{mp|1999 FF|36}} || — || Marso 20, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|74521}}
|-id=522 bgcolor=#d6d6d6
| 74522 || {{mp|1999 FH|62}} || — || Marso 22, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|74522}}
|-id=523 bgcolor=#fa8072
| 74523 || {{mp|1999 GA|6}} || — || Abril 7, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74523}}
|-id=524 bgcolor=#d6d6d6
| 74524 || {{mp|1999 GG|16}} || — || Abril 9, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Themis family|THM]] || align=right | 7.3 km || {{M+J|74524}}
|-id=525 bgcolor=#d6d6d6
| 74525 || {{mp|1999 GW|22}} || — || Abril 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|74525}}
|-id=526 bgcolor=#d6d6d6
| 74526 || {{mp|1999 GU|23}} || — || Abril 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.8 km'' || {{M+J|74526}}
|-id=527 bgcolor=#d6d6d6
| 74527 || {{mp|1999 GZ|24}} || — || Abril 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|74527}}
|-id=528 bgcolor=#d6d6d6
| 74528 || {{mp|1999 GV|34}} || — || Abril 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|74528}}
|-id=529 bgcolor=#d6d6d6
| 74529 || {{mp|1999 GJ|35}} || — || Abril 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.7 km || {{M+J|74529}}
|-id=530 bgcolor=#d6d6d6
| 74530 || {{mp|1999 GW|39}} || — || Abril 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|74530}}
|-id=531 bgcolor=#d6d6d6
| 74531 || {{mp|1999 GR|40}} || — || Abril 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 6.2 km || {{M+J|74531}}
|-id=532 bgcolor=#e9e9e9
| 74532 || {{mp|1999 GO|47}} || — || Abril 6, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|74532}}
|-id=533 bgcolor=#d6d6d6
| 74533 || {{mp|1999 GS|50}} || — || Abril 10, 1999 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|74533}}
|-id=534 bgcolor=#d6d6d6
| 74534 || 1999 JA || — || Mayo 1, 1999 || [[Woomera, Australia|Woomera]] || [[Frank B. Zoltowski|F. B. Zoltowski]] || {{·}} || align=right | 7.3 km || {{M+J|74534}}
|-id=535 bgcolor=#fefefe
| 74535 || {{mp|1999 JS|3}} || — || Mayo 10, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|74535}}
|-id=536 bgcolor=#fefefe
| 74536 || {{mp|1999 JF|4}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74536}}
|-id=537 bgcolor=#fefefe
| 74537 || {{mp|1999 JQ|11}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74537}}
|-id=538 bgcolor=#d6d6d6
| 74538 || {{mp|1999 JS|12}} || — || Mayo 14, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 10 km || {{M+J|74538}}
|-id=539 bgcolor=#fefefe
| 74539 || {{mp|1999 JD|15}} || — || Mayo 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|74539}}
|-id=540 bgcolor=#fefefe
| 74540 || {{mp|1999 JG|22}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.3 km || {{M+J|74540}}
|-id=541 bgcolor=#d6d6d6
| 74541 || {{mp|1999 JT|22}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.0 km || {{M+J|74541}}
|-id=542 bgcolor=#fefefe
| 74542 || {{mp|1999 JB|28}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|74542}}
|-id=543 bgcolor=#fefefe
| 74543 || {{mp|1999 JT|36}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|74543}}
|-id=544 bgcolor=#fefefe
| 74544 || {{mp|1999 JJ|55}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74544}}
|-id=545 bgcolor=#fefefe
| 74545 || {{mp|1999 JB|59}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74545}}
|-id=546 bgcolor=#fefefe
| 74546 || {{mp|1999 JR|61}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|74546}}
|-id=547 bgcolor=#fefefe
| 74547 || {{mp|1999 JE|63}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74547}}
|-id=548 bgcolor=#d6d6d6
| 74548 || {{mp|1999 JM|64}} || — || Mayo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.5 km || {{M+J|74548}}
|-id=549 bgcolor=#d6d6d6
| 74549 || {{mp|1999 JU|80}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|74549}}
|-id=550 bgcolor=#d6d6d6
| 74550 || {{mp|1999 JC|82}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|74550}}
|-id=551 bgcolor=#d6d6d6
| 74551 || {{mp|1999 JY|98}} || — || Mayo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.6 km || {{M+J|74551}}
|-id=552 bgcolor=#fefefe
| 74552 || {{mp|1999 JV|111}} || — || Mayo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|74552}}
|-id=553 bgcolor=#d6d6d6
| 74553 || {{mp|1999 KR|1}} || — || Mayo 16, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 10 km || {{M+J|74553}}
|-id=554 bgcolor=#fefefe
| 74554 || {{mp|1999 LG|1}} || — || Hunyo 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria family|H]] || align=right | 1.2 km || {{M+J|74554}}
|-id=555 bgcolor=#fefefe
| 74555 || {{mp|1999 LV|1}} || — || Hunyo 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | 2.9 km || {{M+J|74555}}
|-id=556 bgcolor=#fefefe
| 74556 || {{mp|1999 LG|6}} || — || Hunyo 11, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74556}}
|-id=557 bgcolor=#fefefe
| 74557 || {{mp|1999 LP|13}} || — || Hunyo 9, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74557}}
|-id=558 bgcolor=#fa8072
| 74558 || {{mp|1999 LT|13}} || — || Hunyo 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74558}}
|-id=559 bgcolor=#fefefe
| 74559 || {{mp|1999 LQ|14}} || — || Hunyo 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|74559}}
|-id=560 bgcolor=#fefefe
| 74560 || {{mp|1999 LC|15}} || — || Hunyo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|74560}}
|-id=561 bgcolor=#fa8072
| 74561 || {{mp|1999 LE|18}} || — || Hunyo 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74561}}
|-id=562 bgcolor=#fefefe
| 74562 || {{mp|1999 LD|25}} || — || Hunyo 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74562}}
|-id=563 bgcolor=#fefefe
| 74563 || 1999 MQ || — || Hunyo 20, 1999 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74563}}
|-id=564 bgcolor=#fa8072
| 74564 || {{mp|1999 NY|1}} || — || Hulyo 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74564}}
|-id=565 bgcolor=#fefefe
| 74565 || {{mp|1999 NT|3}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74565}}
|-id=566 bgcolor=#fefefe
| 74566 || {{mp|1999 NE|5}} || — || Hulyo 10, 1999 || [[Observatorio Astronómico de Mallorca|Mallorca]] || [[Ángel López Jiménez|Á. López J.]], [[Rafael Pacheco|R. Pacheco]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74566}}
|-id=567 bgcolor=#fefefe
| 74567 || {{mp|1999 NP|6}} || — || Hulyo 13, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.3 km || {{M+J|74567}}
|-id=568 bgcolor=#fefefe
| 74568 || {{mp|1999 NO|7}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74568}}
|-id=569 bgcolor=#fefefe
| 74569 || {{mp|1999 NR|7}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|74569}}
|-id=570 bgcolor=#fefefe
| 74570 || {{mp|1999 NE|8}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74570}}
|-id=571 bgcolor=#fefefe
| 74571 || {{mp|1999 NQ|8}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74571}}
|-id=572 bgcolor=#fefefe
| 74572 || {{mp|1999 NQ|10}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74572}}
|-id=573 bgcolor=#fefefe
| 74573 || {{mp|1999 NB|11}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74573}}
|-id=574 bgcolor=#fefefe
| 74574 || {{mp|1999 NZ|16}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74574}}
|-id=575 bgcolor=#fefefe
| 74575 || {{mp|1999 NV|18}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74575}}
|-id=576 bgcolor=#fa8072
| 74576 || {{mp|1999 NG|25}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74576}}
|-id=577 bgcolor=#fefefe
| 74577 || {{mp|1999 NN|26}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|74577}}
|-id=578 bgcolor=#fefefe
| 74578 || {{mp|1999 NF|28}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|74578}}
|-id=579 bgcolor=#fefefe
| 74579 || {{mp|1999 NG|30}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74579}}
|-id=580 bgcolor=#fefefe
| 74580 || {{mp|1999 NE|36}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74580}}
|-id=581 bgcolor=#fefefe
| 74581 || {{mp|1999 NS|38}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|74581}}
|-id=582 bgcolor=#fefefe
| 74582 || {{mp|1999 NU|49}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74582}}
|-id=583 bgcolor=#fefefe
| 74583 || {{mp|1999 NF|50}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74583}}
|-id=584 bgcolor=#fefefe
| 74584 || {{mp|1999 NH|50}} || — || Hulyo 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|74584}}
|-id=585 bgcolor=#fefefe
| 74585 || {{mp|1999 NV|52}} || — || Hulyo 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|74585}}
|-id=586 bgcolor=#fefefe
| 74586 || {{mp|1999 NG|63}} || — || Hulyo 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.4 km || {{M+J|74586}}
|-id=587 bgcolor=#fefefe
| 74587 || {{mp|1999 ON|1}} || — || Hulyo 21, 1999 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74587}}
|-id=588 bgcolor=#fefefe
| 74588 || {{mp|1999 OO|1}} || — || Hulyo 19, 1999 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74588}}
|-id=589 bgcolor=#fefefe
| 74589 || {{mp|1999 OX|1}} || — || Hulyo 16, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|74589}}
|-id=590 bgcolor=#fefefe
| 74590 || {{mp|1999 OG|2}} || — || Hulyo 22, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74590}}
|-id=591 bgcolor=#fefefe
| 74591 || {{mp|1999 PS|1}} || — || Agosto 10, 1999 || [[Ametlla de Mar Observatory|Ametlla de Mar]] || [[Jaume Nomen|J. Nomen]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74591}}
|-id=592 bgcolor=#fefefe
| 74592 || {{mp|1999 PR|4}} || — || Agosto 15, 1999 || [[Farpoint Observatory|Farpoint]] || [[Gary Hug|G. Hug]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74592}}
|-id=593 bgcolor=#fefefe
| 74593 || {{mp|1999 PS|4}} || — || Agosto 15, 1999 || Farpoint || G. Hug || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74593}}
|-id=594 bgcolor=#fefefe
| 74594 || {{mp|1999 PN|6}} || — || Agosto 7, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74594}}
|-id=595 bgcolor=#fefefe
| 74595 || 1999 QP || — || Agosto 20, 1999 || [[Farpoint Observatory|Farpoint]] || [[Graham E. Bell|G. Bell]], [[Gary Hug|G. Hug]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | 1.4 km || {{M+J|74595}}
|-id=596 bgcolor=#fefefe
| 74596 || 1999 QQ || — || Agosto 20, 1999 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Kleť Observatory|Kleť]] || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|74596}}
|-id=597 bgcolor=#fefefe
| 74597 || 1999 RG || — || Setyembre 3, 1999 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|74597}}
|-id=598 bgcolor=#fefefe
| 74598 || {{mp|1999 RU|1}} || — || Setyembre 5, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 1.2 km || {{M+J|74598}}
|-id=599 bgcolor=#fefefe
| 74599 || {{mp|1999 RF|3}} || — || Setyembre 6, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74599}}
|-id=600 bgcolor=#fefefe
| 74600 || {{mp|1999 RH|3}} || — || Setyembre 2, 1999 || [[Bergisch Gladbach Observatory|Bergisch Gladbach]] || [[Wolf Bickel|W. Bickel]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74600}}
|}
== 74601–74700 ==
{{Anchor|601}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 74601 || {{mp|1999 RK|3}} || — || Setyembre 5, 1999 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Lenka Kotková|L. Kotková]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74601}}
|-id=602 bgcolor=#fefefe
| 74602 || {{mp|1999 RJ|4}} || — || Setyembre 5, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|74602}}
|-id=603 bgcolor=#e9e9e9
| 74603 || {{mp|1999 RL|6}} || — || Setyembre 3, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74603}}
|-id=604 bgcolor=#fefefe
| 74604 || {{mp|1999 RU|11}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74604}}
|-id=605 bgcolor=#fefefe
| 74605 || {{mp|1999 RL|12}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74605}}
|-id=606 bgcolor=#fefefe
| 74606 || {{mp|1999 RR|12}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|74606}}
|-id=607 bgcolor=#e9e9e9
| 74607 || {{mp|1999 RJ|14}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74607}}
|-id=608 bgcolor=#fefefe
| 74608 || {{mp|1999 RC|17}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74608}}
|-id=609 bgcolor=#fefefe
| 74609 || {{mp|1999 RE|17}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74609}}
|-id=610 bgcolor=#fefefe
| 74610 || {{mp|1999 RJ|17}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|74610}}
|-id=611 bgcolor=#fefefe
| 74611 || {{mp|1999 RK|17}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74611}}
|-id=612 bgcolor=#fefefe
| 74612 || {{mp|1999 RW|17}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74612}}
|-id=613 bgcolor=#fefefe
| 74613 || {{mp|1999 RP|19}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|74613}}
|-id=614 bgcolor=#fefefe
| 74614 || {{mp|1999 RP|21}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74614}}
|-id=615 bgcolor=#fefefe
| 74615 || {{mp|1999 RT|21}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || MAS || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74615}}
|-id=616 bgcolor=#fefefe
| 74616 || {{mp|1999 RJ|22}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74616}}
|-id=617 bgcolor=#fefefe
| 74617 || {{mp|1999 RP|23}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74617}}
|-id=618 bgcolor=#fefefe
| 74618 || {{mp|1999 RQ|23}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.2 km || {{M+J|74618}}
|-id=619 bgcolor=#fefefe
| 74619 || {{mp|1999 RM|25}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74619}}
|-id=620 bgcolor=#fefefe
| 74620 || {{mp|1999 RZ|27}} || — || Setyembre 8, 1999 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Mikuž, H. || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74620}}
|-id=621 bgcolor=#fefefe
| 74621 || {{mp|1999 RG|28}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 1.3 km || {{M+J|74621}}
|-id=622 bgcolor=#fefefe
| 74622 || {{mp|1999 RF|29}} || — || Setyembre 8, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74622}}
|-id=623 bgcolor=#fefefe
| 74623 || {{mp|1999 RX|29}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|74623}}
|-id=624 bgcolor=#fefefe
| 74624 || {{mp|1999 RS|32}} || — || Setyembre 10, 1999 || [[Ametlla de Mar Observatory|Ametlla de Mar]] || [[Jaume Nomen|J. Nomen]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74624}}
|-id=625 bgcolor=#fefefe
| 74625 Tieproject || {{mp|1999 RR|34}} || {{MoMP|74625|Tieproject}} || Setyembre 10, 1999 || [[Campo Catino Astronomical Observatory|Campo Catino]] || [[Gianluca Masi|G. Masi]], [[Franco Mallia|F. Mallia]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74625}}
|-id=626 bgcolor=#fefefe
| 74626 || {{mp|1999 RW|38}} || — || Setyembre 12, 1999 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74626}}
|-id=627 bgcolor=#fefefe
| 74627 || {{mp|1999 RP|42}} || — || Setyembre 14, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74627}}
|-id=628 bgcolor=#fefefe
| 74628 || {{mp|1999 RV|42}} || — || Setyembre 12, 1999 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Mikuž, H. || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74628}}
|-id=629 bgcolor=#fefefe
| 74629 || {{mp|1999 RB|45}} || — || Setyembre 11, 1999 || [[Saint-Michel-sur-Meurthe]] || [[Laurent Bernasconi|L. Bernasconi]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.5 km || {{M+J|74629}}
|-id=630 bgcolor=#fefefe
| 74630 || {{mp|1999 RD|46}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74630}}
|-id=631 bgcolor=#fefefe
| 74631 || {{mp|1999 RS|46}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|74631}}
|-id=632 bgcolor=#fefefe
| 74632 || {{mp|1999 RQ|47}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74632}}
|-id=633 bgcolor=#fefefe
| 74633 || {{mp|1999 RC|48}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74633}}
|-id=634 bgcolor=#fefefe
| 74634 || {{mp|1999 RJ|50}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|74634}}
|-id=635 bgcolor=#fefefe
| 74635 || {{mp|1999 RR|51}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|74635}}
|-id=636 bgcolor=#fefefe
| 74636 || {{mp|1999 RK|52}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.6 km || {{M+J|74636}}
|-id=637 bgcolor=#fefefe
| 74637 || {{mp|1999 RS|56}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74637}}
|-id=638 bgcolor=#fefefe
| 74638 || {{mp|1999 RV|57}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|74638}}
|-id=639 bgcolor=#fefefe
| 74639 || {{mp|1999 RF|59}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74639}}
|-id=640 bgcolor=#fefefe
| 74640 || {{mp|1999 RW|59}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74640}}
|-id=641 bgcolor=#fefefe
| 74641 || {{mp|1999 RX|60}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74641}}
|-id=642 bgcolor=#fefefe
| 74642 || {{mp|1999 RJ|61}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74642}}
|-id=643 bgcolor=#fefefe
| 74643 || {{mp|1999 RJ|62}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74643}}
|-id=644 bgcolor=#fa8072
| 74644 || {{mp|1999 RK|63}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74644}}
|-id=645 bgcolor=#fefefe
| 74645 || {{mp|1999 RW|67}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74645}}
|-id=646 bgcolor=#fefefe
| 74646 || {{mp|1999 RD|70}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74646}}
|-id=647 bgcolor=#fefefe
| 74647 || {{mp|1999 RH|71}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74647}}
|-id=648 bgcolor=#fefefe
| 74648 || {{mp|1999 RM|72}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74648}}
|-id=649 bgcolor=#fefefe
| 74649 || {{mp|1999 RF|73}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Fast rotator (asteroid)#74649|fast]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74649}}
|-id=650 bgcolor=#fefefe
| 74650 || {{mp|1999 RS|79}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74650}}
|-id=651 bgcolor=#e9e9e9
| 74651 || {{mp|1999 RU|82}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74651}}
|-id=652 bgcolor=#fefefe
| 74652 || {{mp|1999 RE|85}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74652}}
|-id=653 bgcolor=#fefefe
| 74653 || {{mp|1999 RJ|85}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74653}}
|-id=654 bgcolor=#fefefe
| 74654 || {{mp|1999 RU|85}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74654}}
|-id=655 bgcolor=#fefefe
| 74655 || {{mp|1999 RG|87}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74655}}
|-id=656 bgcolor=#fefefe
| 74656 || {{mp|1999 RR|87}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74656}}
|-id=657 bgcolor=#fefefe
| 74657 || {{mp|1999 RG|88}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74657}}
|-id=658 bgcolor=#fefefe
| 74658 || {{mp|1999 RT|89}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.3 km || {{M+J|74658}}
|-id=659 bgcolor=#fefefe
| 74659 || {{mp|1999 RU|89}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|74659}}
|-id=660 bgcolor=#e9e9e9
| 74660 || {{mp|1999 RG|90}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|74660}}
|-id=661 bgcolor=#fefefe
| 74661 || {{mp|1999 RN|90}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74661}}
|-id=662 bgcolor=#e9e9e9
| 74662 || {{mp|1999 RH|93}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74662}}
|-id=663 bgcolor=#fefefe
| 74663 || {{mp|1999 RK|93}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74663}}
|-id=664 bgcolor=#fefefe
| 74664 || {{mp|1999 RW|93}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|74664}}
|-id=665 bgcolor=#fefefe
| 74665 || {{mp|1999 RA|94}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74665}}
|-id=666 bgcolor=#fefefe
| 74666 || {{mp|1999 RQ|95}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74666}}
|-id=667 bgcolor=#fefefe
| 74667 || {{mp|1999 RR|95}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.9 km || {{M+J|74667}}
|-id=668 bgcolor=#fefefe
| 74668 || {{mp|1999 RJ|96}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | 1.4 km || {{M+J|74668}}
|-id=669 bgcolor=#fefefe
| 74669 || {{mp|1999 RN|96}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || MAS || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74669}}
|-id=670 bgcolor=#fefefe
| 74670 || {{mp|1999 RO|100}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74670}}
|-id=671 bgcolor=#fefefe
| 74671 || {{mp|1999 RT|104}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|74671}}
|-id=672 bgcolor=#fefefe
| 74672 || {{mp|1999 RY|104}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74672}}
|-id=673 bgcolor=#fefefe
| 74673 || {{mp|1999 RG|105}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74673}}
|-id=674 bgcolor=#fefefe
| 74674 || {{mp|1999 RJ|105}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|74674}}
|-id=675 bgcolor=#fefefe
| 74675 || {{mp|1999 RN|109}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74675}}
|-id=676 bgcolor=#fefefe
| 74676 || {{mp|1999 RR|110}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|74676}}
|-id=677 bgcolor=#fefefe
| 74677 || {{mp|1999 RM|111}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74677}}
|-id=678 bgcolor=#fefefe
| 74678 || {{mp|1999 RM|112}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74678}}
|-id=679 bgcolor=#fefefe
| 74679 || {{mp|1999 RJ|114}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74679}}
|-id=680 bgcolor=#fefefe
| 74680 || {{mp|1999 RW|115}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74680}}
|-id=681 bgcolor=#fefefe
| 74681 || {{mp|1999 RX|115}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|74681}}
|-id=682 bgcolor=#fefefe
| 74682 || {{mp|1999 RL|117}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|74682}}
|-id=683 bgcolor=#fefefe
| 74683 || {{mp|1999 RC|122}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|74683}}
|-id=684 bgcolor=#fefefe
| 74684 || {{mp|1999 RG|123}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || V || align=right | 2.1 km || {{M+J|74684}}
|-id=685 bgcolor=#fefefe
| 74685 || {{mp|1999 RT|123}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74685}}
|-id=686 bgcolor=#fefefe
| 74686 || {{mp|1999 RF|125}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74686}}
|-id=687 bgcolor=#fefefe
| 74687 || {{mp|1999 RA|126}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74687}}
|-id=688 bgcolor=#fefefe
| 74688 || {{mp|1999 RW|128}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74688}}
|-id=689 bgcolor=#fefefe
| 74689 || {{mp|1999 RB|130}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74689}}
|-id=690 bgcolor=#fefefe
| 74690 || {{mp|1999 RF|130}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74690}}
|-id=691 bgcolor=#fefefe
| 74691 || {{mp|1999 RV|132}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74691}}
|-id=692 bgcolor=#fefefe
| 74692 || {{mp|1999 RF|134}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.6 km || {{M+J|74692}}
|-id=693 bgcolor=#fefefe
| 74693 || {{mp|1999 RG|136}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|74693}}
|-id=694 bgcolor=#e9e9e9
| 74694 || {{mp|1999 RU|136}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74694}}
|-id=695 bgcolor=#fefefe
| 74695 || {{mp|1999 RA|139}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|74695}}
|-id=696 bgcolor=#fefefe
| 74696 || {{mp|1999 RR|141}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74696}}
|-id=697 bgcolor=#fefefe
| 74697 || {{mp|1999 RZ|141}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74697}}
|-id=698 bgcolor=#fefefe
| 74698 || {{mp|1999 RZ|142}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|74698}}
|-id=699 bgcolor=#fefefe
| 74699 || {{mp|1999 RG|144}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|74699}}
|-id=700 bgcolor=#fefefe
| 74700 || {{mp|1999 RH|145}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74700}}
|}
== 74701–74800 ==
{{Anchor|701}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 74701 || {{mp|1999 RT|145}} || — || Setyembre 9, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74701}}
|-id=702 bgcolor=#fefefe
| 74702 || {{mp|1999 RQ|146}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74702}}
|-id=703 bgcolor=#fefefe
| 74703 || {{mp|1999 RN|148}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|74703}}
|-id=704 bgcolor=#fefefe
| 74704 || {{mp|1999 RU|148}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74704}}
|-id=705 bgcolor=#fefefe
| 74705 || {{mp|1999 RX|148}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|74705}}
|-id=706 bgcolor=#fefefe
| 74706 || {{mp|1999 RE|150}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74706}}
|-id=707 bgcolor=#fefefe
| 74707 || {{mp|1999 RO|150}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74707}}
|-id=708 bgcolor=#fefefe
| 74708 || {{mp|1999 RW|150}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74708}}
|-id=709 bgcolor=#fefefe
| 74709 || {{mp|1999 RU|151}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74709}}
|-id=710 bgcolor=#fefefe
| 74710 || {{mp|1999 RH|153}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74710}}
|-id=711 bgcolor=#fefefe
| 74711 || {{mp|1999 RL|155}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74711}}
|-id=712 bgcolor=#fefefe
| 74712 || {{mp|1999 RT|155}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74712}}
|-id=713 bgcolor=#fefefe
| 74713 || {{mp|1999 RO|156}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74713}}
|-id=714 bgcolor=#fefefe
| 74714 || {{mp|1999 RP|157}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|74714}}
|-id=715 bgcolor=#fefefe
| 74715 || {{mp|1999 RU|160}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74715}}
|-id=716 bgcolor=#fefefe
| 74716 || {{mp|1999 RO|164}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74716}}
|-id=717 bgcolor=#fefefe
| 74717 || {{mp|1999 RF|165}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74717}}
|-id=718 bgcolor=#fefefe
| 74718 || {{mp|1999 RX|165}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|74718}}
|-id=719 bgcolor=#fefefe
| 74719 || {{mp|1999 RT|166}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74719}}
|-id=720 bgcolor=#fefefe
| 74720 || {{mp|1999 RA|167}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74720}}
|-id=721 bgcolor=#fa8072
| 74721 || {{mp|1999 RH|167}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74721}}
|-id=722 bgcolor=#fefefe
| 74722 || {{mp|1999 RB|168}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74722}}
|-id=723 bgcolor=#fefefe
| 74723 || {{mp|1999 RU|168}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74723}}
|-id=724 bgcolor=#fefefe
| 74724 || {{mp|1999 RF|169}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74724}}
|-id=725 bgcolor=#fefefe
| 74725 || {{mp|1999 RT|169}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74725}}
|-id=726 bgcolor=#fefefe
| 74726 || {{mp|1999 RW|169}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74726}}
|-id=727 bgcolor=#fefefe
| 74727 || {{mp|1999 RJ|170}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|74727}}
|-id=728 bgcolor=#fefefe
| 74728 || {{mp|1999 RY|174}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74728}}
|-id=729 bgcolor=#fefefe
| 74729 || {{mp|1999 RH|175}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74729}}
|-id=730 bgcolor=#fefefe
| 74730 || {{mp|1999 RU|175}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|74730}}
|-id=731 bgcolor=#fefefe
| 74731 || {{mp|1999 RM|176}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|74731}}
|-id=732 bgcolor=#fefefe
| 74732 || {{mp|1999 RQ|176}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74732}}
|-id=733 bgcolor=#fefefe
| 74733 || {{mp|1999 RV|178}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74733}}
|-id=734 bgcolor=#fefefe
| 74734 || {{mp|1999 RY|179}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|74734}}
|-id=735 bgcolor=#fefefe
| 74735 || {{mp|1999 RB|180}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|74735}}
|-id=736 bgcolor=#fefefe
| 74736 || {{mp|1999 RD|180}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.6 km || {{M+J|74736}}
|-id=737 bgcolor=#fefefe
| 74737 || {{mp|1999 RK|180}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74737}}
|-id=738 bgcolor=#fefefe
| 74738 || {{mp|1999 RE|182}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74738}}
|-id=739 bgcolor=#fefefe
| 74739 || {{mp|1999 RG|184}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|74739}}
|-id=740 bgcolor=#fefefe
| 74740 || {{mp|1999 RN|184}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|74740}}
|-id=741 bgcolor=#fefefe
| 74741 || {{mp|1999 RP|184}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|74741}}
|-id=742 bgcolor=#fefefe
| 74742 || {{mp|1999 RK|187}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74742}}
|-id=743 bgcolor=#fefefe
| 74743 || {{mp|1999 RH|188}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|74743}}
|-id=744 bgcolor=#fefefe
| 74744 || {{mp|1999 RX|189}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|74744}}
|-id=745 bgcolor=#fefefe
| 74745 || {{mp|1999 RZ|191}} || — || Setyembre 11, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|74745}}
|-id=746 bgcolor=#fefefe
| 74746 || {{mp|1999 RK|192}} || — || Setyembre 15, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|74746}}
|-id=747 bgcolor=#fefefe
| 74747 || {{mp|1999 RB|193}} || — || Setyembre 13, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74747}}
|-id=748 bgcolor=#fefefe
| 74748 || {{mp|1999 RW|193}} || — || Setyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74748}}
|-id=749 bgcolor=#fefefe
| 74749 || {{mp|1999 RK|195}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|74749}}
|-id=750 bgcolor=#fefefe
| 74750 || {{mp|1999 RA|196}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74750}}
|-id=751 bgcolor=#fefefe
| 74751 || {{mp|1999 RF|197}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74751}}
|-id=752 bgcolor=#e9e9e9
| 74752 || {{mp|1999 RN|197}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74752}}
|-id=753 bgcolor=#fefefe
| 74753 || {{mp|1999 RV|197}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74753}}
|-id=754 bgcolor=#fefefe
| 74754 || {{mp|1999 RO|198}} || — || Setyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74754}}
|-id=755 bgcolor=#fefefe
| 74755 || {{mp|1999 RL|199}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|74755}}
|-id=756 bgcolor=#fefefe
| 74756 || {{mp|1999 RN|199}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|74756}}
|-id=757 bgcolor=#fefefe
| 74757 || {{mp|1999 RZ|205}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74757}}
|-id=758 bgcolor=#fefefe
| 74758 || {{mp|1999 RP|207}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74758}}
|-id=759 bgcolor=#fefefe
| 74759 || {{mp|1999 RA|210}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74759}}
|-id=760 bgcolor=#fefefe
| 74760 || {{mp|1999 RY|210}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74760}}
|-id=761 bgcolor=#fefefe
| 74761 || {{mp|1999 RA|211}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|74761}}
|-id=762 bgcolor=#fefefe
| 74762 || {{mp|1999 RC|212}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|74762}}
|-id=763 bgcolor=#fefefe
| 74763 || {{mp|1999 RU|212}} || — || Setyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|74763}}
|-id=764 bgcolor=#fefefe
| 74764 Rudolfpešek || {{mp|1999 RP|213}} || {{MoMP|74764|Rudolfpešek}} || Setyembre 15, 1999 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Peter Kušnirák|P. Kušnirák]], [[Petr Pravec|P. Pravec]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74764}}
|-id=765 bgcolor=#fefefe
| 74765 || {{mp|1999 RF|216}} || — || Setyembre 4, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.4 km || {{M+J|74765}}
|-id=766 bgcolor=#fefefe
| 74766 || {{mp|1999 RX|217}} || — || Setyembre 4, 1999 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74766}}
|-id=767 bgcolor=#fefefe
| 74767 || {{mp|1999 RH|221}} || — || Setyembre 5, 1999 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74767}}
|-id=768 bgcolor=#fefefe
| 74768 || {{mp|1999 RJ|222}} || — || Setyembre 7, 1999 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74768}}
|-id=769 bgcolor=#fefefe
| 74769 || {{mp|1999 RK|222}} || — || Setyembre 7, 1999 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|74769}}
|-id=770 bgcolor=#fefefe
| 74770 || {{mp|1999 RY|222}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74770}}
|-id=771 bgcolor=#fefefe
| 74771 || {{mp|1999 RX|224}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74771}}
|-id=772 bgcolor=#fefefe
| 74772 || {{mp|1999 RT|229}} || — || Setyembre 8, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|74772}}
|-id=773 bgcolor=#fefefe
| 74773 || {{mp|1999 RX|235}} || — || Setyembre 8, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74773}}
|-id=774 bgcolor=#fefefe
| 74774 || {{mp|1999 RM|236}} || — || Setyembre 8, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74774}}
|-id=775 bgcolor=#fefefe
| 74775 || {{mp|1999 RB|237}} || — || Setyembre 8, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74775}}
|-id=776 bgcolor=#fefefe
| 74776 || {{mp|1999 RJ|237}} || — || Setyembre 8, 1999 || Catalina || CSS || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74776}}
|-id=777 bgcolor=#fefefe
| 74777 || {{mp|1999 RA|239}} || — || Setyembre 8, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74777}}
|-id=778 bgcolor=#fefefe
| 74778 || {{mp|1999 RR|239}} || — || Setyembre 8, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|74778}}
|-id=779 bgcolor=#fa8072
| 74779 || {{mp|1999 RF|241}} || — || Setyembre 11, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|74779}}
|-id=780 bgcolor=#fefefe
| 74780 || {{mp|1999 RL|241}} || — || Setyembre 14, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74780}}
|-id=781 bgcolor=#fefefe
| 74781 || {{mp|1999 RY|245}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74781}}
|-id=782 bgcolor=#fefefe
| 74782 || {{mp|1999 RQ|246}} || — || Setyembre 7, 1999 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74782}}
|-id=783 bgcolor=#fefefe
| 74783 || {{mp|1999 RA|250}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74783}}
|-id=784 bgcolor=#fefefe
| 74784 || {{mp|1999 RH|250}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74784}}
|-id=785 bgcolor=#fefefe
| 74785 || {{mp|1999 RE|255}} || — || Setyembre 6, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74785}}
|-id=786 bgcolor=#fefefe
| 74786 || 1999 SY || — || Setyembre 16, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74786}}
|-id=787 bgcolor=#fefefe
| 74787 || {{mp|1999 SH|2}} || — || Setyembre 22, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || NYS || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|74787}}
|-id=788 bgcolor=#fefefe
| 74788 || {{mp|1999 SL|3}} || — || Setyembre 22, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|74788}}
|-id=789 bgcolor=#fa8072
| 74789 || {{mp|1999 SY|5}} || — || Setyembre 30, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|74789}}
|-id=790 bgcolor=#fefefe
| 74790 || {{mp|1999 SP|6}} || — || Setyembre 30, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|74790}}
|-id=791 bgcolor=#fefefe
| 74791 || {{mp|1999 SW|6}} || — || Setyembre 30, 1999 || [[Zeno Observatory|Zeno]] || [[Tom Stafford (astronomer)|T. Stafford]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74791}}
|-id=792 bgcolor=#e9e9e9
| 74792 || {{mp|1999 SS|9}} || — || Setyembre 29, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|74792}}
|-id=793 bgcolor=#fefefe
| 74793 || {{mp|1999 SR|10}} || — || Setyembre 29, 1999 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74793}}
|-id=794 bgcolor=#fefefe
| 74794 || {{mp|1999 SE|12}} || — || Setyembre 22, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|74794}}
|-id=795 bgcolor=#fefefe
| 74795 || {{mp|1999 SG|14}} || — || Setyembre 29, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74795}}
|-id=796 bgcolor=#fefefe
| 74796 || {{mp|1999 SH|14}} || — || Setyembre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74796}}
|-id=797 bgcolor=#fefefe
| 74797 || {{mp|1999 SM|15}} || — || Setyembre 30, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74797}}
|-id=798 bgcolor=#fefefe
| 74798 || {{mp|1999 SN|15}} || — || Setyembre 30, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74798}}
|-id=799 bgcolor=#fefefe
| 74799 || {{mp|1999 SC|18}} || — || Setyembre 30, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74799}}
|-id=800 bgcolor=#fefefe
| 74800 || {{mp|1999 SK|18}} || — || Setyembre 30, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74800}}
|}
== 74801–74900 ==
{{Anchor|801}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 74801 || {{mp|1999 SN|18}} || — || Setyembre 30, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74801}}
|-id=802 bgcolor=#fefefe
| 74802 || {{mp|1999 SX|19}} || — || Setyembre 30, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74802}}
|-id=803 bgcolor=#fefefe
| 74803 || {{mp|1999 SE|22}} || — || Setyembre 21, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|74803}}
|-id=804 bgcolor=#fefefe
| 74804 || {{mp|1999 SZ|26}} || — || Setyembre 30, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|74804}}
|-id=805 bgcolor=#fefefe
| 74805 || 1999 TF || — || Oktubre 2, 1999 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Kleť Observatory|Kleť]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74805}}
|-id=806 bgcolor=#fefefe
| 74806 || 1999 TT || — || Oktubre 1, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74806}}
|-id=807 bgcolor=#fefefe
| 74807 || 1999 TV || — || Oktubre 1, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|74807}}
|-id=808 bgcolor=#fefefe
| 74808 || {{mp|1999 TW|1}} || — || Oktubre 1, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|74808}}
|-id=809 bgcolor=#fefefe
| 74809 || {{mp|1999 TE|2}} || — || Oktubre 2, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74809}}
|-id=810 bgcolor=#fefefe
| 74810 || {{mp|1999 TS|4}} || — || Oktubre 4, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|74810}}
|-id=811 bgcolor=#e9e9e9
| 74811 || {{mp|1999 TH|5}} || — || Oktubre 1, 1999 || [[Farpoint Observatory|Farpoint]] || [[Gary Hug|G. Hug]] || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|74811}}
|-id=812 bgcolor=#fefefe
| 74812 || {{mp|1999 TN|5}} || — || Oktubre 1, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]], [[Mario Jurić|M. Jurić]] || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|74812}}
|-id=813 bgcolor=#fefefe
| 74813 || {{mp|1999 TB|7}} || — || Oktubre 6, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević, M. Jurić || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|74813}}
|-id=814 bgcolor=#fefefe
| 74814 || {{mp|1999 TD|8}} || — || Oktubre 5, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74814}}
|-id=815 bgcolor=#fefefe
| 74815 || {{mp|1999 TG|8}} || — || Oktubre 7, 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74815}}
|-id=816 bgcolor=#fefefe
| 74816 || {{mp|1999 TX|8}} || — || Oktubre 1, 1999 || [[Osservatorio Astronomico di Farra d'Isonzo|Farra d'Isonzo]] || Farra d'Isonzo || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.2 km || {{M+J|74816}}
|-id=817 bgcolor=#fefefe
| 74817 || {{mp|1999 TZ|8}} || — || Oktubre 6, 1999 || Farra d'Isonzo || Farra d'Isonzo || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74817}}
|-id=818 bgcolor=#fefefe
| 74818 Iten || {{mp|1999 TW|10}} || {{MoMP|74818|Iten}} || Oktubre 7, 1999 || [[Osservatorio Astronomico di Gnosca|Gnosca]] || [[Stefano Sposetti|S. Sposetti]] || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|74818}}
|-id=819 bgcolor=#e9e9e9
| 74819 || {{mp|1999 TG|11}} || — || Oktubre 9, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|74819}}
|-id=820 bgcolor=#fefefe
| 74820 || {{mp|1999 TN|11}} || — || Oktubre 7, 1999 || [[Siding Spring Observatory|Siding Spring]] || [[Robert H. McNaught|R. H. McNaught]] || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|74820}}
|-id=821 bgcolor=#fefefe
| 74821 || {{mp|1999 TP|13}} || — || Oktubre 10, 1999 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Mikuž, H. || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|74821}}
|-id=822 bgcolor=#fefefe
| 74822 || {{mp|1999 TA|15}} || — || Oktubre 12, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74822}}
|-id=823 bgcolor=#fa8072
| 74823 || {{mp|1999 TD|15}} || — || Oktubre 10, 1999 || [[Gekko Observatory|Gekko]] || [[Tetsuo Kagawa|T. Kagawa]] || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|74823}}
|-id=824 bgcolor=#fefefe
| 74824 Tarter || {{mp|1999 TJ|16}} || {{MoMP|74824|Tarter}} || Oktubre 12, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|74824}}
|-id=825 bgcolor=#fefefe
| 74825 || {{mp|1999 TE|17}} || — || Oktubre 15, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|74825}}
|-id=826 bgcolor=#fefefe
| 74826 || {{mp|1999 TN|17}} || — || Oktubre 13, 1999 || [[Modra Observatory|Modra]] || [[Adrián Galád|A. Galád]], [[Peter Kolény|P. Kolény]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74826}}
|-id=827 bgcolor=#fefefe
| 74827 || {{mp|1999 TW|17}} || — || Oktubre 4, 1999 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74827}}
|-id=828 bgcolor=#fefefe
| 74828 || {{mp|1999 TB|21}} || — || Oktubre 7, 1999 || [[Goodricke-Pigott Observatory|Goodricke-Pigott]] || [[Roy A. Tucker|R. A. Tucker]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74828}}
|-id=829 bgcolor=#fefefe
| 74829 || {{mp|1999 TR|21}} || — || Oktubre 2, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|74829}}
|-id=830 bgcolor=#fefefe
| 74830 || {{mp|1999 TX|22}} || — || Oktubre 3, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74830}}
|-id=831 bgcolor=#fefefe
| 74831 || {{mp|1999 TU|25}} || — || Oktubre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|74831}}
|-id=832 bgcolor=#fefefe
| 74832 || {{mp|1999 TH|26}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#74832|slow]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|74832}}
|-id=833 bgcolor=#fefefe
| 74833 || {{mp|1999 TZ|26}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|74833}}
|-id=834 bgcolor=#e9e9e9
| 74834 || {{mp|1999 TN|30}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74834}}
|-id=835 bgcolor=#fefefe
| 74835 || {{mp|1999 TW|30}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|74835}}
|-id=836 bgcolor=#fefefe
| 74836 || {{mp|1999 TS|31}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74836}}
|-id=837 bgcolor=#fefefe
| 74837 || {{mp|1999 TD|33}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|74837}}
|-id=838 bgcolor=#fefefe
| 74838 || {{mp|1999 TK|34}} || — || Oktubre 3, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|74838}}
|-id=839 bgcolor=#fa8072
| 74839 || {{mp|1999 TZ|34}} || — || Oktubre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74839}}
|-id=840 bgcolor=#fefefe
| 74840 || {{mp|1999 TW|35}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74840}}
|-id=841 bgcolor=#fefefe
| 74841 || {{mp|1999 TH|36}} || — || Oktubre 11, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|74841}}
|-id=842 bgcolor=#fefefe
| 74842 || {{mp|1999 TS|38}} || — || Oktubre 1, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|74842}}
|-id=843 bgcolor=#fefefe
| 74843 || {{mp|1999 TB|39}} || — || Oktubre 3, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74843}}
|-id=844 bgcolor=#e9e9e9
| 74844 || {{mp|1999 TV|39}} || — || Oktubre 3, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|74844}}
|-id=845 bgcolor=#fefefe
| 74845 || {{mp|1999 TP|40}} || — || Oktubre 5, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74845}}
|-id=846 bgcolor=#fefefe
| 74846 || {{mp|1999 TO|41}} || — || Oktubre 2, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|74846}}
|-id=847 bgcolor=#fefefe
| 74847 || {{mp|1999 TE|49}} || — || Oktubre 4, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74847}}
|-id=848 bgcolor=#fefefe
| 74848 || {{mp|1999 TS|49}} || — || Oktubre 4, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Vesta family|V]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#74848|slow]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74848}}
|-id=849 bgcolor=#fefefe
| 74849 || {{mp|1999 TP|51}} || — || Oktubre 4, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|74849}}
|-id=850 bgcolor=#fefefe
| 74850 || {{mp|1999 TO|63}} || — || Oktubre 7, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Massalia family|MAS]] || align=right | 1.8 km || {{M+J|74850}}
|-id=851 bgcolor=#fefefe
| 74851 || {{mp|1999 TL|65}} || — || Oktubre 8, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74851}}
|-id=852 bgcolor=#fefefe
| 74852 || {{mp|1999 TV|65}} || — || Oktubre 8, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|74852}}
|-id=853 bgcolor=#fefefe
| 74853 || {{mp|1999 TW|73}} || — || Oktubre 10, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74853}}
|-id=854 bgcolor=#fefefe
| 74854 || {{mp|1999 TT|78}} || — || Oktubre 11, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74854}}
|-id=855 bgcolor=#fefefe
| 74855 || {{mp|1999 TR|87}} || — || Oktubre 15, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|74855}}
|-id=856 bgcolor=#fefefe
| 74856 || {{mp|1999 TN|88}} || — || Oktubre 2, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74856}}
|-id=857 bgcolor=#fefefe
| 74857 || {{mp|1999 TT|88}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74857}}
|-id=858 bgcolor=#fefefe
| 74858 || {{mp|1999 TU|88}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|74858}}
|-id=859 bgcolor=#fefefe
| 74859 || {{mp|1999 TW|89}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74859}}
|-id=860 bgcolor=#fefefe
| 74860 || {{mp|1999 TZ|89}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74860}}
|-id=861 bgcolor=#fefefe
| 74861 || {{mp|1999 TW|90}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74861}}
|-id=862 bgcolor=#fefefe
| 74862 || {{mp|1999 TB|91}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Fast rotator (asteroid)#74862|fast]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74862}}
|-id=863 bgcolor=#fefefe
| 74863 || {{mp|1999 TC|91}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74863}}
|-id=864 bgcolor=#fefefe
| 74864 || {{mp|1999 TF|91}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74864}}
|-id=865 bgcolor=#fefefe
| 74865 || {{mp|1999 TG|91}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74865}}
|-id=866 bgcolor=#fefefe
| 74866 || {{mp|1999 TA|93}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74866}}
|-id=867 bgcolor=#fefefe
| 74867 || {{mp|1999 TB|93}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74867}}
|-id=868 bgcolor=#fefefe
| 74868 || {{mp|1999 TC|93}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74868}}
|-id=869 bgcolor=#e9e9e9
| 74869 || {{mp|1999 TN|94}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|74869}}
|-id=870 bgcolor=#fefefe
| 74870 || {{mp|1999 TJ|96}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|74870}}
|-id=871 bgcolor=#fefefe
| 74871 || {{mp|1999 TT|97}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|74871}}
|-id=872 bgcolor=#fefefe
| 74872 || {{mp|1999 TC|98}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.6 km || {{M+J|74872}}
|-id=873 bgcolor=#fefefe
| 74873 || {{mp|1999 TO|98}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74873}}
|-id=874 bgcolor=#fefefe
| 74874 || {{mp|1999 TA|99}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74874}}
|-id=875 bgcolor=#fefefe
| 74875 || {{mp|1999 TH|100}} || — || Oktubre 2, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74875}}
|-id=876 bgcolor=#fefefe
| 74876 || {{mp|1999 TN|103}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74876}}
|-id=877 bgcolor=#fefefe
| 74877 || {{mp|1999 TU|103}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74877}}
|-id=878 bgcolor=#fefefe
| 74878 || {{mp|1999 TK|104}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|74878}}
|-id=879 bgcolor=#fefefe
| 74879 || {{mp|1999 TP|104}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74879}}
|-id=880 bgcolor=#fefefe
| 74880 || {{mp|1999 TY|104}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74880}}
|-id=881 bgcolor=#fefefe
| 74881 || {{mp|1999 TE|105}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74881}}
|-id=882 bgcolor=#fefefe
| 74882 || {{mp|1999 TV|105}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|74882}}
|-id=883 bgcolor=#fefefe
| 74883 || {{mp|1999 TC|108}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74883}}
|-id=884 bgcolor=#fefefe
| 74884 || {{mp|1999 TM|109}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74884}}
|-id=885 bgcolor=#fefefe
| 74885 || {{mp|1999 TY|110}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74885}}
|-id=886 bgcolor=#fefefe
| 74886 || {{mp|1999 TA|113}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74886}}
|-id=887 bgcolor=#fefefe
| 74887 || {{mp|1999 TE|113}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74887}}
|-id=888 bgcolor=#fefefe
| 74888 || {{mp|1999 TG|115}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|74888}}
|-id=889 bgcolor=#fefefe
| 74889 || {{mp|1999 TU|116}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74889}}
|-id=890 bgcolor=#fefefe
| 74890 || {{mp|1999 TW|116}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|74890}}
|-id=891 bgcolor=#e9e9e9
| 74891 || {{mp|1999 TZ|116}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74891}}
|-id=892 bgcolor=#fefefe
| 74892 || {{mp|1999 TQ|118}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74892}}
|-id=893 bgcolor=#fefefe
| 74893 || {{mp|1999 TX|118}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74893}}
|-id=894 bgcolor=#fefefe
| 74894 || {{mp|1999 TB|119}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74894}}
|-id=895 bgcolor=#fefefe
| 74895 || {{mp|1999 TL|120}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|74895}}
|-id=896 bgcolor=#fefefe
| 74896 || {{mp|1999 TO|121}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74896}}
|-id=897 bgcolor=#fefefe
| 74897 || {{mp|1999 TN|122}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|74897}}
|-id=898 bgcolor=#fefefe
| 74898 || {{mp|1999 TL|123}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74898}}
|-id=899 bgcolor=#fefefe
| 74899 || {{mp|1999 TQ|123}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|74899}}
|-id=900 bgcolor=#fefefe
| 74900 || {{mp|1999 TO|124}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|74900}}
|}
== 74901–75000 ==
{{Anchor|901}}
{{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}}
|-bgcolor=#fefefe
| 74901 || {{mp|1999 TP|124}} || — || Oktubre 4, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74901}}
|-id=902 bgcolor=#fefefe
| 74902 || {{mp|1999 TS|124}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74902}}
|-id=903 bgcolor=#fefefe
| 74903 || {{mp|1999 TT|124}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|74903}}
|-id=904 bgcolor=#fefefe
| 74904 || {{mp|1999 TV|124}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74904}}
|-id=905 bgcolor=#fefefe
| 74905 || {{mp|1999 TQ|125}} || — || Oktubre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74905}}
|-id=906 bgcolor=#e9e9e9
| 74906 || {{mp|1999 TF|129}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74906}}
|-id=907 bgcolor=#fefefe
| 74907 || {{mp|1999 TB|136}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74907}}
|-id=908 bgcolor=#fefefe
| 74908 || {{mp|1999 TE|138}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74908}}
|-id=909 bgcolor=#fefefe
| 74909 || {{mp|1999 TV|139}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74909}}
|-id=910 bgcolor=#fefefe
| 74910 || {{mp|1999 TX|139}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|74910}}
|-id=911 bgcolor=#fefefe
| 74911 || {{mp|1999 TZ|139}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74911}}
|-id=912 bgcolor=#fefefe
| 74912 || {{mp|1999 TE|140}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74912}}
|-id=913 bgcolor=#fefefe
| 74913 || {{mp|1999 TL|141}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74913}}
|-id=914 bgcolor=#fefefe
| 74914 || {{mp|1999 TA|143}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|74914}}
|-id=915 bgcolor=#fefefe
| 74915 || {{mp|1999 TL|143}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74915}}
|-id=916 bgcolor=#fefefe
| 74916 || {{mp|1999 TM|143}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|74916}}
|-id=917 bgcolor=#fefefe
| 74917 || {{mp|1999 TT|143}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74917}}
|-id=918 bgcolor=#fefefe
| 74918 || {{mp|1999 TE|144}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74918}}
|-id=919 bgcolor=#fefefe
| 74919 || {{mp|1999 TS|144}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74919}}
|-id=920 bgcolor=#fefefe
| 74920 || {{mp|1999 TU|144}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74920}}
|-id=921 bgcolor=#fefefe
| 74921 || {{mp|1999 TA|145}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74921}}
|-id=922 bgcolor=#fefefe
| 74922 || {{mp|1999 TV|146}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74922}}
|-id=923 bgcolor=#fefefe
| 74923 || {{mp|1999 TE|151}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74923}}
|-id=924 bgcolor=#fefefe
| 74924 || {{mp|1999 TF|151}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74924}}
|-id=925 bgcolor=#fefefe
| 74925 || {{mp|1999 TB|152}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|74925}}
|-id=926 bgcolor=#fefefe
| 74926 || {{mp|1999 TH|153}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74926}}
|-id=927 bgcolor=#fefefe
| 74927 || {{mp|1999 TK|153}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74927}}
|-id=928 bgcolor=#fefefe
| 74928 || {{mp|1999 TE|154}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|74928}}
|-id=929 bgcolor=#e9e9e9
| 74929 || {{mp|1999 TF|156}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|74929}}
|-id=930 bgcolor=#fefefe
| 74930 || {{mp|1999 TL|156}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74930}}
|-id=931 bgcolor=#fefefe
| 74931 || {{mp|1999 TA|159}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74931}}
|-id=932 bgcolor=#fefefe
| 74932 || {{mp|1999 TC|161}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74932}}
|-id=933 bgcolor=#fefefe
| 74933 || {{mp|1999 TB|162}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74933}}
|-id=934 bgcolor=#fefefe
| 74934 || {{mp|1999 TQ|166}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74934}}
|-id=935 bgcolor=#fefefe
| 74935 || {{mp|1999 TC|172}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 4.3 km || {{M+J|74935}}
|-id=936 bgcolor=#fefefe
| 74936 || {{mp|1999 TD|172}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|74936}}
|-id=937 bgcolor=#fefefe
| 74937 || {{mp|1999 TO|172}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74937}}
|-id=938 bgcolor=#fefefe
| 74938 || {{mp|1999 TC|174}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74938}}
|-id=939 bgcolor=#fefefe
| 74939 || {{mp|1999 TO|174}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|74939}}
|-id=940 bgcolor=#fefefe
| 74940 || {{mp|1999 TX|174}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74940}}
|-id=941 bgcolor=#fefefe
| 74941 || {{mp|1999 TB|175}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74941}}
|-id=942 bgcolor=#e9e9e9
| 74942 || {{mp|1999 TO|177}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74942}}
|-id=943 bgcolor=#fefefe
| 74943 || {{mp|1999 TW|177}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|74943}}
|-id=944 bgcolor=#fefefe
| 74944 || {{mp|1999 TN|178}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|74944}}
|-id=945 bgcolor=#fefefe
| 74945 || {{mp|1999 TV|178}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74945}}
|-id=946 bgcolor=#fefefe
| 74946 || {{mp|1999 TA|179}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|74946}}
|-id=947 bgcolor=#fefefe
| 74947 || {{mp|1999 TB|181}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74947}}
|-id=948 bgcolor=#fefefe
| 74948 || {{mp|1999 TJ|181}} || — || Oktubre 11, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]]{{·}}{{Interloper|404}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|74948}}
|-id=949 bgcolor=#fefefe
| 74949 || {{mp|1999 TK|187}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|74949}}
|-id=950 bgcolor=#fefefe
| 74950 || {{mp|1999 TO|188}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|74950}}
|-id=951 bgcolor=#fefefe
| 74951 || {{mp|1999 TX|190}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74951}}
|-id=952 bgcolor=#fefefe
| 74952 || {{mp|1999 TP|191}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|74952}}
|-id=953 bgcolor=#fefefe
| 74953 || {{mp|1999 TA|193}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|74953}}
|-id=954 bgcolor=#fefefe
| 74954 || {{mp|1999 TB|194}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74954}}
|-id=955 bgcolor=#fefefe
| 74955 || {{mp|1999 TL|195}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|74955}}
|-id=956 bgcolor=#fefefe
| 74956 || {{mp|1999 TP|195}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|74956}}
|-id=957 bgcolor=#e9e9e9
| 74957 || {{mp|1999 TN|196}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.0 km || {{M+J|74957}}
|-id=958 bgcolor=#fefefe
| 74958 || {{mp|1999 TL|197}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|74958}}
|-id=959 bgcolor=#fefefe
| 74959 || {{mp|1999 TD|198}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|74959}}
|-id=960 bgcolor=#e9e9e9
| 74960 || {{mp|1999 TR|198}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.7 km'' || {{M+J|74960}}
|-id=961 bgcolor=#fefefe
| 74961 || {{mp|1999 TV|200}} || — || Oktubre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|74961}}
|-id=962 bgcolor=#fefefe
| 74962 || {{mp|1999 TW|200}} || — || Oktubre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|74962}}
|-id=963 bgcolor=#fefefe
| 74963 || {{mp|1999 TX|200}} || — || Oktubre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74963}}
|-id=964 bgcolor=#fefefe
| 74964 || {{mp|1999 TA|205}} || — || Oktubre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|74964}}
|-id=965 bgcolor=#fefefe
| 74965 || {{mp|1999 TS|205}} || — || Oktubre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|74965}}
|-id=966 bgcolor=#fefefe
| 74966 || {{mp|1999 TB|208}} || — || Oktubre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 5.3 km || {{M+J|74966}}
|-id=967 bgcolor=#fefefe
| 74967 || {{mp|1999 TA|210}} || — || Oktubre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|74967}}
|-id=968 bgcolor=#fefefe
| 74968 || {{mp|1999 TW|212}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74968}}
|-id=969 bgcolor=#fefefe
| 74969 || {{mp|1999 TZ|215}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74969}}
|-id=970 bgcolor=#fefefe
| 74970 || {{mp|1999 TF|217}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|74970}}
|-id=971 bgcolor=#fefefe
| 74971 || {{mp|1999 TO|217}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|74971}}
|-id=972 bgcolor=#fefefe
| 74972 || {{mp|1999 TT|218}} || — || Oktubre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|74972}}
|-id=973 bgcolor=#fefefe
| 74973 || {{mp|1999 TP|220}} || — || Oktubre 1, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|74973}}
|-id=974 bgcolor=#fefefe
| 74974 || {{mp|1999 TN|222}} || — || Oktubre 2, 1999 || Catalina || CSS || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74974}}
|-id=975 bgcolor=#fefefe
| 74975 || {{mp|1999 TJ|231}} || — || Oktubre 5, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74975}}
|-id=976 bgcolor=#fefefe
| 74976 || {{mp|1999 TG|232}} || — || Oktubre 5, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|74976}}
|-id=977 bgcolor=#fefefe
| 74977 || {{mp|1999 TC|233}} || — || Oktubre 7, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|74977}}
|-id=978 bgcolor=#fefefe
| 74978 || {{mp|1999 TY|234}} || — || Oktubre 3, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|74978}}
|-id=979 bgcolor=#fefefe
| 74979 || {{mp|1999 TP|236}} || — || Oktubre 3, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|74979}}
|-id=980 bgcolor=#fefefe
| 74980 || {{mp|1999 TT|236}} || — || Oktubre 3, 1999 || Catalina || CSS || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74980}}
|-id=981 bgcolor=#fefefe
| 74981 || {{mp|1999 TB|240}} || — || Oktubre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|74981}}
|-id=982 bgcolor=#fefefe
| 74982 || {{mp|1999 TJ|242}} || — || Oktubre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|74982}}
|-id=983 bgcolor=#fefefe
| 74983 || {{mp|1999 TP|242}} || — || Oktubre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74983}}
|-id=984 bgcolor=#fefefe
| 74984 || {{mp|1999 TW|248}} || — || Oktubre 8, 1999 || Catalina || CSS || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74984}}
|-id=985 bgcolor=#e9e9e9
| 74985 || {{mp|1999 TD|251}} || — || Oktubre 5, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|74985}}
|-id=986 bgcolor=#fefefe
| 74986 || {{mp|1999 TZ|251}} || — || Oktubre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|74986}}
|-id=987 bgcolor=#fefefe
| 74987 || {{mp|1999 TZ|253}} || — || Oktubre 11, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|74987}}
|-id=988 bgcolor=#fefefe
| 74988 || {{mp|1999 TN|258}} || — || Oktubre 9, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|74988}}
|-id=989 bgcolor=#fefefe
| 74989 || {{mp|1999 TO|262}} || — || Oktubre 15, 1999 || [[Lowell Observatory, Anderson Mesa Station|Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|74989}}
|-id=990 bgcolor=#fefefe
| 74990 || {{mp|1999 TO|264}} || — || Oktubre 2, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|74990}}
|-id=991 bgcolor=#fefefe
| 74991 || {{mp|1999 TD|269}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|74991}}
|-id=992 bgcolor=#fefefe
| 74992 || {{mp|1999 TT|269}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|74992}}
|-id=993 bgcolor=#fefefe
| 74993 || {{mp|1999 TU|270}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74993}}
|-id=994 bgcolor=#fefefe
| 74994 || {{mp|1999 TH|271}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|74994}}
|-id=995 bgcolor=#fefefe
| 74995 || {{mp|1999 TQ|271}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|74995}}
|-id=996 bgcolor=#fefefe
| 74996 || {{mp|1999 TV|271}} || — || Oktubre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || V || align=right | 2.0 km || {{M+J|74996}}
|-id=997 bgcolor=#fefefe
| 74997 || {{mp|1999 TP|274}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|74997}}
|-id=998 bgcolor=#fa8072
| 74998 || {{mp|1999 TV|276}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|74998}}
|-id=999 bgcolor=#fefefe
| 74999 || {{mp|1999 TM|278}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|74999}}
|-id=000 bgcolor=#fefefe
| 75000 || {{mp|1999 TM|279}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|75000}}
|}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist|35em}}
== Mga panlabas na kawing ==
* [https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs050001.html Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (70001)–(75000)] (IAU Minor Planet Center) (sa Ingles)
{{DEFAULTSORT:Talaan ng mga planetang menor: 70001-75000}}
[[Kategorya:Talaan ng mga planetang menor batay sa numero|74000]]
c0ww4srfs906oa93mzhzlphl9w4w9ec