Wikipedia tlwiki https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Midya Natatangi Usapan Tagagamit Usapang tagagamit Wikipedia Usapang Wikipedia Talaksan Usapang talaksan MediaWiki Usapang MediaWiki Padron Usapang padron Tulong Usapang tulong Kategorya Usapang kategorya Portada Usapang Portada TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2311 2226024 2217954 2026-09-17T21:54:33Z ~2026-49072-33 166268 2226024 wikitext text/x-wiki {{Napiling artikulo}} {{Infobox country | conventional_long_name = Prinsipalidad ng Andorra | common_name = Andorra | native_name = {{native name|ca|Principat d'Andorra}} | image_flag = Flag of Andorra.svg | image_coat = Coat of arms of Andorra.svg | motto = {{lang|la|Virtus Unita Fortior}}<br/>"Mas malakas ang nagkakaisang birtud" | anthem = {{lang|ca|[[El Gran Carlemany]]}}<br/>"Ang Dakilang Carlomagno"{{parabr}}{{center|[[File:El Gran Carlemany.ogg]]}} | image_map = Location Andorra Europe.png | capital = [[Andorra la Vieja]] | coordinates = {{coord|42|30|23|N|1|31|17|E|type:city_region:AD|display=inline}} | largest_city = kabisera | official_languages = [[Wikang Catalan|Catalan]] | demonym = Andorrano | government_type = [[Unitaryong]] [[parlamentaryong]] diarkikong ko-prinsipalidad | leader_title1 = Kapwa-Prinsipe | leader_name1 = {{plainlist| * Joan Enric Vives Sicília * [[Emmanuel Macron]]}} | leader_title2 = Mga Kinatawan | leader_name2 = {{plainlist| * Josep Maria Mauri * Patrick Strzoda}} | leader_title3 = Punong Ministro | leader_name3 = Xavier Espot Zamora | leader_title4 = Heneral Sindiko | leader_name4 = Carles Enseñat Reig | legislature = {{nowrap|[[Pangkalahatang Konseho ng Andorra|Pangkalahatang Konseho]]}} | sovereignty_type = Kalayaan | established_event1 = mula sa Korona ng Aragon | established_date1 = 8 Setyembre 1278 | established_event2 = mula sa Imperyong Pranses | established_date2 = 1814 | established_event3 = Konstitusyon | established_date3 = 2 Pebrero 1993 | area_km2 = 467.63 | area_rank = ika-178 | area_sq_mi = 180.55 | percent_water = 0.26 (121.4 [[ektarya|ha]] | population_estimate = {{increase}} 81,588 | population_estimate_rank = ika-203 | population_estimate_year = 2023 | population_census_year = 2021 | population_density_km2 = 179.8 | population_density_sq_mi = 465.7 | population_density_rank = ika-71 | GDP_PPP = {{increase}} $5.711 bilyon | GDP_PPP_year = 2023 | GDP_PPP_rank = ika-171 | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $68,232 | GDP_PPP_per_capita_rank = ika-17 | GDP_nominal = {{increase}} $3.692 bilyon | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_rank = ika-172 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $44,107 | GDP_nominal_per_capita_rank = ika-24 | Gini = 27.21 | Gini_year = 2003 | HDI = 0.858 | HDI_year = 2021 | HDI_change = increase | HDI_rank = ika-40 | currency = [[Euro]] ([[Euro sign|€]]) | currency_code = EUR | time_zone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +01 | utc_offset_DST = +02 | time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | date_format = dd/mm/yyyy | calling_code = +376 | cctld = [[.ad]]{{efn|[[.cat]] din, nakabahagi sa mga teritoryong nagsasalita ng Catalan.}} | today = }} Ang '''Andorra''',{{efn|Bigkas: * Ingles: {{IPAc-en|audio=en-us-Andorra.ogg|æ|n|ˈ|d|ɔːr|ə}} {{respell|an|DOR|ə}} o {{IPAc-en|æ|n|ˈ|d|ɒr|ə}} {{respell|an|DORR|ə}}<ref>{{cite book|last=Roach|first=Peter|year=2011|title=Cambridge English Pronouncing Dictionary|edition=18th|place=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-15253-2|language=en}}</ref> * Catalan: {{IPA|ca|anˈdɔra||LL-Q7026 (cat)-Millars-Andorra.wav}}.}} tatag na '''Prinsipalidad ng Andorra''',<ref name="constitution">{{cite web |title=Constitution of the Principality of Andorra |url=https://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/ad/ad001en.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190516152108/https://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/ad/ad001en.pdf |archive-date=16 May 2019}}</ref>{{efn|Sa {{langx|ca|Principat d'Andorra|links=no}}, {{IPA|ca|pɾinsiˈpad danˈdɔra|pron}}; sa {{langx|es|Principado de Andorra|links=no}}; sa {{langx|fr|Principauté d'Andorre|links=no}}.<ref name="constitution"/>}} ay isang bansang walang baybayin sa [[Tangway ng Iberya]], sa silangang bahagi ng [[Pirineos]] sa Timog-kanlurang [[Europa]], na napapaligiran ng [[Pransiya|Pransya]] sa hilaga at [[Espanya]] sa timog. Pinaniniwalaang itinatag ni [[Carlomagno]], pinamunuan ng konde ng Urgell ang Andorra hanggang 988, nang ito ay ilipat sa Diyosesis ng Urgell. Ang kasalukuyang prinsipado ay nabuo sa pamamagitan ng isang saligang kasalutan noong 1278. Sa kasalukuyan, pinamumunuan ito ng dalawang kasamang-prinsipe: ang Obispo ng Urgell sa [[Cataluña]], Espanya, at ang [[Pangulo ng Pransiya|pangulo ng Pransya]]. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay [[Andorra la Vieja]]. Ang Andorra ang ika-anim na pinakamaliit na estado sa Europa, na may lawak na 468 kilometro kuwadrado (181 mi kuw) at populasyon na humigit-kumulang 87,486.<ref name=":4">{{Cite web |date=2025-03-13 |title=A001. Population estimates; A003. Statistics on the censuses of parishes. February 2025 |url=https://www.estadistica.ad/portal/apps/sites/#/estadistica-en/pages/publicacio?Idioma=en&Id=33438&IdCat=1,4 |access-date=2025-04-10 |website=Department of Statistics |language=en}}</ref> Ang mga Andorrano ay isang pangkat etnikong Romansa na malapit na kaugnay ng mga Catalan.<ref name="Minahan">{{cite book |last=Minahan |first=James |url=https://books.google.com/books?id=NwvoM-ZFoAgC |title=One Europe, Many Nations: A Historical Dictionary of European National Groups |date=2000 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30984-7 |page=47 |language=en}}</ref> Ang Andorra ang ika-16 na pinakamaliit na bansa sa mundo ayon sa lupain at ika-11 pinakamaliit ayon sa populasyon.<ref>{{cite web |last=Malankar |first=Nikhil |date=18 Abril 2017 |title=Andorra: 10 Unusual Facts About The Tiny European Principality |url=http://tellmenothing.com/2017/04/18/andorra-unusual-facts-european/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170607111953/http://tellmenothing.com/2017/04/18/andorra-unusual-facts-european/ |archive-date=7 Hunyo 2017 |access-date=13 Hunyo 2017 |website=Tell Me Nothing |language=en}}</ref> Ang kabisera nito, Andorra la Veija, ay ang pinakamataas na kabisera sa Europa, na may altitud na 1,023 metro (3,356 talampakan) mula sa antas ng dagat.<ref>{{cite web |title=Maps, Weather, and Airports for Andorra la Vella, Andorra |url=http://www.fallingrain.com/world/AN/0/Andorra_la_Vella.html |access-date=26 Agosto 2012 |publisher=Fallingrain.com |language=en |archive-date=20 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140220124035/http://www.fallingrain.com/world/AN/0/Andorra_la_Vella.html |url-status=dead }}</ref> Ang opisyal na wika ay [[Wikang Katalan|Catalan]], subalit karaniwang ginagamit din ang [[Wikang Kastila|Kastila]], [[Wikang Portuges|Portuges]], at [[Wikang Pranses|Pranses]].<ref name="cia">{{Cite CIA World Factbook|country=Andorra|access-date=26 Agosto 2012|year=2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Background Note: Andorra |url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/3164.htm |access-date=14 Mayo 2015 |publisher=State.gov |language=en}}</ref> Ang turismo sa Andorra ay nagdadala ng humigit-kumulang 8 milyong bisita taun-taon.<ref name="es2">{{Citation |title=Andorra |date=2024-10-04 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/andorra/ |work=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |language=en |access-date=2024-10-12 |archive-date=2022-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220706110207/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/andorra/ |url-status=dead }}</ref> Hindi kasapi ang Andorra sa [[Unyong Europeo]]. Kasapi ito ng Konseho ng Europa at ng [[Mga Bansang Nagkakaisa]] mula pa noong 1993.<ref>{{cite web |title=United Nations Member States |url=https://www.un.org/en/about-us/member-states |access-date=28 Oktubre 2022 |publisher=Un.org |language=en}}</ref> ==Kasaysayan ng kataga== Hindi alam ang pinagmulan ng salitang "Andorra," bagaman ilang teorya ang iminungkahi. Ang pinakamatanda ay iminungkahi ng historyador na Griyego na si [[Polibio]] (''Histories III'', 35, 1), na naglalarawan sa mga Andosins, isang Iberyo bago ang mga Romano na tribo, na matatagpuan sa mga lambak ng Andorra at hinarap ang hukbong Kartahinyano sa kanilang pagdaan sa Pirineos noong mga [[Mga Digmaang Puniko|Digmaang Puniko]]. Ang salitang Andosini o Andosins (Ἀνδοσίνοι) ay maaaring nagmula sa Basko na ''handia'', na nangangahulugang "malaki" o "higante".<ref name="Diccionari">''Diccionari d'Història de Catalunya''; ed. 62; Barcelona; 1998; {{ISBN|84-297-3521-6}}; p. 42; entrada "Andorra" (sa Ingles)</ref> Ang toponimya ng Andorra ay nagpapakita ng ebidensya ng wikang Basko sa lugar. Isa pang teorya ay nagsasabing ang salitang Andorra ay maaaring nagmula sa lumang salita na ''Anorra'' na naglalaman ng Basko na salitang ''ur'' ("tubig").<ref>{{cite book |last=Font Rius |first=José María |url=https://books.google.com/books?id=JQL6rtB8VtQC&q=Anorra+andorra&pg=PA743 |title=Estudis sobre els drets i institucions locals en la Catalunya medieval |publisher=Edicions Universitat Barcelona |year=1985 |isbn=978-84-7528-174-2 |page=743 |language=ca |trans-title=Studies on local rights and institutions in medieval Catalonia}}</ref> Mayroon ding teorya na Andorra ay nagmula sa [[Wikang Arabe|Arabeng]] ''ad-dārra'' (الدَّارَة), na nangangahulugang malawak na lupain na matatagpuan sa gitna ng mga bundok o isang masang lugar na may kakahuyan<ref>{{cite web |title=تعريف و معنى دارة في معجم المعاني الجامع – معجم عربي عربي |url=https://www.almaany.com/ar/dict/ar-ar/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A9/ |website=almaany.com |language=ar}}</ref> (kung saan ang ''ad-'' ay ang tiyak na artikulo). Nang sakupin ng mga [[Moro]] ang Tangway ng Iberya, ang mga lambak ng Mataas na Pirineos ay napalibutan ng malalawak na [[kagubatan]]. Ang mga rehiyong ito ay hindi pinamahalaan ng mga [[Muslim]] dahil sa hirap ng direktang pamumuno.<ref>{{cite book |last=Gaston |first=L. L. |url=https://books.google.com/books?id=_XpEAQAAMAAJ&q=darra&pg=PA9 |title=Andorra, the Hidden Republic: Its Origin and Institutions, and the Record of a Journey Thither |publisher=McBridge, Nast & Co |year=1912 |location=New York |page=9 |language=en}}</ref> Iba pang mga teorya ay nagsasabing ang terminong ito ay nagmula sa Navarro-Aragones na ''andurrial'', na nangangahulugang "lupain na natatakpan ng mga palumpong" o "''scrubland''".<ref>{{cite web |title=Online Etymology Dictionary |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=Andorra |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510112647/http://www.etymonline.com/index.php?term=Andorra |archive-date=10 May 2015 |access-date=14 Mayo 2015 |publisher=Etymonline.com |language=en}}</ref> Ayon sa pambayang [[etimolohiya]], ipinangalan ni Carlomagno ang rehiyon bilang sanggunian sa [[Bibliya|Biblikal]] na [[lambak]] ng Endor o Andor (kung saan natalo ang mga [[Midianita]]), na ipinangalan ng kanyang tagapagmana at anak na si Ludovico Pio matapos talunin ang mga Moro sa "mabangis na mga lambak ng [[Impiyerno]]".<ref>{{cite book |last=Freedman |first=Paul |url=https://archive.org/details/imagesofmedieval0000free |title=Images of the Medieval Peasant |publisher=Stanford University Press |year=1999 |isbn=978-0-8047-3373-1 |location=California |page=189 |language=en |url-access=registration}}</ref> ==Heograpiya== === Mga parokya === Ang Andorra ay binubuo ng pitong pamayanan na tinatawag na mga parokya. {| class="wikitable sortable" |-bgcolor="#CCCCCC" |rowspan="2" align="right" | '''Nr.^*''' || rowspan="2" align="center" | '''Parokya''' ||rowspan="2" align="center" |'''ISO 3166-2'''||rowspan="2" align="center"| '''Lawak<br> km²''' || colspan="3" align="center" |Populasyon |-bgcolor="#CCCCCC" |align="center" | '''1990''' || align="center" | '''2000''' || align="center" | '''2007''' |- |align=right | 1 |||[[Image:Escut de Canillo.svg|50px|]] [[Canillo]] ||align=right | AD-02 || align=right | 121 || align=right | 1.290 || align=right | 2.706 || align=right | 5.422 |- |align=right | 2 |||[[Image:Escut d'Encamp.svg|50px|]] [[Encamp]] ||align=right | AD-03 || align=right | 74 || align=right | 7.119 || align=right | 10.595 || align=right | 14.029 |- |align=right | 3 |||[[Image:Escut d'Ordino.svg|50px|]] [[Ordino]] ||align=right | AD-05 || align=right | 89 || align=right | 1.289 || align=right | 2.283 || align=right | 3.685 |- |align=right | 4 |||[[Image:Coat of Arms of La Massana.svg|30px|]] [[La Massana]]<ref name="lmcomú">[http://www.lamassana.ad/lamassana/parroq_lamassana.htm Parroquia de la Massana, Comú de la Massana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131214032447/http://www.lamassana.ad/lamassana/parroq_lamassana.htm |date=2013-12-14 }}. {{in lang|ca}}</ref> ||align=right | AD-04 || align=right | 65 || align=right | 3.868 || align=right | 6.276 || align=right | 9.357 |- |align=right | 5 || |[[Image:Escut d'Andorra la Vella.svg|40px|]][[Andorra la Vella]]* ||align=right | AD-07 || align=right | 12 || align=right | 19.022 || align=right | 21.189 || align=right | 24.574 |- |align=right | 6 |||[[Image:Escut de Sant Julià de Lòria.svg|50px|]] [[Sant Julià de Lòria]] ||align=right | AD-06 || align=right | 60 || align=right | 6.012 || align=right | 7.623 || align=right | 9.595 |- |align=right | 7 ||| [[Image:Escut d'Escaldes-Engordany.svg|50px|]] [[Escaldes-Engordany]] ||align=right | AD-08 || align=right | 47 || align=right | 12.235 || align=right | 15.299 || align=right | 16.475 |-bgcolor=gold |align=right | &nbsp; ||[[Image:Coat of arms of Andorra.svg|50px|]] '''Andorra''' ||align=right | AD || align=right | 468 || align=right | 50.835 || align=right | 65.971 || align=right | 83.137 |} ''* Kabesera ng Andorra'' {|align="right" |[[Image:Andora.png|350px|thumb|Mapa ng mga parokya ng Andorra]] |} === Pisikal na heograpiya === Dahil sa lokasyon nito sa silangang bahagi ng bulubunduking Pirineos, binubuo ang Andorra pangunahin ng magagaspang na kabundukan. Ang pinakamataas dito ay ang Coma Pedrosa, na may taas na 2,946 metro (9,665 talampakan), at ang karaniwang taas ng Andorra ay 1,996 metro (6,549 talampakan).<ref>Atlas of Andorra (1991), Andorran Government. {{oclc|801960401}}. {{in lang|ca}}</ref> Hinahati ng tatlong makitid na lambak na hugis titik Y ang mga kabundukang ito, na nagsasama sa iisang daluyan ng tubig, ang [[ilog]] Gran Valira, na lumalabas ng bansa patungong Espansya (sa pinakamababang punto ng Andorra na 840 metro o 2,756 talampakan). Ang kabuuang lawak ng lupain ng Andorra ay 468 km² (181 mi kuw). === Kapaligiran === Ayon sa pitheograpiya, kabilang ang Andorra sa lalawigang Europeong Atlantiko ng Rehiyong Sirkumboreal sa loob ng Kahariang Boreal. Ayon sa ''World Wide Fund for Nature'' (WWF, o Pandaigdigang Pondo para sa [[Kalikasan]]), kabilang ang teritoryo ng Andorra sa ekorehiyon ng mga kagubatang koniper at halo-halong kagubatan ng Pirineos.<ref name="DinersteinOlson2017">{{cite journal |last1=Dinerstein |first1=Eric |last2=Olson |first2=David |last3=Joshi |first3=Anup |last4=Vynne |first4=Carly |last5=Burgess |first5=Neil D. |last6=Wikramanayake |first6=Eric |last7=Hahn |first7=Nathan |last8=Palminteri |first8=Suzanne |last9=Hedao |first9=Prashant |last10=Noss |first10=Reed |last11=Hansen |first11=Matt |year=2017 |title=An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm |journal=BioScience |language=en |volume=67 |issue=6 |pages=534–545 |doi=10.1093/biosci/bix014 |issn=0006-3568 |pmc=5451287 |pmid=28608869 |doi-access=free |last12=Locke |first12=Harvey |last13=Ellis |first13=Erle C |last14=Jones |first14=Benjamin |last15=Barber |first15=Charles Victor |last16=Hayes |first16=Randy |last17=Kormos |first17=Cyril |last18=Martin |first18=Vance |last19=Crist |first19=Eileen |last20=Sechrest |first20=Wes |last21=Price |first21=Lori |last22=Baillie |first22=Jonathan E. M. |last23=Weeden |first23=Don |last24=Suckling |first24=Kierán |last25=Davis |first25=Crystal |last26=Sizer |first26=Nigel |last27=Moore |first27=Rebecca |last28=Thau |first28=David |last29=Birch |first29=Tanya |last30=Potapov |first30=Peter |last31=Turubanova |first31=Svetlana |last32=Tyukavina |first32=Alexandra |last33=de Souza |first33=Nadia |last34=Pintea |first34=Lilian |last35=Brito |first35=José C. |last36=Llewellyn |first36=Othman A. |last37=Miller |first37=Anthony G. |last38=Patzelt |first38=Annette |last39=Ghazanfar |first39=Shahina A. |last40=Timberlake |first40=Jonathan |last41=Klöser |first41=Heinz |last42=Shennan-Farpón |first42=Yara |last43=Kindt |first43=Roeland |last44=Lillesø |first44=Jens-Peter Barnekow |last45=van Breugel |first45=Paulo |last46=Graudal |first46=Lars |last47=Voge |first47=Maianna |last48=Al-Shammari |first48=Khalaf F. |last49=Saleem |first49=Muhammad}}</ref> Noong 2018, nakakuha ang Andorra ng karaniwang iskor na 4.45/10 sa ''Forest Landscape Integrity Index'' (o Indeks ng Integridad ng Tanawin ng Kagubatan), na ika-127 sa buong mundo mula sa 172 bansa.<ref name="FLII-Supplementary">{{cite journal |last1=Grantham |first1=H. S. |last2=Duncan |first2=A. |last3=Evans |first3=T. D. |last4=Jones |first4=K. R. |last5=Beyer |first5=H. L. |last6=Schuster |first6=R. |last7=Walston |first7=J. |last8=Ray |first8=J. C. |last9=Robinson |first9=J. G. |last10=Callow |first10=M. |last11=Clements |first11=T. |year=2020 |title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity – Supplementary Material |journal=Nature Communications |language=en |volume=11 |issue=1 |page=5978 |bibcode=2020NatCo..11.5978G |doi=10.1038/s41467-020-19493-3 |issn=2041-1723 |pmc=7723057 |pmid=33293507 |doi-access=free |last12=Costa |first12=H. M. |last13=DeGemmis |first13=A. |last14=Elsen |first14=P. R. |last15=Ervin |first15=J. |last16=Franco |first16=P. |last17=Goldman |first17=E. |last18=Goetz |first18=S. |last19=Hansen |first19=A. |last20=Hofsvang |first20=E. |last21=Jantz |first21=P. |last22=Jupiter |first22=S. |last23=Kang |first23=A. |last24=Langhammer |first24=P. |last25=Laurance |first25=W. F. |last26=Lieberman |first26=S. |last27=Linkie |first27=M. |last28=Malhi |first28=Y. |last29=Maxwell |first29=S. |last30=Mendez |first30=M. |last31=Mittermeier |first31=R. |last32=Murray |first32=N. J. |last33=Possingham |first33=H. |last34=Radachowsky |first34=J. |last35=Saatchi |first35=S. |last36=Samper |first36=C. |last37=Silverman |first37=J. |last38=Shapiro |first38=A. |last39=Strassburg |first39=B. |last40=Stevens |first40=T. |last41=Stokes |first41=E. |last42=Taylor |first42=R. |last43=Tear |first43=T. |last44=Tizard |first44=R. |last45=Venter |first45=O. |last46=Visconti |first46=P. |last47=Wang |first47=S. |last48=Watson |first48=J. E. M.}}</ref> Sa Andorra, tinatayang 34% ng kabuuang lupain ay natatakpan ng kagubatan, katumbas ng humigit-kumulang 16,000 ektarya (ha) ng kagubatan noong 2020, na hindi nagbago mula noong 1990. Noong 2020, ang kagubatang kusang tumutubo ay may saklaw na 16,000 ektarya (ha), habang 0 ektarya (ha) naman ang itinanim na kagubatan. Sa mga kusang tumutubong kagubatan, tinatayang 0% ang pangunahing kagubatan (binubuo ng mga katutubong [[punongkahoy]] na walang malinaw na palatandaan ng aktibidad ng tao), at humigit-kumulang 0% ng kabuuang kagubatan ang matatagpuan sa loob ng mga protektadong lugar.<ref>{{Cite book |url=https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/a6e225da-4a31-4e06-818d-ca3aeadfd635/content |title=Terms and Definitions FRA 2025 Forest Resources Assessment, Working Paper 194 |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |year=2023 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Global Forest Resources Assessment 2020, Andorra |url=https://fra-data.fao.org/assessments/fra/2020/AND/home/overview |website=Food Agriculture Organization of the United Nations |language=en}}</ref> ==== Mahalagang pook ng mga ibon ==== Ang buong bansa ay kinilala bilang iisang Mahalagang Pook ng mga [[Ibon]] (''Important Bird Area'' o IBA) ng BirdLife International, sapagkat mahalaga ito para sa mga ibong naninirahan sa kagubatan at kabundukan, at sumusuporta sa mga populasyon ng ''red-billed chough'', ''citril finch'', at ''rock bunting''.<ref name="bli">{{cite web |author=<!--Not stated--> |date=2021 |title=Pirineo de Andorra |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/pirineo-de-andorra-iba-andorra |access-date=25 Pebrero 2021 |website=BirdLife Data Zone |publisher=BirdLife International |language=en}}</ref> == Pambansang awit == Ang '''"El Gran Carlemany"''' ([[Wikang Catalan|Catalan]] ng "Ang Dakilang [[Carlomagno]]") ay ang [[pambansang awit]] ng Andorra. Ito ay ginamit sa bansa noong 1921 at isinulat ni Enric Marfany Bons (1871-1942) habang nilapatan naman ng musika ni Joan Benlloch i Vivó (1864-1926). === Liriko === {| |- !Liriko sa [[wikang Catalan|Catalan]] !Salin sa [[Ingles]] !Salin sa [[Tagalog]] |- | El gran Carlemany, mon Pare dels àrabs em deslliurà, <br /> I del cel vida em donà de Meritxell, la gran Mare,<br /> Princesa nasquí i Pubilla entre dues nacions neutral<br /> Sols resto l'única filla de l'imperi Carlemany.<br /> Creient i lliure onze segles, creient i lliure vull ser.<br /> Siguin els furs mos tutors i mos Prínceps defensors!<br /> I mos Princeps defensors! | The great [[Charlemagne]], my Father, liberated me from the [[Saracen]]s,<br /> And from heaven he gave me life from Meritxell, the great Mother.<br /> I was born a Princess, a Maiden neutral between two nations.<br /> I am the only remaining daughter of the Carolingian empire<br /> A believer and free for eleven centuries, a believer and free I want to be.<br /> Be the laws of the land my tutors, and my defender Princes!<br /> And my defender Princes! |O dakilang [[Carlomagno]], aking ama, na nagpalaya sa akin mula sa mga [[Saracen]],<br /> At ako'y kanyang biniyayaan ng buhay mula sa dakilang Inang Meritxell.<br /> Ako'y isinilang na prinsesa, isang dalagang napapagitnaan ng dalawang kabansaan.<br /> Ako na lamang ang natitirang buhay sa linya ng imperyong Carolingian<br /> Isang nananampalataya at malaya sa labing-isang siglo, isang naniniwala at malaya sa lahat ng naisin.<br /> At maging batas ng lupain ng aking mga guro, at ng aking tagapagtanggol na mga Prinsipe!<br /> At ng aking tagapagtanggol na mga Prinsipe! |} ==Mga pananda== {{reflist|group=lower-alpha}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Andorra}} {{Europa}} [[Kategorya:Mga bansa sa Europa]] i333tovejl8oa2jjlfqd4cxc82s7ju3 2226097 2226024 2026-09-18T06:45:46Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-49072-33|~2026-49072-33]] ([[User talk:~2026-49072-33|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] 2217954 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Prinsipalidad ng Andorra | common_name = Andorra | native_name = {{native name|ca|Principat d'Andorra}} | image_flag = Flag of Andorra.svg | image_coat = Coat of arms of Andorra.svg | motto = {{lang|la|Virtus Unita Fortior}}<br/>"Mas malakas ang nagkakaisang birtud" | anthem = {{lang|ca|[[El Gran Carlemany]]}}<br/>"Ang Dakilang Carlomagno"{{parabr}}{{center|[[File:El Gran Carlemany.ogg]]}} | image_map = Location Andorra Europe.png | capital = [[Andorra la Vieja]] | coordinates = {{coord|42|30|23|N|1|31|17|E|type:city_region:AD|display=inline}} | largest_city = kabisera | official_languages = [[Wikang Catalan|Catalan]] | demonym = Andorrano | government_type = [[Unitaryong]] [[parlamentaryong]] diarkikong ko-prinsipalidad | leader_title1 = Kapwa-Prinsipe | leader_name1 = {{plainlist| * Joan Enric Vives Sicília * [[Emmanuel Macron]]}} | leader_title2 = Mga Kinatawan | leader_name2 = {{plainlist| * Josep Maria Mauri * Patrick Strzoda}} | leader_title3 = Punong Ministro | leader_name3 = Xavier Espot Zamora | leader_title4 = Heneral Sindiko | leader_name4 = Carles Enseñat Reig | legislature = {{nowrap|[[Pangkalahatang Konseho ng Andorra|Pangkalahatang Konseho]]}} | sovereignty_type = Kalayaan | established_event1 = mula sa Korona ng Aragon | established_date1 = 8 Setyembre 1278 | established_event2 = mula sa Imperyong Pranses | established_date2 = 1814 | established_event3 = Konstitusyon | established_date3 = 2 Pebrero 1993 | area_km2 = 467.63 | area_rank = ika-178 | area_sq_mi = 180.55 | percent_water = 0.26 (121.4 [[ektarya|ha]] | population_estimate = {{increase}} 81,588 | population_estimate_rank = ika-203 | population_estimate_year = 2023 | population_census_year = 2021 | population_density_km2 = 179.8 | population_density_sq_mi = 465.7 | population_density_rank = ika-71 | GDP_PPP = {{increase}} $5.711 bilyon | GDP_PPP_year = 2023 | GDP_PPP_rank = ika-171 | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $68,232 | GDP_PPP_per_capita_rank = ika-17 | GDP_nominal = {{increase}} $3.692 bilyon | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_rank = ika-172 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $44,107 | GDP_nominal_per_capita_rank = ika-24 | Gini = 27.21 | Gini_year = 2003 | HDI = 0.858 | HDI_year = 2021 | HDI_change = increase | HDI_rank = ika-40 | currency = [[Euro]] ([[Euro sign|€]]) | currency_code = EUR | time_zone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +01 | utc_offset_DST = +02 | time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | date_format = dd/mm/yyyy | calling_code = +376 | cctld = [[.ad]]{{efn|[[.cat]] din, nakabahagi sa mga teritoryong nagsasalita ng Catalan.}} | today = }} Ang '''Andorra''',{{efn|Bigkas: * Ingles: {{IPAc-en|audio=en-us-Andorra.ogg|æ|n|ˈ|d|ɔːr|ə}} {{respell|an|DOR|ə}} o {{IPAc-en|æ|n|ˈ|d|ɒr|ə}} {{respell|an|DORR|ə}}<ref>{{cite book|last=Roach|first=Peter|year=2011|title=Cambridge English Pronouncing Dictionary|edition=18th|place=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-15253-2|language=en}}</ref> * Catalan: {{IPA|ca|anˈdɔra||LL-Q7026 (cat)-Millars-Andorra.wav}}.}} tatag na '''Prinsipalidad ng Andorra''',<ref name="constitution">{{cite web |title=Constitution of the Principality of Andorra |url=https://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/ad/ad001en.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190516152108/https://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/ad/ad001en.pdf |archive-date=16 May 2019}}</ref>{{efn|Sa {{langx|ca|Principat d'Andorra|links=no}}, {{IPA|ca|pɾinsiˈpad danˈdɔra|pron}}; sa {{langx|es|Principado de Andorra|links=no}}; sa {{langx|fr|Principauté d'Andorre|links=no}}.<ref name="constitution"/>}} ay isang bansang walang baybayin sa [[Tangway ng Iberya]], sa silangang bahagi ng [[Pirineos]] sa Timog-kanlurang [[Europa]], na napapaligiran ng [[Pransiya|Pransya]] sa hilaga at [[Espanya]] sa timog. Pinaniniwalaang itinatag ni [[Carlomagno]], pinamunuan ng konde ng Urgell ang Andorra hanggang 988, nang ito ay ilipat sa Diyosesis ng Urgell. Ang kasalukuyang prinsipado ay nabuo sa pamamagitan ng isang saligang kasalutan noong 1278. Sa kasalukuyan, pinamumunuan ito ng dalawang kasamang-prinsipe: ang Obispo ng Urgell sa [[Cataluña]], Espanya, at ang [[Pangulo ng Pransiya|pangulo ng Pransya]]. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay [[Andorra la Vieja]]. Ang Andorra ang ika-anim na pinakamaliit na estado sa Europa, na may lawak na 468 kilometro kuwadrado (181 mi kuw) at populasyon na humigit-kumulang 87,486.<ref name=":4">{{Cite web |date=2025-03-13 |title=A001. Population estimates; A003. Statistics on the censuses of parishes. February 2025 |url=https://www.estadistica.ad/portal/apps/sites/#/estadistica-en/pages/publicacio?Idioma=en&Id=33438&IdCat=1,4 |access-date=2025-04-10 |website=Department of Statistics |language=en}}</ref> Ang mga Andorrano ay isang pangkat etnikong Romansa na malapit na kaugnay ng mga Catalan.<ref name="Minahan">{{cite book |last=Minahan |first=James |url=https://books.google.com/books?id=NwvoM-ZFoAgC |title=One Europe, Many Nations: A Historical Dictionary of European National Groups |date=2000 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30984-7 |page=47 |language=en}}</ref> Ang Andorra ang ika-16 na pinakamaliit na bansa sa mundo ayon sa lupain at ika-11 pinakamaliit ayon sa populasyon.<ref>{{cite web |last=Malankar |first=Nikhil |date=18 Abril 2017 |title=Andorra: 10 Unusual Facts About The Tiny European Principality |url=http://tellmenothing.com/2017/04/18/andorra-unusual-facts-european/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170607111953/http://tellmenothing.com/2017/04/18/andorra-unusual-facts-european/ |archive-date=7 Hunyo 2017 |access-date=13 Hunyo 2017 |website=Tell Me Nothing |language=en}}</ref> Ang kabisera nito, Andorra la Veija, ay ang pinakamataas na kabisera sa Europa, na may altitud na 1,023 metro (3,356 talampakan) mula sa antas ng dagat.<ref>{{cite web |title=Maps, Weather, and Airports for Andorra la Vella, Andorra |url=http://www.fallingrain.com/world/AN/0/Andorra_la_Vella.html |access-date=26 Agosto 2012 |publisher=Fallingrain.com |language=en |archive-date=20 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140220124035/http://www.fallingrain.com/world/AN/0/Andorra_la_Vella.html |url-status=dead }}</ref> Ang opisyal na wika ay [[Wikang Katalan|Catalan]], subalit karaniwang ginagamit din ang [[Wikang Kastila|Kastila]], [[Wikang Portuges|Portuges]], at [[Wikang Pranses|Pranses]].<ref name="cia">{{Cite CIA World Factbook|country=Andorra|access-date=26 Agosto 2012|year=2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Background Note: Andorra |url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/3164.htm |access-date=14 Mayo 2015 |publisher=State.gov |language=en}}</ref> Ang turismo sa Andorra ay nagdadala ng humigit-kumulang 8 milyong bisita taun-taon.<ref name="es2">{{Citation |title=Andorra |date=2024-10-04 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/andorra/ |work=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |language=en |access-date=2024-10-12 |archive-date=2022-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220706110207/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/andorra/ |url-status=dead }}</ref> Hindi kasapi ang Andorra sa [[Unyong Europeo]]. Kasapi ito ng Konseho ng Europa at ng [[Mga Bansang Nagkakaisa]] mula pa noong 1993.<ref>{{cite web |title=United Nations Member States |url=https://www.un.org/en/about-us/member-states |access-date=28 Oktubre 2022 |publisher=Un.org |language=en}}</ref> ==Kasaysayan ng kataga== Hindi alam ang pinagmulan ng salitang "Andorra," bagaman ilang teorya ang iminungkahi. Ang pinakamatanda ay iminungkahi ng historyador na Griyego na si [[Polibio]] (''Histories III'', 35, 1), na naglalarawan sa mga Andosins, isang Iberyo bago ang mga Romano na tribo, na matatagpuan sa mga lambak ng Andorra at hinarap ang hukbong Kartahinyano sa kanilang pagdaan sa Pirineos noong mga [[Mga Digmaang Puniko|Digmaang Puniko]]. Ang salitang Andosini o Andosins (Ἀνδοσίνοι) ay maaaring nagmula sa Basko na ''handia'', na nangangahulugang "malaki" o "higante".<ref name="Diccionari">''Diccionari d'Història de Catalunya''; ed. 62; Barcelona; 1998; {{ISBN|84-297-3521-6}}; p. 42; entrada "Andorra" (sa Ingles)</ref> Ang toponimya ng Andorra ay nagpapakita ng ebidensya ng wikang Basko sa lugar. Isa pang teorya ay nagsasabing ang salitang Andorra ay maaaring nagmula sa lumang salita na ''Anorra'' na naglalaman ng Basko na salitang ''ur'' ("tubig").<ref>{{cite book |last=Font Rius |first=José María |url=https://books.google.com/books?id=JQL6rtB8VtQC&q=Anorra+andorra&pg=PA743 |title=Estudis sobre els drets i institucions locals en la Catalunya medieval |publisher=Edicions Universitat Barcelona |year=1985 |isbn=978-84-7528-174-2 |page=743 |language=ca |trans-title=Studies on local rights and institutions in medieval Catalonia}}</ref> Mayroon ding teorya na Andorra ay nagmula sa [[Wikang Arabe|Arabeng]] ''ad-dārra'' (الدَّارَة), na nangangahulugang malawak na lupain na matatagpuan sa gitna ng mga bundok o isang masang lugar na may kakahuyan<ref>{{cite web |title=تعريف و معنى دارة في معجم المعاني الجامع – معجم عربي عربي |url=https://www.almaany.com/ar/dict/ar-ar/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A9/ |website=almaany.com |language=ar}}</ref> (kung saan ang ''ad-'' ay ang tiyak na artikulo). Nang sakupin ng mga [[Moro]] ang Tangway ng Iberya, ang mga lambak ng Mataas na Pirineos ay napalibutan ng malalawak na [[kagubatan]]. Ang mga rehiyong ito ay hindi pinamahalaan ng mga [[Muslim]] dahil sa hirap ng direktang pamumuno.<ref>{{cite book |last=Gaston |first=L. L. |url=https://books.google.com/books?id=_XpEAQAAMAAJ&q=darra&pg=PA9 |title=Andorra, the Hidden Republic: Its Origin and Institutions, and the Record of a Journey Thither |publisher=McBridge, Nast & Co |year=1912 |location=New York |page=9 |language=en}}</ref> Iba pang mga teorya ay nagsasabing ang terminong ito ay nagmula sa Navarro-Aragones na ''andurrial'', na nangangahulugang "lupain na natatakpan ng mga palumpong" o "''scrubland''".<ref>{{cite web |title=Online Etymology Dictionary |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=Andorra |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510112647/http://www.etymonline.com/index.php?term=Andorra |archive-date=10 May 2015 |access-date=14 Mayo 2015 |publisher=Etymonline.com |language=en}}</ref> Ayon sa pambayang [[etimolohiya]], ipinangalan ni Carlomagno ang rehiyon bilang sanggunian sa [[Bibliya|Biblikal]] na [[lambak]] ng Endor o Andor (kung saan natalo ang mga [[Midianita]]), na ipinangalan ng kanyang tagapagmana at anak na si Ludovico Pio matapos talunin ang mga Moro sa "mabangis na mga lambak ng [[Impiyerno]]".<ref>{{cite book |last=Freedman |first=Paul |url=https://archive.org/details/imagesofmedieval0000free |title=Images of the Medieval Peasant |publisher=Stanford University Press |year=1999 |isbn=978-0-8047-3373-1 |location=California |page=189 |language=en |url-access=registration}}</ref> ==Heograpiya== === Mga parokya === Ang Andorra ay binubuo ng pitong pamayanan na tinatawag na mga parokya. {| class="wikitable sortable" |-bgcolor="#CCCCCC" |rowspan="2" align="right" | '''Nr.^*''' || rowspan="2" align="center" | '''Parokya''' ||rowspan="2" align="center" |'''ISO 3166-2'''||rowspan="2" align="center"| '''Lawak<br> km²''' || colspan="3" align="center" |Populasyon |-bgcolor="#CCCCCC" |align="center" | '''1990''' || align="center" | '''2000''' || align="center" | '''2007''' |- |align=right | 1 |||[[Image:Escut de Canillo.svg|50px|]] [[Canillo]] ||align=right | AD-02 || align=right | 121 || align=right | 1.290 || align=right | 2.706 || align=right | 5.422 |- |align=right | 2 |||[[Image:Escut d'Encamp.svg|50px|]] [[Encamp]] ||align=right | AD-03 || align=right | 74 || align=right | 7.119 || align=right | 10.595 || align=right | 14.029 |- |align=right | 3 |||[[Image:Escut d'Ordino.svg|50px|]] [[Ordino]] ||align=right | AD-05 || align=right | 89 || align=right | 1.289 || align=right | 2.283 || align=right | 3.685 |- |align=right | 4 |||[[Image:Coat of Arms of La Massana.svg|30px|]] [[La Massana]]<ref name="lmcomú">[http://www.lamassana.ad/lamassana/parroq_lamassana.htm Parroquia de la Massana, Comú de la Massana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131214032447/http://www.lamassana.ad/lamassana/parroq_lamassana.htm |date=2013-12-14 }}. {{in lang|ca}}</ref> ||align=right | AD-04 || align=right | 65 || align=right | 3.868 || align=right | 6.276 || align=right | 9.357 |- |align=right | 5 || |[[Image:Escut d'Andorra la Vella.svg|40px|]][[Andorra la Vella]]* ||align=right | AD-07 || align=right | 12 || align=right | 19.022 || align=right | 21.189 || align=right | 24.574 |- |align=right | 6 |||[[Image:Escut de Sant Julià de Lòria.svg|50px|]] [[Sant Julià de Lòria]] ||align=right | AD-06 || align=right | 60 || align=right | 6.012 || align=right | 7.623 || align=right | 9.595 |- |align=right | 7 ||| [[Image:Escut d'Escaldes-Engordany.svg|50px|]] [[Escaldes-Engordany]] ||align=right | AD-08 || align=right | 47 || align=right | 12.235 || align=right | 15.299 || align=right | 16.475 |-bgcolor=gold |align=right | &nbsp; ||[[Image:Coat of arms of Andorra.svg|50px|]] '''Andorra''' ||align=right | AD || align=right | 468 || align=right | 50.835 || align=right | 65.971 || align=right | 83.137 |} ''* Kabesera ng Andorra'' {|align="right" |[[Image:Andora.png|350px|thumb|Mapa ng mga parokya ng Andorra]] |} === Pisikal na heograpiya === Dahil sa lokasyon nito sa silangang bahagi ng bulubunduking Pirineos, binubuo ang Andorra pangunahin ng magagaspang na kabundukan. Ang pinakamataas dito ay ang Coma Pedrosa, na may taas na 2,946 metro (9,665 talampakan), at ang karaniwang taas ng Andorra ay 1,996 metro (6,549 talampakan).<ref>Atlas of Andorra (1991), Andorran Government. {{oclc|801960401}}. {{in lang|ca}}</ref> Hinahati ng tatlong makitid na lambak na hugis titik Y ang mga kabundukang ito, na nagsasama sa iisang daluyan ng tubig, ang [[ilog]] Gran Valira, na lumalabas ng bansa patungong Espansya (sa pinakamababang punto ng Andorra na 840 metro o 2,756 talampakan). Ang kabuuang lawak ng lupain ng Andorra ay 468 km² (181 mi kuw). === Kapaligiran === Ayon sa pitheograpiya, kabilang ang Andorra sa lalawigang Europeong Atlantiko ng Rehiyong Sirkumboreal sa loob ng Kahariang Boreal. Ayon sa ''World Wide Fund for Nature'' (WWF, o Pandaigdigang Pondo para sa [[Kalikasan]]), kabilang ang teritoryo ng Andorra sa ekorehiyon ng mga kagubatang koniper at halo-halong kagubatan ng Pirineos.<ref name="DinersteinOlson2017">{{cite journal |last1=Dinerstein |first1=Eric |last2=Olson |first2=David |last3=Joshi |first3=Anup |last4=Vynne |first4=Carly |last5=Burgess |first5=Neil D. |last6=Wikramanayake |first6=Eric |last7=Hahn |first7=Nathan |last8=Palminteri |first8=Suzanne |last9=Hedao |first9=Prashant |last10=Noss |first10=Reed |last11=Hansen |first11=Matt |year=2017 |title=An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm |journal=BioScience |language=en |volume=67 |issue=6 |pages=534–545 |doi=10.1093/biosci/bix014 |issn=0006-3568 |pmc=5451287 |pmid=28608869 |doi-access=free |last12=Locke |first12=Harvey |last13=Ellis |first13=Erle C |last14=Jones |first14=Benjamin |last15=Barber |first15=Charles Victor |last16=Hayes |first16=Randy |last17=Kormos |first17=Cyril |last18=Martin |first18=Vance |last19=Crist |first19=Eileen |last20=Sechrest |first20=Wes |last21=Price |first21=Lori |last22=Baillie |first22=Jonathan E. M. |last23=Weeden |first23=Don |last24=Suckling |first24=Kierán |last25=Davis |first25=Crystal |last26=Sizer |first26=Nigel |last27=Moore |first27=Rebecca |last28=Thau |first28=David |last29=Birch |first29=Tanya |last30=Potapov |first30=Peter |last31=Turubanova |first31=Svetlana |last32=Tyukavina |first32=Alexandra |last33=de Souza |first33=Nadia |last34=Pintea |first34=Lilian |last35=Brito |first35=José C. |last36=Llewellyn |first36=Othman A. |last37=Miller |first37=Anthony G. |last38=Patzelt |first38=Annette |last39=Ghazanfar |first39=Shahina A. |last40=Timberlake |first40=Jonathan |last41=Klöser |first41=Heinz |last42=Shennan-Farpón |first42=Yara |last43=Kindt |first43=Roeland |last44=Lillesø |first44=Jens-Peter Barnekow |last45=van Breugel |first45=Paulo |last46=Graudal |first46=Lars |last47=Voge |first47=Maianna |last48=Al-Shammari |first48=Khalaf F. |last49=Saleem |first49=Muhammad}}</ref> Noong 2018, nakakuha ang Andorra ng karaniwang iskor na 4.45/10 sa ''Forest Landscape Integrity Index'' (o Indeks ng Integridad ng Tanawin ng Kagubatan), na ika-127 sa buong mundo mula sa 172 bansa.<ref name="FLII-Supplementary">{{cite journal |last1=Grantham |first1=H. S. |last2=Duncan |first2=A. |last3=Evans |first3=T. D. |last4=Jones |first4=K. R. |last5=Beyer |first5=H. L. |last6=Schuster |first6=R. |last7=Walston |first7=J. |last8=Ray |first8=J. C. |last9=Robinson |first9=J. G. |last10=Callow |first10=M. |last11=Clements |first11=T. |year=2020 |title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity – Supplementary Material |journal=Nature Communications |language=en |volume=11 |issue=1 |page=5978 |bibcode=2020NatCo..11.5978G |doi=10.1038/s41467-020-19493-3 |issn=2041-1723 |pmc=7723057 |pmid=33293507 |doi-access=free |last12=Costa |first12=H. M. |last13=DeGemmis |first13=A. |last14=Elsen |first14=P. R. |last15=Ervin |first15=J. |last16=Franco |first16=P. |last17=Goldman |first17=E. |last18=Goetz |first18=S. |last19=Hansen |first19=A. |last20=Hofsvang |first20=E. |last21=Jantz |first21=P. |last22=Jupiter |first22=S. |last23=Kang |first23=A. |last24=Langhammer |first24=P. |last25=Laurance |first25=W. F. |last26=Lieberman |first26=S. |last27=Linkie |first27=M. |last28=Malhi |first28=Y. |last29=Maxwell |first29=S. |last30=Mendez |first30=M. |last31=Mittermeier |first31=R. |last32=Murray |first32=N. J. |last33=Possingham |first33=H. |last34=Radachowsky |first34=J. |last35=Saatchi |first35=S. |last36=Samper |first36=C. |last37=Silverman |first37=J. |last38=Shapiro |first38=A. |last39=Strassburg |first39=B. |last40=Stevens |first40=T. |last41=Stokes |first41=E. |last42=Taylor |first42=R. |last43=Tear |first43=T. |last44=Tizard |first44=R. |last45=Venter |first45=O. |last46=Visconti |first46=P. |last47=Wang |first47=S. |last48=Watson |first48=J. E. M.}}</ref> Sa Andorra, tinatayang 34% ng kabuuang lupain ay natatakpan ng kagubatan, katumbas ng humigit-kumulang 16,000 ektarya (ha) ng kagubatan noong 2020, na hindi nagbago mula noong 1990. Noong 2020, ang kagubatang kusang tumutubo ay may saklaw na 16,000 ektarya (ha), habang 0 ektarya (ha) naman ang itinanim na kagubatan. Sa mga kusang tumutubong kagubatan, tinatayang 0% ang pangunahing kagubatan (binubuo ng mga katutubong [[punongkahoy]] na walang malinaw na palatandaan ng aktibidad ng tao), at humigit-kumulang 0% ng kabuuang kagubatan ang matatagpuan sa loob ng mga protektadong lugar.<ref>{{Cite book |url=https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/a6e225da-4a31-4e06-818d-ca3aeadfd635/content |title=Terms and Definitions FRA 2025 Forest Resources Assessment, Working Paper 194 |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |year=2023 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Global Forest Resources Assessment 2020, Andorra |url=https://fra-data.fao.org/assessments/fra/2020/AND/home/overview |website=Food Agriculture Organization of the United Nations |language=en}}</ref> ==== Mahalagang pook ng mga ibon ==== Ang buong bansa ay kinilala bilang iisang Mahalagang Pook ng mga [[Ibon]] (''Important Bird Area'' o IBA) ng BirdLife International, sapagkat mahalaga ito para sa mga ibong naninirahan sa kagubatan at kabundukan, at sumusuporta sa mga populasyon ng ''red-billed chough'', ''citril finch'', at ''rock bunting''.<ref name="bli">{{cite web |author=<!--Not stated--> |date=2021 |title=Pirineo de Andorra |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/pirineo-de-andorra-iba-andorra |access-date=25 Pebrero 2021 |website=BirdLife Data Zone |publisher=BirdLife International |language=en}}</ref> == Pambansang awit == Ang '''"El Gran Carlemany"''' ([[Wikang Catalan|Catalan]] ng "Ang Dakilang [[Carlomagno]]") ay ang [[pambansang awit]] ng Andorra. Ito ay ginamit sa bansa noong 1921 at isinulat ni Enric Marfany Bons (1871-1942) habang nilapatan naman ng musika ni Joan Benlloch i Vivó (1864-1926). === Liriko === {| |- !Liriko sa [[wikang Catalan|Catalan]] !Salin sa [[Ingles]] !Salin sa [[Tagalog]] |- | El gran Carlemany, mon Pare dels àrabs em deslliurà, <br /> I del cel vida em donà de Meritxell, la gran Mare,<br /> Princesa nasquí i Pubilla entre dues nacions neutral<br /> Sols resto l'única filla de l'imperi Carlemany.<br /> Creient i lliure onze segles, creient i lliure vull ser.<br /> Siguin els furs mos tutors i mos Prínceps defensors!<br /> I mos Princeps defensors! | The great [[Charlemagne]], my Father, liberated me from the [[Saracen]]s,<br /> And from heaven he gave me life from Meritxell, the great Mother.<br /> I was born a Princess, a Maiden neutral between two nations.<br /> I am the only remaining daughter of the Carolingian empire<br /> A believer and free for eleven centuries, a believer and free I want to be.<br /> Be the laws of the land my tutors, and my defender Princes!<br /> And my defender Princes! |O dakilang [[Carlomagno]], aking ama, na nagpalaya sa akin mula sa mga [[Saracen]],<br /> At ako'y kanyang biniyayaan ng buhay mula sa dakilang Inang Meritxell.<br /> Ako'y isinilang na prinsesa, isang dalagang napapagitnaan ng dalawang kabansaan.<br /> Ako na lamang ang natitirang buhay sa linya ng imperyong Carolingian<br /> Isang nananampalataya at malaya sa labing-isang siglo, isang naniniwala at malaya sa lahat ng naisin.<br /> At maging batas ng lupain ng aking mga guro, at ng aking tagapagtanggol na mga Prinsipe!<br /> At ng aking tagapagtanggol na mga Prinsipe! |} ==Mga pananda== {{reflist|group=lower-alpha}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Andorra}} {{Europa}} [[Kategorya:Mga bansa sa Europa]] fsvmqdjp6wzbenigtdou3wnmk0n28x2 5 3742 2226107 2225552 2026-09-18T09:39:21Z JWilz12345 77302 /* Kategorya:Wikipedia libro at Padron:Wikipedia-Books */ + 2226107 wikitext text/x-wiki {{Tagagamit:Maskbot/config |maxarchivesize = 55K |counter = 19 |algo = old(90d) |archive = Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan %(counter)d }} <div style="float:right; padding-left:5px; clear:right;"> {| style="text-align:left; border:1px solid #AAA;margin-bottom:4px; margin-left:1em; width: 293px;" bgcolor="#999999" |-padding:5px;padding-top:0.5em;font-size: 95%; |width="100%" bgcolor="gray" style="color: white;"|'''Usapan''' |- |width="100%" align="center" bgcolor="white"| '''<span class="plainlinks"><font size=3>[{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|action=edit&section=new}} '''&rArr; Magsimula ng bagong paksang mapag-uusapan.''']</font></span>''' |- |width="100%" bgcolor="gray" style="color: white;"|'''Tuwirang daan''' |- |width="100%" align="center" bgcolor="white"| [[WT:KAPE]], [[UW:KAPE]] ---- <div style="font-size:0.85em;"> __TOC__ </div> |- |width="100%" bgcolor="gray" style="color: white;"|'''Mga sinupan''' |- |width="100%" align="center" bgcolor="white"| <small> [[Wikipedia:Kapihan/Archive 1|01]] | [[Wikipedia:Kapihan/Archive 2|02]] | [[Wikipedia:Kapihan/Archive 3|03]] | [[Wikipedia:Kapihan/Archive 4|04]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 5|05]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 6|06]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 7|07]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 8|08]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 9|09]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 10|10]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 11|11]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 12|12]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 13|13]] | [[Wikipedia:Kapihan/Sinupan 14|14]] | [[Wikipedia:Kapihan/Sinupan 15|15]] | [[Wikipedia:Kapihan/Sinupan 16|16]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 17|17]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 18|18]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 19|19]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 20|20]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 21|21]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 22|22]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 23|23]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 24|24]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 25|25]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 26|26]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 27|27]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 28|28]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 29|29]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 30|30]] <inputbox> type=fulltext prefix=Usapang Wikipedia:Kapihan/ break=yes width=40 searchbuttonlabel=Maghanap mula sa mga sinupan </inputbox> </small> |} </div> <!-- Ipasok ang inyong mga usapin sa kababaan ng pahina at huwag dito. Huwag kalimutang lumagda gamit ang apat na ~~~~ :). --> == Nakaarkibo na ang nakaraang usapan == Hi, inarkibo ko na ang nakaraang usapan dito sa Kapihan. Kung mayroon pa rin nabinbin na usapan sa nakaraan o kaya may pabatid na kailangan pa rin na nakapaskil, gumawa na lamang kayo ng bagong usapan o paskil dito at maari ninyo na lamang tukuyin ang nakaraang usapan o paskil mula sa [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 30|arkibo]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:28, 26 Enero 2026 (UTC) == Request for Image Processing == Hello Filipino wiki-users. Meron po pang astronomer dito? Gumawa ako ng bagong artikulo ukol sa isang bulkan sa Io, isang buwan ng Hupiter. Ang bulkang ito ay pinangalanang [[Kanlaon Patera]]. Ang pangalang ito ay galing sa Bulkang Kanlaon sa Negros, Visayas, Pilipinas. Gusto ko po sanang ma-proseso ang mga filter-image greyscale na imahen ng Io sa baba para mapakita ang itsura ng Kanlaon Patera. Meron po bang marunong magprocessos ng mga filter images ng Galileo. [[Talaksan:Io processing request.png|center]] Maraming salamat. [[Tagagamit:IapetusCallistus|IapetusCallistus]] ([[Usapang tagagamit:IapetusCallistus|kausapin]]) 02:17, 12 Pebrero 2026 (UTC) {{hidden | style = border: 1px dashed red; width: 100%; | headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%; | header = Reference Previews – experiment | content = == Reference Previews – experiment == Hi, I’m Johannes from [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Sorry for writing in English, please support us by providing a translation! Our team is currently working on [[:m:WMDE Technical Wishes/References|improvements to references]], e.g. [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]]. In 2021 we developed [[:m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] in order to provide a MediaWiki feature to preview references when hovering over the footnote marker. Over the course of our current work we’ve noticed that using Reference Previews doesn’t seem to be intuitive for some readers and we would like to improve this. <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Problem === <div class="mw-collapsible-content"> In our usability tests, we repeatedly notice desktop readers – unaware of Reference Previews or how to use the feature – clicking on footnotes instead of hovering over them. Many are confused when they end up in the reference list and don’t know how to jump back to the text passage they were previously reading. Many readers seem unaware that both the ↑ arrow in the reference list and the ^{a b} (for re-used references) can be used to jump back. This makes jumping to the reference list rather unpleasant, especially in long articles. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Assumption === <div class="mw-collapsible-content"> We assume that most readers do not want to jump to the reference list, but rather want to click on the footnote to open Reference Previews, which provide them with the reference information for the text passage they have just read. At the same time, we believe that some readers – e.g. those who want to delve deeper into a topic rather than just quickly researching a piece of information – are still interested in conveniently accessing the reference list. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Idea === <div class="mw-collapsible-content"> We would like to try adjustments to Reference Previews in order to best meet the needs of different readers. Specifically, we want to prevent readers from accidentally ending up in the individual reference list; jumping there should be a conscious decision. When clicking on a footnote marker, we want to display Reference Previews instead of jumping to the reference list. The pop-up remains permanently visible until clicking on the "x" or anywhere outside the preview to close it. In addition Reference Previews will provide a link to jump to the reference in the reference list. <gallery heights="275" widths="250"> File:Reference Previews mock-up – current version.png|Reference Previews – current version File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed version when '''clicking on a footnote marker''' </gallery> When hovering over a footnote marker without clicking on it, we want to display a simplified version of Reference Previews – without the settings icon and the resulting empty space. When moving the mouse pointer over the pop-up, a note will appear indicating that you can click for further options. This will open the persistent version of Reference Previews with a link to allow users to jump to the reference in the reference list. <gallery heights="275" widths="250"> File:Reference Previews mock-up – hover-state.png|Proposed version when '''hovering over the footnote marker''' File:Reference Previews mock-up – hover-state and options.png|Proposed version when '''hovering over the Reference Preview''' File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed (persistent) version when '''clicking on the hover preview''' </gallery> By improving the usability of Reference Previews, we also hope to mitigate the issue that reference lists with a large number of (reused) references (or [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-references]]) can be confusing for some readers. In addition, the proposed version when hovering over a footnote marker is more compact than the current version. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Experiment === <div class="mw-collapsible-content"> We would like to test the proposed changes in an [[:en:A/B testing|A/B test]] on several wikis. We want to measure how many readers click on a footnote marker and then proceed to jump to the reference list using the proposed version of Reference Previews compared to readers who receive the current version of Reference Previews. In addition, we will measure how many readers in both groups access the reference list via the table of contents. This will give us data-based insights into how many clicks on the footnote unintentionally open the reference list and how many readers only want to use Reference Previews. We would like to run our experiment on the following Wikipedia language versions: de, pl, fr, sv, fa, hu, hi, my, tl, lv, fy, hr. 10% of readers will see our modified version of Reference Previews in order to obtain sufficient data. The experiment is expected to run for 1-2 weeks at the end of March. We'll restore the current version of Reference Previews for all readers until we have evaluated the experiment, discussed the results with the community, and decided on further steps. </div> </div> We look forward to your feedback [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|on our talk page]] – or just reply to this post! Once the experiment is ready to go, we will also provide a link that you can use to test the changes yourself. --[[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 12:23, 20 Pebrero 2026 (UTC) :As indicated on our project page [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/References/Reference_Previews&diff=prev&oldid=30215686], we will only test the proposed change when ''clicking'' on a footnote. Reference Previews will remain ''unchanged when hovering'' over a footnote marker. Reasons for this were concerns that the proposed transition from hover to persistent preview could be disruptive or at least feel unusual when interacting with reference content in the hover preview (e.g. when clicking on links). [[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 13:30, 9 Marso 2026 (UTC) }} == Help == Hello, I recently created [[Pagpatay ng lahi sa Gaza|this]] article. Can someone help me improve it? [[Tagagamit:جودت|جودت]] ([[Usapang tagagamit:جودت|kausapin]]) 15:46, 23 Pebrero 2026 (UTC) {{hidden | style = border: 1px dashed red; width: 100%; | headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%; | header = Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! | content = == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> }} {{hidden | style = border: 1px dashed red; width: 100%; | headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%; | header = Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) | content = == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 17:11, 3 Abril 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> }} == Bagong mungkahi == Hello po. May bagong mungkahi po ako sa [[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag]]. Salamat! <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:14, 6 Abril 2026 (UTC) == Hinggil sa mga salitang siyokoy == Sang-ayon [https://kwfdiksiyonaryo.ph/?query=siy%C3%B3koy sa Komisyon sa Wikang Filipino], ang mga [[Siyokoy (lingguwistika)|salitang siyokoy]] ay "alinman sa mga anyo ng salita na hindi tiyak ang pinagmulang wika (lalo na kung nakahahawig sa pinagsámang Ingles at Espanyol)." Pinauso marahil ng mga mamamahayag sa radyo ang mga salitang ito na mukhang Kastila pero inspirado pala sa ortograpiyang Ingles o sa di-malinaw na pinanggalingang ortograpiya (pero hindi Kastila). Marapat siguro na ipagbawal ang mga salitang siyokoy dito sa Wikipediang Tagalog, kahit na mas talamak ang mga ito sa pang-araw-araw na pananalita ng nakararami. Makikita sa ''userspace page'' kong [[Tagagamit:JWilz12345/Mga salitang siyokoy]] ang talaan ng mga salitang siyokoy at mga naaangkop na salita sa mga ito. Halimbawa: {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Imbes na !Naaangkop na (mga) salita |- |adbenturero |abenturero / taong mapagsapalaran |- |aspeto |aspekto / mukha / dako |- |bentahe |bentaha / lamang |- |dayalekto |diyalekto / dayalek / wikain |- |dayalogo |diyalogo / <s>dayalog</s> / salitaan / usapan / pag-uusap |- |endorso |endoso / piliin / pinagtibay / magtagubilin / lumagda / maglipat |- |groserya |groseri / tindahan |- |imahe |imahen / larawan |- |intrigero |intrigante |- |kontemporaryo |kontemporaneo / kontemporanyo / kapanahon / panahong ito |- |konsernado ("''the mother of all ''siyokoy'' words'') |konsernido / nababahala / nababalisa / may kinalaman |- |lebel |nibel / level / antas / taas |- |misyonaryo |misyonero |- |obhektibo |obhetibo |- |parliyamentaryo |parlamentaryo / mambabatas |- |parliyamento |parlamento / batasan |- |pesante |paisano / magbubukid / magsasaka |- |prayoridad |priyoridad / <s>prayoriti</s> / pagkauna / karapatang mauna |- |sirkumstansiya |sirkunstansiya / pangyayari / kalagayan / katayuan / pagkakataon / halimbawa |- |subhektibo |subhetibo |- |subheto |suheto / disiplina |} Ping ko po para sa mga pananaw at ''input'', sina {{ping|Jojit fb|GinawasaHapon|LknFenix}} (ilan sa aktibong mga tagagamit) at sina {{ping|Yivan000|Ysrael214}} (mga nakausap ko po sa [[wiktionary:tl:Wiksiyonaryo:Kapihan/2025/Disyembre#"Kasingkahulugans"]]). <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 12:17, 12 Abril 2026 (UTC) :@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Hindi ipagbawal pero dapat iwasan. Dapat may balanse ng kung ano ang irikenomenda at sa maiintindihan pa din ng karamihan. Bagaman buhay ang lengguwahe, hindi ibig sabihin din noon na hahayaan natin ang kolokyalismo ang maging pamantayan. Pero, sana naman sa Tagalog Wikipedia iwasan ang salitang siyokoy sa mga pamagat ng mga konseptongg hindi nagagamit pang-araw-araw lalo na sa mga salitang akademiko. Halimbawa [[Girasyon]], dapat hirasyon kasi ang G ay nagiging H. Siguro mas lenient tayo sa mga madalas gamitin ng media tulad ng responsibilidad o asasinasyon. Basta pag ang salitang siyokoy ay gamit na gamit at maayos ang pagkakabaybay (hal. wag gamitin ang Akkadiano, Akadyano na lang kung maaari), ito ay ayos lang. <span style="color:#330005; font-size:1.65em; vertical-align:middle">𝄽</span> [[User:Ysrael214|ysrael214]] ([[User talk:Ysrael214|kausapin]]) 04:48, 13 Abril 2026 (UTC) {{ping|GinawaSaHapon}} inayos na ping. Pasensiya sa maling baybay. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 12:22, 12 Abril 2026 (UTC) :@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]: Ayos lang. :Hindi ako sang-ayon sa pagbabawal. ''Hindi'' dapat pagbawalan ang mga ganitong baybay, kahit na nagmula ito sa KWF. Likas na bahagi yan ng proseso ng pagbuo ng salita. At isa pa, marami sa mga ito ay madalas na'ng gamitin dahil sa midya. Wala tayo sa posisyon para manduhan ang itatakbo ng wika, hindi tayo ang guwardiya ng wika. Trabaho yan ng KWF. Sa pananaw ng hangarin ng Wikipedia, karaniwang paggamit ang mananaig pagdating sa pagbaybay ng mga salita. :Marami sa mga ito ay talamak na at karaniwan na'ng ginagamit ng madla. Halimbawa, ''responsibilidad'', ''prayoridad'', ''kontemporaryo'', ''endorso'', ''sirkumstansiya'', at mas lalo na sa ''imahe'', na kung tutuusin ay halos ginagamit bilang salin ng salitang Ingles na ''image'' ("larawan") (mas ginagamit sa kasalukuyan ang ''imahen'' sa mga banal na larawan, hal. ''imahen ng Birheng Maria''). Sapat din ang paggamit sa mga mapagkakatiwalaang sanggunian para sa ''dayalogo'', ''aspeto'', at ''lebel''. Magmumukhang hiwalay sa realidad ng kasalukuyang ginagamit na wika kung ipipilit natin na "itama" ang mga ito, kahit na sa totoo lang ay likas na bahagi ito ng kahit anong wika. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 12:45, 12 Abril 2026 (UTC) ::@[[Tagagamit:GinawaSaHapon|GinawaSaHapon]] eh paano po ang ''claim'' ng enWiki article para sa TlWiki ([[w:en:Tagalog Wikipedia]]) na nagsasabing umaasa umano ang TlWiki sa ''UP Diksiyonaryong Filipino'' para sa mga saligang depinisyon? ([https://opinion.inquirer.net/9149/%E2%80%98utak%E2%80%99 Ginamit na sanggunian]). <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 13:56, 12 Abril 2026 (UTC) :::@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Hindi sa lahat ng pagkakataon ay ganon ang kaso rito. Pangunahing sanggunian ang UPDF, oo, pero hindi ito ang bibliya o saligang-batas ng wiki na ito. Mas mananaig pa rin ang karaniwang pagbaybay ng mga salitang Tagalog, kahit na hindi ito "tama" sa paningin ng iba. Muli, kailangang isalamin ng Wikipediang Tagalog ang kasalukuyang anyo ng wika upang manatili itong accessible sa mga mambabasa. [[Tagagamit:GinawaSaHapon|<span style="border-radius: 3px; background-color:#3366cc; color: white; font-weight: bold; padding: 5px;">GinawaSaHapon</span>]] <span style="font-size:85%;">('''[[Usapang tagagamit:GinawaSaHapon|usap tayo!]]''')</span> 00:39, 13 Abril 2026 (UTC) ::::@[[Tagagamit:GinawaSaHapon|GinawaSaHapon]] Sang-ayon sa dapat manatiling accessible sa mga mambabasa. Huwag ipilit na mag-imbento ng salitang Tagalog rin para lang masabing "naitagalog" ang salita. Ayos lang ang salitang siyokoy, pero kapag neolohismo, ibang usapan na iyon. Ang mga diksiyonaryo ay gabay lamang kung ano ang mas maiintindihan ng mga mambabasa. <span style="color:#330005; font-size:1.65em; vertical-align:middle">𝄽</span> [[User:Ysrael214|ysrael214]] ([[User talk:Ysrael214|kausapin]]) 04:51, 13 Abril 2026 (UTC) :::::Ang nais ko lang sabihin ay kung gagamit ng salitang siyokoy, dapat alam nating gamit din. Hindi tayo mag-iimbento ng bagong salitang siyokoy din. <span style="color:#330005; font-size:1.65em; vertical-align:middle">𝄽</span> [[User:Ysrael214|ysrael214]] ([[User talk:Ysrael214|kausapin]]) 05:51, 13 Abril 2026 (UTC) :Magandang gabi @[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]], :Tulad ni @[[Tagagamit:GinawaSaHapon|GinawaSaHapon]], hindi rin ako sang-ayon sa pagbabawal. :Sa totoo lang, hindi ako sang-ayon sa rekomendasyon ng KWF. Hindi makatotohanang ituring ang mga impluwensiyang Espanyol at Ingles sa ating wika na parang tubig at langis na mapaghihiwalay. Ang mga impluwensyang ito ay matagal nang magkakahabi sa kultura at pagkakakilanlang Pilipino. Tulad ng madalas na pinagsasama sa ating mga kumbensyon sa pagpapangalan ang mga pangalang Ingles at mga apelyidong Espanyol, likas na sumasalamin ang ating wika sa paghahalong ito. Ang tinatawag nilang “salitang siyokoy” ay produkto ng organikong ebolusyon ng wika. :Nakikita ko rin na ang mahigpit na pagsusulong na ibalik sa orihinal na baybay ng Espanyol ang mga salitang hiram mula rito ay hindi praktikal at hindi kinakailangan. Ang nakararaming Pilipino ay hindi nagsasalita ng Espanyol, kaya ang pagpapatupad ng ortograpiyang Espanyol ay nagpapataw ng panlabas na pamantayan na hindi na umaayon sa aktuwal na paggamit ng wika. Nagtataas ito ng tanong: bakit dapat tayong patuloy na sumunod sa mga kumbensyon ng Espanyol na parang isa pa rin tayong kolonya? :Kahit sa mga bansang nagsasalita ng Espanyol sa Amerikang Latino, ang wika ay umunlad sa iba’t ibang paraan na sumasalamin sa mga lokal na konteksto, sa halip na mahigpit na pagsunod sa mga pamantayan ng Espanya. Sa parehong paraan, dapat pahintulutang umunlad ang Filipino sa sarili nitong landas, na hinuhubog ng mga nagsasalita nito, at hindi pinipigilan ng mga lipas na reseta. :Batay sa aking paninindigan, naniniwala ako na dapat payagan ang mga salitang siyokoy kung karaniwang ginagamit ang mga ito. Sa maraming pagkakataon, mas sumasalamin ang mga salitang ito sa likas na paggamit ng wika. :- [[Tagagamit:LknFenix|LknFenix]] ([[Usapang tagagamit:LknFenix|kausapin]]) 14:33, 12 Abril 2026 (UTC) :{{ping|JWilz12345}}, wala na akong maidagdag pa. Sang-ayon ako sa mga argumento nina GinawaSaHapon at LknFenix. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:07, 13 Abril 2026 (UTC) :@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Ang problema ko dito ay hindi malinaw kung ano ang "siyokoy" (ayon sa Manwal sa Masinop na Pagsulat 4.9) at kung ano ang pwede (ayon sa MMP 4.10). Kahit ako na maigting na binasa ang dokumentong ito ay nalilito pa rin kung ano ang ipinapahiwatig dito — ang "kontemporaryo" ay bawal ("kontemporaneo" dapat) pero ang "siyentista" ay pwede ("siyentipiko" dapat). Walang concrete na definition patungkol sa dalawa, maliban lang sa ilang halimbawng hulapi. Kaya'y ito'y mahirap hustong ipagbawal, dahil maraming lalabas na edge cases. — <span style="font-size:25px">🍕</span> <span style="font-family:'Comic Sans MS';"><span style="color:#FFC83D">Yivan</span><span style="color:#F7894A">000</span> <small>^{[[User:Yivan000|view]]}_{[[User_talk:Yivan000|talk]]}</small></span> 13:34, 13 Abril 2026 (UTC) {{hidden | style = border: 1px dashed red; width: 100%; | headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%; | header = Request for comment (global AI policy) | content = == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 00:58, 26 Abril 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> }} {{hidden | style = border: 1px dashed red; width: 100%; | headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%; | header = Program submissions open: Bikol WikiConference 2026 | content = == Program submissions open: Bikol WikiConference 2026 == [[File:Bikol_WikiConference_2026_logo.png|frameless|250px|right]] The '''[[m:Bikol Wikipedia Community/Bikol WikiConference 2026|Bikol WikiConference 2026]]''' will take place '''29–31 May 2026 in Naga City''', under the theme: ''Advancing Language and Culture in the Digital Age''. The Bikol WikiCon is an extraordinary regional gathering that brings together Bikolanos actively supporting and contributing to open educational resources (OERs) with the vibrant Wikimedia communities in the Philippines. Next year, Bikol Wikipedia will be turning 20 years old. Reaching 2 decades is a strong milestone therefore it is also the right moment to ask harder questions about sustainability, quality and direction. The conference will serve as a venue for the participants to exchange and share their experiences, new ideas, and collaboration results, and to discuss the challenges encountered and the solutions adopted. We can’t wait to see you at the event! The conference will cover topics pertaining to Digital Resources, Heritage Advocacy, Cultural Preservation, and Partnerships with various institutional, social, and cultural contexts. You may submit any of the following types of session proposals: * '''Lightning talk:''' One presenter gives a talk with no follow-up by the audience. The total time for a lightning talk will be 10-15 minutes. * '''Lecture:''' One or two presenters offer(s) a presentation followed by questions and comments from the audience. The total time for a lecture (including questions and comments) will be 30-45 minutes. * '''Roundtable:''' A group of 10-15 people discusses a particular topic. The total time for a roundtable discussion will be 60 minutes. * '''Workshop:''' One or two moderators present(s) a topic by actively interacting with the audience. The total time for a workshop will be 60-120 minutes. * '''Meetup:''' A group of people with common interests informally meets to discuss different topics. The total time for a meetup is not pre-determined and depends on the proposer’s preferences. Submissions will be evaluated by the Program Committee based on: * Potential impact and expected outcomes * Relevance to the conference theme or focus areas Sessions may be recorded and made publicly available. If you prefer not to be filmed, you may indicate this during submission. '''→ [[m:Bikol Wikipedia Community/Bikol WikiConference 2026/Program|Submit your proposal on Meta]] or [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd1vYWPvrNltZS2ie51lYK-OB6cfS8E2NQFjH1I213dYl24NQ/viewform?usp=header Google Form]''' on or before '''May 15.''' For more information, or questions, contact: bikolwikicommunity(@)gmail.com Mabalos! On behalf of the Bikol WikiConference Organizing Team,<br> [[Tagagamit:Filipinayzd|Filipinayzd]] ([[Usapang tagagamit:Filipinayzd|kausapin]]) 06:41, 2 Mayo 2026 (UTC) }} == Translation request: [[:translatewiki:MediaWiki:Cite-reference-previews-reflist-link/tl]] == Hi, I'm Johannes from [[:meta:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Our team is currently preparing an [[:meta:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|experiment to test potential changes for Reference Previews]]. Tagalog Wikipedia will be one of the wikis taking part at the ~2 weeks A/B-test [[Usapang Wikipedia:Kapihan#Reference Previews – experiment|as announced]] – but tlwiki is still missing a translation for [[:translatewiki:MediaWiki:Cite-reference-previews-reflist-link/tl]] ([https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&showMessage=cite-reference-previews-reflist-link&group=ext-cite-user&language=tl&filter=&optional=1&action=translate translation interface link] – [[:commons:File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|screenshot for context]]). Could someone help us by providing the translation? Thank you very much! [[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 12:17, 25 Mayo 2026 (UTC) :{{ping|Johannes Richter (WMDE)}} ''Done. I translated it. Thanks.'' --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:28, 26 Mayo 2026 (UTC) ::Thank you! :) [[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 05:19, 26 Mayo 2026 (UTC) {{hidden | style = border: 1px dashed red; width: 100%; | headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%; | header = Vote now in the 2026 U4C election | content = == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 Mayo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> }} {{hidden | style = border: 1px dashed red; width: 100%; | headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%; | header = RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons | content = == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|usapan]])</bdi> 17:12, 23 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> }} == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:30, 25 Hunyo 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> :''Done. I translated this last July 4. Thanks for informing the community.'' :-) --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:08, 8 Hulyo 2026 (UTC) == Translation request: Ube latte == Hello fellow Wikipedians, Shalom & Greetings from the Hebrew Wikipedia! I recently wrote an article about [[Ube latte]], which is currently published in Hebrew only. I also prepared a well-sourced draft on the English Wikipedia. Given the strong cultural connection of Ube to the Philippines, I think it would be absolutely wonderful to have this article available on the Tagalog Wikipedia as well. Since I don't speak the language, I wanted to ask if any local editors here might be interested in translating or adapting the article? We already have a dedicated Wikidata item and some great photos uploaded by the community on Wikimedia Commons. Here are the relevant links if anyone wants to take a look>> English Draft (for easy translation): https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Ube_latte Wikidata Item: https://www.wikidata.org/wiki/Q139718640 Maraming salamat po in advance for your time, and feel free to reach out if you have any questions! 💜 [[Tagagamit:Laliv g|Laliv g]] ([[Usapang tagagamit:Laliv g|kausapin]]) 06:58, 9 Hulyo 2026 (UTC) == Proteksyon laban sa pag-e-edit pa ng pahina upang gawing katatawanan == Kumusta po. Humihiling po ako na bigyan po ng proteksyon ang pahina pong ito [[Iglesia ni Cristo]] laban sa mga mali at abuso sa pag-edit. Ang mga edit ngayong July 11, 2026 ay naglalaman ng mga maling impormasyon layuning lituhin at gawing katatawanan ang nasabing pahina. Ito ay patuloy pang ie-edit ngayong ito ay pinag-uusapan at may panghihikayat na mag-edit ng mali: https://www.reddit.com/r/Philippines/comments/1utkoi8/iglesia_ni_cristo_tagalog_wikipedia_page_got/?sort=new. Kung maari po ay i-undo ang mga mali at katatawang pag-edit kung titingnan ang edit history. Maraming salamat po. [[Natatangi:Mga ambag/&#126;2026-39256-52|&#126;2026-39256-52]] ([[Usapang tagagamit:&#126;2026-39256-52|talk]]) 14:42, 11 Hulyo 2026 (UTC) :Naiulat na ni GinawaSaHapon sa akin ito kaninang umaga. Naaksyunan ko na agad pagkatapos ng ulat. Ngayon ko lamang nakita ang abiso mo. Gayunpaman, maraming salamat sa pag-ulat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 13:42, 12 Hulyo 2026 (UTC) == Pagkarga ng fil.wikipedia.org patungong tl.wikipedia.org == Magandang araw po sa inyong lahat. Nais ko pong ipaalam sa pamayanan ng Wikipediang Tagalog na naghain po ako ng mungkahi sa Phabricator upang maikarga ang dominyo (''domain'') ng isang posibleng Wikipediang Filipino (fil.wikipedia.org) patungo sa Wikipediang Tagalog (tl.wikipedia.org). Sang-ayon sa [[Wikipedia:Pagsalin ng mga nilalaman ng Wikipedia na ito sa Filipino|konsensong ating naiabot noong 2005]] tungkol sa wikang ginagamit natin dito sa Wikipedia, naniniwala ako na hindi ito magdudulot ng kontrobersiya. [[:meta:Talk:Language committee#Redirecting fil.wikipedia.org to tl.wikipedia.org|Ipinaalam ko na rin]] ang Komite sa Wika ng Pundasyong Wikimedia tungkol sa mungkahing ito. Inaasahan ko na agaran itong mapapatupad, at maraming salamat po sa inyong lahat. --[[Tagagamit:Sky Harbor|<b style="color: #0066ff">Sky Harbor</b>]] ^{([[Usapang tagagamit:Sky Harbor|<b style="color:#0066ff">usapan</b>]])} 09:50, 23 Hulyo 2026 (UTC) :Para sa kaalaman ng lahat, ito ang link sa kahilingan ni Sky Harbor sa Phabricator: [[phab:T432946]]. Tatanungin ko sana siya kung saan ang link sa Phabricator, nag-Google na lamang ako at pinaskil ko na lamang dito para mabatid ang pamayanan. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 14:54, 29 Hulyo 2026 (UTC) ::Maraming salamat, Jojit, na ipinaskil mo rito ang kawing. Kasalukuyan akong bumabiyahe pauwi kaya hindi ko mailagay dito ang mungkahi sa Phabricator. Inaasahan kong agaran itong maitutupad. --[[Tagagamit:Sky Harbor|<b style="color: #0066ff">Sky Harbor</b>]] ^{([[Usapang tagagamit:Sky Harbor|<b style="color:#0066ff">usapan</b>]])} 15:21, 29 Hulyo 2026 (UTC) {{hidden | style = border: 1px dashed red; width: 100%; | headerstyle = background: #ccccff; font-size: 110%; | header = RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons | content = == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:25, 24 Hulyo 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> }} == Hiling ng pagbabago sa kategorya == Mismong '''[[Wikipedia:Kapihan]]'''. Pakibaguhin po ang kategorya mula [[:Kategorya:Wikipedia]] sa <s>[[:Kategorya:Pangangasiwa ng Wikipedia]]</s> [[:Kategorya:Wikipedia help]]. Salamat! <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 02:05, 28 Agosto 2026 (UTC) Patunay: sa Wikipediang Ingles, narito po ang kaayusan ng mga kategoryang kaugnay ng [[w:en:Wikipedia:Village pump]]: -> [[w:en:Category:Wikipedia village pump]] / [[w:en:Category:Wikipedia help forums]] -> [[en:Category:Wikipedia help]] <s>-> [[w:en:Category:Wikipedia administration]]</s>. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 02:10, 28 Agosto 2026 (UTC) :Pinalitan na lamang ang kategorya sa [[:Kategorya:Mga talakayang pantulong sa Wikipedia]]. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 17:44, 29 Agosto 2026 (UTC) == Mga napiling larawan na binura sa Wikimedia Commons kalaunan == Hal.: [[:Talaksan:ZAM.jpg]]. Binura ito sa Wikimedia Commons dahil sa paglabag sa karapatang-sipi, ayon sa [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Log&page=File:ZAM.jpg mga tala ng midya na ito]. Katunayan, hindi kailanman naging malaya ang lisensiya nito batay sa ''license history'' ng [https://www.flickr.com/photos/adlaw/125555282/ talaksan sa Flickr]. Maaari po bang i-''delist'' ang katayuan nito bilang "napiling larawan," kung mayroong patakaran hinggil dito? <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:01, 28 Agosto 2026 (UTC) Isa pa po: [[:Talaksan:Popebenxvi.jpg]]. Binura sa Wikicommons dahil: [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Log&page=File:Popebenxvi.jpg ''Copyright violation: from website'']. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:07, 28 Agosto 2026 (UTC) :Inarkibo ko na lamang ang mga pahinang tumuturo diyan sa mga pahinang iyan dahil sa layuning pangkasaysayan. 'Yung unang larawan nakalista subalit hindi ko tinanggal at sinabi na lamang napili subalit nabura sa Commons dahil uli sa layuning pangkasaysayan, at para malaman na napili iyon ng pamayanan. 'Yung pangalawa, hindi naman nakalista kaya walang aksyong ginawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 18:04, 29 Agosto 2026 (UTC) == Kahilingan sa pagbabago ng kategorya 2 == *[[Wikipedia:WikiProyekto]] Mula [[:Kategorya:Wikipedia]] papuntang [[:Kategorya:WikiProyekto]], katulad ng sa enWiki na [[w:en:Wikipedia:WikiProject]]. Iminumungkahi ko pong ''code'': <code><nowiki>[[Kategorya:WikiProyekto| ]]</nowiki></code>. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 04:20, 28 Agosto 2026 (UTC) :Pinalitan ko ang kategorya sa [[:Kategorya:WikiProyekto]], at nagpaskil din ako tungkol sa pagbabagong ito sa [[Usapang Wikipedia:WikiProyekto]]. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 19:33, 29 Agosto 2026 (UTC) == Kahilingan sa pagbabago ng kategorya 3 == * [[Wikipedia:Mga malimit itanong]] Mula sa kasalukuyang [[:Kategorya:Wikipedia]] (na para na lang sa mga paksang tungkol sa Wikipedia, hindi sa administrasyon nito alinsunod sa enWiki) papunta sa [[:Kategorya:Wikipedia help]] ''at'' sa [[:Kategorya:Pangunahing impormasyon tungkol sa Wikipedia]]. Kawangis ng eskema ng katumbas nito sa enWiki ([[w:en:Wikipedia:FAQ]]) na nakakategorya sa [[w:en:Category:Wikipedia FAQs]] na siyang nakakategorya sa kapuwang [[w:en:Category:Wikipedia help]] at [[w:en:Category:Wikipedia basic information]]. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 04:45, 28 Agosto 2026 (UTC) :Pinalitan ko ang kategorya sa [[:Kategorya:Tulong]], at nagpaskil din ako tungkol sa pagbabagong ito sa [[Usapang Wikipedia:Mga malimit itanong]]. Dinagdag din ang [[:Kategorya:Pangunahing impormasyon tungkol sa Wikipedia]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 19:27, 29 Agosto 2026 (UTC) == Ikaapat na kahilingan sa pagbabago ng kategorya == *[[Wikipedia:Mga napiling artikulo]] Mula [[:Kategorya:Wikipedia]] papuntang [[:Kategorya:Pangangasiwa ng Wikipedia]]. Patunay: sa bersiyong enWiki: Wikipedia:Featured articles -> Category:Wikipedia featured content (walang katumbas sa tlWiki sa ngayon) -> Category:Wikipedia editorial validation (walang katumbas) -> Category:Wikipedia administration. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 04:49, 28 Agosto 2026 (UTC) :Pinalitan ko ang kategorya sa [[:Kategorya:Pangangasiwa ng Wikipedia]], at nagpaskil din ako tungkol sa pagbabagong ito sa [[Usapang Wikipedia:Mga napiling artikulo#Kahilingan sa pagbago ng kategorya]]. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 19:50, 29 Agosto 2026 (UTC) == Ikalimang kahilingan sa pagbabago ng kategorya == *[[Tulong:Paghahanap]] Mula sa kasalukuyang [[:Kategorya:Wikipedia]] papunta sa [[:Kategorya:Wikipedia help]]. Salamat po. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 05:05, 28 Agosto 2026 (UTC) :Pinalitan ko ang kategorya sa [[:Kategorya:Tulong]], at nagpaskil din ako tungkol sa pagbabagong ito sa [[Usapang tulong:Paghahanap]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 19:06, 29 Agosto 2026 (UTC) == Ikaanim na kahilingan sa pagbabago ng kategorya == [[Wikipedia:Pamantayang pangwika]], pakitanggal po ang [[:Kategorya:Wikipedia]]. Dahil itutuon na lang ang Kategorya:Wikipedia sa mga paksang tungkol sa mismong Wikipedia, hindi sa pangangasiwa nito. Gayundin, naniniwala po akong sapat na ang tatlong kategorya nito kaya hindi na kailangang ikategorya ito sa [[:Kategorya:Pangangasiwa ng Wikipedia]]. Salamat. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 05:15, 28 Agosto 2026 (UTC) :Tinanggal ko ang [[:Kategorya:Wikipedia]], at pinaskil ko din ang pagtanggal sa [[Usapang Wikipedia:Pamantayang pangwika#Kahilingan sa pagtanggal ng kategorya]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 19:58, 29 Agosto 2026 (UTC) ::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] maraming salamat po sa mga pagbabago. Ngayon lang po ako tumugon dahil naging abalá po ako sa matrabahong pag-rebyu ng mga larawang talaksan sa Commons hinggil sa ibinalik na mga larawan ng mga gusali sa [[Saudi Arabia]] dahil sa pagbabago ng kanilang batas sa karapatang-sipi. Mayroon na pong [[kalayaan sa panorama]] (FoP) sa KSA subalit para lang sa eksteryor ng mga likhang arkitektural, hindi sa mga disenyong interyor at sa mga bantayog gaya ng mga lilok, estatwa, miyural, at ''graffiti''. ''Regards'', <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 04:21, 30 Agosto 2026 (UTC) == [[:Kategorya:Wikipedia libro]] at [[Padron:Wikipedia-Books]] == Mukhang hindi na ginagamit ang nasabing mga pahina/nilalaman sa Wikipediang Ingles. Batay sa [[w:en:Wikipedia:Templates for discussion/Log/2021 April 7#Template:Wikipedia book]] at [[w:en:Wikipedia:Village pump (proposals)/Archive 177#Deprecate linking to Wikipedia books in templates and articles]], isang palyadong pagpupunyagi ang Wikipedia Books (huwag pong ikalito sa Wikiaklat o ''[[Wikibooks]]''). Ayon sa [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Templates_for_discussion/Log/2021_April_7#Template:Wikipedia_books:~:text=Template%3AWikipedia%20bookedit nagkomentong ''anonymous IP user''], wala umanong interes ang Pundasyong Wikimedia sa pagsuporta ng ''Books extension''. Dagdag pa niya, "''the new PDF rendering engine (Proton) doesn't support books''" at "''it stands there is no point sending readers to an namespace where every page is flagged with a banner saying the service has been withdrawn, and this state of affairs that does not seem likely to change in the future''." Oras na rin po bang alisin na rin ng Wikipediang Tagalog ang anumang padron at kategorya na nagtuturo sa pumalyang eksperimentong "Wikipedia Books"? <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 05:52, 28 Agosto 2026 (UTC) Iba pang konteksto: ang malaking ''boilerplate box'' sa [[w:en:Wikipedia:WikiProject Wikipedia-Books]]. Babanggitin ko po rito ang naglikha ng kategorya at padron na si {{ping|DragosteaDinTei}} para hingan ang kaniyang panig, kahit na [https://guc.toolforge.org/?by=date&user=DragosteaDinTei noong Abril 2022 pa ang huling ambag niya sa buong Wikimedia]. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 05:55, 28 Agosto 2026 (UTC) Marahil, iwan muna po nating bukas ang diskusyon na ito sa loob ng mga 3 buwan? Para may ''consensus'' kung gayahin na rin po natin ang naging pasiya sa enWiki na alisin na ang tampok na "Wikipedia Books"? <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 04:54, 30 Agosto 2026 (UTC) Tila maraming nakaugnay sa Wikipedia Books. [https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Ano_ang_nakakawing_dito/Padron:Wikipedia-Books Siyam na mga artikulo] ang gumagamit ng tampok na ito. Marahil, kailangan ng sapat na ''consensus'' sa pag-alis ng ''feature'' na ito dahil magiging malaki ang epekto kung susunod tayo sa naging pasiya sa Wikipediang Ingles. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 09:39, 18 Setyembre 2026 (UTC) == Mga talakayang nakasama pa rin sa Wikipedia backlog == Magandang araw mga tagapangasiwa. Narito ang apat na mga talakayan na nakabilang pa rin sa [[:Kategorya:Wikipedia backlog]] kahit na maraming taon nang binura ang mga midyang hiniling na burahin. *[[Wikipedia:Images and media for deletion/2007 Enero 28]] *[[Wikipedia:Images and media for deletion/2007 Pebrero 15]] *[[Wikipedia:Images and media for deletion/2007 Marso 25]] *[[Wikipedia:Images and media for deletion/2007 Marso 26]] Pakisara po ang mga talakayan na iyon. Salamat po. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 06:51, 7 Setyembre 2026 (UTC) :{{Done}} --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 09:09, 8 Setyembre 2026 (UTC) == Geography articles contributed by TentingZones1 == {{user|TentingZones1}}. Sample articles: [[Oyem]] and [[Bad Elster]]. For the benefit of the user being referred, I chose English as the main language for this discussion. While they might have good intentions, several of their contributions exhibit apparent reliance on some sophisticated method for machine translation and did not undergo manual human proofreading. I have already noticed their contributions since around April this year. While I initially ignored these contributions, thinking that other users would fix these articles, it appears no one fixed those articles. Here are some indicators of unedited machine translation passages: ;[[Oyem]] *Excessive reliance on Subject-Verb-Object (SVO) despite Tagalog being a mainly Verb-Subject-Object (VSO) language. *''{{xt|...ang Oyem ay naging kabisera ng agrikultura ng Woleu-Ntem...at gumana bilang isang node ng logistik na tumatawid sa hangganan kasama ang Cameroon at Ekwatoryal Guinea.}}''" - indicator of literal translations. "Node of logistics" literally translated instead of either "sentro ng transportasyon" or "sentro ng kalakalan" or "bagsakan ng mga kalakal" depending on the context of the sentence. *''{{xt|...pangangaso ng karne ng puno...}}'' - literally translated from "bushmeat." ;[[Bad Elster]] *''{{xt|...isang bayan ng spa sa distrito ng...}}'' - literal translation for "spa town." *Again, excessive SVO reliance instead of VSO. I have some suspicion that the sophisticated machine translation were made using AI chats. Google Translate does not generate too many "hyperliteral" translations, based from my experience on the extensive usage of it as the ''starting point''. Do note that I manually review and proofread the outputs with help from Glosbe, KWFDiksiyonaryo site, and DiksiyonaryoPH site, as well as my own understanding. Other users should act on these geography articles. With many articles having created, it's a challenge to fix them all. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 06:31, 9 Setyembre 2026 (UTC) :Napag-usapan na ang mga isyu. Gayunpaman, ang heograpiya ang mas pinipili sa ngayon. Dahil sa kakulangan ng mga katutubong salita upang payagan ang pag-konbert sa lokal na bersyon, kailangang magpokus ang diksyunaryo sa ngayon. :Minsan maaaring hindi maintindihan ang mga salita dahil sa kakulangan ng kaalaman sa ilang mga salitang may kaugnayan sa heograpiya bilang pangunahing alalahanin. :Gayunpaman, nagpasya akong huminto muna sa paggawa ng mga artikulo pagkatapos. :(Ang ilang artikulo ay isinalin sa [[:de:Thurmansbang|de]], [[:en:Dormaa Ahenkro|en]], at [[:fr:Larochemillay|fr]] bilang halimbawa. :Gayunpaman, sa susunod ay dapat ko itong maingat na iugnay bilang isang pinagmulan sa ibang mga edisyon ng wika.) :Hanggang sa makarating ang konsensya, maaari ninyo akong i-email, hangga't maaari, upang subukang maunawaan ang pangunahing problema tungkol sa "isyu sa paggamit ng mga salita" sa heograpiya. Salamat. :Sa kasalukuyan, lahat ng plano sa paggawa ng pahina ay itinigil muna. [[Tagagamit:TentingZones1|TentingZones1]] ([[Usapang tagagamit:TentingZones1|kausapin]]) 06:53, 9 Setyembre 2026 (UTC) :Minsan ang kahulugan ang pangunahing problema. Kapag isinasalin ang salita, hindi ito nagiging pangkalahatang termino na may kaugnayan dito. :Dahil kakaunti lamang ang mga salitang Tagalog na nasa humigit-kumulang sampung libo, posibleng makahanap ng ilang mga salitang hiram partikular tulad ng Espanyol (gayunpaman, nawala na ito pagkatapos ng pananakop ng mga Amerikano noong unang bahagi ng ika-20 siglo). :Sa [[Oyem]]: *"bush" = "palumpong" *"meat" = "karne" :Sa [[Bad Elster]]: *"spa town" = "bukal na mineral ng bayan" :Pati na rin ang marami pang mga artikulo na may kaugnayan sa heograpiya (hindi lang iyon, mayroon ding "luto") :Obserbahan ito hangga't maaari kung ang salita ay hindi nauugnay sa mga ibinigay. Suriin ito pagkatapos? [[Tagagamit:TentingZones1|TentingZones1]] ([[Usapang tagagamit:TentingZones1|kausapin]]) 07:00, 9 Setyembre 2026 (UTC) :Gayunpaman, dahil hindi ko pa naiintindihan ang pagkakasunod-sunod ng mga salita, napagpasyahan kong tuluyan nang itigil ang paggawa ng mga bagong artikulo dito sa proyekto maliban na lang kung magagawa ang mga posibleng plano sa hinaharap. Matagal ko pang naintindihan ang lahat ng aking makakaya dahil sa kakulangan ng pagsusuri sa pagkakasunod-sunod ng mga salita bago ko ito naisip para sa paggawa ng artikulo, sa palagay ko. (Maaari kang mag-email kung ayaw mong mabunyag ang ilang mga alalahanin sa privacy bukod pa sa mga ito? Minsan ay hindi na kailangan ang mga kasalukuyang isyu na naunang naobserbahan tungkol sa mga artikulo tungkol sa heograpiya. Babawiin ko ito hanggang sa maging maayos ang mga plano.) [[Tagagamit:TentingZones1|TentingZones1]] ([[Usapang tagagamit:TentingZones1|kausapin]]) 07:15, 9 Setyembre 2026 (UTC) ::Gayunpaman, hindi ako eksperto sa pag-aaral ng isa sa mga salitang literal na nangangahulugang "to". Sa kasalukuyan, nahihirapan akong isipin ang mga salitang "paano kung" na karaniwang ginagamit dahil karaniwang ginagamit ang VSO. Ngunit, sa hinaharap ay hindi pa tiyak kaya umaasa akong mauunawaan at masusuri ko ito sa malapit na hinaharap hangga't maaari. Ito ang aking huling pag-edit, kaya pagkatapos nito ay [[Natatangi:Tagagamit_ng_e-liham/TentingZones1|maaari ninyo akong kontakin sa pamamagitan ng email. / ''This is my final edit, so after that you can contact me by email.'' (Hanggang sa muli sa hinaharap hangga't maaari dito sa proyekto. Paalam. / ''Until I back in the future as possible here in the project. Farewell.'')]] [[Tagagamit:TentingZones1|TentingZones1]] ([[Usapang tagagamit:TentingZones1|kausapin]]) 07:33, 9 Setyembre 2026 (UTC) :::I'll leave to other users on evaluating {{u|TentingZones1}}'s responses. I feel their response isn't "natural." Even if I'm a ''[[Tsinong Pilipino|FilChi/Chinoy]]'', I can guess which Tagalog text is natural to read. Anyway, I made another research on at least one more contribution, '''[[Lalawigan ng Ogooué-Ivindo]]''': :::::1. It bears a tiny slip of English text, alongside excessive SVO usage: "''{{xt|Ang lalawigang ito, na naglalaman ng libu-libong kilometro kuwadrado ng rainforest, ang pinakamalaki at pinakakaunting populasyon at hindi gaanong maunlad kaysa sa ibang bahagi ng bansa. <u>As of 2013 it had a population of 63,293</u> Noong 2013, mayroon itong populasyon na 63,293 katao. Ang pangunahing bayan ay ang Makokou.}}''" :::::2. Using "tahanan" as a literal translation of "home" instead of a more natural word, like lokasyon. Or, altering the entire sentence but not sacrificing the message and context of the original thought: "''{{xt|Ang mga pangunahing kalsadang dumadaan sa probinsya ay ang mga kalsadang RN3 at RN4. Ang Makokou ay tahanan ng Paliparan ng Makokou.}}''" :::::3. Excessive translation of highly technical terms like "yellow fever" even if [https://diksiyonaryo.ph/search/yellow%20fever?page=1 diksiyonaryoPH did not translate it], as well as "sumiklab ang isang pagsiklab ng Ebola...": "{{xt|Noong Enero 1995, sumiklab ang isang pagsiklab ng Ebola virus sa mga kagubatan ng Ogooué-Ivindo. Siyam sa 19 na tao ang namatay sa mga kaso na naitala mula sa populasyon na 350 katao. Noong 2010, naiulat na patuloy na nakakaapekto ang dilaw na lagnat sa probinsya.}}" :::I do not call for the massive deletions of these articles, since they are quite valuable topics. However, I hope several users can help in cleaning up all of the translated articles they created. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 12:24, 9 Setyembre 2026 (UTC) ::::Hi @[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]], I can help with polishing some of these articles during my spare time. They’re certainly valuable enough to keep, so I’d be happy to help clean up the translations and improve the wording where I can. - [[Tagagamit:LknFenix|LknFenix]] ([[Usapang tagagamit:LknFenix|kausapin]]) 10:32, 10 Setyembre 2026 (UTC) :::::@[[Tagagamit:LknFenix|LknFenix]] Thank you for your efforts. Several categorizations need tweaking. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 10:51, 10 Setyembre 2026 (UTC) == Pagpapalit ng serbidor - May parating na panahon na maaari mo lamang basahin ang iyong wiki na hindi tatagal nang masyado == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Basahin ang mensaheng ito sa ibang wika]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] Ililipat ng [[foundation:|Pundasyong Wikimedia]] ang trapikong dumadaloy sa pagitan ng mga sentro ng datos (''data centers'') nito. Sisiguraduhin nito na mananatiling ''online'' ang Wikipedia at ang mga iba pang wiki ng Wikimedia kahit kung lumipas ang isang sakuna. Ililipat ang lahat ng trapiko sa '''{{#time:j xg|2026-09-23|tl}}'''. Magsisimula ang pagpapalit sa '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]'''. Sa kasamaang palad, dahil sa limitasyon sa [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], kailangan munang ihinto ang lahat ng pagbabago habang ginagawa ang paglilipat. Humihingi po kami ng paumanhin para sa pagkagambalang ito, at sinisikap naming mabawasan ito sa mga susunod na panahon. May ipapakitang bandera sa lahat ng mga wiki 30 minuto bago magsimula ang operasyong ito. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">This banner will remain visible until the end of the operation.</span> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Makababasa ka, nguni hindi makakapagbago, ng lahat ng mga wiki sa loob lamang ng maikling panahon.''' * Hindi ka makakapagbago ng hanggang sa isang oras sa {{#time:l j xg Y|2026-09-23|tl}}. * Kung susubukin mong magbago o maglagak sa mga oras na ito, makakikita ka ng mensahe ng kamalian. Inaasahan namin na walang mawawala na pagbabago sa mga minutong ito, ngunit hindi namin ito maipapangako. Kung nakikita mo ang mensahe ng kamalian, mangyaring maghintay hanggang bumalik sa normal na ang lahat. Pagkatapos niyon ay maaari mo nang mai-save ang iyong edit. Pero, amin namin kayong pinapayuhan na gumawa muna ng kopya ng iyong mga pagbabago, upang makasigurado. ''Mga ibang epekto'': * Babagal ang mga ''background job'' at maaaring tanggalin ang ilan. Maaaring hindi maisasapanahon ang mga pulang kawing ng kasimbilis ng normal. Kung maglilikha ka ng artikulo na nakakawing na sa ibang lugar, mas matagal na mananatiling pula ang kawing. Kailangang pahintuin ang mga ilang pangmatagalang iskrip. * Inaasahan namin na ang mga ''code deployment'' ay mangyayari katulad ng sa anumang ibang mga linggo. Pero, may mga ''case-by-case code freezes'' na mangyayari sa tamang panahon kung kakailanganin nila ito pagkatapos. * Hindi magagamit ang [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] ng mga nasa 90 minutos. Maaaring ipagpaliban ang proyektong ito kung kinakailangan. Maaari mong [[wikitech:Switch_Datacenter|basahin ang iskedyul sa wikitech.wikimedia.org]]. Ihahayag ang anumang pagbabago sa iskedyul. '''Mangyaring ibahagi ang impormasyon sa iyong pamayanan.'''</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 Setyembre 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> jw190bkwp15ti75nyy4iallst9wfsoj 0 4693 2226025 2217754 2026-09-17T23:35:59Z ~2026-50378-99 166442 /* Reyna ng kagandahan */ 2226025 wikitext text/x-wiki {{redirect|Diliman|halamang-gamot na diliman|Stenochlaena palustris|sa ibang gamit|Diliman (paglilinaw)}} {{Infobox Philippine city 2 | infoboxtitle = Lungsod Quezon | image_flag = Quezon City Flag.svg | sealfile = Ph_seal_ncr_quezoncity.png | locatormapfile = Ph_locator_ncr_quezoncity.png | imagesize = 250px | caption = Mapa ng [[Kalakhang Maynila]] na nagpapakita ng lokasyon ng Lungsod Quezon. | image_skyline = Quezon City Montage.png | image_caption = <!--(Mula itaas, kaliwa hanggang kanan): [[Eastwood City]], [[Quezon Memorial Circle]], tanawing himpapawid ng Lungsod Quezon, [[EDSA Shrine]], at [[Abenida Katipunan]].--> | region = [[Kalakhang Maynila|Pambansang Punong Rehiyon]] | province = — | districts = Una sa ika-apat na distrito ng Lungsod Quezon | barangays = 142 | class = Unang klaseng lungsod; mataas na urbanisado | mayor = Joy Belmonte | vice_mayor = Gian Sotto | founded = 12 Oktubre 1939 | cityhood = 12 Oktubre 1939 | website = [http://www.quezoncity.gov.ph www.quezoncity.gov.ph] | areakm2 = 161.12 | language = [[Wikang Tagalog|Tagalog]]<br>[[Taglish]] | population_as_of = 2000 | population_total = 2173831 | latd = 14| latm = 38| lats = | latNS = N | longd = 121| longm = 2| longs = | longEW = E }} Ang '''Lungsod Quezon''' (Ingles: ''Quezon City'', pinaikling '''QC''') o '''Lungsod ng Quezon<ref>{{cite PH act|chamber=HB|number=3930|title=Tandang Sora Holiday Act of 2019|url=https://hrep-website.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/legisdocs/basic_18/HB03930.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120164113/https://hrep-website.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/legisdocs/basic_18/HB03930.pdf|url-status=dead|archive-date=20 Enero 2022|publisher=House of Representatives of the Philippines|access-date=12 Agosto 2025|quote=January 6 of every year is hereby declared as a special non-working holiday in the entire City of Quezon...|date=2019}}</ref>''' ay ang pinakamayaman at [[populasyon|pinakamataong]] lungsod sa [[Pilipinas]]. Ayon sa senso noong 2024, ang lungsod ay may populasyon na 3,084,270 katao. Itinatag ito noong 12 Oktubre 1939 at ipinangalan kay [[Manuel L. Quezon]], ang pangalawang [[pangulo ng Pilipinas]]. Nagsilbi bilang kabisera ng Pilipinas ang Lungsod Quezon mula 1948 hanggang 1976, nang ibinalik ang pagtatalagang ito sa lungsod ng [[Maynila]]. Matatagpuan sa pulo ng [[Luzon]], isa ang Lungsod Quezon sa mga [[Mga lungsod sa Pilipinas|lungsod]] at [[Munisipalidad sa Pilipinas|munisipalidad]] na binubuo ng [[Kalakhang Maynila]], ang Pambansang Punong Rehiyon ng Pilipinas. Nilayon ng lungsod na maging pambansang kabisera ng Pilipinas na papalit sa Maynila, dahil dumaranas ang huli ng pagsisikip, kawalan ng tirahan, mahinang sanitasyon, at matinding trapiko. Upang gawin ang Lungsod Quezon, ilang baryo ang inukit mula sa mga bayan ng [[Caloocan]], [[Marikina]], [[San Juan, Kalakhang Maynila|San Juan]] at [[Pasig]], bukod pa sa walong malalawak na ari-arian na binili ng pamahalaan ng Pilipinas para sa layuning ito. Opisyal itong idineklara bilang pambansang kabisera noong 12 Oktubre 1949, at ilang kagawaran at institusyon ng pamahalaan ang lumipat palabas ng Maynila papunta sa bagong kabiserang lungsod. Nangangailangan ito ng pagpapalawak ng lungsod pahilaga, na siyang dahilan upang kunin ang Novaliches mula sa Caloocan na hinati ito sa dalawang hindi magkadikit na bahagi. Ilang baryo rin ang kinuha mula sa San Mateo at ilang bahagi ng Montalban. Gayunpaman, noong 24 Hunyo 1976, ipinagpatibay ng Presidential Decree Blg. 940 na ibalik sa estado ng pambansang kabisera ang Maynila, habang ang buong Kalakhang Maynila ay itinalaga bilang luklukan ng pamahalaan.<ref name="qcpubliclibrary.org">{{cite web |date=21 Nobyembre 2006 |title=History of Quezon City Public Library |url=http://www.qcpubliclibrary.org/downloads/Full_History_Of_QC_Public_Library.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924083508/http://www.qcpubliclibrary.org/downloads/Full_History_Of_QC_Public_Library.pdf |archive-date=24 Setyembre 2015 |access-date=12 Agosto 2025 |website=QC Public Library}}</ref><ref name="GovPH-PD940">{{cite PH act|chamber=PD|number=940, s. 1975|url=https://www.officialgazette.gov.ph/1976/05/29/presidential-decree-no-940-s-1976/|title=Establishing Manila as the Capital of the Philippines and as the Permanent Seat of the National Government|access-date=12 Agosto 2025|date=29 Mayo 1976|publisher=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette of the Republic of the Philippines]]|archive-date=25 Mayo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525084430/https://www.officialgazette.gov.ph/1976/05/29/presidential-decree-no-940-s-1976/|url-status=dead}}</ref> Kilala ang Lungsod Quezon para sa sining nito, industriya ng libangan at midya, at angkop na tinatawag na "City of Stars". Nasa lungsod ang mga punong-tanggapan at estudyo ng mga pangunahing himpilang pagsasahimpapawid. Kilala rin ito sa komersyo, edukasyon, pananaliksik, teknolohiya, politika, turismo at palakasan. Ilang sangay ng pambansang pamahalaan kabilang ang [[Hugnayan ng Batasang Pambansa]], ang upuan ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]], ang matatagpuan sa lungsod. Isang nakaplanong lungsod ang Lungsod Quezon. Sinasaklaw nito ang kabuuang lawak na {{convert|161.11|sqkm|sp=us}}, na siyang pinakamalaking lungsod sa Kalakhang Maynila sa mga tuntunin ng lawak ng lupa. Ito ay politikal na nahahati sa anim na distrito ng kongreso, na kumakatawan sa lungsod sa Mababang Kapulungan ng [[Kongreso ng Pilipinas]]. Mayroong 142 barangay ang lungsod sa ilalim ng Pamahalaang Lungsod. Ang mga kagawaran at ahensya ng pambansang pamahalaan ay kadalasang matatagpuan sa unang ''National Government Center'' (NGC) sa Diliman, at ang pangalawang ''National Government Center'' sa Batasan Hills, kung saan matatagpuan ang Mababang Kapulungan ng Kongreso ng Pilipinas. Karamihan sa hilagang bahagi ng lungsod ay nasa paanan ng kabundukan ng [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]], kabilang ang La Mesa Watershed Reservation, ang pinakamalaking palatubigan sa Metro Manila at isang itinalagang protektadong lugar. == Kasaysayan == [[File:Manuel L. Quezon (November 1942).jpg|thumb|left|200px|Pangulo ng Komonwelt [[Manuel L. Quezon]].]] Bago malikha ang Lungsod Quezon, ito ay binubuo ng mga maliliit na bayan, tulad ng San Francisco del Monte, Novaliches, at Balintawak. Noong 23 Agosto 1896, ang Katipunan na pinamumunuan ni [[Andres Bonifacio]] ay nagsimula ng himagsikan laban sa [[Espanya]] sa tirahan ni [[Melchora Aquino]] sa Pugad Lawin (ngayon ay Bahay Toro at Project 8). Noong unang kalahati ng ikadalawampung siglo, pinangarap ni Pangulong Manuel L. Quezon na magkaroon ng isang bagong kapital ng bansa, papalitan nito ang Maynila na siyang kasalukuyan noong panahong iyon, at tirahan sa maraming manggagawa. Pinaniniwalaan na ang nauna niyang pagtungo sa bansang [[Mehiko]] ay ang nag-impluwensiya sa pangarap na ito. Noong 1938, nilikha ni Pangulong Quezon ang People's Homesite Corporation at bumili ng 15.29&nbsp;km² lupa mula sa lupain ng pamilya Tuason. Ipinasa ng Pambansang Asemblea ng Komonwelt ng Pilipinas ang Commonwealth Act 502 na kilala bilang "Charter ng Lungsod Quezon" na noong una ay inimungkahing Lungsod ng Balintawak. Matagumpay na namungkahi nina Narcisco Ramos at Ramon Mitra, Sr. na maipangalan ang nasabing lungsod sa kasalukuyang pangulo ng panahong iyon. Pinahintulutan ni Pangulong Quezon na maipasa ang nasabing panukala upang maging batas ng wala ang kanyang lagda noong 12 Oktubre 1939, at dito naitatag ang Lungsod Quezon. Matapos ang digmaan, ang Republic Act No. 333 na kung saan naayos ang mga hangganan ng Lungsod Quezon at [[Caloocan|Lungsod ng Kalookan]] ay nilagdaan ni Pangulong Elpidio noong 17 Hulyo 1948. Isinasaad din nito na ang nasabing lungsod ang magiging bagong kapital ng bansa at ang lawak nito ay 156.60&nbsp;km². Ang Baesa, Talipapa, San Bartolome, Pasong Tamo, Novaliches Poblacion, Banlat, Kabuyao, Pugad Lawin, Bagbag, at Pasong Putik na dating mga bahagi ng Novaliches ay may lawak na 8, 100 hektarya, ay kinuha mula sa Lungsod ng Kalookan at ibinigay sa Lungsod Quezon. Ito ang dahilan kung bakit nahati ang Lungsod na Kalookan sa dalawa - ang katimugang hati ay urbanisado at ang hilagang bahagi ay sub-rural. Noong 16 Hunyo 1950, binago ang Charter ng Lungsod Quezon ng Republic Act 537, kung saan nabago ang lawak ng siyudad sa 153.59&nbsp;km². Tuwirang 6 na taon ang dumaan, noong 16 Hunyo 1956, marami pang binago sa lawak ng siyudad, ang Republic Act No. 1575 na nagbago sa lawak ng siyudad sa 151.06&nbsp;km². Nakasaad sa pooksapot ng pamahalaan ng Lungsod Quezon na ang lawak ng lungsod ay 161.12&nbsp;km². Noong 1 Oktubre 1975, idinaos sa Lungsod Quezon ang "[[Thrilla in Manila]]" na laban nina [[Muhammad Ali]] at [[Joe Frazier]]. Sa Presidential Decree No. 824 ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]], nalikha ang Kalakhang Maynila (Metro Manila). Ang Lungsod Quezon ay naging isa sa 17 lungsod at munisipalidad ng Kalakhang Maynila. Nang sumunod na taon, ibinalik sa Lungsod ng Maynila ang pagiging kapital ng bansa mula sa Lungsod Quezon sa pamamagitan ng Presidential Decree No. 940. Noong 31 Marso 1978, inutos ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]] na ilipat ang mga labi ni Pangulong Manuel L. Quezon mula sa Manila North Cemetery papunta sa bagung-tayong Quezon Memorial Monument na napapalibutan ng [[Elliptical Road]], Manuel L. Quezon monument, at ang City Hall. Noong 22 Pebrero 1986, ang bahagi ng [[Abenida Epifanio de los Santos]] (o EDSA) na nasa Lungsod Quezon ay ang lugar kung saan naganap ang mapayapang People Power Revolution. Noong 23 Pebrero 1998, pinirmahan ni Pangulong [[Fidel V. Ramos]] ang Republic Act No. 8535. Isinasaad ng nasabing batas na magkakaroon ng isang Lungsod ng Novaliches na binubuo ng 15 pinaka-hilagang mga barangay ng Lungsod Quezon. Ngunit sa sumunod sa plebesito noong 23 Oktubre 1999, mayorya ng mga nakatira sa lungsod ang tumutol sa paghiwalay sa Novaliches. Ang pamahalaan ng Lungsod Quezon ang unang lokal na pamahalaan sa Pilipinas na may kompyuterisadong paraan sa pagsisiyasat sa real estate at sa sistema ng pagbabayad nito. Nagdevelop ng sistemang database ang pamahalaan ng lungsod na ngayon ay nasa 400, 000 property units na may kakayahan na itala ang mga bayad. == 1939 Masterplan == Noong 1938, itinulak ni Pangulong Manuel L. Quezon ang mga plano para sa isang bagong lungsod kapital. Sumisikip na sa Maynila at ang mga tagapayong pangmilitar ni Pangulong Quezon ay nagsasabi na ang Maynila, na nasa tabi ng isang look, ay isang madaling target para pasabugin ng barkong pandigma kung sakaling atakihin at ang mga pagkakataon ay mataas noong mga taon bago ang giyera. Wala sa isip ng mga tagapayo ni Pangulong Quezon ang pagkakataon ng mga atake mula sa himapapawid. Gayunman, itinulak pa rin ni Quezon ang sining na magtayo ng kapital, 15&nbsp;km mula sa Look ng Maynila (malayo para sa mga baril pandagat). Tinawagan niya si [[William E. Parsons]], isang Amerikanong arkitekto at planner, na siya ring konsultant na arkitekto mula pa sa simula ng okupasyon ng mga Amerikano sa bansa. Sinimulan ni Parsons ang plano at tumulong sa pagpili sa Diliman (Tuason) Estate bilang lugar para sa bagong lungsod. Sa kasamaang-palad, namatay si Parsons sa sumunod na taon. Ang katuwang niyang si Harry Frost ang nagtuloy ng balak. Nakipagtulungan si Frost kina [[Juan Arellano]], Engr. E. D. Williams, at Arkitektong Panlandscape at Planner na si Louis Croft para gumawa ng isang grand master plan para sa bagong kabisera, ang Lungsod Quezon. Inaprubahan ang balak ng mga Pilipinong awtoridad noong 1941. Sa kalagitnaan ng lungsod ay isang 400-ektaryang parke, halos kasing-laki ng Central Park ng New York at tinutukoy ng [[Abenida North|North]], [[Abenida Timog|South (Timog)]], East, at West Avenues. Sa isang panulukan ng inimungkahing Diliman Quadrangle ang binalak ilagak ang isang 25-ektaryang lote. Dito ilalagay ang isang malaking gusaling kapitolyo parang sa [[Lehislaturang Pilipino]] at mababang mga gusali para sa mga tanggapan ng mga kongresista. Sa magkabilang panulukan ay binalak itayo - ang bagong Palasyo ng Malacañan at ang gusali ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]. Ang tatlong sangay ng pamahalaan ay sa wakas mailalagay na sa tabi ng isa't isa. == Topograpiya == [[Talaksan:Qc-welcome-rotonda-2010.JPG|thumb|200px|Tanawin ng Lungsod Quezon mula sa himpapawid, kasama ang Mabuhay Rotonda sa harapan.]] Ang lungsod ay nakalagak sa itaas ng Talampas ng Guadalupe na isang medyo mataas na talampas sa hilagang-silangang bahagi ng lungsod - sa pagitan ng mga mababang lupain ng Maynila sa timog-kanluran at sa Lambak ng Marikina sa silangan. Sa katimugang bahagi matatagpuan ang makitid na Ilog San Juan at ang mga tributaryo nito sa Ilog Pasig, habang sa hilaga naman ng siyudad matatagpuan ang makitid ding Tullahan River. Ang Lungsod Quezon ay hinahangganan ng [[Maynila|Lungsod ng Maynila]] sa timog-kanluran, mga Lungsod ng [[Kalookan]] at [[Valenzuela]] sa kanluran at hilagang-kanluran. Sa timog naman ay ang mga Lungsod ng [[San Juan, Kalakhang Maynila|San Juan]] at [[Mandaluyong]]. Samantala, ang mga Lungsod ng [[Marikina]], at [[Pasig]] ang humahanggan sa Lungsod Quezon sa timog-silangan. Sa hilaga naman, sa kabila ng Ilog Marilao ay ang Lungsod ng [[San Jose del Monte]] sa probinsiya ng [[Bulacan]] at sa silangan ay ang mga bayan ng [[Rodriguez, Rizal|Rodriguez]] at [[San Mateo, Rizal|San Mateo]], parehong nasa probinsiya ng [[Rizal]]. Nahahati ang lungsod sa ilang mga pook. Ang katimugang bahagi ng lungsod ay nahahati sa Diliman, Commonwealth, ang mga Project, Cubao, Kamias, Kamuning, New Manila, San Francisco del Monte, at Santa Mesa Heights. Ang hilagang bahagi ng lungsod ay ang Fairview at Lagro, ngunit kadalasan ay tinatawag itong Novaliches. Karamihan sa mga pook na ito ay walang nakatukoy na hangganan at sa kalikasan ay pamahayan (residential). == Ekonomiya == [[Talaksan:Smart Araneta Coliseum Basketball setup.jpg|thumb|left|200px|Araneta Coliseum]] Malawak at Iba't iba ang pangunahing pinagkikitaan sa Lungsod Quezon, subalit pangunahing mapapangkat ito sa telekomunikasyon, edukasyon, pangpamahalaan, komersyal, industrial, retail, at professional. Dahil malawak ang lungsod Quezon, binubuo ito ng limang pangunahing hiwa-hiwalay na lundong pangkalakalan. Ito ay ang mga sumusunod: ===== Cubao ===== Ang pinakalumang lundong pangkalakalan ''(commercial)'' ng lungsod kung saan makikita ang Aurora Tower at mga shopping mall. Isang langkap na panlibangang parke ang Fiesta Carnival na napalitan na ng isang sangay ng Shopwise, isang lokal na pamilihan. Makikita rin dito ang [[Araneta Coliseum]], na isang kilalang lugar na pinagdadausan ng mga consyerto at laro. ===== Eastwood ===== Una itong tinaguyod at pinaunlad ng Megaword Corporation bilang isa sa natatanging lundo ng kalakalang Information Technology sa bansa. Sa kasulukuyan ang Eastwood City ay ang pinakakilalang pook na kumakanlong sa negosyong IT. Mahigit sa 70,000 libong mangagawa, professional, at negosyante ang nagpapaunlad at nagtratrabaho dito. ===== Quezon City Central Business District ===== Matatagpuan sa Hilagang Tatsulok ng gitnang lungsod Quezon. Ito ay ang pinakabagong tinataguyod na lundong pangkalakalan ng Lungsod. Binuo sa pamumuno ng dating alkalde na si Sonny Belmonte at sa pakikipagtulungan sa Ayala Corporation. Inaasahang maging lundo ito ng transportasyong pangmasa sa hilaga dahil na rin sa apat na pangmasang riles na inaasahang magsasabang dito. ===== Eton City ===== ===== U.P. Ayala land techno hub ===== Tinaguyod bilang liwasan ng mga kumpanya ng pananaliksik at pag-unlad sa pagtutulungan ng Ayala Corporation at ng Unibersidad ng Pilipinas. Ito ay matatagpuan sa kanlurang lupain na sakop ng [[Unibersidad ng Pilipinas]]. Sa Quezon City rin matatagpuan ang punung-tanggapan ng mga malalaking estasyon ng telebisyon, tulad ng [[TV 5]], [[ABS-CBN]], [[GMA Network]], [[GEM TV]], [[UNTV]], [[Net 25]], [[PTV 4]], [[RPN]], at [[IBC 13]]. Ang mga abenida ng [[Abenida Tomas Morato|Tomas Morato]] at [[Abenida Timog|Timog]] ay kilala sa pagkakaroon ng mga hile-hilera ng mga restawran samantala ang [[Abenida Banawe|Banawe Avenue]] ay kilala bilang "Autoparts Capital of the Philippines" dahil dito matatagpuan ang malakas na konsentrasyon ng mga tindahan ng mga bahagi at aksesoryas ng mga kotse at tirahan din sa mga kumpol ng mga awtentikong kainang{{efn|restawran}} Tsino bukod sa Binondo. == Komunikasyon == Ang komunikasyong sistema ng Lungsod Quezon ay pinaglilingkuran ng [[Kompanya ng Teleponong Pangmalayuan ng Pilipinas|'''PLDT''']], [[Globe Telecom|Ang '''Globe Telecommunications Inc''', (o mas kilala bilang '''Globe''')]], [[Bayan Telecommunications|Ang '''Bayan Telecommunications''']], [[Dito Telecommunity|'''Ayos Dito''']], at iba pa. Ang networking selyular sa Pilipinas, patikular sa mga lugar metropolitano, ay bumibilis sa pagbilis kasama ang mababang halaga ng mga tawag at text messaging. Ilan sa mga malalaking kompanya na kumokontrol sa mga network selyular sa Pilipinas at sa Lungsod Quezon tuwiran ay ang [[Globe Telecom]], [[Smart Communications|Smart Telecommunications (PLDT)]], at [[Sun Cellular]] mula sa [[Digitel]]. == Transportasyon == Ang lungsod ng Quezon ay binabagtas ng iilan sa pinakamalaking daanan at highway ng Kalakhang Maynila. Ang pangunahing gamit na lulan sa lungsod ay dyip, bus, traysikel, at mayroon ding pumapasadang pedicab sa ilang mga barangay. Bukod sa mga nabanggit ay pinaglilingkuran din ito ng ilan sa mga pangmasang riles. === Pangunahing Lansangan === Dahil ang Lungsod Quezon ay isang binalak na lungsod, na benepisyuhan ito ng maayos na pagplaplano ng lansangan. Malalawak ang mga kalsada ng Lungsod Quezon, na dinisenyo para sa sasakyan. Ang mga pangunahing lansangan na bumabagtas dito at ang mga sumusunod: * [[Abenida Commonwealth]] * [[Bulebar Aurora]] * [[Abenida Quezon]] * [[Abenida Epifanio de los Santos|Abenida EDSA]] * [[Metro Manila Skyway|Skyway]] * [[Daang Palibot Blg. 5]] === Quezon City Transport and Transport Management Department (QC TTMD) === Ang [https://quezoncity.gov.ph/departments/tf-transport-and-traffic-management/ Quezon City Traffic and Transport Management Department] o QC TTMD === Pangmasang Riles === Sa kasulukuyan, sineserbisyuhan ang lungsod ng tatlong pangmasang tren na bumabagtas sa mga pangunahin nitong daanan bilang alternatibong transportasyong pangmasa. Sila ang nagsisilbing tagahatid at tagakonekta sa mga katabi at karatig na lungsod at bayan ng Kalakhang Maynila. Ang mga sumsunod ay ang mga linya ng riles na nagseserbisyo sa lungsod. * [[Unang Linya ng Sistema ng Magaan na Riles Panlulan ng Maynila|Linya 1]] * [[Ikalawang Linya ng Sistema ng Magaan na Riles Panlulan ng Maynila|Linya 2]] * [[Ikatlong Linya ng Sistema ng Pangkalakhang Riles Panlulan ng Maynila|Linya 3]] ==== Kasulukuyang Ginagawa ==== * Linya 7 * Metro Manila Subway ==== Nakaplanong gawin ==== * Linya 4 * Linya 8 (Silangan-Kanlurang riles ng PNR) == Edukasyon == [[Talaksan:UP Quezon Hall (Diliman, Quezon City)(2019-04-29).jpg|thumb|200px|UP Diliman]] {{Commonscat|Quezon_City|Lungsod Quezon}} Maraming kilalang pamantasan ang matatagpuan sa Lungsod Quezon, ang isa doon ay ang [[Unibersidad ng Pilipinas, Diliman|Diliman kampus]] ng [[Unibersidad ng Pilipinas]], na itinatag noong Pebrero 1949. Dito rin matatagpuan ang Loyola Heights kampus ng [[Pamantasang Ateneo de Manila|Unibersidad ng Ateneo de Manila]], ang pangatlo sa pinakamatandang pamantasan sa Pilipinas. Bukod sa UP at Ateneo marami ring pamantasang matatagpuan sa lungsod. Ito ay ang mga sumusunod: * [[Quezon City Polytechnic University|Politeknikong Pamantasan ng Lungsod Quezon]] * [[Polytechnic University of the Philippines|Politeknikong Pamantasan ng Pilipinas]] - Commonwealth Campus * [[Pamantasang Manuel L. Quezon]] * [[New Era University|Pamantasang New Era]] * [[Pamantasan ng Dulong Silangan|Far Eastern University]] - Diliman Campus * [[Pamantasang Pangkompyuter ng AMA|AMA Computer University]] * [[Pamantasan ng Silangan|Unibersidad ng Silanganan]] * [[Philippine Women's University|Unibersidad ng Mga Kababaihang Pilipino]] * [[Pamantasang Our Lady of Fatima]] Sa Lungsod ng Quezon din matatagpuan ang pangunahing kampus ng Mataas na Paaralang Pang-agham ng Pilipinas, parte ng ahensyang pinamumunuan ng [[Kagawaran ng Agham at Teknolohiya (Pilipinas)|Kagawaran ng Agham at Teknolohiya]]. ==Demograpiko== {{Populasyon}} ==Mga kilalang tao== ===Mga pambansang bayani at makabayan=== * [[Melchora Aquino]] – Rebolusyonaryong [[Pilipina|Pilipina]] na kilala bilang "Dakilang Babae ng [[Rebolusyong Pilipino|Rebolusyon]]" at ang "Ina ng Balintawak" para sa kanyang mga kontribusyon. * Sen. [[Benigno Aquino Jr.]] – dating [[Senador ng Pilipinas]] at pinuno ng oposisyon noong [[Batas Militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|diktadurya ng Batas Militar]] ni [[Ferdinand Marcos]] === Pulitika at pamahalaan === {{Div col|colwidth=30em}} *[[Corazon Aquino]] – Ika-11 [[Pangulo ng Pilipinas]] *[[Gloria Macapagal Arroyo]] – Ika-14 [[Pangulo ng Pilipinas]], Ika-25 [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] *[[Benigno Aquino III]] – Ika-15 [[Pangulo ng Pilipinas]] *[[Tito Sotto]] – Ika-23 [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas]], dating bise-alkalde ng Lungsod Quezon, aktor at komedyante *[[Jose W. Diokno]] – Ika-32 [[Kalihim ng Katarungan (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Katarungan]], tagapagtatag na tagapangulo ng [[Komisyon sa Karapatang Pantao (Pilipinas)|Komisyon sa Karapatang Pantao]] at dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Orlando S. Mercado]] – Ika-20 [[Kalihim ng Pambansang Depensa (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Depensa]] at dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Mar Roxas]]– Ika-24 [[Kalihim ng Interyor at Pamahalaang Lokal]], Ika-38 [[Kalihim ng Transportasyon at Komunikasyon (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Transportasyon at Komunikasyon]], Ika-26 [[Kalihim ng Kalakalan at Industriya (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Kalakalan at Industriya]], at dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Miriam Defensor Santiago]] – dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Nikki Coseteng]] – dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Ricardo Rosario]] – Ika-189 [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|Katuwang Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]] *[[Cecilia Muñoz-Palma]] – Pilipinong hurista at ang unang babaeng [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|Katuwang Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]], miyembro at tagapangulo ng [[Komisyon Konstitusyonal ng Pilipinas noong 1986]] *[[Alfredo Benjamin Caguioa]] – Ika-177 [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|Katuwang Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]] *[[Martin Villarama Jr.]] – Ika-166 [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|Katuwang Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]] *[[Midas Marquez]] – Ika-192 [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|Katuwang Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]] *[[Paquito Ochoa Jr.]] – Ika-37 [[Kalihim Tagapagpaganap (Pilipinas)|Kalihim Tagapagpaganap ng Pilipinas]], at dating Tagapamahala ng Lungsod Quezon *[[Rob Bonta]] – Ika-34 [[Attorney General ng California]] *[[Mel Mathay]] – Ika-3 [[Tagapangulo ng Metropolitan Manila Development Authority|Tagapangulo ng]] [[Metropolitan Manila Authority]], at ika-8 [[Alkalde ng Lungsod Quezon]] *[[Karina Constantino David]] – dating tagapangulo ng [[Housing and Urban Development Coordinating Council]] at [[Civil Service Commission (Pilipinas)|Civil Service Commission]] *[[Maris Diokno]] – historyador at dating tagapangulo ng [[National Historical Commission of the Philippines]] *[[Manuel Morato]] – dating tagapangulo ng [[Movie and Television Review and Classification Board]] at ng [[Philippine Charity Sweepstakes Office]]. *[[Romulo Neri]] – Ika-11 [[Pambansang Pangasiwaan sa Ekonomiya at Pagpapaunlad|Direktor-Heneral ng Pambansang Pangasiwaan sa Ekonomiya at Pagpapaunlad]] *[[Mike Defensor]] – Ika-28 [[Kalihim ng Kapaligiran at Likas na Yaman|Kalihim ng Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman]], dating tagapangulo ng [[Konseho ng Koordinasyon ng Pabahay at Pagpapaunlad ng Lungsod]], at [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa party-list na ANAKALUSUGAN *[[Feliciano Belmonte Jr.]] – Ika-20 at ika-23 [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]], at ika-9 [[Alkalde ng Lungsod Quezon]] *[[Barry Gutierrez]] – dating [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa [[Akbayan]], at dating [[Tanggapan ng Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|tagapagsalita ng bise presidente]] para sa [[Leni Robredo]] (2016–2022). *[[Precious Hipolito]] – [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa [[Mga distrito ng Lehislatura ng Lungsod QuezonIka-2 Distrito|Ika-2 Distrito ng Lungsod Quezon]] *[[Alfred Vargas]] – [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa [[Mga distrito ng Lehislatura ng Lungsod Quezon|Lungsod Quezon]] sa [[Ika-5 distrito ng kongreso|Ika-5]] distrito, aktor sa pelikula at telebisyon ng [[Lungsod Quezon]] *[[Vincent Crisologo]] – dating [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa [[Mga distrito ng Lehislatura ng Lungsod Quezon|Lungsod Quezon]] sa [[Ika-1 distrito ng kongreso|Ika-1]] distrito ng [[Lungsod Quezon]] *[[Tingting Cojuangco]] – dating Gobernador ng [[Tarlac]] *[[Herbert Bautista]] – ika-10 [[Alkalde ng Lungsod Quezon]], aktor sa pelikula at telebisyon *[[Kit Belmonte]] – dating [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa [[Ika-6 na distrito ng kongreso ng Lungsod Quezon|Lungsod Quezon]] sa [[Ika-6 na distrito ng kongreso ng Lungsod Quezon|Ika-6]] na distrito *[[Joy Belmonte]] – ika-11 [[Alkalde ng Lungsod Quezon]] *[[Emmanuel Bautista]] – Ika-44 [[Listahan ng mga Punong Kawani ng AFP|Pinunong Kawani]] ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] {{div col end}} === Panitikan at Sining === {{Div col|colwidth=30em}} *[[Napoleon Abueva]]– [[National Artist of the Philippines]] para sa Visual Arts – Sculpture *[[Ryan Cayabyab]] – [[National Artist of the Philippines]] para sa Musika *[[Jovita Fuentes]] – [[National Artist of the Philippines]] para sa Musika *[[Francisco Arcellana]] – [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Panitikan *[[Wilfrido Ma. Guerrero]] -[[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Teatro *[[Amelia Lapeña-Bonifacio]] – [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Teatro *[[Marilou Diaz-Abaya]] – [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Pelikula *[[Augusto Arbizo]] – artistang biswal, at tagapangasiwa ng sining *[[Simkin de Pio]] – artistang biswal *[[Rene Villanueva]] – mandudula at awtor. *[[Eric Gamalinda]]– makata at nobelista *[[Lourd de Veyra]] – makata, musikero, emcee, makata, mamamahayag, host sa TV, at personalidad sa pagsasahimpapawid * [[Jake Tordesillas]] – tagasulat ng iskrip *[[Ben Feleo]] – direktor ng pelikula, screenwriter *[[Khavn De La Cruz]] – makata at filmmaker {{div col end}} ===Libangan=== {{Div col|colwidth=30em}} *[[Alden Richards]] {{ndash}} aktor at mang-aawit *[[AJ Muhlach]] {{ndash}} mang-aawit, mananayaw at aktor *[[Jestoni Alarcon]] {{ndash}} action star na aktor, dating bise gobernador ng Lalawigan ng Rizal *[[Bayani Agbayani]] {{ndash}} aktor, komedyante at OPM singer *[[Jennica Garcia]] {{ndash}} artista *[[Julian Trono]] {{ndash}} artista *[[Joshua Dionisio]] {{ndash}} aktor *[[Dennis Trillo]] {{ndash}} aktor, [[Sparkle GMA Artist Center]] starlet * [[Vice Ganda]] {{ndash}} aktor, entrepreneur, komedyante at tv host presenter (residency lang) * [[Michelle Madrigal]] dating aktres; {{ndash}} pinagbidahan ni Chantal Gonzales sa Temptation of Wife Philippines Adaptation * [[Patricia Tumulak]] {{ndash}} artista * [[Martin Escudero]] {{ndash}} aktor *[[Janine Gutierrez]] {{ndash}} artista *[[Mayton Eugenio]] {{ndash}} artista, dj lokal na pelikula *[[Gian Sotto]] {{ndash}} band vocalist *[[Angelica Panganiban]] {{ndash}} artista *[[Johnny Delgado]] – artista sa pelikula at telebisyon *[[John Arcilla]] – artista sa pelikula at telebisyon *[[Neri Naig]] {{ndash}} artista *[[Shaina Magdayao]] {{ndash}} artista *[[Dingdong Dantes]] – aktor at TV host *[[Jericho Rosales]] {{ndash}} artista, negosyante *[[Lovi Poe]] aktres na {{ndash}} *[[Carlo Aquino]] – aktor sa pelikula, at mang-aawit *[[Kris Aquino]] – artista sa pelikula at sosyalista, aktres sa telebisyon, at host ng palabas sa telebisyon *[[Harlene Bautista]] – dating child star, aktres sa pelikula at telebisyon *[[Ramon Bautista]] – aktor, komedyante, host sa telebisyon, prodyuser ng pelikula, manunulat, modelo ng komersyo, at tagapagturo. *[[Jelo The Weirdo]] – rapper *[[JM Yosures]] – mang-aawit *[[Mich Dulce]] – Filipina fashion designer *[[Janice De Belen]] – artista (residency lang) *[[Kris Bernal]] – artista *[[Jolo Revilla]] – aktor at politiko *[[Arjo Atayde]] – artista sa pelikula at telebisyon (residency lang) *[[Gelli de Belen]] – host ng telebisyon at aktres (filipino canadian) *[[Dina Bonnevie]] – artista sa pelikula *[[Niana Guerrero]] – tagalikha ng nilalaman *[[Gee-Ann Abrahan]] – artista *[[Robi Domingo]] – VJ, aktor, mananayaw, host *[[Carolyn Fe]] – mang-aawit at artista *[[Johan Santos]] – artista, nagtatanghal ng telebisyon *[[Nova Villa]] {{ndash}} beteranong aktres, komedyante *[[John Estrada]] {{ndash}} aktor *[[John Lapus]] {{ndash}} aktor, komedyante *[[Sunshine Dizon]] {{ndash}} aktres *Mark Luz – aktor, modelo *[[Amy Perez]] {{ndash}} beteranong aktres at host sa telebisyon *[[L.A. Lopez]] {{ndash}} mang-aawit *[[Miles Ocampo]] {{ndash}} aktres *[[Krista Ranillo]] {{ndash}} dating aktres *[[Iza Calzado]] – aktres *[[Sylvia Sanchez]] – aktres *[[Aiko Melendez]] – aktres at politiko *[[Angelika Dela Cruz]] – mang-aawit, politiko at aktres *[[Kim Domingo]] - mang-aawit at aktres *[[Carmina Villarroel]] {{ndash}} aktres, presenter sa telebisyon (residency lamang) {{div col end}} === Palakasan === * [[Henry Brauner]] – manlalaro ng football<ref>{{Banggitin ang web |title=Henry Brauner (Manlalaro) |url=https://www.national-football-teams.com/player/18026/Henry_Brauner.html |access-date=Pebrero 9, 2025 |website=Mga Pambansang Koponan ng Football}}</ref> * [[Alex Eala]] {{ndash}} manlalaro ng tennis * [[Michele Gumabao]] – manlalaro ng volleyball * [[Francis Ceccarelli]] {{ndash}} alpine skier * [[Jovy Marcelo]] – [[drayber ng race car]] na namatay sa isang aksidente habang nagpapraktis para sa [[1992 Indianapolis 500]]. *[[Miguel Molina (manlalangoy)|Miguel Molina]] {{ndash}} dating manlalangoy *[[Kobe Paras]] {{ndash}} kampeong manlalaro ng basketball * [[Jai Reyes]] {{ndash}} manlalaro ng basketball *[[Chot Reyes]] {{ndash}} coach ng basketball * [[Denice Zamboanga]] {{ndash}} artista ng mixed martial arts ===Reyna ng kagandahan=== * [[Charlene Gonzales]] {{ndash}} dating reyna ng kagandahan; Miss Universe 1994 * [[Nicole Kim Donesa]] {{ndash}} dating reyna ng kagandahan; Miss World Philippines 2014 ==Mga Medya== *DWCF-AM 1170 kHz (Horizon Broadcasting Company, Inc.) ==Mga sanggunian== {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Metro Manila}} {{Authority control}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Quezon]] g8ux7ubglyam8e2w5uf6s87i8le38d1 2226096 2226025 2026-09-18T06:45:33Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-50378-99|~2026-50378-99]] ([[User talk:~2026-50378-99|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:Bluemask|Bluemask]] 2196653 wikitext text/x-wiki {{redirect|Diliman|halamang-gamot na diliman|Stenochlaena palustris|sa ibang gamit|Diliman (paglilinaw)}} {{Infobox Philippine city 2 | infoboxtitle = Lungsod Quezon | image_flag = Quezon City Flag.svg | sealfile = Ph_seal_ncr_quezoncity.png | locatormapfile = Ph_locator_ncr_quezoncity.png | imagesize = 250px | caption = Mapa ng [[Kalakhang Maynila]] na nagpapakita ng lokasyon ng Lungsod Quezon. | image_skyline = Quezon City Montage.png | image_caption = <!--(Mula itaas, kaliwa hanggang kanan): [[Eastwood City]], [[Quezon Memorial Circle]], tanawing himpapawid ng Lungsod Quezon, [[EDSA Shrine]], at [[Abenida Katipunan]].--> | region = [[Kalakhang Maynila|Pambansang Punong Rehiyon]] | province = — | districts = Una sa ika-apat na distrito ng Lungsod Quezon | barangays = 142 | class = Unang klaseng lungsod; mataas na urbanisado | mayor = Joy Belmonte | vice_mayor = Gian Sotto | founded = 12 Oktubre 1939 | cityhood = 12 Oktubre 1939 | website = [http://www.quezoncity.gov.ph www.quezoncity.gov.ph] | areakm2 = 161.12 | language = [[Wikang Tagalog|Tagalog]]<br>[[Taglish]] | population_as_of = 2000 | population_total = 2173831 | latd = 14| latm = 38| lats = | latNS = N | longd = 121| longm = 2| longs = | longEW = E }} Ang '''Lungsod Quezon''' (Ingles: ''Quezon City'', pinaikling '''QC''') o '''Lungsod ng Quezon<ref>{{cite PH act|chamber=HB|number=3930|title=Tandang Sora Holiday Act of 2019|url=https://hrep-website.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/legisdocs/basic_18/HB03930.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120164113/https://hrep-website.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/legisdocs/basic_18/HB03930.pdf|url-status=dead|archive-date=20 Enero 2022|publisher=House of Representatives of the Philippines|access-date=12 Agosto 2025|quote=January 6 of every year is hereby declared as a special non-working holiday in the entire City of Quezon...|date=2019}}</ref>''' ay ang pinakamayaman at [[populasyon|pinakamataong]] lungsod sa [[Pilipinas]]. Ayon sa senso noong 2024, ang lungsod ay may populasyon na 3,084,270 katao. Itinatag ito noong 12 Oktubre 1939 at ipinangalan kay [[Manuel L. Quezon]], ang pangalawang [[pangulo ng Pilipinas]]. Nagsilbi bilang kabisera ng Pilipinas ang Lungsod Quezon mula 1948 hanggang 1976, nang ibinalik ang pagtatalagang ito sa lungsod ng [[Maynila]]. Matatagpuan sa pulo ng [[Luzon]], isa ang Lungsod Quezon sa mga [[Mga lungsod sa Pilipinas|lungsod]] at [[Munisipalidad sa Pilipinas|munisipalidad]] na binubuo ng [[Kalakhang Maynila]], ang Pambansang Punong Rehiyon ng Pilipinas. Nilayon ng lungsod na maging pambansang kabisera ng Pilipinas na papalit sa Maynila, dahil dumaranas ang huli ng pagsisikip, kawalan ng tirahan, mahinang sanitasyon, at matinding trapiko. Upang gawin ang Lungsod Quezon, ilang baryo ang inukit mula sa mga bayan ng [[Caloocan]], [[Marikina]], [[San Juan, Kalakhang Maynila|San Juan]] at [[Pasig]], bukod pa sa walong malalawak na ari-arian na binili ng pamahalaan ng Pilipinas para sa layuning ito. Opisyal itong idineklara bilang pambansang kabisera noong 12 Oktubre 1949, at ilang kagawaran at institusyon ng pamahalaan ang lumipat palabas ng Maynila papunta sa bagong kabiserang lungsod. Nangangailangan ito ng pagpapalawak ng lungsod pahilaga, na siyang dahilan upang kunin ang Novaliches mula sa Caloocan na hinati ito sa dalawang hindi magkadikit na bahagi. Ilang baryo rin ang kinuha mula sa San Mateo at ilang bahagi ng Montalban. Gayunpaman, noong 24 Hunyo 1976, ipinagpatibay ng Presidential Decree Blg. 940 na ibalik sa estado ng pambansang kabisera ang Maynila, habang ang buong Kalakhang Maynila ay itinalaga bilang luklukan ng pamahalaan.<ref name="qcpubliclibrary.org">{{cite web |date=21 Nobyembre 2006 |title=History of Quezon City Public Library |url=http://www.qcpubliclibrary.org/downloads/Full_History_Of_QC_Public_Library.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924083508/http://www.qcpubliclibrary.org/downloads/Full_History_Of_QC_Public_Library.pdf |archive-date=24 Setyembre 2015 |access-date=12 Agosto 2025 |website=QC Public Library}}</ref><ref name="GovPH-PD940">{{cite PH act|chamber=PD|number=940, s. 1975|url=https://www.officialgazette.gov.ph/1976/05/29/presidential-decree-no-940-s-1976/|title=Establishing Manila as the Capital of the Philippines and as the Permanent Seat of the National Government|access-date=12 Agosto 2025|date=29 Mayo 1976|publisher=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette of the Republic of the Philippines]]|archive-date=25 Mayo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525084430/https://www.officialgazette.gov.ph/1976/05/29/presidential-decree-no-940-s-1976/|url-status=dead}}</ref> Kilala ang Lungsod Quezon para sa sining nito, industriya ng libangan at midya, at angkop na tinatawag na "City of Stars". Nasa lungsod ang mga punong-tanggapan at estudyo ng mga pangunahing himpilang pagsasahimpapawid. Kilala rin ito sa komersyo, edukasyon, pananaliksik, teknolohiya, politika, turismo at palakasan. Ilang sangay ng pambansang pamahalaan kabilang ang [[Hugnayan ng Batasang Pambansa]], ang upuan ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]], ang matatagpuan sa lungsod. Isang nakaplanong lungsod ang Lungsod Quezon. Sinasaklaw nito ang kabuuang lawak na {{convert|161.11|sqkm|sp=us}}, na siyang pinakamalaking lungsod sa Kalakhang Maynila sa mga tuntunin ng lawak ng lupa. Ito ay politikal na nahahati sa anim na distrito ng kongreso, na kumakatawan sa lungsod sa Mababang Kapulungan ng [[Kongreso ng Pilipinas]]. Mayroong 142 barangay ang lungsod sa ilalim ng Pamahalaang Lungsod. Ang mga kagawaran at ahensya ng pambansang pamahalaan ay kadalasang matatagpuan sa unang ''National Government Center'' (NGC) sa Diliman, at ang pangalawang ''National Government Center'' sa Batasan Hills, kung saan matatagpuan ang Mababang Kapulungan ng Kongreso ng Pilipinas. Karamihan sa hilagang bahagi ng lungsod ay nasa paanan ng kabundukan ng [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]], kabilang ang La Mesa Watershed Reservation, ang pinakamalaking palatubigan sa Metro Manila at isang itinalagang protektadong lugar. == Kasaysayan == [[File:Manuel L. Quezon (November 1942).jpg|thumb|left|200px|Pangulo ng Komonwelt [[Manuel L. Quezon]].]] Bago malikha ang Lungsod Quezon, ito ay binubuo ng mga maliliit na bayan, tulad ng San Francisco del Monte, Novaliches, at Balintawak. Noong 23 Agosto 1896, ang Katipunan na pinamumunuan ni [[Andres Bonifacio]] ay nagsimula ng himagsikan laban sa [[Espanya]] sa tirahan ni [[Melchora Aquino]] sa Pugad Lawin (ngayon ay Bahay Toro at Project 8). Noong unang kalahati ng ikadalawampung siglo, pinangarap ni Pangulong Manuel L. Quezon na magkaroon ng isang bagong kapital ng bansa, papalitan nito ang Maynila na siyang kasalukuyan noong panahong iyon, at tirahan sa maraming manggagawa. Pinaniniwalaan na ang nauna niyang pagtungo sa bansang [[Mehiko]] ay ang nag-impluwensiya sa pangarap na ito. Noong 1938, nilikha ni Pangulong Quezon ang People's Homesite Corporation at bumili ng 15.29&nbsp;km² lupa mula sa lupain ng pamilya Tuason. Ipinasa ng Pambansang Asemblea ng Komonwelt ng Pilipinas ang Commonwealth Act 502 na kilala bilang "Charter ng Lungsod Quezon" na noong una ay inimungkahing Lungsod ng Balintawak. Matagumpay na namungkahi nina Narcisco Ramos at Ramon Mitra, Sr. na maipangalan ang nasabing lungsod sa kasalukuyang pangulo ng panahong iyon. Pinahintulutan ni Pangulong Quezon na maipasa ang nasabing panukala upang maging batas ng wala ang kanyang lagda noong 12 Oktubre 1939, at dito naitatag ang Lungsod Quezon. Matapos ang digmaan, ang Republic Act No. 333 na kung saan naayos ang mga hangganan ng Lungsod Quezon at [[Caloocan|Lungsod ng Kalookan]] ay nilagdaan ni Pangulong Elpidio noong 17 Hulyo 1948. Isinasaad din nito na ang nasabing lungsod ang magiging bagong kapital ng bansa at ang lawak nito ay 156.60&nbsp;km². Ang Baesa, Talipapa, San Bartolome, Pasong Tamo, Novaliches Poblacion, Banlat, Kabuyao, Pugad Lawin, Bagbag, at Pasong Putik na dating mga bahagi ng Novaliches ay may lawak na 8, 100 hektarya, ay kinuha mula sa Lungsod ng Kalookan at ibinigay sa Lungsod Quezon. Ito ang dahilan kung bakit nahati ang Lungsod na Kalookan sa dalawa - ang katimugang hati ay urbanisado at ang hilagang bahagi ay sub-rural. Noong 16 Hunyo 1950, binago ang Charter ng Lungsod Quezon ng Republic Act 537, kung saan nabago ang lawak ng siyudad sa 153.59&nbsp;km². Tuwirang 6 na taon ang dumaan, noong 16 Hunyo 1956, marami pang binago sa lawak ng siyudad, ang Republic Act No. 1575 na nagbago sa lawak ng siyudad sa 151.06&nbsp;km². Nakasaad sa pooksapot ng pamahalaan ng Lungsod Quezon na ang lawak ng lungsod ay 161.12&nbsp;km². Noong 1 Oktubre 1975, idinaos sa Lungsod Quezon ang "[[Thrilla in Manila]]" na laban nina [[Muhammad Ali]] at [[Joe Frazier]]. Sa Presidential Decree No. 824 ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]], nalikha ang Kalakhang Maynila (Metro Manila). Ang Lungsod Quezon ay naging isa sa 17 lungsod at munisipalidad ng Kalakhang Maynila. Nang sumunod na taon, ibinalik sa Lungsod ng Maynila ang pagiging kapital ng bansa mula sa Lungsod Quezon sa pamamagitan ng Presidential Decree No. 940. Noong 31 Marso 1978, inutos ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]] na ilipat ang mga labi ni Pangulong Manuel L. Quezon mula sa Manila North Cemetery papunta sa bagung-tayong Quezon Memorial Monument na napapalibutan ng [[Elliptical Road]], Manuel L. Quezon monument, at ang City Hall. Noong 22 Pebrero 1986, ang bahagi ng [[Abenida Epifanio de los Santos]] (o EDSA) na nasa Lungsod Quezon ay ang lugar kung saan naganap ang mapayapang People Power Revolution. Noong 23 Pebrero 1998, pinirmahan ni Pangulong [[Fidel V. Ramos]] ang Republic Act No. 8535. Isinasaad ng nasabing batas na magkakaroon ng isang Lungsod ng Novaliches na binubuo ng 15 pinaka-hilagang mga barangay ng Lungsod Quezon. Ngunit sa sumunod sa plebesito noong 23 Oktubre 1999, mayorya ng mga nakatira sa lungsod ang tumutol sa paghiwalay sa Novaliches. Ang pamahalaan ng Lungsod Quezon ang unang lokal na pamahalaan sa Pilipinas na may kompyuterisadong paraan sa pagsisiyasat sa real estate at sa sistema ng pagbabayad nito. Nagdevelop ng sistemang database ang pamahalaan ng lungsod na ngayon ay nasa 400, 000 property units na may kakayahan na itala ang mga bayad. == 1939 Masterplan == Noong 1938, itinulak ni Pangulong Manuel L. Quezon ang mga plano para sa isang bagong lungsod kapital. Sumisikip na sa Maynila at ang mga tagapayong pangmilitar ni Pangulong Quezon ay nagsasabi na ang Maynila, na nasa tabi ng isang look, ay isang madaling target para pasabugin ng barkong pandigma kung sakaling atakihin at ang mga pagkakataon ay mataas noong mga taon bago ang giyera. Wala sa isip ng mga tagapayo ni Pangulong Quezon ang pagkakataon ng mga atake mula sa himapapawid. Gayunman, itinulak pa rin ni Quezon ang sining na magtayo ng kapital, 15&nbsp;km mula sa Look ng Maynila (malayo para sa mga baril pandagat). Tinawagan niya si [[William E. Parsons]], isang Amerikanong arkitekto at planner, na siya ring konsultant na arkitekto mula pa sa simula ng okupasyon ng mga Amerikano sa bansa. Sinimulan ni Parsons ang plano at tumulong sa pagpili sa Diliman (Tuason) Estate bilang lugar para sa bagong lungsod. Sa kasamaang-palad, namatay si Parsons sa sumunod na taon. Ang katuwang niyang si Harry Frost ang nagtuloy ng balak. Nakipagtulungan si Frost kina [[Juan Arellano]], Engr. E. D. Williams, at Arkitektong Panlandscape at Planner na si Louis Croft para gumawa ng isang grand master plan para sa bagong kabisera, ang Lungsod Quezon. Inaprubahan ang balak ng mga Pilipinong awtoridad noong 1941. Sa kalagitnaan ng lungsod ay isang 400-ektaryang parke, halos kasing-laki ng Central Park ng New York at tinutukoy ng [[Abenida North|North]], [[Abenida Timog|South (Timog)]], East, at West Avenues. Sa isang panulukan ng inimungkahing Diliman Quadrangle ang binalak ilagak ang isang 25-ektaryang lote. Dito ilalagay ang isang malaking gusaling kapitolyo parang sa [[Lehislaturang Pilipino]] at mababang mga gusali para sa mga tanggapan ng mga kongresista. Sa magkabilang panulukan ay binalak itayo - ang bagong Palasyo ng Malacañan at ang gusali ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]. Ang tatlong sangay ng pamahalaan ay sa wakas mailalagay na sa tabi ng isa't isa. == Topograpiya == [[Talaksan:Qc-welcome-rotonda-2010.JPG|thumb|200px|Tanawin ng Lungsod Quezon mula sa himpapawid, kasama ang Mabuhay Rotonda sa harapan.]] Ang lungsod ay nakalagak sa itaas ng Talampas ng Guadalupe na isang medyo mataas na talampas sa hilagang-silangang bahagi ng lungsod - sa pagitan ng mga mababang lupain ng Maynila sa timog-kanluran at sa Lambak ng Marikina sa silangan. Sa katimugang bahagi matatagpuan ang makitid na Ilog San Juan at ang mga tributaryo nito sa Ilog Pasig, habang sa hilaga naman ng siyudad matatagpuan ang makitid ding Tullahan River. Ang Lungsod Quezon ay hinahangganan ng [[Maynila|Lungsod ng Maynila]] sa timog-kanluran, mga Lungsod ng [[Kalookan]] at [[Valenzuela]] sa kanluran at hilagang-kanluran. Sa timog naman ay ang mga Lungsod ng [[San Juan, Kalakhang Maynila|San Juan]] at [[Mandaluyong]]. Samantala, ang mga Lungsod ng [[Marikina]], at [[Pasig]] ang humahanggan sa Lungsod Quezon sa timog-silangan. Sa hilaga naman, sa kabila ng Ilog Marilao ay ang Lungsod ng [[San Jose del Monte]] sa probinsiya ng [[Bulacan]] at sa silangan ay ang mga bayan ng [[Rodriguez, Rizal|Rodriguez]] at [[San Mateo, Rizal|San Mateo]], parehong nasa probinsiya ng [[Rizal]]. Nahahati ang lungsod sa ilang mga pook. Ang katimugang bahagi ng lungsod ay nahahati sa Diliman, Commonwealth, ang mga Project, Cubao, Kamias, Kamuning, New Manila, San Francisco del Monte, at Santa Mesa Heights. Ang hilagang bahagi ng lungsod ay ang Fairview at Lagro, ngunit kadalasan ay tinatawag itong Novaliches. Karamihan sa mga pook na ito ay walang nakatukoy na hangganan at sa kalikasan ay pamahayan (residential). == Ekonomiya == [[Talaksan:Smart Araneta Coliseum Basketball setup.jpg|thumb|left|200px|Araneta Coliseum]] Malawak at Iba't iba ang pangunahing pinagkikitaan sa Lungsod Quezon, subalit pangunahing mapapangkat ito sa telekomunikasyon, edukasyon, pangpamahalaan, komersyal, industrial, retail, at professional. Dahil malawak ang lungsod Quezon, binubuo ito ng limang pangunahing hiwa-hiwalay na lundong pangkalakalan. Ito ay ang mga sumusunod: ===== Cubao ===== Ang pinakalumang lundong pangkalakalan ''(commercial)'' ng lungsod kung saan makikita ang Aurora Tower at mga shopping mall. Isang langkap na panlibangang parke ang Fiesta Carnival na napalitan na ng isang sangay ng Shopwise, isang lokal na pamilihan. Makikita rin dito ang [[Araneta Coliseum]], na isang kilalang lugar na pinagdadausan ng mga consyerto at laro. ===== Eastwood ===== Una itong tinaguyod at pinaunlad ng Megaword Corporation bilang isa sa natatanging lundo ng kalakalang Information Technology sa bansa. Sa kasulukuyan ang Eastwood City ay ang pinakakilalang pook na kumakanlong sa negosyong IT. Mahigit sa 70,000 libong mangagawa, professional, at negosyante ang nagpapaunlad at nagtratrabaho dito. ===== Quezon City Central Business District ===== Matatagpuan sa Hilagang Tatsulok ng gitnang lungsod Quezon. Ito ay ang pinakabagong tinataguyod na lundong pangkalakalan ng Lungsod. Binuo sa pamumuno ng dating alkalde na si Sonny Belmonte at sa pakikipagtulungan sa Ayala Corporation. Inaasahang maging lundo ito ng transportasyong pangmasa sa hilaga dahil na rin sa apat na pangmasang riles na inaasahang magsasabang dito. ===== Eton City ===== ===== U.P. Ayala land techno hub ===== Tinaguyod bilang liwasan ng mga kumpanya ng pananaliksik at pag-unlad sa pagtutulungan ng Ayala Corporation at ng Unibersidad ng Pilipinas. Ito ay matatagpuan sa kanlurang lupain na sakop ng [[Unibersidad ng Pilipinas]]. Sa Quezon City rin matatagpuan ang punung-tanggapan ng mga malalaking estasyon ng telebisyon, tulad ng [[TV 5]], [[ABS-CBN]], [[GMA Network]], [[GEM TV]], [[UNTV]], [[Net 25]], [[PTV 4]], [[RPN]], at [[IBC 13]]. Ang mga abenida ng [[Abenida Tomas Morato|Tomas Morato]] at [[Abenida Timog|Timog]] ay kilala sa pagkakaroon ng mga hile-hilera ng mga restawran samantala ang [[Abenida Banawe|Banawe Avenue]] ay kilala bilang "Autoparts Capital of the Philippines" dahil dito matatagpuan ang malakas na konsentrasyon ng mga tindahan ng mga bahagi at aksesoryas ng mga kotse at tirahan din sa mga kumpol ng mga awtentikong kainang{{efn|restawran}} Tsino bukod sa Binondo. == Komunikasyon == Ang komunikasyong sistema ng Lungsod Quezon ay pinaglilingkuran ng [[Kompanya ng Teleponong Pangmalayuan ng Pilipinas|'''PLDT''']], [[Globe Telecom|Ang '''Globe Telecommunications Inc''', (o mas kilala bilang '''Globe''')]], [[Bayan Telecommunications|Ang '''Bayan Telecommunications''']], [[Dito Telecommunity|'''Ayos Dito''']], at iba pa. Ang networking selyular sa Pilipinas, patikular sa mga lugar metropolitano, ay bumibilis sa pagbilis kasama ang mababang halaga ng mga tawag at text messaging. Ilan sa mga malalaking kompanya na kumokontrol sa mga network selyular sa Pilipinas at sa Lungsod Quezon tuwiran ay ang [[Globe Telecom]], [[Smart Communications|Smart Telecommunications (PLDT)]], at [[Sun Cellular]] mula sa [[Digitel]]. == Transportasyon == Ang lungsod ng Quezon ay binabagtas ng iilan sa pinakamalaking daanan at highway ng Kalakhang Maynila. Ang pangunahing gamit na lulan sa lungsod ay dyip, bus, traysikel, at mayroon ding pumapasadang pedicab sa ilang mga barangay. Bukod sa mga nabanggit ay pinaglilingkuran din ito ng ilan sa mga pangmasang riles. === Pangunahing Lansangan === Dahil ang Lungsod Quezon ay isang binalak na lungsod, na benepisyuhan ito ng maayos na pagplaplano ng lansangan. Malalawak ang mga kalsada ng Lungsod Quezon, na dinisenyo para sa sasakyan. Ang mga pangunahing lansangan na bumabagtas dito at ang mga sumusunod: * [[Abenida Commonwealth]] * [[Bulebar Aurora]] * [[Abenida Quezon]] * [[Abenida Epifanio de los Santos|Abenida EDSA]] * [[Metro Manila Skyway|Skyway]] * [[Daang Palibot Blg. 5]] === Quezon City Transport and Transport Management Department (QC TTMD) === Ang [https://quezoncity.gov.ph/departments/tf-transport-and-traffic-management/ Quezon City Traffic and Transport Management Department] o QC TTMD === Pangmasang Riles === Sa kasulukuyan, sineserbisyuhan ang lungsod ng tatlong pangmasang tren na bumabagtas sa mga pangunahin nitong daanan bilang alternatibong transportasyong pangmasa. Sila ang nagsisilbing tagahatid at tagakonekta sa mga katabi at karatig na lungsod at bayan ng Kalakhang Maynila. Ang mga sumsunod ay ang mga linya ng riles na nagseserbisyo sa lungsod. * [[Unang Linya ng Sistema ng Magaan na Riles Panlulan ng Maynila|Linya 1]] * [[Ikalawang Linya ng Sistema ng Magaan na Riles Panlulan ng Maynila|Linya 2]] * [[Ikatlong Linya ng Sistema ng Pangkalakhang Riles Panlulan ng Maynila|Linya 3]] ==== Kasulukuyang Ginagawa ==== * Linya 7 * Metro Manila Subway ==== Nakaplanong gawin ==== * Linya 4 * Linya 8 (Silangan-Kanlurang riles ng PNR) == Edukasyon == [[Talaksan:UP Quezon Hall (Diliman, Quezon City)(2019-04-29).jpg|thumb|200px|UP Diliman]] {{Commonscat|Quezon_City|Lungsod Quezon}} Maraming kilalang pamantasan ang matatagpuan sa Lungsod Quezon, ang isa doon ay ang [[Unibersidad ng Pilipinas, Diliman|Diliman kampus]] ng [[Unibersidad ng Pilipinas]], na itinatag noong Pebrero 1949. Dito rin matatagpuan ang Loyola Heights kampus ng [[Pamantasang Ateneo de Manila|Unibersidad ng Ateneo de Manila]], ang pangatlo sa pinakamatandang pamantasan sa Pilipinas. Bukod sa UP at Ateneo marami ring pamantasang matatagpuan sa lungsod. Ito ay ang mga sumusunod: * [[Quezon City Polytechnic University|Politeknikong Pamantasan ng Lungsod Quezon]] * [[Polytechnic University of the Philippines|Politeknikong Pamantasan ng Pilipinas]] - Commonwealth Campus * [[Pamantasang Manuel L. Quezon]] * [[New Era University|Pamantasang New Era]] * [[Pamantasan ng Dulong Silangan|Far Eastern University]] - Diliman Campus * [[Pamantasang Pangkompyuter ng AMA|AMA Computer University]] * [[Pamantasan ng Silangan|Unibersidad ng Silanganan]] * [[Philippine Women's University|Unibersidad ng Mga Kababaihang Pilipino]] * [[Pamantasang Our Lady of Fatima]] Sa Lungsod ng Quezon din matatagpuan ang pangunahing kampus ng Mataas na Paaralang Pang-agham ng Pilipinas, parte ng ahensyang pinamumunuan ng [[Kagawaran ng Agham at Teknolohiya (Pilipinas)|Kagawaran ng Agham at Teknolohiya]]. ==Demograpiko== {{Populasyon}} ==Mga kilalang tao== ===Mga pambansang bayani at makabayan=== * [[Melchora Aquino]] – Rebolusyonaryong [[Pilipina|Pilipina]] na kilala bilang "Dakilang Babae ng [[Rebolusyong Pilipino|Rebolusyon]]" at ang "Ina ng Balintawak" para sa kanyang mga kontribusyon. * Sen. [[Benigno Aquino Jr.]] – dating [[Senador ng Pilipinas]] at pinuno ng oposisyon noong [[Batas Militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|diktadurya ng Batas Militar]] ni [[Ferdinand Marcos]] === Pulitika at pamahalaan === {{Div col|colwidth=30em}} *[[Corazon Aquino]] – Ika-11 [[Pangulo ng Pilipinas]] *[[Gloria Macapagal Arroyo]] – Ika-14 [[Pangulo ng Pilipinas]], Ika-25 [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] *[[Benigno Aquino III]] – Ika-15 [[Pangulo ng Pilipinas]] *[[Tito Sotto]] – Ika-23 [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas]], dating bise-alkalde ng Lungsod Quezon, aktor at komedyante *[[Jose W. Diokno]] – Ika-32 [[Kalihim ng Katarungan (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Katarungan]], tagapagtatag na tagapangulo ng [[Komisyon sa Karapatang Pantao (Pilipinas)|Komisyon sa Karapatang Pantao]] at dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Orlando S. Mercado]] – Ika-20 [[Kalihim ng Pambansang Depensa (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Depensa]] at dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Mar Roxas]]– Ika-24 [[Kalihim ng Interyor at Pamahalaang Lokal]], Ika-38 [[Kalihim ng Transportasyon at Komunikasyon (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Transportasyon at Komunikasyon]], Ika-26 [[Kalihim ng Kalakalan at Industriya (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Kalakalan at Industriya]], at dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Miriam Defensor Santiago]] – dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Nikki Coseteng]] – dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Ricardo Rosario]] – Ika-189 [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|Katuwang Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]] *[[Cecilia Muñoz-Palma]] – Pilipinong hurista at ang unang babaeng [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|Katuwang Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]], miyembro at tagapangulo ng [[Komisyon Konstitusyonal ng Pilipinas noong 1986]] *[[Alfredo Benjamin Caguioa]] – Ika-177 [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|Katuwang Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]] *[[Martin Villarama Jr.]] – Ika-166 [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|Katuwang Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]] *[[Midas Marquez]] – Ika-192 [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|Katuwang Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]] *[[Paquito Ochoa Jr.]] – Ika-37 [[Kalihim Tagapagpaganap (Pilipinas)|Kalihim Tagapagpaganap ng Pilipinas]], at dating Tagapamahala ng Lungsod Quezon *[[Rob Bonta]] – Ika-34 [[Attorney General ng California]] *[[Mel Mathay]] – Ika-3 [[Tagapangulo ng Metropolitan Manila Development Authority|Tagapangulo ng]] [[Metropolitan Manila Authority]], at ika-8 [[Alkalde ng Lungsod Quezon]] *[[Karina Constantino David]] – dating tagapangulo ng [[Housing and Urban Development Coordinating Council]] at [[Civil Service Commission (Pilipinas)|Civil Service Commission]] *[[Maris Diokno]] – historyador at dating tagapangulo ng [[National Historical Commission of the Philippines]] *[[Manuel Morato]] – dating tagapangulo ng [[Movie and Television Review and Classification Board]] at ng [[Philippine Charity Sweepstakes Office]]. *[[Romulo Neri]] – Ika-11 [[Pambansang Pangasiwaan sa Ekonomiya at Pagpapaunlad|Direktor-Heneral ng Pambansang Pangasiwaan sa Ekonomiya at Pagpapaunlad]] *[[Mike Defensor]] – Ika-28 [[Kalihim ng Kapaligiran at Likas na Yaman|Kalihim ng Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman]], dating tagapangulo ng [[Konseho ng Koordinasyon ng Pabahay at Pagpapaunlad ng Lungsod]], at [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa party-list na ANAKALUSUGAN *[[Feliciano Belmonte Jr.]] – Ika-20 at ika-23 [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]], at ika-9 [[Alkalde ng Lungsod Quezon]] *[[Barry Gutierrez]] – dating [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa [[Akbayan]], at dating [[Tanggapan ng Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|tagapagsalita ng bise presidente]] para sa [[Leni Robredo]] (2016–2022). *[[Precious Hipolito]] – [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa [[Mga distrito ng Lehislatura ng Lungsod QuezonIka-2 Distrito|Ika-2 Distrito ng Lungsod Quezon]] *[[Alfred Vargas]] – [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa [[Mga distrito ng Lehislatura ng Lungsod Quezon|Lungsod Quezon]] sa [[Ika-5 distrito ng kongreso|Ika-5]] distrito, aktor sa pelikula at telebisyon ng [[Lungsod Quezon]] *[[Vincent Crisologo]] – dating [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa [[Mga distrito ng Lehislatura ng Lungsod Quezon|Lungsod Quezon]] sa [[Ika-1 distrito ng kongreso|Ika-1]] distrito ng [[Lungsod Quezon]] *[[Tingting Cojuangco]] – dating Gobernador ng [[Tarlac]] *[[Herbert Bautista]] – ika-10 [[Alkalde ng Lungsod Quezon]], aktor sa pelikula at telebisyon *[[Kit Belmonte]] – dating [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa [[Ika-6 na distrito ng kongreso ng Lungsod Quezon|Lungsod Quezon]] sa [[Ika-6 na distrito ng kongreso ng Lungsod Quezon|Ika-6]] na distrito *[[Joy Belmonte]] – ika-11 [[Alkalde ng Lungsod Quezon]] *[[Emmanuel Bautista]] – Ika-44 [[Listahan ng mga Punong Kawani ng AFP|Pinunong Kawani]] ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] {{div col end}} === Panitikan at Sining === {{Div col|colwidth=30em}} *[[Napoleon Abueva]]– [[National Artist of the Philippines]] para sa Visual Arts – Sculpture *[[Ryan Cayabyab]] – [[National Artist of the Philippines]] para sa Musika *[[Jovita Fuentes]] – [[National Artist of the Philippines]] para sa Musika *[[Francisco Arcellana]] – [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Panitikan *[[Wilfrido Ma. Guerrero]] -[[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Teatro *[[Amelia Lapeña-Bonifacio]] – [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Teatro *[[Marilou Diaz-Abaya]] – [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Pelikula *[[Augusto Arbizo]] – artistang biswal, at tagapangasiwa ng sining *[[Simkin de Pio]] – artistang biswal *[[Rene Villanueva]] – mandudula at awtor. *[[Eric Gamalinda]]– makata at nobelista *[[Lourd de Veyra]] – makata, musikero, emcee, makata, mamamahayag, host sa TV, at personalidad sa pagsasahimpapawid * [[Jake Tordesillas]] – tagasulat ng iskrip *[[Ben Feleo]] – direktor ng pelikula, screenwriter *[[Khavn De La Cruz]] – makata at filmmaker {{div col end}} ===Libangan=== {{Div col|colwidth=30em}} *[[Alden Richards]] {{ndash}} aktor at mang-aawit *[[AJ Muhlach]] {{ndash}} mang-aawit, mananayaw at aktor *[[Jestoni Alarcon]] {{ndash}} action star na aktor, dating bise gobernador ng Lalawigan ng Rizal *[[Bayani Agbayani]] {{ndash}} aktor, komedyante at OPM singer *[[Jennica Garcia]] {{ndash}} artista *[[Julian Trono]] {{ndash}} artista *[[Joshua Dionisio]] {{ndash}} aktor *[[Dennis Trillo]] {{ndash}} aktor, [[Sparkle GMA Artist Center]] starlet * [[Vice Ganda]] {{ndash}} aktor, entrepreneur, komedyante at tv host presenter (residency lang) * [[Michelle Madrigal]] dating aktres; {{ndash}} pinagbidahan ni Chantal Gonzales sa Temptation of Wife Philippines Adaptation * [[Patricia Tumulak]] {{ndash}} artista * [[Martin Escudero]] {{ndash}} aktor *[[Janine Gutierrez]] {{ndash}} artista *[[Mayton Eugenio]] {{ndash}} artista, dj lokal na pelikula *[[Gian Sotto]] {{ndash}} band vocalist *[[Angelica Panganiban]] {{ndash}} artista *[[Johnny Delgado]] – artista sa pelikula at telebisyon *[[John Arcilla]] – artista sa pelikula at telebisyon *[[Neri Naig]] {{ndash}} artista *[[Shaina Magdayao]] {{ndash}} artista *[[Dingdong Dantes]] – aktor at TV host *[[Jericho Rosales]] {{ndash}} artista, negosyante *[[Lovi Poe]] aktres na {{ndash}} *[[Carlo Aquino]] – aktor sa pelikula, at mang-aawit *[[Kris Aquino]] – artista sa pelikula at sosyalista, aktres sa telebisyon, at host ng palabas sa telebisyon *[[Harlene Bautista]] – dating child star, aktres sa pelikula at telebisyon *[[Ramon Bautista]] – aktor, komedyante, host sa telebisyon, prodyuser ng pelikula, manunulat, modelo ng komersyo, at tagapagturo. *[[Jelo The Weirdo]] – rapper *[[JM Yosures]] – mang-aawit *[[Mich Dulce]] – Filipina fashion designer *[[Janice De Belen]] – artista (residency lang) *[[Kris Bernal]] – artista *[[Jolo Revilla]] – aktor at politiko *[[Arjo Atayde]] – artista sa pelikula at telebisyon (residency lang) *[[Gelli de Belen]] – host ng telebisyon at aktres (filipino canadian) *[[Dina Bonnevie]] – artista sa pelikula *[[Niana Guerrero]] – tagalikha ng nilalaman *[[Gee-Ann Abrahan]] – artista *[[Robi Domingo]] – VJ, aktor, mananayaw, host *[[Carolyn Fe]] – mang-aawit at artista *[[Johan Santos]] – artista, nagtatanghal ng telebisyon *[[Nova Villa]] {{ndash}} beteranong aktres, komedyante *[[John Estrada]] {{ndash}} aktor *[[John Lapus]] {{ndash}} aktor, komedyante *[[Sunshine Dizon]] {{ndash}} aktres *Mark Luz – aktor, modelo *[[Amy Perez]] {{ndash}} beteranong aktres at host sa telebisyon *[[L.A. Lopez]] {{ndash}} mang-aawit *[[Miles Ocampo]] {{ndash}} aktres *[[Krista Ranillo]] {{ndash}} dating aktres *[[Iza Calzado]] – aktres *[[Sylvia Sanchez]] – aktres *[[Aiko Melendez]] – aktres at politiko *[[Angelika Dela Cruz]] – mang-aawit, politiko at aktres *[[Kim Domingo]] - mang-aawit at aktres *[[Carmina Villarroel]] {{ndash}} aktres, presenter sa telebisyon (residency lamang) {{div col end}} === Palakasan === * [[Henry Brauner]] – manlalaro ng football<ref>{{Banggitin ang web |title=Henry Brauner (Manlalaro) |url=https://www.national-football-teams.com/player/18026/Henry_Brauner.html |access-date=Pebrero 9, 2025 |website=Mga Pambansang Koponan ng Football}}</ref> * [[Alex Eala]] {{ndash}} manlalaro ng tennis * [[Michele Gumabao]] – manlalaro ng volleyball * [[Francis Ceccarelli]] {{ndash}} alpine skier * [[Jovy Marcelo]] – [[drayber ng race car]] na namatay sa isang aksidente habang nagpapraktis para sa [[1992 Indianapolis 500]]. *[[Miguel Molina (manlalangoy)|Miguel Molina]] {{ndash}} dating manlalangoy *[[Kobe Paras]] {{ndash}} kampeong manlalaro ng basketball * [[Jai Reyes]] {{ndash}} manlalaro ng basketball *[[Chot Reyes]] {{ndash}} coach ng basketball * [[Denice Zamboanga]] {{ndash}} artista ng mixed martial arts ===Reyna ng kagandahan=== * [[Charlene Gonzales]] {{ndash}} dating reyna ng kagandahan; Miss Universe 1994 * [[Nicole Kim Donesa]] {{ndash}} dating reyna ng kagandahan; Miss World Philippines 2014 ==Mga sanggunian== {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Metro Manila}} {{Authority control}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Quezon]] flzflq17vgvmivtch2gb1dcgybqi1fj 0 4878 2225971 2097718 2026-09-17T14:51:50Z Arius1998 31765 /* Kaganapan */ 2225971 wikitext text/x-wiki {{year nav|{{PAGENAME}}}} Ang '''1913''' ay isang [[karaniwang taon]] na [[Karaniwang taon na nagsisimula sa Miyerkules|nagsisimula sa Miyerkoles]] sa [[kalendaryong Gregoryano]]. == Kaganapan == * [[Disyembre 25]] &ndash; Pinasimulan ni [[Felix Manalo]] ang bagong kilusang relihiyoso na [[Iglesia ni Cristo]] sa pamamagitan ng pamamalakaya at pagbautismo sa unang mga kaanib nito. ==Kapanganakan== == Kamatayan == {{stub|Taon}} [[Kategorya:Taon]] ox0u3hooq12lvsm2uei41jkgdntf3xs 2225973 2225971 2026-09-17T14:55:45Z Arius1998 31765 /* Kaganapan */ 2225973 wikitext text/x-wiki {{year nav|{{PAGENAME}}}} Ang '''1913''' ay isang [[karaniwang taon]] na [[Karaniwang taon na nagsisimula sa Miyerkules|nagsisimula sa Miyerkoles]] sa [[kalendaryong Gregoryano]]. == Kaganapan == * [[Disyembre 25]] &ndash; Matapos matiwalag mula sa [[Adbentismo]], pinasimulan ni [[Felix Manalo]] ang bagong kilusang relihiyoso na [[Iglesia ni Cristo]] sa pamamagitan ng pamamalakaya at pagbautismo sa unang mga kaanib nito. ==Kapanganakan== == Kamatayan == {{stub|Taon}} [[Kategorya:Taon]] teeo8l2zps36xp99v6m9e9agkxs1bqy 0 4879 2225958 2219207 2026-09-17T14:36:13Z Arius1998 31765 /* Kaganapan */ 2225958 wikitext text/x-wiki {{year nav|{{PAGENAME}}}} Ang '''1914''' (MCMXIV) ay isang karaniwang taon na nagsimula sa Huwebes ayon sa [[Kalendaryong Gregoryano]] at isang karaniwang taon na nagsimula sa Miyerkules ayon sa [[Kalendaryong Juliyano]]. Ito ang ika-1914 na taon ng [[Karaniwang Panahon (kalendaryong Gregoryano)|Karaniwang Panahon]] (''Common Era'' o CE) at ''[[Anno Domini]]'' (AD), ang ika-914 na taon ng [[ikalawang milenyo]], ang ika-14 na taon ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], at ang ika-5 taon ng dekada 1910. Pagsapit ng simula ng 1914, ang Kalendaryong Gregoryano ay 13 araw na nauuna sa Kalendaryong Juliyano, na nanatiling ginagamit sa ilang lugar hanggang 1923. Sa taong ito nagsimula ang kalauna'y tinawag na [[Unang Digmaang Pandaigdig]], matapos paslangin ang tagapagmana ng trono ng [[Austria|Austriya]] na si [[Arkiduke Franz Ferdinand ng Austriya|Arkiduke Franz Ferdinand]] ng Austriya ng [[Nasyonalista|nasyonalistang]] [[Serbiya|Serbiyo]] na si [[Gavrilo Princip]]. Nasaksihan din sa taong ito ang pagkakatatag ng kauna-unahang kompanya ng [[eroplano]] na nagbigay ng nakaiskedyul at regular na komersiyal na serbisyo sa mga pasahero gamit ang mga [[sasakyang panghimpapawid]] na mas mabigat kaysa hangin, sa pamamagitan ng Linyang ''Airboat'' na San Petersburgo–Tampa. Sa taon din ito nairehistro ni [[Felix Manalo]] ang [[Iglesia ni Cristo]] sa [[Pamahalaang Insular ng Kapuluang Pilipinas]]. Ang pagkakarehistro noong Hulyo 27, 1914 ay may malalim na hula dahil sumabay ito sa pagsiklab ng Unang Digmaang Pandaigdig. Ito ang itinuturing nilang katuparan ng propesiya sa [[Bibliya]] ukol sa pagbabalik ng tunay na iglesya sa "mga wakas ng lupa."<ref>{{Cite web |date=2026-07-21 |title=Iglesia ni Cristo (INC) {{!}} Description, Religion, Church, & Beliefs {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Iglesia-ni-Cristo |access-date=2026-08-05 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> == Kaganapan == * [[Enero 1]] – Nagsimulang magbigay ng serbisyo ang Linyang ''Airboat'' na San Petersburgo–Tampa sa pagitan ng [[San Petersburgo]] at [[Tampa, Florida|Tampa]], [[Florida]], sa [[Estados Unidos]]. Ito ang naging kauna-unahang kompanya ng eroplano na nagbigay ng nakaiskedyul at regular na komersiyal na serbisyo sa mga pasahero gamit ang mga sasakyang panghimpapawid na mas mabigat kaysa hangin.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=9bNwTRCakOIC&pg=RA1-PA12 |title=FAA Aviation News |publisher=Office of Public Affairs, Federal Aviation Agency |year=1967 |page=12 |language=en}}</ref> * [[Pebrero 12]] – Sa [[Washington, D.C.]], inilagay ang unang batong-panulok ng Pambansang Alaala ni Lincoln.<ref>{{cite book |author=United States Office of Public Buildings and Public Parks of the National Capital |url=https://books.google.com/books?id=YlnnAAAAMAAJ&pg=PA466 |title=The Lincoln Memorial, Washington |publisher=United States Government Publishing Office{{!}}United States Government Printing Office |year=1927 |editor-last=Concklin |editor-first=Edward Franklin |page=466 |language=en}}</ref> * [[Marso 27]] – Isinagawa ng [[Belhika|Belhikang]] [[Maninistis|siruhanong]] si Albert Hustin ang kauna-unahang matagumpay na hindi tuwirang [[pagsasalin ng dugo]], gamit ang mga pampigil sa pamumuo ng dugo (''anticoagulants'').<ref name="AtkinsonBoulton1989">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=OftqAAAAMAAJ |title=The History of Anaesthesia |publisher=Royal Society of Medicine Services |year=1989 |isbn=978-0-929858-18-0 |editor-last1=Atkinson |editor-first1=Richard Stuart |pages=436–440 |language=en |editor-last2=Boulton |editor-first2=T. B.}}</ref> * [[Abril 23]] – Nabigyan ng opisyal na pagkilala ang [[wikang Afrikaans]] nang talumpatian ni Cornelis Jacobus Langenhoven ang kapulungang Ingles ng Konsehong Panlalawigan ng Cape.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=LdMwAQAAIAAJ |title=South African Panorama |publisher=South African Information Service |year=1956 |volume=18 |page=19 |language=en}}</ref> * [[Mayo 18]] – Nilagdaan ng [[Gobernador-Heneral ng Pilipinas]] na si [[Francis Burton Harrison]] ang isang kautusang tagapagpaganap upang italaga ang 6,675.56 [[ektarya]] (16,495.7 akre) ng mga maalat na [[bukal]] at [[Kabundukan|kabundukang]] may [[kagubatan]] bilang bahagi ng ''Salinas Forest Reserve'' (na kalaunan ay ipinahayag bilang Likas na Bantayog ng Salinas noong 2000).<ref>{{cite web |title=Pamphlets on Forestry in the Philippine Islands, Vol. 1 |url=http://www.forgottenbooks.com/readbook_text/Pamphlets_on_Forestry_in_the_Philippine_Islands_v1_1000750951/509 |publisher=Forgotten Books: London |language=en |accessdate=25 Oktubre 2014}}</ref> * [[Hunyo 28]] – Pagpaslang kay [[Arkiduke Franz Ferdinand ng Austriya]]: Pinaslang ng 19-na-taong-gulang na nasyonalistang [[Serbiya|Serbiyo]] na si [[Gavrilo Princip]] si Arkiduke Franz Ferdinand ng Austriya at ang kaniyang asawa na si Dukesa Sophie sa [[Sarajevo]], [[Bosniya at Herzegovina|Bosniya at Hersegobina]]. Ang pangyayaring ito ang nagpasiklab sa Krisis ng Hulyo, na kalaunan ay humantong sa [[Unang Digmaang Pandaigdig]]. Sumiklab din ang mga kaguluhang laban sa mga Serbiyo sa Sarajevo at [[Zagreb]].<ref>{{Cite web |title=June 28, 1914 |url=https://www.theworldwar.org/learn/about-wwi/june-28-1914 |access-date=2025-04-06 |website=National WWI Museum and Memorial |language=en}}</ref>[[Talaksan:Felix Manalo.jpg|thumb|254x254px|[[Felix Manalo]]]] * [[Hulyo 13]] – Ipinalista ni [[Felix Manalo|Felix Ysagun Manalo]] sa Pamahalaan ng [[Pilipinas]] ang [[Iglesia ni Cristo]] bilang isang ''corporation sole'' at rehistradong samahang [[panrelihiyon]] na nagngangalang ''Iglesia ni Kristo''.<ref name="increg">{{cite web |title=Iglesia ni Kristo Registration Document 1914 |date=14 July 1914 |url=https://archive.org/details/IglesiaNiKristoRegistrationDocument1914 |access-date=30 May 2020}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=uQXXAAAAMAAJ |title=Nation-state, Identity, and Religion in Southeast Asia |publisher=Singapore Society of Asian Studies |year=1998 |isbn=978-9971-9903-5-0 |editor-last=Ayabe |editor-first=Tsuneo |page=127 |language=en |access-date=Abril 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207124150/https://books.google.com/books?id=uQXXAAAAMAAJ |archive-date=Disyembre 7, 2023 |url-status=live}}</ref> * [[Agosto 31]] – Idinaos ng [[Batikano]] ang isang [[Konklabeng papal|konklabe ng papa]] upang pumili ng kahalili ni [[Papa Pio X]], na namatay noong Agosto 20.<ref>{{cite web |title=Conclave of August 31 - September 3, 1914 (Benedict XV) |url=https://cardinals.fiu.edu/conclave-xx.htm#1914 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110201083933/http://www2.fiu.edu/~mirandas/conclave-xx.htm#1914 |archive-date=1 Pebrero 2011 |access-date=11 Oktubre 2015 |website=The Cardinals of the Holy Roman Church - Conclaves of the 20th Century (1903–1978) |publisher=Salvador Miranda |language=en}}</ref> * [[Setyembre 3]] – Humalili si [[Papa Benedicto XV]] (Giacomo della Chiesa) kay Papa Pio X.<ref>{{Cite book |last=Paulet |first=R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Twentieth_Century_in_Review/MNGlAgAAQBAJ |title=Twentieth Century in Review: The Good, Bad, and Ugly |date=2014-01-17 |publisher=Dorrance Publishing |isbn=978-1-4349-2875-7 |pages=3 |language=en}}</ref> * [[Oktubre 4]] – Isang [[lindol]] na may lakas na 7.0 sa sukatang lakas ng along pang-ibabaw ang yumanig sa Lawa ng [[Lalawigan ng Burdur|Burdur]] sa timog-kanlurang [[Turkiya]], na nagdulot ng tinatayang 4,000 pagkamatay at sumira sa mahigit 17,000 tahanan.<ref>{{cite journal |last=Ozer |first=N. |year=2006 |title=New information on earthquake history of the Aksehir-Afyon Graben System, Turkey, since the second half of 18th century |url=http://www.nat-hazards-earth-syst-sci.net/6/1017/2006/nhess-6-1017-2006.pdf |journal=Natural Hazards and Earth System Sciences |language=en |publisher=European Geosciences Union |volume=6 |issue=6 |page=1020 |bibcode=2006NHESS...6.1017O |doi=10.5194/nhess-6-1017-2006 |doi-access=free}}</ref> * [[Nobyembre 24]] – Pinatalsik si [[Benito Mussolini]] mula sa Partidong Sosyalista ng [[Italya]].<ref>{{cite book |last=Collier |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=t9CAAAAAIAAJ |title=Duce!: A Biography of Benito Mussolini |publisher=Viking Press |year=1971 |isbn=978-0-670-28603-4 |page=47 |language=en |access-date=Abril 19, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207130403/https://books.google.com/books?id=t9CAAAAAIAAJ |archive-date=Disyembre 7, 2023 |url-status=live}}</ref> * [[Disyembre 18]] – Naging protektorado ng [[Gran Britanya|Britanya]] ang [[Ehipto]].<ref>{{cite magazine |date=1923-04-28 |title=Egypt: a constitution |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,880574,00.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015203757/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,880574,00.html |archive-date=Oktubre 15, 2007 |access-date=2012-08-24 |magazine=Time |language=en}}</ref> ==Kapanganakan== [[Talaksan:Jose Bulaon Lingad.jpg|thumb|268x268px|[[Jose B. Lingad]]]] * [[Dely Atay-Atayan]] * [[Daisy Bates]] * [[Helena Benitez]] * [[Fred Ruiz Castro]] * [[Andres Centenera]] * [[Bill Finger]] * [[Thor Heyerdahl]] * [[Tove Jansson]] * [[Asger Jorn]] * [[Hedy Lamarr]] * [[Jose B. Lingad]] * [[Jonas Salk]] * [[Tenzing Norgay]] * [[William Westmoreland]] == Kamatayan == [[Talaksan:Mariano Trias portrait.jpg|thumb|[[Mariano Trías|Mariano Trias]]]] * [[Adna Chaffee]] * [[Claro Caluya]] * [[Arkiduke Franz Ferdinand ng Austriya]] * [[Papa Pio X]] * [[Jacob Riis]] * [[Joseph Swan]] * [[John Tenniel]] * [[Mariano Trías]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kaurian:Taon]] [[Kategorya:1914]] 6w7x6m7tmhics3be18dkuuv7hwx2qc4 2225984 2225958 2026-09-17T15:16:35Z Arius1998 31765 /* Kaganapan */ 2225984 wikitext text/x-wiki {{year nav|{{PAGENAME}}}} Ang '''1914''' (MCMXIV) ay isang karaniwang taon na nagsimula sa Huwebes ayon sa [[Kalendaryong Gregoryano]] at isang karaniwang taon na nagsimula sa Miyerkules ayon sa [[Kalendaryong Juliyano]]. Ito ang ika-1914 na taon ng [[Karaniwang Panahon (kalendaryong Gregoryano)|Karaniwang Panahon]] (''Common Era'' o CE) at ''[[Anno Domini]]'' (AD), ang ika-914 na taon ng [[ikalawang milenyo]], ang ika-14 na taon ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], at ang ika-5 taon ng dekada 1910. Pagsapit ng simula ng 1914, ang Kalendaryong Gregoryano ay 13 araw na nauuna sa Kalendaryong Juliyano, na nanatiling ginagamit sa ilang lugar hanggang 1923. Sa taong ito nagsimula ang kalauna'y tinawag na [[Unang Digmaang Pandaigdig]], matapos paslangin ang tagapagmana ng trono ng [[Austria|Austriya]] na si [[Arkiduke Franz Ferdinand ng Austriya|Arkiduke Franz Ferdinand]] ng Austriya ng [[Nasyonalista|nasyonalistang]] [[Serbiya|Serbiyo]] na si [[Gavrilo Princip]]. Nasaksihan din sa taong ito ang pagkakatatag ng kauna-unahang kompanya ng [[eroplano]] na nagbigay ng nakaiskedyul at regular na komersiyal na serbisyo sa mga pasahero gamit ang mga [[sasakyang panghimpapawid]] na mas mabigat kaysa hangin, sa pamamagitan ng Linyang ''Airboat'' na San Petersburgo–Tampa. Sa taon din ito nairehistro ni [[Felix Manalo]] ang [[Iglesia ni Cristo]] sa [[Pamahalaang Insular ng Kapuluang Pilipinas]]. Ang pagkakarehistro noong Hulyo 27, 1914 ay may malalim na hula dahil sumabay ito sa pagsiklab ng Unang Digmaang Pandaigdig. Ito ang itinuturing nilang katuparan ng propesiya sa [[Bibliya]] ukol sa pagbabalik ng tunay na iglesya sa "mga wakas ng lupa."<ref>{{Cite web |date=2026-07-21 |title=Iglesia ni Cristo (INC) {{!}} Description, Religion, Church, & Beliefs {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Iglesia-ni-Cristo |access-date=2026-08-05 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> == Kaganapan == [[File:Felix Manalo's passport application.jpg|thumb|254x254px|[[Felix Manalo]]]] * [[Enero 1]] – Nagsimulang magbigay ng serbisyo ang Linyang ''Airboat'' na San Petersburgo–Tampa sa pagitan ng [[San Petersburgo]] at [[Tampa, Florida|Tampa]], [[Florida]], sa [[Estados Unidos]]. Ito ang naging kauna-unahang kompanya ng eroplano na nagbigay ng nakaiskedyul at regular na komersiyal na serbisyo sa mga pasahero gamit ang mga sasakyang panghimpapawid na mas mabigat kaysa hangin.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=9bNwTRCakOIC&pg=RA1-PA12 |title=FAA Aviation News |publisher=Office of Public Affairs, Federal Aviation Agency |year=1967 |page=12 |language=en}}</ref> * [[Pebrero 12]] – Sa [[Washington, D.C.]], inilagay ang unang batong-panulok ng Pambansang Alaala ni Lincoln.<ref>{{cite book |author=United States Office of Public Buildings and Public Parks of the National Capital |url=https://books.google.com/books?id=YlnnAAAAMAAJ&pg=PA466 |title=The Lincoln Memorial, Washington |publisher=United States Government Publishing Office{{!}}United States Government Printing Office |year=1927 |editor-last=Concklin |editor-first=Edward Franklin |page=466 |language=en}}</ref> * [[Marso 27]] – Isinagawa ng [[Belhika|Belhikang]] [[Maninistis|siruhanong]] si Albert Hustin ang kauna-unahang matagumpay na hindi tuwirang [[pagsasalin ng dugo]], gamit ang mga pampigil sa pamumuo ng dugo (''anticoagulants'').<ref name="AtkinsonBoulton1989">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=OftqAAAAMAAJ |title=The History of Anaesthesia |publisher=Royal Society of Medicine Services |year=1989 |isbn=978-0-929858-18-0 |editor-last1=Atkinson |editor-first1=Richard Stuart |pages=436–440 |language=en |editor-last2=Boulton |editor-first2=T. B.}}</ref> * [[Abril 23]] – Nabigyan ng opisyal na pagkilala ang [[wikang Afrikaans]] nang talumpatian ni Cornelis Jacobus Langenhoven ang kapulungang Ingles ng Konsehong Panlalawigan ng Cape.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=LdMwAQAAIAAJ |title=South African Panorama |publisher=South African Information Service |year=1956 |volume=18 |page=19 |language=en}}</ref> * [[Mayo 18]] – Nilagdaan ng [[Gobernador-Heneral ng Pilipinas]] na si [[Francis Burton Harrison]] ang isang kautusang tagapagpaganap upang italaga ang 6,675.56 [[ektarya]] (16,495.7 akre) ng mga maalat na [[bukal]] at [[Kabundukan|kabundukang]] may [[kagubatan]] bilang bahagi ng ''Salinas Forest Reserve'' (na kalaunan ay ipinahayag bilang Likas na Bantayog ng Salinas noong 2000).<ref>{{cite web |title=Pamphlets on Forestry in the Philippine Islands, Vol. 1 |url=http://www.forgottenbooks.com/readbook_text/Pamphlets_on_Forestry_in_the_Philippine_Islands_v1_1000750951/509 |publisher=Forgotten Books: London |language=en |accessdate=25 Oktubre 2014}}</ref> * [[Hunyo 28]] – Pagpaslang kay [[Arkiduke Franz Ferdinand ng Austriya]]: Pinaslang ng 19-na-taong-gulang na nasyonalistang [[Serbiya|Serbiyo]] na si [[Gavrilo Princip]] si Arkiduke Franz Ferdinand ng Austriya at ang kaniyang asawa na si Dukesa Sophie sa [[Sarajevo]], [[Bosniya at Herzegovina|Bosniya at Hersegobina]]. Ang pangyayaring ito ang nagpasiklab sa Krisis ng Hulyo, na kalaunan ay humantong sa [[Unang Digmaang Pandaigdig]]. Sumiklab din ang mga kaguluhang laban sa mga Serbiyo sa Sarajevo at [[Zagreb]].<ref>{{Cite web |title=June 28, 1914 |url=https://www.theworldwar.org/learn/about-wwi/june-28-1914 |access-date=2025-04-06 |website=National WWI Museum and Memorial |language=en}}</ref> * [[Hulyo 13]] – Ipinalista ni [[Felix Manalo|Felix Ysagun Manalo]] sa Pamahalaan ng [[Pilipinas]] ang [[Iglesia ni Cristo]] bilang isang ''corporation sole'' at rehistradong samahang [[panrelihiyon]] na nagngangalang ''Iglesia ni Kristo''.<ref name="increg">{{cite web |title=Iglesia ni Kristo Registration Document 1914 |date=14 July 1914 |url=https://archive.org/details/IglesiaNiKristoRegistrationDocument1914 |access-date=30 May 2020}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=uQXXAAAAMAAJ |title=Nation-state, Identity, and Religion in Southeast Asia |publisher=Singapore Society of Asian Studies |year=1998 |isbn=978-9971-9903-5-0 |editor-last=Ayabe |editor-first=Tsuneo |page=127 |language=en |access-date=Abril 26, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207124150/https://books.google.com/books?id=uQXXAAAAMAAJ |archive-date=Disyembre 7, 2023 |url-status=live}}</ref> * [[Agosto 31]] – Idinaos ng [[Batikano]] ang isang [[Konklabeng papal|konklabe ng papa]] upang pumili ng kahalili ni [[Papa Pio X]], na namatay noong Agosto 20.<ref>{{cite web |title=Conclave of August 31 - September 3, 1914 (Benedict XV) |url=https://cardinals.fiu.edu/conclave-xx.htm#1914 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110201083933/http://www2.fiu.edu/~mirandas/conclave-xx.htm#1914 |archive-date=1 Pebrero 2011 |access-date=11 Oktubre 2015 |website=The Cardinals of the Holy Roman Church - Conclaves of the 20th Century (1903–1978) |publisher=Salvador Miranda |language=en}}</ref> * [[Setyembre 3]] – Humalili si [[Papa Benedicto XV]] (Giacomo della Chiesa) kay Papa Pio X.<ref>{{Cite book |last=Paulet |first=R. |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Twentieth_Century_in_Review/MNGlAgAAQBAJ |title=Twentieth Century in Review: The Good, Bad, and Ugly |date=2014-01-17 |publisher=Dorrance Publishing |isbn=978-1-4349-2875-7 |pages=3 |language=en}}</ref> * [[Oktubre 4]] – Isang [[lindol]] na may lakas na 7.0 sa sukatang lakas ng along pang-ibabaw ang yumanig sa Lawa ng [[Lalawigan ng Burdur|Burdur]] sa timog-kanlurang [[Turkiya]], na nagdulot ng tinatayang 4,000 pagkamatay at sumira sa mahigit 17,000 tahanan.<ref>{{cite journal |last=Ozer |first=N. |year=2006 |title=New information on earthquake history of the Aksehir-Afyon Graben System, Turkey, since the second half of 18th century |url=http://www.nat-hazards-earth-syst-sci.net/6/1017/2006/nhess-6-1017-2006.pdf |journal=Natural Hazards and Earth System Sciences |language=en |publisher=European Geosciences Union |volume=6 |issue=6 |page=1020 |bibcode=2006NHESS...6.1017O |doi=10.5194/nhess-6-1017-2006 |doi-access=free}}</ref> * [[Nobyembre 24]] – Pinatalsik si [[Benito Mussolini]] mula sa Partidong Sosyalista ng [[Italya]].<ref>{{cite book |last=Collier |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=t9CAAAAAIAAJ |title=Duce!: A Biography of Benito Mussolini |publisher=Viking Press |year=1971 |isbn=978-0-670-28603-4 |page=47 |language=en |access-date=Abril 19, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207130403/https://books.google.com/books?id=t9CAAAAAIAAJ |archive-date=Disyembre 7, 2023 |url-status=live}}</ref> * [[Disyembre 18]] – Naging protektorado ng [[Gran Britanya|Britanya]] ang [[Ehipto]].<ref>{{cite magazine |date=1923-04-28 |title=Egypt: a constitution |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,880574,00.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015203757/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,880574,00.html |archive-date=Oktubre 15, 2007 |access-date=2012-08-24 |magazine=Time |language=en}}</ref> ==Kapanganakan== [[Talaksan:Jose Bulaon Lingad.jpg|thumb|268x268px|[[Jose B. Lingad]]]] * [[Dely Atay-Atayan]] * [[Daisy Bates]] * [[Helena Benitez]] * [[Fred Ruiz Castro]] * [[Andres Centenera]] * [[Bill Finger]] * [[Thor Heyerdahl]] * [[Tove Jansson]] * [[Asger Jorn]] * [[Hedy Lamarr]] * [[Jose B. Lingad]] * [[Jonas Salk]] * [[Tenzing Norgay]] * [[William Westmoreland]] == Kamatayan == [[Talaksan:Mariano Trias portrait.jpg|thumb|[[Mariano Trías|Mariano Trias]]]] * [[Adna Chaffee]] * [[Claro Caluya]] * [[Arkiduke Franz Ferdinand ng Austriya]] * [[Papa Pio X]] * [[Jacob Riis]] * [[Joseph Swan]] * [[John Tenniel]] * [[Mariano Trías]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kaurian:Taon]] [[Kategorya:1914]] rljeb6jd1j5yr4hr3rveqs2oywg10br 0 4931 2225962 2222617 2026-09-17T14:42:42Z Arius1998 31765 /* Kaganapan */ 2225962 wikitext text/x-wiki {{year nav|{{PAGENAME}}}} Ang '''1973''' ay isang [[karaniwang taon]] na [[Karaniwang taon na nagsisimula sa Lunes|nagsisimula sa Lunes]] sa [[kalendaryong Gregoryano]]. == Kaganapan == {{Expand section}} * [[Agosto 30]] &ndash; Pagkarehistro ni Apostol Arsenio T. Ferriol at ng mga kasama ng [[Pentecostal Missionary Church of Christ (4th Watch)]] sa pamahalaan ng Pilipinas. == Kapanganakan == ===Enero=== * Enero 14 ** Václav Burda, Czech ice hockey player (d. 2018) ** Giancarlo Fisichella, driver ng lahi ng Italyano ** Katie Griffin, artista ng Canada at mang-aawit * Enero 15 ** Essam El Hadary, tagapangasiwa ng Egypt ** Tomáš Galásek, manlalaro ng putbol sa Czech ** Maksim Martynov, Russian engineer * Enero 16 **Josie Davis, artista ng Amerika **Liliana Barba, aktres ng Mexico, artista ng boses at direktor ng ADR * Enero 17 ** Cuauhtémoc Blanco, manlalaro ng putbol at politiko ng Mexico, Gobernador ng Morelos 2018-2024 **Chris Bowen, politiko ng Australia ** Ari Lasso, mang-aawit ng Indonesia * Enero 18 ** Burnie Burns, tagagawa ng pelikula sa Amerika ** Crispian Mills, musikero sa Britanya (The Jeevas, Kula Shaker) ** Ben Willbond, English aktor at tagasulat ng iskrip * Enero 29 ** Louise Hindsgavl, artista sa Denmark ** Jason Schmidt, Amerikanong baseball player * Enero 30 - Jalen Rose, Amerikanong manlalaro ng basketball * Enero 31 ** [[Portia de Rossi]], artista sa Australia ** Shingo Katayama, Japanese golfer ===Pebrero=== * Pebrero 3 - Ilana Sod, mamamahayag sa Mexico * Pebrero 4 ** [[Oscar De La Hoya]], American boxer ** James Hird, dating pinuno ng Australia na putbolista para sa Essendon ** Brett Hestla, Amerikanong musikero at tagagawa ng rekord. * Pebrero 5 ** Trijntje Oosterhuis, Dutch pop singer ** Luke Ricketson, manlalaro ng liga sa Australia ** Deng Yaping, Chinese table tennis player * Pebrero 7 ** Turki Al-Dakhil, Saudi journalist ** [[Angel Aquino]], modelo ng Filipina, aktres at host **Juwan Howard, Amerikanong retiradong propesyonal na manlalaro ng basketball ** Mie Sonozaki, artista sa boses ng Hapon **Kate Thornton, nagtatanghal ng telebisyon sa Britain * Pebrero 12 - Tara Strong, artista ng boses ng Canada-American * Pebrero 13 - Ian Duncan, Baron Duncan ng Springbank, politiko sa Ingles * Pebrero 14 - Steve McNair, Amerikanong manlalaro ng putbol (d. 2009) *Pebrero 15 **Anna Dogonadze, German trampoline gymnast ** Amy Van Dyken, Amerikanong manlalangoy *Pebrero 16 - Si Cathy Freeman, atleta ng Australia *Pebrero 17 - Jen Taylor, artista ng boses ng Amerikano *Pebrero 18 - Claude Makélélé, French footballer ===Marso=== [[File:BeverlyLynne1.jpg|thumb|120px|[[Beverly Lynne]]]] * [[Marso 17]] - [[Caroline Corr]] ay isang musika at kanta sa bansang [[Ireland]] ===Abril=== *Abril 11 **[[Jennifer Esposito]], Amerikanong artista **Kris Marshall, aktor ng English *Abril 12 **[[Christina Moore]], artista ng Amerika **Amr Waked, pelikulang taga-Egypt, telebisyon, at artista sa entablado *Abril 13 - Sergey Shnurov, mang-aawit ng Russia *Abril 14 - Adrien Brody, artista ng Amerikano *Abril 15 - Emanuel Rego, manlalaro ng volleyball sa beach sa Brazil *Abril 16 **[[Akon]], Senegalese American rapper, mang-aawit ng R & B, manunulat ng kanta, at tagagawa ng rekord **Teddy Cobeña, Espanyol-Ecuadorian na iskultor *Abril 18 - Haile Gebrselassie, taga-Ethiopia na malayuan na runner *Abril 19 - George Gregan, putbolista ng rugby union ng Australia ===Mayo=== ===Hunyo=== * Hunyo 1 ** Fred Deburghgraeve, manlalangoy na Belgian ** Adam Garcia, artista at mang-aawit sa Australia **[[Heidi Klum]], modelo ng Aleman ** Derek Lowe, Amerikanong baseball player *Hunyo 2 ** Carlos Acosta, mananayaw ng ballet na ipinanganak sa Cuba ** Kevin Feige, tagagawa ng pelikula sa Amerika at pangulo ng Marvel Studios * Hunyo 8 - Lexa Doig, artista sa Canada * Hunyo 9 - Tedy Bruschi, manlalaro ng putbol sa Amerika * Hunyo 10 - Faith Evans, mang-aawit ng Amerikano * Hunyo 12 ** Mitsuki Saiga, Japanese artista ng boses ** Darryl White, putbolista sa Australia * Hunyo 13 ** Sam Adams, Amerikanong manlalaro ng putbol ** Ogie Banks, artista ng boses ng Amerikano * Hunyo 14 - Ceca Raznatovic, Serbian folk singer * Hunyo 15 ** Neil Patrick Harris, Amerikanong artista, komedyante, mang-aawit, nagtatanghal at host ** Dean McAmmond, manlalaro ng hockey ng Canada ** Greg Vaughan, artista ng Amerikano * Hunyo 17 - Louis Leterrier, direktor ng pelikula sa Pransya * Hunyo 18 - Yumi Kakazu, artista ng boses ng Hapon * Hunyo 19 - Yuko Nakazawa, mang-aawit na Hapon * Hunyo 20 - Chino Moreno, musikero ng Amerika * Hunyo 21 ** Zuzana Čaputová, politiko ng Slovak, Pangulo ng Slovakia ** Juliette Lewis, artista ng Amerika ** Fedja van Huêt, artista ng Dutch ** Frank Vogel, American basketball coach ===Hulyo=== [[File:Haakon_in_2025_(cropped).jpg|thumb|120px|[[Haakon VIII]]]] *Hulyo 3 **Antonio Filippini, putbolista ng Italyano **Emanuele Filippini, putbolista ng Italyano **Emma Cunniffe, artista sa Britain ** Jonah Lotan, artista ng Israel ** Mimi Miyagi, modelo ng Filipino, pornograpikong artista, direktor ng pelikula, at artista ** Owen H.M. Smith, tagagawa ng telebisyon sa Amerika, manunulat, artista at komedyante * Patrick Wilson, artista ng Amerika *Hulyo 20 **Roberto Orci, tagasulat at tagagawa ng Mehiko-Amerikano **Peter Forsberg, Sweden hockey player ** Haring [[Haakon VIII ng Noruwega]] ** Raymart Santiago, Filipino, TV Host, Actor, Action Star, at Comedian *Hulyo 21 - Ali Landry, Amerikanong artista *Hulyo 22 **Rufus Wainwright, Amerikanong Amerikanong mang-aawit, manunulat ng kanta, at kompositor **Jaime Camil, aktor ng Mexico at mang-aawit ** Daniel Jones, musikero ng Australia at tagagawa ng rekord *Hulyo 23 **Omar Epps, artista ng Amerikano **Nomar Garciaparra, manlalaro ng baseball sa Amerika **Fran Healy, taga-Scotland na mang-aawit ng awit **Monica Lewinsky, Amerikanong dating White House intern *Hulyo 24 - Jamie Denbo, artista ng Amerika *Hulyo 25 **David Denman, artista ng Amerikano **Dani Filth, British vocalist **Kevin Phillips, English footballer **Tony Vincent, Amerikanong artista at mang-aawit *Hulyo 26 - Kate Beckinsale, aktres ng Ingles *Hulyo 27 - Gorden Tallis, manlalaro ng liga sa rugby sa Australia *Hulyo 28 - Steve Staios, manlalaro ng ice hockey ng Canada *Hulyo 29 - Wanya Morris, Amerikanong mang-aawit * Hulyo 30 ** Markus Näslund, manlalaro ng ice ice hockey ** Sonu Nigam, mang-aawit ng India * Hulyo 31 - Jacob Aagaard, manlalaro ng chess na taga-Denmark ===Agosto=== *August 6 **Asia Carrera, artista ng Amerika **Vera Farmiga, artista ng Amerika *August 8 **Jessica Calvello, artista ng boses ng Amerikano ** Scott Stapp, mang-aawit at manunulat ng kanta sa Amerika (Creed) *August 9 **Kevin McKidd, artista sa Scottish **Filippo Inzaghi, putbolista ng Italya **Oleksandr Ponomariov, mang-aawit ng Ukraine * August 10 - Javier Zanetti, manlalaro ng putbol sa Argentina * August 11 - Carolyn Murphy, modelo ng Amerikano * August 12 - Richard Reid, teroristang Ingles * August 13 - Ryoko Shinohara, artista ng Hapon * August 14 **Jared Borgetti, putbolista sa Mexico ** Jay-Jay Okocha, footballer ng Nigeria **Kieren Perkins, manlalangoy sa Australia **Thyra von Westernhagen, marangal na aleman at may-ari ng lupa *August 15 **Kris Mangum, Propesyonal na manlalaro ng putbol **Adnan Sami, kompositor ng musikang Turkish, piyanista, mang-aawit * August 16 - Damian Jackson, Amerikanong baseball player * August 19 ** Ahmed Best, artista sa Amerika ** Marco Materazzi, Italyano na manlalaro ng putbol ** HRH Crown Princess Mette-Marit ng Noruwega * August 20 - Todd Helton, Amerikanong baseball player * August 21 ** Sergey Brin, isang negosyanteng Amerikanong ipinanganak sa Russia, co-founder ng Google **Steve McKenna, Amerikanong hockey player ** Nikolai Valuev, kampeon sa boksing ng heavyweight sa Russia * August 22 ** Howie D., Amerikanong mang-aawit (Backstreet Boys) ** Kristen Wiig, Amerikanong aktres, komedyante, manunulat, prodyuser, at artista ng boses ===Setyembre=== *Setyembre 1 - Ram Kapoor, artista ng India *Setyembre 3 - [[Jennifer Paige]], Amerikanong mang-aawit-songwriter *Setyembre 4 ** Jason David Frank, Amerikanong artista at martial artist **Diosbelys Hurtado, Cuban boxer **Lazlow Jones, Amerikanong manunulat, prodyuser, direktor, host ng host ng palabas at boses na artista *Setyembre 5 **Paddy Considine, artista sa Britain, filmmaker at musikero **Rose McGowan, Amerikanong artista **Rachel Sheherazade, mamamahayag sa Brazil ===Oktubre=== * Oktubre 2 **Melissa Harris-Perry, komentarista sa politika ng Africa-American **Lene Nystrøm, Norwegian na mang-aawit (Aqua) **Proof, Amerikanong rapper (D12) (d. 2006) **Verka Serduchka, Ukrainian Drag queen, komedyante at mang-aawit, runner-up ng Eurovision Song Contest 2007 *Oktubre 3 **Neve Campbell, artista sa Canada **Richard Ian Cox, artista ng boses ng Welsh at host sa radyo * [[Oktubre 22]] - [[Ichiro Suzuki]] ay manlalaro ng beysbol mula sa Hapon * [[Oktubre 31]] - [[Beverly Lynne]], Amerikanong aktres ===Nobyembre=== * Nobyembre 1 ** Assia, Algerian na mang-aawit ** Li Xiaoshuang, Chinese gymnast ** [[Aishwarya Rai]], artista ng India, [[Miss World 1994]] * Nobyembre 2 - Marisol Nichols, artista ng Amerika * Nobyembre 3 **Kirk Jones, rapper ng Africa-American (Onyx) ** Mick Thomson, Amerikanong gitarista ===Disyembre=== *Disyembre 4 ** [[Tyra Banks]], supermodel ng Amerika, host ng show show ** [[Michael Jackson (footballer)|Michael Jackson]], dating defender ng football sa English ** Steven Menzies, manlalaro ng liga sa Australia == Kamatayan == [[File:Lyndon B. Johnson Oval Office Portrait.tif|120px|thumb|[[Lyndon B. Johnson]]]] * Enero 22 &ndash; [[Lyndon B. Johnson]], ika-36 Pangulo ng [[Estados Unidos]] (ipinanganak [[1908]]) {{Expand section}} == Mga sanggunian == {{reflist}} {{stub|Taon}} [[Kategorya:Taon]] [[Kategorya:1973|*]] grkm5a5xq2j0lwj0twzmrpufxg4kdta 0 4936 2225964 2097912 2026-09-17T14:45:36Z Arius1998 31765 /* Kaganapan */ 2225964 wikitext text/x-wiki {{year nav|{{PAGENAME}}}} Ang '''1978''' ay isang [[karaniwang taon]] na [[Karaniwang taon na nagsisimula sa Linggo|nagsisimula sa Linggo]] sa [[kalendaryong Gregoryano]]. == Kaganapan == * [[Hunyo 21]] ** Isang shootout sa pagitan ng mga pansamantalang miyembro ng IRA at ng British Army ay nag-iiwan ng isang sibilyan at tatlong kalalakihan ng IRA. ** [[Pagbaril sa Iranian Chinook ng 1978]]: ang helikopter ng Iran ay lumabag sa airspace ng Sobyet at binaril. * [[Hunyo 22]] - Natuklasan si Charon, isang satellite ng Pluto. * [[Oktubre 5]] - Pinasimulan ni Brother [[Eddie Villanueva]] at ng mga kasama ang Jesus Is Lord Church sa [[Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas]]. == Kapanganakan == === Enero === *[[Enero 3]] **Liya Kebede, modelo ng Ethiopian, taga-disenyo ng damit at artista **Park Sol-mi, artista sa Timog Korea *[[Enero 4]] - Karine Ruby, French snowboarder (d. [[2009]]) *[[Enero 5]] ** Franck Montagny, driver ng Pransya na Formula One ** January Jones, artista ng Amerika === Pebrero === *[[Pebrero 3]] **[[Mico Palanca]], aktor ng Filipino (d. [[2019]]) **Adrian R'Mante, artista ng Amerikano **Eliza Schneider, artista ng Amerika **Kelly Sullivan, Amerikanong artista ** Amal Clooney, barrister ng British-Lebanese, aktibista at may-akda === Abril === *[[Abril 26]] ** Stana Katic, artista ng Canada-American ** Shinnosuke Tachibana, aktor ng boses ng Hapon * [[Abril 28]] - Robert Oliveri, Amerikanong dating artista * [[Abril 29]] ** Bob at Mike Bryan, koponan ng tennis na nagdodoble ng Amerikano ** Tyler Labine, artista ng Canada === Mayo === [[File:Judy Ann Santos (2008).jpg|thumb|right|120px|[[Judy Ann Santos]]]] *[[Mayo 11]] - [[Judy Ann Santos]], aktres sa Pilipinas === Hunyo === [[File:Zoe Saldana by Gage Skidmore 2.jpg|120px|thumb|Zoe Saldana]] * [[Hunyo 19]] &ndash; [[Zoe Saldana]], [[Amerikanong]] aktres (''Gamora sa Marvel Cinematic Universe'') === Hulyo === [[File:Michelle_Rodriguez_Cannes_2018.jpg|120px|thumb|[[Michelle Rodriguez]]]] *[[Hulyo 11]] **[[Kim Kang-woo]], artista sa South Korea **[[Mattias Gustafsson]], player ng handball ng Suweko *[[Hulyo 12]] **[[Topher Grace]], artista ng Amerika **[[Michelle Rodriguez]], artista ng Amerika === Agosto === [[File:Kobe_Bryant_2015.jpg|120px|thumb|[[Kobe Bryant]]]] * [[Agosto 23]] &ndash; [[Kobe Bryant]], Amerikanong basketbolista (d. [[2020]]) * [[Agosto 25]] - Kel Mitchell, Amerikanong artista, stand-up comedian, musikero, mang-aawit, at rapper * [[Agosto 26]] - [[Amanda Schull]], artista ng Amerika * [[Agosto 27]] - [[Suranne Jones]], aktres ng Ingles === Setyembre === [[File:Anthony Mackie by Gage Skidmore.jpg|120px|thumb|right|[[Anthony Mackie]]]] *[[Setyembre 23]] &ndash; [[Anthony Mackie]], [[Amerikanong]] aktor (''Falcon ng Marvel Cinematic Universe'') *[[Setyembre 24]] - [[Wietse van Alten]], Dutch archer *[[Setyembre 25]] **Jodie Kidd, modelo ng Ingles **[[Ani Lorak]], mang-aawit ng Ukraine **Rossif Sutherland, artista ng Canada === Oktubre === [[File:Ayumi Hamasaki in London (cropped).jpg|thumb|right|120px|[[Ayumi Hamasaki]]]] *[[Oktubre 2]] – [[Ayumi Hamasaki]], mang-aawit ng [[Hapon|Hapones]] === Nobyembre === *[[Nobyembre 6]] **Nicole Dubuc, Amerikanong artista at manunulat **Taryn Manning, artista ng Amerika **Sandrine Blancke, artista ng Belgian *[[Nobyembre 10]] **Nadine Angerer, German footballer **[[Kyla Cole]], modelo ng Czech **Diplo, American DJ at tagagawa ng musika **[[Eve]], rapper ng Africa-American ** Akemi Kanda, artista ng boses ng Hapon **Drew McConnell, musikero sa Ingles *[[Nobyembre 17]] **[[Rachel McAdams]], artista sa Canada **Reggie Wayne, manlalaro ng putbol sa Amerika **[[Zoë Bell]], artista sa New Zealand *[[Nobyembre 18]] ** Daniel Chong, Amerikanong animator **Damien Johnson, footballer ng Hilagang Irlanda **Aldo Montano, fencer ng Italyano *[[Nobyembre 19]] - [[Matt Dusk]], musikero at mang-aawit ng Canada *[[Nobyembre 21]] - [[Annie]], mang-aawit na Norwegian *[[Nobyembre 23]] - Destin Daniel Cretton, direktor ng pelikula sa Amerika *[[Nobyembre 24]] - [[Katherine Heigl]], artista ng Amerika === Disyembre === [[File:Manny Pacquiao with Harry Reid and Daniel Inouye (cropped).jpg|thumb|right|120px|[[Manny Pacquiao]]]] *[[Disyembre 2]] ** [[Nelly Furtado]], Portuges-Canada na mang-aawit at manunulat ng kanta ** Alo Kõrve, aktor sa Estonia ** Christopher Wolstenholme, musikero ng Britain *[[Disyembre 17]] ** [[Manny Pacquiao]], Pilipinong boksingero at politiko ** Chase Utley, Amerikanong baseball player [[Disyembre 18]] ** Daniel Cleary, manlalaro ng ice hockey ng Canada ** Josh Dallas, artista ng Amerikano ** [[Katie Holmes]], Amerikanong artista * [[Disyembre 29]] ** [[Victor Agali]], footballer ng Nigerian ** [[Kieron Dyer]], footballer ng Ingles * [[Disyembre 31]] – [[Tomomi Miyamoto]], footballer ng Japan == Walang Petsa == * Ang pagtatag ng kampus ng Plaridel. == Kamatayan == {{Expand section}} == Mga sanggunian == {{reflist}} {{stub|Taon}} [[Kategorya:Taon]] [[Kategorya:1978|*]] 5glyyz3jkx7zr4i82wqwajqrytxaxb1 2225986 2225964 2026-09-17T15:25:51Z Arius1998 31765 /* Kaganapan */ 2225986 wikitext text/x-wiki {{year nav|{{PAGENAME}}}} Ang '''1978''' ay isang [[karaniwang taon]] na [[Karaniwang taon na nagsisimula sa Linggo|nagsisimula sa Linggo]] sa [[kalendaryong Gregoryano]]. == Kaganapan == * [[Pebrero 14]] - Pinasimulan ni Reverend David Yount at ng mga kasama ang Greenhills Christian Fellowship sa [[San Juan, Kalakhang Maynila]]. * [[Hunyo 21]] ** Isang shootout sa pagitan ng mga pansamantalang miyembro ng IRA at ng British Army ay nag-iiwan ng isang sibilyan at tatlong kalalakihan ng IRA. ** [[Pagbaril sa Iranian Chinook ng 1978]]: ang helikopter ng Iran ay lumabag sa airspace ng Sobyet at binaril. * [[Hunyo 22]] - Natuklasan si Charon, isang satellite ng Pluto. * [[Oktubre 5]] - Pinasimulan ni Brother [[Eddie Villanueva]] at ng mga kasama ang Jesus Is Lord Church sa [[Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas]]. == Kapanganakan == === Enero === *[[Enero 3]] **Liya Kebede, modelo ng Ethiopian, taga-disenyo ng damit at artista **Park Sol-mi, artista sa Timog Korea *[[Enero 4]] - Karine Ruby, French snowboarder (d. [[2009]]) *[[Enero 5]] ** Franck Montagny, driver ng Pransya na Formula One ** January Jones, artista ng Amerika === Pebrero === *[[Pebrero 3]] **[[Mico Palanca]], aktor ng Filipino (d. [[2019]]) **Adrian R'Mante, artista ng Amerikano **Eliza Schneider, artista ng Amerika **Kelly Sullivan, Amerikanong artista ** Amal Clooney, barrister ng British-Lebanese, aktibista at may-akda === Abril === *[[Abril 26]] ** Stana Katic, artista ng Canada-American ** Shinnosuke Tachibana, aktor ng boses ng Hapon * [[Abril 28]] - Robert Oliveri, Amerikanong dating artista * [[Abril 29]] ** Bob at Mike Bryan, koponan ng tennis na nagdodoble ng Amerikano ** Tyler Labine, artista ng Canada === Mayo === [[File:Judy Ann Santos (2008).jpg|thumb|right|120px|[[Judy Ann Santos]]]] *[[Mayo 11]] - [[Judy Ann Santos]], aktres sa Pilipinas === Hunyo === [[File:Zoe Saldana by Gage Skidmore 2.jpg|120px|thumb|Zoe Saldana]] * [[Hunyo 19]] &ndash; [[Zoe Saldana]], [[Amerikanong]] aktres (''Gamora sa Marvel Cinematic Universe'') === Hulyo === [[File:Michelle_Rodriguez_Cannes_2018.jpg|120px|thumb|[[Michelle Rodriguez]]]] *[[Hulyo 11]] **[[Kim Kang-woo]], artista sa South Korea **[[Mattias Gustafsson]], player ng handball ng Suweko *[[Hulyo 12]] **[[Topher Grace]], artista ng Amerika **[[Michelle Rodriguez]], artista ng Amerika === Agosto === [[File:Kobe_Bryant_2015.jpg|120px|thumb|[[Kobe Bryant]]]] * [[Agosto 23]] &ndash; [[Kobe Bryant]], Amerikanong basketbolista (d. [[2020]]) * [[Agosto 25]] - Kel Mitchell, Amerikanong artista, stand-up comedian, musikero, mang-aawit, at rapper * [[Agosto 26]] - [[Amanda Schull]], artista ng Amerika * [[Agosto 27]] - [[Suranne Jones]], aktres ng Ingles === Setyembre === [[File:Anthony Mackie by Gage Skidmore.jpg|120px|thumb|right|[[Anthony Mackie]]]] *[[Setyembre 23]] &ndash; [[Anthony Mackie]], [[Amerikanong]] aktor (''Falcon ng Marvel Cinematic Universe'') *[[Setyembre 24]] - [[Wietse van Alten]], Dutch archer *[[Setyembre 25]] **Jodie Kidd, modelo ng Ingles **[[Ani Lorak]], mang-aawit ng Ukraine **Rossif Sutherland, artista ng Canada === Oktubre === [[File:Ayumi Hamasaki in London (cropped).jpg|thumb|right|120px|[[Ayumi Hamasaki]]]] *[[Oktubre 2]] – [[Ayumi Hamasaki]], mang-aawit ng [[Hapon|Hapones]] === Nobyembre === *[[Nobyembre 6]] **Nicole Dubuc, Amerikanong artista at manunulat **Taryn Manning, artista ng Amerika **Sandrine Blancke, artista ng Belgian *[[Nobyembre 10]] **Nadine Angerer, German footballer **[[Kyla Cole]], modelo ng Czech **Diplo, American DJ at tagagawa ng musika **[[Eve]], rapper ng Africa-American ** Akemi Kanda, artista ng boses ng Hapon **Drew McConnell, musikero sa Ingles *[[Nobyembre 17]] **[[Rachel McAdams]], artista sa Canada **Reggie Wayne, manlalaro ng putbol sa Amerika **[[Zoë Bell]], artista sa New Zealand *[[Nobyembre 18]] ** Daniel Chong, Amerikanong animator **Damien Johnson, footballer ng Hilagang Irlanda **Aldo Montano, fencer ng Italyano *[[Nobyembre 19]] - [[Matt Dusk]], musikero at mang-aawit ng Canada *[[Nobyembre 21]] - [[Annie]], mang-aawit na Norwegian *[[Nobyembre 23]] - Destin Daniel Cretton, direktor ng pelikula sa Amerika *[[Nobyembre 24]] - [[Katherine Heigl]], artista ng Amerika === Disyembre === [[File:Manny Pacquiao with Harry Reid and Daniel Inouye (cropped).jpg|thumb|right|120px|[[Manny Pacquiao]]]] *[[Disyembre 2]] ** [[Nelly Furtado]], Portuges-Canada na mang-aawit at manunulat ng kanta ** Alo Kõrve, aktor sa Estonia ** Christopher Wolstenholme, musikero ng Britain *[[Disyembre 17]] ** [[Manny Pacquiao]], Pilipinong boksingero at politiko ** Chase Utley, Amerikanong baseball player [[Disyembre 18]] ** Daniel Cleary, manlalaro ng ice hockey ng Canada ** Josh Dallas, artista ng Amerikano ** [[Katie Holmes]], Amerikanong artista * [[Disyembre 29]] ** [[Victor Agali]], footballer ng Nigerian ** [[Kieron Dyer]], footballer ng Ingles * [[Disyembre 31]] – [[Tomomi Miyamoto]], footballer ng Japan == Walang Petsa == * Ang pagtatag ng kampus ng Plaridel. == Kamatayan == {{Expand section}} == Mga sanggunian == {{reflist}} {{stub|Taon}} [[Kategorya:Taon]] [[Kategorya:1978|*]] i68t2vh71p3t0xqfmp0uxb4cn3v9a59 0 4940 2225985 2097965 2026-09-17T15:21:59Z Arius1998 31765 /* Kaganapan */ 2225985 wikitext text/x-wiki {{year nav|{{PAGENAME}}}} Ang '''1982''' ay isang [[karaniwang taon]] na [[Karaniwang taon na nagsisimula sa Biyernes|nagsisimula sa Biyernes]] sa [[kalendaryong Gregoryano]]. == Kaganapan == {{Expand section}} * [[Nobyembre 14]] – Pinasimulan ni Reverend Caesar "Butch" Conde at ng mga kasama ang Bread of Life Ministries sa [[Miriam College]]. ==Kapanganakan== === Enero === [[File:Catherine,_Duchess_of_Cambridge_in_2019.jpg|thumb|right|120px|[[Catherine, Duchess of Cambridge]]]] [[Talaksan:Eddie Redmayne.jpg|120px|thumb|[[Eddie Redmayne]]]] [[Talaksan:Son Ye-jin in 2019.jpg|120px|thumb|[[Son Ye-jin]]]] *Enero 1 - David Nalbandian, manlalaro ng tennis sa Argentina *Enero 3 - Chisu, Finnish singer-songwriter *Enero 4 **Kang Hye-jung, aktres ng South Korea **Richard Logan, English footballer *Enero 5 **Janica Kostelić, tagapag-isketing ng Croatia **Vadims Vasiļevskis, Latvian javelin thrower *Enero 6 **Gilbert Arenas, American basketball player **Eddie Redmayne, artista sa English *Enero 7 *&Francisco Rodríguez, manlalaro ng baseball sa Venezuelan **Lauren Cohan, artista ng British-American **Ruth Negga, artista ng Ireland **Camilo Villegas, Colombian golfer *Enero 8 **Jonathan Cantwell, Australian racing cyclist (d. 2018) ** Gaby Hoffmann, artista ng Amerika *Enero 9 - [[Catherine, Duchess ng Cambridge]], prinsesa sa Britain *Enero 10 **Tavoris Cloud, Amerikanong dating propesyonal na boksingero **Misato Fukuen, Japanese artista ng boses ** Ana Layevska, ipinanganak sa Ukraine, mang-aawit at artista ng Mexico **Josh Ryan Evans, Amerikanong artista (d. 2002) *Enero 11 ** Ashley Taylor Dawson, mang-aawit at artista ng Ingles ** [[Son Ye-jin]] artista ng Timog Korea *Enero 13 **Guillermo Coria, manlalaro ng tennis sa Argentina **Ruth Wilson, aktres ng Ingles *Enero 14 **Caleb Followill, mang-aawit ng Amerikano **Víctor Valdés, manlalaro ng putbol sa Espanya *Enero 15 - Benjamin Agosto, Amerikanong tagapag-isketing *Enero 17 **David Blue, artista ng Amerikano ** [[Dwyane Wade]], Amerikanong propesyonal na manlalaro ng basketball *Enero 18 - Joanna Newsom, Amerikanong mang-aawit, harpa, piyanista at manunulat ng kanta *Enero 19 **Pete Buttigieg, Amerikanong politiko at kandidato ng Pangulo (Alkalde ng South Bend, Indiana) **Jodie Sweetin, Amerikanong artista *Enero 21 - Go Shiozaki, propesyonal na mambubuno ng Hapon *Enero 23 - Karol Bielecki, manlalaro ng handball ng Poland *Enero 25 **Noemi, mang-aawit na Italyano **Sho Sakurai, mang-aawit na Hapon * [[Enero 26]] &ndash; [[Eddie Redmayne]], Britong aktor *Enero 28 **Mirtel Pohla, aktres na Estonian **Ainett Stephens, pagkatao / modelo sa telebisyon ng Venezuelan *Enero 29 **[[Adam Lambert]], mang-aawit ng Amerikano **Heidi Mueller, artista ng Amerika *Enero 31 - [[Elena Paparizou]], Greek-Sweden na mang-aawit === Pebrero === *Pebrero 1 **Iness Chepkesis Chenonge, atleta ng Kenyan **Gavin Henson, manlalaro ng unyon sa rugby ng Welsh *Pebrero 2 **Li-Mei Chiang, artista sa Hapon **Filippo Magnini, manlalangoy na Italyano *Pebrero 3 **Vera Brezhneva, Ukrainian at Russian pop-singer at nagtatanghal ng telebisyon **Bridget Regan, artista ng Amerika *Pebrero 4 - Tomas Vaitkus, Lithuanian professional road racing cyclist *Pebrero 5 - Yū Kobayashi, artista sa boses ng Hapon *Pebrero 6 - Alice Eve, aktres ng Ingles *Pebrero 7 **Cory Doran, artista ng boses ng Canada at direktor **Delia Matache, Romanian singer *Pebrero 8 - Zersenay Tadese, Eritrean na malakihang track / road running atleta *Pebrero 9 - Ami Suzuki, mang-aawit na Hapon *Pebrero 10 **Justin Gatlin, Amerikanong atleta **Yoshimasa Hosoya, aktor ng boses ng Hapon **Mon Redee Sut Txi, atleta ng Malaysia *Pebrero 11 **Natalie Dormer, aktres ng Ingles **Neil Robertson, manlalaro ng snooker ng Australia *Pebrero 12 - Carter Hayden, artista ng Canada at artista sa boses *Pebrero 14 - Marián Gáborík, Czechoslovakian (ngayon ay Slovakia) na hockey player *Pebrero 16 - Lupe Fiasco, rapper ng Amerikano *Pebrero 17 **Adriano, footballer ng Brazil **Brooke D'Orsay, artista ng Canada at artista sa boses ** Daniel Merriweather, mang-aawit ng Australia *Pebrero 19 - Camelia Potec, Romanian swimmer *Pebrero 22 **Buğra Gülsoy, artista ng Turkey, arkitekto, direktor, graphic designer at litratista **Jenna Haze, Amerikanong pornograpikong artista *Pebrero 25 **Chris Baird, footballer ng Hilagang Irlanda **Maria Kanellis, Amerikanong propesyonal na mambubuno / modelo **Bert McCracken, Amerikanong mang-aawit *Pebrero 26 - Nate Ruess, Amerikanong mang-aawit ng awit *Pebrero 28 **Andres Nuiamäe, sundalong Estonian (d. 2004) **Natalia Vodianova, modelo ng Rusya, artista at pilantropo === Marso === [[File:Danica_Patrick_-_2017_Camping_World_500_-_Driver%27s_Parade_on_Pit_Road.jpg|thumb|right|120px|[[Danica Patrick]]]] *Marso 2 **Kevin Kurányi, manlalaro ng soccer sa Aleman **Henrik Lundqvist, goberender ng hockey sa Sweden **Ben Roethlisberger, manlalaro ng putbol sa Amerika *Marso 3 - [[Jessica Biel]], artista ng Amerika *Marso 4 **Landon Donovan, manlalaro ng soccer sa Amerika **Yasemin Mori, musikero ng Turkey *Marso 5 - Daniel Carter, manlalaro ng rugby sa New Zealand *Marso 6 - Stephen Jordan, English footballer *Marso 8 **Nicoleta Onel, Romanian gymnast ** Kat Von D, American tattoo artist na ipinanganak sa Mexico, reality star sa telebisyon, musikero at makeup artist *Marso 9 - Matt Bowen, manlalaro ng liga sa rugby sa Australia *Marso 10 **Kwame Brown, Amerikanong manlalaro ng basketball **Thomas Middleditch, artista ng Canada * Marso 11 **Thora Birch, Amerikanong artista at tagagawa [20] **Lindsey McKeon, Amerikanong artista *Marso 13 **[[Gisela Mota Ocampo]], alkalde ng Temixco, Morelos, Mexico 2016 (pinaslang noong Enero 2, 2016) **[[Jamie Cox]], cricketer ng Australia *Marso 15 **Bobby Boswell, manlalaro ng soccer sa Amerika **Tom Budge, artista sa Australia ** Wilson Kipsang Kiprotich, Kenyan na malayuan na runner ** Daniel Richardsson, taga-Sweden na taga-bukid na taga-ski ng Sweden *Marso 17 - Herman Sikumbang, Indonesian gitarista (d. 2018) *Marso 18 - Adam Pally, Amerikanong artista at komedyante *Marso 19 **Hana Kobayashi, mang-aawit ng Venezuelan na may lahing Hapon. **[[Triana Iglesias]], modelong Norwegian at Playboy Cyber ​​Girl *Marso 20 **Erica Luttrell, artista sa Canada **Nick Blood, artista sa English **Nick Wheeler, musikero ng Amerika * Marso 21 **Maria Elena Camerin, Italyano na manlalaro ng tennis **Santino Fontana, Amerikanong artista at mang-aawit *Marso 22 **Chris Wallace, Amerikanong musikero at mang-aawit **Constance Wu, artista ng Amerika *Marso 23 **Tomasz Kuszczak, tagapamahala ng putbol sa Poland **Adam Thomson, manlalaro ng rugby sa New Zealand *Marso 24 - Kenichirou Ohashi, aktor ng boses ng Hapon *Marso 25 **Sean Faris, artista ng Amerikano **[[Danica Patrick]], American car car driver **Jenny Slate, Amerikanong aktres at komedyante *Marso 26 - Mikel Arteta, Spanish footballer at manager *Marso 30 **Jason Dohring, artista ng Amerikano ** Philippe Mexès, Pranses na putbolista **Javier Portillo, Espanyol na putbolista *Marso 31 **David Poisson, French alpine skier (d. 2017) **Tal Ben Haim, Israeli footballer **Chloé Zhao, direktor ng pelikula ng Tsino-Amerikano === Abril === [[File:Hayley Atwell by Gage Skidmore.jpg|thumb|right|120px|[[Hayley Atwell]]]] [[File:Jacqui_Lawrence 3 (cropped).jpg|thumb|right|120px|[[Jacqueline Lawrence]]]] *Abril 1 **Taran Killam, Amerikanong artista at komedyante **Andreas Thorkildsen, tagapaghagis ng javelin na Norwegian **Róbert Vittek, manlalaro ng putbol sa Slovak * Abril 2 - David Ferrer, Espanyol na manlalaro ng tennis *Abril 3 ** Kasumi Nakane, Japanese gravure idol ** Cobie Smulders, artista sa Canada * Abril 5 ** Thomas Hitzlsperger, direktor ng football ng Aleman at dating putbolista ** [[Hayley Atwell]], artista ng British-American * Abril 6 ** Ilan Hall, chef ng Israel-Amerikano ** Miguel Ángel Silvestre, artista ng Espanya * Abril 9 ** Jay Baruchel, artista ng Canada at direktor ng pelikula ** Olímpio Cipriano, manlalaro ng basketball sa Angolan *Abril 10 ** [[Chyler Leigh]], artista ng Amerika **Nadia Meikher, mang-aawit na mezzo-soprano ng Ukranian *Abril 12 - Easton Corbin, mang-aawit ng musika sa bansa *Abril 13 **Nellie McKay, Amerikanong mang-aawit **Federico Crescentini, Sanmarinese football player (d. 2006) *Abril 14 - Larissa França, manlalaro ng volleyball sa beach sa Brazil * Abril 15 - Seth Rogen, artista ng Canada, komedyante, direktor ng pelikula at tagasulat ng iskrin *Abril 16 - Gina Carano, Amerikanong aktres, personalidad sa telebisyon, fitness model at isang dating mixed martial artist *Abril 18 **Scott Hartnell, manlalaro ng hockey ng Canada ** Marie-Élaine Thibert, mang-aawit ng Canada *Abril 19 ** - Ola Vigen Hattestad, skiing cross-country ng Norwegian Olimpiko ** - Si Cassandra Lee Morris, artista ng boses ng Amerika *Abril 20 - Keiichiro Nagashima, Japanese speed skater *Abril 21 - Claybourne Elder, artista ng Amerikano, mang-aawit, at manunulat *Abril 22 ** [[Kaká]], footballer ng Brazil ** Cassidy Freeman, Amerikanong artista at musikero ** Noriko Shitaya, Japanese artista ng boses * Abril 23 - Kyle Beckerman, Amerikanong putbolista [21] * Abril 24 - [[Kelly Clarkson]], Amerikanong mang-aawit *Abril 25 ** Monty Panesar, English cricketer ** [[Jacqueline Lawrence (kanisto)|Jacqueline Lawrence]], slalom kanistista ng australia *Abril 26 - Nadja Benaissa, Aleman na mang-aawit ng pop *Abril 27 - Brian Gallant, pulitiko sa Canada, Premier ng New Brunswick *Abril 28 - Harry Shum Jr., Costa Rican-American dancer at artista *Abril 30 **Lloyd Banks, rapper ng Amerikano ** [[Kirsten Dunst]], artista ng Amerika ** Drew Seeley, artista ng Canada, mang-aawit ng kanta at mananayaw === Mayo === [[File:Layal Abboud - Plaza Palace Ceremony - Beirut - July 2015 - Lebanon 15 (Cropped).jpg|thumb|120px|[[Layal Abboud]]]] *Mayo 1 **Jamie Dornan, aktor at modelo ng Hilagang Irlanda **Darijo Srna, manlalaro ng soccer sa Croatia *Mayo 3 - Rebecca Hall, artista ng British-American *Mayo 4 **Markus Rogan, manlalangoy na Austrian **Vera Schmidt, Hungarian na mang-aawit-songwriter *Mayo 6 **Miljan Mrdaković, Serbeng propesyonal na putbolista **Jason Witten, manlalaro ng putbol sa Amerika *Mayo 7 - Ákos Buzsáky, Hungarian footballer *Mayo 8 ** Mark Bedworth, putbolista sa unipormeng rugby sa Ingles **Adrián González, manlalaro ng baseball ng Mexico-Amerikano *Mayo 9 - Rachel Boston, Amerikanong artista *Mayo 10 **Jeremy Gable, Amerikanong manunulat ng dula **Adebayo Akinfenwa, English footballer *Mayo 11 **[[Cory Monteith]], artista ng Canada (d. 2013) **Jonathan Jackson, artista ng Amerikano *Mayo 13 - Oguchi Onyewu, manlalaro ng soccer sa Amerika *Mayo 14 **Ai Shibata, manlalangoy na Hapones **Anjelah Johnson, artista ng Amerika *Mayo 15 **Alexandra Breckenridge, Amerikanong artista, boses na artista, at litratista **Veronica Campbell-Brown, atleta ng Jamaican **Tatsuya Fujiwara, aktor ng Hapon **Jessica Sutta, Amerikanong mananayaw at mang-aawit **Layal Abboud, Lebanon na mang-aawit *Mayo 16 **[[Billy Crawford]], mang-aawit na Pilipino-Amerikano **Tiya Sircar, artista ng Amerika *Mayo 17 **Dylan Macallister, manlalaro ng soccer sa Australia **Tony Parker, French basketball player **[[Kaye Abad]], artista ng Filipino-American *Mayo 19 - Kevin Amankwaah, English footballer *Mayo 20 *Petr Čech, Czech footballer ** Jessica Raine, aktres ng Ingles **Lee Ryol-li, Korean-Japanese boxer **Donald Reignoux, artista ng Pransya *Mayo 22 **Hong Yong-jo, footballer ng Hilagang Korea **Erin McNaught, 2006 Miss Australia **Apolo Ohno, American short track speed skater at artista *Mayo 23 - Tristan Prettyman, American singer-songwriter *Mayo 25 **Justin Hodges, manlalaro ng liga sa rugby sa Australia **Alexandr Ivanov, tagatapon ng Russian javelin ** Ezekiel Kemboi, atleta ng Kenyan *Mayo 26 - Yoko Matsugane, modelo ng Hapon *Mayo 27 - Michael de Grussa, musikero / komedyante sa Australia *Mayo 29 **Ana Beatriz Barros, modelo ng Brazil **Anita Briem, aktres na taga-Island === Hunyo === [[File:Isinbaeva.JPG|thumb|120px|[[Yelena Isinbayeva]]]] [[File:The Duke of Cambridge.jpg|thumb|120px|[[Prince William, Duke of Cambridge]]]] *Hunyo 1 - Justine Henin, manlalaro ng tennis sa Belgian *Hunyo 2 - Jewel Staite, artista ng Canada *Hunyo 3 - Yelena Isinbayeva, atleta ng Russia *Hunyo 4 - MC Jin, Amerikanong rapper *Hunyo 5 - Yoo In-na, artista ng South Korea *Hunyo 8 - Nadia Petrova, manlalaro ng tennis sa Russia [22] *Hunyo 10 **Laleh, Suweko na mang-aawit ng awit **Tara Lipinski, American figure skater **[[Princess Madeleine ng Sweden]] *Hunyo 11 **Eldar Rønning, ski-country skier ng Norwega ** Diana Taurasi, Amerikanong manlalaro ng basketball *Hunyo 12 - Jason David, Amerikanong manlalaro ng putbol *Hunyo 13 - Kenenisa Bekele, taga-Ethiopia na malayuan na runner *Hunyo 14 **Jamie Green, driver ng karera sa English ** Nicole Irving, manlalangoy sa Australia ** Luda Kroitor, taga-salsa dansa at tagapagturo na ipinanganak sa Moldavian **Lang Lang, pianistang Tsino *Hunyo 16 - [[Jodi Sta. Maria]], Pilipinong artista *Hunyo 17 **Ursula Ratasepp, aktres na Estonian **Jodie Whittaker, aktres ng Ingles *Hunyo 18 - Marco Borriello, manlalaro ng putbol sa Italya *Hunyo 19 - Mika Kamita, Japanese singer *Hunyo 21 **Jussie Smollett, artista sa Amerika [23] ** [[Prince William, Duke ng Cambridge]], tagapagmana ng Prince of Wales ** Danny Buijs, Dutch football manager at dating manlalaro * Hunyo 22 **Tetsuya Naito, propesyonal na tagapagbuno ng Hapon **Soraia Chaves, aktres at modelo sa Portugal *Hunyo 23 **Joona Puhakka, Finnish diver **Denys Shelikhov, manlalaro ng putbol sa Ukraine *Hunyo 24 **Natasa Dusev-Janics, Serbian-Hungarian sprint kanistista **Kevin Nolan, Ingles na propesyonal na putbolista *Hunyo 25 **Rain, South Korean singer-songwriter, artista, at tagagawa ng musika **Ryan Block, negosyante ng teknolohiya sa Amerika **Mikhail Youzhny, manlalaro ng tennis sa Russia **Cécile Cassel, Pranses na artista at mang-aawit *Hunyo 26 - Rosdin Wasli, putbolista ng Malaysia *Hunyo 27 **Takeru Shibaki, artista ng Hapon **[[Polo Ravales]], Pilipinong artista at modelo *Hunyo 28 **Jung Gyu-woon, artista ng South Korea **Grazi Massafera, aktres at modelo ng Brazil *Hunyo 29 **Lily Rabe, artista ng Amerika ** Colin Jost, Amerikanong artista, manunulat, at komedyante ** Ott Sepp, Estonian na artista, mang-aawit, manunulat at nagtatanghal ng telebisyon **Kwon Yul, artista ng South Korea *Hunyo 30 **Lizzy Caplan, artista ng Amerika **Büşra Pekin, aktres na Turko **Amer Delić, manlalaro ng tennis sa Bosnia === Hulyo === [[File:Tuba_B%C3%BCy%C3%BCk%C3%BCst%C3%BCn.jpg|thumb|120px|[[Tuba Büyüküstün]]]] [[File:Pendleton Ward at the Tomorrow Show.jpg|thumb|120px|[[Pendleton Ward]]]] [[File:Carl_Espen,_ESC2014_Meet_%26_Greet_07_(crop).jpg|thumb|120px|[[Carl Espen]]]] [[File:Priyanka Chopra at Dil Dhadakne Do promotions.jpg|thumb|120px|[[Priyanka Chopra]]]] [[File:Jared Padalecki by Gage Skidmore 3.jpg|thumb|120px|[[Jared Padalecki]]]] [[File:Paul Wesley by Gage Skidmore 4.jpg|thumb|120px|[[Paul Wesley]]]] [[File:Anna Paquin Comic-Con 2012.jpg|thumb|120px|[[Anna Paquin]]]] [[File:Allison Mack at ComicCon 2009 NN.jpg|thumb|120px|[[Allison Mack]]]] [[File:Yvonne strahovski (cropped).jpg|thumb|120px|[[Yvonne Strahovski]]]] * [[Hulyo 1]] ** [[Daniel Lee Chee Hun]], mang-aawit na Malaysian-Chinese ** [[Hilarie Burton]], Amerikanong aktres at VJ **[[Johann Tschopp]], Swiss mountain bike racer * Hulyo 2 - [[Beste Bereket]], aktres na Turko * [[Hulyo 3]] ** [[Kanika]], artista at mang-aawit ng India ** [[Steph Jones]], American singer-songwriter * [[Hulyo 4]] ** [[Antonio Reguero]], footballer ng Espanya ** [[Zoran Ljubinković]], Serbian footballer ** [[Hannah Harper]], artista at direktor ng pornograpiya ng Amerika ** [[Michael Sorrentino]], modelo ng Amerikano, aktor, at may-akda * [[Hulyo 5]] ** [[Javed Ali]], mang-aawit ng India ** [[Alberto Gilardino]], putbolista ng Italya ** [[Dave Haywood]], mang-aawit ng Amerikano ** [[Paíto]], footballer ng Mozambican ** [[Tuba Büyüküstün]], aktres na Turko ** [[Monica Day]], modelo ng Amerikano at mamamahayag ** [[Fabrício de Souza]], footballer ng Brazil ** [[Alexander Dimitrenko]], boksingero ng Ukrainiano-Aleman ** [[Julien Féret]], footballer ng Pransya ** [[Kate Gynther]], manlalaro ng polo ng tubig ng Australia ** [[Philippe Gilbert]], siklista ng Belgian Kate Gynther, manlalaro ng polo ng tubig sa Australia ** [[Dave Haywood]], American singer-songwriter at gitarista ** [[Javier Paredes]], footballer ng Espanya ** [[Szabolcs Perenyi]], footballer ng Romanian-Hungarian ** [[Beno Udrih]], manlalaro ng basketball sa Slovenia * [[Hulyo 6]] ** [[Brandon Jacobs]], manlalaro ng football ng Amerika ** [[Bree Robertson]], gymnast at aktres ng Australia ** [[Misty Upham]], Amerikanang aktres (d. 2014) ** [[Tay Zonday]], artista at mang-aawit ng Amerika * [[Hulyo 7]] ** [[Marcelo Calero]], diplomat ng Brazil at politiko ** [[Jan Laštůvka]], Czech footballer ** [[Julien Doré]], Pranses na mang-aawit ng awit, musikero at artista * [[Hulyo 8]] ** [[Sophia Bush]], Amerikanang aktres ** [[Hakim Warrick]], American basketball player ** [[Pendleton Ward]], animator ng Amerika ** [[Schuyler Fisk]], Amerikanong aktres at mang-aawit ng kanta ** [[Miguel Thiré]], aktor ng Brazil * Hulyo 9 ** [[Slaine Kelly]], artista sa Ireland ** Toby Kebbell, artista sa English ** Sidão, manlalaro ng volleyball sa Brazil ** Sakon Yamamoto, Japanese racing driver *Hulyo 10 **Sam Fisher, pinuno ng Australyano ang manlalaro ng putbol **Jeffrey Walker, artista at director ng Australia ** [[Sebastian Mila]], footballer ng Poland * Hulyo 11 - Max Rhyser, modelong Denmark, Amerikano-Israeli, entablado, artista sa telebisyon at film *Hulyo 12 **Antonio Cassano, Italyano na putbolista **Vinicius Machado, tagagawa at artista ng Brazil **Walter Perez, Amerikanong artista, artista sa telebisyon at musikero *Hulyo 13 **Luvsanlkhündegiin Otgonbayar, atletang Mongolian **Shin-Soo Choo, manlalaro ng baseball sa Korea **Yadier Molina, manlalaro ng baseball sa Puerto Rican * Hulyo 15 **Maksym Khvorost, Ukrainian épée fencer ** [[Carl Espen]], Norwegian na mang-aawit at manunulat ng mga awit ** [[Cristian Dănălache]], footballer ng Romania * Hulyo 16 ** Kellie Wells, Amerikanong atleta ** Angel David Revilla, manunulat ng Venezuelan ** Marco Morales, aktor na Pilipino ** Steven Hooker, vaulter ng poste ng Australia ** Aamna Sharif, artista ng India * Hulyo 17 - Natasha Hamilton, nangungunang mang-aawit ng British pop group na [[Atomic Kitten]] *Hulyo 18 **Ryan Cabrera, Colombian-American pop rock musician **Priyanka Chopra, artista ng India at beauty queen ** Carlo Costly, Honduran footballer ** Andrew Alexander, English stage, aktor sa telebisyon at film *Hulyo 19 **Jared Padalecki, artista ng Amerikano **Raphael Assunção, Brazilian mixed martial artist ** Katee Shean, Amerikanong koreograpo, artista, at mang-aawit *Hulyo 20 - Percy Daggs III, artista ng Amerikano *Hulyo 21 **Jason Cram, manlalangoy sa Australia **Mao Kobayashi, newscaster at artista ng Hapon (d. 2017) *Hulyo 22 - Lafaele Moala, Tongan footballer *Hulyo 23 **[[Tom Mison]], artista sa English ** [[Paul Wesley]], artista ng Amerikano **[[Zanjoe Marudo]], Pilipinong artista *Hulyo 24 ** Elisabeth Moss, artista ng Amerika ** Anna Paquin, artista na ipinanganak sa Canada na taga-New Zealand ** Luka Rocco Magnotta, artista sa pornograpiya ng Canada at isang nahatulan na mamamatay-tao *Hulyo 25 ** Daniel Lopatin, Amerikanong pang-eksperimentong elektronikong musikero (Oneohtrix Point Never Never) **Brad Renfro, Amerikanong artista (d. 2008) * Hulyo 28 - [[Michael Rose]], footballer ng Ingles * Hulyo 29 - [[Allison Mack]], artista ng Aleman-Amerikano * Hulyo 30 ** [[James Anderson]], cricketer ng Ingles ** [[Yvonne Strahovski]], aktres ng Australia ** [[Martin Starr]], artista ng Amerika === Agosto === [[File:Orelsan promotion.jpg|thumb|120px|[[Orelsan]]]] [[File:Joleon Lescott 20120611.jpg|thumb|120px|[[Joleon Lescott]]]] [[File:Natalie_Coughlin,_2018_(cropped).jpg|120px|thumbnail|[[Natalie Coughlin]]]] [[File:LeAnn Rimes Yahoob.jpg|thumb|120px|[[LeAnn Rimes]]]] [[File:Roddick 2012 (cropped).jpg|thumb|120px|[[Andy Roddick]]]] *August 1 - [[Orelsan]], French rapper *August 2 - [[Hélder Postiga]], Portuguese footballer *Agosto 5 - Lolo Jones, atleta sa track at field sa Amerika *August 6 **Romola Garai, aktres ng Ingles **Spice, artista ng dancehall ng Jamaican **Kevin van der Perren, Belgian figure skater *August 7 ** Brit Marling, artista ng Amerika ** Yana Klochkova, manlalangoy sa Ukraine ** Marco Melandri, isang Italyano na lumulan ng motorsiklo ** Abbie Cornish, artista at rapper ng Australia *August 8 - Raef, mang-aawit at manunulat ng kanta ng Egypt-American *August 9 - Tyson Gay, Amerikanong atleta *August 10 **Devon Aoki, American supermodel at artista **Shaun Murphy, manlalaro ng snooker ng Ingles *August 12 **[[Jon Olsson]], Suweko na freestyle skier **[[Iza Calzado]], Pilipinong artista *August 13 **Shani Davis, Amerikanong bilis skater ** Gary McSheffrey, English footballer ** [[Sarah Huckabee Sanders]], consultant sa politika ng Amerika at kalihim ng press ** Sebastian Stan, artista ng Roman-American * [[Agosto 14]] - [[Larissa França]], Brazilian beach volleyball player * August 15 - Tsuyoshi Hayashi, artista ng hapon * [[Agosto 16]] ** [[Joleon Lescott]], footballer ng Ingles ** [[Todd Haberkorn]], artista sa boses ng Amerika *August 17 **Jon Olsson, Suweko na freestyle skier **Mark Salling, Amerikanong artista (d. 2018) *August 19 **Willy Denzey, Pranses na mang-aawit **Melissa Fumero, artista ng Amerika **Stipe Miocic, American mixed martial artist **Erika Christensen, Amerikanong artista at mang-aawit *August 20 ** Meghan Ory, artista sa Canada ** [[Jamil Walker Smith]], artista ng Amerika * Agosto 21 ** [[Akane Omae]], aktres na boses ng Hapon ** [[Omar Sachedina]], mamamahayag ng Canada at tagapagbalita ng balita * August 23 - [[Natalie Coughlin]], American Olympic swimmer *August 24 **Kim Källström, putbolista sa Sweden **Jennifer Widerstrom, American personal trainer *August 25 **Benjamin Diskin, artista ng boses, pelikula at telebisyon ng Amerika **Jung Jae-sung, manlalaro ng badminton sa Timog Korea (d. 2018) * Agosto 26 - [[John Mulaney]], artista at komedyante ng Amerika *August 27 - Josh Duhon, artista ng Amerikano *August 28 **Karo Parisyan, Armenian MMA fighter **Kelly Thiebaud, artista ng Amerika **[[LeAnn Rimes]], mang-aawit ng bansa sa Amerika *August 29 **Echo Kellum, Amerikanong artista at komedyante **Mayana Moura, artista ng Brazil at dating modelo ** [[Carlos Delfino]], manlalaro ng basketball sa Argentina **Vincent Enyeama, tagapangasiwa ng football ng Nigeria **Leon Washington, manlalaro ng putbol sa Amerika *August 30 - Andy Roddick, American tennis player *August 31 ** Ian Crocker, manlalangoy ng Amerikano Olimpiko **José Manuel Reina Páez, Espanyol na putbolista ===Setyembre=== *Setyembre 1 - Jeffrey Buttle, skater ng pigura sa Canada *Setyembre 2 **Mandy Cho, artista ng Hong Kong **Alan Tate, British professional footballer *Setyembre 3 **Sarah Burke, Canadian freestyle skier (d. 2012) **Ayumi Fujimura, Japanese artista ng boses &Setyembre 5 - Cyndi Wang, mang-aawit at artista ng Taiwan *Setyembre 7 - Ryoko Shiraishi, artista ng boses ng Hapon *Setyembre 9 - Ai Otsuka, Japanese singer, songwriter, pianist at artista *Setyembre 10 **Misty Copeland, Amerikanong ballet dancer ** Bret Iwan, artista ng boses ng Amerikano *Setyembre 11 - Shriya Saran, artista ng India *Setyembre 12 **Nana Ozaki, Japanese gravure idol **Isabelle Caro, modelo ng Pransya at artista (d. 2010) *Setyembre 13 **[[Nenê]], manlalaro ng basketball sa Brazil **J. G. Quintel, Amerikanong animator *Setyembre 16 - Leon Britton, English footballer *Setyembre 18 - Lukas Reimann, politiko ng Switzerland *Setyembre 19 **Skepta, English MC at tagagawa ng record **Nicole Voss, modelo ng Amerikano *Setyembre 20 - J Jia, artista ng Tsino *Setyembre 22 **Kosuke Kitajima, manlalangoy na Hapones **Billie Piper, English aktres at mang-aawit *Setyembre 25 - Hyun Bin, artista sa Korea *Setyembre 26 - Betty Sun, artista ng Tsino *Setyembre 27 ** Anna Camp, artista ng Amerika ** Ella Scott Lynch, artista sa Australia **Jon McLaughlin, Amerikanong pop rock singer-songwriter at pianist **Abhinav Shukla, artista at modelo ng India **Lil Wayne, rapper ng Africa-American **Darrent Williams, Amerikanong manlalaro ng putbol (d. 2007) *Setyembre 28 **Abhinav Bindra, tagabaril ng India **Megumi Kagurazaka, artista ng Hapon **Ranbir Kapoor, artista ng India **Emeka Okafor, American basketball player ** [[Anderson Varejão]], manlalaro ng basketball sa Amerika ** [[St. Vincent]], Amerikanong mang-aawit, manunulat ng kanta at multi-instrumentalist *Setyembre 29 **Ariana Jollee, American pornograpya at direktor ** Amy Williams, British Olympic medalist *Setyembre 30 **Lacey Chabert, artista ng Amerika **Kieran Culkin, artista ng Amerikano **Li Xiaolu, artista ng Tsino **Ryan Stout, artista ng Amerikano ** Michelle Marsh, modelo ng British ===Oktubre=== *Oktubre 1 - Sandra Oxenryd, Sweden pop singer *Oktubre 2 - Tyson Chandler, manlalaro ng basketball sa Amerika *Oktubre 3 **Erik von Detten, artista ng Amerikano **Clemence Poesy, Pranses na artista *Oktubre 4 - Jered Weaver, manlalaro ng baseball sa Amerika *Oktubre 5 - Zhang Yining, manlalaro ng tennis sa Tsina *Oktubre 6 **Levon Aronian, Armenian chess Grandmaster **MC Lars, rapper ng Amerikano *Oktubre 7 **Madjid Bougherra, Algerian footballer **Jermain Defoe, English footballer **Robby Ginepri, Amerikanong manlalaro ng tennis *Oktubre 8 **[[Princess Siribhachudabhorn]] ng Thailand **Annemiek van Vleuten, Dutch road bicycle racer *Oktubre 9 - Travis Rice, American snowboarder *Oktubre 10 **David Cal, Espanyol na sprint na kanoista **Jason Oost, Dutch footballer **Dan Stevens, artista ng Britain *Oktubre 11 **Salim Stoudamire, Amerikanong manlalaro ng basketball * Oktubre 13 ** Jo Yoon-hee, aktres at modelo ng South Korea ** Ian Thorpe, manlalangoy sa Australia * Oktubre 15 ** Lane Toran, Amerikanong artista, artista sa boses, musikero at manunulat ng kanta **Imran Abbas Naqvi, aktor at modelo ng Pakistani **Jessica Rey, artista ng Amerika **Saif Saaeed Shaheen, atleta ng Qatarian *Oktubre 16 - Svetlana Loboda, mang-aawit at kompositor ng Ukraine *Oktubre 18 - Shauntay Henderson, Amerikanong kriminal *Oktubre 19 **[[Atom Araullo]], Pilipinong mamamahayag at personalidad sa telebisyon **Louis Oosthuizen, manlalaro ng golp sa South Africa ** Hiromi Hayakawa, Japanese-born Mexico na artista at mang-aawit (d. 2017) *Oktubre 20 **Katie Featherston, artista ng Amerika **Adela Jušić, napapanahon na visual artist mula sa Bosnia at Herzegovina *Oktubre 21 ** Matt Dallas, artista ng Amerika **Lee Chong Wei, manlalaro ng badminton ng Malaysia *Oktubre 22 **Robinson Canó, Dominican baseball player **Heath Miller, manlalaro ng putbol sa Amerika *Oktubre 25 - Eman Lam, mang-aawit ng Hong Kong *Oktubre 26 - Nicola Adams, English boxer *Oktubre 27 **Onix Dobarganes, may akda ng Cuba-Amerikano **Jessy Matador, mang-aawit ng Congolese-French ** Dennis Moran, Amerikanong computer hacker *Oktubre 28 **Michael Stahl-David, American Actor ** Mai Kuraki, mang-aawit na Hapon **Anthony Lerew, Amerikanong baseball player ** Matt Smith, artista sa English *Oktubre 29 ** Ariel Lin, Taiwanese artista at mang-aawit **Chelan Simmons, artista sa Canada * Oktubre 30 - Clémence Poésy, Pranses na artista at modelo ng fashion * [[Oktubre]] - [[Eileen Vidal]], kelper telepono at operator ng radyo sa panahon ng [[Falklands War]] ===Nobyembre=== *Nobyembre 2 **Adam Springfield, artista ng Amerikano **Kyoko Fukada, Japanese artista, modelo at mang-aawit *Nobyembre 3 - Pekka Rinne, Finnish ice hockey goaltender *Nobyembre 4 **Devin Hester, manlalaro ng putbol sa Amerika **Kamila Skolimowska, Polish hammer thrower (d. 2009) *Nobyembre 6 - Sowelu, mang-aawit na Hapon *Nobyembre 8 **Ted DiBiase, Amerikanong propesyonal na manlalaban at artista **Ethan Juan, aktor ng Taiwanese **Francesco Molinari, Italyano na manlalaro ng golp *Nobyembre 9 - Jana Pittman, atleta ng Australia *Nobyembre 10 ** Ruth Lorenzo, mang-aawit at kompositor ng Espanya **Heather Matarazzo, artista ng Amerika *Nobyembre 11 - Brittny Gastineau, Amerikanong modelo at sosyalidad *Nobyembre 12 **[[Anne Hathaway]], artista ng Amerika **Mikele Leigertwood, English footballer *Nobyembre 13 - Kumi Koda, mang-aawit na Hapon *Nobyembre 14 ** [[Laura Ramsey]], artista ng Amerika **Sailosi Tagicakibau, manlalaro ng rugby sa Samoa **Joy Williams, Amerikanong mang-aawit ng awit *Nobyembre 15 - Joe Kowalewski, manlalaro ng putbol sa Amerika *Nobyembre 16 - Amar'e Stoudemire, Amerikanong propesyonal na manlalaro ng basketball *Nobyembre 18 **Akeno Watanabe, artista ng boses ng Hapon **Damon Wayans, Jr., artista at komedyante sa Africa-American *Nobyembre 19 - Shin Dong-hyuk, defector ng North Korea at aktibista ng karapatang pantao *Nobyembre 21 **Ryan Carnes, artista ng Amerikano **Ioana Ciolacu, taga-disenyo ng Romanian fashion *Nobyembre 22 - Charlene Choi, mang-aawit at artista ng Hong Kong *Nobyembre 23 - Asafa Powell, Jamaican sprinter *Nobyembre 25 - Minna Kauppi, Finnish orienteer *Nobyembre 26 - Karl Henry, Propesyonal na manlalaro ng putbol *Nobyembre 27 - Aleksandr Kerzhakov, manlalaro ng soccer sa Russia *Nobyembre 28 **Steve Mullings, atleta ng Jamaican **Adam McArthur, Amerikanong artista at martial artist **Malcolm Goodwin, artista ng Amerikano *Nobyembre 29 ** Lucas Black, artista ng Amerikano **Gemma Chan, aktres ng pelikulang British **Ashley Force Hood, driver ng lahi ng Amerikanong lahi *Nobyembre 30 **Elisha Cuthbert, artista sa Canada **Jason Pominville, Amerikanong hockey player ** Nelly Tagar, artista ng Israel at stand-up comedian === Disyembre === [[File:Alison Brie by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|[[Alison Brie]]]] [[File:Charlie Cox by Gage Skidmore.jpg|120px|thumb|Charlie Cox]] [[File:Kristin Kreuk Comic-Con 2, 2012.jpg|thumb|120px|[[Kristin Kreuk]]]] *Disyembre 1 - Riz Ahmed, artista sa Britain, rapper, at aktibista *Disyembre 2 - Horacio Pancheri, artista ng Argentina *Disyembre 3 ** Jaycee Chan, aktor at mang-aawit ng Hong Kong **Michael Essien, footballer ng Ghana * Disyembre 4 - Nick Vujicic, ebanghelisador ng Australia at tagapagsalita na nakakaengganyo [banggitin] *Disyembre 5 ** [[Keri Hilson]], recording artist ng Amerikanong R & B, tagasulat ng kanta, at artista **Gabriel Luna, artista ng Amerika *Disyembre 6 ** Alberto Contador, Spanish cyclist ** [[Ryan Carnes]], Amerikanong aktor *Disyembre 7 ** Chrispa, Greek singer at artista **Jack Huston, artista ng Britain **Jesse Johnson, artista ng Amerikano *December 8 **Chrisette Michele, mang-aawit at manunulat ng kanta sa American R & B ** [[Nicki Minaj]], Amerikanong rapper, mang-aawit, at manunulat ng kanta na ipinanganak sa Trinidadian **Serena Ryder, musikero ng Canada *Disyembre 9 ** Tamilla Abassova, siklista ng Rusya ** Nathalie De Vos, atleta ng Belgian ** Ryan Grant, manlalaro ng putbol sa Amerika ** Bastian Swillims, German sprinter *Disyembre 13 ** Anthony Callea, mang-aawit ng Australia ** Elisa Di Francisca, Italyano na fencer ** Ayumi Kinoshita, Japanese model at artista * Disyembre 14 - Anthony Way, mang-aawit at artista ng British * Disyembre 15 ** George O. Gore II, artista ng Amerikano ** [[Charlie Cox]], artista sa English * Disyembre 16 ** Frankie Ballard, American country music-songwriter ng bansa ** [[Mei Finegold]], mang-aawit ng Israel ** Anna Sedokova, mang-aawit ng Ukraine, artista at nagtatanghal ng telebisyon ** Stanislav Šesták, putbolista ng Slovak ** Justin Mentell, American artist at artista (d. 2010) * Disyembre 17 - Onur Özsu, Turkish singer-songwriter * Disyembre 19 - Tero Pitkämäki, Finnish javelin thrower *Disyembre 20 **David Wright, Amerikanong baseball player **David Cook, Amerikanong mang-aawit-songwriter *Disyembre 21 **Mandy Wong, artista ng Hong Kong **Tom Payne, artista sa English *Disyembre 22 **Britta Heidemann, German fencer **Brooke Nevin, artista sa Canada *Disyembre 24 **Robert Schwartzman, Amerikanong artista, tagasulat ng senaryo, direktor, at musikero **Masaki Aiba, mang-aawit na Hapon **Robert Carmine, mang-aawit ng Amerikano **Tetsuya Kakihara, aktor ng boses ng Hapon *Disyembre 26 **Shun Oguri, artista ng Hapon **Aksel Lund Svindal, Norwegian alpine skier *Disyembre 27 - Terji Skibenæs, gitara ng Faroese *Disyembre 28 - Beau Garrett, artista at modelo ng Amerikano *Disyembre 29 - [[Alison Brie]], artista ng Amerika *Disyembre 30 - [[Kristin Kreuk]], artista sa Canada == Kamatayan == === Agosto === [[File:Ingrid Bergman, Gaslight 1944.jpg|thumb|right|120px|[[Ingrid Bergman]]]] * [[Agosto 29]] - [[Ingrid Bergman]], Suwekong aktres (b. [[1915]]) ==Telebisyon== * [[Pebrero 21]] - [[PBA sa Vintage Sports]], na Mapapanood sa BBC-2 (ngayon ay City 2 Television) telebisyon sa Pilipinas == Mga sanggunian == {{reflist}} {{stub|Taon}} [[Kategorya:Taon]] [[Kategorya:1982|*]] kyuty0b80p6b5o427o7xzjkg9at28ev 0 4943 2225996 2097908 2026-09-17T16:14:49Z Arius1998 31765 /* Kaganapan */ 2225996 wikitext text/x-wiki {{year nav|{{PAGENAME}}}} Ang '''1985''' ay isang [[karaniwang taon]] na [[Karaniwang taon na nagsisimula sa Martes|nagsisimula sa Martes]] sa [[kalendaryong Gregoryano]]. == Kaganapan == {{Expand section}} * [[Marso 6]] &ndash; Ipinarehistro sa pamahalaan ng Pilipinas ang simbahang [[Christ's Commission Fellowship]]. ==Kapanganakan== ===Enero=== [[File:Lewis_Hamilton_2016_Malaysia_2.jpg|thumb|right|120px|[[Lewis Hamilton]]]] *Enero 1 **Jeff Carter, manlalaro ng hockey sa Canada **Steven Davis, footballer ng Hilagang Irlanda **Juliana Harkavy, artista ng Amerika **Fred the Godson, American rapper at DJ *Enero 2 **Teng Haibin, Chinese gymnast **Carla Juri, aktres ng Switzerland **Heather O'Reilly, pambansang soccer player ng U.S. **Damien Bodie, artista sa Australia **Greg Toler, American football cornerback *Enero 3 **Nicole Beharie, artista ng Amerika **Leah Gibson, artista sa pelikula sa Canada **Jeananne Goossen, artista sa Canada **John David Booty, American football quarterback, USC **Linas Kleiza, manlalaro ng basketball sa Lithuania **Colleen Wolfe, talent sa pagpapakita ng Amerikano *Enero 4 **Kari Aalvik Grimsbø, manlalaro ng handball na Norwegian **Danielle Campo, manlalangoy na Paralympic sa Canada **Al Jefferson, Amerikanong manlalaro ng basketball ** Fernando Rees, nagmamaneho ng kotse sa lahi ng Brazil **Beatriz Rosselló, Unang Ginang ng Puerto Rico *Enero 5 **Michael Cuccione, artista ng bata at aktibista sa Canada (d. 2001) ** Lopez Lomong, Amerikanong Amerikanong runner na ipinanganak sa Sudan **Diego Vera, Uruguayan footballer *Enero 6 **Amalie Bruun, musikero at artista ng Denmark **Hugh Skinner, aktor ng pelikulang Ingles *Enero 7 ** Lewis Hamilton, British 6-Time Formula One na kampeon sa buong mundo **Tigre Kirchharz, mananayaw ng Aleman **Wayne Rout malama, putbolista sa Ingles *Enero 8 - Rachael Lampa, Amerikanong Kristiyanong mang-aawit *Enero 9 - Bobô, footballer ng Brazil *Enero 10 - Martiño Rivas, artista ng Espanya *Enero 11 **Newton Faulkner, musikero ng British rock **Rie fu, Japanese pop at rock musician **Lucy Knisley, American comic artist at musikero **Aja Naomi King, artista ng Amerika *Enero 12 ** Gary Harkins, taga-football na taga-Scotland ** Sheridan ba, American basketball player ng basketball *Enero 15 - Brandon Mebane, manlalaro ng putbol sa Amerika *Enero 16 **Ash Christian, Amerikanong artista at direktor ng pelikula at prodyuser (d. 2020) ** Joe Flacco, manlalaro ng putbol sa Amerika **Gintaras Januševičius, pianistang taga-Lithuanian **Sidharth Malhotra, artista ng India **Renée Felice Smith, artista ng Amerika *Enero 17 **Kangin, Koreano na mang-aawit (Super Junior) **Simone Simons, Dutch metal singer (Epica) *Enero 18 - Matt Hobby, Amerikanong artista at komedyante *Enero 19 **Damien Chazelle, direktor ng pelikulang Amerikano at tagasulat ng iskrin **Benny Feilhaber, manlalaro ng putbol sa Amerika [21] **Rika Ishikawa, Japanese singer at host ng mga programa sa telebisyon at radyo *Enero 20 - Marina Inoue, artista ng boses ng Hapon *Enero 21 **Aura Dione, musikero ng pop ng Denmark **Sasha Pivovarova, modelo ng Russia *Enero 22 **Akira Nagata, Japanese singer (Run & Gun), aktor at artista sa boses **Orianthi, musikero ng rock ng Australia *Enero 23 - Doutzen Kroes, supermodel ng Dutch *Enero 25 **Hartley Sawyer, Amerikanong artista, tagagawa at manunulat **Michael Trevino, artista ng Amerikano **Tina Karol, mang-aawit ng Ukraine **Claudia Kim, aktres at modelo ng South Korea *Enero 26 **Edwin Hodge, artista ng Amerikano **Rusko, musikero ng Britain *Enero 27 - Eric Radford, skater ng pares ng Canada *Enero 28 **J. Cole, Amerikanong hip-hop na musikero at tagagawa ng rekord **Tom Hopper, artista ng Britain **András Kállay-Saunders, Hungarian American recording artist, songwriter at record producer **Libby Trickett, manlalangoy ng Australia *Enero 29 **Bosh Berlin, American drummer (Living Things) **Liu Chunhong, Chinese weightlifter **Marc Gasol, Spanish basketball player **Isabel Lucas, artista sa Australia * Enero 30 - Richie Porte, propesyonal na siklista sa Australia (Tasmanian) * Enero 31 - Kalomira, Greek-American na mang-aawit at modelo ===Pebrero=== *Pebrero 2 - Fontel Mines, manlalaro ng putbol sa Amerika *Pebrero 4 **Bashy, English recording artist at artista **Bug Hall, artista ng Amerikano *Pebrero 5 **Vicki Chase, Amerikanong artista sa pornograpiya ** Laurence Maroney, manlalaro ng putbol sa Amerika **[[Cristiano Ronaldo]], Portuguese footballer *Pebrero 6 **Kris Humphries, American basketball player **Joji Kato, Japanese speedkater **Crystal Reed, artista ng Amerika *Pebrero 7 **Donald Moatshe, musikero sa South Africa **Tegan Moss, artista sa Canada **Tina Majorino, artista sa pelikula at telebisyon ng Amerika **Deborah Ann Woll, Amerikanong artista *Pebrero 8 **Seo Min-woo, mang-aawit at artista ng [[South Korean idol]] (d. 2018) **Jeremy Davis, American bassist ([[Paramore]]) ** Bob Morris, American singer-songwriter at gitarista (The Hush Sound) *Pebrero 9 **David Gallagher, artista ng Amerikano **Rachel Melvin, artista ng Amerika *Pebrero 10 - Anette Sagen, Norwegian ski jumper *Pebrero 11 **William Beckett, Amerikanong mang-aawit at manunulat ng mga awit **Mike Richards, manlalaro ng hockey ng Canada *Pebrero 14 **[[Heart Evangelista]], aktres sa [[Pilipinas]] ** Jake Lacy, artista ng Amerikano *Pebrero 15 - [[Natalie Morales (aktres)|Natalie Morales]], Amerikanong artista *Pebrero 17 - Zelda Harris, artista ng Amerika *Pebrero 18 ** Chelsea Hobbs, artista ng Canada at mang-aawit **Todd Lasance, artista sa Australia **Lee Boyd Malvo, serial killer ng Jamaican **Jos van Emden, siklistang Olandes *Pebrero 19 **Haylie Duff, Amerikanong aktres at mang-aawit **Arielle Kebbel, Amerikanong modelo at artista *Pebrero 20 - [[Yulia Volkova]], mang-aawit ng Russia *Pebrero 21 - Larisa Bakurova, aktres at modelo ng Ukraine na nakabase sa Taiwan *Pebrero 22 - Hameur Bouazza, Algerian footballer *Pebrero 25 **Benji Marshall, manlalaro ng liga sa New Zealand **Joakim Noah, American basketball player [22] *Pebrero 26 **Shiloh Fernandez, artista ng Amerikano ** Miki Fujimoto, Japanese artista at pop singer *Pebrero 27 - Nicole Linkletter, modelo ng Amerikano *Pebrero 28 **Fefe Dobson, taga-pop at mang-aawit ng Canada **Jelena Janković, Serbian tennis player **Diego Ribas da Cunha, manlalaro ng soccer sa Brazil ===Marso=== *Marso 1 - Cole Sanchez, artista ng boses at artist ng Amerikano *Marso 2 **Reggie Bush, manlalaro ng putbol sa Amerika **Robert Iler, artista ng Amerikano **Patrick Makau Musyoki, Kenyan na malayuan na runner *Marso 3 ** [[Alena at Ninel Karpovich]], kambal na Belarusian na kambal na musikal na duo, na miyembro ng [[3 + 2]] **Sam Morrow, footballer ng Hilagang Ireland *Marso 4 **Scott Michael Foster, artista sa Amerika **Angela White, artista sa pornograpikong film ng Australia *Marso 5 - Gabby West, artista ng Amerika *Marso 6 **Chad Jackson, manlalaro ng putbol sa Amerika **Gina Sicilia, Amerikanong mang-aawit *Marso 7 **Guy Benson, kolumnistang Amerikano **Cameron Prosser, manlalangoy sa Australia *Marso 8 **Ewa Sonnet, modelo ng Poland **Ashley Spencer (artista), artista sa Amerika *Marso 9 **Brent Burns, manlalaro ng hockey ng Canada **Rachel Nabors, Amerikanong cartoonist *Marso 10 ** Cooper Andrews, artista ng Amerikano **Lassana Diarra, French footballer * Marso 11 **Paul Bissonnette, manlalaro ng ice hockey ng Canada ** Ajantha Mendis, cricketer ng Sri Lankan **Hakuhō Shō, 69th Yokozuna *Marso 12 **Nikolai Topor-Stanley, manlalaro ng soccer sa Australia **Stromae, Belgian na artista sa musika *Marso 13 - Emile Hirsch, artista ng Amerikano *Marso 14 **Eva Angelina, Amerikanong pornograpikong artista *Marso 15 **Eva Amurri, artista ng Amerika **Antti Autti, Finnish snowboarder **Curtis Davies, manlalaro ng putbol sa Ingles **Kellan Lutz, Amerikanong fashion model at artista * Marso 17 - Dominic Adams, artista at modelo ng British *Marso 18 **Krisztián Berki, Hungarianong masining na gymnast **Bianca King, Pilipinong artista at modelo *Marso 19 - E. J. Viso, driver ng lahi ng kotse ng Venezuelan * Marso 21 **Ryan Callahan, Amerikanong hockey player **Adrian Peterson, manlalaro ng putbol sa Amerika **Sonequa Martin-Green, artista ng Amerika *Marso 22 **James Wolk, artista ng Amerikano **Mayola Biboko, Belgian footballer **Jakob Fuglsang, siklista sa Denmark **Mike Jenkins, manlalaro ng putbol sa Amerika **Justin Masterson, Amerikanong baseball player **Kelli Waite, manlalangoy sa Australia *Marso 23 - Maryana Spivak, aktres ng Russia *Marso 24 **Haruka Ayase, Japanese artista at modelo **Sayaka Hirano, Japanese table tennis player **Jeremy James Kissner, artista ng Amerikano *Marso 25 - Yūsuke Kobayashi, aktor ng boses ng Hapon *Marso 26 **Matt Grevers, manlalangoy ng Amerikano Olimpiko **Jonathan Groff, artista ng Amerika, mang-aawit at mananayaw **Keira Knightley, aktres ng Ingles **Francesca Marie Smith, artista ng Amerika, artista ng boses at manunulat *Marso 27 **Ram Charan, artista ng pelikula sa India ** Blake McIver Ewing, American singer-songwriter, artista, modelo at piyanista **Danny Vuković, manlalaro ng soccer sa Australia **Caroline Winberg, modelo ng Suweko *Marso 28 **Zachary Browne, Amerikanong artista sa telebisyon **Chris Long, American football defensive end **Mark Melancon, American baseball pitcher **Miss Mykie, American aktres at personalidad sa telebisyon *Marso 29 **William Chak, artista ng Hong Kong ** [[Morgan Smith (aktres)]], artista ng Amerika *Marso 30 - Dan Runzler, American baseball pitcher *Marso 31 **Apinan Kaewpila, Thai footballer (d. 2020) ** [[Jessica Szohr]], Amerikanong artista ===Abril=== [[File:Gal_Gadot_at_the_2018_Comic-Con_International_12_(cropped).jpg|thumb|right|120px|[[Gal Gadot]]]] [[File:Angel Locsin at the Manila International Airport 2007.jpg|thumb|right|120px|[[Angel Locsin]]]] *Abril 1 **Danilo Caçador, Brazilian footballer (d. 2018) ** Daniel Murphy, Amerikanong baseball player **Beth Tweddle, artistikong gymnast ng Britain **Josh Zuckerman, artista ng Amerikano *Abril 2 **Barry Corr, Irish footballer **Thom Evans, Zimbabwean-Scottish rugby player **Stéphane Lambiel, Swiss figure skater *Abril 3 **Leona Lewis, musikero ng British pop **Jari-Matti Latvala, Finnish race car driver *Abril 4 ** Todrick Hall, Amerikanong mang-aawit, songwriter, artista, director, choreographer at YouTuber ** Lance Dos Ramos, aktor ng Venezuelan, modelo at animator ** [[Rudy Fernández (basketball)|Rudy Fernández]], propesyonal na manlalaro ng basketball sa Espanya **Ricardo Vilar, footballer ng Brazil *Abril 5 **Kim Ji-hoo, modelo at artista ng Timog Korea (d. 2008) **Lastings Milledge, Amerikanong baseball player *Abril 6 **Clarke MacArthur, manlalaro ng ice hockey ng Canada **Al Mukadam, artista ng Canada, direktor, at tagagawa **Frank Ongfiang, putbolista ng Cameroon **Sinqua Walls, American basketball player at artista *Abril 7 **Ariela Massotti, artista ng Brazil **[[KC Concepcion]], Pilipinong artista at mang-aawit * Abril 8 ** Patrick Schliwa, manlalaro ng rugby sa Aleman ** Yemane Tsegay, tumatakbo sa Ethiopian * Abril 9 ** Tim Bendzko, Aleman na mang-aawit-songwriter **David Robertson, Amerikanong baseball player **Tomohisa Yamashita, Japanese singer at aktor **Brian Elliott, Canadian ice hockey goaltender *Abril 10 **Christie Laing, artista ng Canada **Dion Phaneuf, manlalaro ng hockey ng Canada NHL **Wang Meng, Tsino maikling track skater *Abril 12 **Brennan Boesch, Amerikanong baseball player **Olga Seryabkina, musikero ng pop ng Russia **Hitomi Yoshizawa, Japanese singer at artista *Abril 13 - Carmen Carrera, modelo ng Amerikano *Abril 16 **Gregor Schmidinger, tagasulat ng iskrin at direktor ng Austrian ** Nate Diaz, American mixed martial artist **Benjamín Rojas, mang-aawit at artista ng Argentina *Abril 17 **Rooney Mara, American film at artista sa telebisyon ** Luke Mitchell, artista at modelo ng Australia ** Jo-Wilfried Tsonga, manlalaro ng tennis sa Pransya *Abril 18 **Łukasz Fabiański, putbolista ng Poland **Elena Temnikova, taga-pop ng Russia *Abril 19 ** Sabrina Jalees, komedyano sa Canada, mananayaw, artista, nagtatanghal, at manunulat **Zhang Xi, manlalaro ng volleyball sa beach ng Tsino *Abril 20 - Billy Magnussen, artista ng Amerikano *Abril 22 **Kristin Fairlie, artista sa Canada **Camille Lacourt, manlalangoy na Pranses **Shari Sebbens, artista sa Australia *Abril 23 **Taio Cruz, musikero ng hip-hop na British ** [[Angel Locsin]], aktres na Pilipino *Abril 24 ** Courtnee Draper, artista ng Amerika, mang-aawit at artista ng boses **Joséphine Jobert, Pranses na artista at mang-aawit **[[Kaori Nazuka]], Japanese artista ng boses at mang-aawit *Abril 26 **Nam Gyu-ri, aktres ng South Korea at pop singer **Jemima Kirke, English-American artist at artista **Bre Scullark, modelo ng fashion at artista ng Amerikano *Abril 28 - Brandon Baker, artista ng Amerikano * Abril 30 - [[Gal Gadot]], aktres at modelo ng Israel ===Mayo=== *Mayo 1 - Drew Sidora, Amerikanong artista at mang-aawit *Mayo 2 **[[Lily Allen]], musikero ng British pop **[[Kyle Busch]], driver ng lahi ng Amerikanong lahi **Sarah Hughes, American figure skater **Alexander Galimov, Russian hockey player (d. 2011) *Mayo 3 - Meagan Tandy, Amerikanong artista at modelo *Mayo 4 ** Fernandinho, footballer ng Brazil **Bo McCalebb, Amerikano / Macedonianong manlalaro ng basketball *Mayo 5 **Clark Duke, artista ng Amerika **Shoko Nakagawa, Japanese artista, boses na artista at mang-aawit *Mayo 6 ** [[Chris Paul]], Amerikanong manlalaro ng basketball **Dent May, musikero ng Amerikanong pop *Mayo 7 **J Balvin, mang-aawit na reggaeton na ipinanganak sa Colombia **Andrew Carroll, American ice hockey player (d. 2018) *Mayo 8 - Silvia Stroescu, Romanian artistic gymnast *Mayo 9 **Audrina Patridge, **Chris Zylka, Amerikanong artista at modelo *Mayo 10 **[[Odette Annable]], Amerikanong artista **David Miranda, mamamahayag ng Brazil at politiko *Mayo 11 - Jadyn Wong, artista sa Canada *Mayo 12 - Dániel Tőzsér, Hungarian footballer *Mayo 13 - Iwan Rheon, artista ng Welsh, mang-aawit at musikero *Mayo 14 **Lina Esco, Amerikanong artista, tagagawa at aktibista **Sally Martin, aktres ng New Zealand **Zack Ryder, Amerikanong propesyonal na mambubuno *Mayo 15 ** Derek Hough, Amerikanong mananayaw, koreograpo at musikero, anim na beses na nagwagi sa Pagsayaw sa Mga Bituin ng ABC ** Cristiane, footballer ng Brazil **Tathagata Mukherjee, artista ng India **Tyrone Savage, artista ng boses ng Canada at teatro, artista sa pelikula at telebisyon *Mayo 16 - Andrew Keenan-Bolger, Amerikanong artista, manunulat at direktor *Mayo 17 **Christine Nesbitt, speed skater ng Canada ** Matt Ryan, manlalaro ng putbol sa Amerika *Mayo 18 - Oliver Sin, pintor ng Hungarian *Mayo 20 - Chris Froome, ipinanganak sa Kenyan na British road racing cyclist *Mayo 21 ** [[Mutya Buena]], British urban singer at miyembro ng [[Sugababes]] **Alison Carroll, artistikong gymnast ng Britain, artista at modelo ** Cameron Van Hoy, Amerikanong artista, tagagawa at manunulat *Mayo 22 **Chrissie Chau, modelo ng Hong Kong **Marc-Antoine Pouliot, manlalaro ng ice hockey ng Canada *Mayo 23 - Kanyeria, gumawa ng musika sa Kenyan *Mayo 24 - John Vigilante, American ice hockey (d. 2018) *Mayo 25 **Luciana Abreu, Portuguese pop singer at artista ** Lauren Frost, Amerikanong artista at mang-aawit **Roman Reigns, Amerikanong propesyonal na mambubuno *Mayo 26 - Ashley Vincent, English footballer *Mayo 27 **Chien-Ming Chiang, Taiwanese baseball player **Andrew Francis, artista ng boses ng Canada at artista *Mayo 28 **[[Colbie Caillat]], Amerikanong musikero **Carey Mulligan, artista sa Britain **Emily Wilson, artista ng Amerika *Mayo 29 **Yukihiro Takiguchi, Japanese artista, mang-aawit, at modelo (d. 2019) **Blake Foster, Amerikanong artista at martial artist *Mayo 30 **Sam Gifaldi, artista ng Amerikano **Turk McBride, manlalaro ng American National Football League *Mayo 31 **Zoraida Gómez, aktres ng Mexico **Navene Koperweis, Amerikanong progresibong metal na musikero ===Hunyo=== *Hunyo 1 **Tirunesh Dibaba, atletang taga-Ethiopia **Ari Herstand, Amerikanong mang-aawit-songwriter *Hunyo 2 - Miyuki Sawashiro, artista ng boses ng Hapon *Hunyo 4 **Evan Lysacek, American figure skater **Lukas Podolski, German footballer **Ana Carolina Reston, modelo ng fashion ng Brazil (d. 2006) **Bar Refaeli, modelo ng Israel at paminsan-minsang artista *Hunyo 6 - Abbie Cobb, Amerikanong artista at may akda *Hunyo 7 ** Marie Miyake, Japanese artista ng boses **Richard Thompson, Trinidadian sprinter *Hunyo 9 **Eusebio Henrique de Almeida, East Timorese footballer **Sonam Kapoor, aktres at modelo ng India **Sebastian Telfair, American basketball player *Hunyo 10 **Andy Schleck, Luxembuergian road cyclist **Rok Perko, Slovenian na propesyonal na skier **Kaia Kanepi, Estonian tennis player **Celina Jade, artista ng Amerika **Kristina Apgar, artista ng Amerika *Hunyo 11 **Chris Trousdale, artista ng Amerikano at recording artist **Dmitry Koldun, Belarusian na mang-aawit *Hunyo 12 **Dave Franco, Amerikanong telebisyon at artista sa pelikula **Blake Ross, developer ng software ng Amerika **Sam Thaiday, manlalaro ng liga sa rugby sa Australia * Hunyo 13 - Danny Syvret, manlalaro ng ice hockey ng Canada *Hunyo 15 - Nadine Coyle, mang-aawit ng Ireland *Hunyo 17 **Kateryna Handziuk, politiko ng Ukraine (d. 2018) **Andrea Demirović, mang-aawit na pop ng Montenegrin **Marcos Baghdatis, manlalaro ng tennis sa Cypriot * Hunyo 18 - Alex Hirsch, Amerikanong animator at boses na artista * Hunyo 19 - Ai Miyazato, Japanese golfer * Hunyo 20 ** Mark Saul, artista ng Amerikano ** Matt Flynn, manlalaro ng putbol sa Amerika ** Darko Miličić, manlalaro ng basketball sa Serbiano *Hunyo 21 ** Kris Allen, nagwagi sa 8th American Idol, musikero ng rock **Sharna Burgess, dancer ng ballroom sa Australia **[[Lana Del Rey]], American pop musician * Hunyo 22 ** Aaron Lim, driver ng karera ng Malaysia ** Douglas Smith, artista ng Amerikano ** Lindsay Ridgeway, artista ng Amerika ** Rosa Kato, Japanese artista at modelo * Hunyo 23 ** Marcel Reece, manlalaro ng putbol sa Amerika **Kavka Shishido, Japanese drummer at vocalist *Hunyo 24 **Tom Kennedy, English footballer **Aste, Finnish rapper **Justin Hires, Amerikanong artista at stand-up comedian **Krunoslav Simon, manlalaro ng basketball sa Croatia *Hunyo 25 **[[Ehra Madrigal]], aktres na Pilipino ** Mohd Fitri Omar, putbolista sa Malaysia **Scott Brown, Scottish footballer ** Daniel Bard, Amerikanong dating baseball pitcher **Annaleigh Ashford, Amerikanong artista, mang-aawit at mananayaw **Ethan Klein, American YouTuber *Hunyo 26 **Arjun Kapoor, artista ng India **Bobo Sollander, putbolista sa Sweden **Ogyen Trinley Dorje, Tibetan Buddhist espiritwal na pinuno ** Cameron Tovey, manlalaro ng basketball sa Malaysia-Australia *Hunyo 27 **Martin Sensmeier, aktor ng Katutubong Alaska **James Hook, manlalaro ng unyon sa rugby ng Wales **Svetlana Kuznetsova, manlalaro ng tennis sa Russia **Vlatko Lozanoski, mang-aawit ng Macedonian **Nico Rosberg, German 2016 Formula 1 world champion *Hunyo 28 **Phil Bardsley, English footballer **Ahmed Kantari, putbolista sa Morocco *Hunyo 29 - Steven Hauschka, manlalaro ng putbol sa Amerika *Hunyo 30 **Michael Phelps, Amerikanong manlalangoy **Hugh Sheridan, artista ng Australia, musikero at nagtatanghal ng telebisyon **Lasarus Ratuere, artista sa Australia **Cody Rhodes, Amerikanong propesyonal na mambubuno ===Hulyo=== *Hulyo 1 **Nineteen85, tagagawa ng hip-hop ng Canada **Spose, musikero ng hip-hop na Amerikano **Sebalter, musikero ng Swiss pop at manlalaro ng rebol **[[Léa Seydoux]], Pranses na artista **Ocean Mushure, Zimbabwean footballer **Zohre Esmaeli, modelo ng fashion na ipinanganak sa Afghanistan *Hulyo 2 **Gábor Máthé, Hungarian Deaflympic Champion sa tennis **Pak Nam-chol, footballer ng Hilagang Korea **[[Ashley Tisdale]], Amerikanong artista, mang-aawit at tagagawa **Vlatko Ilievski, mang-aawit at artista ng Macedonian (d. 2018) *Hulyo 3 **Dean Cook, artista ng Britain **Keisuke Minami, Japanese singer at aktor *Hulyo 4 **Mariana Rios, artista at mang-aawit ng Brazil **Pei Yuwen, Tsino na putbolista **Lartiste, Moroccan-French na mang-aawit at rapper *Hulyo 5 **Judith Chemla, Pranses na artista **Stephanie McIntosh, artista sa Australia **Nick O'Malley, musikero sa Britain ** François Arnaud, artista ng Pransya-Canada *Hulyo 6 ** Matt Overton, manlalaro ng putbol sa Amerika **Killian Scott, artista ng Ireland ** Ranveer Singh, artista ng Bollywood **D. Woods, musikero ng Amerikanong pop *Hulyo 7 **[[Pong Escobal]], Pilipinong manlalaro ng basketball **Langton Rusere, Zimbabwean cricket umpire **Zulkifli Che Ros, Malaysian male weightlifter **Seo Woo, artista ng Korea *Hulyo 8 **Emanuele Abate, atletang Italyano **Jason Day, aktor ng Peru *Hulyo 9 **Paweł Korzeniowski, manlalangoy na Poland ** Cathy Leung, mang-aawit ng Hong Kong **Ashley Young, English footballer *Hulyo 10 ** Mario Gómez, German footballer **Tidiane Sane, putbolista ng Senegal **Bastian Schulz, German footballer **Park Chu-young South Korean footballer *Hulyo 11 **Sina [[David Narváez]] at [[Sergio Narváez]], mga manlalaro ng football sa Espanya **Tobias Jesso Jr., musikero ng Canada **Lilian Marijnissen, pulitiko ng Dutch **Ele Opeloge, weightlifter ng Samoa **Robert Adamson, artista ng Amerikano *Hulyo 12 **Jasper Brinkley, manlalaro ng putbol sa Amerika **Casper Brinkley, manlalaro ng putbol sa Amerika **Adam Gregory, mang-aawit ng Canada **Emil Hegle Svendsen, Norwegian biathlete **Luiz Ejlli, mang-aawit ng Albania **Natasha Poly, modelo ng Ruso *Hulyo 13 **Charlotte Dujardin, English dressage rider **Guillermo Ochoa, putbolista sa Mexico **[[Andrew Wolff]], Filipino-British Rugby Player *Hulyo 14 **Oleksandr Pyatnytsya, tagatapon ng javelin ng Ukraine ** Lee Kwang-soo, artista ng South Korea, entertainer at modelo *Hulyo 15 **Pedro Carvalho, aktor sa Portugal **Agniya Kuznetsova, aktres ng Russia ** [[Chris Tiu]], Pilipinong propesyonal na manlalaro ng basketball, TV host, modelo ng komersyo, at politiko **Crowd Lu, Taiwanese singer-songwriter at artista **Tomer Kapon, artista ng Israel **Igor Jurković, kickboxer ng heavyweight na Croatia *Hulyo 16 **Cha Ye-ryun, artista sa South Korea **Denis Tahirović, putbolista ng Croatia **Yōko Hikasa, artista ng Hapon **Hiroyuki Onoue, artista ng Hapon **Rosa Salazar, artista ng Amerika *Hulyo 17 **Tom Fletcher, musikero ng Britain **Tom Cullen, artista ng Welsh, manunulat at direktor *Caitlin Van Zandt, artista ng Amerika **Hulyo 18 ** José Carlos Júnior, putbolista ng Brazil ** Hopsin, Amerikanong rapper at tagagawa ng rekord ** James Norton, artista ng Britain ** Chace Crawford, artista ng Amerika * Hulyo 19 - LaMarcus Aldridge, Amerikanong manlalaro ng basketball *Hulyo 20 ** John Francis Daley, Amerikanong telebisyon at artista sa pelikula ** [[Solenn Heussaff]], artista sa Pilipinas *Hulyo 21 - [[Guillaume Bastille]], isang maikling skater sa bilis ng track sa Canada *Hulyo 22 ** Jessica Abbott, manlalangoy sa Australia ** Blake Harrison, artista sa English ** Ryan Dolan, mang-aawit ng Ireland ** Takudzwa Ngwenya, Zimbabwean-American rugby player ** Akira Tozawa, manlalaban ng Hapon *Hulyo 23 **William Dunlop, Northern Irish motorcycle racer (d. 2018) **Scott Chandler, manlalaro ng putbol sa Amerika *Hulyo 25 **James Lafferty, Amerikanong artista at atleta **Shantel VanSanten, Amerikanong artista at modelo ** Nelson Piquet Jr., Brazilian Formula One at driver ng NASCAR **Alex Presley, Amerikanong baseball outfielder *Hulyo 26 - Matt Riddlehoover, tagagawa ng pelikula sa Amerika *Hulyo 27 **Aljin Abella, artista sa Australia **Lou Taylor Pucci, artista ng Amerikano *Hulyo 28 **Dustin Milligan, artista ng Canada **Darren Murphy, Irish footballer *Hulyo 30 **Aml Ameen, artista ng Britain **Elena Gheorghe, mang-aawit ng Romanian ** Matthew Scott, manlalaro ng liga sa rugby sa Australia * Hulyo 31 ** Alissa White-Gluz, mang-aawit na metal sa ** Canada (Arch Enemy) ===Agosto=== [[File:Anna Kendrick March 22, 2014 (cropped).jpg|120px|thumbnail|[[Anna Kendrick]]]] [[File:Jacqueline Fernandez at the launch Gillette's new range (cropped 2).jpg|120px|thumbnail|[[Jacqueline Fernandez]]]] *Agosto 2 - Davey Boy Smith Jr., propesyonal na mambubuno ng British-Canada *August 3 - Sonny Bill Williams, manlalaro ng New Zealand Rugby League *August 4 - Crystal Bowersox, Amerikanong mang-aawit ng awit *Agosto 5 - Salomon Kalou, Ivorian footballer *Agosto 7 - Rick Genest, artist ng Canada, artista, at modelo ng fashion (d. 2018) *August 8 - Toby Flood, manlalaro ng unipormeng rugby sa Ingles *August 9 **[[Anna Kendrick]], artista ng Amerika **Hayley Peirsol, Amerikanong manlalangoy **Filipe Luís, footballer ng Brazil *August 10 - Jared Nathan, artista ng Amerikano (d. 2006) *August 11 **Asher Roth, Amerikanong rapper **[[Jacqueline Fernandez]], ipinanganak sa Sri Lankan na Indian Bollywood artista *August 12 - África Zavala, artista sa Mexico *August 14 **Ashlynn Brooke, Amerikanong pornograpikong artista **Shea Weber, manlalaro ng ice hockey ng Canada *August 15 **Emily Kinney, Amerikanong artista, mang-aawit, at manunulat ng kanta **Nipsey Hussle, Amerikanong rapper (d. 2019) *August 16 **Agnes Bruckner, artista ng Amerika **Arden Cho, Amerikanong aktres, mang-aawit at modelo **Cristin Milioti, Amerikanong artista at mang-aawit *Agosto 17 - [[Yu Aoi]], Hapones na Aktres *August 19 **J. Evan Bonifant, artista ng Amerikano **David A. Gregory, Amerikanong artista at manunulat *August 20 - Brant Daugherty, artista ng Amerikano *August 21 **Melissa M, Pranses na mang-aawit **Jake Pitts, American singer-songwriter (Black Veil Brides) ** Laura Haddock, aktres ng Ingles *August 23 - Juss Haasma, aktor sa Estonia *August 25 **Andien, mang-aawit ng jazz ng Indonesia **Wynter Gordon, Amerikanong pop / dance singer-songwriter *August 27 **Alexandra Nechita, American artist **Kayla Ewell, artista ng Amerika **Sean Foreman, Amerikanong mang-aawit, manunulat ng kanta at tagapalabas; miyembro ng electro hop group 3OH!3 *August 28 - Ashlyne Huff, Amerikanong mang-aawit at manunulat ng kanta at mananayaw *August 29 - Jeffrey Licon, artista ng Amerikano *August 30 **Eamon Sullivan, manlalangoy ng Australia **Leisel Jones, manlalangoy sa Australia **Richard Duffy, Wales international footballer **Éva Risztov, manlalangoy ng Hungarian Olympic Champion *August 31 - [[Mohammed bin Salman]], Crown Prince ng Saudi Arabia. ===Setyembre=== [[File:Katrina Law_2014.jpg|120px|thumbnail|[[Katrina Law]]]] *Setyembre 1 **Lilan Bowden, artista ng Amerika **[[Camile Velasco]], Pilipinong-Amerikanong artista *Setyembre 2 **Allison Miller, artista ng Amerika **Yani Gellman, aktor sa pelikula at telebisyon sa Canada / Australia *Setyembre 3 - Yūki Kaji, aktor ng boses ng Hapon *Setyembre 4 **Morgan Garrett, artista ng boses ng Amerikano **Raúl Albiol, Espanyol na putbolista **Ri Kwang-chon, footballer ng Hilagang Korea **Walid Mesloub, Algerian footballer **Sukrit Wisetkaew, Thai aktor at mang-aawit *Setyembre 5 **Dilshad Vadsaria, artista sa telebisyon ng Amerika **Oleksandr Akymenko, striker ng football sa Ukraine **Jan Mazoch, Czech ski jumper. **Dario Jertec, tagapamagitan ng football sa Croatia **Weronika Deresz, Polish rower *Setyembre 6 ** Lauren Lapkus, Amerikanong artista at komedyante **Mitch Moreland, Amerikanong baseball player *Setyembre 7 **Radhika Apte, artista sa pelikula at teatro ng India **Alyssa Diaz, Amerikanong artista **Alyona Lanskaya, mang-aawit ng Belarus **Rafinha, manlalaro ng putbol sa Brazil *Setyembre 8 **Justin Bradley, artista ng Canada **Vanessa Baden, Amerikanong artista, manunulat, direktor, at tagagawa **Denny Morrison, speed skater ng Canada *Setyembre 9 ** Amy Manson, artista sa Britain **Luka Modrić, manlalaro ng putbol sa Croatia **J. R. Smith, Amerikanong manlalaro ng basketball *Setyembre 10 - Elyse Levesque, aktres ng pelikula sa telebisyon at telebisyon *Setyembre 12 - Headhunterz, Dutch DJ at tagagawa ng musika *Setyembre 13 - Emi Suzuki, modelo ng babaeng Hapon na ipinanganak sa Tsino *Setyembre 14 **Aya Ueto, Japanese artista **Dilshad Vadsaria, artista sa telebisyon ng Amerika *Setyembre 15 **Kayden Kross, American pornograpya **Iselin Steiro, modelo ng Norwegian *Setyembre 16 **Madeline Zima, artista ng Amerika **Max Minghella, artista sa English **Danny Fernandes, mang-aawit ng Canada *Setyembre 17 **Alexander Ovechkin, manlalaro ng hockey ng Russia **Jon Walker, Amerikanong musikero *Setyembre 19 - Song Joong-ki, aktor ng South Korea, modelo at host *Setyembre 20 - Tessanne Chin, mang-aawit ng Jamaican, nagwagi ng [[The Voice (season 5)|The Voice season 5]] *Setyembre 22 - Tatiana Maslany, artista sa Canada *Setyembre 23 **Joba Chamberlain, Amerikanong baseball player ** Maki Goto, Japanese singer at artista ** Hasan Minhaj, komedyanteng Amerikano, komentarista sa politika, at artista *Setyembre 24 **Eric Adjetey Anang, iskulturang taga-Ghana **Kimberley Nixon, aktres ng Welsh **Jessica Lucas, artista ng Canada *Setyembre 26 **Talulah Riley, aktres ng Ingles ** Marcin Mroziński, aktor ng Poland, mang-aawit at nagtatanghal ng telebisyon *Setyembre 28 - Shindong, Koreano na mang-aawit *Setyembre 29 ** Calvin Johnson, retiradong Amerikanong manlalaro ng putbol at patimpalak sa [[Dancing with the Stars (season 23)|Dancing with the Stars season 23]] ** Michelle Payne, jockey ng Australia ** Dani Pedrosa, Espanyol na karera ng motorsiklo * Setyembre 30 ** [[T-Pain]], American singer-songwriter, rapper, record producer at aktor ** [[Katrina Law]], artista sa Amerika ===Oktubre=== [[File:Ciara_AMAs_2019.png|120px|thumbnail|[[Ciara]]]] * Oktubre 1 ** Leah Renee Cudmore, artista at mang-aawit ng Canada ** Tirunesh Dibaba, ang tumatakbo sa malayo sa Ethiopian ** Matt Healy, nangungunang mang-aawit at gitarista ng bandang Rock Incorporated ** Porcelain Black, American industrial pop singer-songwriter ** Sisilya, artista ng Amerika *Oktubre 3 ** Courtney Lee, Amerikanong manlalaro ng basketball **Megumi Takamoto, Japanese artistang-boses at mang-aawit *Oktubre 4 - Brad Bell, tagagawa ng telebisyon at tagasulat ng telebisyon, artista, musikero, at may-akda ng comic book *Oktubre 5 **Nathalie Kelley, aktres ng Peru **Nicola Roberts, mang-aawit ng British **Brooke Valentine, Amerikanong mang-aawit *Oktubre 7 - Evan Longoria, Amerikanong propesyonal na baseball player *Oktubre 8 **Max Crumm, Amerikanong artista at mang-aawit **Jesse MacDonald, Pinuno ng bagong-bandang banda na "The Fruit Patrol", Lazy Rights Activist **[[Bruno Mars]], Amerikanong mang-aawit-songwriter at tagagawa ng musika **Kimberly Kevon Williams, artista ng Amerika **Magda Apanowicz, artista sa Canada *Oktubre 9 - Frankmusik, musikero sa electropop na Ingles * Oktubre 10 **vMarina Diamandis, Welsh singer-songwriter ** Kyle Switzer, artista ng Canada ** Dominique Cornu, propesyonal na siklista ng Belgian ** Aaron Himelstein, artista ng Amerikano * Oktubre 11 ** Lee Min-hye, South Korean racing cyclist (d. 2018) ** Margaret Berger, Norwegian electropop singer-songwriter ** Michelle Trachtenberg, artista ng Amerika * Oktubre 14 ** [[Nicholas Colla]], aktor ng Australia ** Daniel Clark, artista ng Amerikano-Canada ** Justin Forsett, manlalaro ng putbol sa Amerika ** Sherlyn, aktres na Mexico * Oktubre 16 - Casey Stoner, Australian motor racer * Oktubre 18 - Iori Nomizu, Japanese artista ng boses, artista at mang-aawit *Oktubre 19 - RR Enriquez, modelong Pilipino, host sa telebisyon at artista *Oktubre 20 - Jennifer Freeman, artista ng Amerika *Oktubre 22 ** Manpei Takagi, artista ng Hapon ** Shinpei Takagi, artista ng Hapon *Oktubre 23 ** [[Lachlan Gillespie]], mang-aawit at aktor ng Australia **Chris Neal, English footballer **Masiela Lusha, artista, makata, at makataong Albanian-Amerikano *Oktubre 24 - Wayne Rooney, English footballer *Oktubre 25 ** Ciara, mang-aawit ng Africa-American ** Sophie Gradon, English model at marketing manager (d. 2018) ** John Robinson, artista ng Amerikano ** Christopher Sean, Amerikanong artista * Oktubre 26 ** Andrea Bargnani, Italyano na propesyonal na manlalaro ng basketball ** Asin Thottumkal, artista ng India *Oktubre 27 **Stefano Bianco, Italian motor racer **Briana Lane, artista ng Amerika at musikero ** [[Troian Bellisario]], artista ng Amerika *Oktubre 28 **Anthony Fantano, kritiko ng musikang Amerikano ** [[Troian Bellisario]], artista ng Amerika *Oktubre 29 - Ximena Sariñana, Mehikanong mang-aawit at artista *Oktubre 29 - Janet Montgomery, aktres ng pelikula sa Ingles at telebisyon *Oktubre 31 **Kerron Clement, Amerikanong hurdler at sprinter **Kether Donohue, Amerikanong artista at mang-aawit ===Nobyembre=== [[File:Carly_Rae_Jepsen_at_Riverfest_Elora_2018.jpg|thumb|right|120px|[[Carly Rae Jepsen]]]] *Nobyembre 2 **Josh Grelle, Amerikanong artista sa boses ** Diana Penty, modelo ng India at artista *Nobyembre 3 **Tyler Hansbrough, Amerikanong manlalaro ng basketball **Philipp Tschauner, German footballer *Nobyembre 4 - Victoria Leigh Soto, tagapagturo ng Amerikano (d. 2012) * [[Nobyembre 5]] ** [[Kate DeAraugo]], Australian Idol 2005 ** [[Elizabeth Rice]], Amerikanang aktres *Nobyembre 6 - Shayne Lamas, American reality television personality at aktres *Nobyembre 7 - Paul Terry, aktor sa English *Nobyembre 8 - Jack Osbourne, personalidad sa telebisyon sa Ingles *Nobyembre 10 ** Dannic, aka Daan Romers, Dutch DJ at Producer **Giovonnie Samuels, artista ng Amerika **Ricki-Lee Coulter, dating paligsahan at mang-aawit ng Australian Idol ** [[Elizabeth Ryan]], striker ng hockey sa New Zealand *Nobyembre 11 **Remona Fransen, atletang Olandes **Raquel Guerra, Portuges na mang-aawit at artista **Kalan Porter, mang-aawit ng Canada **Robin Uthappa, cricketer ng India *Nobyembre 12 - Daria Bijak, artistikong gymnast ng Aleman *Nobyembre 13 **Rahul Kohli, artista sa English **Michael Bennett, manlalaro ng putbol sa Amerika **Asdrúbal Cabrera, manlalaro ng baseball sa Venezuelan **Simo-Pekka Olli, Finnish volleyball player *Nobyembre 14 - Thomas Vermaelen, Belgian footballer *Nobyembre 15 **Lily Aldridge, modelo ng Amerikano **Casnel Bushay, Vincentian sprinter **Nick Fradiani, mang-aawit ng Amerikano **Jeffree Star, Amerikanong musikero at YouTuber *Nobyembre 16 - Sanna Marin, politiko ng Finnish, ika-46 Punong Ministro ng Finland * Nobyembre 17 - [[Bea Saw]], aktres na Pilipino *Nobyembre 18 - Allyson Felix, Amerikanong sprinter *Nobyembre 20 - Dan Byrd, artista ng Amerikano *Nobyembre 21 - [[Carly Rae Jepsen]], mang-aawit na manunulat ng kanta sa Canada *Nobyembre 22 - Asamoah Gyan, manlalaro ng putbol sa Ghana *Nobyembre 23 **Katie Crown, artista ng Canada **Ahn Hyun-Soo, South Korea maikling track skater *Nobyembre 25 - Marcus Hellner, taga-ibang bansa na skier ng Sweden *Nobyembre 27 - Alison Pill, artista sa Canada *Nobyembre 28 **Nathan Keyes, artista ng Amerikano **Magdolna Rúzsa, mang-aawit na Hungarian **Ryan Sampson, artista ng Britain *Nobyembre 30 ** Luis Valbuena, manlalaro ng baseball ng Venezuelan (d. 2018) **Kaley Cuoco, Amerikanong artista at tagagawa **Chrissy Teigen, modelo ng Amerikano ===Disyembre=== *Disyembre 1 **John Coughlin, American pair skater (d. 2019) **Philip DeFranco, American YouTube star at video blogger ** [[Janelle Monáe]], musikero sa R-B / soul ng Africa-Amerikano ** Chanel Preston, Amerikanong artista sa pornograpiya *Disyembre 2 - Amaury Leveaux, manlalangoy na Pranses *Disyembre 3 **László Cseh, manlalangoy na Hungarian ** [[Amanda Seyfried]], artista ng Amerika, modelo at manunulat ng kanta *Disyembre 4 **Stephen Dawson, Irish footballer **Krista Siegfrids, mang-aawit ng Finnish *Disyembre 5 - Frankie Muniz, artista ng Amerikano, musikero, manunulat, tagagawa, at driver ng racecar *Disyembre 6 - Dulce María, mang-aawit at artista ng Mexico *Disyembre 7 - Jon Moxley, Amerikanong propesyonal na mambubuno *Disyembre 8 - Dwight Howard, manlalaro ng basketball sa Amerika *Disyembre 9 - Wil Besseling, Dutch golfer *Disyembre 10 **Edmund Entin, artista ng Amerikano ** Gary Entin, artista ng Amerikano **Meghan Linsey, Amerikanong mang-aawit-songwriter ** Matt Forté, manlalaro ng putbol sa Amerika **Raven-Symoné, artista ng Africa-American, mang-aawit, manunulat ng kanta, tagagawa ng ehekutibo, at direktor *Disyembre 11 - Samantha Steele, American sportscaster *Disyembre 12 - Juan Camilo Zúñiga, Colombian footballer *Disyembre 14 - Nonami Takizawa, artista ng Hapon *Disyembre 16 - Amanda Setton, artista ng Amerika *Disyembre 17 - Greg James, British radio DJ *Disyembre 18 - Hana Soukupová, modelo ng Czech *Disyembre 19 **Christina Loukas, Amerikanong maninisid **Lady Sovereign, rapper ng British **David Reale, artista ng Canada ** Gary Cahill, English footballer *Disyembre 21 **James Stewart Jr., Amerikanong motor racer **Tom Sturridge, artista sa English *Disyembre 22 - Edurne, Espanyol na mang-aawit, artista, at nagtatanghal ng TV *Disyembre 23 ** Harry Judd, English drummer ** Luke O'Loughlin, artista sa Australia *Disyembre 26 **Yu Shirota, Japanese artista at mang-aawit ** [[Beth Behrs]], artista ng Amerika * [[Disyembre 27]] ** [[Paul Stastny]], Canadian-American propesyonal na ice hockey player ** [[Jessica Harmon]], aktres sa Canada ** [[Halley Gross]], American screenwriter ** [[Matt Edmondson]], presenter ng broadcast ng musika sa British ** [[Daiki Ito]], ski jumper ng Hapon * [[Disyembre 28]] ** [[Benoît Trémoulinas]], player ng soccer ng Pransya ** [[Dan Amboyer]], artista ng Amerika ** [[Taryn Terrell]], Amerikanong propesyonal na wrestler ** [[Nicola Davies]], footballer ng Welsh * [[Disyembre 29]] ** [[Alexa Ray Joel]], mang-aawit ng Amerikano, manunulat ng kanta at pianista ** [[Patrick Kavanagh]], manlalaro ng soccer ng Irish * Disyembre 30 - Anna Wood, Amerikanong artista * Disyembre 31 - Jonathan Horton, American gymnast == Kamatayan == * [[Mayo 6]] - [[Julie Vega]], artista at mang-aawit sa Pilipinas == Mga sanggunian == {{reflist}} {{stub|Taon}} [[Kategorya:Taon]] [[Kategorya:1985|*]]} 9q5d843pit6b7ho2zy5monpgq34gi5h 4 9923 2226003 2225338 2026-09-17T16:40:49Z Ryomaandres 8044 /* Setyembre 2026 */ 2226003 wikitext text/x-wiki {{ABNkahon}} Ito ang mga huling bagong artikulo sa [[Wikipedia]] na napili sa [[Unang Pahina]] bilang bahagi ng ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam ba ninyo?]]'' Tingnan ang [[Special:Newpages|mga bagong pahina]] para sa kumpletong tala ng mga bagong pahina. May sinusunod na panuntunan ang Wikipediang Tagalog hinggil sa pagdagdag sa "Alam ba ninyo?", subalit maaaring magdagdag ang kahit sino basta ba susundin ang panuntunan na ito. Maaari mong ilagay o idagdag ang iyong mungkahing '''paksa''' (ito ang pangalan ng pahina o ang pamagat ng artikulo) at '''pamukaw na tanong''' sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' ng mga maaaring gamitin para sa "Alam ba ninyo?". Doon sa handaang iyon kumuha ng pamalit na pangkat para sa ''Unang Pahina''. Basahin sa ibaba kung ilan ang dapat na laman ng bawat pangkat. Pero, ''inuulit po lamang'', na pakibasa muna ang mga hakbang at panuntunan na nasa ibaba bago ito gawin. O, kaya maaaring magmungkahi muna kayo sa ''[[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag|Usapan hinggil sa mungkahi at paghahanda para sa Alam Ba Ninyo?]]''. ==Mga hakbang at panuntunan== Ito hakbang at panuntunan sa pagdagdag ng paksa sa "Alam ba ninyo?": ====Unang hakbang: Pumili==== *Tumingin ng mga bagong pahina sa [[Special:Newpages|Natatangi: Mga Bagong Pahina]] (o ''[[Special:Newpages]]'') para maidagdag. *Dapat na may '''sanggunian''' ang artikulo o lathalain. Kung wala pa, pakihanapan at pakilagyan. *Bilang tulong at ambag sa Tagalog na Wikipedia, pumili o magsulat po sana ng artikulong hindi bababa sa '''3,000''' titik o karakter (mga 4 ''kilobyte'') ang nilalaman ng katawan ng artikulo hindi kabilang ang pamagat o pangalan ng pahina, mga pamagat ng seksiyon, mga titik na nasa sanggunian, kawing na panlabas, mga kapsyon ng larawan, mga kahon ng impormasyon (''infobox''), talaan, tabla, kategorya, at mga katulad. Isa lamang pong '''''mungkahi''''' at '''''panukala''''' ang mga ito para sa kapakanan ng mga mambabasa at tagagamit ng Tagalog na Wikipedia. Maaari mong bilangin ang mga nilalamang titik ng iyong artikulo sa pamamagitan ng pagkopya nito patungo sa isang pahinang pandokumento ng ''[[Microsoft Windows|Microsoft Word]]'' sa tulong ng ''Tools'' (kasangkapang-kagamitan) kung saan matatagpuan ang ''word count'' o pambilang. Maaari ka ring gumamit ng ibang programa na [[pangkompyuter]], kung ibig. Sa ibang paraan ng pagpapaliwanag: mas mainam ang mahigit sa isang '''dangkal''' na haba ng lathalain kaysa ''kalahating dangkal'' lamang. Mas lalong nakaaangat ang lampas pa sa dalawang dangkal. *Kung minsan, maaari pa rin kayong makakita ng maiikling artikulo sa "Alam ba ninyo?", depende sa bilang ng mga kandidato sa loob ng isang panahon. Sa kasong iyon, hinihiling po na tumulong kayo sa pagpapahaba, pagpapalawig, at pagpapaunlad ng artikulo hanggang sa maabot o malampasan ang hinihinging bilang, maging ang kalidad. Lalo na kung [[:Category:Stub|usbong]] (''[[:Category:Stub|stub]]'') pa ito. Ngunit talaga pong higit na mas mainam kung umabot na sa bilang at pamantayan ang artikulo bago ito mailagay dito sa ''Alam Ba Ninyo?'' dahil mas nakatutulong na sa tagabasa. *Dapat na nakapupukaw ng pansin ang '''pamukaw na tanong''' na gagamitin (tingnan ang mga halimbawang nasa supnayan na nasa ibaba). *Hindi isang pangkalahatang seksiyon ng tribya (''trivia'') ang "Alam ba ninyo?". *Ninumungkahi na dapat nasa loob ng nakaraang 30 araw (isang buwan) ng [[Special:Newpages|Mga Bagong Pahina]] ang artikulo na idadagdag. Hindi mahigpit ang pagsasali ng lahok sa "Alam ba ninyo?" ayon sa tagal ng pagkakalikha nito basta't hindi ito nauulit. *Nasa artikulo dapat ang binanggit sa "Alam ba ninyo?" *Kung minsan, maaaring '''muling mapili''' ang isang lumang artikulo, lalo na kung napalawig ito ng may ikatlong ulit ang haba (''mungkahi'') o higit pa, at may kahalagahan at nakapupukaw ng isipan ang mga nadagdag na kaalamang maipapamahagi nito sa mambabasa. ====Ikalawang hakbang: Ilagay ang lahok sa Padron ng "Alam ba ninyp?"==== *Kapag handa ka nang idagdag ang lahok, idagdag ito sa [[Padron:Unang Pahina/Alam ba ninyo]]. Sa pangkalahatan, nakalimita lamang sa mula '''TATLO''' hanggang '''LIMANG''' (5) paksa, ngunit kung anumang kaso maaaring mahigit dito ngunit hindi lalampas sa '''WALO''' (8). Siguraduhin lamang na susukat ito sa pahina noong mga panahong iyon. Gamitin ang inyong ''sintido kumon'' o "karaniwang kaisipan". *Kailangang may larawan ang isa sa mga lahok at ipahawatig na ito ay nakalarawan sa pamamagitan ng paglalagay ng teksto ito na naka panaklong – (''nakalarawan''). Nasa 100px lamang ang laki ng larawan. *Dapat naka-<nowiki>'''BOLD'''</nowiki> (<nowiki>'''MAKAKAPAL ANG MGA TITIK'''</nowiki>) ng titulo ng bagong dinagdag na paksa sa "Alam ba ninyo?" ====Ikatlong hakbang: Maglagay ng tag sa usapang pahina==== *Pagkatapos ilagay ang lahok, lagyan ng ''tag'' o tatakan ng {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan]]}} ang pahina ng usapan ng artikulo bilang rekord. :Halimbawa: <tt><nowiki>{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}</nowiki></tt> ::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}. ====Ikaapat na hakbang: Magpadala na abiso sa lumikha. Opsyonal kung sariling-gawa==== *Bukod sa itaas, maaari mong padalhan ng isang mensahe ang may-akda o nagsimula ng artikulo sa pamamagitan ng paggamit ng suleras na ito: <tt><nowiki>{{subst:AlamBaNinyoUsapan2|Abril 3|2008|Pangalan ng artikulo}} --~~~~</nowiki></tt> (nagmula sa: {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan2]]}}), upang maipagbigay-alam sa may-akda ang pagkakapili ng kaniyang artikulo. Kung sakaling wala pang panagutan ang nag-ambag ng artikulo, ipadala pa rin ang mensahe upang mahikayat siyang gumawa ng sariling akawnt. Huwag mong kalimutang lumagda sa pahina ng usapan ng pinagbigyan ng mensahe. Ganito ang mababasa ng pinadalhan ng mensahe: ::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan2|Marso 30|2008}} *Opsyonal ito kung artikulo mo ang nilalahok mo. ====Ikalimang hakbang: Idagdag ang naidagdag sa supnayan==== *Idagdag dito sa '''supnayan''' sa ibaba ang mga paksang tinanggal (ayon sa petsa: buwan at taon) - ''dahil nagamit na'' - para sa "Alam ba ninyo?". Pakiusap, maglagay ng patlang o puwang sa pagitan ng bawat pangungusap. *Nilalagay na sa '''mga sinupan''' (ayon sa taon; nasa ibaba, sa gawing kanan) ang mga dating nasupnay dito sa ibaba kapag tapos na ang kasalukuyang taon, o kung masyado nang mahaba ang tala ng supnayan sa ibaba. == Supnayan ng mga napiling ''Alam ba ninyo?'' == <!--SIMULA NG KAHONG SINUPAN (ARKIBO)--> {| class="infobox plainlinks" style="width:238px; background:#addfad; border:1px solid #4F7942; -moz-border-radius:8px;" | style="padding-top:4px; text-align:center;"| [[file:Replacement filing cabinet.svg|center|30px|]] [[/Sinupan 2025|2025]] · [[/Sinupan 2024|2024]] · [[/Sinupan 2023|2023]] · [[/Sinupan 2022|2022]] · [[/Sinupan 2021|2021]] · [[/Sinupan 2020|2020]] · [[/Sinupan 2019|2019]] · [[/Sinupan 2018|2018]] · [[/Sinupan 2017|2017]] · [[/Sinupan 2015|2015]] · [[/Sinupan 2014|2014]] · [[/Sinupan 2013|2013]] · [[/Sinupan 2012|2012]] · [[/Sinupan 2011|2011]] · [[/Sinupan 2010|2010]] · [[/Sinupan 2009|2009]] · [[/Sinupan 2008|2008]] · [[/Sinupan 2007|2007]] · [[/Sinupan 2006|2006]] · [[/Sinupan 2005|2005]] <!---{{Archive list long}}----> |}<!--TAPOS NG KAHONG SINUPAN--> '''''Alam ba ninyo...''''' <!--SA IBABA NITO IDAGDAG ANG MGA KADARAAN LAMANG NA MGA PANG-ALAM BA NINYO! SALAMAT PO--> === Setyembre 2026 === *...na ang mga ''[[comune]]'' ng '''[[Fiumefreddo di Sicilia]]''', '''[[Forza d'Agrò]]''', '''[[Motta Camastra]]''', at '''[[Savoca]]''' ay nagsilbing mga '''[[Pagkuha ng pelikula sa lokasyon|lokasyon]]''' ng '''[[Corleone]]''' para sa pelikulang '''''[[The Godfather]]''''' sa ilalim ng direksiyon ni '''[[Francis Ford Coppola]]'''? *...na ang '''[[Bundok Kenya]]''' ay mahalagang aspekto sa buhay at kultura ng mga pangkat etniko gaya ng '''[[mga Kikuyu|Kikuyu]]''', '''[[mga Meru|Meru]]''', '''[[mga Embu|Embu]]''', at '''[[mga Maasai|Maasai]]'''? === Mayo 2026 === *...na sa '''[[negosasyong pangkapayapaan ng Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas–Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas|negosasyong pangkapayapaan]]''' sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas]] at [[Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas]], ang unang nakalataga sa talaan ng mga kasunduan ay ang paggalang sa '''[[pandaigdigang makataong batas]]''' ng dalawang panig na [[nagdirigmaan]]? *...na ang mga [[Romanong villa|villa]] gaya ng kanila [[Emperador ng Roma|emperador]] '''[[Villa ni Adriano|Adriano]]''' at '''[[Villa ni Trajano|Trajano]]''' ay bukod sa pampahingahan, ay marahil nagsilbi ring paminsang tanggapan? *...na ang '''[[mga Kipot ng Turkiya]]''', na kinabibilangan ng mga anyong-tubig ng '''[[Dardanelos]]''' at '''[[Bosforo]]''', pati ang '''[[Dagat ng Marmara]]''', ay bumubuo ng isang '''[[Mga hangganan sa pagitan ng mga lupalop|hangganang lupalop]]''' ng [[Asya]] at [[Europa]]? *...na ang '''[[mga Kuweba ng Ajanta]]''', '''[[mga Kuweba ng Ellora]]''', '''[[Muog ng Agra]]''', at [[Tāj Mahal]] ang unang apat na itinala bilang bahagi ng mga [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa India|Pandaigdigang Pamanang Pook]] sa [[India]]? *...na ang '''[[Templo ng Mundeshwari]]''', matatagpuan sa '''[[mga talampas ng Kaimur]]''' at alay sa diyosang si '''[[Durga]]''' at sa diyos na si [[Shiva]], ay inaangking pinakamatandang gumaganang '''[[templong Hindu]]'''? *...na ang mga [[aktibismo|aktibista]] sa Pilipinas, bilang '''[[Mga protesta laban kay Donald Trump|pagprotesta laban kay Trump]]''', ay nagsunog ng epihiyeng anyong '''[[fidget spinner]]''' na tinawag na ''[[pasismo|fascist]] spinner''? *...na ang '''[[Simbahan ni San Porfirio]]''' at '''[[Dakilang Masjid ng Gaza|Dakilang Masjid]]''' sa '''[[Lungsod Gaza]]''' ay ilan sa maraming pook-sambahang napinsala buhat ng nangyayaring [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Palestina]]? === Abril === *...na ang mga unang nanirahan sa [[Roma]] ay mga '''[[Mga Italiko|Italikong]]''' '''[[Mga Latin (tribung Italiko)|Latin]]'''? *...na ang '''[[Digmaang Daang Taon]]''' ay bunsod ng tunggalian hinggil sa '''[[Dukado ng Aquitania]]'''? *...na ang [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Italya|Pandaigdigang Pamanang Pook]] na '''[[Cinque Terre]]''', na nangangahulugang 'Limang Lupain', ay tumutukoy sa mga [[comune|bayan]] at [[frazione|nayon]] ng '''[[Monterosso al Mare]]''', '''[[Vernazza]]''', '''[[Corniglia]]''', '''[[Manarola]]''', at '''[[Riomaggiore]]'''? *...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng [[digmaan sa Iran noong 2026]]? === Marso 2026 === *...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''? *...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''? *...na ang '''[[Palasyo ng Golestan]]''' sa [[Teheran]] ay isa sa mga '''[[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Iran|Pandaigdigang Pamanang Pook]]''' na nadamay buhat ng nangyayaring '''[[Digmaan sa Iran noong 2026|Digmaan sa Iran]]'''? *...na naimpluwensiya si '''[[Susenyos I|Haring Susenyos I]]''' ng Etiopia na maging [[Simbahang Katolika|Katoliko]] sa pamamagitan ni Padre '''[[Pedro Páez]]'''? *...na ang '''[[Sundarbans]]''' ay isang '''[[kagubatan ng bakawan]]''' na nabuo sa tagpuan ng mga ilog [[Ilog Ganges|Ganges]], '''[[Ilog Brahmaputra|Brahmaputra]]''', at '''[[Ilog Meghna|Meghna]]'''? <!---Nasa ibaba ang kaurian at mga interwiki--> [[Kaurian:Alam Ba Ninyo ng Wikipedia]] 6mmlsmxm4x3if6j98ggnjlflxnmi2ax 0 10043 2226023 2224799 2026-09-17T19:47:38Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2226023 wikitext text/x-wiki {{confuse|Venezuela}} {{Infobox settlement | name = {{PH wikidata|name}} | native_name = ᜊᜎᜒᜈ᜔ᜐᜓᜁᜎ | image_skyline = Valenzuela PH montage 2016.jpg | image_caption = Mula sa taas, kaliwa-pakanan: Bulwagan ng Katarungan; Tahanan ni Pío Valenzuela; People's Park; Simbahan ng San Diego de Alcala; Gusaling Panlungsod ng Valenzuela | image_flag = Valenzuela_City_Flag.svg | flag_size = 120x80px | image_seal = Valenzuela_Seal.svg | seal_size = 100x80px | image_map = [[Talaksan:Ph locator ncr valenzuela.png]] | map_caption = {{PH wikidata|map_caption}} | image_map1 = {{hidden begin|title=OpenStreetMap|ta1=center}}{{Infobox mapframe|frame-width=250}}{{hidden end}} | pushpin_map = Philippines | pushpin_label_position = left | pushpin_map_caption = Kinaroroonan sa {{PH wikidata|country}} | coordinates = {{PH wikidata|coordinates}} | settlement_type = {{PH wikidata|settlement_type}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Bansa]] | subdivision_name = {{flag|Philippines}} | subdivision_type1 = [[Regions of the Philippines|Rehiyon]] | subdivision_name1 = {{PH wikidata|region}} | subdivision_type2 = [[Provinces of the Philippines|Lalawigan]] | subdivision_name2 = ''wala'' | official_name = {{PH wikidata|official_name}} | etymology = <!--origin of name--> | named_for = [[Pío Valenzuela]] | other_name = ''Polo'' | nickname = "Northern Gateway to Metropolitan Manila"; "The Vibrant City"; "The City of Discipline" | motto = "Tayo na, Valenzuela!'' "Valenzuela, May Disiplina" | anthem = [[#"Himig Valenzuela"|Himig Valenzuela]] | subdivision_type3 = [[House of Representatives of the Philippines#District representation|Distritong pambatas]] | subdivision_name3 = Ika-1 at Ika-2 distrito | established_title = ''Meycauayan'' | established_date = ''1578'' | established_title1 = Polo | established_date1 = 12 Nobyembre 1623 | founder = Padre Juan Taranco at Don Juan Monsód | parts_type = [[Barangay]] | parts_style = para | p1 = 33 (tignan [[#Mga Baranggay|mga barangay]]) | leader_title = [[Punong-bayan|Punong Lungsod]] | leader_name = [[Rex Gatchalian|Rexlon T. Gatchalian]] | leader_title1 = Pangalawang Punong Lungsod | leader_name1 = Lorena C. Natividad-Borja | leader_title2 = [[House of Representatives of the Philippines#Current composition|Kinatawan]] <!--congressman or congresswoman -->, Ika-1 Distrito | leader_name2 = Weslie T. Gatchalian | leader_title3 = [[House of Representatives of the Philippines#Current composition|Kinatawan]] <!--congressman or congresswoman -->, Ika-2 Distrito | leader_name3 = Eric M. Martinez | leader_title4 = Mga Botante | leader_name4 = {{PH wikidata|electorate}} voters ([[Philippine general election, {{PH wikidata|electorate_point_in_time}}|{{PH wikidata|electorate_point_in_time}}]]) | government_type = {{PH wikidata|government_type}} | government_footnotes = {{thinsp}}<ref>{{DILG detail}}</ref> | elevation_m = 22 | elevation_max_m = | elevation_min_m = | elevation_max_rank = | elevation_min_rank = | elevation_footnotes = | elevation_max_footnotes= | elevation_min_footnotes= | area_rank = Ika-119 sa [[List of cities in the Philippines|145 na lungsod]] | area_footnotes = | area_total_km2 = {{PH wikidata|area}} | population_footnotes = {{PH census|current}} | population_total = {{PH wikidata|population_total}} | population_as_of = {{PH wikidata|population_as_of}} | population_blank1_title= Kabahayan | population_blank1 = {{PH wikidata|household}} | population_blank2_title= | population_blank2 = | population_density_km2 = auto | population_demonym = Valenzuelaño <br /> Valenzuelano | population_rank = Ika-13 sa [[List of Philippine cities and municipalities by population|145 na lungsod]] | population_note = | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | postal_code_type = Kodigo postal | postal_code = {{PH wikidata|postal_code}} | postal2_code_type = {{PSGCstyle}} | postal2_code = {{PSGC detail}} | area_code_type = | area_code = 02 | website = {{PH wikidata|website}} | demographics_type1 = [[Ekonomiya ng Pilipinas|Ekonomiya]] | demographics1_title1 = {{PH wikidata|income_class_title}} | demographics1_info1 = {{PH wikidata|income_class}} | demographics1_title2 = [[Measuring poverty|Insidente ng kahirapan]] | demographics1_info2 = 3.56% (2015)<ref>{{cite web |url=https://psa.gov.ph/sites/default/files/City%20and%20Municipal-level%20Small%20Area%20Poverty%20Estimates_%202009%2C%202012%20and%202015_0.xlsx|title=PSA releases the 2015 Municipal and City Level Poverty Estimates|location=Quezon City, Philippines |access-date=1 January 2020}}</ref> | demographics1_title3 = [[Kita]] | demographics1_info3 = {{PH wikidata|revenue}} {{PH wikidata|revenue_point_in_time}} | demographics1_title4 = Revenue rank | demographics1_info4 = | demographics1_title5 = [[Asset]]s | demographics1_info5 = {{PH wikidata|assets}} {{PH wikidata|assets_point_in_time}} | demographics1_title6 = Assets rank | demographics1_info6 = | demographics1_title7 = [[Internal Revenue Allotment|IRA]] | demographics1_info7 = | demographics1_title8 = IRA rank | demographics1_info8 = | demographics1_title9 = [[Expenditure]] | demographics1_info9 = {{PH wikidata|expenditure}} {{PH wikidata|expenditure_point_in_time}} | demographics1_title10 = [[Liability (financial accounting)|Liabilities]] | demographics1_info10 = {{PH wikidata|liabilities}} {{PH wikidata|liabilities_point_in_time}} | demographics_type2 = Mga tagapagbigay ng serbisyo | demographics2_title1 = Elektrisidad | demographics2_info1 = [[Meralco]] | demographics2_title2 = Tubig | demographics2_info2 =Maynilad | demographics2_title3 = Telekomunikasyon | demographics2_info3 = | demographics2_title4 = Cable TV | demographics2_info4 = | blank_name_sec1 = {{PH wikidata|climate_title}} | blank_info_sec1 = {{PH wikidata|climate_type}} | blank1_name_sec1 = [[Languages of the Philippines|Katutubong Wika]] | blank1_info_sec1 = {{PH wikidata|language}} | blank2_name_sec1 = [[Crime index]] | blank2_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = | blank3_info_sec1 = | blank4_name_sec1 = | blank4_info_sec1 = | blank5_name_sec1 = | blank5_info_sec1 = | blank6_name_sec1 = | blank6_info_sec1 = | blank7_name_sec1 = | blank7_info_sec1 = | blank1_name_sec2 = Mga relihiyon | blank1_info_sec2 =[[Katolisismo]], [[Kristiyanismo]], [[Islam]] | blank2_name_sec2 = Araw ng pista | blank2_info_sec2 = 12 Nobyembre | blank3_name_sec2 = Romano Katolikong Diyosesis | blank3_info_sec2 =Diyosesis ng Malolos | blank4_name_sec2 = Patron santo | blank4_info_sec2 = San Diego de Alcalá | blank5_name_sec2 = | blank5_info_sec2 = | blank6_name_sec2 = | blank6_info_sec2 = | blank7_name_sec2 = | blank7_info_sec2 = | short_description = | footnotes = |established_title2=Valenzuela |established_date2=11 Setyembre 1963|established_title3=Lungsod (HUC) - Pagsasabatas|established_date3=14 Pebrero 1998|established_title4=Lungsod (HUC) - Ratipikasyon|established_date4=30 Disyembre 1998}} Ang '''Valenzuela''' ay isang lungsod pang-industriya na matatagpuan sa [[Kalakhang Maynila]], [[Pilipinas]]. May populasyon itong 714,978 katao (2020) at ang ika-13 [[Mga lungsod ng Pilipinas|pinakamataong lungsod sa Pilipinas]]. Ito ay may layong 14 kilometro mula sa kabisera ng bansa, ang [[Maynila|Lungsod ng Maynila]]. [[Talaksan:Tagalag Fishing Village, Valenzuela City.jpg|thumb|277x277px|Palaisdaang pook ng Barangay Tagalag]] Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. == Kasaysayang Pampook == ===Catangalan, Meycauayan=== Ang kasalukuyang pook na kinasasakupan ngayon ng Lungsod ng Valenzuela, bayan ng [[Obando, Bulacan|Obando]], at Novaliches ng [[Lungsod Quezon]], ay iisa lamang at tinawag ito noon bilang '''Catangalan''' o '''Catanghalan''', isa sa mga barrio sa ilalim ng pueblo ng [[Meycauayan]]. Sinasabing nagmula ang ngalan ng barrio mula sa tangal, isang uri ng [[bakawan]] na may pulang balat na ginagamit sa pagkulay ng [[lambanog]].<ref>{{cite web |url=https://www.philstar.com/opinion/2010/05/29/579102/triumvirate-obando |title= The triumvirate of Obando |last=Roces |first=Alejandro |date=May 29, 2010 |website= |publisher= |access-date=July 11, 2021 |quote=}} </ref> Ang pueblo o bayan ng Meycauayan ay unang itinatag noong 1578&nbsp;ng mga paring Pransiskano na sina Padre Juan de Placencia at Padre Diego de Oropesa. Ang patron santo ng bayan si [[Francisco ng Asisi|San Francisco ng Asís]]. Ang ngalan ng bayan ay nangangahulugang ''may kawayan''. ===Polo, Bulacán=== Noong 12 Nobyembre 1623, sa pagtutulungan nina Don Juan Monsod at ang Kastilang [[Franciscano|Pransiskanong]] prayle na si Padre Juan Taranco OFM, ihiniwalay ang Sitio Polo mula sa Catangalan, [[Meycauayan]] bilang isang sariling pueblo o bayan. Itinalaga Padre Juan Tarancon bilang unang ministro, si Don Juan Tibay bilang unang gobernadorcillo ng pueblo, at si Don Juan Monsod bilang unang cabeza de barangay. Sa pangunguna ni Padre Juan Taranco, ipinatayo sa Población ang [[:en:Polo Church,|Parokyang Simbahan ng San Diego ng Alcalá,]] ang patron santo ng bayan ng Polo. Tinawag ang pook bilang Polo dahil sa mga katubigang nakapalibot dito —ang [[Ilog Tullahan]] sa timog at mga sanga-sangang ilog at sapa mula sa silangan at hilaga. Dahil dito, ang anyo ng kalupaan sa pook na ito ay maihahalintulad sa isang pulô o isla, na siyang ipinangalan sa pook at isinulat ayon sa ortograpiyang Espanyol na “Polo”.<ref>{{cite web |url=https://www.valenzuela.gov.ph/the_city/history |title=History |last= |first= |date= |website= |publisher=City Government of Valenzuela |access-date=July 11, 2021 |quote= |archive-date=Enero 27, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170127171330/http://www.valenzuela.gov.ph/the_city/history |url-status=dead }}</ref> ===Obando, Bulacán=== Noong 14 Mayo 1753, sa utos ng [[Mga Gobernador-Heneral ng Pilipinas|Gobernador-Heneral]] Francisco José de Ovando y Solís, ang hilaga-kanlurang bahagi ng Polo ay ihiniwalay at itinatag bilang bagong bayan. Ipinangalan ito sa nagtatag ng bayan, Obando. Ang pagtatag ng bayan ay pinangasiwaan at dinaluhan ng alkalde mayor ng lalawigan na si Don Francisco Morales y Mozabe, minstro panlalawigan na si Rev. Fr. Alejandro Ferrer, at iba pang deboto. Ang itinalagang unang ministro ng bayan ay si Rev. Fr. Manuel de Olivencia. ===Novaliches, Bulácan=== Ang pook na kinasasakupan ngayon ng [[Lungsod Quezon|Novaliches, Lungsod Quezon]] at [[Caloocan|Hilagang Lungsod ng Caloocan]] ay sinasabing dating nabibilang sa bayan ng Polo o ng Catangalan. Noong 22 Setyembre 1855, itinatag ang Novaliches bilang isa sa mga bayan ng [[Bulacan]]. Ito ay ipinangalan kay Manuel Pavía y Lacy, ang unang Marquis ng Novaliches. Ngunit, makaraan ang tatlong taon, ang bayan ay inilipat sa ilalim ng [[Maynila (lalawigan)|lalawigan ng Maynila]], na isa sa mga walong lalawigang nag-alsa laban sa mga Kastila noong 23 Agosto 1896.<ref>{{cite web |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1039629 |title= The checkered history of Novaliches as a town |last=Samonte |first=Severino |date=July 27, 2018 |website=pna.gov.ph |publisher=Philippine News Agency |access-date=July 11, 2021 |quote=}} </ref> Inilipat ang Novaliches sa ilalim ng bagong tatag na [[Rizal|lalawigan ng Rizal]] (na dati’y lalawigan ng Morong) at inilipat muli ngunit bilang barrio na lamang ng [[Caloocan]]. Nahati ang Novaliches nang isama ang malaking bahagi nito (na noo’y bahagi na ng Caloocan) sa bagong tatag na [[Lungsod Quezon]] noong 1948, bilang bagong kabisera ng bansa. Nananatiling hati at distrito lamang ng Lungsod Quezon at Lungsod ng Caloocan ang Novaliches sa ngayon. ===Ang Pagkakahati: Polo, Bulacan at Valenzuela, Bulacan=== Noong 1953, ipinanukala ni Eusebio de Leon ang paghihiwalay ng 14 na silangang barrio ng Polo dahil sa nadaramang kapabayaan dito. Ang mga barrio na ipinapanukalang ihiwalay ay Bignay, Punturin, Lawang Bato, Lingunan, Bagbaguin, Canumay, Caruhatan, Malinta, Maysan, Mapulang Lupa, Paso de Blas, Torres Bugallon (ngayo’y Hen. T. de Leon) at Ugong. Ngunit, ito ay sinalungat ng alkalde na si Arsenio Sebastian at ang panukala ay isinantabi. Noong 11 Enero 1959, binuhay muli ang panukala ngunit mula sa 14 na silangang barrio ay ibinaba ito sa 10 na silangang barrio na lamang. Ito ay ipinasa ng kinatawan ng ika-2 distrito ng [[Bulacan]] na si Rogaciano Mercado kahit na halos lahat ng Sangguniang Pambayan, maliban sa isa, ay salungat sa panukala. Ang panukala ay ipinagtibay lalo ng Sangguniang Panlalawigan na Bulacan ngunit ito ay hindi sinangayunan ng Pangulong [[Carlos P. Garcia|Carlos Garcia]]. Bukod dito, ito ay pinawalambisa ng mga konsehal. Dagdag pa rito, naglabas ang Sangguniang Panlalawigan ng Bulacan noong 8 Pebrero 1960&nbsp;ng Resolusyon Blg. 177 na nagsasaad ng pagtutol sa paghati ng Polo. Noong 1960 Abril 29, binuhay muli sa ikatlong pagkakataon ang panukala at ipinasa sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|kapulungan ng kinatawan]] ang Panukalang Batas Blg. 4885 o ang paglikha ng Munisipalidad ng Hen. Pio Valenzuela kasama ang mga sumusunod na barrio mula Polo: Malinta, Marulas, Caruhatan, Torres Bugallon, Ugong, Mapulang Lupa, Bagbaguin, Paso de Blas, Canumay at Maysan. Ito ay pumasa sa ikatlong pagbasa sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|kamara]] noong 18 Mayo 1960. Noong 21 Hulyo 1960, nilagdaan ng Pangulong Garcia ang [https://www.officialgazette.gov.ph/1960/07/21/executive-order-no-401-s-1960/ Kautusang Tagapagpaganap Blg. 401, s. 1960] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210710180226/https://www.officialgazette.gov.ph/1960/07/21/executive-order-no-401-s-1960/ |date=2021-07-10 }} na nagsasaad ng paglikha ng Munisipalidad ng Valenzuela. Ang mga susunod na buwan at taon ay naging magulo dahil marami ang umaangkin sa pagka-alkalde ng bayan. Noong 11 Hulyo 1962, binisita ni Pangulong [[Diosdado Macapagal]] ang bayan ng Valenzuela upang tanungin ang kanilang saloobin sa pagkakaisa muli ng dalawang bayan ng Polo at Valenzuela. Marami ang nagpahiwatig ng pagsang-ayon sa mga kondisyon na mananatili ang pangalang Valenzuela at ang pagtayo ng bagong gusaling pambayan o ''munisipyo'' sa silangang bahagi ng bayan. Kaya noong 11 Setyembre 1963, nilagdaan ng Pangulong Macapagal ang [https://www.officialgazette.gov.ph/1963/09/11/executive-order-no-46-s-1963/ Kautusang Tagagpagpaganap Blg. 46, s. 1963] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210710180226/https://www.officialgazette.gov.ph/1963/09/11/executive-order-no-46-s-1963/ |date=2021-07-10 }} na muling pagsasama ng bayan ng Polo at bayan ng Valenzuela sa ilalim ng iisang bayan ng Valenzuela. Nagtagal ang bayan ng Valenzuela, bilang hiwalay na bayan mula sa Polo, nang higit tatlong taon, mula 21 Hulyo 1960 hanggang 11 Setyembre 1963. Mula sa lumang gusaling pambayan sa Población, pinasinayaan ang bagong gusaling pambayan o ''munisipyo'' ng Valenzuela sa Población II, Malinta, na nasa silangang bahagi alinsunod sa kondisyon.<ref>{{cite web |url=http://museovalenzuela.blogspot.com/2012/09/from-polo-to-valenzuela-brief.html |title= 132nd Birth Anniversary of Dr. Pio Valenzuela Souvenir Program |last=Galinato |first=Epifanio |date=2001 |website= |publisher= |access-date=July 11, 2021 |quote=}}</ref> ===Valenzuela, Kalakhang Maynila=== Noong 7 Nobyembre 1975, ang Valenzuela ay hiniwalay mula sa [[Bulacan|lalawigan ng Bulacan]] at naging bahagi ng [[Kalakhang Maynila]] sa pamamagitan ng [https://www.officialgazette.gov.ph/1975/11/07/presidential-decree-no-824-s-1975/ Batas ng Pangulo Blg. 824 o ang paglika ng Kalakhang Maynila at Metropolitan Manila Commission] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903201253/http://www.officialgazette.gov.ph/1975/11/07/presidential-decree-no-824-s-1975/ |date=2017-09-03 }}. Noong 14 Pebrero 1998, nilagdaan ng Pangulong Fidel Ramos ang [https://laws.chanrobles.com/republicacts/86_republicacts.php?id=8383 Batas Republika Blg. 8526 o ang pagsasalungsod ng Valenzuela] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210710180227/https://laws.chanrobles.com/republicacts/86_republicacts.php?id=8383 |date=2021-07-10 }}. Ang nasabing batas ay naratipikahan noong 30 Disyembre 1998. Sa kasalukuyan, inilipat muli ang gusaling panlungsod sa higit na malawak na lupain sa karatig pook ilang metro pabalik ng kanluran, na nakapaloob sa barangay ng Karuhatan. == Talaan ng mga Alkalde ng Valenzuela == {{Main|Talaan ng mga Alkalde ng Lungsod ng Valenzuela}} == Mga Nahalal, 2007-2010 == {|class=wikitable size="12" !Position !Name |- |'''Alkalde'''||Sherwin T. Gatchalian |- |'''Bise Alkalde'''||Eric M. Martinez |- |'''Kinatawan ng Unang Distrito'''||Rexlon T. Gatchalian |- |span="5"|''Mga Konsehal ng Unang Distrito''||Marcelino G. Morelos |- | ||Ritche D. Cuadra |- | ||Gerald A. Esplana |- | ||Katherine C. Pineda |- | ||Ignacio G. Santiago, Jr. |- | ||Corazon A. Cortez |- |'''Kinatawan ng Ikalawang Distrito'''||Magtanggol M. Gunigundo II |- |''Mga Konsehal ng Ikalawang Distrito''||Shalani Lani R. Soledad |- | ||Kate Abigael G. Coseteng |- | ||Rosalie S.D. Esteban |- | ||Maria Cecilia V. Mayo |- | ||Fernando D.G. Padrinao |- | ||Adrian C. Dapat |- |'''Karagdagang Miyembro ng Konseho'''||'''Pangulo ng Pederasyong Sangguniang Kabataan'''<br />Ricmar C. Enriquez |- | ||'''Pangulo ng Samahan ng mga Kapitan ng Barangay''' <br />Alvin S. Feliciano |} == Mga Barangay == [[Talaksan:Ph fil valenzuela barangays.png|thumb|300px|Mapang politikal ng Valenzuela]] {| |----- | valign="top" | '''Unang Distrito''' * Arkong Bato * [[Balangkas, Lungsod ng Valenzuela|Balangkas]] * Bignay * Bisig * Canumay East * Canumay West * Coloong * Dalandanan * Isla * Lawang Bato * Lingunan * Mabolo * Malanday * Malinta * Palasan * Pariancillo Villa * Pasolo * Poblacion * Polo * Punturin * Rincon * Tagalag * Veinte Reales * Wawang Pulo | valign="top" | '''Ikalawang Distrito''' * Gen. T. De Leon * Karuhatan * Bagbaguin * Mapulang Lupa * Marulas * Maysan * Parada * Paso de Blas * Ugong |} ==Demograpiko== {{Populasyon}} ==Mga kilalang tao== {{Div col}} * Atty. Santiago San Andres de Guzman, Alkalde ng Munisipyo mula 1988 hanggang 1992 * Virgilio "Billy" Abarrientos, miyembro ng [[Crispa Redmanizers]] * Eugenio Angeles (1868-1977), dating [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas]] mula 1967 hanggang 1968<ref>{{cite web|title=Katuwang Mahistrado Eugenio Angeles|url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/supremecourtjustices/associatejustice/144|publisher=E-Library ng Korte Suprema|access-date=Mayo 23, 2013|archive-date=Oktubre 21, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021010045/http://elibrary.judiciary.gov.ph/supremecourtjustices/associatejustice/144|url-status=dead}}</ref> * [[Jose Emmanuel Carlos|Bobbit Carlos]] (ipinanganak noong 1957), dating alkalde (1995-2004) at kinatawan (2004-2007) * [[Danilo Concepcion]], dating kabataan kinatawan ng sektor sa [[Interim Batasang Pambansa]] (1978-1984), dating Bise Presidente para sa Legal na Affairs ng [[University of the Philippines]], Dean ng [[University of the Philippines College of Law|UP College of Law]] mula noong 2011, at kasabay nito [[Presidente ng Unibersidad ng Pilipinas]] mula noong 2017 * [[Glaiza de Castro]] (born 1988), actress and singer starred Heidi Fernandez-Montreal on Temptation Of Wife Philippines<ref>{{Cite news |last=Ruiz |first=Marah |date=February 13, 2020 |title=Glaiza de Castro, binisita ang kanyang childhood home sa Valenzuela |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/celebritylife/news/59471/glaiza-de-castro-binisita-ang-kanyang-childhood-home-sa-valenzuela/story |access-date=July 27, 2025 |publisher=[[GMA Network (kumpanya)|GMA Network]] |language=tl}}</ref> * [[Gerald Esplana|Gerard "Gerry" Esplana]] (ipinanganak noong 1966), dating atleta (1993-2003), dating miyembro ng [[Presto Tivolis]], [[Santa Lucia Realtors]] at [[Shell Turbo Chargers]], at dating konsehal ng lungsod (2004-2013) * [[Franzen Fajardo]] (ipinanganak noong 1982), aktor, host sa TV, at dating kalahok sa reality show * [[Florentino Floro|Florentino V. Floro Jr.]] (ipinanganak noong 1953), dating [[hukom]] * [[Rex Gatchalian]] (ipinanganak noong 1979), dating alkalde (2013-2022), kinatawan (2007-2013, 2022-2023) at [[Kalihim ng Kagalingang Panlipunan at Pagpapaunlad]] simula noong 2023 * [[Sherwin Gatchalian|Win Gatchalian]] (ipinanganak noong 1974), dating alkalde (2004-2013), kinatawan (2001-2004, 2013-2016) at [[Senador ng Pilipinas]] simula noong 2016 * Roberto "Bobby" Jose, miyembro ng 1989 [[Petron Blaze Boosters]] Grand Slam team at naging [[Philippine Basketball Association|PBA]] All Star noong kanyang rookie year * [[Charee Pineda]] (ipinanganak noong 1990), aktres at konsehal ng lungsod simula noong 2013 * [[Ignacio Santiago Sr.]], dating alkalde (1956-1959 at 1964-1967) ng Valenzuela, noon ay gobernador ng [[Bulacan]] mula 1968 hanggang 1986<ref>{{cite web|url=http://www.bulacan.gov.ph/generalinfo/governor.php?id=23|title=Ignacio Santiago (1968-1986)|publisher=Pamahalaan ng Bulacan|access-date=Mayo 23, 2013|archive-date=Abril 2, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120402140929/http://www.bulacan.gov.ph/generalinfo/governor.php?id=23|url-status=dead}}</ref> * Pablo Santiago Sr. (namatay noong 1998), direktor at prodyuser ng pelikula * [[Randy Santiago]] (ipinanganak noong 1960), aktor, host sa telebisyon, mang-aawit, manunulat ng kanta, prodyuser, direktor at negosyante * [[Raymart Santiago]] (ipinanganak noong 1973), action star at komedyante * Guillermo S. Santos (1915-1991), dating Kasamang Mahistrado ng Korte Suprema mula 1977 hanggang 1980<ref>{{cite web|title=Katuwang Mahistrado Guillermo S. Santos|url=http://elibrary.judiciary.gov.ph/supremecourtjustices/associatejustice/124|access-date=Mayo 23, 2013|archive-date=Oktubre 21, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021010412/http://elibrary.judiciary.gov.ph/supremecourtjustices/associatejustice/124|url-status=dead}}</ref> * José Serapio, dating alkalde (1912-1917) at dating gobernador ng Bulacan (1900-1901)<ref name="jose serapio gobernador">{{cite web|title=Jose Serapio (1900-1901)|url=http://www.bulacan.gov.ph/generalinfo/governor.php?id=27|work=Mga Gobernador ng Lalawigan ng Bulacan|access-date=Mayo 23, 2013|archive-date=Abril 26, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140426211210/http://www.bulacan.gov.ph/generalinfo/governor.php?id=27|url-status=dead}}</ref> * [[Shalani Soledad]] (Shalani Soledad-Romulo) (ipinanganak noong 1980), dating konsehal ng lungsod (2004-2013) at personalidad sa TV * [[Boyband PH|Ford Valencia]] (ipinanganak noong 1995), nagwagi sa [[Pinoy Boyband Superstar]], miyembro ng [[Boyband PH]] * [[Pío Valenzuela]] (1869-1956), manggagamot, makabayan, manunulat at miyembro ng samahang [[Katipunan]], kapangalan ng Valenzuela {{Div col end}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Canadian City Geographic Location (8-way) |North=''[[Lungsod ng Meycauayan|Meycauayan]]'' |West=''[[Obando, Bulacan|Obando]]''<br />''[[Lungsod ng Navotas|Navotas]]'' |Center=Lungsod ng Valenzuela |East=''[[Lungsod ng Quezon]]'' |South=''[[Lungsod ng Malabon|Malabon]]''<br />''[[Lungsod ng Kalookan|Caloocan]]'' |Northwest=''[[Marilao, Bulacan|Marilao]]'' |Northeast=''[[Lungsod ng Kalookan|Caloocan]]'' |Southwest=''[[Lungsod ng Navotas|Navotas]]'' |Southeast=''[[Lungsod ng Kalookan|Caloocan]]'' |image=Ph flag manila.gif }} {{Metro Manila}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas]] 6ubmckij5ri7kziuridkc0uf49tsaym 0 10194 2226060 2092020 2026-09-18T03:53:55Z Lolbet101 163542 Nasaan ang mga sanggunian? (Where are the references?) 2226060 wikitext text/x-wiki {{unreferenced section|date=Setyembre 2026}} :''Para sa ibang gamit, tingnan ang [[{{PAGENAME}} (paglilinaw)]].'' Ang '''metro''' (simbolo: '''m''') ay ang sukat ng [[haba]]. Bilang [[SI base unit|pundamental na yunit]] ng haba sa [[sistemang metriko]] at sa [[Sistemang pandaigdig ng mga yunit|International System of Units]] (SI: Système International d'Unités), nangangahulugan ang metro bilang katumbas ng haba ng daanang nilakbay ng isang [[liwanag]] sa ganap na ''[[vacuum]]'' sa panahon ng isang palugit na 1/299,792,458&nbsp;ng isang [[segundo]]. Katumbas ng 10000/254 [[pulgada]] ang isang metro, tinatayang 39.37 pulgada. Ang simbolo para sa metro ay '''m'''. Ito ay mainam gamitin sa pagsusukat ng tangkad o taas ng isang tao, animal o bagay. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{usbong|Sukat}} [[Kategorya:Haba]] rrb6u1100ni5hvmfez64ohne3y7idag 0 17791 2225905 2223654 2026-09-17T12:04:38Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2225905 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng San Miguel| sealfile = | caption = Mapa ng Bulacan na pinapakita ang lokasyon ng San Miguel | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | region = {{PH wikidata|region}} | province = {{PH wikidata|province}} | districts = Ikatlong distrito ng Bulacan | barangays = 49 | class = | mayor = Kgg. Roderick "Erick" D.G. Tiongson (kasalukuyan)| founded = | | coordinates_wikidata = yes }} Ang '''San Miguel''' ay isang unang uri ng [[Bayan (munisipyo)|bayan]] sa [[lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Bulacan]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. Kilala ang bayan na ito sa kanilang masarap na produktong "''pastillas de leche''", isang matamis na pagkaing gawa sa sariwang [[gatas]] ng [[kalabaw]]. ==Kasaysayan== Ang bayan ng San Miguel De Mayumo ay itinatag noong 1763 sa pangunguna nina Carlos Agustin Maniquis, Maria Juana Puno, asawa ni Carlos Agustin, at Miguel Pineda bilang unang punong bayan nito. Si Miguel Pineda ay tubong [[Angat, Bulacan]] ngunit piniling manatili sa baryo ng San Bartolome na ngayo'y Brgy. Tartaro. Bumuo siya ng isang samahan kasama si Mariano Puno, na kinilalang pinuno ng Brgy. Sto. Rosario na ngayo'y Brgy. Mandile. Nagkasundong sila na magtatag ng bayan na Miguel De Mayumo ang ngalan mula sa [[pangalan]] ni Miguel Pineda at sa salitang mayumo na ang ibig sabihi'y matamis sa salitang [[wikang Kapampangan|Kapampangan]] bilang pagkilala sa kabaitan ni Mariano Puno. Ito ang pinakamalaking bayan noon sa Bulacan bago naitatag ang bayan ng [[San Ildefonso, Bulacan|San Ildefonso]] noong 1900 at bago rin naitatag ang Donya Remedios Trinidad sa ilalaim ng pamahalaang [[Ferdinand Marcos]] bilang pagkilala sa ina ng kanyang asawang si [[Imelda Marcos]]. Noong panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], sinalakay at binomba ng hukbong himpapawid ng bansang [[Hapon]] ang buong bayan sa San Miguel noong Disyembre 1941 at bago ang pagsakop ng hukbong santadahan ng bansang [[Hapon]] sa bayan ng San Miguel noong 1942. Ang mga grupo ng gerilyang Bulakenyo sa bayan ng San Miguel ay lusobin ng kawal Hapones at bago ang umatras ng mga gerilya sa kamay ng mga Hapon ng halos tatlong taong panghihimagsik noong 1942 to 1944 bago ang palayain ang bayan ng san miguel noong 1945 kasama ang mga kawal Pilipino ng pangkat ng Hukbong Katihan ng Komonwelt ng Pilipinas ay tumulong sa mga gerilyang Bulakenyo laban sa mga Hapon at tuloy ang pagsalakay sa kalabit ng bayan ng San Miguel noong Enero hanggang Agosto 1945. Sumiklab ang Pagpapalaya at Pagsalakay sa San Miguel noong Enero hanggang Agosto 1945 sa bayan ng San Miguel at kasabay ng hukbong Pilipino ng Pangkat ng Hukbong Katihan ng Komonwelt ng Pilipinas kabilang ang mga gerilyang Bulakenyo laban sa mga kawal [[Hapon]]es. Sumiklab ang Pagpapalaya at Pagsalakay sa San Miguel noong Enero hanggang Agosto 1945 sa bayan ng San Miguel at kasabay ng hukbong Pilipino ng Pangkat ng Hukbong Katihan ng Komonwelt ng Pilipinas kabilang ang mga gerilyang Bulakenyo laban sa mga kawal [[Hapon]]es. Muling sinalakay at pinasok ng hukbong Pilipino ng Ika 3, Ika 32, Ika 36 at Ika 37 Dibisyong Impantriya ng Hukbong Katihan ng Komonwelt ng Pilipinas sa bayan ng San Miguel at humingi ng tulong sa pagtutol ng mga gerilyang Bulakenyo ay tanging pakikipaglaban kawal na Imperyong Hapon ay kalapit ng buong bayan. Nilusob ang hukbong himpilan ng hukbong sandatahan ng Imperyong Hapon ay muling salakayin at pasukin ng kampo sa mga magkakasama ng kawal Pilipino at gerilyang Bulakenyo ay talunin sila ng pangkat ng Hapon at hanggang sa pagkabihag ng kampong Hapones sa kalapit ng bayan at muling nagtagumpay at kimuha ng mga pinagsamang hukbong Pilipino at gerilyang Bulakenyo matapos ang labanan at muling pagkatalo at pagsuko ng kawal Hapones sa mga kawal Pilipino at gerilyang Bulakenyo. Matapos ang pagsalakay sa bayan ng San Miguel noong Agosto 1945 at nanalo at tagumpay ng mga pinagsama ng mga sundalong Pilipino ng pangkat ng Hukbong Katihan ng Komonwelt ng Pilipinas at mga pagtutol ng mga gerilyang Bulakenyo ay muling binihag sa kalapit ng bayan sa San Miguel at sumuko at natalo ng mga sundalong Hapon matapos ang pagbabakang lumaban at pagkaraan ng Pangalawang Digmaang Pandaigdig at [[Digmaang Pasipiko]] sa Pilipinas. Mahigit sa 86,000 mga sibilyang Bulakenyo ang napatay at pinaslang sa kamay ng mga kawal Hapones sa kalapit ng bayan sa San Miguel. Mayroon noong nakitang batong imahe ng isang arkanghel noong nasa panahong nais baguhin ng konseho ang ngalan ng bayan. Nagmadaling nagtungo ang isang lalaki upang iulat ang natuklasang imahe sa kweba ng Madlum. Ang imahe ay si San Miguel De Arkanghel. Napagdesisyunan na dagdagan na lamang ng San sa inuhan ang dati nitong pangalang Miguel De Mayumo. Sa kasalukuyan ay tinatawag itong Munisipalidad ng San Miguel. ==Mga barangay== Ang San Miguel ay nahahati sa 49 na [[barangay]]. * Bagong Pag-asa * Bagong Silang * Balaong * Balite * Bantog * Bardias * Baritan * Batasan Bata * Batasan Matanda * Biak-na-Bato * Biclat * Buga * Buliran * Bulualto * Calumpang * Cambio * Camias * Ilog-Bulo * King Kabayo * Labne * Lambakin * Magmarale * Malibay * Maligaya * Mandile * Masalipit * Pacalag * Paliwasan * Partida * Pinambaran * Poblacion * Pulong Bayabas * Pulong Duhat * Sacdalan * Salacot * Salangan * San Agustin * San Jose * San Juan * San Vicente * Santa Ines * Santa Lucia * Santa Rita Bata * Santa Rita Matanda * Sapang * Sibul * Tartaro * Tibagan * Tigpalas mga natatanging atraksiyon : - biak na bato national park na matatagpuan sa brgy. biak na bato - banal na bundok na matatagpuan sa brgy.sibul - madlum cave na matatagpuan sa brgy.sibul ==Mga atraksiyon== * Pambansang Liwasan ng Biak na Bato * Bukal ng Sibul * Banal na bundok ng Biak na Bato * Kuweba at Ilog sa Madlum * Toreng Orasan (''Clock Tower'') * Banal na Bundok * Pambansang Mataas na Paaralan ng San Miguel ==Mga tanyag na taong ipinanganak sa bayang ito== * [[Nicanor Abelardo]] - kompositor; 1893-1934. * [[Virgilio S. Almario]] - manunulat, makata, kritiko, at Pambansang Alagad ng Sining para sa Panitikan. * [[Diana Zubiri]] - isang artista ng pelikula at telebisyon. * Felipe Buencamino - kauna-unahan kalihim ng suliraning panlabas ng unang Republika ng Pilipinas. * Maximo Viola - tumulong kay Dr. [[Jose Rizal]] upang mailimbag ang ''[[Noli Me Tangere]]'' * Donya Narcisa Buencamino De Leon - reyna ng mga pelikulang tahimik ng Pilipinas. (Queen of the Philippine silent movies) * Weng Ibarra - isa sa mga pangunahing miyembro ng sikat na grupo ng mga babaing mananayaw sa bansa, ang Sexbomb. *Francisco Buencamino - isa sa mga sikat na personalidad mula sa angkan ng mga Buencamino sa bayan ng San Miguel. Isang guro sa Ateneo de Manila (1900s), naging direktor musikal para sa Sarswela Productions, kompositor ng musika para sa natatanging produksiyon ng Sampaguita Pictures, LVN, at Exelsior at iba pa. ==Edukasyon== Ang bayang ito ay mayroong mga paaralang pampublikong nag-aalok ng edukasyon ng elementarya at [[mataas na paaralan]]. Ang ibang mga pampublikong elementarya ay: * San Miguel South Central Elementary School, makikita sa Brgy. Poblacion. * San Miguel North Central Elementary School, makikita sa Brgy. Camias. * Don Felix de Leon Memorial Elementary School, makikita sa Brgy. San Agustin * San Jose Elementary School, makikita sa Brgy. San Jose * San Juan Elementary School, makikita sa Brgy. San Juan * Batasan Elementary School, makikita sa Brgy. Batasan * Buliran Elementary School, makikita sa Brgy. Buliran * Magmarale Elementary School, makikita sa Brgy. Magmarale * Biclat Elementary School, makikita sa Brgy. Biclat * Dr. Juan F. Pascual Memorial School, makikita sa Brgy. Salangan * Partida Elementary School, makikita sa Brgy. Partida * Sta. Ines Elementary School,makikia sa Brgy.Sta. Ines *Doña Narcisa B. Vda. De Leon Elementary School, makikita sa Brgy. Poblacion Ang ibang mga pampublikong mataas na paaralan ay: * John J. Russel Memorial High School, makikita sa Sibul, San Miguel, Bulacan * Partida High School, makikita sa Partida, San Miguel, Bulacan * [[San Miguel National High School]], makikita sa Brgy. San Juan. * Vedasto Santiago High School, San Miguel High School Annex, makikita sa Brgy. Salacot. Ang ibang mga pribadong elementarya at pahandang elementarya ay: * Children's Haven School of San Miguel Bulacan, makikita sa Brgy. San Jose. * D. C. Nicolas School, makikita sa Brgy. Tigpalas * Park Ridge School of Montessori, makikita sa Brgy. Camias. * Saint Paul University at San Miguel, makikita sa Brgy. Salangan * School of Mount St. Mary, makikita sa Brgy. Sta. Rita (New) * Waminals Achievers Academy Inc., makikita sa Brgy. Poblacion, San Miguel, Bulacan * God's Love Children's Advancement Center, Inc. makikita sa Brgy. Sta. Rita Matanda, San Miguel, Bulacan ==Demograpiko== {{Populasyon}} ===Relihiyon=== [[File:Sto. Niño de Bustos Parish Church.jpg|left|thumb|Façade ng Santo Niño Parish]] Ang Bustos ay may dalawang parokya sa ilalim ng pangangasiwa ng [[Diyosesis ng Malolos]], Santo Niño de Bustos Parish Church at San Isidro Labrador Parish Church. Matatagpuan sa munisipalidad ang iba pang mga Kristiyanong grupong relihiyoso, tulad ng [[Iglesia ni Cristo]], [[Seventh-day Adventist Church]], [[Jesus is Lord Church]], [[Members Church of God International|Ang Dating Daan]], [[ang Simbahan ni Hesukristo ng mga Banal sa mga Huling Araw]], [[Mga Saksi ni Jehova]] at iba pang mga grupong Protestante. Nagdiriwang ang mga tao sa Bustos ng ilang mga pista opisyal ng Katoliko sa buong taon. Ang unang simbahan sa Bustos ay inialay kay [[Christ Child|Santo Niño]], ang Banal na Batang Hesus, at mayroong isang kapistahan na ginaganap bilang pag-alala tuwing ikatlong Linggo ng Enero, kung saan ipinagdiriwang ito ng mga taga-bayan sa pamamagitan ng musika at sayaw habang may hawak na mga imahen ni Santo Niño na pinalamutian ng mga bulaklak at ilaw na may parada ng mga karosa na may mga imahen ng santo (lokal na kilala bilang ''Tugyaw'').<ref>Maricel Eballo, [https://www.catholicsandcultures.org/philippines/santo-nino/feast-santo-nino-bustos-bulacan"Kapistahan ni Santo Niño sa Bustos, Bulacan"]{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''Mga Katoliko at Kultura'' na-update noong Disyembre 4, 2017</ref> {{Clear left}} ==Ekonomiya== {{Insidente ng kahirapan sa PH}} [[File:09738jfBaliuag Bustos, Bulacan Public Marketfvf 37.jpg|thumb|upright|Bustos Wet and Dry Public Market]] Ang Bustos, sa karamihan, ay isang bayan na pang-agrikultura. Ito ay kinikilala bilang isa sa pinakamalaking prodyuser ng bigas sa bansa at ang [[Central Luzon|Rehiyon ng Gitnang Luzon]] (ang ''Rice Granary of the Philippines''), at nakatanggap ng Rice Achiever Award bilang isang Natatanging Munisipalidad sa Rehiyon III (Central Luzon) at isang Hall of Fame award sa Agri-Pinoy Rice Achievers Awards of 2014 na iginawad ng [[Kagawaran ng Agrikultura (Pilipinas)|Kagawaran ng Agrikultura]].<ref>{{Cite web|url = https://www.sunstar.com.ph/article/401391/Central-Luzon-bags-rice-achievers-awards|title = Ang Gitnang Luzon ay nakakuha ng mga parangal sa rice achievers|website = [[SunStar]]|date = 30 Marso 2015|access-date = 4 Septiyembre 2026|archive-date = 18 Nobiyembre 2023|archive-url = https://web.archive.org/web/20231118202511/https://www.sunstar.com.ph/article/401391/central-luzon-bags-rice-achievers-awards|url-status = dead}}</ref> Ang sentro ng komersyo ng Bustos sa mismong bayan ay patuloy na lumalawak kasabay ng pagdagsa ng mas maraming mamumuhunan sa negosyo na handang makipagsapalaran sa maliit ngunit maunlad na bayan. Sa kasalukuyan, ang bayan ay may pampublikong pamilihan at ilang maliliit na pribadong pamilihan, mga tindahan ng negosyo, mga bangko, mga convenience store, mga restawran, mga kainan, at mga grocery store. Ang Bustos ay may sariling trademark na produkto, ang [[finger food]] na 'minasa'. Ang Minasa ay tumutukoy sa "cassava cookies", na gawa sa harina ng [[cassava]], pula ng itlog, lebadura, mantikilya, at gatas ng niyog. Madalas itong inihahambing sa ''[[uraro]]'', isa pang lokal na delicacy. Ang Minasa ay isa sa mga sikat na pagkain mula sa lalawigan ng Bulacan na ipinagbibili sa lokal at pandaigdigang pamilihan ng mga produktong ''[[pasalubong]]'' ng mga Pilipino. Noong [[Kasaysayan ng Pilipinas (1565–1898)|panahon ng kolonyal na Espanyol]], ang minasa cookies ng Bustos ay gawa sa [[sago]] o [[arrowroot]] starch sa halip na cassava. Ang pangunahing sangkap ay binago dahil sa mahabang panahon ng produksyon ng sago starch at nang ang cassava starch ay naging mas mura at mas madaling gawin kasabay ng pagsisimula ng mga kagamitan sa paggawa ng harina ng cassava. Gayundin, ang mga minasa ay eksklusibong ginawa at kinakain ng mga piling Bulakeño na siyang tanging may kakayahang bumili ng mga sangkap at kagamitan para sa paggawa ng harina. Ang salitang ''minasa'' ay isinasalin bilang "hinulma" sa Ingles. Ang proseso ng paghahanda ng minasa ay katulad ng paggawa at pagbe-bake ng cookies. Ang tanging mga natatanging katangian ng minasa ay ang hugis nito, na hinuhubog sa mga espesyal na gawa sa kahoy na molder na may masalimuot na disenyo, karaniwang mga disenyo ng bulaklak, at iniluluto ito sa isang ''hurno'' o pugon na ladrilyo na nagdaragdag sa sarap ng cookies. Sinasabing ang Minasa ay bahagi ng kasaysayan at kultura ng Bulacan dahil sa mga pula ng itlog na naiwan sa mga kusina noong panahon ng pagtatayo ng mga lumang bahay na bato na gawa sa puti ng itlog. Sa kasalukuyan, may mga puwesto sa paligid ng Bustos na nagbebenta ng lokal na pagkaing ito, na ginagawang "Tahanan ng Minasa" ang munisipalidad. [[File:283RB Bustos Bank 10.jpg|thumb|right|Ang Rural Bank of Bustos sa ilalim ng Producers Savings Bank Corporation]] Ang Bustos ay may rural bank, ang Rural Bank of Bustos, na matatagpuan sa Gen. Alejo Santos Highway, Barangay Bonga Menor, sa tabi ng Bustos by-pass road papuntang [[Cabanatuan]], Nueva Ecija. Mayroon itong sangay sa Barangay Poblacion sa harap ng Santo Niño Hospital. Ang bangko ay kasalukuyang nasa ilalim ng pamamahala ng [[Producers Savings Bank Corporation]]. ;Iba pang mga produkto, industriya, at serbisyo: *Bigas at iba pang produktong agrikultural *Pag-aalaga ng manok at baboy at iba pang mga produktong gawa sa gatas *Paggawa ng mga bag at handicraft *Paggawa ng pastry *Pagproseso ng pagkain at pagbebenta ng tingian *Mga damit at burda *Paggawa ng metal *Paggawa ng muwebles *Pag-aalaga ng palaisdaan *Mga pasilidad at serbisyong panglibangan *Mga resort at hotel *Suplay ng kuryente at hardware {{clear left}} ==Kultura== [[File:05179jfSM City Baliuag Bulacanjf 03.JPG|thumb|right|2016 Minasa Festival street dance demonstration sa SM City Baliwag Event Center]] Ang Minasa Festival ay ang opisyal na pagdiriwang ng Bustos na ipinagdiriwang tuwing Enero kung saan karaniwang ginaganap ang mga sayaw sa kalye, mga dance showdown, mga paligsahan sa pagluluto, mga paligsahan sa pagkanta, mga running event, mga beauty pageant, mga live band concert at iba pang variety show. Tampok dito ang cookie na ''minasa'', isang lokal na gawang pagkain pati na rin ang iba pang mga bagay tulad ng tuyong wafer crispy na ''[[barquillos]]''. Ang pagdiriwang ay unang ipinagdiwang noong 2011 at mula noon, ang aktibidad ay ipinalalabas taon-taon sa telebisyon. Ipinagdiriwang din ang Manok-Manok (Chicken) Festival sa Barangay San Pedro tuwing Hunyo at Hito (Catfish) Festival sa Barangay Camachilihan tuwing Agosto. ==Pamahalaan== ===Pamahalaan ng lokal=== {{main|Sangguniang Bayan}} Ang Bustos ay isang tatanggap ng 2017 Seal of Good Local Governance na ibinigay ng [[Department of the Interior and Local Government]]. Batay sa [[2022 Philippine general election]], narito ang mga sumusunod na halal na lokal na opisyal ng Munisipalidad ng Bustos para sa terminong 2022 – 2025. {|class=wikitable |+ 2022–2025 Mga Opisyal ng Munisipyo ng Bustos<ref>{{cite web|url=https://www.bulacan.gov.ph/bustos/government.php|title=Mga Opisyal ng Munisipyo-Bustos|publisher=Opisyal na Website ng Pamahalaang Panlalawigan ng Bulacan|access-date=26 Hulyo 2018|archive-date=22 Enero 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122073915/http://www.bulacan.gov.ph/bustos/government.php|url-status=dead}}</ref> |- !Posisyon !!Pangalan!!colspan=2|Partido |- | '''Alkalde''' | Francis Albert "Iskul" G. Juan | {{pangalan ng partido na may kulay|Partido ng Pambansang Pagkakaisa (Pilipinas)}} |- | '''Vice Mayor''' | Martin S. Angeles | {{pangalan ng partido na may kulay|Pambansang Partido ng Pagkakaisa (Philippines)}} |- | rowspan=8| '''Mga Konsehal''' | Marie Niña N. Perez | {{party name with color|Partido Federal ng Pilipinas}} |- | Leo T. Santos | {{party name with color|Partido Federal ng Pilipinas}} |- | Phillip Wryner "Gen" B. Santos | {{party name with color|Partido Federal ng Pilipinas}} |- | Juliet D. Dela Cruz | {{party name with color|Partido Demokratiko Pilipino-Lakas ng Bayan}} |- | Aljhaneal "Anel" E. Quiñones | {{party name with color|Partido Federal ng Pilipinas}} |- | Soliman C. Santos | {{party name with color|Partido Federal ng Pilipinas}} |- | Wilfredo "Willy" G. Canoza | {{party name with color|Partido Demokratiko Pilipino-Lakas ng Bayan}} |- | John Erick "Tangkol" L. Perez | {{party name with color|Partido Federal ng Pilipinas}} |- ! colspan=4| ''Ex Officio'' Mga Miyembro ng Munisipal na Konseho |- | '''[[Liga ng mga Barangay|ABC]] President''' | Fortunato SJ. Angeles (Liciada) | {{pangalan ng partido na may kulay|Nonpartisan|no_link=y}} |- | '''[[Sangguniang Kabataan|SK]] Federation President''' | Kyle Gabrille D.R Navarro (Tibagan) | {{pangalan ng partido na may kulay|Hindi partisan|no_link=y}} |} ==Transportasyon== [[File:FvfBustosBypass9921 19.JPG|thumb|right|200px|Bustos Bypass Road]] Ang [[North Luzon Expressway]] ay may by-pass road na dumadaan sa munisipalidad ng Bustos na nagpapaikli sa transportasyon ng mga kalakal at pasahero mula sa ilang lugar sa Bulacan patungong [[Metro Manila]] at [[Nueva Ecija]]. Ang Bustos by-pass road ay dumadaan sa Gen. Alejo Santos Highway sa Barangay Bonga Menor, Bustos, Bulacan at bumibiyahe sa NLEx Balagtas Exit Toll Plaza na humahantong sa [[Balintawak Cloverleaf]], [[Quezon City]], sa isang gilid at [[San Rafael, Bulacan]], na humahantong sa [[Cabanatuan]], sa Nueva Eci. ==Edukasyon== [[File:Bustos_(Bulacan_Province;_2023-07-28)_E911a_08.jpg|thumb|200px|right|Tarangkahan ng [[Bulacan State University]] – Bustos Campus]] Mayroong walong sekundaryang paaralan sa Bustos, apat sa mga ito ay pampubliko habang ang bawat barangay ay may sariling pampublikong pre-elementarya at elementarya. [[Bulacan State University]] – Ang Bustos Campus (BulSU-Bustos) ang pinakamalaking satellite campus ng unibersidad. Itinatag ito noong 1976 at nag-aalok ito ng mga digri sa edukasyon, teknolohiyang industriyal, teknolohiya ng impormasyon, inhinyeriya, at administrasyong pangnegosyo.<ref>{{Cite web|url=http://www.bulsu.edu.ph/academics/campuses.php|title=Mga Kampus ng BulSU &#124; Bulacan State University|access-date=2026-09-04|archive-date=2021-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210627225215/https://www.bulsu.edu.ph/academics/campuses.php|url-status=dead}}</ref> ==Edukasyon== Ang Tanggapan ng Distrito ng mga Paaralan ng Bustos ang namamahala sa lahat ng institusyong pang-edukasyon sa loob ng munisipalidad. Pinangangasiwaan nito ang pamamahala at operasyon ng lahat ng pribado at pampubliko, mula elementarya hanggang sekondarya.<ref>{{Banggitin ang web |date=Enero 15, 2021 |title=Masterlist of Schools |url=https://www.deped.gov.ph/wp-content/uploads/2021/06/SY-2020-2021-Masterlist-of-Schools-Address-only-1-1.pdf |access-date=Hulyo 16, 2025 |website=Department of Education}}</ref> ===Mga elementarya at elementarya=== {{Div col|colwidth=20em}} * Bulacan Heights Elementary School * Bonga Mayor Elementary School * Bonga Menor Elementary School * Bustos Elementary School * Camachilihan Elementary School * Cambaog Elementary School * Camchild Learning Center * Catacte Elementary School * Dr. Manuel G. Ramirez Memorial Elementary School * Holy Child Academy * Immaculate Concepcion School of Baliuag * Liciada Elementary School * Malamig Elementary School * Mary at Jesus School * Notre Christi Academy of the Philippines * san isidro parochial school * S.S. Del Rosario Elementary School * San Pedro Elementary School * Shekinah Christian Academy of Bulacan * Tibagan Elementary School {{div col end}} ===Mga sekundaryang paaralan=== {{Div col|colwidth=20em}} * Aguinaldo J. Santos National High School * Alexis G. Santos National High School * Cambaog National High School * Colegio de Sto. Niño de Bustos * Dr. Pablito V. Mendoza, Sr. High School {{div col end}} ==Notable personalities== *[[Alejo Santos]] – popularly known as "Manong"; a survivor of [[Bataan Death March]]; a [[World War II]] hero; leader of the Bulacan Military Area; former [[Secretary of National Defense (Philippines)|Secretary of National Defense]] of the Philippines under then President [[Carlos P. Garcia]]; former [[Military Governor]] of Bulacan province; ran in the [[Philippine Presidential Elections]] before but lost to then President [[Ferdinand E. Marcos]]. *[[Katy de la Cruz]] – also known as "Mommy Kate"; "Queen of Philippine [[Vaudeville]]/ [[Bodabil]]", "Queen of Filipino Jazz" and awarded as [[FAMAS]] Best Supporting Actress. *[[Luzviminda Tancangco]] – also known as "Baby"; first non-lawyer and woman commissioner of the Philippine [[Commission on Elections (Philippines)|Commission on Elections]]. She was also its first female acting chairman (1998–1999). *[[General|Gen.]] [[Carlito Galvez Jr.]] – Former [[Chief of Staff of the Armed Forces of the Philippines]]; former commander of the [[6th Infantry Division (Philippines)]]; former chairman of Coordinating Committee on the Cessation of Hostilities; and former commander of [[AFP Western Mindanao Command]] and known for his leadership in the [[Battle of Marawi]].<ref>{{Cite web|url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/199726-carlito-galvez-philippine-military-education/|title = Who is Carlito Galvez Jr, the next Philippine military chief?|date = 7 April 2018}}</ref> *[[Rear Admiral]] [[Hilario Ruiz]] – former Flag Officer in Command of the [[Philippine Navy]] (PN); one of [[Rolex 12]] advisers of President [[Ferdinand Marcos]] during his [[Proclamation No. 1081|martial law period]];<ref>{{cite web |title='Omega 12' behind Marcos' martial law - US envoy |url=https://www.abs-cbn.com/focus/04/12/13/omega-12-behind-marcos-martial-law-us-envoy |website=[[ABS-CBN Corporation]] |date=2013-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410210501/https://news.abs-cbn.com/focus/04/12/13/omega-12-behind-marcos-martial-law-us-envoy |archive-date=2021-04-10 |url-status=live |last1=Malig |first1=Jojo}}</ref> [[BRP Hilario Ruiz (PG-378)]], a coastal patrol boat of the Philippine Navy, is named after him. *Gen. [[Romeo Maganto]] – retired and decorated police general of the [[Philippine National Police]] having awarded with 45 medals in service; former chief of [[Manila Police District|Western Police District]]; former traffic czar during the administration of President [[Fidel V. Ramos]] and is known as the first to implement the color coding traffic scheme in 1995; featured in the films [[Tomagan: Story of Gen. Romeo Maganto]] and [[Leon ng Maynila, Lt. Col. Romeo Maganto]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gmanetwork.com/news/news/nation/657360/ex-police-general-romeo-maganto-dies-at-70/story/?amp|title = Ex-police general Romeo Maganto dies at 70}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== *[https://www.sanmiguelbulacan.gov.ph/ Opisyal na Websayt ng Munisipyo ng San Miguel, Bulacan] *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://sanmiguel.bulacan.ph/ All About San Miguel Bulacan] *{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013203839/http://elgu2.ncc.gov.ph/sanmiguelbul/index.php?id1=1 |date=2007-10-13 }} {{Bulacan}} [[Kategorya:Mga bayan ng Bulacan]] 3cic1hzqv9gvj3d1o1t0yhpbh3rlu08 0 18941 2225923 2223662 2026-09-17T12:46:28Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2225923 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng Santa Maria | official_name = | native_name = | nickname = | motto = | sealfile = Ph seal bulacan santamaria.png | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | region = {{PH wikidata|region}} | province = {{PH wikidata|province}} | districts = Ika-4 na Distrito kongresyonal ng Bulakan | barangays = 24 | class = | language = Tagalog at Ingles | mayor = Ruden Andrea (LAKAS-CMD) | vice_mayor = Daguplo Rhian Nicole | representative_link = | representative = Corpuc Trisha Joy | founded = 1792 | fiesta = | areakm2 = 90.92 | population_as_of = 2000 | population_total = 144282 | area_code = | zip_code = | latd = 14 | latm = 49| latNS = N | longd = 120 | longm = 57| longEW = E | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_ft = | website = {{URL|santamariabulacan.gov.ph}} }} [[Image:Santa maria bulacan municipal hall-1-.JPG|right|thumb|300px|Bahay Pamahalaan ng Santa Maria.]] Ang '''Bayan ng Santa Maria''' ay isang unang klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Bulacan]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. ==Heograpiya== Ang Sta. Maria ay napapalibiutan ng mga bayan ng Bocaue sa dakong timog kanluran, [[Pandi]] sa hilaga at hilagang kanluran, Norzagaray sa hilagang silangan, Angat sa hilagang kanluran, lungsod ng San Jose del Monte sa timog at timog-silangan, at Marilao sa timog. Ang bayan ng Sta. Maria ay may lawak na 9,092 ektarya o 90.92 kilometro kwadrado.Ito ay matatagpuan 32 kilometro sa hilagang-silangan ng Maynila, 18 kilometro sa timog-silangan ng [[Malolos]], at 38 kilometro timog-silangan ng lungsod ng San Fernando sa Pampanga, ang sentrong pang-rehiyon ng Gitnang Luzon. Ang Sta Maria ay isang kapatagan maliban sa mga bulubundukin sa dulong hilagang bahagi nito. Karamihan sa mga barangay sa munisipalidad ng Santa Maria ay hindi gaanong madaling kapitan ng pagbaha. Ang mga bahaging may katamtaman hanggang mataas na posibilidad na mabaha ay matatagpuan sa tabi ng Ilog Santa Maria at malapit o katabi ng mga sapa na mga sanga ng Ilog Santa Maria.<ref name="mgbr3.ph">{{cite web |url=http://www.mgbr3.ph/attachments/article/48/bulacan_exec%20summar.pdf |title=Archived copy |website=www.mgbr3.ph |access-date=13 Enero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160813152719/http://www.mgbr3.ph/attachments/article/48/bulacan_exec%20summar.pdf |archive-date=13 Agosto 2016 |url-status=dead}}</ref> Mayroong 18 barangay na may mababang posibilidad na mabaha sa munisipalidad (Manggahan, Santa Cruz, Cay Pombo, Caysio, Pulong Buhangin, Mag-asawang Sapa, Silangan, Balasing, Parada, Tumana, Mahabang Parang, Bulac, Catmon, San Vicente, Camangyanan, Tabing Bakod, Buenavista at San Gabriel). Ang mga sentro ng barangay at mga populated na lugar sa mga barangay ay may mababang susceptibility sa pagbaha. Ang mga bahagi ng mga barangay ay karaniwang binabaha ay ang mga karaniwang mababang lugar at catchment area ng mga barangay at malapit sa mga aktibong sapa at ilog.<ref name="mgbr3.ph"/> Sa kasaysayan, ang Santa Maria ay kabilang sa Fourth Legislative District ng Bulacan mula sa ratipikasyon ng 1987 Constitution hanggang sa muling paghahati ng kongreso na pinagtibay sa pamamagitan ng Republic Act No. 11546. Bago ang muling paghahati, ang distrito ay binubuo ng Santa Maria, Marilao, Meycauayan, at Obando. Sa pagtatatag ng Sixth Legislative District, ang Santa Maria ay pinagsama sa mga munisipalidad ng Angat at Norzagaray, sa gayon ay bumubuo ng isang bagong distritong kongreso na idinisenyo upang pahusayin ang representasyon ng lehislatibo at mapaunlakan ang lumalaking populasyon ng lalawigan. Ang bagong distrito ay unang kinakatawan sa Kapulungan ng mga Kinatawan kasunod ng pambansa at lokal na halalan noong 2022. === Paggamit ng Lupa === Sa madaling salita, agrikultural, humigit-kumulang {{convert|29.02|km2}} o 30.54% ng lawak ng lupain ng bayan ay nakatuon sa produksyon ng pananim. Humigit-kumulang {{convert|26.66|km2}} ng palayan sa Santa Maria ay pinapaulanan ng ulan at {{convert|2.36|km2}} ay irigado. Ang isang lawak na {{convert|32.74|km2}} ay inuri bilang hindi produktibong lugar ng agrikultura o bukas na damuhan. [[File:Guadalupe Tuff.jpg|alt=Isang sample ng bulkanic tuff na kinubkob para sa mga layunin ng konstruksyon|thumb|Bulkanic tuff mula sa Caysio, Santa Maria, Bulacan]] === Mga Likas na Yaman === Ang Santa Maria, Bulacan, ay may masaganang likas na yaman. Kilala ito sa malawak na deposito ng graba, buhangin, at bulkan na tuff/ignimbrite (karaniwang kilala bilang adobe, lastillas, o escombro). Ang pagmimina ay naging isang mahalagang paraan ng pamumuhay para sa lokal na populasyon, kung saan ang masaganang mga deposito ng pyroclastic mula sa Guadalupe Formation, tulad ng tuff at ignimbrite sa Santa Maria, ay kinukuha para sa konstruksyon at mga layuning pangdekorasyon. Ang mga mahahalagang yamang ito ay lubhang kailangan sa maraming sektor, tulad ng konstruksyon, pagpapaunlad ng imprastraktura, at mga gawaing pansining. [[File:The rocky outcrop of the Guadalupe formation exposed in a quarry at Tibagan, Caypombo, Santa Maria, Bulacan..jpg|alt=The Guadalupe Tuff exposed at Sitio Kaybanto, Caysio, Santa Maria, Bulacan.|thumb|316x316px|The rocky outcrop of the Guadalu Carbo Bulacan.]] === Klima === Dahil sa lokasyon nito malapit sa [[Metro Manila]], ang pag-ulan at klima sa Santa Maria ay halos katulad ng kabisera ng bansa [[Maynila]]. Ang lokasyon ng Santa Maria sa kanlurang bahagi ng [[Philippines]] ay gumawa ng [[Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration]] (PAG-ASA) upang uriin ang weather scheme nito bilang ''Type I''. Ang hanging nagmumula sa Karagatang Pasipiko ay karaniwang hinaharangan ng [[Sierra Madre (Pilipinas)|Kabundukan ng Sierra Madre]], ilang kilometro sa silangan ng munisipalidad.<ref>{{cite web |url=http://kidlat.pagasa.dost.gov.ph/cab/statfram.htm |title=Archived copy |website=kidlat.pagasa.dost.gov.ph |access-date=13 Enero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030605203911/http://kidlat.pagasa.dost.gov.ph/cab/statfram.htm |archive-date=5 Hunyo 2003 |url-status=dead}}</ref> Ang kalapitan nito sa ekwador ay may posibilidad na ang temperatura nito ay tumaas at bumaba sa napakaliit na saklaw: mula kasingbaba ng {{convert|19|C|F}} hanggang kasingtaas ng {{convert|35|C|F}}. Inuuri ng [[Köppen climate classification|Köppen climate system]] ang klima ng Santa Maria bilang [[Tropical monsoon climate|tropical monsoon (''Am'')]] dahil sa lokasyon at katangian ng presipitasyon nito. Nangangahulugan ito na ang munisipalidad ay may dalawang kapansin-pansing panahon: ang mga panahon ng tuyo at basa. Ang mga pinakamatuyong buwan ng munisipalidad ay mula Nobyembre hanggang Abril kung saan ito ay tumatanggap ng mas mababa sa {{convert|60|mm|in}} ng ulan. Sa kabilang banda, ang pinakamataas na panahon ng ulan ay mula Hunyo hanggang Setyembre kung saan ito ay tumatanggap ng hindi hihigit sa {{convert|600|mm|in}} ng ulan. Walang naoobserbahang graniso at niyebe sa munisipalidad. Ang mga antas ng [[Relative humidity|Humidity]] ay karaniwang mataas sa umaga, lalo na sa Hunyo hanggang Nobyembre, na nagpapainit dito. Ang pinakamababang antas ng humidity ay naitala sa gabi sa panahon ng tag-ulan. Ang kakulangan sa ginhawa mula sa init at halumigmig ay sukdulan sa Mayo at Hunyo, kung hindi man ay mas mataas ito kumpara sa ibang mga lugar sa bansa. Ang karaniwang sikat ng araw ay pinakamataas sa 254.25 oras sa Abril at pinakamababa sa 113 oras sa Hulyo, Agosto at Setyembre. {{Weather box | lokasyon = Santa Maria, Bulacan | lapad = awtomatiko | metric first = Oo | iisang linya = Oo | Enero mataas C = 29 | Enero mababa C = 20 | Pebrero mataas C = 30 | Pebrero mababa C = 20 | Marso mataas C = 32 | Marso mababa C = 21 | Abril mataas C = 34 | Abril mababa C = 23 | Mayo mataas C = 33 | Mayo mababa C = 24 | Hunyo mataas C = 31 | Hunyo mababa C = 25 | Hulyo mataas C = 30 | Hulyo mababa C = 24 | Agosto mataas C = 29 | Agosto mababa C = 24 | Setyembre mataas C = 29 | Setyembre mababa C = 24 | Oktubre mataas C = 30 | Mababa noong Oktubre C = 23 | Mataas noong Nobyembre C = 30 | Mababa noong Nobyembre C = 22 | Mataas noong Disyembre C = 29 | Mababa noong Disyembre C = 21 | Presipitasyon noong Enero mm = 7 | Presipitasyon noong Pebrero mm = 7 | Presipitasyon noong Marso mm = 9 | Presipitasyon noong Abril mm = 21 | Presipitasyon noong Mayo mm = 101 | Presipitasyon noong Hunyo mm = 152 | Presipitasyon noong Hulyo mm = 188 | Presipitasyon noong Agosto mm = 170 | Presipitasyon noong Setyembre mm = 159 | Presipitasyon noong Oktubre mm = 115 | Presipitasyon noong Nobyembre mm = 47 | Presipitasyon noong Disyembre mm = 29 | Mga araw ng ulan noong Enero = 3.3 | Mga araw ng ulan noong Pebrero = 3.5 | Mga araw ng ulan noong Marso = 11.1 | Mga araw ng ulan noong Abril = 8.1 | Mga araw ng ulan noong Mayo = 18.9 | Mga araw ng ulan noong Hunyo = 23.5 | Mga araw ng ulan noong Hulyo = 26.4 | Mga araw ng ulan noong Agosto = 25.5 | Mga araw ng ulan sa Setyembre = 24.5 | Mga araw ng ulan sa Oktubre = 19.6 | Mga araw ng ulan sa Nobyembre = 10.4 | Mga araw ng ulan sa Disyembre = 6.4 | pinagmulan 1 = Meteoblue<ref name="met_norms"> {{cite web | url = https://www.meteoblue.com/en/weather/historyclimate/climatemodelled/santa-maria_philippines_1688042 | pamagat = Santa Maria: Karaniwang Temperatura at Ulan | publisher = Meteoblue | access-date = Mayo 12, 2020 }}</ref> | petsa = Mayo 12, 2020 }} ==Kasaysayan== Ang Santa Maria ay dating bahagi ng [[Meycauayan]] hanggang sa maging ganap na itong pueblo o bayan noong 1792. Noong 1793, itinayo ang luklukan ng pamahalaan sa poblacion. Si Andres dela Cruz ang kauna-unahang gobernadorcillo o capitan ng Sta.Maria. Siya ay hinalinhan ng 88 pang gobernadorcillos sa panahon ng pamamahala ng mga Espanyol.Noong 1895, sa bisa ng Batas Mauro, ang titulong "gobernadorcillo" ay pinalitan ng "capitan municipal." Si Pascual Mateo ang kahuli-hulihang capitan ng bayan. Sa ilalim ng pamahalaang Amerikano, naglingkod si Maximo Evidente bilang kauna-unahang presidente municipal ng Sta. Maria mula 1899-1900. Siya ay sinundan ng 12 pang presidentes.Sina Agustin Morales (1928-1934) at Fortunato Halili (1934-1937) ang mga pinagkakapitaganan sa lahat ng mga naglingkod sa panahong yaon. Si Morales ay kauna-unahang nagpatayo ng "main water system" sa bayan at si Halili, na hindi kumuha ng kanyang sweldo kailanman, ay naging Gobernador ng lalawigan ng [[Bulacan]]. ===Mga Punong Bayan=== {| class="wikitable" |- bgcolor=#cccccc ! colspan=2 align=left width=375| Punong Bayan/Mayor ! align=left width=200| Panunungkulan |- |<center> |AGUSTIN MORALES |<center>1928-1934 |- |<center> |PEDRO J. MANSILLA |<center>1938-1940 |- |<center> |TEOFILO SANTIAGO |<center>1941-1945 |- |<center> |IRENEO HERMOGENES |<center>1945 |- |<center> |MARCIANO BAUTISTA |<center>1946-1947 |- |<center> |CONRADO H. IGNACIO |<center>1947-1955 |- |<center> |RICARDO G. NICOLAS, SR |<center>1956-1959 |- |<center> |ERIBERTO RAMOS |<center>1960-1963 |- |<center> |RICARDO G. NICOLAS, SR. |<center>1964-1967 |- |<center> |PAULINO LUCIANO, SR. |<center>1968-1971 |- |<center> |RICARDO D. NICOLAS, JR. |<center>1972-1978 |- |<center> |PAULINO A. LUCIANO, JR. |<center>1978-1986 |- |<center> |DR. ALFREDO M. PEREZ (OIC) |<center>Feb. 1986-May 1986 |- |<center> |RICARDO D. NICOLAS, JR. (OIC) |<center>June 1986-December 1986 |- |<center> |BENJAMIN G. GERONIMO (OIC) |<center>1987-1988 |- |<center> |ATTY. RAMON H. CLEMENTE (OIC) |<center>1988 |- |<center> |ERIBERTO RAMOS |<center>1988-1992 |- |<center> |REYLINA G. NICOLAS |<center>1992-2001 |- |<center> |BARTOLOME R. RAMOS |<center>2001-2004 |- |<center> |JESUS MATEO |<center>2004-2007 |- |<center> |'''BARTOLOME R. RAMOS''' |<center>2007-2010 |- |} ==Turismo== Ang Santa Maria ay may maraming lugar pamasyalan (resorts) tulad ng mga sumusunod: Villa Natalia Resort sa Pulong Buhangin, Long Meadows Resort, Dad's Vineyard Resort & Butterfly Garden, at Pamar Wonderpool Resort sa Barangay Mahabang Parang, Villa Carmen, Villa Antonia atSitio Lucia Resorts sa Pulong Buhangin,, 4-K Garden Resort sa Barangay Catmon, Lanesca saBarangay Bulac, Cool Water Resort sa Barangay Lalakhan, Vig Jam Resort saBarangay Balasing, atStone Bridge Resort at Barangay Tumana. Matatagpuan din dito ang mga sikat na kainan tulad ng Jollibee, Chowking at Greenwich (lahat sa Poblacion), at Max's Restaurant at Tropical Hut Hamburger (na nasa Bagbaguin).ngayon ay mayroon na ring Mc Donalds at goldilocks sa poblacion Kasalukuyan ginagawa ang Walter Mart sa crossing ng barangay Sta. Clara ==Turismo== Ang Santa Maria ay may maraming lugar pamasyalan (resorts) tulad ng mga sumusunod: Villa Natalia Resort sa Pulong Buhangin, Long Meadows Resort, [http://www.dadsvineyardresort.com Dad's Vineyard Resort & Butterfly Garden] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914101354/http://dadsvineyardresort.com/ |date=2017-09-14 }}, at Pamar Wonderpool Resort sa Barangay Mahabang Parang, Villa Carmen, Villa Antonia atSitio Lucia Resorts sa Pulong Buhangin,, 4-K Garden Resort sa Barangay Catmon, Lanesca saBarangay Bulac, Cool Water Resort sa Barangay Lalakhan, Vig Jam Resort saBarangay Balasing, atStone Bridge Resort at Barangay Tumana. Matatagpuan din dito ang mga sikat na kainan tulad ng Jollibee, Chowking at Greenwich (lahat sa Poblacion), at Max's Restaurant at Puregold (na nasa Bagbaguin).ngayon ay mayroon na ring Mc Donalds at goldilocks sa poblacion Ngayon ay may [[Waltermart]] na sa crossing ng barangay Sta. Clara. ==Mga Barangay== [[Image:Sta. Maria Town Proper.jpg|thumb|right|300px|Poblacion ng Bayan ng Santa Maria, Bulacan.]] Ang bayan ng Santa Maria ay nahahati sa 24 na mga [[barangay]]. {| class="wikitable" |- bgcolor=#cccccc !align=left width=250| '''[[Barangay]]''' !align=left width=250| Lawak (sa ''kilometro kwardrado'') |- |Bagbaguin |<center>7.6358 |- |Balasing |<center>6.3713 |- |Buenavista |<center>2.4647 |- |Bulac |<center>5.2009 |- |Camangyanan |<center>2.4761 |- |Catmon |<center>8.2860 |- |Caypombo |<center>4.1626 |- |Caysio |<center>3.1198 |- |Guyong |<center>3.6191 |- |Lalakhan |<center>0.3354 |- |Mag-asawang Sapa |<center>1.1327 |- |Mahabang Parang |<center>1.0466 |- |Manggahan |<center>1.6386 |- |Parada |<center>4.0669 |- |Poblacion (Santa Maria town proper) |<center>2.8032 |- |Pulong Buhangin |<center>14.3817 |- |San Gabriel |<center>3.6787 |- |San Jose Patag |<center>2.5218 |- |San Vicente |<center>7.2537 |- |Santa Clara |<center>2.1470 |- |Santa Cruz |<center>2.2705 |- |Silangan |<center>0.9387 |- |Tabing Bakod (Santo Tomas) |<center>1.2530 |- |Tumana |<center>2.1202 |- |} ==Demograpiko== {{Populasyon}} Sa senso noong 2020, ang populasyon ng Santa Maria, Bulacan, ay 289,820 katao, {{PH wikidata|population_reference}} na may densidad na {{convert|{{sigfig|289,820/90.92|2}}|PD/km2|disp=or}}. Ito ang pinakamalaki sa mga munisipalidad sa Rehiyon ng Gitnang Luzon sa usapin ng populasyon. Sa 24 na barangay na bumubuo sa munisipalidad, ang barangay Pulong Buhangin ang nangungunang barangay sa usapin ng laki ng populasyon na may 43,186 katao.<ref name="auto1">{{cite web | url=http://rsso03.psa.gov.ph/article/highlights-2020-census-population-and-housing-2020-cph-province-bulacan | title=Mga Highlight sa 2020 Senso ng Populasyon at Pabahay (2020 CPH) - Lalawigan ng Bulacan &#124; Philippine Statistics Authority RSSO 03 | access-date=2026-09-03 | archive-date=2023-04-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230428125645/http://rsso03.psa.gov.ph/article/highlights-2020-census-population-and-housing-2020-cph-province-bulacan | url-status=dead }}</ref> Ang Barangay Pulong Buhangin ay ang ika-siyam na barangay na may pinakamataong populasyon sa buong lalawigan ng Bulacan.<ref name="auto1"/> === Relihiyon === Karamihan sa populasyon ay mga Kristiyano. Ang [[Simbahan Katoliko Romano|Katolisismo Romano]] ang nangingibabaw na relihiyon na may 91%<ref name="Opisyal na Website ng Santa Maria, Bulacan 1">{{cite web |url=http://www.santamariabulacan.gov.ph/about/religion.asp |title=Santa Maria, Bulacan, Pilipinas Opisyal na Website : Pisikal at Demograpikong Profile - Relihiyon |website=www.santamariabulacan.gov.ph |access-date=13 Enero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101212044700/http://www.santamariabulacan.gov.ph/about/religion.asp |archive-date=12 Disyembre 2010 |url-status=dead}}</ref> ng populasyon ang nagsasabing sila ay mga Romano Katoliko. Ang Bikariado ng Santa Maria, sa ilalim ng Diyosesis ng Malolos, ay binubuo ng siyam na parokya na nagsisilbi sa mga espirituwal at pastoral na pangangailangan ng mga Katolikong mananampalataya sa munisipalidad. Ang mga parokyang ito ay estratehikong matatagpuan sa iba't ibang barangay upang matiyak ang madaling mapupuntahan na mga serbisyong pangrelihiyon, mga pagdiriwang ng sakramento, at mga programang pastoral na nakabatay sa komunidad. Ang siyam na parokya ay ang mga sumusunod: 1.) Minor Basilica at Parokya ng La Purísima Concepción – Poblacion 2.) Our Lady of Mount Carmel Parish – Pulong Buhangin 3.) Parokya ng Santo Niño – Parada 4.) St. Gabriel the Archangel Parish – San Gabriel 5.) Parokya ng Banal na Pamilya – Catmon 6.) Parokya ni San Juan Apostol at Ebanghelista – Bagbaguin 7.) Parokya ng Banal na Sakramento – Cay Pombo 8.) Parokya at Diocesan Shrine ni Maria, Ina ng Eukaristiya at Biyaya – San Vicente 9.) San Isidro Labrador Parish – Partida, Pulong Buhangin Ang iba pang mga relihiyosong grupo na may malakas na presensya sa munisipalidad ay ang mga sumusunod: [[Members Church of God International]], [[Iglesia ni Cristo]], [[United Methodist Church]], [[Global Church of God|The Church of God]], [[Jehovah's Witness]], [[Jesus Is Lord Church]] at iba pang evangelical o "born groups,-born [[Pentecostal]], [[Islam]], at iba pa. Ang [[Members Church of God International]], o mas kilala bilang [[Ang Dating Daan]], ay mayroong maraming coordinating center o lokal sa munisipyo, katulad ng: Poblacion, Balasing (matatagpuan sa Pulong Buhangin malapit sa kanilang hangganan), Bulac, Cay Pombo, Caysio, Gardenville (Pulong Buhangin), at Parada. Bagama't ang isang lokal ay ipinangalan sa isang barangay, ang mga miyembro ay nagmula sa mismong barangay at mga karatig barangay. Halimbawa, ang lokal na Bulac ay may mga miyembro mula sa kalapit na Catmon at Sapang Palay Proper ([[San Jose Del Monte]] City). Ang [[UNTV (Philippines)|UNTV Public Service channel]] at [[Members Church of God International]] ay nagbigay ng maraming aktibidad sa serbisyo publiko sa Santa Maria tulad ng pagtatanim ng puno, pagbobomba ng dugo, mga libreng misyong medikal at mga libreng konsultasyon legal. Libu-libong residente ang nakinabang mula sa mga kaganapan sa kawanggawa.<ref>{{cite news|url=https://www.mcgi.org/mcgi-takes-part-public-service-channel-untvs-celebration-10th-year/|title=MCGI Takes Part in Public Service Channel UNTV's Celebration of 10th Year|com2,UNTV=dateJulyweb.com| 2014|access-date=Disyembre 30, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.untvweb.com/videos/mahigit-1000-residente-sa-sta-maria-bulacan-napaglingkuran-sa-medical-mission-ng-untv-mcgi resident/|title=0000 na residente ng Santa Maria sa medical mission ng UNTV at MCGI|publisher=UNTVweb.com|date=April 1, 2016|access-date=Disyembre 30, 2018|archive-date=Disyembre 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181230042030/https://www.untvweb.com/videos/mahigit-1000-residente-sa-sta-maria-bulacan-napaglingkuran-sa-medical-mission-ng-untv-mcgi/>{adurl}citeref=mcgi/| news|url=https://www.untvweb.com/videos/600-residents-sta-maria-bulacan-benefit-medical-mission-untv-mcgi/|title=Mahigit 600 residente ng Santa Maria, Bulacan, nakinabang sa medical mission ng UNTV at MCGI|publisher=UNTVweb.com|date=Disyembre-16,access-date=Disyembre-16| 2018|archive-date=Disyembre 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181230030206/https://www.untvweb.com/videos/600-residents-sta-maria-bulacan-benefit-medical-mission-{ad}-m</i>crefurl/untv}><statusurl news|url=https://www.untvweb.com/videos/mga-taga-sta-maria-bulacan-napaglingkuran-sa-medical-mission-ng-untv-mcgi/|title=Mga taga-Santa Maria, Bulacan, napaglingkuran sa medical mission ng UNTV at MCGI|publisher=UNTVweb.com|date=2June016 2018|archive-date=Disyembre 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181230030451/https://www.untvweb.com/videos/mga-taga-sta-maria-bulacan-napaglingkuran-sa-medical-mission-ng-untv-mcgi/|url-status=>dead{}}</citeref news|url=https://www.untvweb.com/videos/medical-mission-isinagawa-ng-untv-at-ang-dating-daan-sa-sta-maria-bulacan-may062014/|title=Medical{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} mission, isinagawa ng UNTV at Ang Dating Daan sa Santa Maria, Bulacan (MAY062014)| 2014|access-date=Disyembre 30, 2018|archive-date=Disyembre 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181230042025/https://www.untvweb.com/videos/medical-mission-isinagawa-ng-untv-at-ang-dating-daan-sa-sta-maria-bulacan-may062014/%3Eurl%7D%7D%3C/citeref%3Dde%7B101%7D news|url=https://www.radyolaverdad.com/mahigit-100-bag-ng-dugo-nakolekta-sa-isinagawang-3rd-quarter-mass-blood-letting-ng-mcgi-untv-sa-bulacan/|title=Mahigit{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 100 bag ng dugo, nakolekta sa isinagawang MC Blood at UN Letting ng Mass Blood 3rd quarter Bulacan|publisher=UNTVweb.com|date=Oktubre 3, 2017|access-date=Disyembre 30, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.elisoriano.com/bro-eli-soriano-sponsor-charity-works/|title=Bro Eli Soriano, Kuya Daniel Razon Sponsor Charity Works|publisher=elisoriano.com|date=Pebrero 2, 2016|access-date=Disyembre 30, 2018}}</ref> == Mga kilalang tao == * [[José Corazón de Jesús]] (1896–1932), ''Huseng Batute'' – makatang Pilipino * [[Francisco Santiago]] (1889–1947), Ama ng Kundiman * [[Larry Montes]] (1911–1996), propesyonal na manlalaro ng golp * [[Krystal Reyes]] (ipinanganak 1996), Isang batang artista * [[Angel Locsin]] (ipinanganak 1985), artista, modelo ng komersyal at host * [[Alfred Vargas]] (ipinanganak 1979), artista * [[Maine Mendoza]] (ipinanganak 1995), kilala rin bilang "Yaya Dub" at isa sa mga co-host ng [[Eat Bulaga!]] === Residential === Mayroong humigit-kumulang 45 subdibisyon sa munisipalidad na may kategoryang mababa, katamtaman, at mataas na densidad. Ang kasalukuyang residential hub ay sumasakop sa 1,360 ektarya (13.60 km²) ng lupang hindi pantay na ipinamamahagi sa 12 barangay nito. Dati, ang mga subdibisyong ito ay sumasakop sa kahabaan ng mga kalsada ngunit ngayon ay pinapaunlad na nila ang mga panloob na bahagi ng kanilang [[barangay]]. Inaasahan na sa loob ng susunod na sampung taon, ang pagpapaunlad ng paggamit ng lupa sa Santa Maria ay kumakatawan sa sub-urban mix na nangangahulugang ang gobyerno ay magbibigay ng pagpapaunlad kung saan ang antas ng aksesibilidad ay napakataas. Ito ay magbibigay ng kumpol-kumpol ng mga gamit ng lupa na may mababang densidad upang makatulong na matugunan ang mga pangangailangan ng mga tao sa pabahay, trabaho, at mga serbisyong pampubliko.<ref name="Opisyal na Website ng Santa Maria, Bulacan 2">{{cite web |url=http://www.santamariabulacan.gov.ph/about/residential.asp |title=Santa Maria, Bulacan, Pilipinas Opisyal na Website : Sosyo-Ekonomikong Profile - Residential |website=www.santamariabulacan.gov.ph |access-date=13 Enero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090619021440/http://www.santamariabulacan.gov.ph/about/residential.asp |archive-date=19 Hunyo 2009 |url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://santamaria.bulacan.ph/ All About Santa Maria Bulacan] {{Bulacan}} [[Kategorya:Mga bayan ng Bulacan]] l441ne33suxh9qcgl1tvgw15r3ypf2d 0 19410 2226109 2223867 2026-09-18T10:52:38Z Cloverangel237 149506 Nagsaayos 2226109 wikitext text/x-wiki {{Good article}}{{about|unang Rebolusyon sa EDSA|ikalawa|Ikalawang Rebolusyon sa EDSA}} {{Infobox Military Conflict | image = EDSA Revolution pic1.jpg | caption = Daan-daang libong kataong pumuno sa lugar ng panulukan ng EDSA at [[Abenida Bonny Serrano]] (Pebrero 1986) | conflict={{flagicon|Philippines}} Himagsikan ng Lakas ng Bayan | date=Pebrero 22-25, 1986 | place=Kalakhang Maynila sa [[EDSA]] | result=Wakas ng rehimeng Marcos at nagkaroon ng bagong pamahalaang pinamunuan ni [[Corazon Aquino]] | combatant1= [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] | combatant2= mga tumiwalag na tropa<br /> taong-bayang sumasalungat | commander1=[[Ferdinand Marcos]]<br />[[Imelda Marcos]]<br />[[Fabian Ver]] | commander2=[[Corazon Aquino]]<br />[[Juan Ponce Enrile]]<br />[[Fidel Ramos]]<br />[[Jaime Cardinal Sin]] }} Ang '''Himagsikan ng Lakas ng Bayan''' ({{Lang-en|'''People Power Revolution'''}}), na tinatawag ding '''Rebolusyon sa EDSA ng 1986''' ay isang mapayapang pakikibaka na tumagal nang 4 na araw sa [[Pilipinas]], mula Pebrero 22 hanggang Pebrero 25 noong 1986. Nag-ugat ang nasabing pag-aalsa sa sunod-sunod na mga kilos protesta ng mga tao laban sa diktaduryang pamumuno ni [[Ferdinand Marcos]], lalo na noong napaslang si [[Ninoy Aquino]] noong 1983. Maraming mga tao ang nakilahok dito—mga mamamayan, militar, at mga alagad ng simbahan tulad ni [[Jaime Cardinal Sin]]. Nagdulot ito ng pagkabagsak ng pamahalaang diktatoryal ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Ferdinand Marcos]] at ang paghalili ni [[Corazon Aquino]] sa posisyong nilisan ni Marcos. Naganap ang karamihan ng mga pakikibaka sa [[EDSA]] (Abenida Epifanio de los Santos), isang mahalagang daan sa [[Kalakhang Maynila]]. == Kasaysayan == === Ang Rehimeng Marcos === Nahalal si Ferdinand Marcos bilang pangulo ng [[Pilipinas]] noong 1965, at natalo niya si [[Diosdado Macapagal]] na noon ay nakaupo bilang Pangulo. Sa ilalim ng kanyang pamumuno naging aktibo si Marcos sa mga proyektong imprastraktura, agrikultura at pampublikong serbisyo na nagdala sa Pilipinas sa pinansiyal na kasaganahan. Sa kabila ng bali-balita ng dayaan sa eleksiyon, nahalal muli si Marcos noong 1969, at natalo niya si [[Sergio Osmeña Jr.]] Maraming mga alegasyon ng katiwalian ang lumitaw sa kanyang ikalawang termino ng kanyang pamumuno. Maraming mga tao ang naghirap, at dahil dito tumaas ang kaso ng krimen at mga kaguluhan sa bansa. Ito ang naging dahilan sa pagbuo ng mga rebeldeng grupo katulad ng [[Bagong Hukbong Bayan|New People's Army]] (NPA), na binuo bilang sangay ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]], at ng [[Moro Islamic Liberation Front]] sa Timog Mindanao na naglalayon na magkaroon ng isang hiwalay na bansa mula sa Pilipinas. [[Talaksan:Ferdinand Marcos.jpg|thumb|Pangulong [[Ferdinand Marcos]]]] Hindi na puwedeng tumakbo sa kandidatura si Marcos para sa halalan sa 1973. Dahil dito, noong 21 Setyembre 1972, sa pamamagitan ng Proklamasyon 1081, nilagay ni Marcos ang buong bansa sa ilalim ng [[Batas Militar]]. Dinahilan niya dito ang lumalaganap na kaguluhan sa bansa. Sa ilalim ng batas militar, pinasara ang lahat ng mga institusyon ng midya, at ang ilan sa kanila ay kinuha ng gobyerno. Ang tangi lamang na tumatakbong mga pahayagan noon ay ang [[Daily Express]] at ang [[Manila Bulletin]] na noon ay tinatawag na Bulletin Today. Ang mga estasyon ng telebisyon na siyang pinapasahimpapawid lamang ay ang Channel 4 at Channel 2, na dating pagmamay-ari ng mga Lopez. Marami din sa mga kritiko ni Marcos ang pinahuli, ang isa sa mga pinakakilala sa kanila ay si [[Benigno Aquino]], na isang senador sa oposisyon at ang tinuturing na pinakamainit na kritiko ni Marcos. === Pagpaslang kay Ninoy Aquino === Lumuwas ng Estados Unidos si Ninoy Aquino noong 1981 dahil sa kanyang kalusugan at dahil na rin sa kanyang seguridad. Makalipas ang tatlong taon, noong taong 1983, ipinahayag ni Aquino ang kanyang kagustuhang makabalik sa Pilipinas, kahit na marami sa kanyang mga kaibigan at tagasuporta ang tutol dito. [[Talaksan:Aquino Assassination Plaque 213121.jpg|thumb|left|Tarmak ng paliparan, kasama ang palatandaan sa ibabang bahagi ng retrato na nagmamarka sa eksaktong puwesto ng pagpaslang]] Noong 21 Agosto 1983, pinaslang si Aquino habang siya ay papalabas ng isang eroplano sa [[Manila International Airport]] (na ngayon ay pinangalan sa kaniya).<ref>{{Citation |editor-surname=Javate-De Dios |editor-first=Aurora et. Al |title=Dictatorship and Revolution: Roots of People's Power |publisher=Conspectus Foundation Incorporated |publication-date=1988 |isbn=991-91080-1-8 |page=132}}.</ref> Nagdulot ito ng malaking galit sa mga Pilipino, na karamihan ay wala nang tiwala sa administrasyong Marcos. Maraming paraan ng kilos protesta ang ginawa, kabilang na ang [[civil disobedience|pagsuway na pangmamayan]]. Noong panahon ding iyon, nagsisimula nang humina ang kalusugan ni Marcos dahil sa kaniyang karamdaman na [[Lupus erythematosus|Lupus]].<ref>{{cite book |last=Schock |first=Kurt |authorlink= |author2= |editor= |others= |title=Unarmed Insurrections: People Power Movements in Nondemocracies |origyear= |url=https://archive.org/details/unarmedinsurrect0000scho|format= |accessdate= |edition= |series= |date= |year=2005 |publisher= University of Minnesota Press|location= |language= |isbn=0816641927 |oclc= |doi= |id= |pages=[https://archive.org/details/unarmedinsurrect0000scho/page/56 56] |chapter=People Power Unleashed: South Africa and the Philippines |quote= }}</ref> Noong 1984, inatasan ni Marcos ang isang komisyon, sa pamumuno ng Punong Hurado [[Enrique Fernando]], na magsagawa ng imbestigasyon sa pagpaslang kay Aquino. Ayon sa kanilang huling report, ang mga militar ang tunay na sangkot sa nasabing pagpaslang. Naging malaki itong dagok sa pabagsak nang pamahalaan. Ang nasabing pagpaslang, kabilang na ang ibang mga suliranin, ang mas lalo pang nagpalubog sa Pilipinas sa isang krisis pang-ekonomiya. Ang ekonomiya ng bansa ay lumiit hanggang sa 6.8%.<ref>{{cite web | url = http://www.ualberta.ca/~vmitchel/fw9.html | title = Lakas Ng Bayan: The People's Power/EDSA Revolution 1986 ''(third paragraph)'' | accessdate = 2007-12-10 | publisher = [[University of Alberta]], [[Canada]] | archive-date = 2016-04-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160419033555/http://www.ualberta.ca/~vmitchel/fw9.html | url-status = dead }}</ref> === Ang Snap Election === Dahil sa patuloy na pagdududa ng mga Pilipino sa kakayahan ng pamahalaan, minabuting minungkahi ng Amerika<ref>{{cite web | url = http://findarticles.com/p/articles/mi_m1079/is_v86/ai_4188363 | title = Election developments in the Philippines - President Reagan's statement - transcript | accessdate = 2007-12-03 | publisher = US Department of State Bulletin, April, 1986 | archive-date = 2007-12-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071210030629/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1079/is_v86/ai_4188363/print | url-status = dead }}</ref> kay Marcos ang pagsasagawa ng [[dagliang halalan]] (''snap election''). Pinakinggan ni Marcos ang mungkahing ito. Pinagbisa ang biglaang halalan sa pamamagitan ng Batas Pambansa Blg. 883 ng Regular Batasang Pambansa, isang unikameral na kongreso na kontrolado ni Marcos. Tumakbo muli si Marcos sa halalan, kasama si [[Arturo Tolentino]] bilang kanyang pangalawang presidente. Tumakbo si Corazon Aquino, ang balo ni Ninoy Aquino, matapos ang matinding pakikiusap at suporta ng oposisyon at maging ng taong bayan. Si [[Salvador Laurel]] ang naging pangalawang presidente ni Aquino. Naganap ang halalan noong 7 Pebrero 1986. Ang eleksiyon na ito ang isa sa mga pinakakontrobersiyal sa kasaysayan ng bansa, na may maraming balita ng malawakang dayaan na naganap. Dineklara ng opisyal na tagabliang ng boto, ang Komisyon ng Halalan, si Marcos bilang nagwagi. Ayon sa kanila, nanalo si Marcos na mayroong 10,807,197 boto laban kay Aquino na nakakuha lamang diumano ng 9,291,761 boto. Ayon naman sa National Movement for Free Elections (Pambansang Kilusan ng Malayang Pagboto o Namfrel), isang akreditadong tagamasid ng halalan (poll watcher), nanalo si Aquino ng 7,835,070 boto laban kay Marcos na nakakuha lamang diumano ng 7,053,068 boto. Dahil sa malawakang dayaan sa halalan nag-''walk-out</I> ang 29 na tekniko ng komyuter bilang protesta sa sapilitang pagmamanipula ng boto para palitawin na si Marcos ang panalo.<ref>{{cite web | url = http://www.pcij.org/i-report/edsa20/william-torres.html | title = iReport EDSA 20th Anniversary Special Issue {{!}} Dr. William Castro | accessdate = 2008-01-16 | publisher = Philippine Center for Investigative Journalism, Pebrero 2006 | archive-date = 2008-01-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080120161749/http://pcij.org/i-report/edsa20/william-torres.html | url-status = dead }}</ref> Dahil dito, nagpahayag ang [[Kapulungan ng mga Katolikong Obispo ng Pilipinas]] (CBCP) ng pagkondena sa nasabing halalan. Ganoon din ang pinahayag ng pamahalaan ng Estados Unidos. Ayon mismo sa pangulo ng Amerika na si [[Ronald Reagan]], na siyang kaibigan ni Marcos, "nakakabahala" <ref>{{cite web | url = http://findarticles.com/p/articles/mi_m1079/is_v86/ai_4188363 | title = PRESIDENT'S STATEMENT, FEB. 11, 1986 | accessdate = 2007-12-03 | publisher = US Department of State Bulletin, April, 1986 | archive-date = 2007-12-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071210030629/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1079/is_v86/ai_4188363/print | url-status = dead }}</ref> ang mga bali-balita ng malawakang dayaan. Sa kabila ng mga malawakang protesta at pagkondena, pinahayag pa rin ng COMELEC na si Marcos ang nanalo sa pamamagitan ng 51%. Pinahayag naman ng NAMFREL na nanalo si Aquino ng 52%. Pinahayag ng Batasang Pambansa noong Pebrero 15 si Marcos at si Aquino bilang mga nagwagi. Lahat ng 50 oposisyon ay nag-walkout sa pagprotesta. Hindi matanggap ng mga Pilipino ang resulta, at sa halip naniwala sila na si Aquino ang tunay na nanalo. Nanawagan si Aquino ng malawakang hindi-pagtangkilik (boykot) sa mga produktong pagmamay-ari ng mga ''crony'' ni Marcos. Dahil dito, lalo pang bumagsak ang ekonomiya ng Pilipinas. == Ang Rebolusyon sa EDSA == [[Talaksan:EDSA-Cubao - southbound with Santolan and Ortigas skyline (Quezon City)(2017-08-13).jpg|thumb|Bahaging Cubao–Santolan ng [[EDSA]]]] Dahil na rin sa mga balita ng malawakang pandaraya sa eleksiyon, nagbalak ang ilang mga sundalo sa pamumuno ng noon ay Kalihim ng Tanggulang Pambansa, si Juan Ponce Enrile, na pabagsakin ang pamahalaang Marcos. Ngunit, nalaman ni Marcos ang balak na ito, at agad na pinag-utos niya ang pagdakip sa mga pinuno nito. Dahil nahaharap siya sa napipintong pagdakip sa kaniya, humingi ng tulong si Enrile sa AFP Vice Chief of Staff na si Lt Gen [[Fidel Ramos]]. Pumayag si Ramos na magbitiw sa kaniyang puwesto at sinuportahan ang mga rebeldeng sundalo. Kinausap din ni Enrile ang Arsobispo Katoliko ng Maynila na si Jaime Cardinal Sin para sa suporta. Noong 6:30&nbsp;ng gabi nagkaroon ng press conference si Enrile at Ramos sa [[Kampo Aguinaldo]]. Ipinahayag nila ang kanilang pagbibitiw sa puwesto sa gabinete ni Marcos at ang kanilang pagtiwalag sa suporta ng gobyerno. Nagpatawag din ng sariling press conference si Marcos at sinabi niya kay Ramos at Enrile na sumuko na lang, at "tigilan ang kamangmangang ito."<ref name="peoplepower_eyewitness">{{cite book |last=Paul Sagmayao |first=Mercado |authorlink= |author2=Francisco S. Tatad |title=People Power: The Philippine Revolution of 1986: An eyewitness history |publisher=The James B. Reuter, S.J., Foundation |date=1986 |location=[[Manila]], [[Philippines]] |pages= |url= |isbn= 0963942078}}</ref> Bandang ika-siyam ng gabi, sa pamamagitan ng [[DZRV|Radyo Veritas]] na pinapatakbo ng Romano Katoliko, nanawagan si Cardinal Sin sa mga taong bayan na pumunta sa [[EDSA]] para suportahan ang mga rebeldeng sundalo sa Kampo Crame at Kampo Aguinaldo sa pamamagitan ng iba't ibang bagay na makakatulong sa kanila, tulad ng pagbibigay ng pagkain at ng iba pa nilang pangangailangan. Sa kabila ng kapahamakan na maaaring dumating sa kanila laban sa puwersa ng gobyerno, nagpunta ang mga sibilyan, maging ang mga madre at pari, sa EDSA. Malaki ang bahagi ng Radyo Veritas sa rebolusyong ito. Ayon sa dating pangulo ng Unibersidad ng Pilipinas na si Francisco Nemenzo, magiging imposible na hikayatin ang mga tao na makilahok sa rebolusyong ito sa ilang oras lamang kung wala ang Radyo Veritas. === Ang lumalaking suporta ng masa === [[File:09051jfOur Lady of Veritas Chapel Radio Quezon Cityfvf 01.jpg|thumb|Radio Veritas]] Noong kasagsagan ng rebolusyon, tinatayang nasa isa hanggang tatlong milyong katao ang pumuno sa EDSA mula sa [[Abenida Ortigas]] hanggang Cubao. Noong madaling araw ng Linggo, 23 Pebrero 1986 pumunta ang mga sundalo ng gobyerno para wasakin ang transmisor ng [[DZRV|Radyo Veritas]], at dahil doon marami ang mga tao sa probinsiya ang hindi makasagap ng impormasyon. Dahil dito napilitan ang estasyon na gamitin ang pangalawa (backup) nitong transmisor na mayroong mas maliit na sakop ng brodkast. Naisipan ng gobyerno na gawin ang aksiyong ito dahil mahalaga ang Radyo Veritas sa pakikipagtalastasan sa mga tao na sumusuporta sa mga rebeldeng sundalo. Nagbibigay ng impormasyon ang himpilang ito tungkol sa mga pinakahuling galaw ng sundalo ng pamahalaan at ito din ang nagsisilbing daan upang manawagan sa pangangailangan ng pagkain, gamot at mga suplay. Sa kabila nito, marami pa rin ang mga tao na dumagsa sa EDSA. Umabot sa daang libo ang mga tao na walang dalang ibang sandata. Ang ilan sa kanila ay may dala ng rosaryo at imahe ng Birheng Maria. Marami ang nakilahok sa malawakang pagdarasal (''prayer vigil'') sa pamumuno ng mga pari at madre. Marami naman ang gumawa ng mga harang o barikada gamit ang mga sako ng buhangin at mga sasakyan sa mga kanto<!--intersection--> sa kahabaan ng EDSA katulad ng Santolan at Abenida Ortigas. Marami ding grupo ang kumanta ng "Bayan Ko"<ref>{{Citation |last=Taylor |first=Robert H. |last2= |first2= |publication-date=2002 |title=The Idea of Freedom in Asia and Africa |publication-place= |publisher=Stanford University Press |isbn=0804745145 |page=210 |url=http://books.google.com/books?id=RfbSlkGP8TEC&pg=PA210&dq=Bayan+Ko+in+1986+Philippine+revolution&sig=4mXbSuab0bitdIn388cnqEz--WM |accessdate= 2007-12-03}}.</ref>, na, simula pa noong 1980 ito ang naging makabayang awit ng oposisyon. Marami ding tao ang gumamit ng sagisag pang-kamay (hand sign) ng LABAN<ref>{{Citation |last=Crisostomo |first=Isabelo T. |last2= |first2= |publication-date=1987 |title=Cory, Profile of a President: The Historic Rise to Power of Corazon.. |publication-place= |publisher=Branden Books |isbn=0828319138 |page=217 |url=http://books.google.com/books?id=iW_ddLowBYkC&pg=PA217&dq=LABAN+signs+during+EDSA+I&sig=Akqi1anF8mOXKXo8dclSjbk7q3E#PPA217,M1 |accessdate= 2007-12-03}}.</ref> ; na ang hinlalaki at hintuturo ay bubuo ng letrang "L". Noong araw ding iyon bumisita ang dalawang rebeldeng pinuno sa kabilang kampo. Tumawid si Enrile sa EDSA mula Kampo Aguinaldo hanggang Kampo Crame sa pagitan ng mga maraming tao na nagsusuporta sa kanila. Binalita ng Radyo Veritas noong hapon na iyon na may mga batalyon ng Marines na papunta sa dalawang mga kampo sa silangan, at mga tangke na papunta mula sa hilaga at timog. Dalawang kilometro mula sa mga kampo, hinarang ng libo-libong mga tao ang isang batalyon ng tangke na nasa pamumuno ni Brigadier General Artemio Tadar sa Ortigas Ave.<ref>{{Citation |last=Lizano |first=Lolita |last2= |first2= |publication-date=1988 |title=Flower in a Gun Barrel: The Untold Story of the Edsa Revolution |publication-place= |publisher= |isbn= |page= |url=http://books.google.com/books?id=Bm0yAAAAIAAJ&dq=EDSA+Revolution&q=EDSA+Revolution&pgis=1#search |accessdate= 2007-12-02}}.</ref> Nagsiluhuran ang mga madre at nagdasal ng rosaryo, at nagkapit-bisig ang mga tao para harangin ang mga sundalo.<ref>{{Citation |last=Merkl |first=Peter H. |last2= |first2= |publication-date=2005 |title=The Rift Between America And Old Europe: the distracted eagle |publication-place= |publisher=Routledge |isbn=0415359856 |page=144 |url=http://books.google.com/books?id=WavpuvE2HA4C&pg=PA144&dq=EDSA+Revolution&sig=MHtMBpwLhkNbXWDv72qakOk__Qo |accessdate= 2007-12-02}}.</ref> Sa kabila ng banta ni Tadar sa mga tao ay hindi sila umalis. Walang nagawa ang mga sundalo sa situwasyon, at di nagtagal umurong na lang sila ng hindi man lang nagpapaputok. Noong gabing iyon ay bumigay na rin ang transmitter ng Radyo Veritas. Bandang hatinggabi ay lumipat ang mga tripulante sa isang lihim na lugar para magpatuloy sa pagbo-broadkast, sa ilalim ng pangalang [[Radyo Bandido]]. Si June Keithley ang brodkaster na nagpatuloy sa programa ng Radyo Veritas sa bagong estasyon sa nalalabing mga araw ng rebolusyon. ==Hindi Pag-kakalinawan== Noong madaling araw ng Pebrero 24, Lunes, naganap ang unang matinding bakbakan sa pagitan ng mga loyalista at mga rebeldeng sundalo. Mabilis na tinaboy ng mga Marines na galing Libis ang mga demonstrador. Samantala, mahigit-kumulang na 3,000 Marines ang kumubkob sa silangang bahagi ng Kampo Aguinaldo. Noong araw ding iyon inatasan mula sa Sangley Point sa Cavite ang mga helikopter sa pamumuno ni Major General Antonio Sotelo upang pumunta sa Kampo Krame.<ref name="Crisostomo">{{Citation |last=Crisostomo |first=Isabelo T. |last2= |first2= |publication-date=1987 |title=Cory, Profile of a President: The Historic Rise to Power of Corazon.. |publication-place= |publisher= |isbn= |page=226 |url=http://books.google.com/books?id=iW_ddLowBYkC&pg=PA226&dq=Col.+Antonio+Sotelo+to+camp+crame&sig=8mi_fKwg8Es6GkYyyyuXCd9FPz0 |accessdate= 2007-12-03}}.</ref> Lihim na palang bumaligtad ang nasabing grupo at sa halip na atakihin ang Kampo Crame ay lumapag sila doon. Maraming mga tao ang bumati sa mga sundalo na papalabas ng mga helikopter. Dahil sa pangyayari ay mas lalo pang sumigla<!--boosted morale--> si Ramos at Enrile na patuloy pang nananawagan sa mga sundalo na tumiwalag kay Marcos at sumapi sa kilusang oposisyon. Bandang hapon dumating si Aquino sa lugar kung saan naghihintay si Ramos, Enrile at ang mga opisyales ng RAM. === Ang pagkubkob sa Channel 4 === Dumating kay June Keithley ang balita na papalabas na ng Malakanyang si Marcos at binalita naman niya ito sa mga tao sa EDSA. Nagdiwang ang mga tao; maging si Ramos at Enrile ay lumabas para magpakita sa mga tao. Subalit naging sandali lang ang saya noong lumabas si Marcos sa Channel 4 na kontrolado ng gobyerno. Sinabi ni Marcos na hindi siya bababa sa puwesto. Marami ang nag-isip na ang maling balita na ito ay isang paraan upang maghikayat ng mas marami pang pagbaligtad mula sa gobyerno. Lumusob ang mga rebeldeng sundalo, sa pamumuno ni Colonel Mariano Santiago, sa estasyon ng Channel 4, at ang estasyon ay naputol sa ere. Nakubkob ng mga sundalo ang estasyon. Bumalik sa ere ang Channel 4, na may boses na nagsasabing ''"This is Channel 4. Now serving the people again."'' (Ito ang Channel 4. Naglilingkod muli sa sambayanan.) Samantala, umabot na sa milyon ang mga tao sa EDSA. Sinasabi na ito ang senyales ng "pagbabalik muli" sa ere ng ABS-CBN. Ito ay sa dahilan na ang mga taong nagpapatakbo ng brodkast ng mga oras na ito ay mga dating empleyado ng ABS-CBN na pinangungunahan ng direktor na si Johnny Manahan kasama ang pinsan ng may-ari ng ABS-CBN na si Augusto "Jake" Lopez. Ang brodkast na ito ay pinangasiwaan nina June Keithley, dating ABS-CBN broadkaster na si Orly Punzalan at Bong Lapira kasama ang mga paring sina Fr. Bong Bongayan, Fr. Aris Sison at sina Fr. James Reuter. Bandang hapon, linusob ng mga rebeldeng helikopter ang [[Villamor Airbase]], na naging dahilan ng pagkawasak ng ilang sasakyang pampangulo. Mayroon namang isang helikopter na pumunta ng Malakanyang at nagpaputok ng raket, na naging sanhi ng maliit na pinsala. Noong lumaon din ay marami nang mga opisyales na nagsipagtapos ng [[Akademya Militar ng Pilipinas]] ''(Philippine Military Academy)'' at maging ng Hukbong Sandatahan ang tumiwalag sa gobyerno. Samantala, minungkahi ni Heneral Fabian Ver ang paggamit ng dahas upang matigil ang lumalaking rebolusyon. Hindi pumayag si Marcos dito. === Ang panunumpa === [[Talaksan:Corazon Aquino inauguration.jpg|thumb|Nanumpa si Corazon Aquino bilang Pangulo ng Pilipinas sa Club Filipino, San Juan noong 25 Pebrero 1986.]] Noong umaga ng Martes, Pebrero 25, bandang ikapito ng umaga, nagkaroon ng saguypaan sa pagitan ng mga loyalista at mga rebeldeng sundalo. May mga ''sniper'' na bumabaril sa mga rebeldeng sundalo. Subalit patuloy na sinugod ng mga rebeldeng sundalo ang estasyon ng Channel 9, na nasa hindi kalayuan ng Channel 4.<!--REF PPEYEWITNESS--> Maya-maya lamang ay nanumpa si Corazon Aquino bilang bagong pangulo ng Pilipinas sa isang seremonya sa [[Club Filipino]] sa Greenhills, isang kilometro mula sa Kampo Crame.<ref>{{Citation |last=Crisostomo |first=Isabelo T. |last2= |first2= |publication-date= |title=Cory, Profile of a President: The Historic Rise to Power of Corazon... |publication-place= |publisher= |isbn= |page=257 |url=http://books.google.com/books?id=iW_ddLowBYkC&pg=PA257&dq=Cory+Aquino+in+Club+Filipino&sig=cZKEQ46Ff0iiB5BIQkVvBP8Prcw |accessdate= 2007-12-03}}.</ref> Pinasumpa si Aquino ni ''Senior Associate Justice'' [[Claudio Teehankee]], at pinasumpa naman si Laurel bilang Pangalawang Pangulo ni Justice Abad Santos. Hawak ni Aurora Aquino, nanay ni Ninoy Aquino, ang bibliang ginamit sa panunumpa ni Aquino. Kasama sa seremonya si Ramos, na na-promote bilang Heneral, si Enrile at ang iba pang mga politiko. Nasa labas ang maraming mga taga-suporta ni Aquino, na karamihan ay naka-dilaw bilang pagpapakita ng kanilang suporta. Matapos ang panunumpa ni Aquino ay kumanta sila ng ''Bayan Ko''. Samantala, nanumpa naman si Marcos sa Malakanyang. Nandoon ang ilan sa kanyang mga taga-suporta na sumisigaw ng ''"Marcos! Marcos! Marcos pa rin!"'' Ang panunumpa ay ginawa ni Marcos sa balkonahe ng palasyo ng Malakanyang, at binrodkast ito sa nalalabing mga estasyon ng gobyerno at ng Channel 7. Pagkatapos ng panunumpa ay umalis ang mag-asawa sa labas ng Palasyo. Naputol ang pagbrodkast nito noong kubkubin ng mga rebeldeng sundalo ang mga nalalabing mga estasyon. Marami ding mga demonstrador ang pumunta sa [[Mendiola]], hindi kalayuan mula sa Malakanyang, ngunit hinarang sila doon ng mga loyalistang mga sundalo. Maraming mga demonstrador ang nagalit, ngunit inawat sila ng mga pari na nakiusap na huwag maging marahas. === Ang Paglisan ni Marcos === Kinausap ni Marcos ang Senador ng Estados Unidos na si Paul Laxant, para humingi ng payo mula sa [[White House]]. Pinayuhan siya ni Laxalt ng "{{lang|en|cut and cut cleanly}}", na siyang kinalungkot ni Marcos. Bandang hapon, kinausap ni Marcos si Enrile para sa kanyang ligtas na paglisan kasama ang kanyang pamilya. Pumunta ang pamilya ni Marcos sa Clark Airbase sa Zambales bandang ikasiyam ng gabi, bago tuluyang lumipad ng Hawaii.<!--REF PPEYEWITNESS--> Marami ang nagsisaya sa paglisan ni Marcos. Napasok na rin ng mga demonstrador ang Palasyo ng Malakanyang, na dati ay hindi mapasok ng ordinaryong mamamayan. Maliban sa mga naganap na nakawan, marami din ang nagsilibot sa loob ng isang lugar kung saan binago ang kasaysayan ng bansa. Maging ang buong mundo ay nagsaya. Ayon kay [[Bob Simon]], isang tagapagbalita ng [[CBS]] na isang estasyon sa Amerika, ang nagsabi "{{lang|en|We Americans like to think we taught the Filipinos democracy; well, tonight they are teaching the world.}}" ("Gusto naming mga Amerikano na isipin na kami ang nagturo sa Pilipinas ng [[demokrasya]], ngunit ngayong gabi tinuturuan nila ang buong mundo.") <!--REF PPEYEWITNESS--> == Katapusan == Matapos ang rebolusyon, marami pa ring suliranin ang kinahaharap ng bansa. Ang ekonomiya ay kontrolado halos ng gobyerno. Sa kabila nito, sa pamumuno ni Corazon Aquino ay unti-unting bumalik ang demokratikong institusyon sa bansa. Isinawalang-bisa ang Saligang Batas ng 1972, at sa halip ay gumawa si Aquino ng isang "Freedom Constitution" ''(Malayang Konstitusyon)'' upang pansamantalang maging saligang batas, hanggang sa natapos at naratipikahan na ang Saligang Batas 1987 na siyang kasalukuyang saligang batas ng bansa. Sa bagong saligang batas ay hindi na maaring tumakbong muli ang isang Pangulo ng bansa, na binibigyan ng anim na taon para mamuno. ==Mga sanggunian== {{reflist}}{{Mga Kudeta sa Pilipinas}} [[Kategorya:1986 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas]] [[Kategorya:Rebolusyon sa Pilipinas|EDSA ng 1986]] [[Kategorya:Ferdinand Marcos]] [[Kategorya:Kasaysayan ng Kalakhang Maynila]] kv4vcxilapoorqiqidjrsr0rfxcruh7 0 20794 2226095 2055638 2026-09-18T06:26:09Z Ryomaandres 8044 2226095 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Province of La Spezia|native_name=|native_name_lang=it<!-- ISO 639-2 code e.g. "it" for Italian -->|settlement_type=[[Provinces of Italy|Province]]|image_skyline=La_Spezia_-_Palazzo_della_Provincia_e_Piazza_Bayreuth.JPG|image_alt=|image_caption=The provincial seat building in La Spezia.|image_flag=|flag_alt=|image_shield=Provincia della Spezia-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=La Spezia in Italy.svg|map_alt=|map_caption=Map highlighting the location of the province of La Spezia in Italy|coordinates=|coordinates_footnotes=|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Italy}}|subdivision_type1=Region|subdivision_name1=[[Liguria]]|established_title=|established_date=|seat_type=Capital(s)|seat=[[La Spezia]]|parts_type=[[Comune|Comuni]]|parts_style=para|p1=32|government_footnotes=|leader_party=|leader_title=President|leader_name=[[Pierluigi Peracchini]]|unit_pref=Metric<!-- or US or UK -->|area_footnotes=|area_total_km2=881|elevation_footnotes=|elevation_m=|population_footnotes=|population_total=215175|population_as_of=30 November 2021|population_density_km2=249|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+1|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+2|postal_code_type=Postal code|postal_code=19010-19018<br />19020-19021<br />19025<br />19028<br />19030-19032<br />19034, 19038, 19100|area_code_type=Telephone prefix|area_code=0187|iso_code=|registration_plate=[[Italian car number plates|SP]]|blank_name_sec1=[[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]|blank_info_sec1=011|website={{official website|http://www.provincia.sp.it/}}|footnotes=}} Ang '''Lalawigan ng La Spezia''' ({{Lang-it|Provincia della Spezia}}, [[Wikang Ligur|Ligur]]: ''Provinsa dea Spèza'') ay isang [[Mga lalawigan ng Italya|lalawigan]] sa rehiyon ng [[Liguria]] sa [[Italya]] . Ang kabesera nito ay ang lungsod ng [[La Spezia]]. Ito ay may lawak na {{Convert|881|km2|mi2}} at, {{Magmula noong|2017}}, isang kabuuang populasyon na 220,225 na naninirahan. Mayroong 32 mga ''comune'' sa lalawigan (sanggunian: Italian institute of statistics ''Istat'')<ref>[http://www.upinet.it/indicatore.asp?id_statistiche=6 Upinet.it] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070807094512/http://www.upinet.it/indicatore.asp?id_statistiche=6|date=2007-08-07}} {{in lang|it}}).</ref> Sa lalawigan ng La Spezia matatagpuan ang [[Cinque Terre]], Portovenere, at ang mga Isla (Palmaria, Tino at Tinetto), isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng UNESCO.<ref>{{Cite web |title=Portovenere, Cinque Terre, and the Islands (Palmaria, Tino and Tinetto) |url=https://whc.unesco.org/en/list/826}}</ref> Higit pa sa lugar na ito ang mga nayon ng Brugnato, [[Montemarcello]], Tellaro, at Varese Ligure, na kasama sa listahan ng mga pinakamagandang nayon sa Italya.<ref>{{Cite web |title=Homepage |url=http://www.borghitalia.it/index_en.php |access-date=2022-09-04 |archive-date=2012-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120815120144/http://www.borghitalia.it/index_en.php |url-status=dead }}</ref> Bilang karagdagan, ang Lalawigan ng La Spezia ay isa sa mga institusyong ginawaran ng Gold Medal for Military Valor para sa mga sakripisyo ng mga mamamayan nito at mga aktibidad nito sa partidistang pakikibaka noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. [[Talaksan:Laspezia_mappa.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Laspezia_mappa.png/250px-Laspezia_mappa.png|left|thumb|250x250px| Mapa ng lalawigan.]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.provincia.sp.it/ Opisyal na website] (sa Italyano) * [https://web.archive.org/web/20110704212410/http://www.turismoprovincia.laspezia.it/en/the-province-of-la-spezia-official-tourist-website-1?set_language=en "Tuttifrutti" sa Lalawigan ng La Spezia] * [http://www.turismoinliguria.it/turismo/en/home.do;jsessionid=0F7B5A9FD372FB85D05BBB4A74F6DE99.node3 Opisyal na pahina ng turismo sa Liguria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120328112001/http://www.turismoinliguria.it/turismo/en/home.do;jsessionid=0F7B5A9FD372FB85D05BBB4A74F6DE99.node3 |date=2012-03-28 }} * [http://www.tuttitalia.it/liguria/provincia-della-spezia/ Tuttitalia] {{In lang|it}} {{Liguria}}{{Province of La Spezia|nocat=yes}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya]] i9ojwwdgf5katapwgwi43plrxtcuk0i 0 20915 2225928 2225840 2026-09-17T13:40:58Z Ryomaandres 8044 2225928 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Reggio Calabria|mayor=[[Giuseppe Falcomatà]]|area_code=0039 0965|postal_code=89100 <small>(generic)</small><br> <small>from</small> 89121 <small>to</small> 89135|population_demonym=Reggino|elevation_m=|area_total_km2=239|mayor_party=[[Democratic Party (Italy)|PD]]|region=[[Calabria]]|native_name={{nativename|scn|Riggiu}}<br/>{{lang|el|Ρήγι}}/{{nativename|el|Rìji|sc=Latn}}|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|06|41|N|15|39|43|E|display=inline,title}}|image_shield=|image_caption=Panoramikong tanaw ng Reggio Calabria|imagesize=|image_skyline=Reggio calabria.jpg|official_name=Città di Reggio di Calabria|website=[http://www.comune.reggio-calabria.it/ www.comune.reggio-calabria.it]}} Ang '''Regio de Calabria''' o '''Reggio di Calabria'''{{Efn|Pronunciation: {{IPAc-en|ˈ|r|ɛ|dʒ|i|oʊ|_|d|iː|_|k|ə|ˈ|l|æ|b|r|i|ə}}, {{IPAc-en|USalso|ˈ|r|ɛ|dʒ|(|i|)|oʊ|_|d|iː|_|k|ɑː|ˈ|l|ɑː|b|r|i|ə}},<ref>{{Cite American Heritage Dictionary|Reggio di Calabria|access-date=February 9, 2019}}</ref><ref>[https://en.oxforddictionaries.com/definition/us/Reggio+di+Calabria "Reggio di Calabria"]{{Dead link|date=Septiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (US) and {{Cite Oxford Dictionaries|Reggio di Calabria|access-date=February 9, 2019}}</ref><ref>{{Cite Merriam-Webster|Reggio|access-date=February 9, 2019}}</ref> {{IPA-it|ˈreddʒo di kaˈlaːbrja, ˈrɛddʒo -|lang|It-Reggio Calabria.ogg}}.<ref>{{cite web|url=http://www.dizionario.rai.it/poplemma.aspx?lid=19739&r=18463|title=Dizionario d'ortografia e di pronunzia|access-date=2021-09-16|archive-date=2021-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606074918/http://www.dizionario.rai.it/poplemma.aspx?lid=19739&r=18463|url-status=dead}}</ref>}} sa Italyano ({{Lang-scn|Riggiu|label=[[Central-Southern Calabrian|Southern Calabrian]]}}; {{Lang-el|Ρήγι|Rìji}}), karaniwang tinutukoy bilang '''Reggio Calabria''', o simpleng '''Reggio''' ng mga naninirahan dito, ay ang [[Talaan ng mga lungsod sa Italya|pinakamalaking lungsod]] sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] at sa rehiyon ng [[Calabria]]. Ito ay may tinatayang populasyon na halos 200,000 at ito ang [[Talaan ng mga lungsod sa Italya|ikadalawampung pinakamataong lungsod]] sa [[Italya]], pagkatapos ng [[Modena]], at ang [[Talaan ng mga kalakhang pook sa Europa|ikasandaang na mataong lungsod]] sa [[Europa]]. Ang Reggio Calabria ay matatagpuan sa eksaktong sentro ng [[Dagat Mediteraneo|Mediteraneo]] at kilala sa pagkakaiba-iba ng klima, etnisidad, at kultura. Ito ang pangatlong sentro ng ekonomiya ng mainland ng [[Katimugang Italya]]. Humigit kumulang 560,000 katao ang nakatira sa kalakhang pook, na kinilala noong 2015&nbsp;ng [[Italya|Republikang Italyano]] bilang isang [[Mga kalakhang lungsod ng Italya|kalakhang lungsod]].<ref>{{cite news|url=http://www.corriere.it/politica/09_marzo_22/stella_b2bc9ae0-16bf-11de-a7e8-00144f486ba6.shtml|title=E Reggio Calabria diventa "metropoli"|access-date=26 March 2015}}</ref> Ang Reggio ay matatagpuan sa "daliri ng paa" ng [[Tangway ng Italya]] at hiwalay mula sa isla ng [[Sicilia]] ng [[Kipot ng Messina]]. Matatagpuan ito sa mga dalisdis ng [[Aspromonte]], isang mahaba, magaspang na kabundukang dumadaloy hanggang sa gitna ng rehiyon. == Mga tala ==  [[:en:Reggio Calabria#cite ref-7|↑]] [[:en:Help:IPA/English|/ˈrɛdʒioʊ diː kəˈlæbriə/]] [[:en:American English|US]] [[:en:Help:IPA/English|/ˈrɛdʒ(i)oʊ diː kɑːˈlɑːbriə/]] [[:en:Reggio_Calabria#cite_note-3|[3]]] [[:en:Reggio_Calabria#cite_note-4|[4]]] [[:en:Reggio_Calabria#cite_note-5|[5]]] [[:en:Help:IPA/Italian|[ˈreddʒo di kaˈlaːbrja, ˈrɛddʒo -]] https://en.wikipedia.org/wiki/File:It-Reggio_Calabria.ogg [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/83/It-Reggio_Calabria.ogg listen] [[:en:Reggio_Calabria#cite_note-6|[6]]] ==Mga sanggunian==  {{Reflist}} * Paoli, Letizia (2003). ''[https://books.google.com/books?id=qX5NfHTWzS0C&dq Mga Kapatiran sa Mafia: Organised Crime, Style ng Italyano]'', New York: [[Oxford university press|Oxford University Press]] ;{{ISBN|0-19-515724-9}} ( [http://www.organized-crime.de/revpao01mafiandrangheta.htm Organized-crime.de], Suriin ni Klaus Von Lampe) ( [https://web.archive.org/web/20071026131902/https://www.ccja-acjp.ca/en/cjcr/cjcr68.html CCKA-ACJP.ca], Suriin ni Alexandra V. Orlova) * Partridge, Hilary (1998). ''[https://books.google.com/books?id=I-5OR8tDkEIC Politika ng Italya ngayon]'', Manchester: [[Manchester University Press]] ;{{ISBN|0-7190-4944-X}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.reggiocal.it}} * [http://turismo.reggiocal.it Opisyal na lugar ng turista] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220625220823/http://turismo.reggiocal.it/ |date=2022-06-25 }} * [https://web.archive.org/web/20060506094628/http://www.unirc.it/english/ Ang Lungsod ng Reggio di Calabria] * [https://web.archive.org/web/20041102010151/http://turismo.provincia.rc.it/ Lalawigan ng Reggio di Calabria] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} sr83idym7k9zsrddjn30dmzgjexe6zt 0 55552 2226105 265784 2026-09-18T09:24:13Z ~2026-44896-42 165328 2226105 wikitext text/x-wiki Ang '''dama de notse''' o '''dama ng gabi''' (hango mula sa [[wikang Kastila|Kastila]]ng ''dama de noche'', na nangangahulugang "binibini ng gabi" o "babae ng gabi") ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod na halamang namumulaklak tuwing gabi: *[[Reyna de noche]] *''[[Hylocereus undatus]]'', isang namumulaklak at namumungang [[kakto]]. *''[[Ipomoea alba]]'' *''[[Epiphyllum strictum]]'' {{disambig}} ifsuc4pswcuhsjf18jkvdfhs911q4m8 2226106 2226105 2026-09-18T09:26:43Z ~2026-44896-42 165328 2226106 wikitext text/x-wiki Ang '''dama de notse''' o '''dama ng gabi''' (hango mula sa [[wikang Kastila|Kastila]]ng ''dama de noche'', na nangangahulugang "binibini ng gabi" o "babae ng gabi") ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod na halamang namumulaklak tuwing gabi: *[[Reyna de noche]], isang uri ng halamang bumubukad-kad sa gabi, tinatawag ding engkantada de notche o hara de noche *''[[Hylocereus undatus]]'', isang namumulaklak at namumungang [[kakto]]. *''[[Ipomoea alba]]'' *''[[Epiphyllum strictum]]'' {{disambig}} 5d3iuq6hvci4a6a88sutawoq4773xxj 4 63880 2226100 2221915 2026-09-18T07:39:25Z Lolbet101 163542 /* Correction required */ Reply. 2226100 wikitext text/x-wiki {{Help for Non-Tagalog Speakers}} <!--PLEASE LEAVE MESSAGES BELOW THIS LINE / SA IBABA NG LINYANG ITO KA MAG-IWAN NG MENSAHE----> =Messages and requests:= ==1963 tragedy== I do hope I've come to the right place. I am [[w:en:User:DuncanHill]] on the English language Wikipedia. I'm interested in finding our more about the 1963 tragedy in which the Filipino contingent to the 11th World Scout Jamboree died in a plane crash. I know that there is a memorial in Quezon City, and that the anniversary (28 July) is Scout Memorial Day in the Philippines. I have asked about it on the Reference Desks on the English Wikipedia - [[w:en:ikipedia:Reference desk/Humanities#1963 Philippine Scouting tragedy]]. Many thanks, [[Tagagamit:DuncanHill|DuncanHill]] 04:43, 28 Enero 2011 (UTC) :I took the liberty of answering your inquiry on the English Wikipedia. :) --[[User:Sky Harbor|<font color="#0066ff" ><b>Sky Harbor</b></font>]] ^{([[User talk:Sky Harbor|<font color="#0066ff" ><b>usapan</b></font>]])} 06:26, 28 Enero 2011 (UTC) ==Photo requests== Hi! I have some photo requests for areas in Metro Manila: * [[Philippine Airlines]] headquarters - PNB Financial Center Pres. Diosdado Macapagal Avenue CCP Complex, Pasay City * [[Spirit of Manila Airlines]] headquarters - Roxas Sea Front Garden, Roxas Boulevard corner Ortigas Street Pasay City, 1300, Philippines Thank you, [[Tagagamit:WhisperToMe|WhisperToMe]] 10:12, 4 Pebrero 2011 (UTC) ==Correction required== Hello, I'm [[w:he:user:פיצקוש]], Hebrew Wikipedia. On the list of other Wikipedias on your main page, under category "100,000 mga artikulo", there is an error in the Hebrew (Ebreo) language name (as written in Hebrew), it says ערית instead of עברית. Could someone correct it? thanks. : There's nothing wrong with the page. Everything seems okay. [[Tagagamit:Lolbet101|Lolbet101]] ([[Usapang tagagamit:Lolbet101|kausapin]]) 07:39, 18 Setyembre 2026 (UTC) == Maruekos == Hi in Filipinas I am from the french Wiktionary and I would like to know why the Name of the country [[Morocco]] have been repaced on the tagalog WP by [[Maruekos]]. Thanks [[Tagagamit:Dhegiha|Dhegiha]] ([[Usapang tagagamit:Dhegiha|makipag-usap]]) 20:23, 25 Setyembre 2013 (UTC) :The country's name in Tagalog is ostensibly from Spanish. However, as you may have noticed, we're dealing with how exactly country names should be translated into Tagalog, and it is a very contentious issue with people on both sides of the argument (some say it should be Spanish, others say English, etc.), so you will see inconsistent place names everywhere for the time being until the issue is resolved. --[[User:Sky Harbor|<font color="#0066ff" ><b>Sky Harbor</b></font>]] ^{([[User talk:Sky Harbor|<font color="#0066ff" ><b>usapan</b></font>]])} 00:39, 26 Setyembre 2013 (UTC) ::Thanks for your quick answer. Very helpful! [[Tagagamit:Dhegiha|Dhegiha]] ([[Usapang tagagamit:Dhegiha|makipag-usap]]) 07:26, 26 Setyembre 2013 (UTC) <!--PLEASE LEAVE MESSAGES ABOVE THIS LINE / SA ITAAS PO NG LINYANG ITO MAG-IWAN NG MENSAHE---> <!--Categories and interwikis start here / Nagsisimula rito ang mga kategorya at interwiki---> [[Kategorya:Pangangasiwa ng Wikipedia]] == Monuments of Spain Challenge == Excuse me for not speaking Tagalog yet. [[:es:Wikimedia España|Wikimedia España]] invites you to join the Monuments of Spain Challenge. And what’s that? It’s a contest. You have to edit, translate or expand articles about the Spanish monuments and you will be granted points. So you’re not just writing about wonderful buildings: you can get prizes! The time of the contest will include all October and any information you may need is [https://meta.wikimedia.org/wiki/Monuments_of_Spain_Challenge/en right here]. Join in and good luck! PS: We would be grateful if you could translate this note into Tagalog. [[:es:Usuario:B25es|B25es]] on behalf of Wikimedia España. == Welcome Template == What's the equivalent to the welcome template here? Please ping me in your response. —[[Tagagamit:Skyllfully|Skyllfully]] ([[Usapang tagagamit:Skyllfully|makipag-usap]]) 06:46, 29 Agosto 2015 (UTC) :Hi, [[Tagagamit:Skyllfully|Skyllfully]], our welcome template is [[:Padron:Pambati|Padron:Pambati]]. --[[User:Sky Harbor|<font color="#0066ff" ><b>Sky Harbor</b></font>]] ^{([[User talk:Sky Harbor|<font color="#0066ff" ><b>usapan</b></font>]])} 16:08, 29 Agosto 2015 (UTC) ==Hoax== I hope I've come to the right place. I'm from [[Wikipediang Indones|Indonesian Wikipedia]]. Apparently, the article about [[Astro Liecharlie]] is proved to be false and hoax. User who make this page also [[:d:Q27923765|create similar pages in other languages]] of ​​Wikipedia as if the article meet the eligibility criteria, which unfortunately is not. I hope the admins here read this and delete the article. Regards. -- [[Tagagamit:Bagas Chrisara|Bagas Chrisara]] ([[Usapang tagagamit:Bagas Chrisara|makipag-usap]]) 13:35, 24 Marso 2017 (UTC) == Wrong name article with little notability == Hello! I'm from Japanese Wikipedia. I was asked by English Wikipedia user to survey whether [[Marcos Tiago Bernard Rodriguez]] is a real peason, because this article in English was created by "Japan Football", the blocked user describing many false info. I find that he is a real person, but his full name is wrong (see [[:en:User talk:ElfLady64#Marcos Tiago Bernard Rodriguez]]). His article in this language was also created by the same person. I want to propose it for deletion because it is next to impossible to establish his notability, or change its name at least. I need help!--[[Tagagamit:SilverSpeech|SilverSpeech]] ([[Usapang tagagamit:SilverSpeech|makipag-usap]]) 09:30, 23 Pebrero 2018 (UTC) ==Request for translation maintainers for a Tagalog page for Wikimedia Community User Group Hong Kong== Dear editors, I am a board member for [[:meta:Wikimedia Community User Group Hong Kong]]. There is a Filipino community in Hong Kong, so it might be good to have a Tagalog version of the meta page. Please ping me if you're interested in maintaining a Tagalog language page and I can open the language for editing. Thank you! [[Tagagamit:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Usapang tagagamit:WhisperToMe|makipag-usap]]) 20:11, 26 Hulyo 2020 (UTC) == Move a few files == Hello! There are a few files here whose file extension (.jpg) doesn't match their MIME (image/png) and they therefore need to be moved: * [[:File:Archdiocese_Cagayan_de_Oro_logo.JPG]] → [[:File:Archdiocese_Cagayan_de_Oro_logo.gif]] * [[:File:Diocese_Boac_logo.png]] → [[:File:Diocese_Boac_logo.gif]] * [[:File:Diocese_Daet_logo.png]] → [[:File:Diocese_Daet_logo.gif]] * [[:File:Diocese_Gumaca_logo.png]] → [[:File:Diocese_Gumaca_logo.gif]] * [[:File:Diocese_Lucena_logo.png]] → [[:File:Diocese_Lucena_logo.gif]] * [[:File:Diocese_San_Pablo_logo.png]] → [[:File:Diocese_San_Pablo_logo.gif]] * [[:File:Diocese_Sorsogon_logo.png]] → [[:File:Diocese_Sorsogon_logo.gif]] * [[:File:Diocese_Tandag_logo.png]] → [[:File:Diocese_Tandag_logo.gif]] * [[:File:Diocese_Virac_logo.png]] → [[:File:Diocese_Virac_logo.gif]] * [[:File:Prelature_Infanta_logo.png]] → [[:File:Prelature_Infanta_logo.gif]] * [[:File:Diocese_Butuan_logo.png]] → [[:File:Diocese_Butuan_logo.jpg]] * [[:File:Diocese_Masbate_logo.png]] → [[:File:Diocese_Masbate_logo.jpg]] * [[:File:PGTlogo.jpg]] → [[:File:PGTlogo.png]] * [[:File:The_Big_Swap.jpg]] → [[:File:The_Big_Swap.png]] Thanks! [[Tagagamit:Jonteemil|Jonteemil]] ([[Usapang tagagamit:Jonteemil|kausapin]]) 18:59, 13 Hulyo 2022 (UTC) :{{ping|Jonteemil}} '''Done!''' Sorry for the late reply. The Tagalog Wikipedia community rarely monitors this page. I suggest next time post your request at the [[WP:KAPE|Kapihan]] or better yet, ping or message me or other admins directly if the request are admin-related. Thanks. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 06:46, 20 Disyembre 2022 (UTC) == Help with adding a redirect == Hello. I am an unregistered user from English Wikipedia trying to make a redirect for [[Sementeryo Norte]], the redirect being named "Paang Bundok", as in Sementeryo Norte's old name(?). Unfortunately, trying to publish the edit gives me a warning stating it believes I'm doing something harmful. Keep in mind I'm not really set into the whole Wikipedia editing thing yet, so it might just be a bit of information I could've overlooked. Thank you. From IP 98.206.22.6, 01:20, 17 Oktubre 2024 (UTC) == Re: Help with adding a redirect == hello! i can't reply to your query. i've made the redirect for [[Paang Bundok|paang bundok]] now. while nowadays that term is mostly used for the barangay paang bundok, this brgy is located immediately next to [[Sementeryo Norte|sementeryo norte]], and therefore i see it fit that it redirect to that page. regards, '''[[Tagagamit:Penguuiin|<span style="font-family:Helvetica Neue;background:#030545; color:#84e3e3; padding:4px;">penguuiin</span>]] [[Usapang tagagamit:Penguuiin|<span style="font-family:Helvetica Neue; color:#8ACE00;">(kausapin!)</span>]]''' 16:03, 6 Abril 2025 (UTC) 2499h5vnk283mnxkbn252sp4kfzqdv9 10 64827 2226050 1050264 2026-09-18T02:18:22Z GinawaSaHapon 102500 Pinapalitan ang pahina ng '{{#invoke:Navbox|with columns}}<noinclude> {{documentation}} <!---Please add metadata to the <includeonly> section at the bottom of the /doc subpage---> </noinclude>' 2226050 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Navbox|with columns}}<noinclude> {{documentation}} <!---Please add metadata to the <includeonly> section at the bottom of the /doc subpage---> </noinclude> anzhsxs1564jffpwk18im0qyq9l0icw 0 86001 2225927 2187573 2026-09-17T13:40:03Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2225927 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Shirley Temple | image = Shirleytemple.jpg | alt = | caption = Temple noong 1948. | birth_name = Shirley Temple<ref group="note">Ginagamit minsan ni Temple ang "Jane" bilang panggitnang pangalan, ngunit nakasaad sa kanyang katibayan ng pagsilang na ang pangalan niya ay "Shirley Temple". (Burdick 5; Edwards 23''n'', 43''n'').</ref> | birth_date = {{birth date and age|1928|4|23}} | birth_place = [[Santa Monica, California]], [[Estados Unidos|E.U.]] | death_date = {{Death date and age|2014|2|10|1928|4|23|df=yes}} | death_place = Woodside, California | nationality = | other_names = Shirley Temple Black | known_for = | occupation = Aktres | years_active = 1932–1961 | spouse = [[John Agar]] (1945–1950, 1 anak) <br /> [[Charles Alden Black]] (1950–2005, 2 anak) | partner = | website = | signature = Shirley Temple Black autograph.svg }} Si '''Shirley Temple''' (23 Abril 1928 – 10 Pebrero 2014) ay isang Amerikanang aktres at mananayaw, na naging tanyag sa pagiging batang atkres noong [[dekada 1930]] at naglingkod bilang isang [[diplomatiko]]. Una siyang nakilala sa kanyang pagsayaw at pag-arte sa ''Stand Up And Cheer'' at sumikat ng husto sa papel ng isang ulila sa pelikulang ''[[Bright Eyes]]'' noong 1934.<ref>Edwards 67</ref> == Personal na buhay == Pinanganak si Temple sa [[Santa Monica, California]] kay George Francis Temple (1888–1980), isang bankero, at Gertrude Amelia Krieger (1893–1977), na isang retiradong mananayaw.<ref>Edwards 15,17</ref><ref name="Windeler16">Windeler 16</ref> Mayroon siyang dalawang kapatid, si Jack (1915-1985) at George Jr. (1919-1996).<ref name="Windeler16"/><ref>Edwards 15</ref><ref>Burdick 3</ref> Mahilig ang kanyang ina sa pagsayaw, at ito ang nagtulak kay Shirley sa pagiging isang artista. Palaging kasama ng aktres ang kanyang ina noong mga panahon bilang isang batang aktres. Si Gertude ang mismong nag-aasikaso sa mga damit ng kanyang anak at sa mga ''script'' na kanyang isinasaulo. ==Buhay politika== Pagkatapos ng kanyang pag-sabak sa pag-arte, naging aktibong kasapi si Temple ng Republican Party of California. Tumakbo siya noong 1967 bilang kinatawan ng ika-11 na distrito ng California ngunit nabigong makuha ang puwesto. Kinalaunan ay tinalaga siya ni Pangulong [[Richard Nixon]] sa ika-24 United Nations General Assembly, at naging [[misyong diplomatiko]] ng Estados Unidos sa [[Ghana]] (December 6, 1974 – July 13, 1976) sa ilalim ng panunungkulan ni Pangulong [[Gerald R. Ford]]. Siya ay naging kaunaunahang [[Chief of Protocol of the United States]] (July 1, 1976 – January 21, 1977), at namahala sa panunumpa ni [[Jimmy Carter]] bilang Pangulo.<ref name="EdwardsP357">Edwards 357</ref><ref>Windeler 105</ref> Nagsilbi din siya bilang misyong diplomatiko ng Estados Unidos sa Czechoslovakia (August 23, 1989 – July 12, 1992), sa ilalim ng panunungkulan ni President [[George H. W. Bush]].<ref name="Thomas;Scheftel">Thomas; Scheftel</ref> ==Pag-panaw== Pumamaw si Temple sa edad na 85 taong gulang noong ika-10&nbsp;ng Pebrero 2014.<ref name=bbc021114>{{cite news|title=Hollywood star Shirley Temple dies|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-26135627|accessdate=11 February 2014|newspaper=BBC News|date=11 February 2014}}</ref><ref name=reuters20140211>{{cite web |url=http://www.reuters.com/article/2014/02/11/us-shirley-temple-idUSBREA1A0LD20140211 |title=Shirley Temple, former Hollywood child star, dies at 85 |work=Reuters |accessdate=February 11, 2014 |archive-date=February 22, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222213235/http://www.reuters.com/article/2014/02/11/us-shirley-temple-idUSBREA1A0LD20140211 |url-status=dead }}</ref> Siya ay nasa kanyang tahanan sa Woodside, Kalipornya kasama ang kanyang mga ka-anak at tagapagalaga. == Academy Award == '''[[Academy Juvenile Award]]''' * 1935 Outstanding Contribution in 1934 == Screen Actors Guild Award == '''[[Screen Actors Guild Life Achievement Award|Life Achievement Award]]''' * 2005 Lifetime Achievement == Pelikula == === Tinanghal === {{clear}} {{col-begin}} {{col-2}} {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! Taon ! Pelikula ! Ginampanan |- |rowspan=3|1933 |''The Red-Haired Alibi'' |Gloria Shelton |- |''Out All Night'' |Child (bilang Shirley Jane Temple) |- |''[[To the Last Man (pelikula)|To the Last Man]]'' |Mary Stanley (walang kredito) |- |rowspan=10|1934 |''Carolina'' |Joan Connelly (walang kredito) |- |''Mandalay'' |Betty Shaw (tinanggal ang mga eksena) |- |''As the Earth Turns'' |Child (walang kredito) |- |''[[Stand Up and Cheer!]]'' |Shirley Dugan |- |''[[Change of Heart (pelikula noong 1934)|Change of Heart]]'' |Shirley - Girl on airplane |- |''[[Little Miss Marker]]'' |Marthy 'Marky' Jane |- |''[[Now I'll Tell]]'' |Mary Doran |- |''[[Baby Take a Bow]]'' |Shirley Ellison |- |''[[Now and Forever (pelikula noong 1934)|Now and Forever]]'' |Penelope 'Penny' Day |- |''[[Bright Eyes (pelikula)|Bright Eyes]]'' |Shirley Blake |- |rowspan=4|1935 |''[[The Little Colonel]]'' |Lloyd Sherman |- |''Our Little Girl'' |Molly Middleton |- |''[[Curly Top]]'' |Elizabeth Blair |- |''[[The Littlest Rebel]]'' |Virginia 'Virgie' Cary |- |rowspan=4|1936 |''[[Captain January (1936)|Captain January]]'' |Helen 'Star' Mason |- |''[[Poor Little Rich Girl (pelikula noong 1936)|Poor Little Rich Girl]]'' |Barbara Berry |- |''[[Dimples (pelikula)|Dimples]]'' |Sylvia 'Dimples' Dolores Appleby |- |''[[Stowaway (pelikula noong 1936)|Stowaway]]'' |Barbara 'Ching-Ching' Stewart |- |rowspan=1|1937 |''[[Wee Willie Winkie (pelikula)|Wee Willie Winkie]]'' |Priscilla 'Winkie' Williams |- |} {{col-2}} {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! Taon ! Pelikula ! Ginampanan |- |rowspan=2|1937 |''[[Heidi (pelikula noong 1937)|Heidi]]'' |Heidi Kramer |- |''[[Ali Baba Goes to Town]]'' |Herself (walang kreditong kameya) |- |rowspan=3|1938 |''[[Rebecca of Sunnybrook Farm (pelikula noong 1938)|Rebecca of Sunnybrook Farm]]'' |Rebecca Winstead |- |''[[Little Miss Broadway]]'' |Betsy Brown Shea |- |''[[Just Around the Corner]]'' |Penny Hale |- |rowspan=2|1939 |''[[A Little Princess (pelikula noong 1939)|The Little Princess]]'' |Sarah Crewe |- |''[[Susannah of the Mounties]]'' |Susannah 'Sue' Sheldon |- |rowspan=2|1940 |''[[The Blue Bird (pelikula noong 1940)|The Blue Bird]]'' |Mytyl |- |''Young People'' |Wendy Ballantine |- |rowspan=1|1941 |''Kathleen'' |Kathleen Davis |- |rowspan=1|1942 |''[[Miss Annie Rooney]]'' |Annie Rooney |- |rowspan=2|1944 |''[[Since You Went Away]]'' |Bridget 'Brig' Hilton |- |''[[I'll Be Seeing You (pelikula)|I'll Be Seeing You]]'' |Barbara Marshall |- |rowspan=1|1945 |''[[Kiss and Tell]]'' |Corliss Archer |- |rowspan=3|1947 |''[[Honeymoon]]'' |Barbara Olmstead |- |''[[The Bachelor and the Bobby-Soxer]]'' |Susan |- |''[[That Hagen Girl]]'' |Mary Hagen |- |rowspan=1|1948 |''[[Fort Apache (pelikula)|Fort Apache]]'' |Philadelphia Thursday |- |rowspan=4|1949 |''Mr. Belvedere Goes to College'' |Ellen Baker |- |''Adventure in Baltimore'' |Dinah Sheldon |- |''[[The Story of Seabiscuit]]'' |Margaret O'Hara Knowles |- |''A Kiss for Corliss'' |Corliss Archer |- |} {{col-end}} === Mga maikling pelikula === {{col-begin}} {{col-break}} {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! Taon ! Pelikula ! Ginampanan |- |rowspan=6|1932 |''Kid's Last Stand'' |Girl |- |''The Kid's Last Fight'' |Shirley |- |''Glad Rags to Riches'' |Nell/La Belle Diaperina |- |''Runt Page'' |Lulu Parsnips (walang kredito) |- |''War Babies'' |Charmaine |- |''The Pie-Covered Wagon'' |Shirley |- |rowspan=3|1933 |''Merrily Yours'' |Merry Lou Rogers |- |''New Deal Rhythm'' |Girl who dislikes spinach (walang kredito) |- |''Kid in Hollywood'' |Morelegs Sweettrick |- |} {{col-break}} {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! Taon ! Pelikula ! Ginampanan |- |rowspan=4|1933 |''Polly Tix in Washington'' |Polly Tix |- |''Dora's Dunking Doughnuts'' |Shirley |- |''Kid in Africa'' |Madame Cradlebait |- |''What's to Do?'' |Mary Lou Rogers |- |rowspan=3|1934 |''Pardon My Pups'' |Mary Lou Rogers |- |''Managed Money'' |Mary Lou |- |''The Hollywood Gad-About'' |Bilang kanyang sarili |- |rowspan=1|1942 |''Our Girl Shirley'' |Bilang kanyang sarili |- |rowspan=1|1946 |''American Creed'' | |- |} {{col-end}} ==Mga puna== {{Reflist|group=note}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ===Mga librong sinangguni=== {{refbegin}} * {{cite book |author=Balio, Tino |year=1995 |origyear=1993 |title=Grand Design: Hollywood as a Modern Business Enterprise, 1930–1939 |publisher=University of California Press |isbn=0-520-20334-8}} * {{cite book |author=Barrios, Richard |year=1995 |title=A Song in the Dark: The Birth of the Musical Film |url=https://archive.org/details/songindarkbirtho00barr |publisher=Oxford University Press |isbn=0-19-508810-7}} * {{cite book |author=Black, Shirley Temple |year=1989 |origyear=1988 |title=Child Star: An Autobiography |url=https://archive.org/details/childstarautobio00temp |publisher=Warner Books, Inc. |isbn=0-446-35792-8}} * {{cite book |author=Burdick, Loraine |year=2003 |title=The Shirley Temple Scrapbook |url=https://archive.org/details/shirleytemplescr0000burd_a2d1 |publisher=Jonathan David Publishers, Inc. |isbn=0-8246-0449-0}} * {{cite web |author=Dawicki, Shelley |date=August 10, 2005 |title=In Memoriam: Charles A. Black |publisher=Woods Hole Oceanographic Institution |url=http://www.whoi.edu/page.do?pid=10934&tid=282&cid=6300&ct=163 |accessdate=February 10, 2011 |archive-date=Disyembre 2, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111202130459/http://www.whoi.edu/page.do?pid=10934 |url-status=dead }} * {{cite book |author=Edwards, Anne |year=1988 |title=Shirley Temple: American Princess |url=https://archive.org/details/shirleytempleame0000edwa |publisher=William Morrow and Company, Inc.|isbn=068806051X}} * {{cite journal |author=''Life'' Staff |date=1946-09-16 |title=Tempest Over Temple: Shirley sips liquor and the W.C.T.U. protests |journal=Life |volume=21 |issue=12 |page=140}} * {{Cite book |author1=Thomas, Andy |author2=Scheftel, Jeff |year=1996 |title=Shirley Temple: The Biggest Little Star |series=Biography |publisher=A&E Television Networks |isbn=0-7670-8495-0 |postscript=<!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}}}} * {{cite book |author=Windeler, Robert |year=1992 |origyear=1978 |title=The Films of Shirley Temple |publisher=Carol Publishing Group |isbn=0-8065-0725-X}} * {{cite book |editor=Zipes, Jack |year=2000 |title=The Oxford Companion to Fairy Tales |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000zipe |publisher=Oxford University Press |isbn=0-9653635-7-0}} {{refend}} == Kawing panlabas == {{commonscat|Shirley Temple}} {{wikinews|Many SAG Awards presenters announced}} * [http://www.shirleytemple.com/ "Official site" (Legend Films memorabilia and merchandise site authorized by Shirley Temple Black)] * {{imdb name|id=0000073|name=Shirley Temple}} * [http://www.shirleytemplefans.com/ ShirleyTempleFans.com] * [http://quest.arc.nasa.gov/space/frontiers/chat_archives/temple_black03-26-99.html Female Frontiers QuestChat Archive: Shirley Temple] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160409093405/http://quest.arc.nasa.gov/space/frontiers/chat_archives/temple_black03-26-99.html |date=2016-04-09 }} and [http://quest.arc.nasa.gov/people/bios/women/black.html biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080706041607/http://quest.arc.nasa.gov/people/bios/women/black.html |date=2008-07-06 }} *[http://www.archive.org/search.php?query=Shirley%20Temple%20AND%20mediatype%3Amovies Shirley Temple movies for free download] * [http://www.tv.com/shirley-temple-theatre/show/4142/summary.html/ Shirley Temple Theatre] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080820210947/http://www.tv.com/shirley-temple-theatre/show/4142/summary.html |date=2008-08-20 }} * [http://www.tv.com/shirley-temples-storybook/show/4136/summary.html/ Shirley Temple's Storybook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080202165921/http://www.tv.com/shirley-temples-storybook/show/4136/summary.html |date=2008-02-02 }} * [http://film.virtual-history.com/person.php?personid=1027 Photographs of Shirley Temple] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090114222110/http://film.virtual-history.com/person.php?personid=1027 |date=2009-01-14 }} {{BD|1928|2014|Temple, Shirley}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga batang Amerikanong aktor]] [[Kategorya:Mga Amerikanong liping-Aleman]] t9omdrx104yqsjkf7vb7cyw5v9e0svm 0 124161 2226020 2044678 2026-09-17T18:59:37Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2226020 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Cote ufo.jpg|thumb|right|UFO na nakuhanan sa ibabaw ng [[Lawa ng Cote]] sa [[Costa Rica]] noong Steyembre 4, 1971]] Ang '''UFO''' (mula sa [[Wikang Ingles|Ingles]]: '''''unidentified flying object''''', "hindi matukoy na lumilipad na bagay") ay ang kilalang ngalan para sa kung anumang pangyayari sa [[himpapawid]] na ang bunga ay hinding-hindi agad nalalaman ng taong nagmamasid. Ang [[Hukbong Himpapawid ng Estados Unidos]] na lumikha ng terminong '''unidentified flying object''' noong 1952 ay sinasabing ang mga UFO ay ang mga bagay na mananatiling hindi alam kahit sa isa/sa mga masusing pagsisiyasat ng mga bihasang tagapagsiyasat o imbestigador<ref>Air Force Regulation 200-2 [http://www.cufon.org/cufon/afr200-2.htm text version] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100720204956/http://www.cufon.org/cufon/afr200-2.htm |date=2010-07-20 }}[http://www.nicap.org/directives/afr200-2_081254.pdf pdf of document] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326135645/http://www.nicap.org/directives/afr200-2_081254.pdf |date=2009-03-26 }}, initially defined a UFO as "any airborne object that by performance, aerodynamic characteristics, or unusual features, does not conform to any presently known aircraft or missile type, or that cannot be positively identified as a familiar object." The Air Force added that "Technical Analysis thus far has failed to provide a satisfactory explanation for a number of sightings reported." A later version [http://www.foia.af.mil/shared/media/document/AFD-070703-004.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120910051437/http://www.foia.af.mil/shared/media/document/AFD-070703-004.pdf |date=2012-09-10 }} altered the definition to "Any aerial phenomena, airborne objects or objects that are unknown or appear out of the ordinary to the observer because of performance, aerodynamic characteristics, or unusual features," and added "Air Force activities must reduce the percentage of unidentifieds to a minimum. Analysis thus far has explained all but a few of the sightings reported. These unexplained sightings are carried statistically as unidentifieds."</ref> ngunit sa kasalukyan, ang terminong UFO ay kolokyal na tumutukoy sa kung anumang hindi natukoy na pangyayari sa kalawakan kahit ito man ay nasiyasat o hindi. Ang mga bilang ulat ng mga UFO ay tumaas nang napakatarik nang matapos ang unang malawakang pangmasang pagpapakita sa Estados Unidos na inulat ng isang pribadong piloto na si [[Kenneth Arnold]] noong 1947 na nagbigay ng mga bagong terminong "''[[flying saucer]]''" at "''Flying disc''." Ang terminong UFO ay kilalang isinasaad bilang isang [[kasing kahulugan]] ng mga '''[[palagay na extraterrestrial|alien spacecraft]]''' at kadalasn ang karamihang mga pag-uusap ukol sa mga UFO ay umiikot sa ganitong haka-haka sa mga "alien."<ref>{{cite article|author=Armando Simon|title=The Zeitgeist of the UFO Phenomenon|journal=UFO phenomena and the behavioral scientist|date=1979|publisher=Scarecrow Press}}</ref> Ang mga tagahanga ng mga UFO at mga tagasunod ay gumawa ng mga samahan, [[kulto]] sa paniniwala na may mga paksang extraterrestrial. At sa kasalukyan, ang kaisipang UFO ay naging isa nang nangingibabaw na kataka-takang bagay sa pangkasalukuyang kalinangan.<ref name="Revelations">Vallée, J. (1990). ''Alien Contact by Human Deception." New York: Anomalist Books. ISBN 1-933665-30-0</ref> Ang ibang mananaliksik ay ginugustong gamitin ang mas malawak na salit na '''unidentified aerial phenomenon''' (o '''UAP'''), '''hindi tukoy na pangyayari sa kalawakan''' sa [[Wikang Tagalog|Tagalog]] bilang magsilbing gabay at hindi ikalito ang mga kakaibang pangyayaring naisasailalim sa terminolohiyang ''UFO''.<ref>A good example is the National Aviation Reporting Center on Anomalous Phenomena or NARCAP. [http://www.narcap.org/newspage.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727111914/http://www.narcap.org/newspage.htm |date=2011-07-27 }}</ref> Another widely known acronym for UFO in Spanish, French, Portuguese and Italian is OVNI (''Objeto Volador No Identificado'', with variant regional spellings). == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Paranormal]] 8824c7w1ow9m46qi3uxs0prthysb99k 0 131021 2225924 2225141 2026-09-17T13:02:36Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2225924 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sarroch|official_name=Comune di Sarroch|native_name={{native name|sc|Sarrocu}}|image_skyline=Sarroch 01.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_map=Italy Sardinia|coordinates={{coord|39|4|N|9|1|E|type:city(5,277)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Cerdeña]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Cagliari|Cagliari]] (CA)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Angelo Dessì (mula Oktubre 2021)|area_footnotes=|area_total_km2=67.83|population_footnotes=<ref name="population">{{cite web|title=Monthly Demographic Balance|url=https://demo.istat.it/app/?l=en&a=&i=D7B|publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref>|population_demonym=Sarrochesi|elevation_footnotes=|elevation_m=47|istat=|saint=|day=|postal_code=09018|area_code=070|website={{official website|http://www.comune.sarroch.ca.it/}}|footnotes=}}Ang '''Sarroch''' ({{Langx|sc|Sarrocu}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Cagliari]] sa awtonomong rehiyon ng [[Cerdeña]], kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|20|km|mi}} timog-kanluran ng [[Cagliari]]. Ito ay may 4,970 na naninirahan. Ang Sarroch ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Assemini]], [[Capoterra]], [[Pula, Sardinia|Pula]], at [[Villa San Pietro]]. Ang populasyon ng Sarroch ay lumalaki sa humigit-kumulang 10,000 tuwing tag-araw dahil sa pagdagsa ng turista sa mga sona ng Perda e Sali at Portu Columbu. == Etimolohiya == Hindi alam ang pinagmulan ng pangalan. Maaaring nagmula ito sa salitang [[Wikang Fenicio|Fenicio]] na "Sharak" na nangangahulugang "kumpol ng mga ubas", o marahil ay mula sa [[Wikang Katalan|salitang Catalan]] na "S'arroch", na tumutukoy sa maringal na bato na nangingibabaw sa nayon. == Demograpiko == <templatestyles src="Module:Historical populations/styles.css" />{{Historical populations|1861|1198|1871|1150|1881|1142|1901|1350|1911|1646|1921|1680|1931|1742|1936|1807|1951|2261|1961|2710|1971|3944|1981|4968|1991|5379|2001|5243|2011|5198|2021|5057|cols=2|align=none|source=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]<ref>{{cite web |title=Popolazione residente e presente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1971|trans-title=Resident and present population of the municipalities. Censuses from 1861 to 1971|url=https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/PUV0027177Pop_res_pres_cens_1861_1971_Tomo1.pdf|date=1971-10-24|lang=it|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Dashboard Permanent census of population and housing|url=https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]|access-date=2026-09-13|archive-date=2025-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523181501/https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|url-status=dead}}</ref>}} == Ekonomiya == Ang Sarroch ay ang lokasyon ng repineriya ng langis na [[Saras S.p.A.|Saras SpA]] na pagmamay-ari ng pamilyang Moratti. Ang repineriya ay isa sa pinakamalaki sa Europa at naging paksa ng mga eskandalo na may kaugnayan sa polusyon at mga pampublikong insentibo para sa mga mapagkukunan ng [[nababagong enerhiya]] at pati na rin sa seguridad ng mga manggagawa. Noong 2009, ang dokumentaryong ''[[Oil (pelikula)|Oil]]'', batay sa kuwento ng repineriya, ay sumailalim sa sensura sa Italya.<ref>{{Cite web |date=2009-05-26 |title=Il documentario denuncia |url=http://tv.repubblica.it/copertina/saras-il-documentario-denuncia/33184 |website=[[La Repubblica]] |language=it }}{{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Mga sanggunian == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Sarroch}}{{Reflist}}{{Lalawigan ng Cagliary}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] qd7w0k56fpsr3h2u291nep0fzbtf3v2 0 131022 2225925 2225060 2026-09-17T13:17:57Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2225925 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Selargius|frazioni=Is Corrias, Su Pezzu Mannu, Su Planu|website={{official website|http://www.comune.selargius.ca.it/}}|area_code=070|postal_code=09047|day=|saint=|istat=092068|elevation_m=10|elevation_footnotes=|population_demonym={{lang|sc|Ceraxinus}} ([[Wikang Sardo|sc]])<br />{{lang|it|Selargini}} ([[Wikang Italyano|sc]])<br />|population_footnotes=<ref>Population data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]</ref>|area_total_km2=26.67|area_footnotes=|mayor=Pier Luigi Concu|mayor_party=|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Cagliari|Cagliari]] (CA)|official_name=Comune di Selargius|region=[[Cerdeña]]|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|39|15|N|9|10|E|type:city(28,548)_region:IT|display=inline}}|pushpin_map=Italy Sardinia|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Simbahan ng San Lussorio|image_alt=|imagesize=|image_skyline=SanLussorio.jpg|native_name=Ceraxius|footnotes=}}Ang '''Selargius''', '''Ceràrgius''', o '''Ceraxius<ref>{{Cite web|url=http://files.splinder.com/42bb7f7bc54665556535074d5ccf0796.pdf|title=Delibera di Consiglio Comunale n. 95 del 13.10.2009|last=|first=|website=|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111115145435/http://files.splinder.com/42bb7f7bc54665556535074d5ccf0796.pdf|archive-date=2011-11-15|access-date=2020-03-25}}</ref>''' sa [[Wikang Sardo|Sardo]], ay isang ''[[komuna]]'' (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Cagliari]] sa [[Italya|Italyanong]] rehiyon na [[Cerdeña|Sardinia]], na matatagpuan mga {{Convert|6|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Cagliari]]. Noong 2017, mayroon itong populasyon na 28,905. Ang nayon ay umiiral mula pa noong Middle Ages bilang bahagi ng bahaging Cagliari [[Campidano|Campidanu]] ng [[Giudicato ng Cagliari]]. Noong 1928 isinama ito ng komunidad ng Cagliari ngunit muling nakamit ang awtonomiya nito noong 1947, pagkatapos ng isang lokal na reperendum. Ang Selargius ay bahagi ng [[Kalakhang Lungsod ng Cagliari]]. May kalakhan ang Selargius sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cagliari]], [[Monserrato]], [[Quartu Sant'Elena]], [[Quartucciu]], [[Sestu]], [[Settimo San Pietro]]. == Kasaysayan == Nakikita pa rin ang trensera o kanal sa isang gusali sa via Rosselli na may lumang arko at mga haligi na lumubog nang humigit-kumulang 3 metro sa ibaba ng ibabaw ng kalsada. Ang trensera ay nabuo ng halos perpektong parisukat na 4 na ektarya na may mga gilid na 200 m na katumbas ng via Rosselli, ang unang bahagi ng via San Niccolò, isang kahabaan ng via Roma, kung saan ang kanal ay tumutugma sa kama ng batis, at sa pamamagitan ng Pisacane na nagtapos sa isang "uttureddu" na bottleneck, na wala na. Sa gitna ng kahabaan ng Via Roma ay nakatayo ang "Su Kuatteri", na nilagyan ng matibay na pundasyon upang pigilan ang mga baha ng daluyong na, pababa mula sa hilaga, binaha ang buong lugar at nagdulot ng pinsala sa mga bahay at tao sa pagtatapos ng ikalabinsiyam na siglo.<ref>{{cita libro |autore=Carlo Desogus |autore2=Gianni Orrù |titolo=S'Unda Manna |editore=Grafica del Parteolla |anno=1999}}</ref> == Demograpiko == {{Historical populations|1861|3215|1871|2976|1881|3099|1901|3393|1911|3780|1921|3856|1931|4351|1936|4668|1951|6916|1961|8768|1971|12110|1981|18245|1991|23237|2001|27440|2011|28684|2021|28648|cols=2|align=none|source=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]<ref>{{cite web|title=Popolazione residente e presente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1971|trans-title=Resident and present population of the municipalities. Censuses from 1861 to 1971|url=https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/PUV0027177Pop_res_pres_cens_1861_1971_Tomo1.pdf|date=1971-10-24|lang=it|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]|access-date=2025-05-16|archive-date=2025-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20250701171634/https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/PUV0027177Pop_res_pres_cens_1861_1971_Tomo1.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Dashboard Permanent census of population and housing|url=https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]|access-date=2026-09-13|archive-date=2025-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523181501/https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|url-status=dead}}</ref>}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.selargius.ca.it/ Opisyal na website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140407075241/http://www.comune.selargius.ca.it/ |date=2014-04-07 }} {{Lalawigan ng Cagliary}} bzzgnvs79fmkprkcgsugfj79inuq2ev 0 131028 2225926 2225142 2026-09-17T13:30:28Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2225926 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Settimo San Pietro|official_name=Comune di Settimo San Pietro|native_name=Sètimu|image_skyline=Settimo San Pietro.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_map=Italy Sardinia|coordinates={{coord|39|17|N|9|11|E|type:city(6,079)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Cerdeña]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Cagliari|Cagliari]] (CA)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Gian Luigi Puddu|area_footnotes=|area_total_km2=23.29|population_footnotes=<ref name="population">{{cite web|title=Monthly Demographic Balance|url=https://demo.istat.it/app/?l=en&a=&i=D7B|publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref>|population=6965|population_demonym=Settimesi|elevation_footnotes=|elevation_m=70|istat=|saint=|day=|postal_code=09040|area_code=070|website={{official website|http://www.comune.settimosanpietro.ca.it/index.html}}|footnotes=}}Ang '''Settimo San Pietro''', '''Sètimu''' sa [[wikang Sardo]], ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Cagliari]] sa awtonomong rehiyon ng [[Cerdeña]], kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|9|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Cagliari]]. Ito ay may 6,965 na naninirahan.<ref name="population"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://demo.istat.it/app/?l=en&a=&i=D7B "Monthly Demographic Balance"]. </cite></ref> Ang Settimo San Pietro ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Quartucciu]], [[Selargius]], [[Serdiana]], [[Sestu]], [[Sinnai]], at [[Soleminis]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalan ay nagmula sa Romano at nagmula sa ekspresyong Septimo ab urbe lapide, na tumutukoy sa pitong milya na naghihiwalay sa bayan mula sa [[Cagliari]]. == Kasaysayan == Nang maglaon, sa pagdating ng mga Romano, ang teritoryo ay nilagyan ng mga monumento at serbisyo. Noong 1880, natagpuan ang isang [[akwedukto]] noong panahon ng Romano malapit sa bayan. == Demograpiko == {{Historical populations|1861|1801|1871|1530|1881|1550|1901|1770|1911|1915|1921|1953|1931|2143|1936|2208|1951|2740|1961|3285|1971|3583|1981|4792|1991|5524|2001|5949|2011|6532|2021|6882|cols=2|align=none|source=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]<ref>{{cite web|title=Popolazione residente e presente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1971|trans-title=Resident and present population of the municipalities. Censuses from 1861 to 1971|url=https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/PUV0027177Pop_res_pres_cens_1861_1971_Tomo1.pdf|date=1971-10-24|lang=it|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]|access-date=2025-05-28|archive-date=2025-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20250701171634/https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/PUV0027177Pop_res_pres_cens_1861_1971_Tomo1.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Dashboard Permanent census of population and housing|url=https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]|access-date=2026-09-13|archive-date=2025-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523181501/https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|url-status=dead}}</ref>}} == Tingnan din == * [[S'acqua 'e is dolus]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Lalawigan ng Cagliary}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] jaceo2untdvez2bfkorl5xiy1ud4wyh 0 131032 2225937 2225153 2026-09-17T13:59:37Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2225937 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sinnai|official_name=Comune di Sinnai|native_name=Sìnnia|image_skyline=Santa_Barbara_Sinnai.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Simbahan ng Santa Barbara|image_shield=Sinnai-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_map=Italy Sardinia|coordinates={{coord|39|18|N|9|12|E|type:city(15,968)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Cerdeña]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Cagliari|Cagliari]] (CA)|frazioni=San Gregorio, Solanas, Tasonis|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=223.4|population_footnotes=<ref name="population">{{cite web|title=Monthly Demographic Balance|url=https://demo.istat.it/app/?l=en&a=&i=D7B|publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref>|population_demonym=Sinnaesi|elevation_footnotes=|elevation_m=133|istat=|saint=|day=|postal_code=09048|area_code=070|website={{official website|http://www.comune.sinnai.ca.it}}|footnotes=}}Ang '''Sinnai''' ({{Langx|sc|Sìnnia}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) ng [[Kalakhang Lungsod ng Cagliari]] sa awtonomong rehiyon ng [[Cerdeña]], kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|12|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Cagliari]]. Ito ay may 17,364 na naninirahan.<ref name="population"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://demo.istat.it/app/?l=en&a=&i=D7B "Monthly Demographic Balance"]. </cite></ref> Ang Sinnai ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Burcei]], [[Castiadas]], [[Dolianova]], [[Maracalagonis]], [[Quartucciu]], [[San Vito, Cerdeña|San Vito]], [[Settimo San Pietro]], [[Soleminis]], [[Villasalto]], at [[Villasimius]]. == Heograpiyang pisikal == Ang Sinnai ay tumataas sa paanan ng [[Bundok Serpeddì]], humigit-kumulang 133 m sa ibabaw ng antas ng dagat, sa [[kapatagang Campidano]] ng Cagliari, humigit-kumulang 13 km mula sa kabesera. == Pinagmulan ng pangalan == Ang toponimo ay walang malinaw na pinagmulan at malamang ay pre-Latin; noong 1341 ito ay binanggit bilang "de Sinnay".<ref>{{cita libro |isbn=88-02-07228-0 |p=739 |titolo=Dizionario di toponomastica |editore=UTET |città=Torino |anno=1990}}</ref> May teorya na ang Sinnai/Sìnnia ay maaaring maiugnay sa [[Wikang Proto-Sardo|Proto-Sardong]] sinníga, isang pitonimong nagpapahiwatig ng [[Macrochloa tenacissima|esparto]] o [[carex]].<ref>{{cita web|autore=Massimo Pittau|wkautore=Massimo Pittau|url=http://www.pittau.it/Sardo/tinnura.html|titolo=5 toponimi prelatini della Sardegna FONNI, GENURI, SINNAI, TINNURA, ZINNIGAS|sito=pittau.it|accesso=28 ottobre 2017}}</ref> == Demograpiko == {{Historical populations|1861|2984|1871|2977|1881|3101|1901|3847|1911|4444|1921|4658|1931|5122|1936|5617|1951|6736|1961|7725|1971|8799|1981|11229|1991|13086|2001|15235|2011|16730|2021|17323|cols=2|align=none|source=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]<ref>{{cite web |title=Popolazione residente e presente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1971|trans-title=Resident and present population of the municipalities. Censuses from 1861 to 1971|url=https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/PUV0027177Pop_res_pres_cens_1861_1971_Tomo1.pdf|date=1971-10-24|lang=it|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Dashboard Permanent census of population and housing|url=https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]|access-date=2026-09-13|archive-date=2025-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523181501/https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|url-status=dead}}</ref>}} == Mga kakambal na bayan == * {{Flagicon|ITA}}[[Tempio Pausania]], Italya * {{Flagicon|ITA}} [[Armungia]], Italya * {{Flagicon|ITA}} [[Bovolone]], Italya * {{Flagicon|ITA}} [[Foza]], Italya * {{Flagicon|ITA}} [[Asiago]], Italya == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|Sinnai}} * {{Official website|http://www.comune.sinnai.ca.it}} {{Lalawigan ng Cagliary}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] fbl4d7751njd7fxt4kwxqc1k5083ddg 0 135609 2225967 2091163 2026-09-17T14:48:40Z Burzuchius 44383 2225967 wikitext text/x-wiki {{Infobox Language |name=Ifugao |region=[[Ifugao Province]], [[Luzon]], [[Philippines]] |speakers=43,000 |familycolor=Austronesian |fam2=[[Malayo-Polynesian languages|Malayo-Polynesian]] |fam3=[[Philippine languages|Philippine]] |fam4=[[Northern Luzon languages|Northern Luzon]] |fam5=Central Cordilleran |fam6=Nuclear Cordilleran |iso2=phi|iso3=ifb}} Ang '''Ipugaw''' ay isang [[wikang Awstronesyo]]. Isinasalita ito sa [[Lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Ifugao]] sa [[Pilipinas]]. ==Palabaybayan== Ang sumusunod ay ang pinagkaisang alpabetong Ipugaw: A, B, D, E, G, H, I, K, L, M, N, Ng, O, P, T, U, W, Y. Iba-iba ang pagbigkas ng mga titik na ito depende sa diyalekto ng tagapagsalita.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.sil.org/asia/philippines/lit/ifb_Hay_Mahhun_an_Bahaon.pdf |access-date=2010-08-26 |archive-date=2010-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100616034852/http://www.sil.org/asia/philippines/lit/ifb_Hay_Mahhun_an_Bahaon.pdf |url-status=dead }}</ref> ==Mga sanggunian== {{talasanggunian}} {{Mga wika ng Pilipinas}} {{DEFAULTSORT:Ipugaw}} [[Kaurian:Pamilya ng mga wikang Malayopolinesyo]] {{stub}} nkvanou07bymwa08x4upd502faht2d6 0 136165 2225997 2005496 2026-09-17T16:17:55Z Ryomaandres 8044 2225997 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Fiumefreddo di Sicilia|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Catania|Catania]] (CT)|website={{Official website|http://www.comune.fiumefreddo-di-sicilia.ct.it}}|area_code=095|postal_code=95013|day=|saint=[[San Jose]]: Mayo 19, [[Inmaculada Concepcion]] ni Maria: huling Linggo ng Hulyo|elevation_m=62|elevation_footnotes=|population_demonym=Fiumefreddesi|population_footnotes=|area_total_km2=12|area_footnotes=|mayor=Sebastiano Nucifora|mayor_party=|frazioni=Borgo Valerio, Botteghelle, Castello, Civì, Diana, Feudogrande, Gona-Vignagrande, Ponte Borea, Liberto, Torrerossa|region=[[Sicilia]]|official_name=Comune di Fiumefreddo di Sicilia|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|37|48|N|15|12|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Fiumefreddo di Sicilia-Stemma.png|image_caption=Ang Duomo ng Fiumefreddo di Sicilia|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Duomo di Fiumefreddo di Sicilia.jpg|native_name=|footnotes=}}Ang '''Fiumefreddo di Sicilia''' (bigkas sa Italyani: [ˌFjumeˈfreddo di siˈtʃiːlja]; [[Wikang Sisilyano|Siciliano]]: '''''Ciumifriddu''''') ay isang ''[[komuna]]'' sa [[Kalakhang Lungsod ng Catania]] sa baybayin ng [[Dagat Honiko]] sa isla ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya]]. May hangganan ito sa mga munisipalidad ng [[Calatabiano]] sa hilaga, [[Mascali]] sa timog, at [[Piedimonte Etneo]] sa kanluran. Nakuha ang pangalan ng komuna mula sa [[Ilog Fiumefreddo]] na tumatakbo sa tabi ng teritoryo ng comune. Ang salitang "fiumefreddo" ay literal na nangangahulugang "malamig na ilog", isang sanggunian sa katotohanang ang ilog ay pinakain ng mga natutunaw na niyebe mula sa [[Bundok Etna]]. Ang Fiumefreddo di Sicilia ay malapit sa pangunahing sentro ng turista sa Etna. Ang SS120 hanggang Mount Etna at [[Randazzo]] ay nagsisimula roon. Ang Fiumefreddo di Sicilia ay ipinangalanan upang makilala ito iba sa [[Fiumefreddo Bruzio]], sa [[Cosenza|Lalawigan ng Cosenza]]. Sa kasalukuyan, ang bayan ay may halos 10,000 naninirahan. Sa [[Castello degli Schiavi]] (Kastilyo ng mga Alipin) kinuhanan ang ilang eksena para sa pelikulang ''[[The Godfather]]''. == Heograpiyang pisikal == === Teritoryo === Ang Fiumefreddo di Sicilia ay matatagpuan sa hilagang-silangang dalisdis ng [[Bundok Etna]] sa kahabaan ng [[Daang Estatal 114 Orientale Sicula]], sa baybayin ng Ionian. Ang teritoryo ay sumasaklaw sa 12.05 km² (1,205 ektarya); nasa hangganan ito ng [[Dagat Honiko|Dagat]] [[Dagat Honiko|Honiko]] sa silangan, ng munisipalidad ng Piedimonte Etneo sa kanluran, ng Calatabiano sa hilaga, at ng Mascali sa timog. Sa puso ng isang mahalagang lugar na nagtatanim ng sidro, ang teritoryo ay halos buong patag, lalo na ang lugar na umaabot patungo sa dagat at sa dalampasigan ng Marina di Cottone. Ang mga bahagi sa kanluran at hilagang-kanluran, mula sa mga dalisdis ng Bundok Etna patungo sa dagat, ay napapalibutan ng mga burol, na ang ilan ay sinasaka. === Klima === Ang bansa ay may [[klimang Mediteraneo]], bagaman may ilang subtropikal at kontinental na katangian. == Kasaysayan == === Mga pinagmulan at maagang pag-unlad === Ang teritoryo ng kasalukuyang Fiumefreddo di Sicilia ay, hanggang 1296, bahagi ng malaking fiefdom ng Calatabiano; noong panahong iyon, ito ay naging isang malayang piyudo. Noong 1592, ang pamilyang Gravina, na nagmamay-ari na ng mga fiefdom ng Calatabiano at Piedimonte, ay binili rin ang kay Fiumefreddo, na hanggang noon ay pag-aari ni Giovanni Pietro Cottone.<ref>{{Cita web|url=http://www.comune.fiumefreddodisicilia.ct.gov.it/la-storia/|titolo=La Storia|sito=Comune di Fiumefreddo di Sicilia|accesso=18 aprile 2018|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20181016063316/http://www.comune.fiumefreddodisicilia.ct.gov.it/la-storia/|urlmorto=sì}}</ref> === Mula sa pagiging kaharian patungo sa pagiging munisipalidad === Noong 1798, ang kaharian ay umabot sa populasyon na humigit-kumulang 500. Isang kahilingan ang ginawa, at noong 1801, ito ay pinagbigyan, upang iangat ang Fiumefreddo sa katayuan bilang munisipalidad. Noong 1812, sa pagbuwag ng sistemang piyudal, ang munisipalidad ay naging ganap na nagsasarili. Si San Jose ay napili bilang patron nito, at ang simbahan ni Maria S.S. del Rosario ang naging inang simbahan. Mula sa puntong ito, ang maliit na bayan ay nagsimula ng isang panahon ng pag-unlad, lalo na tungkol sa sanitasyon at kalinisan. Noong 1826, nawala ang bahagi ng teritoryo ng munisipalidad nito: ang nayon ng San Basilio (ngayon ay Presa) ay isinama sa Piedimonte. === Panahong kontemporaneo === Noong mga ikaanimnapung taon at otsenta, ang Fiumefreddo ay ang destinasyon ng isang malakas na daloy ng imigrasyon dahil sa pagkakaroon sa lugar ng Gilingan ng Papel ng Siace (sarado sa pagtatapos ng dekada otsenta) at Keyes (na ang aktibidad ay tumigil sa simula ng 2000s). == Mga pinagkuhanan == * {{cite book|last1=Bonanno|first1=Giuseppe|year=2000|title=Guida di Fiumefreddo di Sicilia|location=Acireale|publisher=Bonanno Editore|isbn=88-7796-102-3}} <references /> {{Lalawigan ng Catania}} r32g1fux8qkuit6546kbvmeh7pfnj1d 0 136255 2225998 2225358 2026-09-17T16:19:15Z Ryomaandres 8044 2225998 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Forza d'Agrò|official_name=Comune di Forza d'Agrò|native_name={{native name|el|Agrós}}|image_skyline=Forza d Agro Cathedrale.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Katedral Santissima Annunziata ng Forza d'Agrò|image_shield=Forzadagro.JPG|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|55|N|15|20|E|region:IT_type:city(860)|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Mesina|Mesina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Pasquale Fabio Di Cara|area_footnotes=|area_total_km2=11|population_footnotes=<ref>Demographics data from [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]</ref>|population_demonym=Forzesi|elevation_footnotes=|elevation_m=420|saint=Banal na Krusipiho|day=Setyembre 14|postal_code=98030|area_code=0942|website={{official website|http://www.comune.forzadagro.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Forza d'Agrò''' ay isang bayan at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]]. Ang Forza d'Agrò ay nasa ibabang tuktok ng isang maliit na bundok, habang sa mas mataas na tuktok na tinatanaw ang bayan ay ang mga labi ng isang kastilyong [[Mga Italo-Normando|Normanso]]. == Heograpiya == Ang [[Scifì]] ang tanging ''[[frazione]]'' ng Forza d'Agrò. Ang distrito ng Fondaco Parrino ang siyang nagmamarka sa tabing-dagat ng lugar, na may isang dalampasigan na sikat tuwing mga buwan ng tag-araw, bagama't nanganganib dahil sa [[Pagguho ng lupa|pagguho]] ng dagat. == Kasaysayan == [[File:Norman_castle_Forza_d'Agro.jpeg|left|thumb| Isang bahagi ng mga guho ng Kastilyo Forza d'Agro na itinayo noong panahon ng paghahari ni Haring Roger I ng Sicilia]] Hindi tiyak kung ang lugar ng Forza d'Agrò ay unang tinirhan ng mga [[Mga Sicano|Sicano]] o ng mga [[Mga Siculo|Siculo]]. Maaaring mayroong isang nayon o daungang pangkalakalan na tinatawag na ''Phoinix'', habang sa mas malalim na bahagi ng bansa ay mayroong isang maliit na bayan na nagngangalang Kallipolis o Agrilla, na kalaunan ay nawasak. Dumating ang mga unang [[Magna Graecia|Griyegong naninirahan]] sa pagitan ng ika-8 siglo at ika-5 siglo BK, na nagbigay sa bayan ng pangalang ''Arghennon akron'', na nangangahulugang "Promontoryong Pilak", na tumutukoy sa kasalukuyang Cape S. Alessio. Sa paglipas ng panahon, ang Akron ay nagbago patungong Argon, pagkatapos ay naging Agron, at sa huli ay naging Agrò. Ang mga kakaunting labi ng isang malakuta na estruktura na matatagpuan sa tuktok ng bundok ay nagpapahiwatig na ang Forza D'Agrò ay dating isang kuta. Pagkatapos ng pananakop ng mga Romano noong 135 BK, ang [[toponimo]] sa Griyego na "Arghennon" ay pinalitan ng "Agrillae" o "Agrille". Ang nayon at ang mga karatig-pook nito sa loob ng mga gilid ng Ilog Agrò ay nakilala sa pangalang Latin na ''Vicus Agrillae''. == Mga pagsipi == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.forzadagro.me.it/ Opisyal na website] {{Messina}}{{Lalawigan ng Messina}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Griyego]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 5szz5t4ck2hbb3qhplht8z1pue8cqd9 2225999 2225998 2026-09-17T16:19:34Z Ryomaandres 8044 2225999 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Forza d'Agrò|official_name=Comune di Forza d'Agrò|native_name={{native name|el|Agrós}}|image_skyline=Forza d Agro Cathedrale.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Katedral Santissima Annunziata ng Forza d'Agrò|image_shield=Forzadagro.JPG|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|55|N|15|20|E|region:IT_type:city(860)|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Mesina|Mesina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Pasquale Fabio Di Cara|area_footnotes=|area_total_km2=11|population_footnotes=<ref>Demographics data from [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]</ref>|population_demonym=Forzesi|elevation_footnotes=|elevation_m=420|saint=Banal na Krusipiho|day=Setyembre 14|postal_code=98030|area_code=0942|website={{official website|http://www.comune.forzadagro.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Forza d'Agrò''' ay isang bayan at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]]. Ang Forza d'Agrò ay nasa ibabang tuktok ng isang maliit na bundok, habang sa mas mataas na tuktok na tinatanaw ang bayan ay ang mga labi ng isang kastilyong [[Mga Italo-Normando|Normando]]. Sa bayan kinuhanan ang ilang eksena para sa pelikulang ''[[The Godfather]]''. == Heograpiya == Ang [[Scifì]] ang tanging ''[[frazione]]'' ng Forza d'Agrò. Ang distrito ng Fondaco Parrino ang siyang nagmamarka sa tabing-dagat ng lugar, na may isang dalampasigan na sikat tuwing mga buwan ng tag-araw, bagama't nanganganib dahil sa [[Pagguho ng lupa|pagguho]] ng dagat. == Kasaysayan == [[File:Norman_castle_Forza_d'Agro.jpeg|left|thumb| Isang bahagi ng mga guho ng Kastilyo Forza d'Agro na itinayo noong panahon ng paghahari ni Haring Roger I ng Sicilia]] Hindi tiyak kung ang lugar ng Forza d'Agrò ay unang tinirhan ng mga [[Mga Sicano|Sicano]] o ng mga [[Mga Siculo|Siculo]]. Maaaring mayroong isang nayon o daungang pangkalakalan na tinatawag na ''Phoinix'', habang sa mas malalim na bahagi ng bansa ay mayroong isang maliit na bayan na nagngangalang Kallipolis o Agrilla, na kalaunan ay nawasak. Dumating ang mga unang [[Magna Graecia|Griyegong naninirahan]] sa pagitan ng ika-8 siglo at ika-5 siglo BK, na nagbigay sa bayan ng pangalang ''Arghennon akron'', na nangangahulugang "Promontoryong Pilak", na tumutukoy sa kasalukuyang Cape S. Alessio. Sa paglipas ng panahon, ang Akron ay nagbago patungong Argon, pagkatapos ay naging Agron, at sa huli ay naging Agrò. Ang mga kakaunting labi ng isang malakuta na estruktura na matatagpuan sa tuktok ng bundok ay nagpapahiwatig na ang Forza D'Agrò ay dating isang kuta. Pagkatapos ng pananakop ng mga Romano noong 135 BK, ang [[toponimo]] sa Griyego na "Arghennon" ay pinalitan ng "Agrillae" o "Agrille". Ang nayon at ang mga karatig-pook nito sa loob ng mga gilid ng Ilog Agrò ay nakilala sa pangalang Latin na ''Vicus Agrillae''. == Mga pagsipi == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.forzadagro.me.it/ Opisyal na website] {{Messina}}{{Lalawigan ng Messina}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Griyego]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 76r77s5ahd6w0wx9lcdsncs4xoo1465 2226000 2225999 2026-09-17T16:23:07Z Ryomaandres 8044 2226000 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Forza d'Agrò|official_name=Comune di Forza d'Agrò|native_name={{native name|el|Agrós}}|image_skyline=Forza d Agro Cathedrale.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Katedral Santissima Annunziata ng Forza d'Agrò|image_shield=Forzadagro.JPG|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|55|N|15|20|E|region:IT_type:city(860)|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Mesina|Mesina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Pasquale Fabio Di Cara|area_footnotes=|area_total_km2=11|population_footnotes=<ref>Demographics data from [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]</ref>|population_demonym=Forzesi|elevation_footnotes=|elevation_m=420|saint=Banal na Krusipiho|day=Setyembre 14|postal_code=98030|area_code=0942|website={{official website|http://www.comune.forzadagro.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Forza d'Agrò''' ay isang bayan at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]]. Ang Forza d'Agrò ay nasa ibabang tuktok ng isang maliit na bundok, habang sa mas mataas na tuktok na tinatanaw ang bayan ay ang mga labi ng isang kastilyong [[Mga Italo-Normando|Normando]]. Sa bayan kinuhanan ang ilang eksena para sa pelikulang ''[[The Godfather]]''. == Heograpiya == Ang [[Scifì]] ang tanging ''[[frazione]]'' ng Forza d'Agrò. Ang distrito ng Fondaco Parrino ang siyang nagmamarka sa tabing-dagat ng lugar, na may isang dalampasigan na sikat tuwing mga buwan ng tag-araw, bagama't nanganganib dahil sa [[Pagguho ng lupa|pagguho]] ng dagat. == Kasaysayan == [[File:Norman_castle_Forza_d'Agro.jpeg|left|thumb| Isang bahagi ng mga guho ng Kastilyo Forza d'Agro na itinayo noong panahon ng paghahari ni Haring Roger I ng Sicilia]] Hindi tiyak kung ang lugar ng Forza d'Agrò ay unang tinirhan ng mga [[Mga Sicano|Sicano]] o ng mga [[Mga Siculo|Siculo]]. Maaaring mayroong isang nayon o daungang pangkalakalan na tinatawag na ''Phoinix'', habang sa mas malalim na bahagi ng bansa ay mayroong isang maliit na bayan na nagngangalang Kallipolis o Agrilla, na kalaunan ay nawasak. Dumating ang mga unang [[Magna Graecia|Griyegong naninirahan]] sa pagitan ng ika-8 siglo at ika-5 siglo BK, na nagbigay sa bayan ng pangalang ''Arghennon akron'', na nangangahulugang "Promontoryong Pilak", na tumutukoy sa kasalukuyang Cape S. Alessio. Sa paglipas ng panahon, ang Akron ay nagbago patungong Argon, pagkatapos ay naging Agron, at sa huli ay naging Agrò. Ang mga kakaunting labi ng isang malakuta na estruktura na matatagpuan sa tuktok ng bundok ay nagpapahiwatig na ang Forza D'Agrò ay dating isang kuta. Pagkatapos ng pananakop ng mga Romano noong 135 BK, ang [[toponimo]] sa Griyego na "Arghennon" ay pinalitan ng "Agrillae" o "Agrille". Ang nayon at ang mga karatig-pook nito sa loob ng mga gilid ng Ilog Agrò ay nakilala sa pangalang Latin na ''Vicus Agrillae''. == Mga tanawin == Arkitekturang sibil * '''Palazzo Miano''': ang sinaunang marangal na gusali, sa estilong Español, ay nakatayo sa pangunahing kalye ng bayan. Itinayo sa simula ng ika-17 siglo, mayroon itong isang simpleng harapan, gayunpaman, pinayaman ng isang malaking balkonahe na sinusuportahan ng apat na malalaki at eleganteng mensula, sa areniska, kung saan ang mga floral at heometrikong motif ay muling ginawa. Napakaganda rin ng malaking portada papasok, na binuo na may magkakapatong na batong areniska, dito rin ang mga heometriko at floral na motif na makikita sa mga istante ay muling ginawa. Kapansin-pansin din ang malalaking bintana, na isinara ng maayos na mga rehas, na nagbibigay sa gusali ng isang tiyak na karilagan. Ang palasyo ay itinayo para sa lokal na marangal na pamilyang Miano noong unang bahagi ng ikalabimpitong siglo; patungo sa ika-19 na siglo ito ay naging tirahan ng mga Markes ng Mauro, muli noong ika-19 na siglo. dito matatagpuan ang mga opisina ng korte ng submahistrado. * '''Palazzo Mauro''': sinaunang tenement, pangunahing tirahan ng mga Markes ng Mauro, ay itinayo rin noong ika-17 siglo. Dapat pansinin ang mga arkitabreng bintana sa itaas na palapag; sa unang palapag ay may matibay na portiko, na may dalawang malalaking arko sa sulok, na nilagyan ng terasa sa itaas. Naninirahan hanggang sa katapusan ng ika-19 na siglo, kalaunan ay naging isang bodega para sa mga sasakyang pang-agrikultura at isang kuwadra. Naapektuhan ng pagguho ng lupa, noong taglamig ng 1995/96, bahagyang bumagsak ito. == Mga pagsipi == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.forzadagro.me.it/ Opisyal na website] {{Messina}}{{Lalawigan ng Messina}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Griyego]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 0g1fs3ipr64grp0c10f8ta8dghdz15b 0 136287 2225988 2225458 2026-09-17T15:48:06Z Ryomaandres 8044 2225988 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Motta Camastra|official_name=Comune di Motta Camastra|native_name=|image_skyline=Motta Camastra 5 22062007.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Tanawin ng Motta Camastra|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|54|N|15|10|E|type:city(868)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Mesina|Mesina]] (ME)|frazioni=Fondaco Motta e San Cataldo|mayor_party=|mayor=Carmelo Blancato|area_footnotes=|area_total_km2=25.3|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Mottesi|elevation_m=423|saint=|day=|postal_code=98030|area_code=0942|website={{official website|http://www.comune.mottacamastra.me.it/}}|footnotes=}}Ang '''Motta Camastra''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], sa rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|160|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|45|km|mi}} timog-kanluran ng [[Mesina]]. Napanatili ng bayan ang kagandahan ng maliliit na pamayanang panloob, na may makikitid na kalye, malalawak na tanawin, at mga bakas ng nakaraan. Partikular na sikat ang lugar dahil sa kalapitan nito sa mga Bangin ng Alcantara, isa sa pinakasikat at binisita na natural na kapaligiran sa lugar.<ref>{{Cite web |title=Vivere il Comune – Comune di Motta Camastra |url=https://comune.mottacamastra.me.it/vivere-il-comune/ |access-date=2026-09-17 |language=it}}</ref> Ang pamumuhay at pagbisita sa Motta Camastra ay nangangahulugan ng pagtuklas ng isang tunay na lugar, na nakaugat sa mga tradisyon, lokal na kultura, at pagpapahalaga sa lokal na lugar. Sa buong taon, ang bayan ay nagho-host ng mga relihiyosong pagdiriwang, mga kaganapan, at mga pagtitipon sa komunidad na nagpapakita ng pagkakakilanlan at kasaysayan ng nayon. Ang Motta Camastra ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Antillo]], [[Castiglione di Sicilia]], [[Francavilla di Sicilia]], at [[Graniti]]. == Kultura == === Pelikula === Nabighani si [[Francis Ford Coppola]] sa bayan at ginamit ito bilang [[Lokasyon ng pelikula|lokasyon]] para sa ilang mga eksena sa ''[[The Godfather]]''. == Ekonomiya == Ang ekonomiya ng bayan ay pangunahing nakabatay sa [[agrikultura]]. Ang natitirang bahagi ng ekonomiya ay pangunahing umaasa sa pangunahing sektor ([[pag-aalaga ng mga hayop]]) at, panghuli ngunit hindi bababa sa lahat, sa malaking bilang ng mga empleyado ng publiko, na siyang pangunahing pinagkukunang-yaman ng bayan. Ang lugar ay tahanan ng isa sa mga pangunahing atraksyong panturista ng Timog Italya: ang Alcantara Gorges. Ang isa pang lugar na likas na interesante ay ang Grotta dei Cento Cavalli, isang malaking kuweba ng bulkan na matatagpuan sa nayon ng San Cataldo. == Kultura == [[File:San_Biagio_(La_Corsa).jpg|link=https://it.wikipedia.org/wiki/File:San_Biagio_(La_Corsa).jpg|left|thumb|Ang karerang San Biagio sa Motta Camastra]] === Mga pangyayari === Taun-taon sa Oktubre ang "Pista ng Nuwes" ay inorganisa, natatangi sa Sicilia, na umaakit sa libu-libong mausisa na mga tao mula sa buong rehiyon. Isang sagradong gusali ng lungsod na dapat bisitahin ang Simbahan ng Annunziata. Sa loob, mayroong isang mahusay na napreserbang matulis na arko at isang bulag na bilog na arko, pati na rin ang mga gawa ng sining tulad ng ikalabing-walong siglong canvas na naglalarawan sa Madonna del Carmine at ang mga estatwang gawa sa kahoy na kumakatawan sa San Nicola at S. Antonio Abate. Sa ika-3 ng Pebrero ay ipinagdiriwang ang kapistahan ng San Biagio, napaka katangian para sa polklorikong bahagi sa hapon at mahigpit na relihiyoso sa prusisyon sa gabi. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang watawat ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng [[Dekreto ng Pangulo ng Republika ng Italya|Dekreto ng Pangulo ng Republika]] noong Abril 6, 1987.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?2304|titolo=Motta Camastra|accesso=2023-06-22|sito=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> Ang eskudo de armas ay maaaring lagyan ng burda: enfilade na maputla: ang unang kulay argente ay isang banda na lowered sable, bordeaux azure, na may pitong toreng kulay argente, anim sa tagiliran, tatlo at tatlo, isa sa dulo, isang chief o, na may apat na fleurs-de-lis sable, 1, 2, 1; ang ika-2 enfilade na kulay argente: unang partido: a) azure, isang toreng kulay argente, b) may apat na decussate: ang ika-1 at ika-4 na palais vert at o ng 4 na piraso; ang ika-2 at ika-3 gules; ang ika-2 gules, tatlong fleurs-de-lis o; ang ika-3 azure, limang fleurs-de-lis argente, 2, 1, 2; ang ika-3 o, anim na balls gules, 1, 2, 2, 1. Mga panlabas na palamuti ng Munisipalidad. == Pamamahala == Ang munisipalidad ng Motta Camastra ay bahagi ng mga sumusunod na supramunisipal na organisasyon: [[rehiyong agraryo]] n.10 (mga burol sa baybayin ng Taormina).<ref>{{cita web|url=http://www.gurs.regione.sicilia.it/Gazzette/g08-43/g08-43-p7.html|titolo=GURS Parte I n. 43 del 2008|accesso=22 maggio 2014}}</ref> Ito ay bahagi ng awtoridad ng [[Liwasang Ilog ng Alcantara]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20060513225859/http://www.comune.mottacamastra.me.it/ Opisyal na website] {{Lalawigan ng Messina}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]] [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] hk92mhppvl8gj8qxokunx6kwveo263w 0 136312 2225921 2225714 2026-09-17T12:42:47Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2225921 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Santa Domenica Vittoria|official_name=Comune di Santa Domenica Vittoria|native_name=|image_skyline=Chiesa Madre di Santa Domenica Vittoria.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=Inang Simbahan|image_shield=SantaDomenicaVittoria-Stemma.gif|shield_alt=|shield_size=px|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|55|N|14|58|E|region:IT_type:city(1172)|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Mesina|Mesina]] (ME)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Nunzio Spartà|area_footnotes=|area_total_km2=19|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=1080|saint=St. Antonio Abate|day=|postal_code=98030|area_code=095|website=[http://www.comunesantadomenicavittoria.it] Official Website|footnotes=}}Ang '''Santa Domenica Vittoria''' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]: '''''Santa Dumìnica''''') ay isang bayan at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]]. Ito ay matatagpuan {{Convert|7|km|mi|0}} hilaga ng [[Randazzo]] sa Kabundukang [[Kabundukang Nebrodi|Nebrodi]]. Ito ay {{Convert|1080|m|ft}} sa ibabaw ng antas ng dagat at may mga tanawin ng buong hilagang Lambak [[Bundok Etna|Etna]]. Bagaman ang bayan ay nasa Kalakhang Lungsod ng Mesina, ginagamit nito ang unlapi ng telepono para sa [[Kalakhang Lungsod ng Catania]] dahil ito ay nasa hangganan sa pagitan ng dalawang entidad. May hangganan ang ''comune'' sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Floresta, Sicilia|Floresta]], [[Montalbano Elicona]], [[Randazzo]], at [[Roccella Valdemone]]. Ang Santa Domenica Vittoria ay ipinangalan sa isang santo mula sa [[Calabria]], na naging biktima ng pag-uusig ng mga [[Imperyong Romano|Romano]] sa mga Kristiyano sa ilalim ni [[Diocleciano]]. == Pista == [[File:Santa_Domenica_Vittoria_Festa_del_Santo_Patrono_Sant'Antonio_abate_rientro_in_chiesa_02-09-2018.webm|thumb| Kapistahan ni San Antonio]] Ang pangunahing pangyayari ng tradisyon sa bayan ay ang Kapistahan ni [[Antonio ang Dakila|San Antonio]], ang patron ng bayan. Ang aktuwal na araw ng kapistahan ay Enero 17, ngunit dahil sa malamig na taglamig na karaniwang may kasamang mabigat na niyebe at mga kondisyong mas mababa sa nagyeyelong temperatura, ito ay ipinagdiriwang tuwing unang Linggo ng Setyembre. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comunesantadomenicavittoria.it Website ng Munisipalidad ng Santa Domenica Vittoria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090718012658/http://www.comunesantadomenicavittoria.it/ |date=2009-07-18 }} Archived {{In lang|it}} {{Lalawigan ng Messina}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] r0jk294dlfxznb4t0jms3v108ognbjk 0 136323 2225989 2225726 2026-09-17T15:55:32Z Ryomaandres 8044 2225989 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Savoca|official_name=Comune di Savoca|native_name=|image_skyline=Savoca Castello di Pentefur.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=Savoca - Kastilyo Pentefur|image_shield=Savoca-Stemma.png|shield_alt=|image_map=Map of comune of Savoca (province of Messina, region Sicily, Italy).svg|map_alt=|map_caption=Location of the municipality of Savoca within the metropolitan city of Messina|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|57|21|N|15|20|22|E|type:city(1661)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Mesina|Mesina]] (ME)|frazioni=Botte, Cantidati, Contura, Cucco, Mancusa, Mortilla, Rina, Rogani, Romissa, Scorsonello, San Francesco di Paola|mayor_party=|mayor=Massimo Stracuzzi|area_footnotes=|area_total_km2=9.08|population_footnotes=<ref name="population">{{cite web|title=Monthly demographic balance for the year 2025 (provisional data)|url=https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=en|publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref>|population_demonym=Savocesi|elevation_footnotes=|elevation_m=330|saint=Santa Lucia|day=Disyembre 13|postal_code=98038|area_code=0942|website={{official website|https://www.comune.savoca.me.it/}}|footnotes=}} Ang '''Savoca''' ([[Wikang Siciliano|Sicilian]]: '''''Sàvuca''''') ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|170|km|mi}} silangan ng [[Palermo]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog-kanluran ng [[Mesina]]. May hangganan ang Savoca sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Casalvecchio Siculo]], [[Forza d'Agrò]], [[Furci Siculo]], [[Sant'Alessio Siculo]], at [[Santa Teresa di Riva]]. Isa ito sa [[I borghi più belli d'Italia|I Borghi più belli d'Italia]] ("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").<ref>{{Cite web |title=Savoca |url=https://borghipiubelliditalia.it/en/borgo/savoca/ |access-date=19 August 2025 |website=borghipiubelliditalia.it}}</ref> Ang bayan, kasama ang [[Forza d'Agrò]], ang lokasyon para sa mga eksenang itinakda sa [[Corleone]] ng ''[[The Godfather]]'' (1972) ni [[Francis Ford Coppola]].<ref name="TI-Sicil">{{Cite news |date=April 26, 2003 |title=In search of... The Godfather in Sicily |work=[[The Independent]] |publisher=Independent Digital News and Media Limited |url=https://www.independent.co.uk/travel/europe/in-search-of-the-godfather-in-sicily-595994.html |url-status=live |access-date=February 12, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150511094252/http://www.independent.co.uk/travel/europe/in-search-of-the-godfather-in-sicily-595994.html |archive-date=May 11, 2015}}</ref> Ang Bar Vitelli sa Savoca, na isa pa ring gumaganang establisyimento, ay itinampok sa pelikula bilang lugar kung saan hiniling ni [[Michael Corleone]] sa ama ni [[Talaan ng mga tauhan sa The Godfather|Apollonia]] na makipagkita sa kaniyang anak na babae. == Heograpiyang pisikal == Ang munisipalidad ng Savoca ay sumasaklaw ng humigit-kumulang 8 km². Ang bayan ay binubuo ng isang [[makasaysayang sentro]] at maraming nayon na may iba't ibang laki na nakapalibot sa kanayunan. Ang mga halaman ay karaniwang Mediteraneo: ang mga patag na lugar ay tahanan ng malalagong taniman ng sidro, habang ang mga maburol na lugar ay may mga malalawak na ubasan at taniman ng olibo. Ang kabisera ng munisipyo, na matatagpuan sa 303 metro sa ibabaw ng antas ng dagat, ay may humigit-kumulang isang daang naninirahan at binubuo ng isang nayon na medyebal na kakaunti ang populasyon. Karamihan sa populasyon ay nakatira sa mga nayon ng Rina (498 na naninirahan), San Francesco di Paola (407 na naninirahan), at Contura, na matatagpuan malapit sa [[Ilog Agrò|Fiumara d'Agrò]] sa [[Lambak Agrò|lambak]] na may parehong pangalan. Ang iba pang mga nayon ay: Scorsonello, Cucco, Màllina, Ròmissa, Mancusa, Mortilla, Botte, Rogani, at Cantidàti Superiore; Ang mga [[Frazione|''frazione'']] ng Barone, Cannùli, Malèrba, at Rapone ay ganap nang nawalan ng populasyon at inabandona. == Mga monumento at tanawin == Sa makasaysayang sentro ng Savoca mayroong 17 simbahan noong sinaunang panahon, marami sa mga ito ay umiiral pa rin. == Kultura == === Edukasyon === Sa ''frazione'' ng Rina, mayroong isang elementarya at isang paaralang panggitna. [[File:Museo_di_savoca.jpg|link=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Museo_di_savoca.jpg|left|thumb|Museo ng Savoca, pamayanan ng San Michele]] ==== Museo ==== Ang museo ng kasaysayan at etnoantropolohiya ay matatagpuan sa makasaysayang sentro ng Savoca. Ang ilang mga siklo ng mundo ng mga magsasaka ay muling ginagaya doon. Posible ring makinig sa mga patotoo at mga lokal na awiting inaawit noong panahon ng gawaing pang-agrikultura. Ang lokal na kasaysayan ay itinatanghal din simula noong Gitnang Kapanahunan kasama ang eksibisyon ng mga manuskrito, larawan, kasuotan, mapa at eraldikong eskudo de armas. Ang isang seksiyon ay tumatalakay sa mga kilalang pamilya ng Savoca.<ref>{{Cita web|url=https://www.comune.savoca.me.it/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/39|titolo=}}</ref> == Ekonomiya == Ang ekonomiya nito ay pangunahing agrikultural, ngunit ngayon ay sumasaklaw na sa turismo sa kultura. Ang mga taniman ng [[sidro]], [[ubasan]], taniman ng [[olibo]], taniman ng prutas, puno ng [[almendras]], at mga gulay ay itinatanim, pati na rin ang mga baka, tupa, kambing, at baboy sa kanayunan. Mayroon ding maliliit na negosyong artisan na dalubhasa sa paggawa ng kahoy at mga lokal na produktong agrikultural, pati na rin ang mga gilingan ng langis ng oliba. Ang munisipalidad ay bahagi ng asosasyon ng ''[[I borghi più belli d'Italia]] (mga pinakamagandang nayon ng Italya)<ref>{{cita web|url=http://borghipiubelliditalia.it/project/savoca/|titolo=Savoca - I borghi più belli d'Italia|accesso=19 dicembre 2017}}</ref>'' at ng lugar panturista ng [[Valle d'Agrò.]] == Galeriya == <gallery> Talaksan:Savoca Chiesa San Michele.jpg|alt=San Michele Church|Simbahan ni San Michele Talaksan:The Godfather 86c1-525a2f9d606c.jpg|alt=Bar Vitelli featured in The Godfather|Itinampok na Bar Vitelli sa [[The Godfather]] </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|https://www.comune.savoca.me.it/}} {{In lang|it}} * {{OSM relation|39435}} {{Messina}}{{Lalawigan ng Messina}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]] [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 2n8budk75th0v3tdt08s9apjfz6dlcc 0 136328 2226015 2225788 2026-09-17T18:27:03Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2226015 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Torregrotta|official_name=Comune di Torregrotta|native_name={{native name|el|Τορρεγκρόττα}}|image_skyline=Torregrotta landscape.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Torregrotta-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|12|N|15|21|E|type:city(6,826)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Mesina|Mesina]] (ME)|established_date=October 21, 1923<ref name="coco13">{{Harvtxt|Coco|De Leo|Di Stefano|Pandolfo|1993|p. 13|}}.</ref>|frazioni=|mayor_party=|mayor=Antonino Caselli ([[Civic list (Italy)|civic list]]) since 13-10-2021|area_footnotes=<ref name= "template divisione amministrativa-superficie">{{cite web|url=http://www.istat.it/it/archivio/82599|title=Dati Istat 2011|access-date=May 22, 2014}}</ref>|area_total_km2=4.13|population_footnotes=<ref name= "template divisione amministrativa-abitanti">{{cite web|title=Istat official population estimates|url= https://demo.istat.it/app/?a=2023&i=D7B |accessdate=4 April 2024}}</ref>|population_demonym=Torresi|elevation_footnotes=|elevation_m=44|istat=|saint=[[Paulino ng Nola|San Paulino ng Nola]]|day=Hunyo 22|postal_code=98040|area_code=090|website={{official website|http://www.torregrotta.gov.it/}}|footnotes=}}Ang '''Torregrotta''' ([[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto|IPA]] : {{IPA|[tɔrre'grɔtta]}} ''Turri'' ([[Wikang Siciliano|Siciliano]]) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Mesina]], rehiyong awtonomo ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]]. Ito ay may 7,297 naninirahan.<ref name="template divisione amministrativa-abitanti"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://demo.istat.it/app/?a=2023&i=D7B "Istat official population estimates"]<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> Ang bayan, na matatagpuan 44 metro sa ibabaw ng antas ng dagat<ref name="alt">{{Cite web |title=Torregrotta: Clima e Dati Geografici |url=http://www.comuni-italiani.it/083/098/clima.html |access-date=9 January 2016}}</ref> sa [[Lambak ng Niceto]], ay nasa pagitan ng [[Dagat Tireno]] at ng mga unang burol ng [[Peloritani]].<ref name="maim12">{{Harvtxt|Maimone|1993|p=12}}.</ref> Sa simula ay itinayo noong medyebal na panahon bilang isang nayon ng kaharian ng Santa Maria della Scala,<ref>{{Harvtxt|Coco|De Leo|Di Stefano|Pandolfo|1993||pp=59-83}}.</ref> pagkatapos ng isang panahon ng pag-abandona,<ref name="coco70">{{Harvtxt|Coco|De Leo|Di Stefano|Pandolfo|1993||p=70}}.</ref> ito ay muling itinayo simula noong 1526.<ref name="coco69">{{Harvtxt|Coco|De Leo|Di Stefano|Pandolfo|1993||p=69}}.</ref> Sa simula ng ika-19 na siglo, ito ay naging isang submunisipalidad ng [[Roccavaldina]], kung saan ito ay nagkaroon ng awtonomikong pamamahala noong 1923.<ref>{{Harvtxt|Coco|De Leo|Di Stefano|Pandolfo|1993||pp=103-110}}.</ref><ref name="pan7">{{Harvtxt|Pandolfo|1999||p=7}}.</ref> Ang sentro noong ika-16 na siglo ay lumawak pangunahin mula sa ikalawang kalahati ng ika-19 na siglo pataas.<ref name="coco104">{{Harvtxt|Coco|De Leo|Di Stefano|Pandolfo|1993||p=104}}.</ref> Isang sentro na makasaysayang nauugnay sa agrikultura,<ref name="maim26.27">{{Harvtxt|Maimone|1993|pp=26-27}}.</ref><ref name="mini6.72">{{Harvtxt|Ministeri|2009|pp=6-7}}.</ref> ang lugar ng pinagmulan ng [[sbergia]],<ref name="maim47">{{Harvtxt|Maimone|1993|p=47}}.</ref> nawala na nito ang tradisyonal na papel sa agrikultura pabor sa [[Tersiyaryong sektor ng ekonomiya|tersiyaryong sektor]].<ref name="mini6.7">{{Harvtxt|Ministeri|2009|pp=6-7}}.</ref><ref name="maim27">{{Harvtxt|Maimone|1993|p=27}}.</ref> Ang industriya ng pagkuha at pagproseso ng luwad ay nagkaroon ng ilang pag-unlad noong ika-20 siglo,<ref name="maim272">{{Harvtxt|Maimone|1993|p=27}}.</ref> ngunit halos tuluyang naglaho noong dekada 2000.<ref name="gazlaterizi">{{cite news |author=Veronica D'Amico |date=5 March 2013 |title=Crisi dei laterizi. Molti stabilimenti chiusi e impianti fatiscenti |periodical=[[Gazzetta del Sud]] |publisher=Società Editrice Sud}}</ref> Nangingibabaw ang mga katamtaman at maliliit na negosyong artesano.<ref name="cifre2010">{{Cite journal |last=AA. VV. |date=2010 |title=Messina in cifre. Edizione 2010 |url=http://www4.istat.it/it/files/2011/07/Messina-in-Cifre_DEF.pdf |publisher=Ufficio Territoriale del Governo di Messina |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304104706/http://www4.istat.it/it/files/2011/07/Messina-in-Cifre_DEF.pdf |archive-date=4 March 2016 |access-date=2 November 2015}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Bibliograpiya == * {{Cite book |last=Coco |first=Angelo |title=Torregrotta, una storia ricostruita |last2=De Leo |first2=Nino |last3=Di Stefano |first3=Pietro |last4=Pandolfo |first4=Pippo |publisher=EDAS |year=1993 |isbn=88-7820-080-8 |location=Messina |language=Italian |trans-title=Torregrotta, a reconstructed history}} * {{Cite book |last=Coco |first=Vincenzo |title=Il Consiglio Comunale di Torregrotta. Dall'autonomia ai nostri giorni |publisher=Lombardo Edizioni |year=2022 |isbn=979-12-80566-18-8 |location=Milazzo |language=Italian |trans-title=The Torregrotta Municipal Council: From autonomy to the present day}} * {{Cite book |last=Pandolfo |first=Pippo |title=Torregrotta |publisher=Editoriale Centonove |year=1999 |location=Messina |language=Italian |trans-title=Torregrotta}} * {{Cite book |last=Pandolfo |first=Pippo |title=Torregrotta, finestra sul mare di Ulisse |publisher=Krea |year=2002 |location=Palermo |language=Italian |trans-title=Torregrotta, window on Ulysses' sea}} * {{Cite book |last=Basile |first=P. Nino |title=San Paolino di Nola, Patrono di Torregrotta |publisher=Parrocchia San Paolino V. |year=2007 |location=Torregrotta |language=Italian |trans-title=Saint Paulinus of Nola, Patron of Torregrotta}} * {{Cite book |last=Saporetti |first=Claudio |title=Diana Facellina. Un mistero Siciliano |publisher=Editrice Pungitopo |year=2008 |isbn=978-88-89244-22-7 |location=Marina di Patti |language=Italian |trans-title=Diana Facellina: A Sicilian mystery}} * {{Cite book |last=Scoglio |first=Guglielmo |title=Enigmi Siciliani |publisher=Phasar Edizioni |year=2013 |isbn=978-88-6358-205-5 |location=Firenze |language=Italian |trans-title=Sicilian Enigmas}} * {{Cite book |last=Micale |first=Antonino |title=San Pier Niceto, avvenimenti e personaggi |publisher=Media Editoriale |year=2011 |isbn=978-88-905992-2-4 |language=Italian |trans-title=San Pier Niceto, events and figures}} * {{Cite book |last=Gazzara |first=Piero |title=Archivio Storico Romettese |publisher=Editrice UNI service |year=2006 |isbn=978-88-88859-84-2 |volume=1 |location=Trento |language=Italian |trans-title=Rometta Historical Archive |chapter=La donazione di Re Guglielmo II |trans-chapter=The donation of King William II}} * {{Cite book |last=Scoglio |first=Guglielmo |title=Monforte S.G. e il suo territorio nel medioevo |publisher=Editrice UNI service |year=2007 |isbn=978-88-6178-049-1 |volume=parte seconda |location=Trento |language=Italian |trans-title=Monforte S.G. and its territory in the Middle Ages}} * {{Cite book |last=Di Vita |first=Giuseppe |url=https://www.archive.org/stream/dizionariogeogr00vitagoog |title=Dizionario geografico dei comuni della Sicilia e delle frazioni comunali: con notizie storiche |publisher=ediz. F. Pravatà |year=1906 |location=Palermo |language=Italian |trans-title=Geographical dictionary of Sicilian municipalities and municipal fractions: with historical notes}} * {{Cite book |last=Ministeri |first=Michele |url=http://www.torregrotta.gov.it/wp-content/uploads/2016/11/RELAZIONE-TECNICA.pdf |title=Progetto di massima del P.R.G. - Relazione tecnica |publisher=Comune di Torregrotta |year=2009 |language=Italian |trans-title=Preliminary P.R.G. Project - Technical Report |access-date=3 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161105033338/http://www.torregrotta.gov.it/wp-content/uploads/2016/11/RELAZIONE-TECNICA.pdf |archive-date=November 5, 2016 |url-status=dead}} * {{Cite book |last=Maimone |first=Andrea |url=http://www.torregrotta.gov.it/wp-content/uploads/2016/11/Studio_agricolo_forestale_Relazione-tecnica-1993.pdf |title=Studio agricolo forestale del territorio comunale |publisher=Comune di Torregrotta |year=1993 |language=Italian |trans-title=Agricultural and forestry study of the municipal territory |access-date=19 October 2012 |archive-date=5 Nobiyembre 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161105033854/http://www.torregrotta.gov.it/wp-content/uploads/2016/11/Studio_agricolo_forestale_Relazione-tecnica-1993.pdf |url-status=dead }} * {{Cite book |last=Pinizzotto |first=Vincenzo |url=http://www.torregrotta.gov.it/wp-content/uploads/2016/11/Relazione-Geologica-2005.pdf |title=Studio geologico-tecnico a supporto del P.R.G. |publisher=Comune di Torregrotta |year=2005 |language=Italian |trans-title=Geological-technical study in support of the P.R.G. |access-date=19 October 2012 |archive-date=5 Nobiyembre 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161105033539/http://www.torregrotta.gov.it/wp-content/uploads/2016/11/Relazione-Geologica-2005.pdf |url-status=dead }} * {{Cite book |last=Crisafulli |first=Mario |url=http://spazioinwind.libero.it/claudioitaliano/ambiente_sicilia_nord_est.htm |title=Aspetti storici, etno-antropologici, e naturalistici presso le foci del Muto e del Niceto |date= |publisher=Legambiente Tirreno |language=Italian |trans-title=Historical, ethno-anthropological, and naturalistic aspects at the mouths of the Muto and Niceto |access-date=19 October 2012}} * {{Cite book |last=Various authors |url=http://www.sitr.regione.sicilia.it/pai/CD_PAI/BACINO_004_NICETO/RELAZIONE_BAC.NICETO.zip |title=Bacino idrografico della fiumara di Niceto |publisher=Regione Siciliana |year=2004 |language=Italian |trans-title=Niceto River hydrographic basin |access-date=3 November 2012 |archive-date=21 Hunyo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621150619/http://www.sitr.regione.sicilia.it/pai/CD_PAI/BACINO_004_NICETO/RELAZIONE_BAC.NICETO.zip |url-status=dead }} == Mga panlabas na link == * [https://www.comune.torregrotta.me.it// Opisyal na website] {{Lalawigan ng Messina}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Sicily]] [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Griyego]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] prj1v4ik6k2k6fou2mjdkazhzex9lfo 0 136372 2225990 2176879 2026-09-17T15:59:40Z Ryomaandres 8044 2225990 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Corleone|official_name=Città di Corleone|native_name={{lang|scn|Cunigghiuni}} / {{nativename|scn|Curliuni}}|image_skyline=Corleone.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Corleone-Stemma.png|shield_alt=|image_map=Map of comune of Corleone (metropolitan city of Palermo, region Sicily, Italy).svg|map_alt=|map_caption=Corleone sa loob ng<br>[[Kalakhang Lungsod ng Palermo]]|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|49|N|13|18|E|region:IT_type:city(11355)|display=ti}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Palermo|Palermo]] (PA)|frazioni=[[Ficuzza]], Contrada Belvedere, Contrada Chiosi, Contrada Giammaria|mayor_party=|mayor=Nicolò Nicolosi|area_total_km2=229.45|population_footnotes=|population_demonym=Corleonese(i)|elevation_footnotes=|elevation_m=600|saint=[[Santa Leoluca]]|day=Marso 1|postal_code=90034|area_code=091|website={{official website|http://www.comune.corleone.pa.it/}}|footnotes=}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Ang '''Corleone''' (Italyano: [korleˈoːne]; {{Lang-scn|Cunigghiuni}} [kʊnɪɟˈɟuːnɪ] o {{Lang|scn|Curliuni}} [kʊɾlɪˈuːnɪ]) ay isang bayan at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) na may 11,158 naninirahan sa [[Kalakhang Lungsod ng Palermo]], rehiyon ng [[Sicilia]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]]. Ilang mga boss ng [[Sicilianong Mafia|Mafia]] ang nagmula sa Corleone, kabilang sina [[Tommy Gagliano]], [[Gaetano Reina]], [[Jack Dragna]], [[Giuseppe Morello]], [[Michele Navarra]], [[Luciano Liggio|Luciano Leggio]], [[Leoluca Bagarella]], [[Salvatore Riina]], at [[Bernardo Provenzano]]. Ito rin ang lugar ng kapanganakan ng ilang kathang-isip na mga tauhan sa nobelang ''[[The Godfather (nobela)|The Godfather]]'' ni [[Mario Puzo]] noong 1969, kasama ang eponimong si [[Vito Corleone|Vito (Andolini) Corleone]]. Ang lokal na angkan ng mafia, ang [[Angkang Mafia ng Corleonesi|Corleonesi]], ang namuno sa Mafia noong dekada '80 at '90, at sila ang pinakamarahas at walang-awa na grupo na kailanman kumuha ng kontrol sa organisasyon. Ang munisipalidad ng Corleone ay may lawak na {{Convert|22912|ha|acre}} na may densidad ng populasyon na 49 na naninirahan bawat kilometro kuwadrado. Ito ay matatagpuan sa isang panloob na lugar ng bundok, sa lambak sa pagitan ng Rocca di Maschi, ng Castello Soprano, at ng Castello Sottano. Ang Corleone ay matatagpuan sa {{Convert|542|m|ft}} sa itaas ng antas ng dagat. == Pinagmulan ng pangalan == Hindi tiyak ang pinagmulan ng pangalang Corleone, at sumailalim sa ilang mga pagkakaiba-iba: mula sa isang hipotetikal na Griyego-Bisantino na χώραλέων (chṓraléōn, ang "bansa ng Leone" na binubuo ng ''chṓra'', "bansa" sa kahulugan ng "teritoryo"<ref>chóra, territorio esterno alla πόλις (pólis, la città) alla quale fornisce i mezzi di sostentamento ed è sotto la sua amministrazione politica e giuridica</ref> at mula sa léo̱n, "Leone" bilang isang personal na pangalan) hanggang sa Latin na ''Curilionum'' hanggang sa Normandong ''Coraigliòn'', mula sa Aragones na ''Conillon'', hanggang sa mga lipas na ngayong Italyanong anyong ''Coriglione'' at Coniglione, na kahanay ng Sicilianong ''Cunigghiuni''. Ang anyong ''Corleone'' ay pinatunayan mula 1556, ngunit hanggang sa ikalabinsiyam na siglo ang mas lumang anyong ''Coriglione'' ay ginagamit pa rin.<ref>{{Cita libro |url=https://books.google.it/books?id=dfq9YziNcP8C&pg=PA219&hl=it |p=219 |titolo=Storia dei musulmani di Sicilia scritta da Michele Amari: Vol. 3, parte 1 |accesso=16 gennaio 2023 |data=1868 |editore=F. Le Monnier |lingua=it}}</ref> == Kasaysayan == === Sinaunang panahon === Ang lugar ng Corleone ay tinitirhan na simula pa noong sinaunang panahon. Natukoy ng mga pananaliksik ang maraming pamayanan na nakakalat sa paligid ng dalawang pangunahing sentro: ang Pietralunga at La Vecchia. Ang pangalang ito ay tumutukoy sa isang bundok na tumataas nang humigit-kumulang 1,000 metro sa ibabaw ng antas ng dagat at humigit-kumulang dalawang kilometro mula sa kasalukuyang bayan. Ang lugar ng Pietralunga ay tinirhan mula noong Huling Neolitiko hanggang sa buong [[Panahong Tanso]] (ang pagkakaroon ng isang hugis-kampanilya na sisidlan na pinalamutian ng pointillé), habang ang lugar na "Vecchia", na ang toponym ay nagpapahiwatig ng terminong "lungsod" sa halip na "bundok," gaya ng hinuha ni Trasselli, ay tinirhan na simula pa noong Gitnang Kapanahunan (ang pagkakaroon ng isang kahanga-hangang kastilyo na may mga nakausling tore, na natuklasan kamakailan), bagaman ang pinakamahalagang pamayanan ay nagmula pa sa mga panahong Arkaiko at Klasiko. «Ang ilang materyales na nagmula pa noong panahon ng Helenistiko na natagpuan sa lugar ay sumuporta sa teorya ng pagtukoy sa sinaunang pamayanan na matatagpuan sa Vecchia sa Schera nina [[Ciceron]], [[Cluverio]] at [[Ptolomeo]], kahit na ang mga labi ng arkeolohiya na pinagbabatayan ng teoryang ito ay masyadong mahina pa rin» (D'Angelo - Spatafora). == Mga kilalang mamamayan == * [[Bernardo ng Corleone|San Bernardo ng Corleone]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{In lang|it}} [http://www.comune.corleone.pa.it/ Corleone official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201124173936/http://comune.corleone.pa.it/ |date=2020-11-24 }} * {{In lang|it}} [http://www.comuni-italiani.it/082/034/ Corleone on comuni-italiani.it] {{Lalawigan ng Palermo}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] kitkctta5rspf7w2ehxsye3uwoxmem4 0 143850 2226016 2225168 2026-09-17T18:40:16Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2226016 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Trezzo sull'Adda|official_name=Città di Trezzo sull'Adda|native_name=|image_skyline=Downtown Trezzo sull'Adda.jpg|imagesize=|image_alt=A small silver hatchback going around a roundabout in the foreground with a two-story tile-roofed building behind it. On the left side of a street leading into the roundabout from the background is brick campanile rising against a clear blue sky. There are signs in Italian and a crosswalk just behind the roundabout.|image_caption=Piazza Nazionale at Chiesa Santi Gervasio e Protasio|image_shield=Trezzo sull'Adda-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|36|N|9|31|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Lombardia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Milan|Milan]] (MI)|frazioni=Cascina Figini, Concesa|mayor_party=|mayor=Diego Torri|area_footnotes=|area_total_km2=13.05|population_footnotes=|population_demonym=Trezzesi|elevation_footnotes=|elevation_m=187|istat=|saint=[[San Cayetano]]|day=Agosto 7|postal_code=20056|area_code=02|website={{official website|http://www.comune.trezzosulladda.mi.it/}}|footnotes=}}Ang '''Trezzo sull'Adda''' ([[Diyalektong Milanes|Milanes]]: {{Lang|lmo|Trezz}} {{IPA|lmo|ˈtrɛts|}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Milan]] sa rehiyon ng [[Lombardia]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Milan]] sa [[Adda (Ilog)|Ilog Adda]]. Nagsisimula ang kanal ng [[Naviglio Martesana]] mula sa Adda sa teritoryo ng Trezzo. Ang Trezzo sull'Adda ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cornate d'Adda]], [[Bottanuco]], [[Capriate San Gervasio]], [[Busnago]], [[Grezzago]], at [[Vaprio d'Adda]]. Natanggap ng Trezzo ang onoraryong titulong ng lungsod sa pamamagitan ng isang dekreto ng pangulo noong Hulyo 8, 2008. == Mga pangunahing tanawin == Ang pangunahing atraksyon ng Trezzo ay ang [[Kastilyong Visconti (Trezzo sull'Adda)|napakalaking kastilyo]] na pagmamay-ari ng pamilyang Visconti noong ika-14 na siglo. Protektado ng Adda sa magkabilang panig, mayroon itong {{Convert|42|m|ft|adj=on}} mataas na kuwadradong tore sa pangatlo. Ang pinatibay na tulay nito (tingnan ang [[Tulay ng Trezzo sull'Adda]]) ay {{Convert|72|m|ft}} ang haba, ang pinakamahabang tulay sa loob ng ilang siglo, na itinayo sa tatlong magkakaibang antas, na umaabot sa {{Convert|25|m|ft}} sa ibabaw ng tubig. [[File:Castello_di_Trezzo1.JPG|left|thumb|220x220px| Ang Kastilyong Visconti sa Trezzo.]] == Kambal na bayan == Ang Trezzo sull'Adda ay [[Kinakapatid na lungsod|ikinambal]] sa: * {{Flagicon|Italy}}[[Cevo]], Italya == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons}} * [http://www.comune.trezzosulladda.mi.it/ Opisyal na website] * [http://www.italiadiscovery.it/news/lombardia/milano/trezzo_sull_adda/il_castello_di_trezzo_d_adda/1003.php Pahina tungkol sa kastilyo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111001133904/http://www.italiadiscovery.it/news/lombardia/milano/trezzo_sull_adda/il_castello_di_trezzo_d_adda/1003.php |date=2011-10-01 }} {{In lang|it}} * [http://storialocale.comune.trezzosulladda.mi.it/ Pahina tungkol sa mga monumento sa Trezzo] {{In lang|it}} {{Lalawigan ng Milan}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 6a3zvhts0wsniq600yncs978wrvln3b 0 143853 2226017 2225186 2026-09-17T18:45:51Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2226017 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Truccazzano|official_name=Comune di Truccazzano|native_name=|image_skyline=002TruccazzanoSMichele.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=Simbahang parokya ng San Miguel|image_shield=Truccazzano-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|29|N|9|28|E|type:city(4,830)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Lombardia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Milan|Milan]] (MI)|frazioni=Albignano, Cavaione, Corneliano Bertario, Incugnate|mayor_party=|mayor=mula 2009 Vittorio Angelo Sartirana|area_footnotes=|area_total_km2=22.2|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=20060|area_code=02|website={{official website|http://temi.provincia.mi.it/comuni/truccazzano/}}|footnotes=}}Ang '''Truccazzano''' ([[Wikang Lombardo|Lombardo]]: ''Truccazzan'' [trykaˈsãː]) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Milan]] sa rehiyon ng [[Lombardia]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|25|km|mi|0}} silangan ng [[Milan]]. Ang pinakamalapit na bayan ay ang [[Rivolta d'Adda]], na mga 4 na kilometro ang layo at tumatagal ng humigit-kumulang 7 minuto sa pamamagitan ng bus. == Simbolo == Ang eskudo de armas ng munisipyo at ang gonfalon ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong Abril 10, 1954.<ref>{{cita web|titolo=Trucazzano|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?402|sito=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> Ang tore sa eskudo de armas ay tumutukoy sa pagkakaroon ng ilang mga guho noong medyebal na panahon sa lugar, na binubuo ng mga labi ng isang lumang depensa at toreng bantayan na matatagpuan malapit sa Adda; ang mga bituin ay kumakatawan sa tatlong ''[[frazione]]'' ng Albignano, Cavaione, at Corneliano Bertario.<ref>{{Cita web|url=https://www.cittametropolitana.mi.it/export/sites/default/portale/territorio/comuni/Truccazzano/|titolo=Comune di Truccazzano|accesso=2022-09-08|sito=Città metropolitana di Milano}}</ref> Ang gonfalon ay isang bandila na nahahati sa pula at puti<ref>{{Cita web|url=https://patrimonioacs.cultura.gov.it/patrimonio/bc7ceb5b-75f5-4254-a476-8ae69a890a77/1809-trucazzano|titolo=Bozzetti di stemma e gonfalone del Comune di Trucazzano|accesso=26 settembre 2024|sito=ACS, Raccolta dei disegni degli stemmi di comuni e città}}</ref> == Heograpiya == Kabilang sa teritoryo ng munisipyo ang [[Pamayanang pantao|bayan]] ng Truccazzano, ang mga ''frazione'' ng [[Albignano]], [[Cavaione]], at [[Corneliano Bertario]], at ang mga [[lokalidad]] ng Cascina Rosina, Cascina Rossa, at Incugnate.<ref>{{Cita web|url=http://dawinci.istat.it/daWinci/jsp/MD/dawinciMD.jsp?a1=m0GG0c0I0&a2=mG0Y8048f8&n=1UH90T081B52S&v=1UH08207RH5000000|titolo=ISTAT - Dettaglio località abitate|accesso=5 marzo 2012|dataarchivio=11 giugno 2012|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20120611110311/http://dawinci.istat.it/daWinci/jsp/MD/dawinciMD.jsp?a1=m0GG0c0I0&a2=mG0Y8048f8&n=1UH90T081B52S&v=1UH08207RH5000000|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120611110311/http://dawinci.istat.it/daWinci/jsp/MD/dawinciMD.jsp?a1=m0GG0c0I0&a2=mG0Y8048f8&n=1UH90T081B52S&v=1UH08207RH5000000 |date=2012-06-11 }}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://temi.provincia.mi.it/comuni/truccazzano/ temi.provincia.mi.it/comuni/truccazzano/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051227141917/http://temi.provincia.mi.it/comuni/truccazzano/ |date=2005-12-27 }} {{Lalawigan ng Milan}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] qiz3g8tku0fi8cqxvl2iatihbxbzfro 0 155847 2225949 2027265 2026-09-17T14:26:08Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Pompei]] sa [[Pompeya, Campania]] 2027265 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pompei|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Napoles|Napoles]] (NA)|website={{Official website|http://www.comune.pompei.na.it/}}|area_code=081|postal_code=80045, 80040|day=Mayo 8|saint=Beata Vergine del Rosario|elevation_m=14|elevation_footnotes=|population_demonym=Pompeiani|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=12|area_footnotes=|mayor=Sergio Amitrano|mayor_party=|frazioni=Messigno, Messigno, Ponte Nuovo, Treponti, Fontanelle, Parrelle, Ponte Izzo, Ponte Persica, Fossavalle, Chiesa della Giuliana|region=[[Campania]]|official_name=|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|44|57|N|14|30|02|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_size=75px|image_shield=Pompei-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Campanile Pompei 08 - Vs Vesuvio.jpg|native_name={{native name|nap|Pumpeje}}|footnotes=}}Ang '''Pompeya''' o '''Pompei''' (Italyano: [pomˈpɛi] ; {{Lang-nap|Pumpeje}} [pumˈbɛːjə]) ay isang lungsod at ''[[komuna]]'' sa [[Kalakhang Lungsod ng Napoles]] sa Italya, tahanan ng mga sinaunang Romanong guho ng [[Pompeya]] na bahagi ng mga [[Pandaigdigang Pamanang Pook|Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO]]. == Kasaysayan == Ang modernong Pompei ay itinatag noong 1891 pagkatapos ng pagtatayo ng [[Dambana ng Birhen ng Rosaryo ng Pompei]] ng abogadong si [[Bartolo Longo]]. == Heograpiya == Ang bayan ng Pompei ay matatagpuan sa silangang hangganan ng lalawigan nito, at ang lugar ng lungsod ay kadikit sa [[Scafati]], sa [[Lalawigan ng Salerno]]. Ito ay may hangganan din sa [[Torre Annunziata]], [[Castellammare di Stabia]], [[Boscoreale]], [[Santa Maria la Carità]], at [[Sant'Antonio Abate]]. == Mga kambal-bayan == {{div col|colwidth=20em}} *{{flagicon|KOR}} [[Gyeongju]], Timog Korea *{{flagicon|ITA}} [[Latiano]], Italya *{{flagicon|ITA}} [[Noto]], Italya *{{flagicon|ESP}} [[Tarragona]], Espanya *{{flagicon|CHN}} [[Xi'an]], Tsina {{div col end}} == Galeriya == <gallery widths="150"> Talaksan:Santuario Pompei 01 - Esterni.jpg|Santuwaryo ng Pompei Talaksan:Napoli pompei 023.JPG|Mga Romanong guho ng Pompeya Talaksan:Citrus store at Pompeii.JPG|Isang tindahan ng citrus sa isang sentrong kalsada Talaksan:Pompei 25-4-08 064.jpg|Ang estasyon ng riles ng FS </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.pompei.na.it/ Opisyal na website] * [http://www.pompeiturismo.it Impormasyon sa Turismo sa Pompei] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190405023659/http://www.pompeiturismo.it/ |date=2019-04-05 }} * [https://web.archive.org/web/20081023154833/http://www.guidepompei.com/en/ Opisyal na mga gabay sa paglilibot ng Pompei] * [https://web.archive.org/web/20120910024507/http://www.paesaggioitaliano.eu/gallery/pompei/index.php Photo Gallery ni Leonardo Bellotti] {{In lang|it}} h8r6bh0bjw76oo9txu4w2c7qnez2mb2 2225952 2225949 2026-09-17T14:28:05Z Ryomaandres 8044 2225952 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pompei|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Napoles|Napoles]] (NA)|website={{Official website|http://www.comune.pompei.na.it/}}|area_code=081|postal_code=80045, 80040|day=Mayo 8|saint=Beata Vergine del Rosario|elevation_m=14|elevation_footnotes=|population_demonym=Pompeiani|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=12|area_footnotes=|mayor=Sergio Amitrano|mayor_party=|frazioni=Messigno, Messigno, Ponte Nuovo, Treponti, Fontanelle, Parrelle, Ponte Izzo, Ponte Persica, Fossavalle, Chiesa della Giuliana|region=[[Campania]]|official_name=|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|44|57|N|14|30|02|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_size=75px|image_shield=Pompei-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Campanile Pompei 08 - Vs Vesuvio.jpg|native_name={{native name|nap|Pumpeje}}|footnotes=}}Ang '''Pompeya''' o '''Pompei''' (Italyano: [pomˈpɛi] ; {{Lang-nap|Pumpeje}} [pumˈbɛːjə]) ay isang lungsod at ''[[komuna]]'' sa [[Kalakhang Lungsod ng Napoles]] sa Italya, tahanan ng mga sinaunang Romanong guho ng [[Pompeya]] na bahagi ng mga [[Pandaigdigang Pamanang Pook|Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO]]. == Kasaysayan == Ang modernong Pompei ay itinatag noong 1891 pagkatapos ng pagtatayo ng [[Dambana ng Birhen ng Rosaryo ng Pompei]] ng abogadong si [[Bartolo Longo]]. == Simbolo == Ang eskudo de armas ng munisipalidad ng Pompeii ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Maharlikang Dekreto noong Mayo 30, 1929.<ref name="ACS" /> == Heograpiya == Ang bayan ng Pompei ay matatagpuan sa silangang hangganan ng lalawigan nito, at ang lugar ng lungsod ay kadikit sa [[Scafati]], sa [[Lalawigan ng Salerno]]. Ito ay may hangganan din sa [[Torre Annunziata]], [[Castellammare di Stabia]], [[Boscoreale]], [[Santa Maria la Carità]], at [[Sant'Antonio Abate]]. == Mga kambal-bayan == {{div col|colwidth=20em}} *{{flagicon|KOR}} [[Gyeongju]], Timog Korea *{{flagicon|ITA}} [[Latiano]], Italya *{{flagicon|ITA}} [[Noto]], Italya *{{flagicon|ESP}} [[Tarragona]], Espanya *{{flagicon|CHN}} [[Xi'an]], Tsina {{div col end}} == Galeriya == <gallery widths="150"> Talaksan:Santuario Pompei 01 - Esterni.jpg|Santuwaryo ng Pompei Talaksan:Napoli pompei 023.JPG|Mga Romanong guho ng Pompeya Talaksan:Citrus store at Pompeii.JPG|Isang tindahan ng citrus sa isang sentrong kalsada Talaksan:Pompei 25-4-08 064.jpg|Ang estasyon ng riles ng FS </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.pompei.na.it/ Opisyal na website] * [http://www.pompeiturismo.it Impormasyon sa Turismo sa Pompei] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190405023659/http://www.pompeiturismo.it/ |date=2019-04-05 }} * [https://web.archive.org/web/20081023154833/http://www.guidepompei.com/en/ Opisyal na mga gabay sa paglilibot ng Pompei] * [https://web.archive.org/web/20120910024507/http://www.paesaggioitaliano.eu/gallery/pompei/index.php Photo Gallery ni Leonardo Bellotti] {{In lang|it}} f4sshx0ow3ot8knpg00230bk8w67k8a 2225953 2225952 2026-09-17T14:28:30Z Ryomaandres 8044 2225953 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pompei|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Napoles|Napoles]] (NA)|website={{Official website|http://www.comune.pompei.na.it/}}|area_code=081|postal_code=80045, 80040|day=Mayo 8|saint=Beata Vergine del Rosario|elevation_m=14|elevation_footnotes=|population_demonym=Pompeiani|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=12|area_footnotes=|mayor=Sergio Amitrano|mayor_party=|frazioni=Messigno, Messigno, Ponte Nuovo, Treponti, Fontanelle, Parrelle, Ponte Izzo, Ponte Persica, Fossavalle, Chiesa della Giuliana|region=[[Campania]]|official_name=|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|40|44|57|N|14|30|02|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_size=75px|image_shield=Pompei-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Campanile Pompei 08 - Vs Vesuvio.jpg|native_name={{native name|nap|Pumpeje}}|footnotes=}}Ang '''Pompeya''' o '''Pompei''' (Italyano: [pomˈpɛi] ; {{Lang-nap|Pumpeje}} [pumˈbɛːjə]) ay isang lungsod at ''[[komuna]]'' sa [[Kalakhang Lungsod ng Napoles]] sa Italya, tahanan ng mga sinaunang Romanong guho ng [[Pompeya]] na bahagi ng mga [[Pandaigdigang Pamanang Pook|Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO]]. == Kasaysayan == Ang modernong Pompei ay itinatag noong 1891 pagkatapos ng pagtatayo ng [[Dambana ng Birhen ng Rosaryo ng Pompei]] ng abogadong si [[Bartolo Longo]]. == Simbolo == Ang eskudo de armas ng munisipalidad ng Pompeii ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Maharlikang Dekreto noong Mayo 30, 1929.<ref name="ACS" /> == Heograpiya == Ang bayan ng Pompei ay matatagpuan sa silangang hangganan ng lalawigan nito, at ang lugar ng lungsod ay kadikit sa [[Scafati]], sa [[Lalawigan ng Salerno]]. Ito ay may hangganan din sa [[Torre Annunziata]], [[Castellammare di Stabia]], [[Boscoreale]], [[Santa Maria la Carità]], at [[Sant'Antonio Abate]]. == Mga kambal-bayan == {{div col|colwidth=20em}} *{{flagicon|KOR}} [[Gyeongju]], Timog Korea *{{flagicon|ITA}} [[Latiano]], Italya *{{flagicon|ITA}} [[Noto]], Italya *{{flagicon|ESP}} [[Tarragona]], Espanya *{{flagicon|CHN}} [[Xi'an]], Tsina {{div col end}} == Galeriya == <gallery widths="150"> Talaksan:Santuario Pompei 01 - Esterni.jpg|Santuwaryo ng Pompei Talaksan:Napoli pompei 023.JPG|Mga Romanong guho ng Pompeya Talaksan:Citrus store at Pompeii.JPG|Isang tindahan ng citrus sa isang sentrong kalsada Talaksan:Pompei 25-4-08 064.jpg|Ang estasyon ng riles ng FS </gallery> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.pompei.na.it/ Opisyal na website] * [http://www.pompeiturismo.it Impormasyon sa Turismo sa Pompei] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190405023659/http://www.pompeiturismo.it/ |date=2019-04-05 }} * [https://web.archive.org/web/20081023154833/http://www.guidepompei.com/en/ Opisyal na mga gabay sa paglilibot ng Pompei] * [https://web.archive.org/web/20120910024507/http://www.paesaggioitaliano.eu/gallery/pompei/index.php Photo Gallery ni Leonardo Bellotti] {{In lang|it}} {{Kalakhang Lungsod ng Napoles}} 5nk3gx6i60w8zx1mehx2ghzbx475ezd 0 159742 2226035 2124636 2026-09-18T00:12:13Z Ryomaandres 8044 2226035 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Aosta|frazioni=Arpuilles, Beauregard, Bibian, Bioulaz, Borgnalle, Brenloz, Busséyaz, Cache, La Combe, Les Capucins, Chabloz, Champailler, Collignon, Cossan, Cotreau, Duvet, Entrebin, Excenex, Les Fourches, Laravoire, Montfleury, Movisod, Pallin, Papet, Pléod, Porossan, La Riondaz, La Rochère, Roppoz, Saraillon, Saumont, Seyssinod, Signayes, Talapé, Tsanté, Tzambarlet, Vignole|website={{official website|http://www.comune.aosta.it}}|area_code=0165|postal_code=11100|day=Setyembre 7|saint=[[San Grato]]|elevation_m=583|elevation_footnotes=|population_footnotes=<ref>[http://demo.istat.it/bilmens2013gen/query1.php?lingua=ita&allrp=4&Pro=7&periodo=11&submit=Tavola Bilancio demografico Anno 2013 Novembre (dati provvisori). Provincia: Valle d'Aosta/Vallée d'Aoste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304062955/http://demo.istat.it/bilmens2013gen/query1.php?lingua=ita&allrp=4&Pro=7&periodo=11&submit=Tavola |date=2016-03-04 }}, [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=21.37|area_footnotes=|mayor=[[Gianni Nuti]]|mayor_party=[[Independent politician|Ind.]]|region=[[Lambak Aosta]]|official_name=Città di Aosta<br />Ville d'Aoste|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|45|44|N|7|19|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|image_shield=Blason ville It Aoste.svg|image_caption=Tanaw ng Aosta mula sa himpapawid|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Aosta and mountains.jpg|footnotes=}}Ang '''Aosta''' (Italyano: [aˈɔsta]; {{Lang-fr|Aoste}} {{IPA-fr|ɔst|}}, {{Efn|In [[Aostan French]]; {{IPA-fr|aɔst|}} in [[Standard French]].<ref>{{cite book|author=Jean-Marie Pierret|title=Phonétique historique du français et notions de phonétique générale|language=fr|publisher=Peeters|location=Louvain-la-Neuve|year=1994|page=104}}</ref>}} <small>dating {{Lang|fr|Aouste}}</small> ; Francoprovençal: ''Aoûta''  [aˈuta], ''Veulla'' [ˈVəla] o ''Ouhta'' [ˈUhta]; {{Lang-la|Augusta Praetoria Salassorum}}; Walser ; {{Lang-pms|Osta}}) ay ang kabisera ng [[Lambak Aosta]], isang [[Mga rehiyon ng Italya|rehiyong]] bilingual sa [[Italya]]nong [[Alpes]], {{Convert|110|km|mi}} hilaga-hilagang-kanluran ng [[Lungsod ng Turin|Turin]]. Matatagpuan ito malapit sa pasukang Italyano sa [[Lagusang Mont Blanc]], sa pagtatagpo ng [[Buthier]] at ng [[Dora Baltea]], at sa pagtatagpo ng mga ruta ng [[Dakilang Daang San Bernardo|Dakila]] at [[Munting Daang San Bernardo]]. == Heograpiyang pisikal == === Teritoryo === Ang lungsod ng Aosta ay matatagpuan humigit-kumulang sa sentrong heograpikal ng Lambak ng Aosta, sa gitna ng ''[[Plaine (Valle d'Aosta)|plaine]]'' o kapatagan, ang kapatagan kung saan dumadaloy ang pangunahing ilog ng rehiyon, ang [[Dora Baltea]]. Ang lungsod ay pinangungunahan ng mga kahanga-hangang bundok, kabilang ang [[Becca di Nona]], [[Monte Emilius]], [[Pointe de Chaligne]], at [[Becca di Viou]], at tinatawid mula hilaga hanggang timog, sa antas ng [[Arko ng Augusto (Aosta)|Arko ng Augusto]], ng Ilog [[Buthier]], ang pangunahing sanga ng Dora Baltea. == Mga kilalang mamamayan == * [[Anselmo ng Canterbury]] (1033-1109), [[arsobispo ng Canterbury]] mula 1093 hanggang 1109. * [[Xavier de Maistre]] (1763–1852), manunulat ng ''Le lépreux de la cité d'Aoste'' ("Ang ketongin mula sa Aosta", 1811) * [[Roberta Brunet]] (1965-), atleta == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} <references group="lower-alpha" />{{Mga komuna ng Lambak Aosta}} ly8u92e6bxybx1yac8i3viml5l4xnkm 10 159956 2225980 1325181 2026-09-17T15:07:20Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Padron:Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] 2225980 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Padron:Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] 6ud88dfrae8lsethrtxzvqvallii6nl 0 160609 2225943 2083743 2026-09-17T14:15:42Z Ryomaandres 8044 2225943 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya |name = Laureana di Borrello |established_title = Pagkatatag |established_date = |nickname = |motto = |website = http://www.comune.laureanadiborrello.rc.it |image_skyline = Laureana di Borrello - panorama l.jpg |image_flag = |image_shield = Laureana di Borrello-Stemma.png |subdivision_type = Country |subdivision_name = [[Italy]] |subdivision_type1 = [[Italy|Rehiyon]] |subdivision_type2 = [[:en:Provinces of Italy|Probinsiya]] | region = {{RegioneIT|sigla=CAL}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=RC}} (RC) | frazioni = Bellantone, Stelletanone, Sant'Anna |leader_title = [[Talaan ng mga Punong-Lungsod ng Laureana di Borrello|Punong-Lungsod]] |leader_name = [[Talaan ng mga Punong-Lungsod ng Laureana di Borrello|Rocco Domenico Ceravolo]] |area_magnitude = |area_total_km2 = 35 |population_footnotes = |population_as_of = 31 Mayo 2010 |population_total = 5410 |population_urban = |population_metro = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |population_density_km2 = auto |timezone = [[Central European Time|CET]] |utc_offset = +1 |timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |utc_offset_DST = +2 |latd=38 |latm=29 |lats=31 |latNS=N |longd=16 |longm=4 |longs= 52|longEW=E |coordinates_display=I |elevation_m = +273 |elevation_ft = 66 |postal_code_type = Postal codes |postal_code = 89023 |area_code = |blank_name =Patron saints |blank_info =[[Saint Gregory|San Gregorio]] at |footnotes = }} [[File:Chiesa Madre Laureana 2011.jpg|thumb|left|200px|Chiesa Madre]] Ang '''Laureana di Borrello''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], rehiyon ng [[Calabria]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]]. Ito ay mga 60km mula sa [[Regio de Calabria]]. ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{stub}} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} kbo3zliyihqywv1k53j2n9s6k15wlbi 2225944 2225943 2026-09-17T14:16:17Z Ryomaandres 8044 2225944 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya |name = Laureana di Borrello |established_title = Pagkatatag |established_date = |nickname = |motto = |website = http://www.comune.laureanadiborrello.rc.it |image_skyline = Laureana di Borrello - panorama l.jpg |image_flag = |image_shield = Laureana di Borrello-Stemma.png |subdivision_type = Country |subdivision_name = [[Italy]] |subdivision_type1 = [[Italy|Rehiyon]] |subdivision_type2 = [[:en:Provinces of Italy|Probinsiya]] | region = {{RegioneIT|sigla=CAL}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=RC}} (RC) | frazioni = Bellantone, Stelletanone, Sant'Anna |leader_title = [[Talaan ng mga Punong-Lungsod ng Laureana di Borrello|Punong-Lungsod]] |leader_name = [[Talaan ng mga Punong-Lungsod ng Laureana di Borrello|Rocco Domenico Ceravolo]] |area_magnitude = |area_total_km2 = 35 |population_footnotes = |population_as_of = 31 Mayo 2010 |population_total = 5410 |population_urban = |population_metro = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |population_density_km2 = auto |timezone = [[Central European Time|CET]] |utc_offset = +1 |timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |utc_offset_DST = +2 |latd=38 |latm=29 |lats=31 |latNS=N |longd=16 |longm=4 |longs= 52|longEW=E |coordinates_display=I |elevation_m = +273 |elevation_ft = 66 |postal_code_type = Postal codes |postal_code = 89023 |area_code = |blank_name =Patron saints |blank_info =[[Saint Gregory|San Gregorio]] at |footnotes = }} [[File:Chiesa Madre Laureana 2011.jpg|thumb|left|200px|Chiesa Madre]] Ang '''Laureana di Borrello''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], rehiyon ng [[Calabria]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]]. Ito ay mga 60km mula sa [[Regio de Calabria]]. == Heograpiyang pisikal == Ang Laureana di Borrello ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Candidoni]], [[Serrata, Calabria|Serrata]], [[San Pietro di Caridà]], [[Feroleto della Chiesa]], [[Galatro]], [[Rosarno]], at [[San Calogero]]. Kasama sa Laureana di Borrello ang mga nayon ng Bellantone, Case sparse, Sant'Anna, at Stelletanone. Ang munisipalidad ay matatagpuan sa humigit-kumulang 270 m sa ibabaw ng antas ng dagat. == Kasaysayan == === Ang mga unang siglo === Ang mga pinagmulan ng Borrello, at ng mga nayon kung saan matatagpuan ang orihinal na mga halaman sa Laureana ngayon, ay dapat na mula noong ika-9 at ika-10 siglo, nang ang mga populasyon ng hindi malusog na mga lugar sa baybayin, na naging labis na walang katiyakan dahil sa patuloy na pagsalakay ng mga [[Saraseno]], ay lumipat sa loob ng bansa upang maghanap ng mas ligtas at malusog na mga lupain. ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{stub}} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 0hluocxsfwqbk5vsit8oiplnehf58zi 0 160948 2225932 1863553 2026-09-17T13:51:31Z Lolbet101 163542 Nasaan ang mga sanggunian? (Where are the references?) 2225932 wikitext text/x-wiki {{unreferenced section|date=Setyembre 2026}} {{copyedit}} {{better translation|date=Enero 2014}} Ang '''kasukatan''' ([[Ingles]]: ''measurement'', ''mensuration'') ay isang mahalagang aspeto ng estadistika. Ang pagsusukat ay ginagamit upang malaman ang iba't-ibang halaga ng mga katangian ng mga bagay na nasasailalim sa pananaliksik. Ang mga halagang ito ang nagiging datos na sinusuri upang makagawa ng mga konklusyon. Mayroong apat na antas ng pagsusukat. Mahalagang malaman ang apat na antas at kung ano ang mas nararapat na gamitin sa pagsusukat sa mga katangian ng bagay. Ang mga antas na ito rin ay ang makakatulong sa atin sa pagpili ng mga nararapat na pamamaraang estadistika na gagamitin sa pagsusuri. == Mga antas ng pagsusukat == ===Nominal=== Ginamit ang antas na ito upang ibukod ang mga tao o bagay sa iba-iba, eksklusibo at kumpletong mga kategorya. Ang mga kategorya nito ay dapat na hindi magkakapereho. Ang bawat bagay ay dapat nabibilang lamang sa nag-iisang kategorya at dapat ay lahat ng mga bagay ay may kaugnay na kategorya. Ito ang pinakamahinang antas ng pagsusukat dahil walang kahulugan ang mga halaga at ang diperensiya ng iba't-ibang numerong ginagamit para sa mga kategorya. Walang absolute zero ang antas ng panukat na ito. Mga bilang, parte at bahagdan lamang ang maaaring kwentahin para sa antas na ito. Ilang halimbawa ng mga baryable na may nominal na antas ng pagsusukat ay ang kasarian (1 para sa babae, 2 para sa lalaki) at katayuang sibil (1 para sa walang asawa, 2 para sa may asawa, 3 para sa hiwalay sa asawa, 4 para sa nabalo). ===Ordinal=== Ang ordinal na antas ay tulad sa nominal na antas. Ang natatanging pagkakaiba lamang nila ay ang likas na ayos ng pagkakasunud-sunod ng mga kategorya sa ordinal na antas. Ilang halimbawa ng mga baryable na may ordinal na antas ay ang laki (1 para sa maliit, 2 para sa midyum, 3 para sa malaki) at parangal (1 para sa unang gantimpala, 2 para sa ikalawang gantimpala, 3 para sa ikatlong gantimpala). ===Interbal=== Sa antas na ito, mayroon nang kahulugan ang mga halaga ng mga numero at may permanente na itong puwesto sa isang sistemang nakaayos ayon sa halaga. May kahulugan na ang diperensiya ng iba't ibang kategorya. Wala pa rin itong absolutong sero. Ibig sabihin, ang sukat na sero ay hindi nangangahulugang walang ganitong katangian ang bagay na kinukuhanan ng sukat. Isang halimbawa ng katangiang nasusukat ng interbal na antas ay ang temperatura. ===Ratio=== Ang ratio o rasyong antas ay tulad din sa interbal na antas ngunit ito ay mayroon nang absolutong sero. Ito ang pinakamataas na antas ng pagsukat sapagkat karamihan ng mga aritmetikong operasyon ay pwedeng gamitin sa mga baryable na may interbal na antas. Ilang halimbawa ng mga katangiang may interbal na antas ay ang bilis ng takbo ng isang sasakyan at bigat ng isang tao. ==Tingnan din== * [[Panukat]] * [[Sukat (matematika)]] [[Kategorya:Sukat]] {{Stub|Matematika}} it7o6nj88rbcrr4dfqkf41mhoiyd7uj 5 165385 2226014 2224796 2026-09-17T17:13:31Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2226014 wikitext text/x-wiki == New real time list of missing articles == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> I suggest that you give a look to the [[m:Mix'n'match|Mix'n'match]] tool by Magnus Manske, and that you recommend it from this page. Thanks to Wikidata, it's able to tell you in real time what articles you're missing out of several reliable lists of relevant persons. --[[m:user:Nemo_bis|Nemo]] 17:06, 10 Oktubre 2014 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Mix%27n%27match&oldid=10158766 --> :Ha? [[Tagagamit:OmegaAndromedae|OmegaAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:OmegaAndromedae|kausapin]]) 12:39, 18 Agosto 2025 (UTC) ::''Automatic message delivery'' ito kaya parang walang ''sense''. Tingnan mo ang orihinal na ''message delivery'' [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Talaan_ng_mga_artikulong_kailangang_mayroon_ang_bawat_Wikipedia&oldid=1445796 dito]. Ipinadala ang mensahe na 'yan para i-''suggest'' na puwede gumawa ng tala tulad nung nasa baba. [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia%3ATalaan_ng_mga_artikulong_kailangang_mayroon_ang_bawat_Wikipedia&diff=1670548&oldid=1445796 Si Bluemask ang gumawa ng talang 'yan], siya 'yun isa pang aktibong admin dito sa Wikipediang Tagalog. ''Hope'' na naliwanagan ka. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:04, 23 Oktubre 2025 (UTC) :::Ah, pero bakit may kulang? Ano ba nangyari sa Q6 hanggang Q14 at bakit nawala ang Q47, at kung na delete lang sila bakit wala ang Q613? Pero di ko man iyata magagamit ito, pero salamat nalang! [[Tagagamit:OmegaAndromedae|OmegaAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:OmegaAndromedae|kausapin]]) 04:37, 23 Oktubre 2025 (UTC) == Wikidata list == {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P5008 wd:Q5460604. } |columns=number:bilang,item:aytem,label/en:artikulo,label,P18 |section= |min_section=3 |sort=label |links=red |thumb=128 |autolist=fallback }} {| class='wikitable sortable' ! bilang ! aytem ! artikulo ! label ! larawan |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q9181|Q9181]] | Abraham | [[Abraham]] | [[Talaksan:PikiWiki Israel 47514 Samaritan museum on mount Grizim - Left.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q91|Q91]] | Abraham Lincoln | [[Abraham Lincoln]] | [[Talaksan:Abraham Lincoln O-77 matte collodion print.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q5670|Q5670]] | Abu Nuwas | [[Abu Nuwas]] | [[Talaksan:Abu Nuwas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q9381|Q9381]] | | [[Adam Smith]] | [[Talaksan:AdamSmith.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q12029|Q12029]] | addiction | [[adiksiyon]] | [[Talaksan:Alcoholism is a Prision.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q352|Q352]] | Adolf Hitler | [[Adolf Hitler]] | [[Talaksan:Adolf Hitler cropped restored 3x4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q889|Q889]] | Afghanistan | [[Apganistan|Afghanistan]] | [[Talaksan:Afghanistan - Location Map (2013) - AFG - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q336|Q336]] | science | [[agham]] | [[Talaksan:Stylised atom with three Bohr model orbits and stylised nucleus (encircled).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q11451|Q11451]] | agriculture | [[agrikultura]] | [[Talaksan:Unload wheat by the combine Claas Lexion 584.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q8018|Q8018]] | Augustine of Hippo | [[Agustin ng Hipona]] | [[Talaksan:Saint Augustine by Philippe de Champaigne.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q2102|Q2102]] | snake | [[ahas]] | [[Talaksan:Natrix natrix (Marek Szczepanek).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q718|Q718]] | chess | [[ahedres]] | [[Talaksan:Opening chess position from black side.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q12199|Q12199]] | HIV/AIDS | [[AIDS]] | [[Talaksan:Human Immunodeficency Virus - stylized rendering.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q8597|Q8597]] | Akbar | [[Akbar ang Dakila]] | [[Talaksan:Contemporary seated portrait of Akbar, 1605.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q8006|Q8006]] | Akira Kurosawa | [[Akira Kurosawa]] | [[Talaksan:Akirakurosawa-onthesetof7samurai-1953-page88.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q571|Q571]] | book | [[aklat]] | [[Talaksan:Americanstudbookvolume2open.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q7075|Q7075]] | library | [[aklatan]] | [[Talaksan:Austria - Göttweig Abbey - 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q282|Q282]] | wine | [[alak]] | [[Talaksan:Red and white wine 12-2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q7251|Q7251]] | Alan Turing | [[Alan Turing]] | [[Talaksan:Alan Turing (1951) (crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q937|Q937]] | | [[Albert Einstein]] | [[Talaksan:Albert Einstein Head cleaned.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q5580|Q5580]] | Albrecht Dürer | [[Albrecht Dürer]] | [[Talaksan:Dürer Alte Pinakothek.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q188|Q188]] | German | [[Wikang Aleman|Aleman]] | [[Talaksan:Legal status of German in the world.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q183|Q183]] | Germany | [[Alemanya]] | [[Talaksan:Aerial view of Berlin (32881394137).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q7318|Q7318]] | Nazi Germany | [[Alemanyang Nazi]] | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q7374|Q7374]] | Alfred Hitchcock | [[Alfred Hitchcock]] | [[Talaksan:Hitchcock, Alfred 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q37868|Q37868]] | algae | [[algae]] | [[Talaksan:Wlas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q262|Q262]] | Algeria | [[Algeria]] | [[Talaksan:Algeria - Location Map (2013) - DZA - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q8366|Q8366]] | algorithm | [[algoritmo]] | [[Talaksan:Flowchart procedural programming.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q3968|Q3968]] | algebra | [[alhebra]] | [[Talaksan:Quadratic formula.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q156|Q156]] | alcohols | [[alkohol]] | [[Talaksan:Lukastest etoh tbutoh.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q8216|Q8216]] | Greek alphabet | [[alpabetong Griyego]] | [[Talaksan:Richtungsschild auf der Insel Ikaria, 2005.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q8229|Q8229]] | Latin script | [[Sulat Latin|alpabetong Latin]] | [[Talaksan:Abecedarium.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q8209|Q8209]] | Cyrillic script | [[alpabetong Siriliko]] | [[Talaksan:Cyrillic alternates.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q1286|Q1286]] | Alps | [[Alpes]] | [[Talaksan:Alps 2007-03-13 10.10UTC 1px-250m.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q663|Q663]] | aluminium | [[aluminyo]] | [[Talaksan:Aluminium-4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q10908|Q10908]] | Amphibia | [[Amphibia]] | [[Talaksan:Fire salamander (Salamandra Salamandra).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q727|Q727]] | Amsterdam | [[Amsterdam]] | [[Talaksan:Amsterdam airphoto.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q6199|Q6199]] | anarchism | [[anarkismo]] | [[Talaksan:Graffiti "No Gods, No Masters" and anarchy symbol at central bus station ZOB in Munich, Germany.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q514|Q514]] | anatomy | [[anatomiya]] | [[Talaksan:Leonardo da vinci, Drawing of a Woman's Torso.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q5456|Q5456]] | Andes | [[Andes]] | [[Talaksan:Andes 70.30345W 42.99203S.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q5603|Q5603]] | Andy Warhol | [[Andy Warhol]] | [[Talaksan:Andy Warhol at the Jewish Museum (by Bernard Gotfryd) – LOC.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q8258|Q8258]] | One Thousand and One Nights | [[Ang Isang Libo't Isang Gabi|Ang Isanglibo't Isang mga Gabi]] | [[Talaksan:Sughrat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q8269|Q8269]] | The Tale of Genji | [[Ang Kuwento ni Genji]] | [[Talaksan:Genji emaki 01003 002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q8251|Q8251]] | The Art of War | [[Sining ng Pakikidigma|Ang Sining ng Pakikidigma]] | [[Talaksan:Bamboo book - closed - UCR.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q11352|Q11352]] | angle | [[anggulo]] | [[Talaksan:Coord Angle.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q12117|Q12117]] | cereal | [[angkak]] | [[Talaksan:Various grains edit2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q43473|Q43473]] | Angkor Wat | [[Angkor Wat]] | [[Talaksan:Angkor wat temple.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q11425|Q11425]] | animation | [[animasyon]] | [[Talaksan:Animated GIF from the 1919 Feline folies by Pat Sullivan.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q51|Q51]] | Antarctica | [[Antartika|Antarctica]] | [[Talaksan:Antarctica 6400px from Blue Marble.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q12187|Q12187]] | antibiotic | [[antibiyotiko]] | [[Talaksan:How do different antibiotics work?.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q5685|Q5685]] | Anton Chekhov | [[Anton Chekhov]] | [[Talaksan:Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q1340|Q1340]] | Antonio Vivaldi | [[Antonio Vivaldi]] | [[Talaksan:Onbekend - Antonio Vivaldi - Bologna Museo Internationale e biblioteca della musica di bologna 28-04-2012 9-21-050.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q7298|Q7298]] | Antonín Dvořák | [[Antonín Dvořák]] | [[Talaksan:Dvorak.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q3196|Q3196]] | fire | [[apoy]] | [[Talaksan:FIRE 01.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q15|Q15]] | Africa | [[Aprika]] | [[Talaksan:Africa satellite orthographic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q8669|Q8669]] | Arab–Israeli conflict | [[Arab–Israeli conflict]] | [[Talaksan:Arab-Israeli Map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q1357|Q1357]] | | [[Gagamba|Araneae]] | [[Talaksan:Spiders Diversity.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q11376|Q11376]] | acceleration | [[arangkada]] | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q11464|Q11464]] | plough | [[araro]] | [[Talaksan:04-09-12-Schaupflügen-Fahrenwalde-RalfR-IMG 1232.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q525|Q525]] | Sun | [[Araw (astronomiya)|Araw]] | [[Talaksan:The Sun in white light.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q573|Q573]] | day | [[Araw (panahon)|araw]] | [[Talaksan:GreenwUhrWelt.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q8739|Q8739]] | Archimedes | [[Arkimedes|Archimedes]] | [[Talaksan:Retrato de un erudito (¿Arquímedes?), por Domenico Fetti.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q11500|Q11500]] | area | [[Sukat|area]] | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q414|Q414]] | Argentina | [[Arhentina]] | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q868|Q868]] | Aristotle | [[Aristoteles]] | [[Talaksan:Aristotle Altemps Inv8575.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q11205|Q11205]] | arithmetic | [[aritmetika]] | [[Talaksan:Basic arithmetic operators.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q10872|Q10872]] | Arkeya | [[Arkeya]] | [[Talaksan:Archaea.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q12271|Q12271]] | architecture | [[arkitektura]] | [[Talaksan:Ray and Maria Stata Center (MIT).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q12277|Q12277]] | arch | [[arko]] | [[Talaksan:Arch (PSF).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q1360|Q1360]] | arthropod | [[Arthropoda]] | [[Talaksan:Asian forest scorpion in Khao Yai National Park.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q11660|Q11660]] | artificial intelligence | [[artipisyal na katalinuhan]] | [[Talaksan:Dall-e 3 (jan '24) artificial intelligence icon.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q11427|Q11427]] | steel | [[asero]] | [[Talaksan:Kaltbandcoils.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q11158|Q11158]] | acid | [[asido]] | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q11254|Q11254]] | table salt | [[asin]] | [[Talaksan:Salt shaker on white background.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q12370|Q12370]] | salt | [[Asin (kimika)|asin]] | [[Talaksan:Ammonium-cerium(IV)-sulfate-sample.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q144|Q144]] | dog | [[aso]] | [[Talaksan:Greenland 467 (35130903436) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q3863|Q3863]] | asteroid | [[asteroyd]] | [[Talaksan:Asteroidsscale.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q333|Q333]] | astronomy | [[astronomiya]] | [[Talaksan:Laser Towards Milky Ways Centre.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q11002|Q11002]] | sugar | [[asukal]] | [[Talaksan:Sugar 2xmacro.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q48|Q48]] | Asia | [[Asya]] | [[Talaksan:Asia satellite orthographic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q12152|Q12152]] | myocardial infarction | [[atake sa puso]] | [[Talaksan:Heart attack diagram.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q9368|Q9368]] | liver | [[atay]] | [[Talaksan:Leber Schaf.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q7066|Q7066]] | atheism | [[ateismo]] | [[Talaksan:Ephesians 2,12 - Greek atheos.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q1524|Q1524]] | Athens | [[Atenas]] | [[Talaksan:Akropolis 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q542|Q542]] | athletics | [[Atletiks|atletika]] | [[Talaksan:Naisten 400 m aidat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q9121|Q9121]] | atom | [[atomo]] | [[Talaksan:Helium atom QM.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q408|Q408]] | Australia | [[Australya]] | [[Talaksan:Australia satellite plane.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q40|Q40]] | Austria | [[Austria]] | [[Talaksan:Austria - Location Map (2019) - AUT - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q8011|Q8011]] | Avicenna | [[Avicenna]] | [[Talaksan:Pursina.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q12542|Q12542]] | Aztec | [[Aztec]] | [[Talaksan:Reconstruction of Tenochtitlan2006.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q467|Q467]] | woman | [[babae]] | [[Talaksan:Woman.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q787|Q787]] | pig | [[baboy]] | [[Talaksan:Sow with piglet.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q11411|Q11411]] | backgammon | [[Bakgamon|backgammon]] | [[Talaksan:Backgammon lg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q10876|Q10876]] | bacteria | [[Bakterya|bacteria]] | [[Talaksan:E. coli Bacteria (7316101966).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q1530|Q1530]] | Baghdad | [[Baghdad]] | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q8092|Q8092]] | tropical cyclone | [[bagyo]] | [[Talaksan:Dramatic Views of Hurricane Florence from the International Space Station From 9 12 (42828603210) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q8068|Q8068]] | flood | [[baha]] | [[Talaksan:KatrinaNewOrleansFlooded edit2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q7343|Q7343]] | Great Barrier Reef | [[Bahura ng Gran Barrera]] | [[Talaksan:GreatBarrierReef-EO.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q830|Q830]] | cattle | [[baka]] | [[Talaksan:Cow female black white.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q677|Q677]] | iron | [[bakal]] | [[Talaksan:Iron electrolytic and 1cm3 cube.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q8091|Q8091]] | grammar | [[balarila]] | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q1074|Q1074]] | skin | [[Balat (anatomiya)|balat]] | [[Talaksan:Komodo dragon skin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q321|Q321]] | Milky Way | [[Ariwanas|Balatas]] | [[Talaksan:Artist’s impression of the Milky Way.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q12548|Q12548]] | Holy Roman Empire | [[Banal na Imperyong Romano]] | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q1861|Q1861]] | Bangkok | [[Bangkok]] | [[Talaksan:Temple of the Emerald of buddha or Wat Phra Kaew (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q7164|Q7164]] | World Bank | [[Bangkong Pandaigdig]] | [[Talaksan:World Bank building at Washington.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q9610|Q9610]] | Bangla | [[Wikang Bengali|Bangla]] | [[Talaksan:Bengali letters.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q902|Q902]] | Bangladesh | [[Bangladesh]] | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q11446|Q11446]] | ship | [[barko]] | [[Talaksan:DANA 2004 ubt.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q11193|Q11193]] | base | [[base]] | [[Talaksan:Sodium hydroxide solution.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q12512|Q12512]] | St. Peter's Basilica | [[Basilika ni San Pedro]] | [[Talaksan:Basilica di San Pietro in Vaticano September 2015-1a.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q5372|Q5372]] | basketball | [[basketbol]] | [[Talaksan:Dream Team at the 1992 Summer Olympics.JPEG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q11475|Q11475]] | vacuum | [[basyo]] | [[Talaksan:Kolbenluftpumpe hg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q7569|Q7569]] | child | [[bata]] | [[Talaksan:Little girl of Don Som.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q12111|Q12111]] | Sorghum | [[batad]] | [[Talaksan:Sorghum bicolor - geograph.org.uk - 1070429.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q7748|Q7748]] | law | [[batas]] | [[Talaksan:JMR-Memphis1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q8063|Q8063]] | rock | [[Bato (heolohiya)|bato]] | [[Talaksan:Balanced Rock.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q11421|Q11421]] | magnet | [[batubalani]] | [[Talaksan:Bar magnet crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q956|Q956]] | Beijing | [[Beijing]] | [[Talaksan:Skyline of Beijing CBD with B-5906 approaching (20211016171955).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q11465|Q11465]] | velocity | [[Tulin|belosidad]] | [[Talaksan:Vector snelheid-Plain.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q313|Q313]] | Venus | [[Benus (planeta)|Benus]] | [[Talaksan:PIA23791-Venus-RealAndEnhancedContrastViews-20200608 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q64|Q64]] | Berlin | [[Berlin]] | [[Talaksan:Cityscape Berlin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q5369|Q5369]] | baseball | [[beysbol]] | [[Talaksan:Zack Greinke on July 29, 2009.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q11563|Q11563]] | number | [[bilang]] | [[Talaksan:Numbers grid in NY.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q2111|Q2111]] | speed of light in vacuum | [[bilis ng liwanag]] | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q11442|Q11442]] | bicycle | [[bisikleta]] | [[Talaksan:00 8327 Historisches Fahrrad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q523|Q523]] | star | [[bituin]] | [[Talaksan:The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q7094|Q7094]] | biochemistry | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Fat triglyceride shorthand formula.PNG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q290|Q290]] | biological sex | [[biyolohikal na kasarian]] | [[Talaksan:Cromosomas X-Y y gametos.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q420|Q420]] | biology | [[biyolohiya]] | [[Talaksan:Biology-0001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q7108|Q7108]] | biotechnology | [[biyoteknolohiya]] | [[Talaksan:Biotecnologia Fase3.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q8355|Q8355]] | violin | [[biyulin]] | [[Talaksan:Violin VL100.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q9759|Q9759]] | blues | [[blues]] | [[Talaksan:B.B. King, 2006-06-26.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q2841|Q2841]] | Bogotá | [[Bogotá|Bogota]] | [[Talaksan:Centro internacional.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q441|Q441]] | botany | [[botanika]] | [[Talaksan:Diversity of plants image version q.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q202943|Q202943]] | Brahmagupta | [[Brahmagupta]] | [[Talaksan:Hindu astronomer, 19th-century illustration.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q155|Q155]] | Brazil | [[Brasil|Brazil]] | [[Talaksan:Cidade Maravilhosa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q9530|Q9530]] | breathing | [[breathing]] | [[Talaksan:Diaphragmatic breathing.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q8680|Q8680]] | British Empire | [[Imperyong Britaniko|Britanikong Imperyo]] | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q7391|Q7391]] | bee | [[bubuyog]] | [[Talaksan:(MHNT) Apis mellifera (female) - on viburnum tinus flowers.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q748|Q748]] | Buddhism | [[Budismo|Buddadarma]] | [[Talaksan:Large Gautama Buddha statue in Buddha Park of Ravangla, Sikkim.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q8081|Q8081]] | tornado | [[buhawi]] | [[Talaksan:F5 tornado Elie Manitoba 2007.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q3|Q3]] | life | [[buhay]] | [[Talaksan:HumanNewborn.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q11457|Q11457]] | cotton | [[bulak]] | [[Talaksan:Cotton - പരുത്തി 03.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q506|Q506]] | flower | [[bulaklak]] | [[Talaksan:Flores.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q8072|Q8072]] | volcano | [[bulkan]] | [[Talaksan:Mount St. Helens erupting blue.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q12214|Q12214]] | smallpox | [[bulutong]] | [[Talaksan:Child with Smallpox Bangladesh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q8502|Q8502]] | mountain | [[bundok]] | [[Talaksan:Himalayas, Ama Dablam, Nepal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q513|Q513]] | Mount Everest | [[Bundok Everest]] | [[Talaksan:Mount Everest as seen from Drukair2 PLW edit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q1364|Q1364]] | fruit | [[bunga]] | [[Talaksan:(MHNT) Geum urbanum - Fruit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q405|Q405]] | Moon | [[Buwan (astronomiya)|Buwan]] | [[Talaksan:FullMoon2010.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q8161|Q8161]] | tax | [[buwis]] | [[Talaksan:Pieter Brueghel the Younger, 'Paying the Tax (The Tax Collector)' oil on panel, 1620-1640. USC Fisher Museum of Art.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q85|Q85]] | Cairo | [[Cairo]] | [[Talaksan:Cairo Skyline (2020).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q16|Q16]] | Canada | [[Canada]] | [[Talaksan:Canada - Location Map (2013) - CAN - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q12284|Q12284]] | canal | [[canal]] | [[Talaksan:0283 Ribeauvillé (Haut-Rhin - Elsass).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q5465|Q5465]] | Cape Town | [[Lungsod ng Cabo|Cape Town]] | [[Talaksan:Ciudad del Cabo desde Cabeza de León, Sudáfrica, 2018-07-22, DD 34.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q11358|Q11358]] | carbohydrate | [[Karbohidrata|carbohydrate]] | [[Talaksan:Carbohydrates.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q6722|Q6722]] | Carl Friedrich Gauss | [[Carl Friedrich Gauss]] | [[Talaksan:Carl Friedrich Gauss.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q1043|Q1043]] | Carl Linnaeus | [[Carl Linnaeus]] | [[Talaksan:Carl von Linné.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q3044|Q3044]] | Charlemagne | [[Carlomagno]] | [[Talaksan:Charlemagne denier Mayence 812 814.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q1405|Q1405]] | Augustus | [[Cesar Augusto]] | [[Talaksan:Augustus of Prima Porta (inv. 2290).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q160|Q160]] | Cetacea | [[Cetacea]] | [[Talaksan:Graywhale MMC.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q9045|Q9045]] | Chanakya | [[Chanakya]] | [[Talaksan:Chanakya artistic depiction.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q1035|Q1035]] | | [[Charles Darwin]] | [[Talaksan:Charles Darwin portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q2042|Q2042]] | Charles de Gaulle | [[Charles de Gaulle]] | [[Talaksan:General Charles de Gaulle in 1945.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q5686|Q5686]] | Charles Dickens | [[Charles Dickens]] | [[Talaksan:Dickens Gurney head.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q882|Q882]] | Charlie Chaplin | [[Charlie Chaplin]] | [[Talaksan:Charlie Chaplin portrait Getty 1739411952.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q5809|Q5809]] | Che Guevara | [[Che Guevara]] | [[Talaksan:Che Guevara - Guerrillero Heroico by Alberto Korda.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q8201|Q8201]] | Chinese characters | [[Chinese characters]] | [[Talaksan:Hanzi.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q7322|Q7322]] | Christopher Columbus | [[Christopher Columbus]] | [[Talaksan:Ridolfo del Ghirlandaio - Ritratto di Cristoforo Colombo (1520).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q8423|Q8423]] | Cyrus the Great | [[Dakilang Ciro|Ciro ang Dakila]] | [[Talaksan:Great Men and Famous Women Volume 1 - Cyrus the Great.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q81513|Q81513]] | Citrus | [[Citrus]] | [[Talaksan:Mandarin tree closeup.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q8683|Q8683]] | Cold War | [[Digmaang Malamig|Cold War]] | [[Talaksan:US Army tanks face off against Soviet tanks, Berlin 1961.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q739|Q739]] | Colombia | [[Colombia]] | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q4604|Q4604]] | Confucius | [[Confucio|Confucius]] | [[Talaksan:Confucius, fresco from a Western Han tomb of Dongping County, Shandong province, China.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q11382|Q11382]] | conservation of energy | [[conservation of energy]] | [[Talaksan:Blocked-pendulum-strobe.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q8413|Q8413]] | Constantine the Great | [[Dakilang Constantino|Constantino I]] | [[Talaksan:0 Constantinus I - Palazzo dei Conservatori (2).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q753|Q753]] | copper | [[Tanso (elemento)|copper]] | [[Talaksan:Cuivre Michigan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q241|Q241]] | Cuba | [[Cuba]] | [[Talaksan:Santa Clara (Cuba).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q165|Q165]] | sea | [[dagat]] | [[Talaksan:Paracas National Reserve, Ica, Peru-3April2011.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q545|Q545]] | Baltic Sea | [[Dagat Baltiko]] | [[Talaksan:SvetlogorskRauschen 05-2017 img11 beach.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q5484|Q5484]] | Caspian Sea | [[Dagat Kaspiyo|Dagat Caspian]] | [[Talaksan:Caspian Sea from orbit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q1693|Q1693]] | North Sea | [[Dagat Hilaga]] | [[Talaksan:North Sea 02 ubt.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q166|Q166]] | Black Sea | [[Dagat Itim]] | [[Talaksan:Black Sea Nasa May 25 2004.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q1247|Q1247]] | Caribbean Sea | [[Dagat Karibe]] | [[Talaksan:50 Shades Of Blue (187611681).jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q37660|Q37660]] | South China Sea | [[Dagat Timog Tsina|Dagat Luzon]] | [[Talaksan:Mar de China Meridional - BM WMS 2004.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q4918|Q4918]] | Mediterranean Sea | [[Dagat Mediteraneo]] | [[Talaksan:Mediterranean Sea political map-en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q2|Q2]] | Earth | [[Daigdig]] | [[Talaksan:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q8409|Q8409]] | Alexander the Great | [[Alejandrong Dakila|Dakilang Aleksander]] | [[Talaksan:Alexander the Great mosaic (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q8698|Q8698]] | Great Depression | [[Malawakang Depresyon|Dakilang Depresyon]] | [[Talaksan:Lange-MigrantMother02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q11652|Q11652]] | frequency | [[dalasan]] | [[Talaksan:FrequencyAnimation.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q11651|Q11651]] | electric current | [[daloy ng kuryente]] | [[Talaksan:Magnetic field of a steady current.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q12323|Q12323]] | dam | [[dam]] | [[Talaksan:RappbodeLufts.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q3766|Q3766]] | Damascus | [[Damasco|Damascus]] | [[Talaksan:Damascus coll.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q9415|Q9415]] | emotion | [[damdamin]] | [[Talaksan:Plutchik-wheel in arabic.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q1067|Q1067]] | Dante Alighieri | [[Dante Alighieri]] | [[Talaksan:Portrait de Dante.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q1653|Q1653]] | Danube | [[Danubio]] | [[Talaksan:Budapest from Gellert Hill.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q41585|Q41585]] | David Hilbert | [[David Hilbert]] | [[Talaksan:Hilbert.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q1353|Q1353]] | Delhi | [[Delhi]] | [[Talaksan:Red Fort in Delhi 03-2016 img3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q7174|Q7174]] | democracy | [[demokrasya]] | [[Talaksan:Election MG 3455.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q974|Q974]] | Democratic Republic of the Congo | [[Demokratikong Republika ng Congo]] | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q8514|Q8514]] | desert | [[desyerto]] | [[Talaksan:Libya 4608 Idehan Ubari Dunes Luca Galuzzi 2007.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q1354|Q1354]] | Dhaka | [[Dhaka]] | [[Talaksan:Dhaka skyline1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q297|Q297]] | Diego Velázquez | [[Diego Velázquez]] | [[Talaksan:Diego Velázquez Autorretrato 45 x 38 cm - Colección Real Academia de Bellas Artes de San Carlos - Museo de Bellas Artes de Valencia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q198|Q198]] | war | [[digmaan]] | [[Talaksan:Thure de Thulstrup - L. Prang and Co. - Battle of Gettysburg - Restoration by Adam Cuerden.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q2487|Q2487]] | Thirty Years' War | [[Tatlumpung Taong Digmaan|Digmaan ng Tatlumpung Taon]] | [[Talaksan:Magdeburg 1631.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q8740|Q8740]] | Vietnam War | [[Digmaang Biyetnam]] | [[Talaksan:VietnamMural.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q8465|Q8465]] | civil war | [[Digmaang sibil|digmaang patanì]] | [[Talaksan:Battle of Gettysburg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q8676|Q8676]] | American Civil War | [[Digmaang Sibil ng Amerika|Digmaang Sibil ng Estados Unidos]] | [[Talaksan:CivilWarUSAColl.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q317|Q317]] | dictatorship | [[diktadura]] | [[Talaksan:Hitler Nürnberg 1935.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q9106|Q9106]] | Dmitri Mendeleev | [[Dimitri Mendeleyev]] | [[Talaksan:Dmitri Mendeleev.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q12536|Q12536]] | Abbasid Caliphate | [[Kalipatong Abasida|Dinastiyang Abasida]] | [[Talaksan:Abbasid Caliphate-ar.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q7209|Q7209]] | Han dynasty | [[Dinastiyang Han]] | [[Talaksan:Summer Vacation 2007, 263, Watchtower In The Morning Light, Dunhuang, Gansu Province.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q9903|Q9903]] | Ming dynasty | [[Dinastiyang Ming]] | [[Talaksan:Ming Empire cca 1580 (en).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q8733|Q8733]] | Qing dynasty | [[Dinastiyang Qing]] | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q9683|Q9683]] | Tang dynasty | [[Dinastiyang Tang]] | [[Talaksan:Tang Dynasty circa 700 CE.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q430|Q430]] | dinosaur | [[dinosauro]] | [[Talaksan:Various dinosaurs2.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q11656|Q11656]] | diode | [[Diodo|diode]] | [[Talaksan:Diode-closeup.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q1889|Q1889]] | diplomacy | [[diplomasya]] | [[Talaksan:2024-11-18-Headquarters of the United Nations-0605.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q4439|Q4439]] | hard disk | [[Hard disk drive|diskong matigas]] | [[Talaksan:Western Digital WD2500BB Hard Disk A.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q12206|Q12206]] | diabetes | [[diyabetes]] | [[Talaksan:Blue circle for diabetes.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q9453|Q9453]] | dialectic | [[Diyalektika]] | [[Talaksan:Georg Pencz, Dialectic, NGA 33130.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q5283|Q5283]] | diamond | [[diyamante]] | [[Talaksan:Rough Diamond.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q190|Q190]] | God | [[Diyos]] | [[Talaksan:Schnorr von Carolsfeld Bibel in Bildern 1860 001.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q7430|Q7430]] | deoxyribonucleic acid | [[DNA]] | [[Talaksan:DNA animation.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q4917|Q4917]] | United States dollar | [[dolyar ng Estados Unidos]] | [[Talaksan:USDnotes.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q11395|Q11395]] | domestication | [[domestikasyon]] | [[Talaksan:Domestication Timeline.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q612|Q612]] | Dubai | [[Dubai]] | [[Talaksan:Dubai Skyline mit Burj Khalifa (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q7873|Q7873]] | blood | [[dugo]] | [[Talaksan:Blood Test (15575812743).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q7953|Q7953]] | Zen | [[Zen|Dzen]] | [[Talaksan:Eiheiji gate.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q1063|Q1063]] | evolution | [[ebolusyon]] | [[Talaksan:L'origine de l'évolution.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q8434|Q8434]] | education | [[edukasyon]] | [[Talaksan:1887 Bettannier Der Schwarze Fleck anagoria.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q79|Q79]] | Egypt | [[Ehipto]] | [[Talaksan:All Gizah Pyramids.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q7150|Q7150]] | ecology | [[ekolohiya]] | [[Talaksan:Grib skov.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q8134|Q8134]] | economics | [[ekonomika]] | [[Talaksan:Economics circular flow cartoon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q11214|Q11214]] | differential equation | [[ekwasyong diperensiyal]] | [[Talaksan:Exemple d'eqüacion diferenciala.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q7939|Q7939]] | El Niño | [[El Niño]] | [[Talaksan:ENSO - El Niño.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q849919|Q849919]] | electromagnetic interaction | [[electromagnetic interaction]] | [[Talaksan:Feynmann Diagram Coulomb.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q9778|Q9778]] | electronic music | [[electronic music]] | [[Talaksan:1st commercial Moog synthesizer (1964, commissioned by the Alwin Nikolai Dance Theater of NY) @ Stearns Collection (Stearns 2035), University of Michigan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q12725|Q12725]] | electricity | [[elektrisidad]] | [[Talaksan:Lightning simulator questacon04.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q11650|Q11650]] | electronics | [[elektronika]] | [[Talaksan:Arduino ftdi chip-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q11344|Q11344]] | chemical element | [[Elemento (kimika)|elemento]] | [[Talaksan:Periodic table (32-col, enwiki), black and white.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q7207|Q7207]] | Elizabeth I of England | [[Elizabeth I ng Inglatera]] | [[Talaksan:Elizabeth1England.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q303|Q303]] | Elvis Presley | [[Elvis Presley]] | [[Talaksan:Elvis Presley Publicity Photo for The Trouble with Girls 1968.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q613|Q613]] | Emirate of Dubai | [[Emirate of Dubai]] | [[Talaksan:UAE Dubai Marina img1 asv2018-01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q11379|Q11379]] | energy | [[enerhiya]] | [[Talaksan:Electric power transmission.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q12739|Q12739]] | nuclear power | [[Enerhiyang nukleyar|enerhiyang nuklear]] | [[Talaksan:Nuclear Power Plant Cattenom.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q8753|Q8753]] | Enrico Fermi | [[Enrico Fermi]] | [[Talaksan:Enrico Fermi 1943-49.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q5292|Q5292]] | encyclopedia | [[ensiklopedya]] | [[Talaksan:Bertelsmann Lexikothek.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q8047|Q8047]] | enzyme | [[ensima]] | [[Talaksan:Enzyme inhibition.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q8272|Q8272]] | Epic of Gilgamesh | [[Epiko ni Gilgamesh]] | [[Talaksan:GilgameshTablet.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q41571|Q41571]] | epilepsy | [[epilepsiya]] | [[Talaksan:Spike-waves.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q9471|Q9471]] | epistemology | [[epistemolohiya]] | [[Talaksan:4 Pramanas, epistemology according to ancient Nyayasutras.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q9123|Q9123]] | Ernest Rutherford | [[Ernest Rutherford]] | [[Talaksan:Ernest Rutherford LOC.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q9130|Q9130]] | Erwin Schrödinger | [[Erwin Schrödinger]] | [[Talaksan:Erwin Schrödinger - Narodowe Archiwum Cyfrowe (1-E-939).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q29|Q29]] | Spain | [[Espanya]] | [[Talaksan:Spain - Location Map (2013) - ESP - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q143|Q143]] | Esperanto | [[Esperanto]] | [[Talaksan:Flag of Esperanto.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q42527|Q42527]] | spice | [[Pampalasa|espesya]] | [[Talaksan:Spices1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q11455|Q11455]] | special relativity | [[Teorya ng natatanging relatibidad|espesyal na teoriya ng relatibidad]] | [[Talaksan:Gedankenexperiment Zeitdilitation.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q7432|Q7432]] | species | [[espesye]] | [[Talaksan:Heliconius mimicry.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q12483|Q12483]] | statistics | [[estadistika]] | [[Talaksan:Standard Normal Distribution-en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q7275|Q7275]] | state | [[estado]] | [[Talaksan:Leviathan frontispiece cropped British Library.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q30|Q30]] | United States | [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] | [[Talaksan:United States - Location Map (2013) - USA - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q9202|Q9202]] | Statue of Liberty | [[Estatwa ng Kalayaan]] | [[Talaksan:Statue of Liberty and a sightseeing boat, Liberty Island, New York.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q153|Q153]] | ethanol | [[etanol]] | [[Talaksan:Sample of Absolute Ethanol.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q115|Q115]] | Ethiopia | [[Ethiopia]] | [[Talaksan:Ethiopia in its region.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q9465|Q9465]] | ethics | [[etika]] | [[Talaksan:Rage-and-anger-fresco.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q8747|Q8747]] | Euclid | [[Euclides|Euclid]] | [[Talaksan:Euklid2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q4916|Q4916]] | Euro | [[Euro]] | [[Talaksan:Euro Series Banknotes (2019) - centered.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q46|Q46]] | Europe | [[Europa]] | [[Talaksan:Europe satellite orthographic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q7371|Q7371]] | Federico Fellini | [[Federico Fellini]] | [[Talaksan:Federico Fellini NYWTS 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q1496|Q1496]] | Ferdinand Magellan | [[Fernando de Magallanes]] | [[Talaksan:Retrato de Hernando de Magallanes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q9764|Q9764]] | flamenco | [[flamenco]] | [[Talaksan:Sargent John Singer Spanish Dancer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q12748|Q12748]] | fossil fuel | [[fossil fuel]] | [[Talaksan:Combustibles fossiles.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q5432|Q5432]] | Francisco Goya | [[Francisco de Goya]] | [[Talaksan:Vicente López Portaña - el pintor Francisco de Goya.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q5604|Q5604]] | Frank Lloyd Wright | [[Frank Lloyd Wright]] | [[Talaksan:Frank Lloyd Wright LC-USZ62-36384.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q8007|Q8007]] | Franklin Delano Roosevelt | [[Franklin D. Roosevelt]] | [[Talaksan:FDR 1944 Color Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q905|Q905]] | Franz Kafka | [[Franz Kafka]] | [[Talaksan:Franz Kafka, 1923.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q7312|Q7312]] | Franz Schubert | [[Franz Schubert]] | [[Talaksan:Franz Schubert by Wilhelm August Rieder 1875 larger version.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q1268|Q1268]] | Frédéric Chopin | [[Frederic Francois Chopin]] | [[Talaksan:Frederic Chopin photo.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q5588|Q5588]] | Frida Kahlo | [[Frida Kahlo]] | [[Talaksan:Frida Kahlo, by Guillermo Kahlo (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q9358|Q9358]] | | [[Friedrich Nietzsche]] | [[Talaksan:Nietzsche187a.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q764|Q764]] | fungi | [[Halamang-singaw|Fungus]] | [[Talaksan:2006-08-09 Amanita citrina 46465 cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q2736|Q2736]] | association football | [[futbol]] | [[Talaksan:Football in Bloomington, Indiana, 1995.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q991|Q991]] | Fyodor Dostoyevsky | [[Feodor Dostoyevsky|Fëdor Dostoevskij]] | [[Talaksan:Vasily Perov - Портрет Ф.М.Достоевского - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q5878|Q5878]] | Gabriel García Márquez | [[Gabriel García Márquez]] | [[Talaksan:Gabriel Garcia Marquez.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q318|Q318]] | galaxy | [[Galaksiya|galaxy]] | [[Talaksan:NGC 4414 (NASA-med).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q8778|Q8778]] | Galen | [[Galen]] | [[Talaksan:Galenus.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q307|Q307]] | Galileo Galilei | [[Galileo Galilei]] | [[Talaksan:Galileo.arp.300pix.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q7191|Q7191]] | Nobel Prize | [[Gantimpalang Nobel]] | [[Talaksan:Marie Skłodowska-Curie's Nobel Prize in Chemistry 1911.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q11432|Q11432]] | gas | [[gas]] | [[Talaksan:Kinetic theory of gases.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q156103|Q156103]] | gastroenteritis | [[gastroenteritis]] | [[Talaksan:Gastroenteritis viruses.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q8495|Q8495]] | milk | [[gatas]] | [[Talaksan:Glass of Milk (33657535532).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q720|Q720]] | Genghis Khan | [[Genghis Khan]] | [[Talaksan:YuanEmperorAlbumGenghisPortrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q5683|Q5683]] | Geoffrey Chaucer | [[Geoffrey Chaucer]] | [[Talaksan:Portrait of Geoffrey Chaucer (4671380) (cropped) 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q7302|Q7302]] | George Frideric Handel | [[George Frideric Handel]] | [[Talaksan:George Frideric Handel by Balthasar Denner.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q9235|Q9235]] | Georg Wilhelm Friedrich Hegel | [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] | [[Talaksan:Jakob Schlesinger - Hegel 1831.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q5679|Q5679]] | Lord Byron | [[George Byron, Ika-6 na Barong Byron]] | [[Talaksan:Byron 1813 by Phillips.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q23|Q23]] | George Washington | [[George Washington]] | [[Talaksan:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q7311|Q7311]] | Giacomo Puccini | [[Giacomo Puccini]] | [[Talaksan:GiacomoPuccini.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q897|Q897]] | gold | [[ginto]] | [[Talaksan:Gold-crystals.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q179277|Q179277]] | Giovanni Pierluigi da Palestrina | [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]] | [[Talaksan:Giovanni Pierluigi da Palestrina.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q6607|Q6607]] | guitar | [[gitara]] | [[Talaksan:Classical Guitar two views.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q12554|Q12554]] | Middle Ages | [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] | [[Talaksan:Friedrich-barbarossa-und-soehne-welfenchronik 1-1000x1540.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q7204|Q7204]] | Middle East | [[Gitnang Silangan]] | [[Talaksan:Colorful shaded map of Middle East.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q7317|Q7317]] | Giuseppe Verdi | [[Giuseppe Verdi]] | [[Talaksan:Giuseppi Verdi by Ferdinand Mulnier c1870.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q7181|Q7181]] | globalization | [[globalisasyon]] | |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q11413|Q11413]] | go | [[Go (laro)|go]] | [[Talaksan:Go board.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q5377|Q5377]] | golf | [[golf]] | [[Talaksan:Golfer swing.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q9047|Q9047]] | Gottfried Wilhelm Leibniz | [[Gottfried Leibniz]] | [[Talaksan:Christoph Bernhard Francke - Bildnis des Philosophen Leibniz (ca. 1695).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q11412|Q11412]] | gravity | [[grabedad]] | [[Talaksan:Solar sys.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q7347|Q7347]] | Great Lakes | [[Mga Malalaking Lawa|Gran Lagos]] | [[Talaksan:ISS-43 the Great Lakes of North America.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q4421|Q4421]] | forest | [[gubat]] | [[Talaksan:Brussels Zonienwoud.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q11004|Q11004]] | vegetable | [[gulay]] | [[Talaksan:Kleinmarkthalle Frankfurt Gemüsestand.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q446|Q446]] | wheel | [[gulong]] | [[Talaksan:Hub (PSF).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q9188|Q9188]] | Empire State Building | [[Gusaling Empire State]] | [[Talaksan:Empire State Building (aerial view).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q7304|Q7304]] | Gustav Mahler | [[Gustav Mahler]] | [[Talaksan:Photo of Gustav Mahler by Moritz Nähr 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q6240|Q6240]] | Hafez | [[Hafez]] | [[Talaksan:Anselm Feuerbach Hafis vor der Schenke (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q12506|Q12506]] | Hagia Sophia | [[Hagia Sophia]] | [[Talaksan:Hagia Sophia Mars 2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q9232|Q9232]] | Jainism | [[Hainismo]] | [[Talaksan:Shravanbelgola Gomateshvara feet prayer1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q756|Q756]] | plant | [[halaman]] | [[Talaksan:Thanh Long ở Ninh Thuận.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q8094|Q8094]] | wind | [[hangin]] | [[Talaksan:Bundesarchiv Bild 183-1990-0206-324, Berlin, Passanten im Wind.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q8222|Q8222]] | Hangul | [[Hangul]] | [[Talaksan:Hangeul-basic.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q5673|Q5673]] | Hans Christian Andersen | [[Hans Christian Andersen]] | [[Talaksan:Hans Christian Andersen by Thora Hallager 1869.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q17|Q17]] | Japan | [[Hapon]] | [[Talaksan:Satellite image of Japan in May 2003.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q5287|Q5287]] | Japanese | [[Wikang Hapones|Hapones]] | [[Talaksan:Nihongo.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q729|Q729]] | animal | [[hayop]] | [[Talaksan:Animal diversity.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q5589|Q5589]] | Henri Matisse | [[Henri Matisse]] | [[Talaksan:Portrait of Henri Matisse 1933 May 20.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q8768|Q8768]] | Henry Ford | [[Henry Ford]] | [[Talaksan:Henry ford 1919.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q1071|Q1071]] | geography | [[heograpiya]] | [[Talaksan:OrteliusWorldMap.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q1069|Q1069]] | geology | [[heolohiya]] | [[Talaksan:Mapa litológico de Genicera.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q8087|Q8087]] | geometry | [[heometriya]] | [[Talaksan:Westerner and Arab practicing geometry 15th century manuscript.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q7326|Q7326]] | Hernán Cortés | [[Hernán Cortés]] | [[Talaksan:Retrato de Hernán Cortés.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q1218|Q1218]] | Jerusalem | [[Herusalem]] | [[Talaksan:Dome of the Rock seen from the Mount of Olives (12395649153) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q302|Q302]] | Jesus Christ | [[Hesus]] | [[Talaksan:Spas vsederzhitel sinay (cropped1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q556|Q556]] | hydrogen | [[Idrohino|hidroheno]] | [[Talaksan:Hydrogen discharge tube.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q49|Q49]] | North America | [[Hilagang Amerika]] | [[Talaksan:North America satellite orthographic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q934|Q934]] | North Pole | [[Hilagang Polo]] | [[Talaksan:Noaa3-2006-0602-1206 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q8690|Q8690]] | Cultural Revolution | [[Himagsikang Pangkalinangan|Himagsikan sa Kultura]] | [[Talaksan:1967-02 1967年的红卫兵.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q6534|Q6534]] | French Revolution | [[Himagsikang Pranses]] | [[Talaksan:LouisXVIExecutionBig.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q8729|Q8729]] | Russian Revolution | [[Himagsikang Ruso (1917)|Himagsikang Ruso noong 1917]] | [[Talaksan:Revolución-marzo-rusia--russianbolshevik00rossuoft.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q5451|Q5451]] | Himalayas | [[Himalaya]] | [[Talaksan:Himalayas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q2763|Q2763]] | The Holocaust | [[Holokausto|Holocaust]] | [[Talaksan:Selection on the ramp at Auschwitz-Birkenau, 1944 (Auschwitz Album) 1b.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q6691|Q6691]] | Homer | [[Homer]] | [[Talaksan:Homer bust, Farnese collection (Naples).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q8646|Q8646]] | Hong Kong | [[Hong Kong]] | [[Talaksan:Hong Kong from Victoria Peak1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q11364|Q11364]] | hormone | [[hormona]] | |- | style='text-align:right'| 347 | [[:d:Q9268|Q9268]] | Judaism | [[Hudaismo]] | [[Talaksan:Menorah 0307.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 348 | [[:d:Q11420|Q11420]] | judo | [[Judo|hudo]] | [[Talaksan:KOCIS Korea Judo Kim Jaebum London 36 (7696361164).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 349 | [[:d:Q8473|Q8473]] | military | [[hukbo]] | [[Talaksan:Composite images — Military - animated.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 350 | [[:d:Q12551|Q12551]] | Hundred Years' War | [[Digmaang Daang Taon|Hundred Years' War]] | [[Talaksan:Battle of crecy froissart.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 351 | [[:d:Q319|Q319]] | Jupiter | [[Hupiter (planeta)|Hupiter]] | [[Talaksan:Jupiter OPAL 2024.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 352 | [[:d:Q7331|Q7331]] | Ibn Battuta | [[Ibn Battuta]] | [[Talaksan:Bust of Ibn Battuta at Ibn Battuta museum.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 353 | [[:d:Q9294|Q9294]] | Ibn Khaldun | [[Ibn Khaldun]] | [[Talaksan:Bust of Ibn Khaldun (Casbah of Bejaia, Algeria).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 354 | [[:d:Q5113|Q5113]] | bird | [[ibon]] | [[Talaksan:Bird Diversity 2011.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 355 | [[:d:Q7257|Q7257]] | ideology | [[ideolohiya]] | [[Talaksan:War2.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 356 | [[:d:Q7314|Q7314]] | Igor Stravinsky | [[Igor Stravinsky]] | [[Talaksan:Igor Stravinsky LOC 32392u.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 357 | [[:d:Q362|Q362]] | World War II | [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] | [[Talaksan:Infobox collage for WWII.PNG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 358 | [[:d:Q8275|Q8275]] | Iliad | [[Iliada]] | [[Talaksan:P. Oxy. 221.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 359 | [[:d:Q4022|Q4022]] | river | [[ilog]] | [[Talaksan:White Nile Fishermen (18156464842).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 360 | [[:d:Q3783|Q3783]] | Amazon | [[Ilog Amasona]] | [[Talaksan:Amazon CIAT (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 361 | [[:d:Q7355|Q7355]] | Yellow River | [[Ilog Dilaw]] | [[Talaksan:Yellow River - panoramio.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 362 | [[:d:Q5089|Q5089]] | Ganges | [[Ilog Ganges]] | [[Talaksan:View of Ghats across the Ganges, Varanasi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 363 | [[:d:Q7348|Q7348]] | Indus River | [[Ilog Indo]] | [[Talaksan:Indus near Skardu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 364 | [[:d:Q3503|Q3503]] | River Congo | [[Ilog Congo|Ilog Konggo]] | [[Talaksan:Sunrise near Mossaka (Congo).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 365 | [[:d:Q1497|Q1497]] | Mississippi River | [[Ilog Mississippi]] | [[Talaksan:Efmo View from Fire Point.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 366 | [[:d:Q3542|Q3542]] | Niger River | [[Ilog Niger]] | [[Talaksan:Niger River View, Djenne (6861797).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 367 | [[:d:Q3392|Q3392]] | Nile | [[Ilog Nilo]] | [[Talaksan:Cairo skyline, Panoramic view, Egypt.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 368 | [[:d:Q584|Q584]] | Rhine | [[Ilog Rin]] | [[Talaksan:Loreleyblick Maria Ruh 2025.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 369 | [[:d:Q626|Q626]] | Volga | [[Ilog Volga]] | [[Talaksan:Вид на Кинешемский мост из села Воздвиженье.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 370 | [[:d:Q5413|Q5413]] | Yangtze River | [[Ilog Yangtze]] | [[Talaksan:Qutang Gorge on Changjiang.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 371 | [[:d:Q7363|Q7363]] | nose | [[ilong]] | [[Talaksan:Dog nose.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 372 | [[:d:Q9312|Q9312]] | | [[Immanuel Kant]] | [[Talaksan:Immanuel Kant - Gemaelde 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 373 | [[:d:Q7260|Q7260]] | imperialism | [[imperyalismo]] | [[Talaksan:China imperialism cartoon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 374 | [[:d:Q11774|Q11774]] | Gupta Empire | [[Imperyong Gupta]] | |- | style='text-align:right'| 375 | [[:d:Q28573|Q28573]] | Inca Empire | [[Imperyong Inka|Imperyong Incaico]] | [[Talaksan:80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 376 | [[:d:Q184536|Q184536]] | Mali Empire | [[Imperyong Mali]] | [[Talaksan:Catalan Atlas BNF Sheet 6 Western Sahara.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 377 | [[:d:Q12557|Q12557]] | Mongol Empire | [[Imperyong Monggol]] | |- | style='text-align:right'| 378 | [[:d:Q12560|Q12560]] | Ottoman Empire | [[Imperyong Otomano]] | [[Talaksan:Rise of Ottoman empire.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 379 | [[:d:Q2277|Q2277]] | Roman Empire | [[Imperyong Romano]] | [[Talaksan:Inscription Theatre Leptis Magna Libya.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 380 | [[:d:Q11028|Q11028]] | information | [[impormasyon]] | [[Talaksan:Structure of the Universe.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 381 | [[:d:Q5325|Q5325]] | inductor | [[Panawit|indaktor]] | [[Talaksan:Electronic component inductors.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 382 | [[:d:Q668|Q668]] | India | [[Indiya|India]] | [[Talaksan:India-locator-map-blank.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 383 | [[:d:Q252|Q252]] | Indonesia | [[Indonesya|Indonesia]] | [[Talaksan:Indonesian Culture.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 384 | [[:d:Q11051|Q11051]] | Hindustani | [[Indostaniko]] | [[Talaksan:Hindustani.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 385 | [[:d:Q8148|Q8148]] | industry | [[industriya]] | [[Talaksan:Valero Three Rivers Refinery Texas 2020.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 386 | [[:d:Q11388|Q11388]] | infrared radiation | [[infrared]] | [[Talaksan:Ir girl.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 387 | [[:d:Q1860|Q1860]] | English | [[Wikang Ingles|Ingles]] | [[Talaksan:William Shakespeare - Sonnet XXX - Rapenburg 30, Leiden (cropped).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 388 | [[:d:Q7546|Q7546]] | Ingmar Bergman | [[Ingmar Bergman]] | [[Talaksan:Ingmar Bergman (1966).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 389 | [[:d:Q11023|Q11023]] | engineering | [[inhenyeriya]] | [[Talaksan:PIA19664-MarsInSightLander-Assembly-20150430.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 390 | [[:d:Q11418|Q11418]] | weak interaction | [[interaksiyong mahina]] | [[Talaksan:PiPlus muon decay.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 391 | [[:d:Q11415|Q11415]] | strong interaction | [[interaksiyong malakas]] | [[Talaksan:Nuclear Force anim smaller.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 392 | [[:d:Q12757|Q12757]] | internal combustion engine | [[internal combustion engine]] | [[Talaksan:Diesel Engine (4 cycle running).gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 393 | [[:d:Q7801|Q7801]] | International Court of Justice | [[Pandaigdigang Hukumang Pangkatarungan|Internasyonal na Hukuman ng Katarungan]] | [[Talaksan:Friedenspalast Den Haag (100MP).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 394 | [[:d:Q75|Q75]] | Internet | [[Internet]] | [[Talaksan:Internet users per 100 and GDP per capita.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 395 | [[:d:Q794|Q794]] | Iran | [[Iran]] | [[Talaksan:Iran - Location Map (2013) - IRN - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 396 | [[:d:Q796|Q796]] | Iraq | [[Iraq]] | [[Talaksan:View of Sulaymaniyah (Slemani) City in Winter - Snow 2015.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 397 | [[:d:Q935|Q935]] | Isaac Newton | [[Isaac Newton]] | [[Talaksan:GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 398 | [[:d:Q152|Q152]] | fish | [[isda]] | [[Talaksan:Fish-coll002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 399 | [[:d:Q450|Q450]] | mind | [[Isip]] | [[Talaksan:RobertFuddBewusstsein17Jh.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 400 | [[:d:Q432|Q432]] | Islam | [[Islam]] | [[Talaksan:Mosque.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 401 | [[:d:Q801|Q801]] | Israel | [[Israel]] | [[Talaksan:Часовая башня султана Абдул Хамида II - panoramio.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 402 | [[:d:Q406|Q406]] | Istanbul | [[Istanbul]] | [[Talaksan:Istanbul Montage 2016.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 403 | [[:d:Q38|Q38]] | Italy | [[Italya]] | [[Talaksan:Satellite image of Italy in March 2003.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 404 | [[:d:Q589|Q589]] | black hole | [[itim na butas]] | [[Talaksan:Black hole - Messier 87 crop max res.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 405 | [[:d:Q7321|Q7321]] | Jacques Cartier | [[Jacques Cartier]] | [[Talaksan:Jacques Cartier 1851-1852.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 406 | [[:d:Q3630|Q3630]] | Jakarta | [[Jakarta]] | [[Talaksan:Jakarta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 407 | [[:d:Q9095|Q9095]] | James Clerk Maxwell | [[James Clerk Maxwell]] | [[Talaksan:James-Clerk-Maxwell-1831-1879.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 408 | [[:d:Q7324|Q7324]] | James Cook | [[James Cook]] | [[Talaksan:Captainjamescookportrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 409 | [[:d:Q6882|Q6882]] | James Joyce | [[James Joyce]] | [[Talaksan:James Joyce by Alex Ehrenzweig, 1915 cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 410 | [[:d:Q8962|Q8962]] | James Prescott Joule | [[James Prescott Joule]] | [[Talaksan:SS-joule.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 411 | [[:d:Q9041|Q9041]] | James Watt | [[James Watt]] | [[Talaksan:James Watt by Henry Howard.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 412 | [[:d:Q36322|Q36322]] | Jane Austen | [[Jane Austen]] | [[Talaksan:CassandraAusten-JaneAusten(c.1810) hires.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 413 | [[:d:Q1047|Q1047]] | | [[Jawaharlal Nehru]] | [[Talaksan:Jawaharlal Nehru, circa 1925.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 414 | [[:d:Q8341|Q8341]] | jazz | [[jazz]] | [[Talaksan:Louis Armstrong restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 415 | [[:d:Q6527|Q6527]] | | [[Jean-Jacques Rousseau]] | [[Talaksan:Jean-Jacques Rousseau (painted portrait).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 416 | [[:d:Q9364|Q9364]] | | [[Jean-Paul Sartre]] | [[Talaksan:Flickr - Government Press Office (GPO) - Jean Paul Sartre and Simone De Beauvoir welcomed by Avraham Shlonsky and Leah Goldberg (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 417 | [[:d:Q1339|Q1339]] | Johann Sebastian Bach | [[Johann Sebastian Bach]] | [[Talaksan:Johann Sebastian Bach.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 418 | [[:d:Q5879|Q5879]] | Johann Wolfgang von Goethe | [[Johann Wolfgang von Goethe]] | [[Talaksan:Goethe (Stieler 1828).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 419 | [[:d:Q7294|Q7294]] | Johannes Brahms | [[Johannes Brahms]] | [[Talaksan:JohannesBrahms.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 420 | [[:d:Q8958|Q8958]] | Johannes Gutenberg | [[Johannes Gutenberg]] | [[Talaksan:Gutenberg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 421 | [[:d:Q8963|Q8963]] | Johannes Kepler | [[Johannes Kepler]] | [[Talaksan:Johannes Kepler by Hans von Aachen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 422 | [[:d:Q9353|Q9353]] | | [[John Locke]] | [[Talaksan:JohnLocke.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 423 | [[:d:Q9317|Q9317]] | | [[John Maynard Keynes]] | [[Talaksan:Keynes 1933.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 424 | [[:d:Q909|Q909]] | Jorge Luis Borges | [[Jorge Luis Borges]] | [[Talaksan:Jorge Luis Borges 1951, by Grete Stern (full).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 425 | [[:d:Q7349|Q7349]] | Joseph Haydn | [[Joseph Haydn]] | [[Talaksan:Joseph Haydn, målning av Thomas Hardy från 1792.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 426 | [[:d:Q855|Q855]] | Joseph Stalin | [[Joseph Stalin]] | [[Talaksan:StalinCropped1943.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 427 | [[:d:Q7226|Q7226]] | Joan of Arc | [[Juana ng Arko]] | [[Talaksan:Contemporaine afb jeanne d arc.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 428 | [[:d:Q1048|Q1048]] | Julius Caesar | [[Julio Cesar]] | [[Talaksan:Retrato de Julio César (26724093101) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 429 | [[:d:Q9081|Q9081]] | knowledge | [[kaalaman]] | [[Talaksan:Tetradrachm Athens 480-420BC MBA Lyon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 430 | [[:d:Q726|Q726]] | horse | [[kabayo]] | [[Talaksan:Biandintz eta zaldiak - modified2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 431 | [[:d:Q8432|Q8432]] | civilization | [[Kabihasnan]] | [[Talaksan:Egypt.Giza.Sphinx.02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 432 | [[:d:Q28567|Q28567]] | Maya civilization | [[Kabihasnang Maya]] | [[Talaksan:El Castillo, Chichén Itzá.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 433 | [[:d:Q7242|Q7242]] | beauty | [[Kagandahan]] | [[Talaksan:A Japanese Beauty (OAW).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 434 | [[:d:Q9089|Q9089]] | Hinduism | [[Hinduismo|Kahinduhan]] | [[Talaksan:A Hindu wedding ritual in progress b.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 435 | [[:d:Q10294|Q10294]] | poverty | [[Kahirapan]] | [[Talaksan:Thomas Benjamin Kennington - Orphans.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 436 | [[:d:Q287|Q287]] | wood | [[kahoy]] | [[Talaksan:Arquitectura en madera.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 437 | [[:d:Q601401|Q601401]] | trade | [[Kalakalan]] | [[Talaksan:Fredmeyer edit 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 438 | [[:d:Q500|Q500]] | Citrus × limon | [[Lemon|kalamansî (punò)]] | [[Talaksan:Citrus x limon - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-041.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 439 | [[:d:Q7881|Q7881]] | skeleton | [[Kalansay]] | [[Talaksan:Skeletons.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 440 | [[:d:Q10856|Q10856]] | Columbidae | [[Kalapati]] | [[Talaksan:2019-03-17 Columba oenas, Jesmond Dene 8.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 441 | [[:d:Q12132|Q12132]] | calendar system | [[kalendaryo]] | [[Talaksan:Revolution kalendar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 442 | [[:d:Q12138|Q12138]] | Gregorian calendar | [[Kalendaryong Gregoryano]] | [[Talaksan:Ewiger Kalender gregorianisch.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 443 | [[:d:Q7011|Q7011]] | Kalidasa | [[Kalidasa]] | [[Talaksan:Kalidas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 444 | [[:d:Q12681|Q12681]] | calligraphy | [[kaligrapiya]] | [[Talaksan:Calligraphy word.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 445 | [[:d:Q7860|Q7860]] | nature | [[kalikasan]] | [[Talaksan:Desert Electric.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 446 | [[:d:Q9165|Q9165]] | soul | [[kaluluwa]] | [[Talaksan:Meister von Heiligenkreuz 001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 447 | [[:d:Q12147|Q12147]] | health | [[Kalusugan]] | [[Talaksan:Star of life2.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 448 | [[:d:Q4|Q4]] | death | [[kamatayan]] | [[Talaksan:Dead dog in Ulaanbaatar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 449 | [[:d:Q7375|Q7375]] | Camelus | [[Kamelyo]] | [[Talaksan:Chameau de bactriane.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 450 | [[:d:Q7350|Q7350]] | Panama Canal | [[Kanal ng Panama|Kanal Panama]] | [[Talaksan:Panama Canal Gatun Locks.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 451 | [[:d:Q899|Q899]] | Suez Canal | [[Kanal ng Suez|Kanal Suez]] | [[Talaksan:Suez Canal, Egypt (31596166706).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 452 | [[:d:Q12078|Q12078]] | cancer | [[kanser]] | [[Talaksan:Breast cancer cell (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 453 | [[:d:Q7366|Q7366]] | song | [[Awitin|kanta]] | [[Talaksan:Ademareuil1.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 454 | [[:d:Q12131|Q12131]] | disability | [[Kapansanan]] | [[Talaksan:MUTCD D9-6.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 455 | [[:d:Q5322|Q5322]] | capacitor | [[Kapasitor]] | [[Talaksan:Capacitors (7189597135).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 456 | [[:d:Q454|Q454]] | peace | [[Kapayapaan]] | [[Talaksan:Peace dove.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 457 | [[:d:Q8486|Q8486]] | coffee | [[kape]] | [[Talaksan:A small cup of coffee.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 458 | [[:d:Q6206|Q6206]] | capitalism | [[Kapitalismo]] | [[Talaksan:Anti-capitalism color.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 459 | [[:d:Q8660|Q8660]] | Karachi | [[Karachi]] | [[Talaksan:Karachi from above.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 460 | [[:d:Q9430|Q9430]] | ocean | [[karagatan]] | [[Talaksan:Ocean beach at low tide against the sun.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 461 | [[:d:Q788|Q788]] | Arctic Ocean | [[Karagatang Artiko]] | [[Talaksan:Arctic Ocean.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 462 | [[:d:Q97|Q97]] | Atlantic Ocean | [[Karagatang Atlantiko]] | [[Talaksan:Atlantic Ocean.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 463 | [[:d:Q1239|Q1239]] | Indian Ocean | [[Karagatang Indiyo|Karagatang Indiyano]] | [[Talaksan:Indian Ocean-CIA WFB Map.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 464 | [[:d:Q98|Q98]] | Pacific Ocean | [[Karagatang Pasipiko]] | [[Talaksan:Pacific Ocean.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 465 | [[:d:Q12136|Q12136]] | disease | [[Sakit|karamdaman]] | [[Talaksan:Mycobacterium tuberculosis.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 466 | [[:d:Q12125|Q12125]] | common cold | [[Karaniwang sipon]] | [[Talaksan:Rhinovirus isosurface.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 467 | [[:d:Q8458|Q8458]] | human rights | [[Karapatang pantao]] | [[Talaksan:Declaration of the Rights of Man and of the Citizen in 1789.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 468 | [[:d:Q11419|Q11419]] | karate | [[Karatedo|Karate]] | [[Talaksan:WKF-Karate-World-Championships 2012 Paris 263.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 469 | [[:d:Q623|Q623]] | carbon | [[Karbon]] | [[Talaksan:Coal anthracite.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 470 | [[:d:Q9061|Q9061]] | | [[Karl Marx]] | [[Talaksan:Karl Marx 001 restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 471 | [[:d:Q10990|Q10990]] | meat | [[karne]] | [[Talaksan:FoodMeat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 472 | [[:d:Q309|Q309]] | history | [[kasaysayan]] | [[Talaksan:Nikolaos Gyzis - Historia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 473 | [[:d:Q1321|Q1321]] | Spanish | [[Wikang Kastila|Kastila]] | [[Talaksan:Eñe on keyboard - grey.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 474 | [[:d:Q12453|Q12453]] | measurement | [[Kasukatan]] | [[Talaksan:Taking measurements.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 475 | [[:d:Q11460|Q11460]] | clothing | [[kasuotan]] | [[Talaksan:Clothes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 476 | [[:d:Q12174|Q12174]] | obesity | [[Labis na katabaan|Katabaan]] | [[Talaksan:Obesity-waist circumference.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 477 | [[:d:Q8492|Q8492]] | juice | [[Katas (inumin)|katas]] | [[Talaksan:Juicing the lemons (6027988479).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 478 | [[:d:Q8253|Q8253]] | fiction | [[kathang-isip]] | [[Talaksan:Alice par John Tenniel 30.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 479 | [[:d:Q7354|Q7354]] | Southern Ocean | [[Katimugang Karagatan]] | [[Talaksan:Location Southern Ocean.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 480 | [[:d:Q7949|Q7949]] | truth | [[Katotohanan]] | |- | style='text-align:right'| 481 | [[:d:Q5586|Q5586]] | Katsushika Hokusai | [[Hokusai|Katsushika Hokusai]] | [[Talaksan:Hokusai as an old man.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 482 | [[:d:Q205|Q205]] | infinity | [[Kawalang-hanggan|Kawalang hangganan]] | [[Talaksan:Infinite.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 483 | [[:d:Q10943|Q10943]] | cheese | [[keso]] | [[Talaksan:Hartkaese HardCheeses.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 484 | [[:d:Q7296|Q7296]] | Mount Kilimanjaro | [[Kilimanjaro]] | [[Talaksan:Mt. Kilimanjaro 12.2006.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 485 | [[:d:Q11570|Q11570]] | kilogram | [[kilogramo]] | [[Talaksan:CGKilogram.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 486 | [[:d:Q7178|Q7178]] | International Red Cross and Red Crescent Movement | [[Kilusang Pandaigdig ng Krus na Pula at Gasuklay na Pula]] | [[Talaksan:Medilunaroja.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 487 | [[:d:Q2329|Q2329]] | chemistry | [[kimika]] | [[Talaksan:Chemicals in flasks.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 488 | [[:d:Q11165|Q11165]] | inorganic chemistry | [[kimikang inorganiko]] | |- | style='text-align:right'| 489 | [[:d:Q11372|Q11372]] | physical chemistry | [[kimikang makapisika]] | [[Talaksan:Lomonosov Chymiae Physicae 1752.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 490 | [[:d:Q11351|Q11351]] | organic chemistry | [[kimikang organiko]] | [[Talaksan:Organic synthesis.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 491 | [[:d:Q3838|Q3838]] | Kinshasa | [[Kinshasa]] | [[Talaksan:Vue Kinshasa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 492 | [[:d:Q11397|Q11397]] | classical mechanics | [[Klasikong mekanika|klasikong mekaniks]] | [[Talaksan:Newtons cradle animation book.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 493 | [[:d:Q7937|Q7937]] | climate | [[klima]] | [[Talaksan:Köppen-Geiger Climate Classification Map (1980–2016) no borders.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 494 | [[:d:Q10285|Q10285]] | Colosseum | [[Koliseo]] | [[Talaksan:Colosseo 2020.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 495 | [[:d:Q1348|Q1348]] | Kolkata | [[Kolkata]] | [[Talaksan:Ketan donate4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 496 | [[:d:Q7167|Q7167]] | colonialism | [[kolonyalismo]] | [[Talaksan:RomanEmpire 117.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 497 | [[:d:Q3559|Q3559]] | comet | [[kometa]] | [[Talaksan:C2022 E3 (ZTF)- Alessandro Bianconi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 498 | [[:d:Q1004|Q1004]] | comic | [[komiks]] | [[Talaksan:Krazy Kat 1918-09-07.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 499 | [[:d:Q11173|Q11173]] | chemical compound | [[Kompuwestong pangkimika|kompuwesto]] | |- | style='text-align:right'| 500 | [[:d:Q68|Q68]] | computer | [[kompyuter]] | [[Talaksan:Apple II Plus, Museum of the Moving Image.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 501 | [[:d:Q11024|Q11024]] | communication | [[Pakikipagtalastasan|Komunikasyon]] | |- | style='text-align:right'| 502 | [[:d:Q6186|Q6186]] | communism | [[Komunismo]] | [[Talaksan:Comunismo.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 503 | [[:d:Q9581|Q9581]] | Confucianism | [[Confucianismo|Konpusyanismo]] | [[Talaksan:Jiangyin wenmiao dachengdian.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 504 | [[:d:Q7169|Q7169]] | conservatism | [[Konserbatismo]] | [[Talaksan:Conservatism - K. LCCN2011647256 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 505 | [[:d:Q5107|Q5107]] | continent | [[kontinente]] | [[Talaksan:Continentes Wikipedia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 506 | [[:d:Q9176|Q9176]] | Korean | [[Wikang Koreano|Koreano]] | [[Talaksan:Hangugeo-Chosonmal.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 507 | [[:d:Q1420|Q1420]] | car | [[kotse]] | [[Talaksan:Bundesarchiv Bild 183-J0711-0001-003, Warnemünde, Stau.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 508 | [[:d:Q5375|Q5375]] | cricket | [[Kriket]] | [[Talaksan:Muralitharan bowling to Adam Gilchrist.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 509 | [[:d:Q5043|Q5043]] | Christianity | [[Kristiyanismo]] | [[Talaksan:Jerusalem Holy-Sepulchre Jesus-Detail-01.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 510 | [[:d:Q12546|Q12546]] | Crusades | [[Mga Krusada|Krusada]] | [[Talaksan:Combat deuxième croisade.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 511 | [[:d:Q1075|Q1075]] | color | [[kulay]] | [[Talaksan:Colouring pencils.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 512 | [[:d:Q1390|Q1390]] | insect | [[Insekto|Kulisap]] | [[Talaksan:Insekter.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 513 | [[:d:Q11042|Q11042]] | culture | [[kultura]] | [[Talaksan:Fastnachtsumzug, Rottweil, Süddeutschland.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 514 | [[:d:Q8620|Q8620]] | Kwame Nkrumah | [[Kwame Nkrumah]] | [[Talaksan:Kwame Nkrumah - The National Archives UK - CO 1069-50-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 515 | [[:d:Q11402|Q11402]] | force | [[Puwersa|lakas]] | [[Talaksan:Force examples.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 516 | [[:d:Q8441|Q8441]] | man | [[lalaki]] | [[Talaksan:Pioneer plaque line-drawing of a human male.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 517 | [[:d:Q7367|Q7367]] | mosquito | [[Lamok]] | [[Talaksan:Mosquito on human skin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 518 | [[:d:Q7386|Q7386]] | Formicidae | [[langgam]] | [[Talaksan:Meat eater ant feeding on honey02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 519 | [[:d:Q9333|Q9333]] | Laozi | [[Lao-Tse|Laozi]] | [[Talaksan:Zhang Lu-Laozi Riding an Ox (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 520 | [[:d:Q11410|Q11410]] | game | [[laro]] | [[Talaksan:Les joueurs de cartes de P. Cézanne (Fondation Vuitton, Paris) (33568651718).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 521 | [[:d:Q11422|Q11422]] | toy | [[Laruan]] | [[Talaksan:Child playing with a toy cart and horse. -front- (9726037522).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 522 | [[:d:Q41670|Q41670]] | Latin alphabet | [[Latin alphabet]] | |- | style='text-align:right'| 523 | [[:d:Q5513|Q5513]] | Lake Baikal | [[Lawa ng Baikal]] | [[Talaksan:Olkhon Island and Lake Baikal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 524 | [[:d:Q5511|Q5511]] | Lake Tanganyika | [[Lawa ng Tanganyika]] | [[Talaksan:Lake Tanganyika.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 525 | [[:d:Q5505|Q5505]] | Lake Victoria | [[Lawa ng Victoria]] | [[Talaksan:Getting out to fish at dusk.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 526 | [[:d:Q4724|Q4724]] | Le Corbusier | [[Le Corbusier]] | [[Talaksan:Le Corbusier (1964).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 527 | [[:d:Q7243|Q7243]] | Leo Tolstoy | [[Leo Tolstoy]] | [[Talaksan:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 528 | [[:d:Q762|Q762]] | Leonardo da Vinci | [[Leonardo da Vinci]] | [[Talaksan:Francesco Melzi - Portrait of Leonardo.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 529 | [[:d:Q7604|Q7604]] | Leonhard Euler | [[Leonhard Euler]] | [[Talaksan:Leonhard Euler.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 530 | [[:d:Q7071|Q7071]] | Li Bai | [[Li Bai]] | [[Talaksan:李白.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 531 | [[:d:Q6216|Q6216]] | liberalism | [[liberalismo]] | [[Talaksan:Declaration of the Rights of Man and of the Citizen in 1789.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 532 | [[:d:Q7172|Q7172]] | Arab League | [[Ligang Arabe|Ligang Arabo]] | [[Talaksan:Arab Leage HQ 977.PNG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 533 | [[:d:Q8065|Q8065]] | natural disaster | [[Likas na sakuna]] | [[Talaksan:Pinatubo91eruption plume.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 534 | [[:d:Q11435|Q11435]] | liquid | [[likido]] | [[Talaksan:Water drop 001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 535 | [[:d:Q7944|Q7944]] | earthquake | [[Lindol]] | [[Talaksan:Valdivia after earthquake, 1960.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 536 | [[:d:Q82571|Q82571]] | linear algebra | [[Alhebrang linyar|linear algebra]] | |- | style='text-align:right'| 537 | [[:d:Q8162|Q8162]] | linguistics | [[lingguwistika]] | |- | style='text-align:right'| 538 | [[:d:Q11367|Q11367]] | lipid | [[Lipido|Lipid]] | |- | style='text-align:right'| 539 | [[:d:Q8425|Q8425]] | society | [[Lipunan]] | [[Talaksan:Каменный век (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 540 | [[:d:Q8236|Q8236]] | literacy | [[Literasi]] | |- | style='text-align:right'| 541 | [[:d:Q11582|Q11582]] | litre | [[litro]] | [[Talaksan:CubeLitre.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 542 | [[:d:Q9128|Q9128]] | light | [[liwanag]] | [[Talaksan:Emanation.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 543 | [[:d:Q11197|Q11197]] | logarithm | [[logaritmo]] | [[Talaksan:Mplwp log2e10.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 544 | [[:d:Q8078|Q8078]] | logic | [[lohika]] | [[Talaksan:Discourse-into-the-night.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 545 | [[:d:Q84|Q84]] | London | [[Londres]] | [[Talaksan:London Skyline (125508655).jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 546 | [[:d:Q65|Q65]] | Los Angeles | [[Los Angeles]] | [[Talaksan:Los Angeles with Mount Baldy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 547 | [[:d:Q1779|Q1779]] | Louis Armstrong | [[Louis Armstrong]] | [[Talaksan:Louis Armstrong restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 548 | [[:d:Q529|Q529]] | Louis Pasteur | [[Louis Pasteur]] | [[Talaksan:Louis Pasteur (1822 - 1895), microbiologist and chemist Wellcome V0026980.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 549 | [[:d:Q7742|Q7742]] | Louis XIV of France | [[Luis XIV ng Pransiya|Louis XIV ng Pransya]] | [[Talaksan:Louis XIV of France.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 550 | [[:d:Q255|Q255]] | Ludwig van Beethoven | [[Ludwig van Beethoven]] | [[Talaksan:Beethoven.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 551 | [[:d:Q9391|Q9391]] | | [[Ludwig Wittgenstein]] | [[Talaksan:Ludwig Wittgenstein.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 552 | [[:d:Q12493|Q12493]] | dome | [[Lungaw]] | [[Talaksan:Spb 06-2017 img07 Trinity Cathedral.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 553 | [[:d:Q515|Q515]] | city | [[lungsod]] | [[Talaksan:NYC wideangle south from Top of the Rock.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 554 | [[:d:Q237|Q237]] | Vatican City | [[Lungsod ng Vaticano|Lungsod ng Batikano]] | [[Talaksan:0 Basilique Saint-Pierre - Rome (1).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 555 | [[:d:Q239|Q239]] | Brussels | [[Bruselas|Lungsod ng Bruselas]] | [[Talaksan:Brussels view from Mont des Arts, Brussels, Belgium (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 556 | [[:d:Q1486|Q1486]] | Buenos Aires | [[Lungsod ng Buenos Aires]] | [[Talaksan:Vista aérea de la Plaza del Congreso 10.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 557 | [[:d:Q8673|Q8673]] | Lagos | [[Lagos|Lungsod ng Lagos]] | [[Talaksan:Skywater.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 558 | [[:d:Q1489|Q1489]] | Mexico City | [[Lungsod ng Mehiko]] | [[Talaksan:Sobrevuelos CDMX HJ2A5091 (40386338731).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 559 | [[:d:Q60|Q60]] | New York City | [[Lungsod ng New York]] | [[Talaksan:NYC Downtown Manhattan Skyline seen from Paulus Hook 2019-12-20 IMG 7347 FRD (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 560 | [[:d:Q2807|Q2807]] | Madrid | [[Madrid]] | [[Talaksan:Madrid (38624991251).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 561 | [[:d:Q8436|Q8436]] | family | [[Pamilya|mag-anak]] | [[Talaksan:Inupiat Family from Noatak, Alaska, 1929, Edward S. Curtis (restored).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 562 | [[:d:Q11408|Q11408]] | magnetic field | [[magnetic field]] | [[Talaksan:DipolMagnet.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 563 | [[:d:Q12501|Q12501]] | Great Wall of China | [[Mahabang Muog ng Tsina]] | [[Talaksan:The Great Wall of China at Jinshanling-edit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 564 | [[:d:Q8276|Q8276]] | Mahabharata | [[Mahabharata]] | [[Talaksan:Kurukshetra.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 565 | [[:d:Q1001|Q1001]] | Mahatma Gandhi | [[Mahatma Gandhi]] | [[Talaksan:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 566 | [[:d:Q11575|Q11575]] | maize | [[Mais]] | [[Talaksan:Corn ready to produce.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 567 | [[:d:Q11019|Q11019]] | machine | [[Makina]] | [[Talaksan:Bonsack machine.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 568 | [[:d:Q12760|Q12760]] | steam engine | [[Makinang pinasisingawan]] | [[Talaksan:Горизонтальная стационарная паровая машина.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 569 | [[:d:Q11083|Q11083]] | large intestine | [[Malaking bituka]] | [[Talaksan:Blausen 0603 LargeIntestine Anatomy.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 570 | [[:d:Q323|Q323]] | Big Bang | [[Big Bang|Malaking Pagsabog]] | [[Talaksan:CMB Timeline300 no WMAP.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 571 | [[:d:Q12156|Q12156]] | malaria | [[malarya]] | [[Talaksan:Histopathology of malaria exoerythrocytic forms in liver 07G0024 lores.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 572 | [[:d:Q9476|Q9476]] | free will | [[Malayang kalooban]] | [[Talaksan:FreeWillTaxonomy4.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 573 | [[:d:Q11090|Q11090]] | small intestine | [[Maliit na bituka]] | [[Talaksan:Tractus intestinalis intestinum tenue.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 574 | [[:d:Q12167|Q12167]] | malnutrition | [[Malnutrisyon]] | [[Talaksan:Kwashiorkor 6180.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 575 | [[:d:Q7377|Q7377]] | mammal | [[Mamalya]] | |- | style='text-align:right'| 576 | [[:d:Q382441|Q382441]] | marine mammal | [[Mamalyang pandagat]] | [[Talaksan:Ursus maritimus 4 1996-08-04.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 577 | [[:d:Q11009|Q11009]] | nut | [[Nuwes|mani]] | [[Talaksan:Fancy raw mixed nuts macro.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 578 | [[:d:Q780|Q780]] | chicken | [[Manok]] | [[Talaksan:Kruppert Cubalaya cropped.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 579 | [[:d:Q89|Q89]] | apple | [[mansanas]] | [[Talaksan:Honeycrisp.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 580 | [[:d:Q5816|Q5816]] | Mao Zedong | [[Mao Zedong]] | [[Talaksan:Mao Tse Tung.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 581 | [[:d:Q2346|Q2346]] | analytical chemistry | [[Mapanuring kimika]] | [[Talaksan:Gas Chromatography Laboratory.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 582 | [[:d:Q7199|Q7199]] | Marcel Proust | [[Marcel Proust]] | [[Talaksan:Marcel Proust 1895.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 583 | [[:d:Q6101|Q6101]] | Marco Polo | [[Marco Polo]] | [[Talaksan:Marco Polo Mosaic from Palazzo Tursi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 584 | [[:d:Q7186|Q7186]] | | [[Marie Curie]] | [[Talaksan:Marie Curie (1900) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 585 | [[:d:Q4616|Q4616]] | Marilyn Monroe | [[Marilyn Monroe]] | [[Talaksan:Marilyn Monroe in How to Marry a Millionaire.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 586 | [[:d:Q7245|Q7245]] | Mark Twain | [[Mark Twain]] | [[Talaksan:Mark Twain by AF Bradley.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 587 | [[:d:Q4612|Q4612]] | Marlene Dietrich | [[Marlene Dietrich]] | [[Talaksan:Marlene Dietrich Ross-Verlag 0875(crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 588 | [[:d:Q111|Q111]] | Mars | [[Marte]] | [[Talaksan:Mars - August 30 2021 - Flickr - Kevin M. Gill.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 589 | [[:d:Q48301|Q48301]] | | [[Martin Heidegger]] | [[Talaksan:Heidegger 2 (1960).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 590 | [[:d:Q9554|Q9554]] | Martin Luther | [[Martin Luther]] | [[Talaksan:Lucas Cranach d.Ä. - Martin Luther, 1528 (Veste Coburg).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 591 | [[:d:Q8027|Q8027]] | Martin Luther King Jr. | [[Martin Luther King, Jr.]] | [[Talaksan:The Rev. Dr. Martin Luther King Jr. Color Portrait (high quality).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 592 | [[:d:Q7264|Q7264]] | Marxism | [[Marxismo]] | [[Talaksan:Marx and Engels.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 593 | [[:d:Q11423|Q11423]] | mass | [[Masa]] | [[Talaksan:2kg Gewicht freigeschnitten.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 594 | [[:d:Q11567|Q11567]] | complex number | [[Komplikadong bilang|masalimuot na bilang]] | |- | style='text-align:right'| 595 | [[:d:Q7365|Q7365]] | muscle | [[Kalamnan|Masel]] | [[Talaksan:Skeletal muscle.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 596 | [[:d:Q12800|Q12800]] | machine gun | [[Masinggan]] | [[Talaksan:De Mitrailleur 7.62mm MAG geplaatst op een grondaffuit (2009 D050713-X1083).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 597 | [[:d:Q7364|Q7364]] | eye | [[Mata]] | [[Talaksan:201405 eye.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 598 | [[:d:Q395|Q395]] | mathematics | [[matematika]] | [[Talaksan:Mathematics.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 599 | [[:d:Q7081|Q7081]] | materialism | [[materyalismo]] | |- | style='text-align:right'| 600 | [[:d:Q5676|Q5676]] | Matsuo Bashō | [[Matsuo Bashō]] | [[Talaksan:Basho by Buson.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 601 | [[:d:Q9021|Q9021]] | Max Planck | [[Max Planck]] | [[Talaksan:Max Planck.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 602 | [[:d:Q9387|Q9387]] | | [[Max Weber]] | [[Talaksan:Max Weber in 1918.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 603 | [[:d:Q12140|Q12140]] | medication | [[medication]] | [[Talaksan:VariousPills.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 604 | [[:d:Q11190|Q11190]] | medicine | [[medisina]] | [[Talaksan:Physical examination.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 605 | [[:d:Q96|Q96]] | Mexico | [[Mehiko]] | [[Talaksan:Ciudad.de.Mexico.City.Distrito.Federal.DF.Paseo.Reforma.Skyline.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 606 | [[:d:Q5806|Q5806]] | Mecca | [[Meka]] | [[Talaksan:Makkah Montage.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 607 | [[:d:Q944|Q944]] | quantum mechanics | [[Mekanikang quantum|mekaniks na kwantum]] | [[Talaksan:Ondaparticula.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 608 | [[:d:Q308|Q308]] | Mercury | [[Merkuryo (planeta)|Merkuryo]] | [[Talaksan:Mercury in color - Prockter07 centered.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 609 | [[:d:Q11767|Q11767]] | Mesopotamia | [[Mesopotamya|Mesopotamia]] | [[Talaksan:Statue Gudea Met 59.2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 610 | [[:d:Q1057|Q1057]] | metabolism | [[Metabolismo]] | [[Talaksan:Metabolism-en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 611 | [[:d:Q11426|Q11426]] | metal | [[metal]] | [[Talaksan:Métal Hurlant (84368201).jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 612 | [[:d:Q11467|Q11467]] | metallurgy | [[Metalurhiya]] | [[Talaksan:VysokePece1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 613 | [[:d:Q11573|Q11573]] | metre | [[metro]] | [[Talaksan:Platinum-Iridium meter bar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 614 | [[:d:Q1065|Q1065]] | United Nations | [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]] | [[Talaksan:Secretary Kerry Addresses Delegates Before Signing the COP21 Climate Change Agreement on Earth Day in New York (26514585581).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 615 | [[:d:Q8750|Q8750]] | Michael Faraday | [[Michael Faraday]] | [[Talaksan:M Faraday Th Phillips oil 1842.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 616 | [[:d:Q2831|Q2831]] | Michael Jackson | [[Michael Jackson]] | [[Talaksan:Michael Jackson 1983 (3x4 cropped) (contrast).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 617 | [[:d:Q5592|Q5592]] | Michelangelo | [[Michelangelo Buonarroti]] | [[Talaksan:Michelangelo Daniele da Volterra (dettaglio).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 618 | [[:d:Q5682|Q5682]] | Miguel de Cervantes | [[Miguel de Cervantes]] | [[Talaksan:Cervantes Jáuregui.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 619 | [[:d:Q5600|Q5600]] | Mimar Sinan | [[Mimar Sinan]] | [[Talaksan:Mimar Sinan, architecte de Soliman le Magnifique.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 620 | [[:d:Q7946|Q7946]] | mineral | [[mineral]] | [[Talaksan:Amethyst sceptre2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 621 | [[:d:Q9134|Q9134]] | mythology | [[mitolohiya]] | [[Talaksan:Michel Corneille the Younger - Iris and Jupiter.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 622 | [[:d:Q12684|Q12684]] | fashion | [[moda]] | [[Talaksan:E1266601 (5398889640).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 623 | [[:d:Q9458|Q9458]] | Muhammad | [[Muhammad|Mohëmmëd]] | [[Talaksan:Mohammed.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 624 | [[:d:Q9077|Q9077]] | Moses | [[Moises]] | [[Talaksan:Michelangelo's Moses in San Pietro in Vincoli.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 625 | [[:d:Q11369|Q11369]] | molecule | [[Molekula]] | |- | style='text-align:right'| 626 | [[:d:Q687|Q687]] | Molière | [[Molière]] | [[Talaksan:Pierre Mignard - Portrait de Jean-Baptiste Poquelin dit Molière (1622-1673) - Google Art Project (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 627 | [[:d:Q25326|Q25326]] | Mollusca | [[Mollusca]] | [[Talaksan:Mollusca.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 628 | [[:d:Q7269|Q7269]] | monarchy | [[monarkiya]] | [[Talaksan:Heraldic Royal Crown (Common).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 629 | [[:d:Q9159|Q9159]] | monotheism | [[monoteismo]] | |- | style='text-align:right'| 630 | [[:d:Q649|Q649]] | Moscow | [[Mosku]] | [[Talaksan:Saint Basil's Cathedral and the Red Square.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 631 | [[:d:Q9038|Q9038]] | Muḥammad ibn Musa al-Khwarizmi | [[Muhammad ibn Mūsā al-Khwārizmī]] | [[Talaksan:Madrid - Ciudad Universitaria, Monumento a Muhammad al-Juarismi (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 632 | [[:d:Q1156|Q1156]] | Mumbai | [[Mumbai]] | [[Talaksan:Panoramic view of Taj Palace Hotel and Taj Tower with the iconic Gateway of India in the background (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 633 | [[:d:Q11401|Q11401]] | hip-hop | [[Musikang hip hop]] | [[Talaksan:Afrika Bambaataa and DJ Yutaka (2004).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 634 | [[:d:Q9730|Q9730]] | classical music | [[musikang klasiko]] | |- | style='text-align:right'| 635 | [[:d:Q11399|Q11399]] | rock music | [[Musikang rock]] | [[Talaksan:Beatles ad 1965 just the beatles crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 636 | [[:d:Q5152|Q5152]] | Mustafa Kemal Atatürk | [[Mustafa Kemal Atatürk]] | [[Talaksan:Atatürk Kemal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 637 | [[:d:Q12705|Q12705]] | renewable energy | [[Nababagong enerhiya]] | |- | style='text-align:right'| 638 | [[:d:Q7176|Q7176]] | Naguib Mahfouz | [[Naguib Mahfouz]] | [[Talaksan:Naguib Mahfouz HR.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 639 | [[:d:Q171195|Q171195]] | Nagarjuna | [[Nagarjuna|Nagëddzunë]] | [[Talaksan:Nagarjuna at Samye Ling Monastery.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 640 | [[:d:Q3870|Q3870]] | Nairobi | [[Nairobi]] | [[Talaksan:Nairobi, view from KICC.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 641 | [[:d:Q11394|Q11394]] | endangered species | [[Espesyeng nanganganib|nanganganib na mga uri]] | [[Talaksan:Ostafrikanisches Spitzmaulnashorn.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 642 | [[:d:Q11468|Q11468]] | nanotechnology | [[Nanoteknolohiya]] | [[Talaksan:Fullerene Nanogears - GPN-2000-001535.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 643 | [[:d:Q517|Q517]] | Napoleon | [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon I ng Pransya]] | [[Talaksan:Jacques-Louis David - The Emperor Napoleon in His Study at the Tuileries - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 644 | [[:d:Q7184|Q7184]] | NATO | [[Organisasyon ng Tratado ng Hilagang Atlantiko|NATO]] | [[Talaksan:НАТО Самит 2021 NATO Summit 2021 -14.06.2021- (51245988182).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 645 | [[:d:Q1615|Q1615]] | Neil Armstrong | [[Neil Armstrong]] | [[Talaksan:Neil Armstrong pose.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 646 | [[:d:Q13217298|Q13217298]] | Giza Necropolis | [[Nekropolis ng Giza]] | [[Talaksan:All Gizah Pyramids.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 647 | [[:d:Q8023|Q8023]] | Nelson Mandela | [[Nelson Mandela]] | [[Talaksan:Nelson Mandela 1994.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 648 | [[:d:Q5185|Q5185]] | Nematode | [[Nematode]] | [[Talaksan:Soybean cyst nematode and egg SEM.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 649 | [[:d:Q332|Q332]] | Neptune | [[Neptuno]] | [[Talaksan:Neptune Voyager2 color calibrated.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 650 | [[:d:Q9620|Q9620]] | nerve | [[Nerbiyo]] | [[Talaksan:Nerves of the left upper extremity.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 651 | [[:d:Q55|Q55]] | Netherlands | [[Netherlands]] | |- | style='text-align:right'| 652 | [[:d:Q1399|Q1399]] | | [[Niccolò Machiavelli]] | [[Talaksan:Portrait of Niccolò Machiavelli by Santi di Tito.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 653 | [[:d:Q619|Q619]] | Nicolaus Copernicus | [[Nicolaus Copernicus]] | [[Talaksan:Nikolaus Kopernikus MOT.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 654 | [[:d:Q1033|Q1033]] | Nigeria | [[Nigeria]] | [[Talaksan:The City Gate of Abuja.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 655 | [[:d:Q9036|Q9036]] | Nikola Tesla | [[Nikola Tesla]] | [[Talaksan:Tesla circa 1890.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 656 | [[:d:Q627|Q627]] | nitrogen | [[Nitroheno]] | [[Talaksan:Fluessiger Stickstoff.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 657 | [[:d:Q7561|Q7561]] | snow | [[Niyebe]] | [[Talaksan:Düsseldorf Hofgarten 2009.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 658 | [[:d:Q9049|Q9049]] | Noam Chomsky | [[Noam Chomsky]] | [[Talaksan:Noam Chomsky portrait 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 659 | [[:d:Q8261|Q8261]] | novel | [[nobela]] | |- | style='text-align:right'| 660 | [[:d:Q83201|Q83201]] | Non-Aligned Movement | [[Non-Aligned Movement]] | [[Talaksan:2019-10-25 Non-Aligned Movement in Baku 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 661 | [[:d:Q11216|Q11216]] | numerical analysis | [[Pagsusuring pambilang|numerikal na analisis]] | |- | style='text-align:right'| 662 | [[:d:Q12104|Q12104]] | Avena sativa | [[Obena]] | [[Talaksan:Avena sativa L.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 663 | [[:d:Q629|Q629]] | oxygen | [[Oksiheno]] | [[Talaksan:Liquid oxygen in a beaker 4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 664 | [[:d:Q8467|Q8467]] | Umar ibn Al-Khattāb | [[Umar|Omar]] | [[Talaksan:Rashidun Caliphs Umar ibn Al-Khattāb - عُمر بن الخطّاب ثاني الخلفاء الراشدين.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 665 | [[:d:Q1344|Q1344]] | opera | [[Opera]] | [[Talaksan:Giovanni Paolo Pannini - Fête musicale - 1747.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 666 | [[:d:Q9135|Q9135]] | operating system | [[operating system]] | |- | style='text-align:right'| 667 | [[:d:Q11471|Q11471]] | time | [[oras]] | [[Talaksan:MontreGousset001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 668 | [[:d:Q376|Q376]] | clock | [[orasan]] | [[Talaksan:Pendulum clock by Jacob Kock, antique furniture photography, IMG 0931 edit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 669 | [[:d:Q7795|Q7795]] | Organization of the Petroleum Exporting Countries | [[Organisasyon ng mga Bansang Nagluluwas ng Langis]] | [[Talaksan:Wien - OPEC-Zentrale (a).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 670 | [[:d:Q7825|Q7825]] | World Trade Organization | [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|Organisasyon ng Pandaigdigang Pangangalakal]] | [[Talaksan:Fourth Global Review of Aid for Trade 1691 (9237986689).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 671 | [[:d:Q7239|Q7239]] | organism | [[organismo]] | [[Talaksan:E. coli Bacteria (7316101966).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 672 | [[:d:Q55643|Q55643]] | Oceania | [[Oseaniya]] | [[Talaksan:Oceania satellite.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 673 | [[:d:Q8442|Q8442]] | Otto von Bismarck | [[Otto von Bismarck]] | [[Talaksan:Bundesarchiv Bild 146-2005-0057, Otto von Bismarck.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 674 | [[:d:Q7198|Q7198]] | Ovid | [[Ovidio|Ovid]] | [[Talaksan:Ovid by an anonymous sculptor.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 675 | [[:d:Q5593|Q5593]] | Pablo Picasso | [[Pablo Picasso]] | [[Talaksan:1973 Dokfilm Picasso de Lucien Clergue Condor Films.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 676 | [[:d:Q8445|Q8445]] | marriage | [[pag-aasawa]] | [[Talaksan:Marriage symbol.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 677 | [[:d:Q316|Q316]] | love | [[pag-ibig]] | [[Talaksan:Frank Bernard Dicksee - Romeo and Juliet, 1884.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 678 | [[:d:Q9420|Q9420]] | thought | [[pag-iisip]] | [[Talaksan:Herkulaneischer Meister 002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 679 | [[:d:Q11034|Q11034]] | printing | [[Paglilimbag|Pag-imprenta]] | [[Talaksan:Close up of Block Printing at Halasur village, Karnataka.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 680 | [[:d:Q7942|Q7942]] | global warming | [[Pag-init ng daigdig]] | [[Talaksan:Change in Average Temperature With Fahrenheit.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 681 | [[:d:Q11398|Q11398]] | biological classification | [[Pag-uuring pambiyolohiya]] | |- | style='text-align:right'| 682 | [[:d:Q11995|Q11995]] | human pregnancy | [[Pagdadalantao|Pagdadalangtao]] | [[Talaksan:Pregnant asian woman.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 683 | [[:d:Q12128|Q12128]] | dentistry | [[Pagdedentista]] | [[Talaksan:Dental surgery aboard USS Eisenhower, January 1990.JPEG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 684 | [[:d:Q7935|Q7935]] | avalanche | [[Pagguho ng yelo|Pagguho]] | [[Talaksan:Laviin MAL-Pamir 85 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 685 | [[:d:Q12133|Q12133]] | deafness | [[pagkabingi]] | [[Talaksan:Criança com problema auditivo.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 686 | [[:d:Q10874|Q10874]] | blindness | [[pagkabulag]] | [[Talaksan:Blinde man zoekt zijn weg in de straten van de Joodse volkswijk, Bestanddeelnr 190-0054.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 687 | [[:d:Q2095|Q2095]] | food | [[pagkain]] | [[Talaksan:Good Food Display - NCI Visuals Online.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 688 | [[:d:Q6235|Q6235]] | nationalism | [[Pagkamakabansa]] | |- | style='text-align:right'| 689 | [[:d:Q5916|Q5916]] | spaceflight | [[Paglipad sa kalawakan]] | [[Talaksan:Sputnik asm.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 690 | [[:d:Q8452|Q8452]] | abortion | [[pagpapalaglag]] | [[Talaksan:23 674673M 001-detail.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 691 | [[:d:Q11642|Q11642]] | pottery | [[pagpapalayok]] | [[Talaksan:Pottenbakkersschijf.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 692 | [[:d:Q8707|Q8707]] | Meiji restoration | [[Pagpapanumbalik ng Meiji]] | [[Talaksan:MeijiJoukyou.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 693 | [[:d:Q11990|Q11990]] | reproduction | [[Pagpaparami]] | |- | style='text-align:right'| 694 | [[:d:Q10737|Q10737]] | suicide | [[pagpapatiwakal]] | [[Talaksan:Edouard Manet - Le Suicidé.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 695 | [[:d:Q81041|Q81041]] | water cycle | [[Siklo ng tubig|pagpapaulit-ulit ng tubig]] | |- | style='text-align:right'| 696 | [[:d:Q11629|Q11629]] | painting | [[Pinta|pagpinta]] | [[Talaksan:Adriaen van Ostade 006.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 697 | [[:d:Q7553|Q7553]] | translation | [[Pagsasalin|Pagsasalinwika]] | [[Talaksan:Rosetta Stone.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 698 | [[:d:Q7754|Q7754]] | mathematical analysis | [[pagsusuring matematikal]] | |- | style='text-align:right'| 699 | [[:d:Q169207|Q169207]] | discrimination | [[Pagtatangi]] | |- | style='text-align:right'| 700 | [[:d:Q11978|Q11978]] | digestion | [[Pagtunaw ng pagkain]] | [[Talaksan:Blausen 0316 DigestiveSystem.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 701 | [[:d:Q11032|Q11032]] | newspaper | [[pahayagan]] | [[Talaksan:2011 newspapers Tehran 6030393078.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 702 | [[:d:Q843|Q843]] | Pakistan | [[Pakistan]] | [[Talaksan:Blue Hour at Pakistan Monument.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 703 | [[:d:Q349|Q349]] | sport | [[palakasan]] | [[Talaksan:Youth-soccer-indiana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 704 | [[:d:Q5389|Q5389]] | Olympic Games | [[Palarong Olimpiko]] | [[Talaksan:Olympic flag.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 705 | [[:d:Q5090|Q5090]] | rice | [[palay]] | [[Talaksan:White, Brown, Red & Wild rice.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 706 | [[:d:Q219060|Q219060]] | Palestine | [[Estado ng Palestina|Palestina]] | [[Talaksan:Palestine - 20190204-DSC 0007.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 707 | [[:d:Q9158|Q9158]] | email | [[palihamang elektroniko]] | |- | style='text-align:right'| 708 | [[:d:Q7188|Q7188]] | government | [[pamahalaan]] | [[Talaksan:De ministers die deel uitmaken van het derde kabinet Van Agt op de trappen van Paleis Huis ten Bosch in 's-Gravenhage. D - SFA001009248.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 709 | [[:d:Q11030|Q11030]] | journalism | [[pamamahayag]] | [[Talaksan:CBC journalists in Montreal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 710 | [[:d:Q12870|Q12870]] | explosive chemicals | [[Pampasabog]] | [[Talaksan:C4 plastic explosive.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 711 | [[:d:Q11663|Q11663]] | weather | [[panahon]] | [[Talaksan:Wikinews weather.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 712 | [[:d:Q11764|Q11764]] | Iron Age | [[Panahong Bakal|Panahon ng Bakal]] | [[Talaksan:HMB Keltengrab Münsingen-Rain Grab 91.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 713 | [[:d:Q11759|Q11759]] | Stone Age | [[Panahong Bato|Panahon ng Bato]] | [[Talaksan:Ggantija Temples (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 714 | [[:d:Q12539|Q12539]] | Age of Enlightenment | [[Panahon ng Kaliwanagan]] | |- | style='text-align:right'| 715 | [[:d:Q11761|Q11761]] | Bronze Age | [[Panahong Bronse|Panahon ng Tansong Pula]] | [[Talaksan:Minoan copper ingot from Zakros, Crete.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 716 | [[:d:Q8142|Q8142]] | currency | [[Pananalapi (yunit ng palitan)|pananalapi]] | [[Talaksan:Billets de 5000.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 717 | [[:d:Q7813|Q7813]] | Universal Declaration of Human Rights | [[Pandaigdig na Pagpapahayag ng Karapatang Pantao|Pandaigdig na Pagpapahayag ng mga Karapatan ng Tao]] | [[Talaksan:Eleanor Roosevelt UDHR.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 718 | [[:d:Q7804|Q7804]] | International Monetary Fund | [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|Pandaigdigang Pondong Pananalapi]] | [[Talaksan:IMF building HR.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 719 | [[:d:Q12457|Q12457]] | International System of Units | [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] | [[Talaksan:International prototype of the kilogram aka Le Grand K.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 720 | [[:d:Q12184|Q12184]] | pandemic | [[pandemya]] | [[Talaksan:The plague of Florence in 1348, as described in Boccaccio's Wellcome L0004057.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 721 | [[:d:Q8463|Q8463]] | slavery | [[Pang-aalipin]] | [[Talaksan:Official medallion of the British Anti-Slavery Society (1795).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 722 | [[:d:Q11538|Q11538]] | mathematical proof | [[Patibay pangmatematika|Pang-matematikang patibay]] | |- | style='text-align:right'| 723 | [[:d:Q8265|Q8265]] | Dream of the Red Chamber | [[Pangarap ng Pulang Silid]] | [[Talaksan:Hongloumeng2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 724 | [[:d:Q11033|Q11033]] | mass media | [[Midyang panlahat|pangmadlang media]] | [[Talaksan:Diarioeluniverso.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 725 | [[:d:Q8242|Q8242]] | literature | [[panitikan]] | [[Talaksan:Old book bindings.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 726 | [[:d:Q11634|Q11634]] | art of sculpture | [[Lilok|Panlililok]] | [[Talaksan:Discobolus in National Roman Museum Palazzo Massimo alle Terme.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 727 | [[:d:Q8188|Q8188]] | syllable | [[pantig]] | |- | style='text-align:right'| 728 | [[:d:Q482|Q482]] | poetry | [[Panulaan]] | [[Talaksan:LeidenWallPoemYeats (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 729 | [[:d:Q11472|Q11472]] | paper | [[papel]] | [[Talaksan:Paperball 2.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 730 | [[:d:Q90|Q90]] | Paris | [[Paris]] | [[Talaksan:La Tour Eiffel vue de la Tour Saint-Jacques, Paris août 2014 (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 731 | [[:d:Q10288|Q10288]] | Parthenon | [[Partenon|Parthenon]] | [[Talaksan:The Parthenon in Athens.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 732 | [[:d:Q7278|Q7278]] | political party | [[Partidong pampolitika|partidong politikal]] | |- | style='text-align:right'| 733 | [[:d:Q8454|Q8454]] | capital punishment | [[parusang kamatayan]] | [[Talaksan:ASC Leiden - F. van der Kraaij Collection - The Hanging of the Harper Seven, Liberia - 16 February 1979 - 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 734 | [[:d:Q6223|Q6223]] | fascism | [[Pasismo]] | [[Talaksan:Mussolini and Hitler 1940 (retouched).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 735 | [[:d:Q10998|Q10998]] | potato | [[patatas]] | [[Talaksan:234 Solanum tuberosum L.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 736 | [[:d:Q7372|Q7372]] | shark | [[Pating]] | [[Talaksan:Great white shark south africa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 737 | [[:d:Q11453|Q11453]] | agricultural irrigation | [[patubig]] | [[Talaksan:PivotIrrigationOnCotton.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 738 | [[:d:Q8479|Q8479]] | Peter the Great | [[Pedro ang Dakila ng Rusya]] | [[Talaksan:Inconnu d'après J.-M. Nattier, Portrait de Pierre Ier (musée de l’Ermitage).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 739 | [[:d:Q11424|Q11424]] | film | [[Pelikula]] | [[Talaksan:Muybridge race horse animated.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 740 | [[:d:Q7252|Q7252]] | feminism | [[Peminismo]] | [[Talaksan:Feminist Suffrage Parade in New York City, 1912.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 741 | [[:d:Q1368|Q1368]] | money | [[pera]] | [[Talaksan:Euro coins and banknotes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 742 | [[:d:Q5599|Q5599]] | Peter Paul Rubens | [[Peter Paul Rubens]] | [[Talaksan:Sir Peter Paul Rubens - Portrait of the Artist - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 743 | [[:d:Q167|Q167]] | pi | [[Pi]] | [[Talaksan:Pi-unrolled-720.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 744 | [[:d:Q1090|Q1090]] | silver | [[pilak]] | [[Talaksan:Silver crystal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 745 | [[:d:Q928|Q928]] | Philippines | [[Pilipinas]] | [[Talaksan:Manila Bay, Roxas Boulevard buildings with navy fleet (Ermita and Malate, Manila)(2017-12-31).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 746 | [[:d:Q5891|Q5891]] | philosophy | [[pilosopiya]] | [[Talaksan:Hortus Deliciarum, Philosophy and the seven liberal arts (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 747 | [[:d:Q12516|Q12516]] | pyramid | [[Piramide]] | [[Talaksan:Great Pyramid of Giza - Pyramid of Khufu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 748 | [[:d:Q413|Q413]] | physics | [[pisika]] | [[Talaksan:CollageFisica.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 749 | [[:d:Q11429|Q11429]] | nuclear fission | [[Pisyong nukleyar]] | [[Talaksan:Kernspaltung -- induced nuclear fission.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 750 | [[:d:Q5994|Q5994]] | piano | [[Piyano]] | [[Talaksan:Steinway & Sons concert grand piano, model D-274, manufactured at Steinway's factory in Hamburg, Germany.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 751 | [[:d:Q634|Q634]] | planet | [[planeta]] | [[Talaksan:Montage of Our Solar System.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 752 | [[:d:Q10251|Q10251]] | plasma | [[plasma]] | [[Talaksan:Plasma-lamp.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 753 | [[:d:Q11474|Q11474]] | plastic | [[Plastik]] | [[Talaksan:Plastic objects.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 754 | [[:d:Q7950|Q7950]] | plate tectonics | [[Tektonikong plato|plate tectonics]] | [[Talaksan:Plates tect2 en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 755 | [[:d:Q859|Q859]] | Plato | [[Platon|Plato]] | [[Talaksan:Plato Silanion Musei Capitolini MC1377.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 756 | [[:d:Q11405|Q11405]] | flute | [[Bansi|plawta]] | [[Talaksan:Fluiers.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 757 | [[:d:Q9163|Q9163]] | polytheism | [[politeismo]] | [[Talaksan:Jacopo Zucchi - The Assembly of the Gods - WGA26036.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 758 | [[:d:Q7163|Q7163]] | politics | [[politika]] | [[Talaksan:24.09.2024 - Abertura do Debate Geral da 79ª Sessão da Assembleia Geral das Nações Unidas (54018866744).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 759 | [[:d:Q933|Q933]] | South Pole | [[Timog Polo|Polong Timog]] | [[Talaksan:Geographic Southpole crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 760 | [[:d:Q36|Q36]] | Poland | [[Polonya]] | [[Talaksan:Warsaw Old Town Market Square 10.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 761 | [[:d:Q12195|Q12195]] | poliomyelitis | [[Polio|Polyo]] | [[Talaksan:Polio sequelle.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 762 | [[:d:Q8183|Q8183]] | phoneme | [[ponema]] | |- | style='text-align:right'| 763 | [[:d:Q45|Q45]] | Portugal | [[Portugal]] | [[Talaksan:Carte du Portugal.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 764 | [[:d:Q11633|Q11633]] | photography | [[potograpiya]] | [[Talaksan:Winterswijk (NL), Woold, Boven Slinge -- 2014 -- 3170.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 765 | [[:d:Q11982|Q11982]] | photosynthesis | [[potosintesis]] | [[Talaksan:Leaves in iran برگ گلها و گیاهان ایرانی 32.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 766 | [[:d:Q150|Q150]] | French | [[Wikang Pranses|Pranses]] | [[Talaksan:JO199411392.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 767 | [[:d:Q142|Q142]] | France | [[Pransiya]] | [[Talaksan:Paris from the Arc de Triomphe, 17 October 2019.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 768 | [[:d:Q11756|Q11756]] | prehistory | [[Prehistorya|Prehistorikong kasaysayan]] | [[Talaksan:PSM V44 D647 Delineations on pieces of antler.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 769 | [[:d:Q7380|Q7380]] | primate | [[Primates|Primate]] | [[Talaksan:Primates - some families.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 770 | [[:d:Q12514|Q12514]] | Three Gorges Dam | [[Prinsa ng Tatlong Bangin]] | [[Talaksan:ThreeGorgesDam-China2009.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 771 | [[:d:Q9492|Q9492]] | probability | [[Probabilidad]] | [[Talaksan:Nuvola apps atlantik.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 772 | [[:d:Q7281|Q7281]] | propaganda | [[propaganda]] | [[Talaksan:Affiche émigration JP au BR-déb. XXe s..jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 773 | [[:d:Q23540|Q23540]] | Protestantism | [[Protestantismo]] | [[Talaksan:Lutherbibel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 774 | [[:d:Q8054|Q8054]] | protein | [[protina]] | [[Talaksan:Estruturas de proteínas.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 775 | [[:d:Q10892|Q10892]] | protist | [[Protista]] | [[Talaksan:DysnectesBrevis.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 776 | [[:d:Q8137|Q8137]] | capital | [[Kapital (ekonomika)|Puhunan]] | [[Talaksan:Cleveland Steel Mill.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 777 | [[:d:Q12861|Q12861]] | gunpowder | [[pulbura]] | [[Talaksan:2023 Czarny proch Vesuvit LC (3).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 778 | [[:d:Q12192|Q12192]] | pneumonia | [[Pulmonya]] | [[Talaksan:Pneumonia, mixed patterns, lobar and bronchopneumonia (3679096639).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 779 | [[:d:Q10987|Q10987]] | honey | [[Pulot-pukyutan|pulot]] | [[Talaksan:Runny hunny.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 780 | [[:d:Q9149|Q9149]] | fundamentalism | [[pundamentalismo]] | |- | style='text-align:right'| 781 | [[:d:Q10884|Q10884]] | tree | [[puno]] | [[Talaksan:Alnus glutinosa 011.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 782 | [[:d:Q11348|Q11348]] | function | [[Punsiyon (matematika)|punsiyon]] | [[Talaksan:Exp re.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 783 | [[:d:Q146|Q146]] | cat | [[pusa]] | [[Talaksan:Cat grooming.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 784 | [[:d:Q1072|Q1072]] | heart | [[Puso (anatomiya)|puso]] | [[Talaksan:Heart numlabels.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 785 | [[:d:Q11518|Q11518]] | Pythagorean theorem | [[Teorema ni Pitagoras|Pythagorean theorem]] | [[Talaksan:Pythagorean.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 786 | [[:d:Q7315|Q7315]] | Pyotr Ilyich Tchaikovsky | [[Peter Ilyich Tchaikovsky|Pëtr Čajkovskij]] | [[Talaksan:Porträt des Komponisten Pjotr I. Tschaikowski (1840-1893).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 787 | [[:d:Q7241|Q7241]] | Rabindranath Tagore | [[Rabindranath Tagore]] | [[Talaksan:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 788 | [[:d:Q11448|Q11448]] | radioactivity | [[radioactivity]] | [[Talaksan:Alpha Decay.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 789 | [[:d:Q12969754|Q12969754]] | electromagnetic radiation | [[radyasyong elektromagnetiko]] | [[Talaksan:EM spectrumrevised.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 790 | [[:d:Q872|Q872]] | radio | [[Radyo]] | [[Talaksan:Biblis RFE RL 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 791 | [[:d:Q5597|Q5597]] | Raphael | [[Rafael Sanzio]] | [[Talaksan:Raffaello Sanzio.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 792 | [[:d:Q8461|Q8461]] | racism | [[rasismo]] | [[Talaksan:1943 Colored Waiting Room Sign.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 793 | [[:d:Q9510|Q9510]] | reality | [[reality]] | |- | style='text-align:right'| 794 | [[:d:Q2269|Q2269]] | Industrial Revolution | [[Rebolusyong Industriyal]] | [[Talaksan:Mémoires de la Société géologique de France (IA meymoiresdelaso00socig).pdf|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 795 | [[:d:Q128593|Q128593]] | reincarnation | [[reengkarnasyon]] | [[Talaksan:Reincarnation AS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 796 | [[:d:Q9794|Q9794]] | reggae | [[reggae]] | [[Talaksan:Buju Banton.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 797 | [[:d:Q9174|Q9174]] | religion | [[relihiyon]] | [[Talaksan:16 religionist symbols.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 798 | [[:d:Q5598|Q5598]] | Rembrandt | [[Rembrandt]] | [[Talaksan:Rembrandt van Rijn - Self-Portrait - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 799 | [[:d:Q4692|Q4692]] | Renaissance | [[Renasimiyento]] | [[Talaksan:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 800 | [[:d:Q9191|Q9191]] | | [[René Descartes]] | [[Talaksan:Frans Hals - Portret van René Descartes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 801 | [[:d:Q12562|Q12562]] | Protestant Reformation | [[Repormang Protestante]] | [[Talaksan:95Thesen facsimile colour.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 802 | [[:d:Q10811|Q10811]] | Reptilia | [[Reptilya]] | [[Talaksan:Extant reptilia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 803 | [[:d:Q7270|Q7270]] | republic | [[Republika]] | [[Talaksan:Forms of government.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 804 | [[:d:Q148|Q148]] | People's Republic of China | [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] | [[Talaksan:Badaling China Great-Wall-of-China-01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 805 | [[:d:Q5321|Q5321]] | resistor | [[resistor]] | [[Talaksan:Electronic-Axial-Lead-Resistors-Array.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 806 | [[:d:Q472287|Q472287]] | respiration | [[Paghinga|Respirasyon]] | [[Talaksan:Bubble Blowing 15.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 807 | [[:d:Q1511|Q1511]] | Richard Wagner | [[Richard Wagner]] | [[Talaksan:RichardWagner.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 808 | [[:d:Q8678|Q8678]] | Rio de Janeiro | [[Rio de Janeiro]] | [[Talaksan:Cidade Maravilhosa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 809 | [[:d:Q926|Q926]] | Roald Amundsen | [[Roald Amundsen]] | [[Talaksan:Amundsen in fur skins.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 810 | [[:d:Q11012|Q11012]] | robot | [[robot]] | [[Talaksan:Artaic Mosaic Fabrication Robot.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 811 | [[:d:Q5463|Q5463]] | Rocky Mountains | [[Bulubunduking Rocky|Rocky Mountains]] | [[Talaksan:Moraine Lake 17092005.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 812 | [[:d:Q10850|Q10850]] | | [[Rodentia]] | [[Talaksan:Tamias striatus CT.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 813 | [[:d:Q220|Q220]] | Rome | [[Roma]] | [[Talaksan:Rome Skyline (8012016319).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 814 | [[:d:Q12544|Q12544]] | Byzantine Empire | [[Silangang Imperyong Romano|Romanong Imperyo sa Silangan]] | |- | style='text-align:right'| 815 | [[:d:Q7231|Q7231]] | | [[Rosa Luxemburg]] | [[Talaksan:Rosa Luxemburg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 816 | [[:d:Q5378|Q5378]] | rugby | [[Rugbi]] | [[Talaksan:USO - Saracens - 20151213 - Maro Itoje attacking.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 817 | [[:d:Q159|Q159]] | Russia | [[Rusya]] | [[Talaksan:Kremlin Moscow.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 818 | [[:d:Q503|Q503]] | banana | [[saging]] | [[Talaksan:Banana on whitebackground.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 819 | [[:d:Q6583|Q6583]] | Sahara | [[Sahara]] | [[Talaksan:Sahara real color.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 820 | [[:d:Q11081|Q11081]] | Alzheimer's disease | [[Sakit na Alzheimer]] | [[Talaksan:Auguste D aus Marktbreit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 821 | [[:d:Q12198|Q12198]] | sexually transmitted infection | [[sakit na naipapasa sa pakikipagtalik]] | [[Talaksan:Captain Condom and Lady Latex comic cover.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 822 | [[:d:Q86|Q86]] | headache | [[sakit ng ulo]] | [[Talaksan:The Headache (caricature) RMG PW3879.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 823 | [[:d:Q12135|Q12135]] | mental disorder | [[sakit sa pag-iisip]] | [[Talaksan:Gautier - Salpetriere.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 824 | [[:d:Q8581|Q8581]] | Saladin | [[Saladin]] | [[Talaksan:Al-Nasir I Salah al-Din Yusuf (Saladin). AH 564-589 (1169-1193 CE) Æ Dirham (30.1mm, 13.28 g, 6h). Without mint-name. Dated AH 586 (AD 1190-91). Sultan sitting facing, cross-legged, on high-backed throne (obverse).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 825 | [[:d:Q11469|Q11469]] | glass | [[Salamin (materyales)|salamin]] | [[Talaksan:Drinkware.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 826 | [[:d:Q7755|Q7755]] | constitution | [[saligang batas]] | [[Talaksan:A Carta Constitucional e a família real.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 827 | [[:d:Q8171|Q8171]] | word | [[salita]] | [[Talaksan:Codex claromontanus latin (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate XXVIII).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 828 | [[:d:Q5577|Q5577]] | Salvador Dalí | [[Salvador Dalí]] | [[Talaksan:Salvador Dalí 1939.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 829 | [[:d:Q7768|Q7768]] | ASEAN | [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]] | [[Talaksan:ASEAN HQ 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 830 | [[:d:Q7817|Q7817]] | World Health Organization | [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan|Samahan ng Pandaigdigang Kalusugan]] | [[Talaksan:World Health Organisation headquarters, Geneva, north and west sides 2007.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 831 | [[:d:Q11403|Q11403]] | samba | [[samba]] | [[Talaksan:Funchal, Cortejo Alegórico de Carnaval (2026) 07.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 832 | [[:d:Q7785|Q7785]] | Commonwealth of Nations | [[Komonwelt ng mga Bansa|Sampamahalaan ng mga Bansa]] | [[Talaksan:Marlborough House.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 833 | [[:d:Q656|Q656]] | Saint Petersburg | [[San Petersburgo]] | [[Talaksan:Peter & Paul fortress in SPB 03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 834 | [[:d:Q728|Q728]] | weapon | [[sandata]] | [[Talaksan:Sabre bayonette carabine.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 835 | [[:d:Q12802|Q12802]] | nuclear weapon | [[Sandatang nukleyar|Sandatang nuklear]] | [[Talaksan:Nagasakibomb.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 836 | [[:d:Q12796|Q12796]] | firearm | [[Sandatang pumuputok]] | [[Talaksan:Gun from upper west region.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 837 | [[:d:Q1|Q1]] | universe | [[Uniberso|sansinukob]] | [[Talaksan:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 838 | [[:d:Q12171|Q12171]] | menstruation | [[Regla|Sapanahon]] | [[Talaksan:MenstrualCycle2 es.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 839 | [[:d:Q4605|Q4605]] | Sarah Bernhardt | [[Sarah Bernhardt]] | [[Talaksan:Face detail, Sarah Bernhardt as Doña Sol in Hernani (cropped).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 840 | [[:d:Q11436|Q11436]] | aircraft | [[Sasakyang panghimpapawid]] | [[Talaksan:Collection of military aircraft.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 841 | [[:d:Q193|Q193]] | Saturn | [[Saturno (planeta)|Saturno]] | [[Talaksan:8423 20181 1saturn2016.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 842 | [[:d:Q8873|Q8873]] | Satyajit Ray | [[Satyajit Ray]] | [[Talaksan:Satyajit Ray in New York (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 843 | [[:d:Q851|Q851]] | Saudi Arabia | [[Saudi Arabia]] | [[Talaksan:Saudi Arabia - Location Map (2013) - SAU - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 844 | [[:d:Q11639|Q11639]] | dance | [[sayaw]] | [[Talaksan:Dance-At-Bougival.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 845 | [[:d:Q11577|Q11577]] | Hordeum vulgare | [[Sebada]] | [[Talaksan:Champ d'Orge carrée (Hordeum vulgare).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 846 | [[:d:Q12099|Q12099]] | Secale cereale | [[Secale cereale]] | [[Talaksan:Ear of rye.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 847 | [[:d:Q11574|Q11574]] | second | [[segundo]] | |- | style='text-align:right'| 848 | [[:d:Q7868|Q7868]] | cell | [[Selula]] | [[Talaksan:Ventricaria ventricosa.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 849 | [[:d:Q11456|Q11456]] | semiconductor | [[Semikonduktor]] | [[Talaksan:Capteurs CCD et CMOS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 850 | [[:d:Q5300|Q5300]] | central processing unit | [[CPU|sentral na nagpoprosesong unit]] | [[Talaksan:2023 Intel Core i7 12700KF (3).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 851 | [[:d:Q8684|Q8684]] | Seoul | [[Seoul]] | [[Talaksan:덕수궁의 가을.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 852 | [[:d:Q44|Q44]] | beer | [[serbesa]] | [[Talaksan:NCI Visuals Food Beer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 853 | [[:d:Q8003|Q8003]] | Sergei Eisenstein | [[Sergei Eisenstein]] | [[Talaksan:Sergei Eisenstein 03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 854 | [[:d:Q8686|Q8686]] | Shanghai | [[Shanghai]] | [[Talaksan:20191222陆家嘴.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 855 | [[:d:Q7192|Q7192]] | Qin Shi Huang | [[Qin Shi Huang|Shih Huang Ti]] | [[Talaksan:Qinshihuang.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 856 | [[:d:Q9585|Q9585]] | Shia Islam | [[Shiismo]] | |- | style='text-align:right'| 857 | [[:d:Q812767|Q812767]] | Shinto | [[Shinto]] | [[Talaksan:Hakone Shrine Haiden.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 858 | [[:d:Q8279|Q8279]] | Shahnameh | [[Shāhnāmeh]] | [[Talaksan:The Court of Gayumars (Cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 859 | [[:d:Q9441|Q9441]] | The Buddha | [[Gautama Buddha|Siddharta Gautama Buddha]] | [[Talaksan:Buddha in Sarnath Museum (Dhammajak Mutra).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 860 | [[:d:Q9215|Q9215]] | | [[Sigmund Freud]] | [[Talaksan:Sigmund Freud, by Max Halberstadt (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 861 | [[:d:Q9316|Q9316]] | Sikhism | [[Sikhismo]] | [[Talaksan:Sikh pilgrim at the Golden Temple (Harmandir Sahib) in Amritsar, India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 862 | [[:d:Q9418|Q9418]] | psychology | [[sikolohiya]] | [[Talaksan:Greek uc psi icon.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 863 | [[:d:Q9372|Q9372]] | Sima Qian | [[Sima Qian]] | [[Talaksan:Si maqian.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 864 | [[:d:Q9592|Q9592]] | Catholic Church | [[Simbahang Katoliko|Simbahang Katolika Romana]] | [[Talaksan:Saint Peter's Basilica facade, Rome, Italy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 865 | [[:d:Q12485|Q12485]] | symmetry | [[simetriya]] | [[Talaksan:Brügge-Liebfrauenkirche-Prunkgräber DSC0166.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 866 | [[:d:Q7197|Q7197]] | | [[Simone de Beauvoir]] | [[Talaksan:Simone de Beauvoir2.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 867 | [[:d:Q8605|Q8605]] | Simón Bolívar | [[Simón Bolívar]] | [[Talaksan:Simón Bolívar by Acevedo Bernal, 1922.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 868 | [[:d:Q11768|Q11768]] | Ancient Egypt | [[Sinaunang Ehipto]] | [[Talaksan:Egypt.Giza.Sphinx.02 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 869 | [[:d:Q11772|Q11772]] | Ancient Greece | [[Sinaunang Gresya]] | [[Talaksan:Sicily Selinunte Temple E (Hera).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 870 | [[:d:Q334|Q334]] | Singapore | [[Singapura|Singapore]] | [[Talaksan:Raffles Place.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 871 | [[:d:Q735|Q735]] | art | [[sining]] | [[Talaksan:Sebastiano Ricci 002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 872 | [[:d:Q11417|Q11417]] | martial arts | [[sining pandigma]] | [[Talaksan:Martial arts - Fragrant Hills.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 873 | [[:d:Q11210|Q11210]] | coordinate system | [[sistema ng koordinado]] | [[Talaksan:Coordinate-system-in-mirror.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 874 | [[:d:Q8192|Q8192]] | writing system | [[Sistema ng pagsulat|sistema sa pagsulat]] | [[Talaksan:World alphabets & writing systems.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 875 | [[:d:Q11078|Q11078]] | endocrine system | [[Sistemang endokrina]] | [[Talaksan:Endocrine English.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 876 | [[:d:Q1059|Q1059]] | immune system | [[Sistemang inmune|sistemang immuno]] | |- | style='text-align:right'| 877 | [[:d:Q9404|Q9404]] | nervous system | [[Sistemang nerbiyos]] | [[Talaksan:Nervous System (PSF).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 878 | [[:d:Q11101|Q11101]] | sensory nervous system | [[Sistemang pandama]] | |- | style='text-align:right'| 879 | [[:d:Q544|Q544]] | Solar System | [[Sistemang Solar|Sistemang Pang-araw]] | [[Talaksan:Solar System true color.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 880 | [[:d:Q124794|Q124794]] | taste | [[Lasa|sistemang panlasa]] | [[Talaksan:Tongue-bitter.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 881 | [[:d:Q9649|Q9649]] | human digestive system | [[Sistemang panunaw]] | [[Talaksan:Digestive system diagram en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 882 | [[:d:Q7895|Q7895]] | reproductive system | [[Sistemang reproduktibo]] | |- | style='text-align:right'| 883 | [[:d:Q7891|Q7891]] | respiratory system | [[Sistemang respiratoryo]] | [[Talaksan:Respiratory system complete en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 884 | [[:d:Q11068|Q11068]] | circulatory system | [[sistemang sirkulatoryo]] | [[Talaksan:Blutkreislauf.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 885 | [[:d:Q681949|Q681949]] | SM Sultan | [[SM Sultan]] | |- | style='text-align:right'| 886 | [[:d:Q7397|Q7397]] | software | [[software]] | [[Talaksan:Kmail.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 887 | [[:d:Q913|Q913]] | Socrates | [[Sokrates]] | [[Talaksan:Socrates Louvre.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 888 | [[:d:Q11438|Q11438]] | solid | [[solido]] | [[Talaksan:Different minerals.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 889 | [[:d:Q12143|Q12143]] | time zone | [[sona ng oras]] | [[Talaksan:World Time Zones Map.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 890 | [[:d:Q7235|Q7235]] | Sophocles | [[Sopokles]] | [[Talaksan:Ny Carlsberg Glyptothek - Sophokles.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 891 | [[:d:Q332062|Q332062]] | Sorghum bicolor | [[Sorghum bicolor]] | [[Talaksan:Sorghum bicolor03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 892 | [[:d:Q9601|Q9601]] | Zoroastrianism | [[Zoroastrianismo|Soroastrismo]] | [[Talaksan:Faravahar.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 893 | [[:d:Q7272|Q7272]] | socialism | [[sosyalismo]] | |- | style='text-align:right'| 894 | [[:d:Q2001|Q2001]] | Stanley Kubrick | [[Stanley Kubrick]] | [[Talaksan:Stanley Kubrick (1949 portrait by Phillip Harrington - cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 895 | [[:d:Q11430|Q11430]] | state of matter | [[state of matter]] | [[Talaksan:Phase change - en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 896 | [[:d:Q8877|Q8877]] | Steven Spielberg | [[Steven Spielberg]] | [[Talaksan:Steven Spielberg 2025.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 897 | [[:d:Q12202|Q12202]] | stroke | [[stroke]] | [[Talaksan:MCA-Stroke-Brain-Humn-2A.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 898 | [[:d:Q2811|Q2811]] | submarine | [[Submarino]] | [[Talaksan:Submarine dive.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 899 | [[:d:Q1049|Q1049]] | Sudan | [[Sudan]] | [[Talaksan:Western Deffufa - Kerma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 900 | [[:d:Q9603|Q9603]] | Sufism | [[Sufismo]] | [[Talaksan:Tomb of Abdul Qadir Jilani, Baghdad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 901 | [[:d:Q11416|Q11416]] | gambling | [[sugal]] | [[Talaksan:Gambling image.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 902 | [[:d:Q8196|Q8196]] | Arabic alphabet | [[Alpabetong Arabe|sulat Arabo]] | [[Talaksan:Arabic-script.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 903 | [[:d:Q1828555|Q1828555]] | Arabic script | [[sulat Ërëbi]] | [[Talaksan:Tawqi' script - Qur'anic verses - 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 904 | [[:d:Q8474|Q8474]] | Suleiman the Magnificent | [[Suleiman I]] | [[Talaksan:Suleiman I. Semailname (Millet Library, Ali Emîrî Collection, History, MS no. 1216).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 905 | [[:d:Q35355|Q35355]] | Sumer | [[Sumerya|Sumeria]] | [[Talaksan:Orientmitja2300aC.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 906 | [[:d:Q8573|Q8573]] | Sun Yat-sen | [[Sun Yat-sen|Sun Yat Sen]] | [[Talaksan:孙中山肖像.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 907 | [[:d:Q8070|Q8070]] | tsunami | [[Sunami]] | [[Talaksan:Tsunami by hokusai 19th century.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 908 | [[:d:Q483654|Q483654]] | Sunni Islam | [[Sunismo]] | [[Talaksan:رسم تعبيري للفظ الجلالة ومن يجلهم أهل السنة.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 909 | [[:d:Q9103|Q9103]] | female breast | [[Suso]] | [[Talaksan:Breasts close-up (4).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 910 | [[:d:Q39|Q39]] | Switzerland | [[Suwisa]] | |- | style='text-align:right'| 911 | [[:d:Q6388|Q6388]] | swimming | [[swimming]] | [[Talaksan:Two people swimming outdoors.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 912 | [[:d:Q3130|Q3130]] | Sydney | [[Sidney|Sydney]] | [[Talaksan:00 3178 Sydney, Australia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 913 | [[:d:Q9734|Q9734]] | symphony | [[symphony]] | [[Talaksan:Ninth Symphony original.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 914 | [[:d:Q174|Q174]] | São Paulo | [[São Paulo]] | [[Talaksan:Sao Paulo Skyline in Brazil.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 915 | [[:d:Q12791|Q12791]] | sword | [[tabak]] | [[Talaksan:Albion Hospitaller Medieval Sword 1 (6092737619) (II).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 916 | [[:d:Q1566|Q1566]] | tobacco | [[tabako]] | [[Talaksan:Tabak 9290019.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 917 | [[:d:Q3947|Q3947]] | house | [[Bahay|tahanan]] | [[Talaksan:Ranch style home in Salinas, California.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 918 | [[:d:Q7362|Q7362]] | ear | [[tainga]] | [[Talaksan:Closeup of a human ear.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 919 | [[:d:Q10693|Q10693]] | periodic table | [[Talahanayang peryodiko|talaang peryodiko]] | [[Talaksan:Periodic table (32-col, enwiki), black and white.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 920 | [[:d:Q199804|Q199804]] | chronic obstructive pulmonary disease | [[Talamak na nakakahawang sakit sa baga]] | [[Talaksan:Centrilobular emphysema 865 lores.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 921 | [[:d:Q11404|Q11404]] | drum | [[Tambol]] | [[Talaksan:DrumMozartRegiment.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 922 | [[:d:Q11635|Q11635]] | theatre | [[tanghalan]] | [[Talaksan:Ana Maria Ventura como Altisidora en "La enamorada del rey" (1988).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 923 | [[:d:Q12876|Q12876]] | tank | [[Tangke]] | [[Talaksan:Char T 34 noBG.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 924 | [[:d:Q924|Q924]] | Tanzania | [[Tanzania]] | [[Talaksan:Tanzania - Location Map (2013) - TZA - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 925 | [[:d:Q5|Q5]] | human | [[tao]] | [[Talaksan:Akha cropped hires.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 926 | [[:d:Q577|Q577]] | year | [[taon]] | [[Talaksan:Analemma fishburn.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 927 | [[:d:Q9598|Q9598]] | Taoism | [[Taoismo|Tawismo]] | [[Talaksan:Taoist ceremony at Xiao ancestral temple in Chaoyang, Shantou, Guangdong (daoshi) (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 928 | [[:d:Q3616|Q3616]] | Tehran | [[Teheran|Tehrān]] | [[Talaksan:North of tehran.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 929 | [[:d:Q11016|Q11016]] | technology | [[teknolohiya]] | [[Talaksan:Technologie.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 930 | [[:d:Q11661|Q11661]] | information technology | [[Teknolohiyang pang-impormasyon]] | [[Talaksan:Papertape3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 931 | [[:d:Q289|Q289]] | television | [[telebisyon]] | [[Talaksan:LG smart TV.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 932 | [[:d:Q11035|Q11035]] | telephone | [[Telepono]] | [[Talaksan:Telefon BW 2012-02-18 13-44-32.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 933 | [[:d:Q11466|Q11466]] | temperature | [[temperatura]] | [[Talaksan:Pakkanen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 934 | [[:d:Q847|Q847]] | tennis | [[Tennis|tenis]] | [[Talaksan:Roger Federer 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 935 | [[:d:Q12479|Q12479]] | number theory | [[Teorya ng bilang|teoriya ng bilang]] | [[Talaksan:Euclid's Orchard (large).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 936 | [[:d:Q12482|Q12482]] | set theory | [[Teorya ng pangkat|teoriya ng hanay]] | |- | style='text-align:right'| 937 | [[:d:Q11452|Q11452]] | general relativity | [[Teorya ng pangkalahatang relatibidad|teoriya ng pangkalahatang relatibidad]] | [[Talaksan:EinsteinLeiden4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 938 | [[:d:Q11473|Q11473]] | thermodynamics | [[termodinamika]] | [[Talaksan:Heat engine summary.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 939 | [[:d:Q7283|Q7283]] | terrorism | [[terorismo]] | [[Talaksan:North face south tower after plane strike 9-11.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 940 | [[:d:Q869|Q869]] | Thailand | [[Taylandiya|Thailand]] | [[Talaksan:Temple of the Emerald of buddha or Wat Phra Kaew (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 941 | [[:d:Q1299|Q1299]] | The Beatles | [[The Beatles]] | [[Talaksan:Beatles Trenter 1963.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 942 | [[:d:Q8743|Q8743]] | Thomas Edison | [[Thomas Edison]] | [[Talaksan:Thomas Edison2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 943 | [[:d:Q80|Q80]] | Tim Berners-Lee | [[Tim Berners-Lee]] | [[Talaksan:LS3 4919 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 944 | [[:d:Q18|Q18]] | South America | [[Timog Amerika]] | [[Talaksan:South America satellite orthographic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 945 | [[:d:Q258|Q258]] | South Africa | [[Timog Aprika]] | [[Talaksan:South Africa - Location Map (2013) - ZAF - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 946 | [[:d:Q11409|Q11409]] | apartheid | [[Aparteid|Timog Aprika sa ilalim ng apartheid]] | [[Talaksan:DurbanSign1989.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 947 | [[:d:Q884|Q884]] | South Korea | [[Timog Korea]] | [[Talaksan:South Korea - Location Map (2013) - KOR - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 948 | [[:d:Q8462|Q8462]] | Timur | [[Tamerlan|Timur]] | [[Talaksan:Timur seated (earliest known portrait), Timurid genealogy, 1405-1409, Samarkand (TSMK, H2152).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 949 | [[:d:Q1096|Q1096]] | tin | [[Lata|tin]] | [[Talaksan:Cín.PNG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 950 | [[:d:Q7802|Q7802]] | bread | [[tinapay]] | [[Talaksan:Assorted bread.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 951 | [[:d:Q1490|Q1490]] | Tokyo | [[Tokyo]] | [[Talaksan:Skyscrapers of Shinjuku 2009 January (revised).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 952 | [[:d:Q9438|Q9438]] | Thomas Aquinas | [[Tomas ng Aquino]] | [[Talaksan:St-thomas-aquinasFXD.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 953 | [[:d:Q12518|Q12518]] | tower | [[Tore]] | [[Talaksan:Tour Eiffel Wikimedia Commons (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 954 | [[:d:Q243|Q243]] | Eiffel Tower | [[Toreng Eiffel]] | [[Talaksan:Tour Eiffel Wikimedia Commons.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 955 | [[:d:Q11022|Q11022]] | screw | [[Tornilyo]] | [[Talaksan:Black wood screw with flat Phillips head.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 956 | [[:d:Q2840|Q2840]] | influenza | [[trangkaso]] | [[Talaksan:H1N1 Influenza Virus Particles (8411599236).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 957 | [[:d:Q5339|Q5339]] | transistor | [[Transistor]] | [[Talaksan:Transistors.agr.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 958 | [[:d:Q11658|Q11658]] | transformer | [[transpormador]] | [[Talaksan:Philips N4422 without background.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 959 | [[:d:Q7590|Q7590]] | transport | [[Transportasyon]] | [[Talaksan:PL Mirandola Czem chciał zostać Janek mały 1925 page19.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 960 | [[:d:Q8736|Q8736]] | Treaty of Versailles | [[Tratado sa Versalles (1919)|Tratado ng Versailles]] | [[Talaksan:Treaty of Versailles, English version.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 961 | [[:d:Q870|Q870]] | train | [[tren]] | [[Talaksan:UBTZ 2TE116UM-022 Cagaan Had - Sumangijn Zoo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 962 | [[:d:Q15645384|Q15645384]] | wheat | [[trigo]] | [[Talaksan:Wheat close-up.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 963 | [[:d:Q8084|Q8084]] | trigonometry | [[trigonometriya]] | [[Talaksan:Fotothek df tg 0000230 Geometrie ^ Trigonometrie.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 964 | [[:d:Q9595|Q9595]] | Trimurti | [[Trimurti]] | [[Talaksan:UgrataraTemple2 (cropped).jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 965 | [[:d:Q8338|Q8338]] | trumpet | [[Trumpeta]] | [[Talaksan:Trumpet 1.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 966 | [[:d:Q6097|Q6097]] | tea | [[Tsaa]] | [[Talaksan:Tea in different grade of fermentation.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 967 | [[:d:Q195|Q195]] | chocolate | [[tsokolate]] | [[Talaksan:Cocoa Powder and Chocolate on Marble Background.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 968 | [[:d:Q9397|Q9397]] | Zhu Xi | [[Zhu Xi|Tsʻang-chou-ping-sou,]] | [[Talaksan:唯一可靠的朱熹画像.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 969 | [[:d:Q12204|Q12204]] | tuberculosis | [[tuberkulosis]] | [[Talaksan:Tuberculosis-x-ray-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 970 | [[:d:Q283|Q283]] | water | [[tubig]] | [[Talaksan:Ice water vapor.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 971 | [[:d:Q638|Q638]] | music | [[tugtugin]] | [[Talaksan:Op27 1 seg mov.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 972 | [[:d:Q12280|Q12280]] | bridge | [[tulay]] | [[Talaksan:Yavuz Sultan Selim Bridge Istanbul.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 973 | [[:d:Q676|Q676]] | prose | [[Tuluyan]] | [[Talaksan:Prose and Verse on one page.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 974 | [[:d:Q11345|Q11345]] | equation | [[Ekwasyon|tumbasan]] | [[Talaksan:First Equation Ever.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 975 | [[:d:Q11461|Q11461]] | sound | [[tunog]] | [[Talaksan:Utbredning av ljudvågor -- Onda sonora se propagando (mul).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 976 | [[:d:Q7368|Q7368]] | sheep | [[tupa]] | [[Talaksan:Berå Tirehaline x Timhadite.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 977 | [[:d:Q43|Q43]] | Turkey | [[Turkiya]] | [[Talaksan:Historical peninsula and modern skyline of Istanbul.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 978 | [[:d:Q9141|Q9141]] | Taj Mahal | [[Tāj Mahal]] | [[Talaksan:Taj Mahal, Agra, India edit3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 979 | [[:d:Q10978|Q10978]] | grape | [[Ubas (prutas)|ubas]] | [[Talaksan:Wine grapes03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 980 | [[:d:Q9332|Q9332]] | behavior | [[Ugali]] | [[Talaksan:Adams and Westlake (3092762993).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 981 | [[:d:Q212|Q212]] | Ukraine | [[Ukranya]] | [[Talaksan:Maidan Nezalezhnosti view.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 982 | [[:d:Q7925|Q7925]] | rain | [[Ulan]] | [[Talaksan:08152 Bukowsko (powiat sanocki).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 983 | [[:d:Q8074|Q8074]] | cloud | [[ulap]] | [[Talaksan:Cumulus cloud.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 984 | [[:d:Q11391|Q11391]] | ultraviolet radiation | [[ultrabiyoleta]] | [[Talaksan:Ozone altitude UV graph.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 985 | [[:d:Q1110560|Q1110560]] | Umm Kulthum | [[Umm Kulthum]] | [[Talaksan:Umm Kulthum as Fatimah.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 986 | [[:d:Q361|Q361]] | World War I | [[Unang Digmaang Pandaigdig]] | [[Talaksan:WWImontage.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 987 | [[:d:Q7809|Q7809]] | UNESCO | [[UNESCO]] | |- | style='text-align:right'| 988 | [[:d:Q145|Q145]] | United Kingdom | [[United Kingdom]] | [[Talaksan:Palace of Westminster from the dome on Methodist Central Hall.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 989 | [[:d:Q7159|Q7159]] | African Union | [[Unyong Aprikano]] | |- | style='text-align:right'| 990 | [[:d:Q15180|Q15180]] | Soviet Union | [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] | |- | style='text-align:right'| 991 | [[:d:Q324|Q324]] | Uranus | [[Urano]] | [[Talaksan:Uranus Voyager2 color calibrated.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 992 | [[:d:Q1073|Q1073]] | brain | [[utak]] | [[Talaksan:Vertebrate-brain-regions small.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 993 | [[:d:Q11006|Q11006]] | soybean | [[Balatong|utaw]] | [[Talaksan:Soybean.USDA.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 994 | [[:d:Q134808|Q134808]] | vaccine | [[vaccine]] | [[Talaksan:Smallpox vaccine.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 995 | [[:d:Q7328|Q7328]] | Vasco da Gama | [[Vasco da Gama]] | [[Talaksan:Ignoto portoghese, ritratto di un cavaliere dell'ordine di cristo, 1525-50 ca. 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 996 | [[:d:Q717|Q717]] | Venezuela | [[Venezuela]] | [[Talaksan:Embalse la Vueltosa 2022.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 997 | [[:d:Q1398|Q1398]] | Virgil | [[Virgilio|Vergilius]] | [[Talaksan:Parco della Grotta di Posillipo5 (crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 998 | [[:d:Q535|Q535]] | | [[Victor Hugo]] | [[Talaksan:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 999 | [[:d:Q7889|Q7889]] | video game | [[Larong bidyo|video game]] | [[Talaksan:ArcadeGames.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1000 | [[:d:Q1741|Q1741]] | Vienna | [[Viena]] | [[Talaksan:Wien katedra sw Szczepana widok z wiezy 6.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1001 | [[:d:Q881|Q881]] | Vietnam | [[Vietnam]] | [[Talaksan:Hanoi Temple of Literature.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1002 | [[:d:Q12567|Q12567]] | Vikings | [[Mga Viking|Viking]] | |- | style='text-align:right'| 1003 | [[:d:Q5582|Q5582]] | Vincent van Gogh | [[Vincent van Gogh]] | [[Talaksan:Self-portrait - Vincent van Gogh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1004 | [[:d:Q808|Q808]] | virus | [[Birus|virus]] | [[Talaksan:Coronavirus. SARS-CoV-2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1005 | [[:d:Q1394|Q1394]] | Vladimir Lenin | [[Vladimir Lenin]] | [[Talaksan:Vladimir Lenin in July 1920 by Pavel Zhukov.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1006 | [[:d:Q9068|Q9068]] | | [[Voltaire]] | [[Talaksan:Nicolas de Largillière - Portrait de Voltaire (1694-1778) en 1718 - P208 - Musée Carnavalet - 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1007 | [[:d:Q8704|Q8704]] | Walt Disney | [[Walt Disney]] | [[Talaksan:Walt Disney 1946.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1008 | [[:d:Q61|Q61]] | Washington, D.C. | [[Washington, D.C.]] | [[Talaksan:Aerial view of White House and downtown, Washington, D.C LCCN2010630891.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1009 | [[:d:Q315|Q315]] | language | [[wika]] | [[Talaksan:Girls learning sign language.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1010 | [[:d:Q13955|Q13955]] | Arabic | [[wikang Arabe]] | [[Talaksan:Learning Arabic calligraphy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1011 | [[:d:Q9288|Q9288]] | Hebrew | [[Wikang Hebreo|Wikang Ebreo]] | [[Talaksan:1 QIsa example of damage col 12-13.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1012 | [[:d:Q9129|Q9129]] | Greek | [[Wikang Griyego]] | [[Talaksan:Pater noster in greek script.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1013 | [[:d:Q397|Q397]] | Latin | [[Wikang Latin]] | [[Talaksan:Arco Sisto V targa M.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1014 | [[:d:Q9143|Q9143]] | programming language | [[wikang pamprograma]] | [[Talaksan:C Hello World Program.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1015 | [[:d:Q9168|Q9168]] | Persian | [[Wikang Persa]] | [[Talaksan:Farsi.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1016 | [[:d:Q5146|Q5146]] | Portuguese | [[Wikang Portuges]] | [[Talaksan:Breve discurso em que se contem a conquista do Reyno de Pegu na Índia Oriental, pelos portuguezes em tempo do Viso-Rey Ayres de Saldanha; sendo capitam Salvador Ribeiro de Souza, chamado Massinga, natural de Guimaraens. Rei do Pegu.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1017 | [[:d:Q7737|Q7737]] | Russian | [[Wikang Ruso]] | [[Talaksan:Russian.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1018 | [[:d:Q11059|Q11059]] | Sanskrit | [[Wikang Sanskrito]] | [[Talaksan:Sanskrit in Siddham script.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1019 | [[:d:Q7838|Q7838]] | Swahili | [[Wikang Swahili]] | [[Talaksan:Manuscrit colonial kiswahili-Africa Museum.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1020 | [[:d:Q7850|Q7850]] | Chinese | [[Wikang Tsino]] | [[Talaksan:Chineselanguage.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1021 | [[:d:Q256|Q256]] | Turkish | [[Wikang Turko]] | [[Talaksan:Turkish alphabet.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1022 | [[:d:Q692|Q692]] | William Shakespeare | [[William Shakespeare]] | [[Talaksan:Shakespeare.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1023 | [[:d:Q8016|Q8016]] | Winston Churchill | [[Winston Churchill]] | [[Talaksan:Sir Winston Churchill - 19086236948 (restored).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1024 | [[:d:Q254|Q254]] | Wolfgang Amadeus Mozart | [[Wolfgang Amadeus Mozart]] | [[Talaksan:Wolfgang-amadeus-mozart 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1025 | [[:d:Q466|Q466]] | World Wide Web | [[World Wide Web]] | [[Talaksan:Alcalá de Henares (RPS 08-04-2017) Calle WWW, indicador.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1026 | [[:d:Q8146|Q8146]] | yen | [[Yen ng Hapon]] | [[Talaksan:JPY coin3.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1027 | [[:d:Q9350|Q9350]] | yoga | [[Yoga]] | [[Talaksan:Bharadwaja.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1028 | [[:d:Q7327|Q7327]] | Yuri Gagarin | [[Yuri Gagarin]] | [[Talaksan:Yuri Gagarin portrait.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1029 | [[:d:Q458|Q458]] | European Union | [[Unyong Europeo|Yuropeong Unyon]] | |- | style='text-align:right'| 1030 | [[:d:Q7333|Q7333]] | Zheng He | [[Zheng He]] | [[Talaksan:2016 Malakka, Stadhuys (09).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1031 | [[:d:Q1631|Q1631]] | Édith Piaf | [[Édith Piaf]] | [[Talaksan:Piaf Harcourt 1946 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1032 | [[:d:Q9546|Q9546]] | Al-Ghazali | [[Al-Ghazali|Ëbuhamed Mohëmmëd Gëzali]] | [[Talaksan:Al-Ghazali by Khalil Gibran.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1033 | [[:d:Q8589|Q8589]] | Ashoka | [[Ashoka|Ësokë]] | [[Talaksan:Ashoka's visit to the Ramagrama stupa Sanchi Stupa 1 Southern gateway.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1034 | [[:d:Q7200|Q7200]] | Alexander Pushkin | [[Alexander Pushkin]] | [[Talaksan:Kiprensky Pushkin.jpg|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} 5t7l0zgrxdu4haaiybjrd0kdx9upaaw 0 187350 2226058 2082564 2026-09-18T03:50:10Z Lolbet101 163542 Nasaan ang mga sanggunian? (Where are the references?) 2226058 wikitext text/x-wiki {{unreferenced section|date=Setyembre 2026}} {{Infobox unit | name = foot | symbol = ft | standard = [[Imperyal na mga sukat|imperial]]/[[Kustomaryong mga sukat ng Estados Unidos|US]]&nbsp;units | quantity = [[Haba]] | units2 = [[metric system|metric]] ([[SI]]) units | inunits2 = 0.3048&nbsp;[[metre|m]] | units1 = imperial/US&nbsp;units | inunits1 = {{sfrac|3}}&nbsp;[[Yarda|yd]]<br /><!-- -->&emsp;12&nbsp;[[Dali_(haba)|in]] }} Ang isang '''talampakan''' (Ingles: '''''foot''''' kapag isahan, '''''feet''''' kapag maramihan; may sagisag o daglat na '''ft''' o '''&prime;''' (ang [[Prime (simbulo)|simbulo ng primo]]) ay isang [[Mga sukat|sukat]] ng [[haba]] na inilarawan o binigyan ng kahulugan bilang hustong 0.3048&nbsp;[[Metre|m]] at ginagamit sa [[Sukat na imperyal|imperyal na sistema ng mga sukat]] at [[kustomaryong mga sukat ng Estados Unidos]]. Hinahati pa ito upang maging 12&nbsp;[[Pulgada|mga pulgada]] (mga ''inch'' sa Ingles). ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{usbong|Sukat}} [[Kategorya:Yunit ng haba]] kym7nlbk4em1pb3oqcrk4zaufagxg6b 0 187365 2226059 1482206 2026-09-18T03:51:22Z Lolbet101 163542 Nasaan ang mga sanggunian? (Where are the references?) 2226059 wikitext text/x-wiki {{unreferenced section|date=Setyembre 2026}} {|class="infobox" cellpadding="2" style="border: 1px solid darkgray;" |+ '''1 pulgada =''' |- | colspan=2|'''[[SI units|Mga yunit na SI]]''' |- | 0.0254&nbsp;[[metre|m]] || 25.4&nbsp;[[millimetre|mm]] |- | colspan=2|'''[[US customary units|Kostumaryong mga yunit ng Estados Unidos]]'''/'''[[Imperial units|mga yunit na Imperyal]]''' |- | 1/36&nbsp;[[yard (unit)|yd]] || 1/12&nbsp;[[foot (unit)|ft]] |} Ang '''dali''', '''pulhada''' o '''pulgada''' (Ingles: '''''inch''''' kapag isahan, '''''inches''''' kapag maramihan; daglat o sagisag: '''in''' o '''&Prime;''' – isang [[Prime (symbol)|dobleng primo]] o ''double prime'') ay ang pangalan ng isang [[Yunit ng sukat|yunit]] ng [[haba]] sa isang bilang ng iba't ibang mga sistema, kasama na ang mga [[yunit na Imperyal]], at ang [[kustomaryong mga yunit ng Nagkakaisang mga Estados]]. Mayroong 36&nbsp;mga pulgada sa loob ng isang [[yarda]] at 12&nbsp;mga pulgada sa loob ng isang [[Foot (length)|talampakan]]. Ang kaukol na mga yunit ng [[area]] at [[bolyum]] ay ang [[pulgadang parisukat]] (''square inch'') at ang [[pulgadang kubiko]] (''cubic inch''). Nagkakaiba ang nakaugalian o tradisyunal na pamantayan para sa hustong haba ng isang dali o pulgada, subalit inilarawan o binigyan ng kahulugan na sa ngayon bilang hustong 25.4&nbsp;mm. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{usbong|Sukat}} [[Kategorya:Yunit ng haba]] gjyq6xm7cd20gsic9dq79v27445m0s5 0 200699 2226061 1475990 2026-09-18T03:57:39Z Lolbet101 163542 Kailangan ng mas maraming sanggunian. (Need more references.) 2226061 wikitext text/x-wiki {{More citations needed|date=Setyembre 2026}} {{Wiktionary}} [[Talaksan:Dyson.cleaner.dc07.arp.jpg|thumb|right|Isang ''[[vacuum cleaner]]'' o panglinis na humihigop ng mga dumi papunta sa walang lamang sisidlan.]] Ang '''''vacuum''''' (literal na "walang laman") o '''basyo'''<ref>{{cite-UPDF2|vacuum, basyo}}</ref> ay isang lugar na walang kalaman-laman o hindi kinapapalooban ng anumang mga bagay. Ang salitang ''vacuum'' ay nag-ugat magmula sa [[pang-uri]] ng [[wikang Latin|Latin]] na ''vacuus'' na may kahulugang "walang laman" o "bakante"; o mula rin sa Latin na ''vacīvus'' na gayon din ang kahulugan). Ang [[tunog]] ay hindi makakagalaw sa loob ng isang bakyum. Ang [[mas panlabas na puwang]] o kalawakan (na sa Ingles ay ''outer space'') ay hindi isang perpektong bakyum o hindi isang pook na wala talagang laman, dahil sa mayroon itong napaka malililiit na bilang ng mga [[partikulo]]. Ang ''[[vacuum cleaner]]'', isang panlinis na humihigop ng dumi sa pamamagitan ng "kawalan ng laman" ng sisidlang nitong nasa loob nito, ay isang aparatong naglilinis ng mga dumi magmula sa mga sahig. Kung minsan tinatawag lamang itong ''vacuum''. Ang mga "sisidlan ng bakyum", literal na mga "silid na walang laman", o mga ''vacuum chamber'' ay ginagamit din sa maraming mga eksperimento sa larangan ng [[pisika]] na kinasasangkutan ng mga kapaligirang walang [[materya]]. == Bakyum na pang-industriya == Ang bakyum ay kailangan para sa produksiyon na pang-industriya. Ang mga panghigop o mga ''[[vacuum pump]]'' ay ginagamit upang humigop ng hangin mula sa sisidlan (mula sa ''chamber''). Pagkatapos ng proseso, wala nang hangin sa loob ng sisidlan (bakyum lamang ang naroroon o "wala na itong laman"). Sa tunay na mundo, hindi maaaring makalikha ng bakyum na 100%, subalit ang pinakabagong mga panghigop (panghitit o pangsipsip) ay mayroong kakayahang gumawa ng bakyum na 99.9999%. Para sa karamihan ng mga layuning pang-industriya, ang bakyum ay ginagamit upang makahigop nang magpahanggang sa 0.001%. Ang mas mababang bakyum o mas mababang paghitit ay ginagamit lamang para sa mga layuning panglaboratoryo. Ang bakyum na pang-industriya ay pangunahing ginagamit sa mga sumusunod: # Industriya ng pagkain # Industriya ng elektroniks # Pagpapakete o pagbabalot # Manipulasyon # Pagpapahid o pagpapatong at pagtatanggal ng gas o "hangin" == Mga sanggunian == {{reflist}} == Panlabas na kawing == * [http://www.vakuum-bohemia.cz/vacuum_pumps.php Impormasyon hinggil sa bakyum na pang-industriya] (Ingles) [[Kategorya:Basyo|*]] [[Kategorya:Materya]] ftb14f7r4l8y9fb2ng6oqc8mqck74i8 2226062 2226061 2026-09-18T04:00:54Z Lolbet101 163542 Walang kahulugan sa Wiktionary. (There's no definition in Wiktionary.) 2226062 wikitext text/x-wiki {{More citations needed|date=Setyembre 2026}} [[Talaksan:Dyson.cleaner.dc07.arp.jpg|thumb|right|Isang ''[[vacuum cleaner]]'' o panglinis na humihigop ng mga dumi papunta sa walang lamang sisidlan.]] Ang '''''vacuum''''' (literal na "walang laman") o '''basyo'''<ref>{{cite-UPDF2|vacuum, basyo}}</ref> ay isang lugar na walang kalaman-laman o hindi kinapapalooban ng anumang mga bagay. Ang salitang ''vacuum'' ay nag-ugat magmula sa [[pang-uri]] ng [[wikang Latin|Latin]] na ''vacuus'' na may kahulugang "walang laman" o "bakante"; o mula rin sa Latin na ''vacīvus'' na gayon din ang kahulugan). Ang [[tunog]] ay hindi makakagalaw sa loob ng isang bakyum. Ang [[mas panlabas na puwang]] o kalawakan (na sa Ingles ay ''outer space'') ay hindi isang perpektong bakyum o hindi isang pook na wala talagang laman, dahil sa mayroon itong napaka malililiit na bilang ng mga [[partikulo]]. Ang ''[[vacuum cleaner]]'', isang panlinis na humihigop ng dumi sa pamamagitan ng "kawalan ng laman" ng sisidlang nitong nasa loob nito, ay isang aparatong naglilinis ng mga dumi magmula sa mga sahig. Kung minsan tinatawag lamang itong ''vacuum''. Ang mga "sisidlan ng bakyum", literal na mga "silid na walang laman", o mga ''vacuum chamber'' ay ginagamit din sa maraming mga eksperimento sa larangan ng [[pisika]] na kinasasangkutan ng mga kapaligirang walang [[materya]]. == Bakyum na pang-industriya == Ang bakyum ay kailangan para sa produksiyon na pang-industriya. Ang mga panghigop o mga ''[[vacuum pump]]'' ay ginagamit upang humigop ng hangin mula sa sisidlan (mula sa ''chamber''). Pagkatapos ng proseso, wala nang hangin sa loob ng sisidlan (bakyum lamang ang naroroon o "wala na itong laman"). Sa tunay na mundo, hindi maaaring makalikha ng bakyum na 100%, subalit ang pinakabagong mga panghigop (panghitit o pangsipsip) ay mayroong kakayahang gumawa ng bakyum na 99.9999%. Para sa karamihan ng mga layuning pang-industriya, ang bakyum ay ginagamit upang makahigop nang magpahanggang sa 0.001%. Ang mas mababang bakyum o mas mababang paghitit ay ginagamit lamang para sa mga layuning panglaboratoryo. Ang bakyum na pang-industriya ay pangunahing ginagamit sa mga sumusunod: # Industriya ng pagkain # Industriya ng elektroniks # Pagpapakete o pagbabalot # Manipulasyon # Pagpapahid o pagpapatong at pagtatanggal ng gas o "hangin" == Mga sanggunian == {{reflist}} == Panlabas na kawing == * [http://www.vakuum-bohemia.cz/vacuum_pumps.php Impormasyon hinggil sa bakyum na pang-industriya] (Ingles) [[Kategorya:Basyo|*]] [[Kategorya:Materya]] l08mts5i87ppwmqix58uhay7gdc67js 0 225619 2225968 1958355 2026-09-17T14:50:41Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Mousterian]] sa [[Musteriense]] 1958355 wikitext text/x-wiki {{Paleolithic}} Ang '''Mousterian''' ang pangalang ibinigay ng mga arkeologo sa isang istilo ng pangunahing mga [[kasangkapang flint]] o industriyang arkeolohikal na pangunahing nauugnay sa mga [[Neandertal]]. Ito ay mula [[Gitnang Paleolitiko]] at gitnang bahagi ng Lumang [[Panahong Bato]]. [[Kategorya:Mga kulturang arkeolohikal]] [[Kategorya:Mga Neanderthal]] [[Kategorya:Paleolitiko]] {{stub}} {{Ancient Mesopotamia}} ka2jr0el9g44rlj6jumycn2089nqo2v 0 228237 2225919 2017490 2026-09-17T12:30:46Z Atcovi 50235 mujawwad --> murattal 2225919 wikitext text/x-wiki {{Infobox surah | number = 83 | number-3 = 083 | name = Al-Muṭaffifīn | name-ar = المطففين | name-en = Ang Mga Manloloko | prev_sura = Quran 82 | next_sura = Quran 84 | classification = Meccan | othernames-ar = <!-- alternate Arabic names --> | othernames = The Cheats, The Cheaters, Cheating, The Defrauders, The Stinters, The Unjust | juz = 30 | rukus = <!-- if only one ruku, skip this field --> | verses = 36 | words = 169 | letters = 750 | muqattaat = <!-- only if applicable --> | sajdahs = <!-- only if applicable --> | audio = Chapter 83, Al-Mutaffifin (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3 }} Ang '''Sūrat al-Muṭaffifīn''' (Arabiko: سورة المطففين‎) ang ika-83 sura ng [[Koran]] na may 36 ayat. ==Mga bersikulong Arabiko== <span style="font-size:160%;"> بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ # وَیۡلٌ لِّلۡمُطَفِّفِیۡنَ # الَّذِیۡنَ اِذَا اکۡتَالُوۡا عَلَی النَّاسِ یَسۡتَوۡفُوۡنَ # وَ اِذَا کَالُوۡہُمۡ اَوۡ وَّزَنُوۡہُمۡ یُخۡسِرُوۡنَ # اَلَا یَظُنُّ اُولٰٓئِکَ اَنَّہُمۡ مَّبۡعُوۡثُوۡنَ # لِیَوۡمٍ عَظِیۡمٍ # یَّوۡمَ یَقُوۡمُ النَّاسُ لِرَبِّ الۡعٰلَمِیۡنَ # کَلَّاۤ اِنَّ کِتٰبَ الۡفُجَّارِ لَفِیۡ سِجِّیۡنٍ # وَ مَاۤ اَدۡرٰىکَ مَا سِجِّیۡنٌ # کِتٰبٌ مَّرۡقُوۡمٌ # وَیۡلٌ یَّوۡمَئِذٍ لِّلۡمُکَذِّبِیۡنَ # الَّذِیۡنَ یُکَذِّبُوۡنَ بِیَوۡمِ الدِّیۡنِ # وَ مَا یُکَذِّبُ بِہٖۤ اِلَّا کُلُّ مُعۡتَدٍ اَثِیۡمٍ # اِذَا تُتۡلٰی عَلَیۡہِ اٰیٰتُنَا قَالَ اَسَاطِیۡرُ الۡاَوَّلِیۡنَ # کَلَّا بَلۡ ٜ رَانَ عَلٰی قُلُوۡبِہِمۡ مَّا کَانُوۡا یَکۡسِبُوۡنَ # کَلَّاۤ اِنَّہُمۡ عَنۡ رَّبِّہِمۡ یَوۡمَئِذٍ لَّمَحۡجُوۡبُوۡنَ # ثُمَّ اِنَّہُمۡ لَصَالُوا الۡجَحِیۡمِ # ثُمَّ یُقَالُ ہٰذَا الَّذِیۡ کُنۡتُمۡ بِہٖ تُکَذِّبُوۡنَ # کَلَّاۤ اِنَّ کِتٰبَ الۡاَبۡرَارِ لَفِیۡ عِلِّیِّیۡنَ # وَ مَاۤ اَدۡرٰىکَ مَا عِلِّیُّوۡنَ # کِتٰبٌ مَّرۡقُوۡمٌ # یَّشۡہَدُہُ الۡمُقَرَّبُوۡنَ # اِنَّ الۡاَبۡرَارَ لَفِیۡ نَعِیۡمٍ # عَلَی الۡاَرَآئِکِ یَنۡظُرُوۡنَ # تَعۡرِفُ فِیۡ وُجُوۡہِہِمۡ نَضۡرَۃَ النَّعِیۡمِ # یُسۡقَوۡنَ مِنۡ رَّحِیۡقٍ مَّخۡتُوۡمٍ # خِتٰمُہٗ مِسۡکٌ ؕ وَ فِیۡ ذٰلِکَ فَلۡیَتَنَافَسِ الۡمُتَنَافِسُوۡنَ # وَ مِزَاجُہٗ مِنۡ تَسۡنِیۡمٍ # عَیۡنًا یَّشۡرَبُ بِہَا الۡمُقَرَّبُوۡنَ # اِنَّ الَّذِیۡنَ اَجۡرَمُوۡا کَانُوۡا مِنَ الَّذِیۡنَ اٰمَنُوۡا یَضۡحَکُوۡنَ # وَ اِذَا مَرُّوۡا بِہِمۡ یَتَغَامَزُوۡنَ # وَ اِذَا انۡقَلَبُوۡۤا اِلٰۤی اَہۡلِہِمُ انۡقَلَبُوۡا فَکِہِیۡنَ # وَ اِذَا رَاَوۡہُمۡ قَالُوۡۤا اِنَّ ہٰۤؤُلَآءِ لَضَآلُّوۡنَ # وَ مَاۤ اُرۡسِلُوۡا عَلَیۡہِمۡ حٰفِظِیۡنَ # فَالۡیَوۡمَ الَّذِیۡنَ اٰمَنُوۡا مِنَ الۡکُفَّارِ یَضۡحَکُوۡنَ # عَلَی الۡاَرَآئِکِ ۙ یَنۡظُرُوۡنَ # ہَلۡ ثُوِّبَ الۡکُفَّارُ مَا کَانُوۡا یَفۡعَلُوۡنَ </span> {{Koran}} [[Kategorya:Mga Sura]] opk4n1riq2yuqr6nyj1po967eenm1c4 0 228238 2225914 2017488 2026-09-17T12:19:18Z Atcovi 50235 mujawwad --> murattal 2225914 wikitext text/x-wiki {{infobox surah | number = 84 | number-3 = 084 | name = Al-Inshiqāq | name-ar = الانشقاق | name-en = Ang Biyak | prev_sura = Quran 83 | next_sura = Quran 85 | classification = Makkan | othernames-ar = <!-- alternate Arabic names --> | othernames = Splitting Open, The Rupture <ref>www.submission.org [https://submission.org/QI#84 Quran 84] translated by [[Rashad Khalifa]]</ref> {{cns|The Rending|date=July 2017}} | juz = 30 | rukus = <!-- if only one ruku, skip this field --> | verses = 25 | words = 108 | letters = 436 | muqattaat = <!-- only if applicable --> | sajdahs = 1 | audio = Chapter 84, Al-Inshiqaq (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3 }} Ang '''Sūrat al-Inshiqāq''' (Arabiko: سورة الانشقاق‎) ang ika-84 kabanata ng [[Koran]] na may 25 talata. Ito ay nagdedetalye ng Araw ng Paghuhukom. ==Mga talatang Arabiko== <span style="font-size:160%;"> بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ # اِذَا السَّمَآءُ انۡشَقَّتۡ # وَ اَذِنَتۡ لِرَبِّہَا وَ حُقَّتۡ # وَ اِذَا الۡاَرۡضُ مُدَّتۡ # وَ اَلۡقَتۡ مَا فِیۡہَا وَ تَخَلَّتۡ # وَ اَذِنَتۡ لِرَبِّہَا وَ حُقَّتۡ # یٰۤاَیُّہَا الۡاِنۡسَانُ اِنَّکَ کَادِحٌ اِلٰی رَبِّکَ کَدۡحًا فَمُلٰقِیۡہِ # فَاَمَّا مَنۡ اُوۡتِیَ کِتٰبَہٗ بِیَمِیۡنِہٖ # فَسَوۡفَ یُحَاسَبُ حِسَابًا یَّسِیۡرًا # وَّ یَنۡقَلِبُ اِلٰۤی اَہۡلِہٖ مَسۡرُوۡرًا # وَ اَمَّا مَنۡ اُوۡتِیَ کِتٰبَہٗ وَرَآءَ ظَہۡرِہٖ # فَسَوۡفَ یَدۡعُوۡا ثُبُوۡرًا # وَّ یَصۡلٰی سَعِیۡرًا # اِنَّہٗ کَانَ فِیۡۤ اَہۡلِہٖ مَسۡرُوۡرًا # اِنَّہٗ ظَنَّ اَنۡ لَّنۡ یَّحُوۡرَ # بَلٰۤی ۚۛ اِنَّ رَبَّہٗ کَانَ بِہٖ بَصِیۡرًا # فَلَاۤ اُقۡسِمُ بِالشَّفَقِ # وَ الَّیۡلِ وَ مَا وَسَقَ # وَ الۡقَمَرِ اِذَا اتَّسَقَ # لَتَرۡکَبُنَّ طَبَقًا عَنۡ طَبَقٍ # فَمَا لَہُمۡ لَا یُؤۡمِنُوۡنَ # وَ اِذَا قُرِئَ عَلَیۡہِمُ الۡقُرۡاٰنُ لَا یَسۡجُدُوۡنَ # بَلِ الَّذِیۡنَ کَفَرُوۡا یُکَذِّبُوۡنَ # وَ اللّٰہُ اَعۡلَمُ بِمَا یُوۡعُوۡنَ # فَبَشِّرۡہُمۡ بِعَذَابٍ اَلِیۡمٍ # اِلَّا الَّذِیۡنَ اٰمَنُوۡا وَ عَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَہُمۡ اَجۡرٌ غَیۡرُ مَمۡنُوۡنٍ </span> {{Koran}} [[Kategorya:Mga Sura]] o4pujwzvhe8e1r98ggx0dnxbymaptjl 0 228240 2225920 2017486 2026-09-17T12:34:51Z Atcovi 50235 mujawwad --> murattal 2225920 wikitext text/x-wiki {{infobox surah | number = 86 | number-3 = 086 | name = Aṭ-Ṭāriq | name-ar = الطارق | name-en = Ang Tala ng Umaga | prev_sura = Quran 85 | next_sura = Quran 87 | classification = Meccan | othernames-ar = <!-- alternate Arabic names --> | othernames = The Bright Star, The Night-Star, That Which Comes in the Night, The Nightly Visitant, The Night-comer | juz = 30 | rukus = <!-- if only one ruku, skip this field --> | verses = 17 | words = 61 | letters = 254 | muqattaat = <!-- only if applicable --> | sajdahs = <!-- only if applicable --> | audio = Chapter 86, At-Tariq (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3 }} Ang '''Sūrat al-Ṭāriq''' (Arabiko: الطارق‎ aṭ-Ṭāriq, Ang Tala ng Umaga) ang ika-86 kapitulo ng [[Koran]] na may 17 ayat. Ito ay isang Makki Surah. {{Koran}} [[Kategorya:Mga Sura]] rtv8o2wwr703bx6583ss1d85qezd6pw 0 228268 2225922 2017433 2026-09-17T12:46:03Z Atcovi 50235 mujawwad --> murattal 2225922 wikitext text/x-wiki {{infobox surah | number = 111 | number-3 = 111 | name = Al-Masad | name-ar = ٱلمَسَد | name-en = Ama ng Apoy | prev_sura = Quran 110 | next_sura = Quran 112 | classification = Meccan | othernames-ar = ٱلتَبَّت | othernames = At-Tabbat, Lahab | juz = 30 | verses = 5 | words = 29 | letters = 81 | muqattaat = <!-- only if applicable --> | sajdahs = <!-- only if applicable --> | audio = Chapter 111, Al-Masad (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3 }} Ang '''Surah al-lahab''' (Arabiko: سورة المسد‎) (Ama ng Apoy) ang ika-111 kapitulo ng [[Koran]] na may 5 talata. ==Salin== Sa Ngalan ng Allâh, ang Pinakamahabagin, ang Napakamaawain at Ganap na Mapagmahal 1. Pagkawasak at tuluyang pagkabigo sa dalawang kamay ni Abû Lahab dahil sa kanyang pamiminsala sa Sugo ng Allâh na si Propeta Muhammad (saw), at walang pag-aalinlangang ito ay tunay na naganap sa kanya. 2. Hindi naging kapaki-pakinabang sa kanya ang kanyang kayamanan at anak, na kung kaya, kailanman ay walang magagawa ang mga ito sa kanya upang siya ay iligtas mula sa kaparusahan ng Allâh kapag ito ay dumating na sa kanya. 3. Walang pag-aalinlangan, siya ay papapasukin sa naglalagablab na Apoy, 4. At ganoon din ang kanyang asawa na siyang nagdadala ng mga tinik upang ito ay ikalat sa dinaraanan ng Propeta bilang pamiminsala sa kanya. 5. Na nakapulupot nang mahigpit sa kanyang leeg ang lubid na magaspang ng ‘Masad’ – hibla ng puno ng palmera, at iniaangat siya sa pamamagitan nito sa Impiyernong-Apoy, pagkatapos ay ihahagis siya tungo sa kaila-ilaliman nito. {{Koran}} [[Kategorya:Mga Sura]] ski0h7j6sz7v6rqma0oyqocckpon5wj 0 243372 2226111 1533821 2026-09-18T11:50:03Z 11th03 166456 2226111 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Flag of Belarus.svg|thumb|268x268px]] Ang kasalukuyang pambansang '''Watawat ng Belarus ''' ({{lang-be|Сцяг Беларусі}}, ''Sciah Bielarusi''; {{lang-ru|Флаг Беларуси}}, ''Flag Belarusi'') ay isang pula at luntian bandila na may puti at pulang hiyas na huwaran na nakalagay sa dulo ng tagdan. Ang kasalukuyang disenyo ay ipinakilala sa 2012 sa Komite ng Estado para sa Istandardisasyon ng Republika ng Belarus, at iniangkop mula sa isang disenyo na inaprobahan sa isang reperendum noong Mayo 1995. qdumrg4sfk3pnl61q2qpbn5ctdmiydq 0 244034 2226065 1730031 2026-09-18T04:49:57Z Lolbet101 163542 Nasaan ang mga sanggunian? (Where are the references?) 2226065 wikitext text/x-wiki {{unreferenced section|date=Setyembre 2026}} [[Talaksan:Fuochi d'artificio.gif|thumb|Ang Pailaw noong bagong taon Enero 1, 2009]] Ang mga '''pailaw''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''fireworks'') ay isang uri ng mababang [[pirotekniya]]ng [[pampasabog|pasabog]] na ginagamit para sa layuning [[estetika]] at [[libangan]]. Karaniwang ginagamit ang mga pailaw sa pirotekniyang palabas na ang pagpapakita ng mga epekto ay nalilikha sa pamamagitan ng mga kagamitang pailaw. May mga patimpalak na nagaganap sa iba't ibang dako sa pagpapakita ng mga pailaw. == Paggamit == {{Main|Bombshell}} [[Talaksan:2013 Fireworks on Eiffel Tower 49.jpg|thumb|Ang pailaw sa likod ng Eiffel Tower noong Hulyo 2013.]] Maraming nagiging anyo ang mga pailaw para makalikha ng apat na pangunahing epekto: ingay, ilaw, usok at lumulutang na mga materyales (halimbawa: ''confetti''). Maari nakadisenyo ang mga ito upang masunog sa mga makulay na apoy at kislap na kinabibilangan ng [[pula]], [[kahel]], [[dilaw]], [[luntian]], [[bughaw]], [[purpura]] at [[pilak]]. Ang mga pagpapakita ng mga pailaw sa iba't ibang bahagi ng mundo ay karaniwang sentro ng mga pagdiriwang pang-[[kalinangan]] at pang-[[relihiyon]] tulad ng [[Bagong Taon]]. [[Talaksan:Bratislava New Year Fireworks.jpg|250px|thumb|Ang mga pailaw tuwing [[Bagong Taon]]]] Naimbento ng mga sinaunang [[Tsina]] ang mga pailaw noong ikapitong siglo upang takutin ang mga masasamang espiritu. Ito ay bilang likas na karugtong ng Apat na Dakilang Imbensyon ng [[sinaunang Tsina]] ng [[pulbura]]. Siguradong may mga pailaw ang mga pagdiriwang Tsino tulad ng [[Bagong Taong Tsino]] at Pista ng Buwan. Ang Tsina ay ang pinakamalaking tagagawa at tagaluwas ng mga pailaw sa buong mundo. == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kaurian:Pailaw]] e3dp3u9ska7g9ymoq9flr7uc5azj5w7 15 280863 2226104 2225626 2026-09-18T09:03:12Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2226104 wikitext text/x-wiki == Wala pang artikulo sa wikang Tagalog == '''Ang sumusunod ay talaan ng mga mamamayan ng Pilipinas na mayroon nang artikulo sa ibang bersiyon ng Wikipedia ngunit hindi pa nagagawan ng artikulo sa Tagalog Wikipedia:''' {{Wikidata list|sparql= SELECT DISTINCT ?item ?article_en ?linkcount WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5. ?item wdt:P27 wd:Q928. ?item wikibase:sitelinks ?linkcount . ?article_en schema:about ?item . ?article_en schema:inLanguage "en" . ?article_en schema:isPartOf <https://en.wikipedia.org/> FILTER (?linkcount >= 1) . # only include items with 1 or more sitelinks FILTER NOT EXISTS { ?article schema:about ?item . ?article schema:inLanguage "tl" . ?article schema:isPartOf <https://tl.wikipedia.org/> } } GROUP BY ?item ?linkcount ?article_en ORDER BY DESC(?linkcount) LIMIT 100 |columns=P18,label:Article,P106,P793,P800,P39,?article_en |section= |min_section= |sort=?linkcount |links=red |thumb=128 |autolist= |references=all }} {| class='wikitable sortable' ! larawan ! Article ! hanapbuhay ! significant event ! magnum opus ! nahawakang pwesto ! ?article_en |- | [[Talaksan:Alodia Gosiengfiao 2013-07-04 (2) a.jpg|center|128px]] | [[Alodia Gosiengfiao]] | [[modelo]]<br/>[[cosplayer]] | | | | [[:en:Alodia_Gosiengfiao|Alodia Gosiengfiao]] |- | [[Talaksan:Lav Diaz at 81st Venice International Film Festival.jpg|center|128px]] | [[Lav Diaz]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[editor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[artista]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_9dcd9960024412bee88cb9de0f5ddf9229d4c663ed2ba8b4910cc05c78097c3a">https://cs.isabart.org/person/122314</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[musiko]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[kritiko ng sine]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Lav_Diaz|Lav Diaz]] |- | [[Talaksan:Paul Mulders.jpg|center|128px]] | [[Paul Mulders]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Paul_Mulders|Paul Mulders]] |- | [[Talaksan:1960 Neile Adams.jpg|center|128px]] | [[Neile Adams]] | [[artista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[mang-aawit]]<br/>[[artista sa telebisyon]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[artista sa teatro]] | | | | [[:en:Neile_Adams|Neile Adams]] |- | [[Talaksan:Angel Guirado azkals 2011.jpg|center|128px]] | [[Ángel Guirado]] | [[futbolista]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref> | | | | [[:en:%C3%81ngel_Guirado|%C3%81ngel Guirado]] |- | | [[Junrey Balawing]] | | | | | [[:en:Junrey_Balawing|Junrey Balawing]] |- | [[Talaksan:James Younghusband Oct 2013.jpg|center|128px]] | [[James Younghusband]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:James_Younghusband|James Younghusband]] |- | [[Talaksan:Chris Greatwich.JPG|center|128px]] | [[Chris Greatwich]] | [[futbolista]]<br/>[[association football manager]] | | | | [[:en:Chris_Greatwich|Chris Greatwich]] |- | [[Talaksan:Adolfo Tito Yllana, September 2021 (GPOABF 0882) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Adolfo Tito Yllana]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[titular archbishop]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Papua New Guinea]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Solomon Islands]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Pakistan]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Democratic Republic of the Congo]]<br/>[[apostolic nuncio to Israel]]<br/>[[Apostolic Delegate to Jerusalem and Palestine]]<br/>[[apostolic nuncio to Cyprus]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Australia]] | [[:en:Adolfo_Tito_Yllana|Adolfo Tito Yllana]] |- | [[Talaksan:Donnie Nietes.png|center|128px]] | [[Donnie Nietes]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Donnie_Nietes|Donnie Nietes]] |- | | [[Dioscoro S. Rabor]] | [[soologo]]<ref name="ref_c5b160c8d062942dc63fae4cd18b5000d2e4309511b37a3761c11480d808103a">''[[:d:Q56114183|In Memoriam: Dioscoro S. Rabor, 1911-1996]]''</ref><br/>[[scientific collector]]<ref name="ref_96103d1bdc4401a014da17bd3b27b7311f90c94b2d4009870bb4218001e27e27">''[[:d:Q64446405|Bionomia]]''</ref> | | | | [[:en:Dioscoro_S._Rabor|Dioscoro S. Rabor]] |- | [[Talaksan:Rachel Grant full pose 2.jpg|center|128px]] | [[Rachel Grant]] | [[artista]]<ref name="ref_829d37a31568b8478bf0c63a9a244a4d1f5285e71d8377ba0f75a6d875322f65">''[[:d:Q1204237|Deutsche Synchronkartei]]''</ref><br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[scuba diver]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Rachel_Grant|Rachel Grant]] |- | [[Talaksan:Andray Blatche.jpg|center|128px]] | [[Andray Blatche]] | [[basketbolista]]<ref name="ref_b316776bfd4d19b22b05d403d20bf7aa69dcd18a806d586c89f9100926aeab05">''[[:d:Q7300810|RealGM]]''</ref> | | | | [[:en:Andray_Blatche|Andray Blatche]] |- | | [[Oscar Cruz]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Oscar_Cruz|Oscar Cruz]] |- | [[Talaksan:Angelo Reyes.jpg|center|128px]] | [[Angelo Reyes]] | [[politiko]]<br/>[[military personnel]] | | | [[Kalihim ng Tanggulang Pambansa]]<br/>[[Kalihim ng Kapaligiran at Likas na Yaman]]<br/>[[Kalihim ng Enerhiya]]<br/>[[Kalihim ng Interyor at Pamahalaang Lokal]] | [[:en:Angelo_Reyes|Angelo Reyes]] |- | [[Talaksan:Archbishop Angel Lagdameo.jpg|center|128px]] | [[Angel Lagdameo]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[archbishop of Jaro]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Angel_Lagdameo|Angel Lagdameo]] |- | [[Talaksan:JfAniceto0456Pacianofvf 06.JPG|center|128px]] | [[Paciano Aniceto]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic archbishop]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]] | [[:en:Paciano_Aniceto|Paciano Aniceto]] |- | [[Talaksan:Cardinal Ricardo Vidal.jpg|center|128px]] | [[Ricardo Tito Jamin Vidal]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Ricardo_Vidal|Ricardo Vidal]] |- | [[Talaksan:Orlando Quevedo 2016.jpg|center|128px]] | [[Orlando Beltran Quevedo]] | [[manunulat]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Orlando_Quevedo|Orlando Quevedo]] |- | | [[Angelito Lampon]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[vicar apostolic]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Angelito_Lampon|Angelito Lampon]] |- | [[Talaksan:Romulo Valles Balangiga bell turnover (cropped).jpg|center|128px]] | [[Romulo Valles]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Romulo_Valles|Romulo Valles]] |- | | [[Antonio Ledesma]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<br/>[[Arsobispo]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Catholic theologian]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[coadjutor bishop]]<br/>[[bishop prelate]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Antonio_Ledesma|Antonio Ledesma]] |- | [[Talaksan:JfTobias0431Bishopfvf 02.JPG|center|128px]] | [[Antonio Realubin Tobias]] | [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Antonio_Tobias|Antonio Tobias]] |- | [[Talaksan:Albert del Rosario.jpg|center|128px]] | [[Albert del Rosario]] | [[diplomata]]<br/>[[politiko]]<br/>[[negosyante]] | | | [[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<br/>[[ambassador of the Philippines to the United States]] | [[:en:Albert_del_Rosario|Albert del Rosario]] |- | [[Talaksan:Arnel Pineda by Phey Palma.jpg|center|128px]] | [[Arnel Pineda]] | [[mang-aawit]]<br/>[[manunulat ng awitin]] | | | | [[:en:Arnel_Pineda|Arnel Pineda]] |- | [[Talaksan:Chadhugo (300dpi).jpg|center|128px]] | [[Chad Hugo]] | [[record producer]]<br/>[[manunulat ng awitin]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Chad_Hugo|Chad Hugo]] |- | [[Talaksan:Bishop.Arturo.Bastes.jpg|center|128px]] | [[Arturo M. Bastes]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[coadjutor bishop]] | [[:en:Arturo_Bastes|Arturo Bastes]] |- | [[Talaksan:Ernie Chan at Super-Con 2009.JPG|center|128px]] | [[Ernie Chan]] | [[comics artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[ilustrador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[disenyador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[alagad ng sining biswal]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref> | | | | [[:en:Ernie_Chan|Ernie Chan]] |- | [[Talaksan:Venus Raj.jpg|center|128px]] | [[Venus Raj]] | [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Venus_Raj|Venus Raj]] |- | [[Talaksan:Brian Yuzna (2007 crop).jpg|center|128px]] | [[Brian Yuzna]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[artista]] | | | | [[:en:Brian_Yuzna|Brian Yuzna]] |- | | [[Leonardo Legaspi]] | [[propesor ng unibersidad]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Roman Catholic Archbishop of Caceres]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Leonardo_Legaspi|Leonardo Legaspi]] |- | [[Talaksan:Brillante Mendoza at the 69th Venice International Film Festival, September 2012.jpg|center|128px]] | [[Brillante Mendoza]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[cinematographer]]<ref name="ref_833b0ecf39cfd9c634b88c55346640b8ff53e5ec78e177b604b7a78346be027c">http://asianwiki.com/Brillante_Mendoza</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_89d32ec69eda3ae30901972a23ca4c45d7f2c401e64244cc1c33b72d8976e7fa">https://lilokpelikula.wordpress.com/2009/10/21/lola-brillante-mendoza-2009/</ref><ref name="ref_df976a5955ea21883692f260e6765daa529da60de09340ac0bd712c56bd8c1ba">http://www.timeout.com/london/film/captive-2012</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_b2d7a45e5d3180f042276aa6e9408760514212ca319bc04a9eaae19b89f7c331">http://www.nytimes.com/movies/movie/457936/Kinatay/details</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><br/>[[production designer]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Brillante_Mendoza|Brillante Mendoza]] |- | [[Talaksan:Pancho Villa BNF.jpeg|center|128px]] | [[Pancho Villa]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Pancho_Villa_(boxer)|Pancho Villa (boxer)]] |- | [[Talaksan:Bishop Broderick Pabillo at the Manila Cathedral 2023-10-29.jpg|center|128px]] | [[Broderick Soncuaco Pabillo]] | [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Broderick_Pabillo|Broderick Pabillo]] |- | [[Talaksan:Simeon Toribio.jpg|center|128px]] | [[Simeón Toribio]] | [[politiko]]<br/>[[atleta]] | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Simeon_Toribio|Simeon Toribio]] |- | [[Talaksan:Julio Rosales.jpg|center|128px]] | [[Julio Rosales]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Julio_Rosales|Julio Rosales]] |- | [[Talaksan:Jerry Lucena.jpg|center|128px]] | [[Jerry Lucena]] | [[futbolista]]<br/>[[association football manager]] | | | | [[:en:Jerry_Lucena|Jerry Lucena]] |- | | [[David William Valencia Antonio]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]] | [[:en:David_William_Antonio|David William Antonio]] |- | | [[Miguel White]] | [[atleta]] | | | | [[:en:Miguel_White|Miguel White]] |- | [[Talaksan:Fernando Capalla.jpg|center|128px]] | [[Fernando Capalla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[coadjutor archbishop]]<br/>[[territorial prelate]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Fernando_Capalla|Fernando Capalla]] |- | [[Talaksan:Rolando Santos CM.jpg|center|128px]] | [[Rolando Crisostomo Santos]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]] | [[:en:Rolando_Santos|Rolando Santos]] |- | [[Talaksan:Archbishop Gilbert Garcera 2024-06-29.jpg|center|128px]] | [[Gilbert Garcera]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Archbishop of Lipa]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Gilbert_Garcera|Gilbert Garcera]] |- | | [[Meiling Melançon]] | [[artista]]<br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Mei_Melan%C3%A7on|Mei Melan%C3%A7on]] |- | [[Talaksan:Archbishop John F. Du.png|center|128px]] | [[John F. Du]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]] | [[:en:John_F._Du|John F. Du]] |- | [[Talaksan:Bishop Jose Romeo O. Lazo (2).jpg|center|128px]] | [[Jose Romeo Lazo]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Bishop of San Jose de Antique]]<br/>[[archbishop of Jaro]] | [[:en:Jose_Romeo_Lazo|Jose Romeo Lazo]] |- | | [[Jose S. Palma]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Bishop of Calbayog]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Jos%C3%A9_S._Palma|Jos%C3%A9 S. Palma]] |- | | [[Mark Javier]] | [[archer]] | | | | [[:en:Mark_Javier|Mark Javier]] |- | [[Talaksan:D LIM.jpg|center|128px]] | [[Danilo Lim]] | [[politiko]]<br/>[[military personnel]] | | | | [[:en:Danilo_Lim|Danilo Lim]] |- | | [[Osvaldo Padilla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>''[[:d:Q38257676|Q38257676]]''<br/>[[apostolic nuncio to Sri Lanka]]<br/>[[apostolic nuncio to Nigeria]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Costa Rica]]<br/>[[apostolic nuncio to South Korea]]<br/>[[apostolic nuncio to Mongolia]] | [[:en:Osvaldo_Padilla|Osvaldo Padilla]] |- | [[Talaksan:Pablo Virgilio David in 2014 (Retouched).jpg|center|128px]] | [[Pablo Virgilio Siongco David]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]<br/>[[cardinal priest]] | [[:en:Pablo_Virgilio_David|Pablo Virgilio David]] |- | | [[Rodolfo Tan Cardoso]] | [[ahedresista]] | | | | [[:en:Rodolfo_Tan_Cardoso|Rodolfo Tan Cardoso]] |- | | [[Leopoldo Serantes]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Leopoldo_Serantes|Leopoldo Serantes]] |- | [[Talaksan:Archbishop Ramon Argüelles.jpg|center|128px]] | [[Ramon Arguelles]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Archbishop of Lipa]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]] | [[:en:Ramon_Arguelles|Ramon Arguelles]] |- | [[Talaksan:Bishop Reynaldo G. Evangelista.jpg|center|128px]] | [[Reynaldo Evangelista]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[bishop of Imus]] | [[:en:Reynaldo_Evangelista|Reynaldo Evangelista]] |- | [[Talaksan:Dr Honoria Acosta-Sison.jpg|center|128px]] | [[Honoria Acosta-Sison]] | [[gynecologist]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[propesor ng unibersidad]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[obstetrician]] | | | | [[:en:Honoria_Acosta-Sison|Honoria Acosta-Sison]] |- | | [[Sergio Utleg]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]] | [[:en:Sergio_Utleg|Sergio Utleg]] |- | [[Talaksan:Teófilo Yldefonso 1928.jpg|center|128px]] | [[Teófilo Yldefonso]] | [[manlalangoy]]<br/>[[military personnel]] | | | | [[:en:Te%C3%B3filo_Yldefonso|Te%C3%B3filo Yldefonso]] |- | | [[Gabriel Reyes]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[Arsobispo ng Maynila]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[bishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Gabriel_Reyes|Gabriel Reyes]] |- | | [[Wenceslao Selga Padilla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[apostolic prefect]]<br/>[[superior]] | [[:en:Wenceslao_Padilla|Wenceslao Padilla]] |- | [[Talaksan:Melissa de la Cruz at LA Time Festival of Books 2013-cropped.jpg|center|128px]] | [[Melissa de la Cruz]] | [[manunulat]]<br/>[[children's writer]]<br/>[[nobelista]]<br/>[[editor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[young adult author]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | [[Blue Bloods]] | | [[:en:Melissa_de_la_Cruz|Melissa de la Cruz]] |- | [[Talaksan:Shamcey Supsup on September 18, 2011.jpg|center|128px]] | [[Shamcey Supsup]] | [[modelo]]<br/>[[arkitekto]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Shamcey_Supsup-Lee|Shamcey Supsup-Lee]] |- | [[Talaksan:Anthony Villanueva 2017 stamp of the Philippines.jpg|center|128px]] | [[Anthony Villanueva]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref><br/>[[artista]] | | | | [[:en:Anthony_Villanueva|Anthony Villanueva]] |- | | [[Roel Velasco]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Roel_Velasco|Roel Velasco]] |- | [[Talaksan:2013 AVN Awards - Mimi Miyagi (8396773441) (crop).jpg|center|128px]] | [[Mimi Miyagi]] | [[artistang pornograpiko]]<br/>[[modelo]]<br/>[[erotic photography model]]<br/>[[politiko]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Mimi_Miyagi|Mimi Miyagi]] |- | | [[José Villanueva]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Jos%C3%A9_Villanueva_(boxer)|Jos%C3%A9 Villanueva (boxer)]] |- | [[Talaksan:Amin Nazari 20191102.jpg|center|128px]] | [[Amin Nazari]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Amin_Nazari|Amin Nazari]] |- | | [[Isnilon Hapilon]] | [[militant]]<ref name="ref_3a050fe4a1b5cdc123941a4d809de3e4cbdf86aca7a47d00e70fc73396c7692f">http://www.reuters.com/article/us-philippines-militants-idUSBRE93F09K20130416</ref><br/>[[military personnel]] | | | [[Emir]] | [[:en:Isnilon_Hapilon|Isnilon Hapilon]] |- | | [[Satoshi Otomo]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Satoshi_%C5%8Ctomo|Satoshi %C5%8Ctomo]] |- | [[Talaksan:Pedro Abad Santos.jpg|center|128px]] | [[Pedro Abad Santos]] | [[politiko]] | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Pedro_Abad_Santos|Pedro Abad Santos]] |- | [[Talaksan:Van Partible by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | [[Van Partible]] | [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[direktor sa telebisyon]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref> | | | | [[:en:Van_Partible|Van Partible]] |- | [[Talaksan:Satine Phoenix Porn Star Karaoke 2007-05-01 1.jpg|center|128px]] | [[Satine Phoenix]] | [[artista]]<br/>[[artistang pornograpiko]]<br/>[[pintor]]<br/>[[modelo]]<br/>[[online streamer]] | | | | [[:en:Satine_Phoenix|Satine Phoenix]] |- | [[Talaksan:Aubrey Miles.jpg|center|128px]] | [[Aubrey Miles]] | [[modelo]]<br/>[[mang-aawit]] | | | | [[:en:Aubrey_Miles|Aubrey Miles]] |- | [[Talaksan:Portrait of Rosalina Abejo.jpg|center|128px]] | [[Rosalina Abejo]] | [[Konduktor ng musika|konduktor]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_115bb190520bffe7d3b11a69f9df49b7ce90dc74fcae0be2a25876d6fbd480ac">http://www.musicsack.com/personfmt_itempk.cfm?itempk=7</ref><ref name="ref_78ef1b4c4bfd98c1b57835278aa68bfb7a82f895c16dd08902a7241396b8dd66">http://philippinemusicregistry.com.ph/main/artist/view/8</ref> | | | | [[:en:Rosalina_Abejo|Rosalina Abejo]] |- | [[Talaksan:Carli de Murga 20191101 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Carlie de Murga]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Carli_de_Murga|Carli de Murga]] |- | | [[Gurdev Khush]] | [[henetista]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[agronomo]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> | | | | [[:en:Gurdev_Khush|Gurdev Khush]] |- | [[Talaksan:Philippines Foreign Secretary Yasay Addresses Reporters at a News Conference (28502880421) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Perfecto R. Yasay, Jr.]] | [[negosyante]]<br/>[[abogado]]<ref name="ref_5d9f0275a9a10a2540c3b54d54876fcc3ca330edb427fb3d32e3b7d6b2c4ce30">https://cairope.dfa.gov.ph/site-administrator/embassy-news/150-perfecto-r-yasay-jr-secretary-of-foreign-affairs</ref><br/>[[politiko]] | | | [[chairperson]]<ref name="ref_a95020c6c926990cc42cba9158f1ffa3651c92e7a72951390e120a8a21ca0969">https://news.mb.com.ph/2020/06/12/former-dfa-sec-yasay-dies-73/</ref><br/>[[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<ref name="ref_7911ff1da716d452199d6d0b838df2f94f6168b660ff4836baf6ac4a4d662d24">https://newsinfo.inquirer.net/878680/ca-rejects-appointment-of-yasay</ref> | [[:en:Perfecto_Yasay_Jr.|Perfecto Yasay Jr.]] |- | [[Talaksan:Ronnie del Carmen.jpg|center|128px]] | [[Ronnie del Carmen]] | [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[ilustrador]]<br/>[[comics artist]]<br/>[[artista]]<br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[alagad ng sining]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Ronnie_del_Carmen|Ronnie del Carmen]] |- | [[Talaksan:Álvaro Silva 20191101 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Álvaro Silva]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:%C3%81lvaro_Silva_(footballer)|%C3%81lvaro Silva (footballer)]] |- | [[Talaksan:Kevin Ray Mendoza 20120329.jpg|center|128px]] | [[Kevin Ray Mendoza Hansen]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Kevin_Ray_Mendoza|Kevin Ray Mendoza]] |- | | [[Natividad Almeda López]] | [[abogado]]<br/>[[hukom]] | | | | [[:en:Natividad_Almeda-L%C3%B3pez|Natividad Almeda-L%C3%B3pez]] |- | [[Talaksan:Geena Rocero for Chromat.jpg|center|128px]] | [[Geena Rocero]] | [[modelo]]<br/>[[LGBTQ rights activist]]<br/>[[Playmate]] | | | | [[:en:Geena_Rocero|Geena Rocero]] |- | [[Talaksan:Vicky Tauli-Corpuz in Kuala-Lumpur.jpg|center|128px]] | [[Victoria Tauli-Corpuz]] | [[indigenous rights activist]] | | | [[United Nations Special Rapporteur]] | [[:en:Victoria_Tauli-Corpuz|Victoria Tauli-Corpuz]] |- | [[Talaksan:Daisuke Sato After the Game - PHI vs AFG, September 12, 2023.png|center|128px]] | [[Daisuke Sato]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Daisuke_Sato_(footballer)|Daisuke Sato (footballer)]] |- | [[Talaksan:Kevin Ingresso.jpg|center|128px]] | [[Kevin Ingreso]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Kevin_Ingreso|Kevin Ingreso]] |- | | [[Oscar Jaime Llaneta Florencio]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Oscar_Jaime_Florencio|Oscar Jaime Florencio]] |- | [[Talaksan:Rep. Geraldine Roman (19th Congress).jpg|center|128px]] | [[Geraldine Roman]] | [[mamamahayag]]<br/>[[estadista]]<br/>[[politiko]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref> | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Geraldine_Roman|Geraldine Roman]] |- | [[Talaksan:Kylie Verzosa 2022 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kylie Verzosa]] | [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[artista]] | | | | [[:en:Kylie_Verzosa|Kylie Verzosa]] |- | | [[Tabinas Jefferson]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Jefferson_Tabinas|Jefferson Tabinas]] |- | [[Talaksan:Eumir felix marcial KL 2017.jpg|center|128px]] | [[Eumir Marcial]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Eumir_Marcial|Eumir Marcial]] |- | [[Talaksan:Manny Jacinto at the 2018 Comic-Con International (42913094245) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Manny Jacinto]] | [[artista sa telebisyon]]<br/>[[mananayaw]]<br/>[[artista]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref> | | | | [[:en:Manny_Jacinto|Manny Jacinto]] |- | [[Talaksan:New Clark City Visit of Kayla Sanchez (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kayla Sanchez]] | [[manlalangoy]]<ref name="ref_71088fd3015a897b4edb05c490dbd362f030de19fdf8997617b2579e42df444f">''[[:d:Q23439984|swimrankings.net]]''</ref> | | | | [[:en:Kayla_Sanchez|Kayla Sanchez]] |- | [[Talaksan:Karen Ibasco Joins the UN Youth Climate Summit (2019) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Karen Ibasco]] | [[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[pisiko]] | | | | [[:en:Karen_Ibasco|Karen Ibasco]] |- | [[Talaksan:Sarina Bolden.png|center|128px]] | [[Sarina Bolden]] | [[futbolista]]<ref name="ref_a4daea7bcee446c1cbd0b6a142d0b95aeef218a10a1d147d8d274272a911d962">https://www.chicagotribune.com/sports/soccer/ct-world-cup-sarina-bolden-philippines-20230725-kihxntol2zb3nhmqhvhlgmqqci-story.html</ref> | | | | [[:en:Sarina_Bolden|Sarina Bolden]] |- | [[Talaksan:Margielyn Didal (cropped).jpg|center|128px]] | [[Margielyn Didal]] | [[skateboarder]] | | | | [[:en:Margielyn_Didal|Margielyn Didal]] |- | | [[Rex Andrew Clement Alarcon]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic deacon]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Caceres]] | [[:en:Rex_Andrew_Alarcon|Rex Andrew Alarcon]] |- | [[Talaksan:Louise Mabulo UN Young Champion of the Earth Award Ceremony Speech 3 (50750541351).jpg|center|128px]] | [[Louise Emmanuelle Mabulo]] | [[cook]]<br/>[[environmentalist]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[entrepreneur]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref> | | | | [[:en:Louise_Mabulo|Louise Mabulo]] |- | [[Talaksan:MitskiAPE180824 (13 of 116) (53941099308) (cropped 2).jpg|center|128px]] | [[Beabadoobe]] | [[mang-aawit-manunulat]]<ref name="ref_7f185c0ce88ceaf3e120d7aa46e91399685a365ee5391ffd639c3a94965f31df">https://www.theguardian.com/music/2024/nov/13/beabadoobee-review-02-academy-glasgow</ref><ref name="ref_bafb9b83290b96566f3ea036dee83e3d41462a1b08fd9520933aec511b33c32c">https://www.nme.com/news/music/beabadoobee-brits-interview-sabrina-carpenter-embracing-imperfection-3843092</ref> | | | | [[:en:Beabadoobee|Beabadoobee]] |- | | [[Marinel Sumook Ubaldo]] | [[climate activist]] | | | | [[:en:Marinel_Sumook_Ubaldo|Marinel Sumook Ubaldo]] |- | [[Talaksan:Bianca Bustamante 2024.jpg|center|128px]] | [[Bianca Bustamante]] | [[racing driver]]<br/>[[racecar driver]] | | | | [[:en:Bianca_Bustamante|Bianca Bustamante]] |- | [[Talaksan:PIA Leyte - Aira Villegas interview (cropped).jpg|center|128px]] | [[Aira Villegas]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Aira_Villegas|Aira Villegas]] |} {{Wikidata list end}} 65ug18ib7zmkofaefkqb0r5p9nai1ts 0 282991 2226064 2224659 2026-09-18T04:44:11Z Lolbet101 163542 /* Imahe */ Naayos ang kawing. (The link has been fixed.) 2226064 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Bocaue Bulacan Fireworks<ref>{{Cite web |url=https://www.vigattintourism.com/tourism/articles/Bocaue-Fireworks-Capital-of-the-Philippines |title=Archive copy |access-date=2020-08-14 |archive-date=2025-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250805105238/https://www.vigattintourism.com/tourism/articles/Bocaue-Fireworks-Capital-of-the-Philippines |url-status=dead }}</ref> | type = Tindahan ng paputok (Fireworks Market) | image = 01086jfBocaue Bulacan Flyover Lolomboy Biñang 20nd MacArthur Highwayfvf.jpg | traded_as = | foundation = {{Start date and age|1966}} | founder = Bocaue Bulacan Fireworks Government | defunct = | location = [[Bocaue, Bulacan|Bo. Turo, Bocaue, Bulacan]] | locations = [[Gitnang Luzon]] | area_served = [[Hilagang Luzon]], [[Kalakhang Maynila]], [[Timog Luzon]] | key_people = | industry = [[Manufacturing]] | products = [[Paputok]], Pampailaw | owner = | parent = | subsid = }} Ang '''talaan ng mga paputok sa Pilipinas''' ay ang talaan ng mga paputok sa Pilipinas, na karaniwang ibinebenta ituwing sasapit ang bagong taon, anibersaryo, kaarawan, kasal at iba pa.<ref>https://news.abs-cbn.com/news/12/13/17/alamin-mga-ipinagbabawal-na-paputok-sa-bagong-taon</ref><ref>https://news.abs-cbn.com/list/tag/paputok</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://news.abs-cbn.com/list/tag/pyrotechnics |access-date=2019-12-06 |archive-date=2019-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191206115026/https://news.abs-cbn.com/list/tag/pyrotechnics |url-status=dead }}</ref> Nagsimula ang pagawaan ng paputok mula kay Valentin Santa Ana na tubong [[Santa Maria, Bulacan]] noong pang 1897.<ref>{{Cite web |url=https://www.bulacan.gov.ph/business/pyrotechnics.php |title=Archive copy |access-date=2022-01-03 |archive-date=2022-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103075028/https://www.bulacan.gov.ph/business/pyrotechnics.php |url-status=dead }}</ref> == Legal at ipinagbabawal == [[Talaksan:2218Fireworks displayed for sale in the Philippines 47.jpg|thumb|Ang isang tindahan ng mga paputok sa Bocaue.]] Ang iba rito ay legal ng ibinebenta at ang iba rin ay ilegal at palihim na ibinebenta sa mga kasulukang lungsod, ang [[Bocaue, Bulacan]] ang tinaguriang '''Fireworks Capital ng Pilipinas''',<ref>https://news.abs-cbn.com/list/tag/fireworks</ref> simula noong taong 1996-97 nalimitahan ang mga paputok ng dating pangulong [[Fidel Ramos]], ngunit sa pag-usad ng panahon hanggang sa kasalukuyan, marami pa rin ang nadadamay ng mga ipinagbabawal na paputok,<ref>https://news.abs-cbn.com/news/01/01/19/bilang-ng-sugatan-sa-paputok-lagpas-kalahati-ang-natapyas-ngayong-2019</ref><ref>https://news.abs-cbn.com/news/12/25/18/bilang-ng-mga-sugatan-sa-paputok-umabot-sa-13-sa-pasko</ref> Ang mga mala-size na isang litrong bote, hugis trayangulo at maliliit na hugis trayangulo, maliit na pirasong kasing halintukad nang palitong pospro at iba pa.<ref>https://news.abs-cbn.com/news/12/03/18/paputok-di-bawal-ibenta-hepe-ng-fire-bureau</ref><ref>https://news.abs-cbn.com/list/tag/firecrackers?page=5</ref> ===Talaan ng mga paputok sa 2026=== [[Talaksan:2077Fireworks displayed for sale in the Philippines 16.jpg|thumb|Ang iba't ibang uri ng mga paputok sa isang tindahan sa Bocaue.]] ====Legal==== {{div col|colwidth=17em}} * Butterfly * Baby Rocket * [[Bombshell]] (fireworks) * Dragon Rocket * [[Fountain (pailaw)|Fountain]] * [[Kwitis]] * [[Labintador]] (5 star) * Lucis * Pop-pop * Roman Candle * [[Sinturon ni Hudas]] (Judas belt) * [[Trompilyo]] (Catherine wheel) {{div col end}} ====Illegal==== [[Talaksan:2077Fireworks displayed for sale in the Philippines 28.jpg|thumb|Mga pampailaw at mga uri ng paputok.]] {{div col start}} ; A * AlDub * Atomic ; B * Bin Laden * Boga ; C * {{tcname unused|Carina}} * Coke in Can * [[Crying cow]] ; D * {{tcname unused|Discaya}} ; G * Gangnam Bomb * Giant bawang * [[Goodbye Covid]] * {{tcname unused|Goodbye Chismosa}} * Goodbye De Lima * {{tcname unused|Goodbye Homophobes}} * Goodbye Napoles * Goodbye Philippines ; H * Hamas * Hello Colombia ; K * Kabase * Kingkong * Kristine * Kwiton ; L * Lolo thunder ; M * Mother rockets ; N * Nognog ; P * {{tcname unused|Pepito}} * [[Pikolo|Picollo]] * Pillbox * [[Pla-pla (paputok)|Pla-pla]] ; S * Special ; T * {{tcname unused|Tino}} * Tuna * Ulysses * {{tcname unused|Senator Imee}} * {{tcname unused|Uwan}} ; W * Watusi * [[Whistle bomb]] ; Y * [[Super Yolanda|Yolanda]] ; Z * {{tcname unused|Zaldy Co}} {{div col end}} {|class="wikitable" style=font-size:100% |- ! Mga legal ngunit ipinagbabawal ! Mga legal na paputok |- | style="background-color:lightblue;"| [[Labintador]] || Bombshell |- | style="background-color:lightblue;"| [[Hudas Iskariote|Sinturon ni Hudas]] || Fountain |- | Kwitis || Trompilyo |- | [[Kandila|Roman Candle]] || Lusis |} ===Mga sugatan sa nagdaang taon; 1993 -2025=== {|class="wikitable" style=font-size:100% |- ! Taon ! Bilang ng mga sugatan (Total) ! Stray Bullets |- | 1993 || 705 || 12 |- | 1994 || 520 || 21 |- | 1995 || 760 || Walang data |- | 1996 || 623 || 15 |- | 1997 || 1,147 || 20 |- | 1998 || 847 || 27 |- | 1999 || 1,567 || -- |- ! Taon ! Bilang ng mga sugatan (Total) ! Stray Bullet Total |- | 2000 || 1,325 || rowspan="21"| TBA |- | 2001 || Walang data |- | 2002 || 503 |- | 2003 || 35 patay (590) |- | 2004 || 585 |- | 2005 || 610 |- | 2006 || 306 |- | 2007 || 869 |- | 2008 || 733 |- | 2009 || 1,036 |- | 2010 || 1,022 |- | 2011 || 287 |- | 2012 || 1,000 |- | 2013 || 400 |- | 2014 || 804 |- | 2015 || 593 |- | 2016 || 839 |- | 2017 || 86 |- | 2018 || 463 |- | 2019 || 139 |- | 2020 || 249 |- | 2021 || 85 || 3 |- | 2022 || 183 || 3 |- | 2023 || 163 || -- |- | 2024 || 188 || -- |- | 2025 || ''[[To be announced|TBA]]'' || -- |- | '''Taon''' || '''18,021''' || '''101''' |- ! Rehiyon ! Porsyento ng mga sugatan (Total) ! Nasawi |- | [[Kalakhang Maynila]] || 36% (2022) || rowspan="3"| {{grey|N/A}} |- | [[Kanlurang Kabisayaan]] || 15% (2022) |- | [[Rehiyon ng Ilokos]] || 13% (2022) |} ==Imahe== <gallery> Talaksan:കതിനാ.jpg|[[Crying cow]] Talaksan:Olapadakkam - Fire Cracker.jpg|[[Pla-pla (paputok)|Pla-pla]] Talaksan:Pirat Starline Imp. Faram bvba REF.60007 Kouterstraat 9 8560 Wevelgem 5410475600073.JPG|[[Piccolo]] Talaksan:FULL STICK M-1000.jpg|[[Super Yolanda]] Talaksan:China böller.jpg|[[Whistle bomb]] Talaksan:Welke van de drie is illigaal vuurwerk.jpg|[[Labintador]] Talaksan:Firecracker roll.jpeg|[[Sinturon ni Hudas]] Talaksan:Preparation of a brilliant fireworks display, Sayn Castle Festival, 2005.jpg|[[Bombshell|Bombshell - Tambutso]] Talaksan:A flower pot cracker gives magnificent colour effects on Diawli night in New Delhi on November 1, 2005.jpg|[[Fountain (pailaw)|Fountain]] Talaksan:Flug1.jpg|[[Kwitis (paputok)|Kwitis]] Talaksan:Groundfireworks-burning.jpg|[[Trompilyo]] </gallery> ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga paputok]] [[Kategorya:Pailaw]] {{stub}} ah4awaxsleeqo8l6fueyno7xjcjrdnc 0 283723 2226054 2221000 2026-09-18T03:39:29Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2226054 wikitext text/x-wiki Ito ay talaan ng mga [[commune]] ng departamento ng [[Côte-d'Or]] ng [[Pransiya]]. {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q484170; wdt:P17 wd:Q142; wdt:P131 wd:Q3342; } |columns=label:Commune,P1082:Populasyon,P2046:Lawak,P281:Post Code,P374:INSEE,P131:Nakapaloob sa,P625:Coordinates |section= |min_section= |sort=label |links=text |thumb=128 |autolist=fallback |references= }} {| class='wikitable sortable' ! Commune ! Populasyon ! Lawak ! Post Code ! INSEE ! Nakapaloob sa ! Coordinates |- | Agencourt | 416 | 4.2 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21001 21001] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.128056|4.980833|display=inline}} |- | Agey | 265 | 8.42 km² | 21410 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21002 21002] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.284167|4.7625|display=inline}} |- | Ahuy | 1718 | 6.4 km² | 21121 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21003 21003] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.368889|5.022222|display=inline}} |- | Aignay-le-Duc | 257 | 24.86 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21004 21004] | canton of Aignay-le-Duc<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.665556|4.734722|display=inline}} |- | Aiserey | 1500 | 10.5 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21005 21005] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.172222|5.162222|display=inline}} |- | Aisey-sur-Seine | 160 | 12.72 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21006 21006] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.750278|4.580278|display=inline}} |- | Aisy-sous-Thil | 200 | 8.3 km² | 21390 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21007 21007] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.393333|4.2875|display=inline}} |- | Alise-Sainte-Reine | 564 | 3.83 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21008 21008] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.536667|4.49|display=inline}} |- | Allerey | 174 | 18.99 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21009 21009] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.189444|4.438333|display=inline}} |- | Aloxe-Corton | 125 | 2.63 km² | 21420 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21010 21010] | canton of Beaune-Nord<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.065556|4.859444|display=inline}} |- | Ampilly-le-Sec | 322 | 24.4 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21012 21012] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.809444|4.530833|display=inline}} |- | Ampilly-les-Bordes | 79 | 14.48 km² | 21450 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21011 21011] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.632778|4.629444|display=inline}} |- | Ancey | 451 | 8.47 km² | 21410 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21013 21013] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.329444|4.826667|display=inline}} |- | Antheuil | 63 | 10.28 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21014 21014] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.1725|4.745833|display=inline}} |- | Antigny-la-Ville | 86 | 8.4 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21015 21015] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.101389|4.558611|display=inline}} |- | Antigny-le-Château | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.125462|4.571847|display=inline}} |- | Arc-sur-Tille | 2584 | 22.71 km² | 21560 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21021 21021] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.343056|5.191667|display=inline}} |- | Arceau | 980 | 21.6 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21016 21016] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.384444|5.189722|display=inline}} |- | Arcelot | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.3695|5.19192|display=inline}} |- | Arcenant | 518 | 10.12 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21017 21017] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.139444|4.845833|display=inline}} |- | Arcenay | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.370043|4.246875|display=inline}} |- | Arcey | 51 | 3.47 km² | 21410 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21018 21018] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.275278|4.827778|display=inline}} |- | Arconcey | 217 | 15.06 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21020 21020] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.218611|4.455278|display=inline}} |- | Argilly | 542 | 34.12 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21022 21022] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.068333|5.012222|display=inline}} |- | Arnay-le-Duc | 1342 | 11.95 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21023 21023] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.131667|4.486111|display=inline}} |- | Arnay-sous-Vitteaux | 113 | 12.14 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21024 21024] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.446111|4.4975|display=inline}} |- | Arrans | 65 | 10.52 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21025 21025] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.695833|4.318611|display=inline}} |- | Arçon | | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21019 21019] | Côte-d’Or | {{Coord|47.354692|5.28252|display=inline}} |- | Asnières-en-Montagne | 160 | 28.47 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21026 21026] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.718333|4.275|display=inline}} |- | Asnières-lès-Dijon | 1310 | 4.55 km² | 21380 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21027 21027] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.385|5.044722|display=inline}} |- | Athie | 82 | 5.92 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21029 21029] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.566111|4.253889|display=inline}} |- | Athée | 815 | 9.43 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21028 21028] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.23|5.371389|display=inline}} |- | Aubaine | 89 | 16.21 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21030 21030] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.136944|4.7175|display=inline}} |- | Aubigny-en-Plaine | 541 | 6.34 km² | 21170 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21031 21031] | canton of Saint-Jean-de-Losne<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.132222|5.176944|display=inline}} |- | Aubigny-la-Ronce | 172 | 11.79 km² | 21340 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21032 21032] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.987222|4.609722|display=inline}} |- | Aubigny-lès-Sombernon | 175 | 7.93 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21033 21033] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.304444|4.643056|display=inline}} |- | Autricourt | 137 | 26.77 km² | 21570 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21034 21034] | canton of Montigny-sur-Aube<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.997778|4.62|display=inline}} |- | Auvillars-sur-Saône | 343 | 6.74 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21035 21035] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.0625|5.102222|display=inline}} |- | Auxant | 80 | 5.56 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21036 21036] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.123611|4.624444|display=inline}} |- | Auxey-Duresses | 290 | 11.09 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21037 21037] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.986667|4.748333|display=inline}} |- | Auxonne | 7581 | 40.65 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21038 21038] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.193889|5.387778|display=inline}} |- | Avelanges | 33 | 6.08 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21039 21039] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.585833|5.025278|display=inline}} |- | Avosnes | 83 | 11.54 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21040 21040] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.365556|4.642222|display=inline}} |- | Avot | 186 | 21.67 km² | 21580 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21041 21041] | canton of Grancey-le-Château-Neuvelle<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.618333|5.012778|display=inline}} |- | Bagnot | 154 | 12.57 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21042 21042] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.059167|5.075556|display=inline}} |- | Baigneux-les-Juifs | 198 | 12.47 km² | 21450 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21043 21043] | canton of Baigneux-les-Juifs<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.6|4.649167|display=inline}} |- | Balot | 86 | 15.54 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21044 21044] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.813333|4.429167|display=inline}} |- | Barbirey-sur-Ouche | 259 | 10.76 km² | 21410 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21045 21045] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.252778|4.754722|display=inline}} |- | Bard-le-Régulier | 73 | 9.1 km² | 21430 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21046 21046] | canton of Liernais<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.145556|4.316111|display=inline}} |- | Bard-lès-Époisses | 72 | 3.54 km² | 21460 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21047 21047] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.531389|4.215833|display=inline}} |- | Barges | 652 | 3.85 km² | 21910 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21048 21048] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.2125|5.061111|display=inline}} |- | Barjon | 29 | 4.57 km² | 21580 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21049 21049] | canton of Grancey-le-Château-Neuvelle<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.611667|4.958889|display=inline}} |- | Baubigny | 210 | 10.31 km² | 21340 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21050 21050] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.976389|4.688056|display=inline}} |- | Baulme-la-Roche | 93 | 6.69 km² | 21410 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21051 21051] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.346111|4.798889|display=inline}} |- | Beaulieu | 28 | 6.6 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21052 21052] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.727222|4.727778|display=inline}} |- | Beaumont-sur-Vingeanne | 195 | 11.72 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21053 21053] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.464722|5.363056|display=inline}} |- | Beaune | 20352 | 31.3 km² | 21200 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21054 21054] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.024167|4.838889|display=inline}} |- | Beaunotte | 16 | 8.5 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21055 21055] | arrondissement of Montbard<br/>Côte-d’Or | {{Coord|47.679444|4.706111|display=inline}} |- | Beire-le-Châtel | 921 | 19.25 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21056 21056] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.412222|5.205278|display=inline}} |- | Beire-le-Fort | 339 | 5.27 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21057 21057] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.230833|5.254722|display=inline}} |- | Belan-sur-Ource | 220 | 20.44 km² | 21570 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21058 21058] | canton of Montigny-sur-Aube<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.945|4.653333|display=inline}} |- | Bellefond | 918 | 2.47 km² | 21490 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21059 21059] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.379722|5.069722|display=inline}} |- | Belleneuve | 1571 | 14.47 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21060 21060] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.357222|5.265833|display=inline}} |- | Bellenod-sur-Seine | 64 | 14.59 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21061 21061] | canton of Aignay-le-Duc<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.697778|4.645833|display=inline}} |- | Bellenot-sous-Pouilly | 237 | 14.63 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21062 21062] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.283056|4.546389|display=inline}} |- | Beneuvre | 94 | 15.4 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21063 21063] | canton of Recey-sur-Ource<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.691944|4.942778|display=inline}} |- | Benoisey | 95 | 5.8 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21064 21064] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.576389|4.398056|display=inline}} |- | Bessey-en-Chaume | 119 | 10.46 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21065 21065] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.080556|4.742778|display=inline}} |- | Bessey-la-Cour | 59 | 4.59 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21066 21066] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.098056|4.613611|display=inline}} |- | Bessey-lès-Cîteaux | 679 | 10.3 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21067 21067] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.155278|5.158889|display=inline}} |- | Beurey-Bauguay | 130 | 7.3 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21068 21068] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.2325|4.423889|display=inline}} |- | Beurizot | 107 | 14.5 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21069 21069] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.352222|4.494722|display=inline}} |- | Bierre-lès-Semur | 94 | 8.28 km² | 21390 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21073 21073] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard<br/>Le Val-Larrey | {{Coord|47.419444|4.300556|display=inline}} |- | Billey | 245 | 3.83 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21074 21074] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.145|5.431944|display=inline}} |- | Billy-lès-Chanceaux | 72 | 22.29 km² | 21450 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21075 21075] | canton of Baigneux-les-Juifs<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.5475|4.708333|display=inline}} |- | Binges | 880 | 17.66 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21076 21076] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.329444|5.267222|display=inline}} |- | Bissey-la-Côte | 133 | 19.93 km² | 21520 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21077 21077] | canton of Montigny-sur-Aube<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.912778|4.710278|display=inline}} |- | Bissey-la-Pierre | 67 | 8.44 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21078 21078] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.848889|4.425833|display=inline}} |- | Blagny-sur-Vingeanne | 122 | 7.56 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21079 21079] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.438333|5.369167|display=inline}} |- | Blaisy-Bas | 677 | 13.27 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21080 21080] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.372778|4.740278|display=inline}} |- | Blaisy-Haut | 123 | 8.31 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21081 21081] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.361667|4.760833|display=inline}} |- | Blancey | 53 | 6.73 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21082 21082] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.303889|4.465556|display=inline}} |- | Blanot | 120 | 18.26 km² | 21430 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21083 21083] | canton of Liernais<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.172222|4.236111|display=inline}} |- | Blessey | 24 | | 21690 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21084 21084] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.483333|4.683333|display=inline}} |- | Bligny-le-Sec | 145 | 16.61 km² | 21440 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21085 21085] | canton of Saint-Seine-l'Abbaye<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.443889|4.741667|display=inline}} |- | Bligny-lès-Beaune | 1288 | 7.3 km² | 21200 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21086 21086] | canton of Beaune-Sud<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.986944|4.825|display=inline}} |- | Bligny-sur-Ouche | 814 | 27.99 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21087 21087] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.106389|4.669722|display=inline}} |- | Boncourt-le-Bois | 270 | 7.58 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21088 21088] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.136944|4.993056|display=inline}} |- | Bonnencontre | 432 | 10.83 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21089 21089] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.083611|5.1475|display=inline}} |- | Boudreville | 58 | 7.94 km² | 21520 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21090 21090] | canton of Montigny-sur-Aube<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.934722|4.827778|display=inline}} |- | Bouhey | 53 | 7.64 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21091 21091] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.200556|4.668889|display=inline}} |- | Bouilland | 245 | 16.65 km² | 21420 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21092 21092] | canton of Beaune-Nord<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.132222|4.776389|display=inline}} |- | Bouix | 150 | 15.64 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21093 21093] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.8875|4.484444|display=inline}} |- | Bourberain | 382 | 30.71 km² | 21610 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21094 21094] | canton of Fontaine-Française<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.500278|5.296111|display=inline}} |- | Bousselange | 58 | 7.2 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21095 21095] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.989167|5.26|display=inline}} |- | Boussenois | 110 | 12.49 km² | 21260 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21096 21096] | canton of Selongey<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.629722|5.210278|display=inline}} |- | Boussey | 31 | 5.57 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21097 21097] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.3725|4.553611|display=inline}} |- | Boux-sous-Salmaise | 124 | 14.64 km² | 21690 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21098 21098] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.473611|4.638611|display=inline}} |- | Bouze | | | | | Côte-d’Or | |- | Bouze-lès-Beaune | 312 | 6.91 km² | 21200 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21099 21099] | canton of Beaune-Nord<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.051667|4.771389|display=inline}} |- | Brain | 36 | 4.13 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21100 21100] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.463333|4.506389|display=inline}} |- | Braux | 180 | 12.84 km² | 21390 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21101 21101] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.409444|4.424444|display=inline}} |- | Brazey-en-Morvan | 155 | 17.22 km² | 21430 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21102 21102] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.173056|4.289722|display=inline}} |- | Brazey-en-Plaine | 2425 | 25.55 km² | 21470 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21103 21103] | arrondissement of Beaune<br/>Côte-d’Or | {{Coord|47.135|5.217222|display=inline}} |- | Bressey-sur-Tille | 1096 | 7.26 km² | 21560 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21105 21105] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.308333|5.183056|display=inline}} |- | Bretenière | 959 | 6.03 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21106 21106] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.240556|5.114167|display=inline}} |- | Bretigny | 922 | 6.84 km² | 21490 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21107 21107] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.398611|5.1025|display=inline}} |- | Brianny | 102 | 7.53 km² | 21390 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21108 21108] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.411389|4.373333|display=inline}} |- | Brion-sur-Ource | 215 | 14.01 km² | 21570 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21109 21109] | canton of Montigny-sur-Aube<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.916389|4.662778|display=inline}} |- | Brochon | 664 | 7.46 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21110 21110] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.238889|4.970833|display=inline}} |- | Brognon | 317 | 6.24 km² | 21490 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21111 21111] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.403889|5.165556|display=inline}} |- | Broin | 414 | 14.18 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21112 21112] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.078889|5.108889|display=inline}} |- | Broindon | 203 | 4.64 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21113 21113] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.1975|5.044722|display=inline}} |- | Bruant | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.156931|4.796971|display=inline}} |- | Brémur-et-Vaurois | 45 | 9.31 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21104 21104] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.733611|4.604444|display=inline}} |- | Buffon | 152 | 8.88 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21114 21114] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.650278|4.274722|display=inline}} |- | Buncey | 357 | 27.02 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21115 21115] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.823056|4.562222|display=inline}} |- | Bure-les-Templiers | 135 | 35.03 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21116 21116] | canton of Recey-sur-Ource<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.738611|4.895|display=inline}} |- | Busseaut | 56 | 10.62 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21117 21117] | canton of Aignay-le-Duc<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.736944|4.646667|display=inline}} |- | Busserotte-et-Montenaille | 33 | 6.56 km² | 21580 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21118 21118] | canton of Grancey-le-Château-Neuvelle<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.663056|4.976667|display=inline}} |- | Bussières | 44 | 6.31 km² | 21580 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21119 21119] | canton of Grancey-le-Château-Neuvelle<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.663611|4.965278|display=inline}} |- | Bussy-la-Pesle | 73 | 11.47 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21121 21121] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.366944|4.705833|display=inline}} |- | Bussy-le-Grand | 308 | 29.69 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21122 21122] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.574167|4.517778|display=inline}} |- | Buxerolles | 34 | 11.97 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21123 21123] | canton of Recey-sur-Ource<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.807222|4.932222|display=inline}} |- | Bèze | 739 | 23.4 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21071 21071] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.468056|5.270833|display=inline}} |- | Bévy | 133 | 5.26 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21070 21070] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.179167|4.854722|display=inline}} |- | Bézouotte | 209 | 1.1 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21072 21072] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.382778|5.332222|display=inline}} |- | Censerey | 182 | 11.99 km² | 21430 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21124 21124] | canton of Liernais<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.202778|4.354167|display=inline}} |- | Cessey-lès-Vitteaux | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.410066|4.554895|display=inline}} |- | Cessey-sur-Tille | 637 | 11.54 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21126 21126] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.280556|5.221667|display=inline}} |- | Chaignay | 493 | 25.05 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21127 21127] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.476667|5.070556|display=inline}} |- | Chaignot | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.3539|5.13733|display=inline}} |- | Chailly-sur-Armançon | 279 | 18.65 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21128 21128] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.271944|4.484444|display=inline}} |- | Chambain | 36 | 9.75 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21129 21129] | canton of Recey-sur-Ource<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.798056|4.920833|display=inline}} |- | Chambeire | 420 | 6.21 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21130 21130] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.281944|5.264444|display=inline}} |- | Chamblanc | 456 | 10.21 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21131 21131] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.019722|5.150556|display=inline}} |- | Chambolle-Musigny | 264 | 7.57 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21133 21133] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.185556|4.952778|display=inline}} |- | Chambœuf | 374 | 11.25 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21132 21132] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.230278|4.905556|display=inline}} |- | Chamesson | 248 | 15.76 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21134 21134] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.790278|4.543056|display=inline}} |- | Champ-d'Oiseau | 113 | 4.83 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21137 21137] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.553889|4.346389|display=inline}} |- | Champagne-sur-Vingeanne | 311 | 13.25 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21135 21135] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.446111|5.391389|display=inline}} |- | Champagny | 27 | 7.12 km² | 21440 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21136 21136] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.457222|4.763611|display=inline}} |- | Champdôtre | 600 | 10.44 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21138 21138] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.181389|5.303611|display=inline}} |- | Champeau-en-Morvan | 223 | 33.95 km² | 21210 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21139 21139] | canton of Saulieu<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.276389|4.144167|display=inline}} |- | Champignolles | 76 | 6.34 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21140 21140] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.055278|4.566389|display=inline}} |- | Champrenault | 38 | 4.18 km² | 21690 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21141 21141] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.399722|4.680278|display=inline}} |- | Chanceaux | 202 | 21.27 km² | 21440 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21142 21142] | canton of Saint-Seine-l'Abbaye<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.519167|4.718056|display=inline}} |- | Changey | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.088785|5.25942|display=inline}} |- | Channay | 58 | 13.33 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21143 21143] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.882222|4.331944|display=inline}} |- | Charencey | 35 | 4.84 km² | 21690 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21144 21144] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.421944|4.671667|display=inline}} |- | Charigny | 36 | 3.07 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21145 21145] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.430833|4.424722|display=inline}} |- | Charmes | 122 | 6.53 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21146 21146] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.376389|5.346389|display=inline}} |- | Charny | 33 | 7.8 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21147 21147] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.336667|4.428889|display=inline}} |- | Charrey-sur-Saône | 331 | 5.75 km² | 21170 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21148 21148] | canton of Saint-Jean-de-Losne<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.088333|5.163333|display=inline}} |- | Charrey-sur-Seine | 136 | 12.68 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21149 21149] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.944444|4.512778|display=inline}} |- | Chassagne-Montrachet | 261 | 6.5 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21150 21150] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.936944|4.728333|display=inline}} |- | Chassey | 95 | 6.65 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21151 21151] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.476111|4.445278|display=inline}} |- | Chaudenay-la-Ville | 37 | 5.18 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21155 21155] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.163889|4.649722|display=inline}} |- | Chaudenay-le-Château | 48 | 5.27 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21156 21156] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.178056|4.645278|display=inline}} |- | Chaugey | 24 | 6.89 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21157 21157] | canton of Recey-sur-Ource<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.752222|4.950556|display=inline}} |- | Chaume | | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21158 21158] | Côte-d’Or | {{Coord|47.5695|5.351|display=inline}} |- | Chaume-et-Courchamp | 188 | 8.1 km² | 21610 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21158 21158] | canton of Fontaine-Française<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.569444|5.351111|display=inline}} |- | Chaume-lès-Baigneux | 101 | 12.66 km² | 21450 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21160 21160] | canton of Baigneux-les-Juifs<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.6275|4.583611|display=inline}} |- | Chaumont-le-Bois | 79 | 7.54 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21161 21161] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.925556|4.578056|display=inline}} |- | Chaux | 483 | 7.04 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21162 21162] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.13|4.905833|display=inline}} |- | Chazeuil | 195 | 18.55 km² | 21260 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21163 21163] | canton of Selongey<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.559722|5.270833|display=inline}} |- | Chazilly | 151 | 8.79 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21164 21164] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.183333|4.582222|display=inline}} |- | Chemin-d'Aisey | 62 | 8.51 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21165 21165] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.741111|4.564722|display=inline}} |- | Chenôve | 14244 | 7.42 km² | 21300 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21166 21166] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.291111|5.007222|display=inline}} |- | Cheuge | 122 | 8.88 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21167 21167] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.390833|5.393333|display=inline}} |- | Chevannay | 34 | 7.16 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21168 21168] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.396389|4.654167|display=inline}} |- | Chevannes | 170 | 6.29 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21169 21169] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.158333|4.848056|display=inline}} |- | Chevigny-en-Valière | 417 | 5.5 km² | 21200 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21170 21170] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.966944|4.975278|display=inline}} |- | Chevigny-Saint-Sauveur | 11108 | 12.11 km² | 21800 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21171 21171] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.301667|5.135556|display=inline}} |- | Chevrey | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.132038|4.8657|display=inline}} |- | Chivres | 273 | 8.23 km² | 21820 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21172 21172] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.976389|5.095833|display=inline}} |- | Chorey-les-Beaune | 592 | 5.59 km² | 21200 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21173 21173] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.048056|4.8675|display=inline}} |- | Châteauneuf | 81 | 10.06 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21152 21152] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.218889|4.641111|display=inline}} |- | Châtellenot | 167 | 11.52 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21153 21153] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.236111|4.489167|display=inline}} |- | Châtillon-sur-Seine | 5443 | 33.15 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21154 21154] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.858333|4.574167|display=inline}} |- | Cirey | | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21174 21174] | Côte-d’Or | {{Coord|46.95803|4.62613|display=inline}} |- | Cirey-lès-Pontailler | 181 | 8.79 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21175 21175] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.308889|5.295833|display=inline}} |- | Civry-en-Montagne | 125 | 7.7 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21176 21176] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.291389|4.611389|display=inline}} |- | Clamerey | 187 | 12.08 km² | 21390 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21177 21177] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.386667|4.426667|display=inline}} |- | Clomot | 121 | 8.49 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21181 21181] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.190833|4.485833|display=inline}} |- | Clémencey | 121 | 10.72 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21178 21178] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune<br/>Valforêt | {{Coord|47.247222|4.882222|display=inline}} |- | Clénay | 891 | 5.61 km² | 21490 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21179 21179] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.403889|5.120833|display=inline}} |- | Cléry | 159 | 3.37 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21180 21180] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.288333|5.495|display=inline}} |- | Collonges-et-Premières | 1067 | 12.56 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21183 21183] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.224722|5.268333|display=inline}} |- | Collonges-lès-Bévy | 93 | 5.39 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21182 21182] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.169444|4.851667|display=inline}} |- | Collonges-lès-Premières | 815<br/>875<br/>899<br/>896<br/>905 | 9.42 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21183 21183] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>Collonges-et-Premières | {{Coord|47.224722|5.268333|display=inline}} |- | Colombier | 66 | 3.9 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21184 21184] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.167778|4.674444|display=inline}} |- | Combertault | 527 | 3.92 km² | 21200 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21185 21185] | canton of Beaune-Sud<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.992778|4.898889|display=inline}} |- | Comblanchien | 608 | 3.61 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21186 21186] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.101667|4.921389|display=inline}} |- | Commarin | 122 | 6.39 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21187 21187] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.256667|4.648889|display=inline}} |- | Concœur | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.163415|4.919211|display=inline}} |- | Concœur-et-Corboin | 56 | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21188 21188] | Côte-d’Or | {{Coord|47.163415|4.919211|display=inline}} |- | Corberon | 425 | 11.72 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21189 21189] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.008333|4.994444|display=inline}} |- | Corboin | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.169625|4.918416|display=inline}} |- | Corcelles-les-Arts | 425 | 5.47 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21190 21190] | canton of Beaune-Sud<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.9525|4.794444|display=inline}} |- | Corcelles-les-Monts | 684 | 14.33 km² | 21160 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21192 21192] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.294444|4.938333|display=inline}} |- | Corcelles-lès-Cîteaux | 839 | 6.75 km² | 21910 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21191 21191] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.171944|5.081944|display=inline}} |- | Corcelotte-en-Montagne | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.33476|4.62465|display=inline}} |- | Corgengoux | 389 | 12.53 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21193 21193] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.990833|4.988333|display=inline}} |- | Corgoloin | 982 | 12.58 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21194 21194] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.083889|4.914444|display=inline}} |- | Cormot-le-Grand | 149 | 5.88 km² | 21340 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21195 21195] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.9625|4.643611|display=inline}} |- | Cormot-Vauchignon | 210 | 10.12 km² | 21340 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21195 21195] | arrondissement of Beaune<br/>Côte-d’Or | {{Coord|46.963333|4.644444|display=inline}} |- | Corpeau | 943 | 4.67 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21196 21196] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.928889|4.751944|display=inline}} |- | Corpoyer-la-Chapelle | 38 | 4.16 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21197 21197] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.543056|4.610278|display=inline}} |- | Corrombles | 241 | 11.46 km² | 21460 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21198 21198] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.517222|4.196667|display=inline}} |- | Corsaint | 129 | 20.37 km² | 21460 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21199 21199] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.538889|4.199167|display=inline}} |- | Couchey | 1103 | 12.7 km² | 21160 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21200 21200] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.260556|4.981389|display=inline}} |- | Coulmier-le-Sec | 240 | 32.29 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21201 21201] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.750278|4.492778|display=inline}} |- | Courban | 140 | 17.62 km² | 21520 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21202 21202] | canton of Montigny-sur-Aube<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.9175|4.736111|display=inline}} |- | Courcelles-Frémoy | 148 | 11.47 km² | 21460 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21203 21203] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.450278|4.173056|display=inline}} |- | Courcelles-les-Rangs | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.900271|4.552579|display=inline}} |- | Courcelles-lès-Montbard | 85 | 6.12 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21204 21204] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.593611|4.3975|display=inline}} |- | Courcelles-lès-Semur | 221 | 12.03 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21205 21205] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.455833|4.300278|display=inline}} |- | Courchamp | | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21206 21206] | Côte-d’Or | {{Coord|47.59801|5.37417|display=inline}} |- | Courlon | 79 | 9.86 km² | 21580 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21207 21207] | canton of Grancey-le-Château-Neuvelle<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.6525|5.005|display=inline}} |- | Courtivron | 167 | 15.63 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21208 21208] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.540556|4.965833|display=inline}} |- | Couternon | 1883 | 6.81 km² | 21560 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21209 21209] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.333889|5.15|display=inline}} |- | Crimolois | 903 | 3.59 km² | 21800 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21213 21213] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>Neuilly-Crimolois | {{Coord|47.274167|5.120833|display=inline}} |- | Crugey | 166 | 6.3 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21214 21214] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.184722|4.674167|display=inline}} |- | Créancey | 514 | 16.71 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21210 21210] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.246944|4.585833|display=inline}} |- | Crécey-sur-Tille | 127 | 10.77 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21211 21211] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.558333|5.128333|display=inline}} |- | Crépand | 315 | 5.79 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21212 21212] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.611389|4.31|display=inline}} |- | Cuiserey | 172 | 6.33 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21215 21215] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.372778|5.322222|display=inline}} |- | Culètre | 93 | 5.59 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21216 21216] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.147222|4.576111|display=inline}} |- | Curley | 142 | 5.75 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21217 21217] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.201944|4.905556|display=inline}} |- | Curtil-Saint-Seine | 112 | 12.01 km² | 21380 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21218 21218] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.45|4.927778|display=inline}} |- | Curtil-Vergy | 163 | 2.7 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21219 21219] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.169722|4.888889|display=inline}} |- | Cussey-les-Forges | 144 | 23.32 km² | 21580 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21220 21220] | canton of Grancey-le-Château-Neuvelle<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.642778|5.078889|display=inline}} |- | Cussy-la-Colonne | 46 | 6.09 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21221 21221] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.040833|4.641111|display=inline}} |- | Cussy-le-Châtel | 124 | 7.23 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21222 21222] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.165|4.585556|display=inline}} |- | Cérilly | 214 | 13.9 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21125 21125] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.865833|4.495833|display=inline}} |- | Daix | 1515 | 11.8 km² | 21121 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21223 21223] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.351944|4.998889|display=inline}} |- | Dampierre-en-Montagne | 64 | 10.36 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21224 21224] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.433056|4.558611|display=inline}} |- | Dampierre-et-Flée | 139 | 9.45 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21225 21225] | canton of Fontaine-Française<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.473889|5.368889|display=inline}} |- | Dampierre-sur-Vingeanne | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.474722|5.369444|display=inline}} |- | Darcey | 330 | 18.91 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21226 21226] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.551111|4.569722|display=inline}} |- | Darois | 493 | 8.12 km² | 21121 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21227 21227] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.391111|4.939444|display=inline}} |- | Diancey | 99 | 9.96 km² | 21430 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21229 21229] | canton of Liernais<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.181667|4.362778|display=inline}} |- | Dijon | 161830 | 41.59 km² | 21000 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21231 21231] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>Dijon Métropole<br/>canton of Dijon-7<br/>canton of Dijon-8 | {{Coord|47.323056|5.041944|display=inline}} |- | Diénay | 385 | 15.39 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21230 21230] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.520556|5.066389|display=inline}} |- | Dompierre-en-Morvan | 201 | 15.01 km² | 21390 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21232 21232] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.394444|4.233611|display=inline}} |- | Dracy-lès-Vitteaux | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.409983|4.50761|display=inline}} |- | Drambon | 179 | 4.77 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21233 21233] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.336944|5.361111|display=inline}} |- | Drée | 66 | 5.14 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21234 21234] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.349167|4.690833|display=inline}} |- | Duesme | 46 | 13.33 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21235 21235] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.643333|4.683611|display=inline}} |- | Détain | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.173333|4.792222|display=inline}} |- | Détain-et-Bruant | 142 | 15.48 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21228 21228] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.1725|4.791667|display=inline}} |- | Echirey | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.3734|5.087431|display=inline}} |- | Epoisse | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.236036|5.098243|display=inline}} |- | Esbarres | 689 | 15.86 km² | 21170 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21249 21249] | canton of Saint-Jean-de-Losne<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.094444|5.215|display=inline}} |- | Essarois | 84 | 18.25 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21250 21250] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.753611|4.784444|display=inline}} |- | Essey | 315 | 12.61 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21251 21251] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.205|4.526111|display=inline}} |- | Fain-lès-Montbard | 269 | 7.48 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21259 21259] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.607222|4.399167|display=inline}} |- | Fain-lès-Moutiers | 152 | 9.75 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21260 21260] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.583333|4.211944|display=inline}} |- | Fauverney | 651 | 8.68 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21261 21261] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.255|5.144722|display=inline}} |- | Faverolles-lès-Lucey | 29 | 10.08 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21262 21262] | canton of Recey-sur-Ource<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.835833|4.862778|display=inline}} |- | Fixey | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.250198|4.971207|display=inline}} |- | Fixin | 701 | 10.12 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21265 21265] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.245556|4.972778|display=inline}} |- | Flacey | 219 | 6.79 km² | 21490 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21266 21266] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.429722|5.148611|display=inline}} |- | Flagey-Echézeaux | 485 | 8.06 km² | 21640 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21267 21267] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.166111|4.980833|display=inline}} |- | Flagey-lès-Auxonne | 214 | 7.91 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21268 21268] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.146667|5.389444|display=inline}} |- | Flammerans | 458 | 16.55 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21269 21269] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.230278|5.4475|display=inline}} |- | Flavignerot | 232 | 6.29 km² | 21160 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21270 21270] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.279167|4.916667|display=inline}} |- | Flavigny-sur-Ozerain | 274 | 27.79 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21271 21271] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.512222|4.531111|display=inline}} |- | Fleurey-sur-Ouche | 1535 | 29.76 km² | 21410 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21273 21273] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.311944|4.859444|display=inline}} |- | Flée | 172 | 11.74 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21272 21272] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard<br/>Le Val-Larrey | {{Coord|47.435278|4.328889|display=inline}} |- | Flée | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.47351|5.38004|display=inline}} |- | Foissy | 173 | 15.12 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21274 21274] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.122222|4.562222|display=inline}} |- | Foncegrive | 126 | 10.13 km² | 21260 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21275 21275] | canton of Selongey<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.610833|5.156944|display=inline}} |- | Fontaine-Française | 911 | 30.66 km² | 21610 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21277 21277] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.525278|5.369722|display=inline}} |- | Fontaine-lès-Dijon | 9252 | 4.49 km² | 21121 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21278 21278] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.343333|5.019167|display=inline}} |- | Fontaine-Soyer | | | | | Côte-d’Or | |- | Fontaines-en-Duesmois | 116 | 17.9 km² | 21450 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21276 21276] | canton of Baigneux-les-Juifs<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.649167|4.544167|display=inline}} |- | Fontaines-les-Sèches | 26 | 13.52 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21279 21279] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.779167|4.353333|display=inline}} |- | Fontangy | 162 | 17.61 km² | 21390 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21280 21280] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.346111|4.356111|display=inline}} |- | Fontenelle | 169 | 10.14 km² | 21610 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21281 21281] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.501667|5.374722|display=inline}} |- | Forléans | 112 | 7.1 km² | 21460 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21282 21282] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.483611|4.205|display=inline}} |- | Fouffrans | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.204621|5.289159|display=inline}} |- | Fraignot-et-Vesvrotte | 76 | 11.73 km² | 21580 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21283 21283] | canton of Grancey-le-Château-Neuvelle<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.653056|4.937778|display=inline}} |- | Francheville | 256 | 31.65 km² | 21440 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21284 21284] | canton of Saint-Seine-l'Abbaye<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.455|4.8825|display=inline}} |- | Franxault | 504 | 12.32 km² | 21170 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21285 21285] | canton of Saint-Jean-de-Losne<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.053333|5.277222|display=inline}} |- | Fresnes | 153 | 13.07 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21287 21287] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.607778|4.439167|display=inline}} |- | Frémois | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.452988|4.163514|display=inline}} |- | Frénois | 96 | 21.96 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21286 21286] | canton of Saint-Seine-l'Abbaye<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.529722|4.891389|display=inline}} |- | Frôlois | 166 | 34.77 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21288 21288] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.529722|4.631111|display=inline}} |- | Fussey | 125 | 7.73 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21289 21289] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.118889|4.835833|display=inline}} |- | Fénay | 1708 | 10.46 km² | 21600 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21263 21263] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.242778|5.059167|display=inline}} |- | Gemeaux | 974 | 19.34 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21290 21290] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.477778|5.136667|display=inline}} |- | Genay | 370 | 13.82 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21291 21291] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.525833|4.298333|display=inline}} |- | Genlis | 5093 | 12.08 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21292 21292] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.240833|5.223056|display=inline}} |- | Gergueil | 131 | 9.93 km² | 21410 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21293 21293] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.240278|4.818333|display=inline}} |- | Gerland | 443 | 20.68 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21294 21294] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.094444|5.006389|display=inline}} |- | Gevrey-Chambertin | 2917 | 24.77 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21295 21295] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.226667|4.967778|display=inline}} |- | Gevrolles | 162 | 27.05 km² | 21520 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21296 21296] | canton of Montigny-sur-Aube<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.987778|4.778333|display=inline}} |- | Gilly-lès-Cîteaux | 727 | 11.03 km² | 21640 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21297 21297] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.172778|4.980278|display=inline}} |- | Gissey-le-Vieil | 104 | 8.38 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21298 21298] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.323056|4.482222|display=inline}} |- | Gissey-sous-Flavigny | 98 | 10.29 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21299 21299] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.512778|4.590556|display=inline}} |- | Gissey-sur-Ouche | 362 | 14.48 km² | 21410 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21300 21300] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.263333|4.7675|display=inline}} |- | Glanon | 272 | 3.65 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21301 21301] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.04|5.106389|display=inline}} |- | Gomméville | 110 | 9.83 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21302 21302] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.961111|4.494722|display=inline}} |- | Grancey-le-Château | | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21304 21304] | Côte-d’Or | {{Coord|47.6688|5.0261|display=inline}} |- | Grancey-le-Château-Neuvelle | 247 | 27.55 km² | 21580 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21304 21304] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.67|5.025833|display=inline}} |- | Grancey-sur-Ource | 172 | 23.94 km² | 21570 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21305 21305] | canton of Montigny-sur-Aube<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|48.007778|4.587778|display=inline}} |- | Grenant-lès-Sombernon | 216 | 7.19 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21306 21306] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.271389|4.711389|display=inline}} |- | Grignon | 186 | 11.68 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21308 21308] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.560278|4.409722|display=inline}} |- | Griselles | 91 | 12.37 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21309 21309] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.868889|4.352778|display=inline}} |- | Grive | | | | | Côte-d’Or | |- | Grosbois-en-Montagne | 110 | 14.16 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21310 21310] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.319722|4.596389|display=inline}} |- | Grosbois-lès-Tichey | 67 | 4.85 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21311 21311] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.006667|5.239722|display=inline}} |- | Grésigny-Sainte-Reine | 147 | 7.06 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21307 21307] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.557222|4.501667|display=inline}} |- | Gurgy-la-Ville | 26 | 12.77 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21312 21312] | canton of Recey-sur-Ource<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.849444|4.941111|display=inline}} |- | Gurgy-le-Château | 45 | 17.65 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21313 21313] | canton of Recey-sur-Ource<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.826667|4.926667|display=inline}} |- | Hauteroche | 76 | 13.28 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21314 21314] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.500556|4.581111|display=inline}} |- | Hauteville-lès-Dijon | 1195 | 9.01 km² | 21121 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21315 21315] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.365833|4.994722|display=inline}} |- | Heuilley-sur-Saône | 345 | 9.78 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21316 21316] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.33|5.455|display=inline}} |- | Is-sur-Tille | 4302 | 22.53 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21317 21317] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.520833|5.115556|display=inline}} |- | Ivry-en-Montagne | 163 | 11.09 km² | 21340 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21318 21318] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.029444|4.636111|display=inline}} |- | Izeure | 907 | 16.71 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21319 21319] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.17|5.1375|display=inline}} |- | Izier | 783 | 7.48 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21320 21320] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.281667|5.191111|display=inline}} |- | Jailly-les-Moulins | 76 | 9.29 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21321 21321] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.459167|4.598333|display=inline}} |- | Jallanges | 310 | 7.48 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21322 21322] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.988333|5.15|display=inline}} |- | Jancigny | 155 | 6.95 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21323 21323] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.383611|5.408056|display=inline}} |- | Jaugey | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.25244|4.72856|display=inline}} |- | Jeux-lès-Bard | 52 | 3.25 km² | 21460 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21324 21324] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.531944|4.250833|display=inline}} |- | Jouey | 188 | 24.26 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21325 21325] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.153333|4.447222|display=inline}} |- | Jours-en-Vaux | 107<br/>102<br/>264<br/>95<br/>96 | 8.81 km² | 21340 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21327 21327] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.036667|4.577778|display=inline}} |- | Jours-lès-Baigneux | 100 | 11.2 km² | 21450 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21326 21326] | canton of Baigneux-les-Juifs<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.629722|4.599722|display=inline}} |- | Juillenay | 52 | 5.53 km² | 21210 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21328 21328] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.36|4.276111|display=inline}} |- | Juilly | 41 | 4.46 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21329 21329] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.49|4.400278|display=inline}} |- | L'Étang-Vergy | 200 | 2.65 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21254 21254] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.1775|4.8775|display=inline}} |- | La Bussière-sur-Ouche | 197 | 20.65 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21120 21120] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.216944|4.721667|display=inline}} |- | La Chaume | 97 | 33.1 km² | 21520 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21159 21159] | canton of Montigny-sur-Aube<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.879167|4.839444|display=inline}} |- | La Motte-Ternant | 148 | 21.32 km² | 21210 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21445 21445] | canton of Saulieu<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.324167|4.3325|display=inline}} |- | La Roche-en-Brenil | 911 | 50.85 km² | 21530 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21525 21525] | canton of Saulieu<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.380833|4.179167|display=inline}} |- | La Roche-Vanneau | 135 | 13.19 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21528 21528] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.473333|4.526389|display=inline}} |- | La Rochepot | 284 | 13.91 km² | 21340 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21527 21527] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.958056|4.678889|display=inline}} |- | La Villeneuve-les-Convers | 56 | 8.88 km² | 21450 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21695 21695] | canton of Baigneux-les-Juifs<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.572222|4.576111|display=inline}} |- | La Villeneuve-sur-Vingeanne | 77 | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21697 21697] | Montigny-Mornay-Villeneuve-sur-Vingeanne<br/>Côte-d’Or | {{Coord|47.563917|5.423959|display=inline}} |- | Labergement-Foigney | 375 | 7.63 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21330 21330] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.257222|5.25|display=inline}} |- | Labergement-lès-Auxonne | 350 | 5.93 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21331 21331] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.158056|5.380833|display=inline}} |- | Labergement-lès-Auxonne-Billey-Flagey | | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21331 21331] | Côte-d’Or | {{Coord|47.158056|5.380833|display=inline}} |- | Labergement-lès-Seurre | 1006 | 28.83 km² | 21820 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21332 21332] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.998056|5.0925|display=inline}} |- | Labruyère | 239 | 7.28 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21333 21333] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.043889|5.150278|display=inline}} |- | Lacanche | 476 | 7.16 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21334 21334] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.075|4.559444|display=inline}} |- | Lacour-d'Arcenay | 109 | 20.24 km² | 21210 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21335 21335] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.362778|4.252222|display=inline}} |- | Ladoix-Serrigny | 1770 | 24.96 km² | 21550 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21606 21606] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.066111|4.886667|display=inline}} |- | Laignes | 668 | 40.02 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21336 21336] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.843056|4.363611|display=inline}} |- | Lamarche-sur-Saône | 1382 | 33.96 km² | 21760 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21337 21337] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.269444|5.385278|display=inline}} |- | Lamargelle | 142 | 25.75 km² | 21440 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21338 21338] | canton of Saint-Seine-l'Abbaye<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.533611|4.840833|display=inline}} |- | Lantenay | 496 | 17.13 km² | 21370 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21339 21339] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.342222|4.866667|display=inline}} |- | Lanthes | 256 | 9.79 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21340 21340] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.993611|5.203889|display=inline}} |- | Lantilly | 97 | 9.26 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21341 21341] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.543889|4.3775|display=inline}} |- | Laperrière-sur-Saône | 432 | 11.17 km² | 21170 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21342 21342] | canton of Saint-Jean-de-Losne<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.111667|5.341389|display=inline}} |- | Larrey | 95 | 18.51 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21343 21343] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.884167|4.435556|display=inline}} |- | Layer-le-Franc | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.218205|5.104089|display=inline}} |- | Le Fête | 51 | 3.11 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21264 21264] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.183333|4.509167|display=inline}} |- | Le Meix | 41 | 10.61 km² | 21580 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21400 21400] | canton of Grancey-le-Château-Neuvelle<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.601111|4.941667|display=inline}} |- | Le Val-Larrey | 275 | 20.02 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21272 21272] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.436111|4.329722|display=inline}} |- | Lechâtelet | 228 | 3.64 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21344 21344] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.060556|5.144167|display=inline}} |- | Les Goulles | 17 | 8.93 km² | 21520 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21303 21303] | canton of Montigny-sur-Aube<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.881944|4.905556|display=inline}} |- | Les Maillys | 803 | 29.79 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21371 21371] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.136944|5.34|display=inline}} |- | Leuglay | 283 | 24.56 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21346 21346] | canton of Recey-sur-Ource<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.814167|4.792222|display=inline}} |- | Levernois | 363 | 3.73 km² | 21200 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21347 21347] | canton of Beaune-Sud<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.995556|4.873056|display=inline}} |- | Licey-sur-Vingeanne | 97 | 3.39 km² | 21610 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21348 21348] | canton of Fontaine-Française<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.481111|5.381667|display=inline}} |- | Liernais | 482 | 28.53 km² | 21430 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21349 21349] | canton of Liernais<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.206667|4.282222|display=inline}} |- | Lignerolles | 55 | 13.54 km² | 21520 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21350 21350] | canton of Montigny-sur-Aube<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.901667|4.888333|display=inline}} |- | Longchamp | 1171 | 16.23 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21351 21351] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.260556|5.287222|display=inline}} |- | Longeault | 585 | 1.24 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21352 21352] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>Longeault-Pluvault | {{Coord|47.221944|5.253889|display=inline}} |- | Longeault-Pluvault | 1174 | 4.7 km² | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21352 21352] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.2225|5.254722|display=inline}} |- | Longecourt-en-Plaine | 1177 | 10.01 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21353 21353] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.198333|5.149444|display=inline}} |- | Longecourt-lès-Culêtre | 55 | 4.43 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21354 21354] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.158889|4.552778|display=inline}} |- | Longvic | 8896 | 10.56 km² | 21600 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21355 21355] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.287778|5.063611|display=inline}} |- | Losne | 1720 | 22.61 km² | 21170 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21356 21356] | canton of Saint-Jean-de-Losne<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.098333|5.263056|display=inline}} |- | Louesme | 111 | 18.92 km² | 21520 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21357 21357] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.896944|4.758889|display=inline}} |- | Lucenay-le-Duc | 196 | 28.81 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21358 21358] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.611389|4.516944|display=inline}} |- | Lucey | 56 | 18.68 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21359 21359] | canton of Recey-sur-Ource<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.8525|4.861667|display=inline}} |- | Lusigny-sur-Ouche | 115 | 10.07 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21360 21360] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.091111|4.673611|display=inline}} |- | Lux | 517 | 23.1 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21361 21361] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.490833|5.211944|display=inline}} |- | Léry | 204 | 14.62 km² | 21440 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21345 21345] | canton of Saint-Seine-l'Abbaye<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.556667|4.840833|display=inline}} |- | Maconge | 138 | 6.27 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21362 21362] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.220556|4.5775|display=inline}} |- | Magnien | 316 | 24.43 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21363 21363] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.101667|4.438056|display=inline}} |- | Magny-la-Ville | 72 | 3.69 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21365 21365] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.481667|4.428889|display=inline}} |- | Magny-Lambert | 87 | 12.78 km² | 21450 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21364 21364] | canton of Baigneux-les-Juifs<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.683889|4.578889|display=inline}} |- | Magny-lès-Aubigny | 219 | 6.99 km² | 21170 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21366 21366] | canton of Saint-Jean-de-Losne<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.111111|5.176389|display=inline}} |- | Magny-lès-Auxonne | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.248611|5.3475|display=inline}} |- | Magny-lès-Villers | 229 | 3.83 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21368 21368] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.096944|4.875|display=inline}} |- | Magny-Montarlot | 262 | 5.94 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21367 21367] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.248056|5.347222|display=inline}} |- | Magny-Saint-Médard | 346 | 10.87 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21369 21369] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.380556|5.253056|display=inline}} |- | Magny-sur-Tille | 874 | 10.56 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21370 21370] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.276111|5.172778|display=inline}} |- | Mailly-la-Ville | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.126669|5.330288|display=inline}} |- | Mailly-le-Château | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.147708|5.350305|display=inline}} |- | Mailly-le-Port | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.126845|5.341181|display=inline}} |- | Maisey-le-Duc | 71 | 12.67 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21372 21372] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.845833|4.678333|display=inline}} |- | Maison Dieu | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.09176|5.2713|display=inline}} |- | Maisons-aux-Moines | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.388298|4.475836|display=inline}} |- | Maligny | 171 | 16.72 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21374 21374] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.085278|4.509167|display=inline}} |- | Manlay | 199 | 19.03 km² | 21430 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21375 21375] | canton of Liernais<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.128889|4.341667|display=inline}} |- | Marandeuil | 100 | 4.55 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21376 21376] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.3475|5.3475|display=inline}} |- | Marcellois | 45 | 3.66 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21377 21377] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.348889|4.613056|display=inline}} |- | Marcenay | 108 | 9.49 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21378 21378] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.862778|4.403889|display=inline}} |- | Marcheseuil | 158 | 17.44 km² | 21430 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21379 21379] | canton of Liernais<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.144167|4.348889|display=inline}} |- | Marcigny-sous-Thil | 56 | 4.97 km² | 21390 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21380 21380] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.390556|4.383611|display=inline}} |- | Marcilly-et-Dracy | 84 | 8.65 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21381 21381] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.401944|4.499722|display=inline}} |- | Marcilly-lès-Mont-Serein | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.253056|4.406389|display=inline}} |- | Marcilly-Ogny | 197 | 17.87 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21382 21382] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.2525|4.405833|display=inline}} |- | Marcilly-sur-Tille | 1744 | 7.27 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21383 21383] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.519167|5.131944|display=inline}} |- | Marey-lès-Fussey | 87 | 3.97 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21384 21384] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.119722|4.857778|display=inline}} |- | Marey-sur-Tille | 330 | 30.15 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21385 21385] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.598056|5.080833|display=inline}} |- | Marigny-le-Cahouët | 305 | 19.28 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21386 21386] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.463889|4.460278|display=inline}} |- | Marigny-lès-Reullée | 211 | 10.02 km² | 21200 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21387 21387] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.9975|4.963889|display=inline}} |- | Marliens | 607 | 4.35 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21388 21388] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.211111|5.182778|display=inline}} |- | Marmagne | 195 | 12.89 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21389 21389] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.621944|4.3675|display=inline}} |- | Marsannay-la-Côte | 5433 | 12.85 km² | 21160 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21390 21390] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.270556|4.988611|display=inline}} |- | Marsannay-le-Bois | 843 | 11.94 km² | 21380 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21391 21391] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.439722|5.095|display=inline}} |- | Martrois | 60 | 7.59 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21392 21392] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.310833|4.536944|display=inline}} |- | Massenne | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.478268|4.364978|display=inline}} |- | Massingy | 171 | 9.49 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21393 21393] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.907778|4.5975|display=inline}} |- | Massingy-lès-Semur | 151 | 8.43 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21394 21394] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.510833|4.401389|display=inline}} |- | Massingy-lès-Vitteaux | 92 | 9.27 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21395 21395] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.398889|4.581944|display=inline}} |- | Massoult | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.7888|4.4493|display=inline}} |- | Mauvilly | 61 | 15.31 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21396 21396] | canton of Aignay-le-Duc<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.707778|4.6975|display=inline}} |- | Mavilly | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.049489|4.738267|display=inline}} |- | Mavilly-Mandelot | 166 | 9.8 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21397 21397] | canton of Beaune-Nord<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.048889|4.737778|display=inline}} |- | Maxilly-sur-Saône | 364 | 7.87 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21398 21398] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.334167|5.427778|display=inline}} |- | Meilly-sur-Rouvres | 230 | 14.91 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21399 21399] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.206944|4.562778|display=inline}} |- | Meloisey | 321 | 12.27 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21401 21401] | canton of Beaune-Nord<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.033056|4.735|display=inline}} |- | Meloisey | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.03238|4.73536|display=inline}} |- | Menesble | 17 | 5.51 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21402 21402] | canton of Recey-sur-Ource<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.773333|4.896667|display=inline}} |- | Merceuil | 815 | 13.8 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21405 21405] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.949167|4.841667|display=inline}} |- | Mesmont | 253 | 6.37 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21406 21406] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.312778|4.744444|display=inline}} |- | Messanges | 250 | 3.05 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21407 21407] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.162222|4.8725|display=inline}} |- | Messigny | | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21408 21408] | Côte-d’Or | {{Coord|47.4061|5.0172|display=inline}} |- | Messigny-et-Vantoux | 1720 | 33.92 km² | 21380 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21408 21408] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.405833|5.0175|display=inline}} |- | Meuilley | 411 | 6.1 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21409 21409] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.141389|4.875833|display=inline}} |- | Meulson | 28 | 7.85 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21410 21410] | canton of Aignay-le-Duc<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.688333|4.698056|display=inline}} |- | Meursanges | 591 | 14.26 km² | 21200 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21411 21411] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.991111|4.945278|display=inline}} |- | Meursault | 1363 | 16.22 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21412 21412] | canton of Beaune-Nord<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.978056|4.770556|display=inline}} |- | Millery | 410 | 20.86 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21413 21413] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.528056|4.338611|display=inline}} |- | Mimeure | 320 | 13.83 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21414 21414] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.150556|4.496667|display=inline}} |- | Minot | 186 | 36.18 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21415 21415] | canton of Aignay-le-Duc<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.669444|4.876111|display=inline}} |- | Mirebeau-sur-Bèze | 1919 | 22.19 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21416 21416] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.398889|5.318333|display=inline}} |- | Missery | 105 | 9.66 km² | 21210 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21417 21417] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.307778|4.373611|display=inline}} |- | Moitron | 57 | 15.38 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21418 21418] | canton of Aignay-le-Duc<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.676667|4.821111|display=inline}} |- | Molesme | 278 | 28.42 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21419 21419] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.935|4.356944|display=inline}} |- | Molinot | 175 | 12.68 km² | 21340 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21420 21420] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.014167|4.588333|display=inline}} |- | Moloy | 236 | 19.23 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21421 21421] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.54|4.9325|display=inline}} |- | Molphey | 132 | 7.58 km² | 21210 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21422 21422] | canton of Saulieu<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.344444|4.210556|display=inline}} |- | Mont-Saint-Jean | 267 | 27.66 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21441 21441] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.2925|4.401944|display=inline}} |- | Montagny-lès-Beaune | 777 | 6.04 km² | 21200 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21423 21423] | canton of Beaune-Sud<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.991111|4.849444|display=inline}} |- | Montagny-lès-Seurre | 117 | 7.16 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21424 21424] | canton of Saint-Jean-de-Losne<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.023333|5.253611|display=inline}} |- | Montarlot | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.255184|5.355632|display=inline}} |- | Montbard | 4639 | 46.37 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21425 21425] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.623056|4.336944|display=inline}} |- | Montberthault | 226 | 12.12 km² | 21460 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21426 21426] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.468333|4.158611|display=inline}} |- | Montceau | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.060556|4.658333|display=inline}} |- | Montceau-et-Écharnant | 173 | 18.58 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21427 21427] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.060556|4.658333|display=inline}} |- | Montenailles | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.670392|4.978572|display=inline}} |- | Montfort | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.589858|4.324215|display=inline}} |- | Monthelie | 144 | 3.14 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21428 21428] | canton of Beaune-Nord<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.9925|4.766667|display=inline}} |- | Montigny-Montfort | 268 | 17.13 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21429 21429] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.578056|4.344444|display=inline}} |- | Montigny-Mornay-Villeneuve-sur-Vingeanne | 381 | 30.83 km² | 21610 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21433 21433] | canton of Fontaine-Française<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.565278|5.437778|display=inline}} |- | Montigny-Saint-Barthélemy | 81 | 6.2 km² | 21390 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21430 21430] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.424167|4.269722|display=inline}} |- | Montigny-sur-Armançon | 158 | 8.12 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21431 21431] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.433333|4.374167|display=inline}} |- | Montigny-sur-Aube | 261 | 19.5 km² | 21520 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21432 21432] | canton of Montigny-sur-Aube<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.953333|4.7775|display=inline}} |- | Montlay-en-Auxois | 199 | 17.36 km² | 21210 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21434 21434] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.35|4.280556|display=inline}} |- | Montliot | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.891389|4.559722|display=inline}} |- | Montliot-et-Courcelles | 293 | 8.65 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21435 21435] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.891389|4.559722|display=inline}} |- | Montmain | 137 | 9.07 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21436 21436] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.028889|5.064444|display=inline}} |- | Montmançon | 237 | 8.99 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21437 21437] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.3525|5.378611|display=inline}} |- | Montmoyen | 71 | 19.2 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21438 21438] | canton of Recey-sur-Ource<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.733611|4.793611|display=inline}} |- | Montoillot | 96 | 7.71 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21439 21439] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.269722|4.656944|display=inline}} |- | Montot | 206 | 7.51 km² | 21170 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21440 21440] | canton of Saint-Jean-de-Losne<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.141111|5.245833|display=inline}} |- | Morey-Saint-Denis | 597 | 7.83 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21442 21442] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.195833|4.963333|display=inline}} |- | Mornay | 81 | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21443 21443] | Montigny-Mornay-Villeneuve-sur-Vingeanne<br/>Côte-d’Or | {{Coord|47.556389|5.445833|display=inline}} |- | Mosson | 70 | 7.41 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21444 21444] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.918333|4.629167|display=inline}} |- | Moutiers-Saint-Jean | 254 | 4.96 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21446 21446] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.561667|4.22|display=inline}} |- | Musigny | 87 | 6.11 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21447 21447] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.162778|4.519444|display=inline}} |- | Mussy-la-Fosse | 96 | 4.45 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21448 21448] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.521111|4.437778|display=inline}} |- | Mâlain | 798 | 11.24 km² | 21410 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21373 21373] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.325833|4.794722|display=inline}} |- | Ménessaire | 75 | 14.91 km² | 21430 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21403 21403] | arrondissement of Beaune<br/>Côte-d’Or | {{Coord|47.135|4.147778|display=inline}} |- | Ménétreux-le-Pitois | 389 | 6.62 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21404 21404] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.558611|4.471389|display=inline}} |- | Nan-sous-Thil | 169 | 10.99 km² | 21390 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21449 21449] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.374167|4.359167|display=inline}} |- | Nantoux | 168 | 6.58 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21450 21450] | canton of Beaune-Nord<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.033056|4.760556|display=inline}} |- | Nantoux | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.03321|4.76035|display=inline}} |- | Nesle-et-Massoult | 78 | 23.38 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21451 21451] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.776111|4.431111|display=inline}} |- | Neuilly-Crimolois | 3588 | 8.21 km² | 21800 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21452 21452] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.279444|5.1075|display=inline}} |- | Neuilly-lès-Dijon | 1832<br/>1826<br/>1847<br/>1857<br/>1886 | 4.62 km² | 21800 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21452 21452] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>Neuilly-Crimolois | {{Coord|47.279444|5.1075|display=inline}} |- | Neuvelle-lès-Grancey | 23 | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21453 21453] | Grancey-le-Château-Neuvelle<br/>Côte-d’Or | {{Coord|47.679722|4.996389|display=inline}} |- | Nicey | 112 | 23.86 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21454 21454] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.861944|4.315278|display=inline}} |- | Nod-sur-Seine | 204 | 24.86 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21455 21455] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.766944|4.5725|display=inline}} |- | Nogent-lès-Montbard | 153 | 6.45 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21456 21456] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.608333|4.381389|display=inline}} |- | Noidan | 94 | 7.87 km² | 21390 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21457 21457] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.345|4.408889|display=inline}} |- | Noiron-sous-Gevrey | 1134 | 6.56 km² | 21910 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21458 21458] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.193611|5.08|display=inline}} |- | Noiron-sur-Bèze | 228 | 11.8 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21459 21459] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.438056|5.300278|display=inline}} |- | Noiron-sur-Seine | 62 | 11.38 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21460 21460] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.947222|4.485833|display=inline}} |- | Nolay | 1409 | 14.3 km² | 21340 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21461 21461] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.951667|4.633889|display=inline}} |- | Norges-la-Ville | 961 | 11 km² | 21490 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21462 21462] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.407778|5.076944|display=inline}} |- | Normier | 63 | 5.1 km² | 21390 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21463 21463] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.367222|4.435|display=inline}} |- | Nuits-Saint-Georges | 5235 | 20.5 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21464 21464] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.1375|4.950278|display=inline}} |- | Obtrée | 81 | 5.17 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21465 21465] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.921389|4.556111|display=inline}} |- | Ogny | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.234679|4.382697|display=inline}} |- | Oigny | 39 | 14.84 km² | 21450 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21466 21466] | canton of Baigneux-les-Juifs<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.576111|4.715833|display=inline}} |- | Oisilly | 127 | 5.97 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21467 21467] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.420556|5.365833|display=inline}} |- | Orain | 90 | 13.67 km² | 21610 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21468 21468] | canton of Fontaine-Française<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.608333|5.428333|display=inline}} |- | Orgeux | 466 | 4.75 km² | 21490 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21469 21469] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.362222|5.154167|display=inline}} |- | Origny | 53 | 5.16 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21470 21470] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.701111|4.638889|display=inline}} |- | Orret | 12 | 11.37 km² | 21450 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21471 21471] | canton of Baigneux-les-Juifs<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.598056|4.694167|display=inline}} |- | Orville | 184 | 2.24 km² | 21260 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21472 21472] | canton of Selongey<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.563333|5.2125|display=inline}} |- | Ouges | 1402 | 12.1 km² | 21600 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21473 21473] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.261389|5.075278|display=inline}} |- | Pagny-la-Ville | 414 | 6.73 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21474 21474] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.062778|5.174444|display=inline}} |- | Pagny-le-Château | 477 | 24.23 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21475 21475] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.047222|5.196389|display=inline}} |- | Painblanc | 171 | 9.15 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21476 21476] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.147222|4.6275|display=inline}} |- | Panges | 85 | 6.06 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21477 21477] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.370278|4.798611|display=inline}} |- | Pasques | 290 | 20.41 km² | 21370 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21478 21478] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.366389|4.862222|display=inline}} |- | Pellerey | 79 | 12.44 km² | 21440 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21479 21479] | canton of Saint-Seine-l'Abbaye<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.505278|4.782222|display=inline}} |- | Pernand-Vergelesses | 237 | 5.59 km² | 21420 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21480 21480] | canton of Beaune-Nord<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.08|4.851111|display=inline}} |- | Pernant | | | | | Côte-d’Or | |- | Perrigny-lès-Dijon | 2385 | 6.71 km² | 21160 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21481 21481] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.265833|5.007222|display=inline}} |- | Perrigny-sur-l'Ognon | 655 | 18.92 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21482 21482] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.311111|5.448056|display=inline}} |- | Pichanges | 285 | 10.03 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21483 21483] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.461944|5.150278|display=inline}} |- | Planay | 61 | 8.72 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21484 21484] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.745|4.378611|display=inline}} |- | Plat-Pays-de-Saulieu | | | | | Côte-d’Or | |- | Plombières-lès-Dijon | 2497 | 16.21 km² | 21370 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21485 21485] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.339444|4.972222|display=inline}} |- | Pluvault | 546 | 3.46 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21486 21486] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>Longeault-Pluvault | {{Coord|47.211667|5.254444|display=inline}} |- | Pluvet | 432 | 6.51 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21487 21487] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.204444|5.264444|display=inline}} |- | Poinçon-lès-Larrey | 197 | 10.42 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21488 21488] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.882778|4.454167|display=inline}} |- | Poiseul-la-Grange | 75 | 22.89 km² | 21440 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21489 21489] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.576389|4.804444|display=inline}} |- | Poiseul-la-Grange | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.57571|4.80416|display=inline}} |- | Poiseul-la-Ville-et-Laperrière | 154 | 21.64 km² | 21450 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21490 21490] | canton of Baigneux-les-Juifs<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.562222|4.669722|display=inline}} |- | Poiseul-lès-Saulx | 77 | 15.13 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21491 21491] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.574167|4.9925|display=inline}} |- | Pommard | 430 | 10.05 km² | 21630 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21492 21492] | canton of Beaune-Nord<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.009167|4.795|display=inline}} |- | Poncey-lès-Athée | 577 | 6.53 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21493 21493] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.240556|5.388889|display=inline}} |- | Poncey-sur-l'Ignon | 80 | 16.35 km² | 21440 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21494 21494] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.494722|4.761389|display=inline}} |- | Pont | 157 | 3.49 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21495 21495] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.176389|5.315833|display=inline}} |- | Pont-et-Massène | 187 | 6.11 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21497 21497] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.470278|4.3575|display=inline}} |- | Pontailler-sur-Saône | 1277 | 13.17 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21496 21496] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.306389|5.411667|display=inline}} |- | Posanges | 51 | 5.8 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21498 21498] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.418611|4.525833|display=inline}} |- | Pothières | 189 | 17.86 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21499 21499] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.9225|4.519722|display=inline}} |- | Pouillenay | 605 | 15.04 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21500 21500] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.507222|4.468333|display=inline}} |- | Pouilly-en-Auxois | 1533 | 10.12 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21501 21501] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.262778|4.555833|display=inline}} |- | Pouilly-sur-Saône | 619 | 5.15 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21502 21502] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.018333|5.117222|display=inline}} |- | Pouilly-sur-Vingeanne | 132 | 10.56 km² | 21610 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21503 21503] | canton of Fontaine-Française<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.54|5.431944|display=inline}} |- | Premeaux | | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21506 21506] | Côte-d’Or | {{Coord|47.112|4.9344|display=inline}} |- | Premeaux-Prissey | 377 | 9.05 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21506 21506] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.112222|4.934722|display=inline}} |- | Premières | 141 | 3.14 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21507 21507] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>Collonges-et-Premières | {{Coord|47.234167|5.283889|display=inline}} |- | Prenois | 460 | 19.16 km² | 21370 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21508 21508] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.375556|4.8975|display=inline}} |- | Presnay | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.445533|4.834955|display=inline}} |- | Prissey | | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21509 21509] | Côte-d’Or | {{Coord|47.10499|4.93901|display=inline}} |- | Prusly-sur-Ource | 164 | 15.74 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21510 21510] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.871111|4.661389|display=inline}} |- | Prâlon | 109 | 3.09 km² | 21410 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21504 21504] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.31|4.775278|display=inline}} |- | Précy-sous-Thil | 719 | 8.63 km² | 21390 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21505 21505] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.386944|4.312222|display=inline}} |- | Puits | 137 | 20.79 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21511 21511] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.733889|4.460278|display=inline}} |- | Puligny-Montrachet | 340 | 7.28 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21512 21512] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.945833|4.754167|display=inline}} |- | Quemigny-Poisot | 192 | 11.32 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21513 21513] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune<br/>Valforêt | {{Coord|47.229444|4.864444|display=inline}} |- | Quemigny-sur-Seine | 90 | 21.34 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21514 21514] | canton of Aignay-le-Duc<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.6625|4.667222|display=inline}} |- | Quetigny | 8971 | 8.19 km² | 21800 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21515 21515] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.314444|5.106111|display=inline}} |- | Quincerot | 77 | 4.42 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21516 21516] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.611389|4.266667|display=inline}} |- | Quincey | 495 | 5.57 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21517 21517] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.110278|4.971667|display=inline}} |- | Quincy-le-Vicomte | 207 | 19.03 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21518 21518] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.607778|4.255278|display=inline}} |- | Recey-sur-Ource | 334 | 26.69 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21519 21519] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.78|4.860278|display=inline}} |- | Remilly-en-Montagne | 146 | 8.47 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21520 21520] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.292222|4.736944|display=inline}} |- | Remilly-sur-Tille | 1015 | 9.8 km² | 21560 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21521 21521] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.317778|5.208056|display=inline}} |- | Renève | 487 | 14.4 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21522 21522] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.403611|5.405556|display=inline}} |- | Reulle-Vergy | 163 | 6.13 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21523 21523] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.186389|4.894722|display=inline}} |- | Riel-les-Eaux | 93 | 25.77 km² | 21570 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21524 21524] | canton of Montigny-sur-Aube<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.975|4.674444|display=inline}} |- | Rochefort-sur-Brévon | 42 | 11.98 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21526 21526] | canton of Aignay-le-Duc<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.742778|4.7025|display=inline}} |- | Roilly | 52 | 4.51 km² | 21390 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21529 21529] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.418889|4.34|display=inline}} |- | Romprey | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.71036|4.90187|display=inline}} |- | Rougemont | 143 | 9.52 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21530 21530] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.668333|4.244722|display=inline}} |- | Rouvray | 505 | 9.48 km² | 21530 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21531 21531] | canton of Saulieu<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.424444|4.103889|display=inline}} |- | Rouvres-en-Plaine | 1303 | 14.65 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21532 21532] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.238611|5.141111|display=inline}} |- | Rouvres-sous-Meilly | 83 | 4.43 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21533 21533] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.211389|4.571944|display=inline}} |- | Ruffey-lès-Beaune | 740 | 15.44 km² | 21200 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21534 21534] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.018889|4.913889|display=inline}} |- | Ruffey-lès-Echirey | 1385 | 11.12 km² | 21490 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21535 21535] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.366389|5.080833|display=inline}} |- | Sacquenay | 285 | 22.13 km² | 21260 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21536 21536] | canton of Selongey<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.5925|5.3225|display=inline}} |- | Saffres | 119 | 12.43 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21537 21537] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.368333|4.578611|display=inline}} |- | Saint Broin les Lucey | | | | | Côte-d’Or | |- | Saint Foy | | | | | Côte-d’Or | |- | Saint-Andeux | 115 | 11.84 km² | 21530 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21538 21538] | canton of Saulieu<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.400278|4.098889|display=inline}} |- | Saint-Anthot | 67 | 4.11 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21539 21539] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.315833|4.645278|display=inline}} |- | Saint-Apollinaire | 7544 | 10.24 km² | 21850 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21540 21540] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.331667|5.084167|display=inline}} |- | Saint-Aubin | 195 | 9.42 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21541 21541] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.950278|4.709444|display=inline}} |- | Saint-Bernard | 464 | 3.69 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21542 21542] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.157222|5.016667|display=inline}} |- | Saint-Broing-les-Moines | 180 | 20.09 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21543 21543] | canton of Recey-sur-Ource<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.697222|4.841667|display=inline}} |- | Saint-Didier | 196 | 21.14 km² | 21210 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21546 21546] | canton of Saulieu<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.33|4.183056|display=inline}}<br/>{{Coord|47.330556|4.183611|display=inline}} |- | Saint-Euphrône | 225 | 11.04 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21547 21547] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.477778|4.380278|display=inline}} |- | Saint-Germain-de-Modéon | 174 | 16.31 km² | 21530 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21548 21548] | canton of Saulieu<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.379444|4.131667|display=inline}} |- | Saint-Germain-le-Rocheux | 83 | 7.66 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21549 21549] | canton of Aignay-le-Duc<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.750556|4.669167|display=inline}} |- | Saint-Germain-lès-Senailly | 111 | 4.98 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21550 21550] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.598056|4.273056|display=inline}} |- | Saint-Germain-Source-Seine | 28 | | 21690 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21551 21551] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.5|4.7|display=inline}} |- | Saint-Hélier | 36 | 3.93 km² | 21690 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21552 21552] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.385|4.6825|display=inline}} |- | Saint-Jean-de-Bœuf | 102 | 12.26 km² | 21410 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21553 21553] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.2175|4.746111|display=inline}} |- | Saint-Jean-de-Losne | 990 | 0.58 km² | 21170 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21554 21554] | canton of Saint-Jean-de-Losne<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.103056|5.263889|display=inline}} |- | Saint-Julien | 1864 | 16.43 km² | 21490 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21555 21555] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.400833|5.143333|display=inline}} |- | Saint-Just | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.575473|4.230394|display=inline}} |- | Saint-Léger-Triey | 258 | 10.46 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21556 21556] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.315|5.364722|display=inline}} |- | Saint-Marc-sur-Seine | 113 | 8.4 km² | 21450 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21557 21557] | canton of Baigneux-les-Juifs<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.701111|4.605|display=inline}} |- | Saint-Martin-de-la-Mer | 267 | 23.22 km² | 21210 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21560 21560] | canton of Liernais<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.236111|4.234167|display=inline}} |- | Saint-Martin-du-Mont | 463 | 37.84 km² | 21440 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21561 21561] | canton of Saint-Seine-l'Abbaye<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.433056|4.786389|display=inline}} |- | Saint-Maurice-sur-Vingeanne | 198 | 17.38 km² | 21610 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21562 21562] | canton of Fontaine-Française<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.578611|5.408333|display=inline}} |- | Saint-Mesmin | 109 | 17.62 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21563 21563] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.342222|4.652778|display=inline}} |- | Saint-Nicolas-lès-Cîteaux | 385 | 28.93 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21564 21564] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.114722|5.054444|display=inline}} |- | Saint-Philibert | 544 | 4.72 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21565 21565] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.205556|5.011389|display=inline}} |- | Saint-Pierre-en-Vaux | 138 | 10.86 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21566 21566] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.056667|4.526667|display=inline}} |- | Saint-Prix-lès-Arnay | 203 | 11.29 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21567 21567] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.114167|4.506389|display=inline}} |- | Saint-Romain | 197 | 19.65 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21569 21569] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.999722|4.710556|display=inline}} |- | Saint-Rémy | 673 | 13.82 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21568 21568] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.636667|4.298056|display=inline}} |- | Saint-Sauveur | 225 | 9.38 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21571 21571] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.358056|5.414167|display=inline}} |- | Saint-Seine-en-Bâche | 407 | 8.38 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21572 21572] | canton of Saint-Jean-de-Losne<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.12|5.370833|display=inline}} |- | Saint-Seine-l'Abbaye | 364 | 3.84 km² | 21440 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21573 21573] | canton of Saint-Seine-l'Abbaye<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.440833|4.789167|display=inline}} |- | Saint-Seine-sur-Vingeanne | 371 | 18.69 km² | 21610 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21574 21574] | canton of Fontaine-Française<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.522778|5.429722|display=inline}} |- | Saint-Symphorien-sur-Saône | 322 | 7.9 km² | 21170 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21575 21575] | canton of Saint-Jean-de-Losne<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.1025|5.303889|display=inline}} |- | Saint-Thibault | 152 | 12.35 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21576 21576] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.373056|4.4725|display=inline}}<br/>{{Coord|47.366667|4.466667|display=inline}} |- | Saint-Usage | 1353 | 9.36 km² | 21170 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21577 21577] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.109167|5.261667|display=inline}} |- | Saint-Victor-sur-Ouche | 296 | 12.77 km² | 21410 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21578 21578] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.233889|4.746667|display=inline}} |- | Sainte-Colombe-en-Auxois | 53 | 6.29 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21544 21544] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.426944|4.457778|display=inline}} |- | Sainte-Colombe-sur-Seine | 918 | 16.16 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21545 21545] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.871944|4.541111|display=inline}} |- | Sainte-Marie-la-Blanche | 927 | 6.79 km² | 21200 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21558 21558] | canton of Beaune-Sud<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.977778|4.891111|display=inline}} |- | Sainte-Marie-sur-Ouche | 701 | 8.25 km² | 21410 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21559 21559] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.286944|4.797222|display=inline}} |- | Sainte-Sabine | 172 | 8.41 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21570 21570] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.191389|4.624722|display=inline}} |- | Salives | 186 | 47.85 km² | 21580 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21579 21579] | canton of Grancey-le-Château-Neuvelle<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.616667|4.918889|display=inline}} |- | Salmaise | 126 | 13.12 km² | 21690 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21580 21580] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.456111|4.663056|display=inline}} |- | Samerey | 141 | 7.02 km² | 21170 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21581 21581] | canton of Saint-Jean-de-Losne<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.09|5.360556|display=inline}} |- | Santenay | 820 | 10.36 km² | 21590 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21582 21582] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.912778|4.6975|display=inline}} |- | Santosse | 61 | 7.93 km² | 21340 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21583 21583] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.005278|4.629722|display=inline}} |- | Saulieu | 2216 | 32.03 km² | 21210 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21584 21584] | canton of Saulieu<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.28|4.228611|display=inline}} |- | Saulon-la-Chapelle | 1031 | 9.99 km² | 21910 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21585 21585] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.215|5.088611|display=inline}} |- | Saulon-la-Rue | 701 | 4.53 km² | 21910 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21586 21586] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.221944|5.063889|display=inline}} |- | Saulx-le-Duc | 246 | 29.08 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21587 21587] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.539444|5.019444|display=inline}} |- | Saussey | 74 | 8.97 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21588 21588] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.07|4.609722|display=inline}} |- | Saussy | 99 | 9.3 km² | 21380 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21589 21589] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.468056|4.961944|display=inline}} |- | Savigny-le-Sec | 901 | 9.34 km² | 21380 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21591 21591] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.430278|5.053056|display=inline}} |- | Savigny-lès-Beaune | 1268 | 35.98 km² | 21420 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21590 21590] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.063611|4.818333|display=inline}} |- | Savigny-sous-Mâlain | 234 | 6.35 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21592 21592] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.332222|4.759444|display=inline}} |- | Savilly | 79 | 8.31 km² | 21430 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21593 21593] | canton of Liernais<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.126111|4.280278|display=inline}} |- | Savoisy | 194 | 24.77 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21594 21594] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.730278|4.413611|display=inline}} |- | Savolles | 145 | 3.12 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21595 21595] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.376389|5.275|display=inline}} |- | Savouges | 370 | 3.09 km² | 21910 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21596 21596] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.183889|5.061389|display=inline}} |- | Segrois | 55 | 2.29 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21597 21597] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.159444|4.8925|display=inline}} |- | Seigny | 151 | 7.99 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21598 21598] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.573611|4.433889|display=inline}} |- | Selongey | 2395 | 46.42 km² | 21260 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21599 21599] | canton of Selongey<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.587778|5.185556|display=inline}} |- | Semarey | 133 | 7.32 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21600 21600] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.268056|4.634167|display=inline}} |- | Semezanges | 100 | 8.14 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21601 21601] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.215278|4.858333|display=inline}} |- | Semond | 32 | 5.97 km² | 21450 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21602 21602] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.718333|4.592222|display=inline}} |- | Semur-en-Auxois | 3986 | 19.14 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21603 21603] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.490833|4.332778|display=inline}} |- | Senailly | 132 | 9.28 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21604 21604] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.584444|4.266389|display=inline}} |- | Sennecey-lès-Dijon | 2151 | 3.42 km² | 21800 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21605 21605] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.290556|5.105278|display=inline}} |- | Serrigny | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.066736|4.887031|display=inline}} |- | Seurre | 2352 | 8.99 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21607 21607] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.998611|5.146667|display=inline}} |- | Sincey-lès-Rouvray | 103 | 8.73 km² | 21530 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21608 21608] | canton of Saulieu<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.431111|4.131667|display=inline}} |- | Soirans | 494 | 4.42 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21609 21609] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.206667|5.288611|display=inline}} |- | Soissons-sur-Nacey | 355 | 7.72 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21610 21610] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.258889|5.456111|display=inline}} |- | Sombernon | 1027 | 13.22 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21611 21611] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.307778|4.7075|display=inline}} |- | Souhey | 82 | 2.77 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21612 21612] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.485|4.418611|display=inline}} |- | Source-Seine | 60 | 16.42 km² | 21690 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21084 21084] | Communauté de communes du Pays d'Alésia et de la Seine<br/>canton of Venarey-les-Laumes<br/>arrondissement of Montbard<br/>Côte-d’Or | {{Coord|47.489167|4.685556|display=inline}} |- | Soussey-sur-Brionne | 155 | 14.61 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21613 21613] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.325556|4.531111|display=inline}} |- | Spoy | 386 | 12.04 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21614 21614] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.446111|5.19|display=inline}} |- | Sussey | 247 | 21.11 km² | 21430 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21615 21615] | canton of Liernais<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.223333|4.363056|display=inline}} |- | Tailly | 201 | 4.57 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21616 21616] | canton of Beaune-Sud<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.969167|4.814167|display=inline}} |- | Talant | 11896 | 4.9 km² | 21240 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21617 21617] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.336389|5.005556|display=inline}} |- | Talmay | 528 | 22.04 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21618 21618] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.354722|5.438889|display=inline}} |- | Tanay | 227 | 12.65 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21619 21619] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.409167|5.276389|display=inline}} |- | Tart-le-Haut | 1371 | 10.3 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21623 21623] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>Tart | {{Coord|47.204444|5.206111|display=inline}} |- | Tarsul | 166 | 9.57 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21620 21620] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.531389|4.985556|display=inline}} |- | Tart | 1517 | 13.68 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21623 21623] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.204444|5.206111|display=inline}} |- | Tart-l'Abbaye | 208 | 3.38 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21621 21621] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>Tart | {{Coord|47.185278|5.241944|display=inline}} |- | Tart-le-Bas | 241 | 4.66 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21622 21622] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.205|5.224167|display=inline}} |- | Tellecey | 143 | 5.07 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21624 21624] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.294167|5.281111|display=inline}} |- | Ternant | 81 | 16.35 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21625 21625] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.201389|4.854722|display=inline}} |- | Terrefondrée | 69 | 13.89 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21626 21626] | canton of Recey-sur-Ource<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.730278|4.864444|display=inline}} |- | Thenissey | 93 | 10.25 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21627 21627] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.495833|4.623889|display=inline}} |- | Thoires | 55 | 10.22 km² | 21570 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21628 21628] | canton of Montigny-sur-Aube<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.935|4.675556|display=inline}} |- | Thoisy-la-Berchère | 302 | 34.74 km² | 21210 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21629 21629] | canton of Saulieu<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.261667|4.346389|display=inline}} |- | Thoisy-le-Désert | 217 | 13.06 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21630 21630] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.246944|4.524722|display=inline}} |- | Thomirey | 56 | 7.07 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21631 21631] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.081389|4.59|display=inline}} |- | Thorey-en-Plaine | 1176 | 5.82 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21632 21632] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.215556|5.133056|display=inline}} |- | Thorey-sous-Charny | 196 | 11.54 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21633 21633] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.323889|4.446667|display=inline}} |- | Thorey-sur-Ouche | 148 | 12.03 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21634 21634] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.146667|4.695833|display=inline}} |- | Thoste | 104 | 10.84 km² | 21460 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21635 21635] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.436389|4.225833|display=inline}} |- | Thury | 262 | 13.27 km² | 21340 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21636 21636] | canton of Nolay<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.033611|4.524167|display=inline}} |- | Tichey | 208 | 6.88 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21637 21637] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.012778|5.283889|display=inline}} |- | Til-Châtel | 1113 | 26.37 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21638 21638] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.517778|5.174444|display=inline}} |- | Tillenay | 743 | 6.07 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21639 21639] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.180833|5.352222|display=inline}} |- | Torcy-et-Pouligny | 202 | 10.31 km² | 21460 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21640 21640] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.493333|4.2225|display=inline}} |- | Touillon | 461 | 36.98 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21641 21641] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.651944|4.426389|display=inline}} |- | Toutry | 402 | 6.42 km² | 21460 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21642 21642] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.500833|4.121667|display=inline}} |- | Triey | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.321411|5.374759|display=inline}} |- | Trochères | 166 | 5.1 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21644 21644] | canton of Mirebeau-sur-Bèze<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.344444|5.305833|display=inline}} |- | Trouhans | 621 | 10.6 km² | 21170 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21645 21645] | canton of Saint-Jean-de-Losne<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.149167|5.274167|display=inline}} |- | Trouhaut | 131 | 9.4 km² | 21440 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21646 21646] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.390833|4.756389|display=inline}} |- | Trugny | 124 | 6.86 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21647 21647] | canton of Seurre<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.982222|5.145833|display=inline}} |- | Tréclun | 423 | 5.68 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21643 21643] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.190278|5.291111|display=inline}} |- | Turcey | 187 | 12.45 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21648 21648] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.406111|4.717222|display=inline}} |- | Uncey-le-Franc | 47 | 9.52 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21649 21649] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.345|4.5725|display=inline}} |- | Urcy | 143 | 7.93 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21650 21650] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.261111|4.852222|display=inline}} |- | Val-Mont | 251 | 19.9 km² | 21340 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21327 21327] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.0375|4.578333|display=inline}} |- | Val-Suzon | 213 | 18.51 km² | 21121 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21651 21651] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.4075|4.893333|display=inline}} |- | Valforêt | 331 | 20.04 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21178 21178] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.248056|4.883056|display=inline}} |- | Vandenesse-en-Auxois | 298 | 11.25 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21652 21652] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.219722|4.615556|display=inline}} |- | Vannaire | 48 | 3.5 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21653 21653] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.913611|4.569167|display=inline}} |- | Vantoux-lès-Dijon | | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21654 21654] | Côte-d’Or | {{Coord|47.3964|5.02|display=inline}} |- | Vanvey | 243 | 16.8 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21655 21655] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.834167|4.708611|display=inline}} |- | Varanges | 678 | 9.37 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21656 21656] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.230278|5.193056|display=inline}} |- | Varois-et-Chaignot | 2094 | 10.1 km² | 21490 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21657 21657] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.350833|5.130556|display=inline}} |- | Vauchignon | 42<br/>35<br/>29<br/>45<br/>50<br/>38<br/>39 | 4.24 km² | 21340 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21658 21658] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.976111|4.644167|display=inline}} |- | Vaux-Saules | 170 | 27.89 km² | 21440 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21659 21659] | canton of Saint-Seine-l'Abbaye<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.466389|4.804167|display=inline}} |- | Veilly | 59 | 5.39 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21660 21660] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.126944|4.598889|display=inline}} |- | Velars-sur-Ouche | 1798 | 12.13 km² | 21370 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21661 21661] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.320556|4.904722|display=inline}} |- | Velogny | 33 | 4.03 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21662 21662] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.403889|4.461944|display=inline}} |- | Venarey-les-Laumes | 2747 | 10.23 km² | 21150 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21663 21663] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.541944|4.445278|display=inline}} |- | Verdonnet | 62 | 18.04 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21664 21664] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.736667|4.33|display=inline}} |- | Vernois-lès-Vesvres | 151 | 11.51 km² | 21260 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21665 21665] | canton of Selongey<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.642778|5.145278|display=inline}} |- | Vernot | 97 | 12.91 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21666 21666] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.491667|4.974167|display=inline}} |- | Verrey-sous-Drée | 99 | 3.44 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21669 21669] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.366111|4.688889|display=inline}} |- | Verrey-sous-Salmaise | 303 | 8.21 km² | 21690 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21670 21670] | canton of Venarey-les-Laumes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.438611|4.6675|display=inline}} |- | Vertault | 50 | 19.27 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21671 21671] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.915278|4.350556|display=inline}} |- | Vesvres | 29 | 4.15 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21672 21672] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.382778|4.531944|display=inline}} |- | Veuvey-sur-Ouche | 204 | 10.04 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21673 21673] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.184722|4.715556|display=inline}} |- | Veuxhaulles-sur-Aube | 216 | 19.24 km² | 21520 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21674 21674] | canton of Montigny-sur-Aube<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.944722|4.802222|display=inline}} |- | Vianges | 35 | 8.81 km² | 21430 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21675 21675] | canton of Liernais<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.161111|4.324722|display=inline}} |- | Vic-de-Chassenay | 207 | 26.47 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21676 21676] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.473056|4.265833|display=inline}} |- | Vic-des-Prés | 107 | 8.95 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21677 21677] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.104444|4.641944|display=inline}} |- | Vic-sous-Thil | 188 | 21.34 km² | 21390 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21678 21678] | canton of Précy-sous-Thil<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.37|4.309444|display=inline}} |- | Vieilmoulin | 139 | 6.06 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21679 21679] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.311667|4.678889|display=inline}} |- | Vielverge | 495 | 14.78 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21680 21680] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.268611|5.451389|display=inline}} |- | Vieux-Château | 107 | 6.47 km² | 21460 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21681 21681] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.47|4.133889|display=inline}} |- | Vignoles | 907 | 6.72 km² | 21200 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21684 21684] | canton of Beaune-Sud<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.030278|4.887778|display=inline}} |- | Villaines-en-Duesmois | 252 | 33.95 km² | 21450 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21685 21685] | canton of Baigneux-les-Juifs<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.682222|4.525833|display=inline}} |- | Villaines-les-Prévôtes | 140 | 10.78 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21686 21686] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.554167|4.306389|display=inline}} |- | Villargoix | 147 | 17.45 km² | 21210 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21687 21687] | canton of Saulieu<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.293056|4.2925|display=inline}} |- | Villars-et-Villenotte | 166 | 7.52 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21689 21689] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.511944|4.3775|display=inline}} |- | Villars-Fontaine | 116 | 2.89 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21688 21688] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.149167|4.891389|display=inline}} |- | Villeberny | 103 | 12.9 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21690 21690] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.437222|4.599167|display=inline}} |- | Villebichot | 403 | 10.36 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21691 21691] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.139722|5.043889|display=inline}} |- | Villecomte | 247 | 16.41 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21692 21692] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.51|5.035278|display=inline}} |- | Villedieu | 71 | 14.14 km² | 21330 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21693 21693] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.916667|4.362222|display=inline}} |- | Villeferry | 22 | 3.3 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21694 21694] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.455278|4.515|display=inline}} |- | Villeneuve | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.34369|4.45512|display=inline}} |- | Villeneuve-sous-Charigny | 82 | 3.24 km² | 21140 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21696 21696] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.438333|4.395278|display=inline}} |- | Villenotte | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.49881|4.37857|display=inline}} |- | Villers-la-Faye | 405 | 5.84 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21698 21698] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.105833|4.878056|display=inline}} |- | Villers-les-Pots | 1220 | 10.43 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21699 21699] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.210833|5.353889|display=inline}} |- | Villers-Patras | 94 | 6.3 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21700 21700] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.930278|4.540833|display=inline}} |- | Villers-Rotin | 124 | 3.11 km² | 21130 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21701 21701] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.157222|5.406111|display=inline}} |- | Villey-sur-Tille | 264 | 12.78 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21702 21702] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.563333|5.116667|display=inline}} |- | Villiers-en-Morvan | 43 | 6.7 km² | 21430 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21703 21703] | canton of Liernais<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.146111|4.255278|display=inline}} |- | Villiers-le-Duc | 109 | 84.34 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21704 21704] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.821111|4.7075|display=inline}} |- | Villotte-Saint-Seine | 65 | 7.59 km² | 21690 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21705 21705] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.428889|4.705833|display=inline}} |- | Villotte-sur-Ource | 110 | 9.49 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21706 21706] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.863611|4.679444|display=inline}} |- | Villy-en-Auxois | 233 | 16.17 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21707 21707] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.420278|4.635|display=inline}} |- | Villy-le-Moutier | 337 | 20.13 km² | 21250 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21708 21708] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.0375|4.9925|display=inline}} |- | Viserny | 182 | 6.75 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21709 21709] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.56|4.280278|display=inline}} |- | Vitteaux | 1054 | 20.7 km² | 21350 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21710 21710] | canton of Vitteaux<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.397778|4.541667|display=inline}} |- | Vix | 94 | 3.53 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21711 21711] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.905833|4.539167|display=inline}} |- | Viévigne | 243 | 13.43 km² | 21310 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21682 21682] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.435|5.230278|display=inline}} |- | Viévy | 364 | 32.88 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21683 21683] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.0575|4.452222|display=inline}} |- | Volnay | 224 | 7.55 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21712 21712] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.001389|4.781389|display=inline}} |- | Vonges | 358 | 4.56 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21713 21713] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.292222|5.399444|display=inline}} |- | Vosne-Romanée | 328 | 3.69 km² | 21700 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21714 21714] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.159444|4.953889|display=inline}} |- | Voudenay | 194 | 21.45 km² | 21230 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21715 21715] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.093333|4.379444|display=inline}} |- | Vougeot | 150 | 0.88 km² | 21640 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21716 21716] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.176389|4.963611|display=inline}} |- | Voulaines-les-Templiers | 270 | 23.13 km² | 21290 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21717 21717] | canton of Recey-sur-Ource<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.819444|4.778056|display=inline}} |- | Véronnes | 386 | 19.2 km² | 21260 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21667 21667] | canton of Selongey<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.534167|5.230556|display=inline}} |- | Véronnes-les-Grandes | | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21667 21667] | Côte-d’Or | {{Coord|47.534|5.2306|display=inline}} |- | Véronnes-les-Petites | | | | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21668 21668] | Côte-d’Or | {{Coord|47.5286|5.234|display=inline}} |- | Ébaty | 256 | 2.13 km² | 21190 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21236 21236] | canton of Beaune-Sud<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|46.929167|4.784444|display=inline}} |- | Échalot | 93 | 27.65 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21237 21237] | canton of Aignay-le-Duc<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.611944|4.837778|display=inline}} |- | Échannay | 132 | 7.18 km² | 21540 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21238 21238] | canton of Sombernon<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.281667|4.675556|display=inline}} |- | Écharnant | | | | | Côte-d’Or | {{Coord|47.060315|4.698863|display=inline}} |- | Échenon | 763 | 10.62 km² | 21170 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21239 21239] | canton of Saint-Jean-de-Losne<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.114167|5.283611|display=inline}} |- | Échevannes | 281 | 11.45 km² | 21120 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21240 21240] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.5275|5.168611|display=inline}} |- | Échevronne | 316 | 8.69 km² | 21420 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21241 21241] | canton of Beaune-Nord<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.105556|4.850833|display=inline}} |- | Échigey | 316 | 5.45 km² | 21110 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21242 21242] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.183333|5.196389|display=inline}} |- | Écutigny | 78 | 5.69 km² | 21360 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21243 21243] | canton of Bligny-sur-Ouche<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.084444|4.621944|display=inline}} |- | Éguilly | 72 | 5.69 km² | 21320 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21244 21244] | canton of Pouilly-en-Auxois<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.303611|4.500278|display=inline}} |- | Épagny | 328 | 12.39 km² | 21380 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21245 21245] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.448056|5.059167|display=inline}} |- | Épernay-sous-Gevrey | 151 | 5.47 km² | 21220 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21246 21246] | canton of Gevrey-Chambertin<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon<br/>arrondissement of Beaune | {{Coord|47.180278|5.033333|display=inline}} |- | Époisses | 715 | 21.72 km² | 21460 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21247 21247] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.506944|4.173611|display=inline}} |- | Éringes | 56 | 6.01 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21248 21248] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.592222|4.464167|display=inline}} |- | Étais | 75 | 14.04 km² | 21500 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21252 21252] | canton of Laignes<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.707778|4.436944|display=inline}} |- | Étalante | 126 | 39.15 km² | 21510 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21253 21253] | canton of Aignay-le-Duc<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.641389|4.7625|display=inline}} |- | Étaules | 339 | 16.71 km² | 21121 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21255 21255] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.406944|4.944167|display=inline}} |- | Étevaux | 305 | 8.67 km² | 21270 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21256 21256] | canton of Pontailler-sur-Saône<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Dijon | {{Coord|47.322222|5.3175|display=inline}} |- | Étormay | 66 | 12.6 km² | 21450 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21257 21257] | canton of Baigneux-les-Juifs<br/>Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.597222|4.575|display=inline}} |- | Étrochey | 203 | 3.21 km² | 21400 | [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-21258 21258] | Côte-d’Or<br/>arrondissement of Montbard | {{Coord|47.891667|4.525278|display=inline}} |} {{Wikidata list end}} 2c2r3rzktpvjv64raxayvlh2grm21i4 0 284014 2226066 2183048 2026-09-18T04:54:25Z Lolbet101 163542 Kailangan ng mas maraming sanggunian. (Need more references.) 2226066 wikitext text/x-wiki {{more citations needed|date=Setyembre 2026}} {{for|ibang gamit|Pailaw}} [[Talaksan:Fuochi d'artificio.gif|thumb|Ang Pailaw noong bagong taon Enero 1, 2009]] Ang '''Bombshell''' o '''Fireworks''' ay isang uri ng [[pirotekniya]] na isa sa mga ginagamit tuwing bagong taon, kapistahan, pang selebrasyon at iba pa. Ito ay hugis tubo na ipinapasok ang pulbura na hugis bilog at ipapasok sa butas. at kapag tapos ay sisindihan ang mitsa nito, o sa dikuryenteng gamit, hindi tulad nang ordinaryong pailaw na hugis parisukat. na may baba lamang nang limang palapag, Ang Bombshell ay umaabot sa taas na sampu hanggang kinseng palapag na gusali kung maikukumpara sa mababa. Ito ay nag lilika nang ingay, usok, liwanag, pagsabog, pag lutang na mga bagang galing sa apoy.<ref>https://www.gmanetwork.com/news/video/qrt/354440/lalaki-patay-matapos-yakapin-ang-paputok-na-bombshell/video</ref><ref>https://radyo.inquirer.net/20524/12-anyos-na-bata-nadagdag-sa-bilang-ng-nasawi-dahil-sa-paputok</ref> ==Legalidad== [[Talaksan:Spider-Firework-Omiya-Japan.jpg|thumb|Ang uri ng ''bombshell'' na gawa sa typical spider ng epekto sa Omiya, Japan noong Agosto 2007.]] Sa [[Pilipinas]] legal ang Bombshell na umaabot sa halagang 8 walong libo sa presyo, kapag ito'y ibinenta, ito ay maihahalintulad sa "Pailaw" na ordinaryo, Ang Bombshell ay mga seksyong kinabibilangan sa isang kinalalagyan tulad nang isang tubo, na inilalagay sa isang kahon o sa bakal na hugis parisukat upang maging alalay sa isang ilang bahagi ng tubo. ==Babala== [[Talaksan:Preparation of a brilliant fireworks display, Sayn Castle Festival, 2005.jpg|thumb|left|Mga halimbawa ng bawat Tambutso (''bombshell'') sa Sayne Castle, [[Aleman]].]] Ngunit ito ay delikado para sa mga gagamit nito na mayroong limang distansya ang layo kapag ito'y sisindihan == Mga hugis at epekto == === Peony === Ito ang pinakamadaling gawin na paputok. Nangangailangan lang ito ng tinatawag na ''stars'' o pulburang hinulmang maliit na bilog o bola. === Krisantemo === Ang krisantemo o chrysanthemum ay nahahalintulad sa peony kaso dinagdagan lamang ng tinatawag na ''tiger tail stars'' na gumagawa ng epekto na parang may buntot ito. === Brocade === Ito ay parang chrysanthemum, ngunit wala itong stars. Ito lamang ay gawa sa tiger tail stars, Sa langit, nagmumukha itong laso. === Singsing === Ang singsing o ring ay isang uri ng hugis ng paputok na lumilikha ng natatanging hugis ng bilog sa langit na nahahalintulad sa singsing ng planetang [[Saturno (planeta)|Saturno]]. === Heart, Smiley and Star === Ang mga paputok na heart, smiley at star ay gawa sa mga ''star'' na naisaayos batay sa pattern na magagawa nito sa kalangitan. === Willow === Ang willow ay isang uri ng hugis ng paputok na may natatanging hugis ng isang puno ng willow dahil sa may naiiwang mahabang buntot ang mga stars nito na karaniwang bumabagsak sa lupa. === Buntot ng kabayo === Ang buntot ng kabayo o horsetail ay isa rin uri ng paputok na lumilikha ng natatanging hugis ng buntot ng kabayo. Madalas itong pinagkakamalang kamuro dahil sa pagkakapareho nito. === Kamuro === Ang kamuro ay isang magandang uri ng paputok na nahahalintulad sa willow, ngunit, hugis oval ang korte nito. Dahil nahahalintulad ito sa gupit ng buhok ng mga batang Hapones, ito ay binansagang kamuro. === Pistil === Ang pistil ay ang inner layer ng mga paputok. === Ghost Shell === Ito ay kadalasang ginagamit ng mga Hapones sa kanilang ''Hanabi Festival''. Ito ay kadalasang nagbabago ng kulay. === Pagkislap === Ang pagkislap o ''strobe'' ay isang uri ng paputok na nahahalintulad sa mga bituin o sa tinatawag na ''strobe light''s. === Dahlia === Ito ay parang krisantemo ngunit, mas kakaunti ang stars nito. === Hugis-gagamba === Ang hugis-gagamba o ''spider'' ay isang uri ng epekto na nahahalintulad sa mga paa ng mga gagamba. === Puno ng niyog === Ang puno ng niyog o palm tree ay parang dahlia ngunit mayroon itong ascent tail === Salute === Ito ay walang stars o tiger tail stars. Ito lamang ay gawa sa flash powder === Ascent stars and tails === Ang ascent stars and tails ay ang mga stars o tiger tail stars na nilalagay sa parte kung nasaan nakalagay ang lift charge. Sa oras na sinindihan ang bombshell, ito ay lumilitaw. == Mga noise-related effects == === Pagpito === Ang pagpito o ''whistle'' ay isang tunog na nalilikha ng ibang paputok, === Crackle === Ang crackle ay isa ring uri ng tunog na nalilikha ng paputok. Nahahalintulad ito sa tunog ng apoy. === Pagsabog === Ang pagsabog o ''explosion'' ay isang uri ng tunog na nililikha ng halos lahat ng mga paputok. == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga paputok]] [[Kategorya:Pailaw]] lr8sl4fixi0kvlntrllg914rux7nf9x 0 284015 2226063 2093102 2026-09-18T04:41:35Z Lolbet101 163542 Nasaan ang mga sanggunian? (Where are the references?) 2226063 wikitext text/x-wiki {{unreferenced section|date=Setyembre 2026}} [[Talaksan:A flower pot cracker gives magnificent colour effects on Diawli night in New Delhi on November 1, 2005.jpg|thumb|Ang isang Fountain na pumu-putok sa New Delhi, Indya noong Nobyembre 2005.]] Ang '''Fountain''' ay isang uri nang [[pirotekniya]] na ginagamit tuwing sasapit ang [[Bagong Taon]] o [[Kapistahan]] ito ay nabibilang sa uri nang [[Pailaw]] ma isasama sa [[Talaan ng mga paputok sa Pilipinas|listahan ng mga paputok sa Pilipinas]] ngunit ito ay legal at hindi mapanganib hindi natutulad sa ilang mga paputok na delikado. Ito ay nag lalabas ng kislap na kinabibilangan ng mga kulay ng [[Pula]], [[Asul]], [[Luntian]], [[Purpura]], [[Pilak]] at [[Ginto]]. ito ay inilalagay sa gitna sa tapatan ng bahay, Ito ay hugis na isang botilya at Cornetto na maihahalintulad sa hugis apa na ice cream. Ito ay umaabot mula 70 piso hanggang 300 piso rito sa [[Pilipinas]]. ==Pagbenta at regulasyon== Sa [[Pilipinas]] ito ay legal na ibinebenta tulad na lamang ng Lucis, [[Trompillo]], [[Kwitis (paputok)|Kwitis]] at iba pa. ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{stub}} [[Kategorya:Pailaw]] [[Kategorya:Mga paputok]] ciur7hkbsb0c61pg66lii7qnoxeqter 0 284099 2226040 2092724 2026-09-18T00:22:24Z Aubreyjanev 159817 Nagdagdag ng impormasyon na may sanggunian 2226040 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Cheeloo_alumni_gate_jinan_2009_07.jpg|thumb|Alumni Gate (nakumpleto noong 1924) sa Baotuquan Campus]] Ang '''Unibersidad ng Shandong''' (dinadaglat na '''Shanda''', [[Mandarin]]: 山东大学, [[Wikang Ingles|Ingles]]: ''Shandong University'') ay isang pampublikong komprehensibong unibersidad na may pangunahing kampus sa [[Jinan]], sa lalawigan ng [[Shandong]], Tsina. Ito ay isa sa pinakamalaking unibersidad sa Tsina ayon sa populasyon ng mag-aaral (57,500 fultaym na mag-aaral noong 2009) at direktang suportado ng pamahalaan.<ref name="aboutsdu">{{Cite web|url=http://www.sdu.edu.cn/2005/second/xxgk000.html|title="About Shandong University" - official website of Shandong University (sa Tsino|access-date=2018-12-13|archive-date=2009-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20090415013557/http://www.sdu.edu.cn/2005/second/xxgk000.html|url-status=dead}}</ref> Itinatag ito noong 1901 at ito ang ikalawang pambansang unibersidad na naitatag sa China<ref>{{Cite web |title=Shandong University : Rankings, Fees & Courses Details {{!}} TopUniversities |url=https://www.topuniversities.com/universities/shandong-university |access-date=2026-09-18 |website=www.topuniversities.com |language=en}}</ref>. ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{coord|format=dms|display=title}} {{Stub|Edukasyon}} [[Kategorya:Mga pamantasan sa Tsina]] 1cv06kossfuw3n7arxgqnu8091cppy4 0 287667 2226042 1876914 2026-09-18T00:35:07Z Aubreyjanev 159817 Nagdagdag ng impormasyon na may sanggunian 2226042 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Roland_Levinsky_building.jpg|thumb|Roland Levinsky Building]] Ang '''Unibersidad ng Plymouth''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''University of Plymouth'') ay isang pampublikong unibersidad na may pangunahing kampus na nakabase sa [[Plymouth]], Inglatera, ngunit ang unibersidad ay may iba pang mga kampus at kaakibat na kolehiyo sa buong timog-kanlurang Inglatera. Noong nakakamit ang katayuan nang pagiging unibersidad noong 1992, ang unibersidad ay nakabatay sa iba't ibang mga lokasyon. Ang unibersidad ay pinili ng Royal Statistical Society noong Oktubre 2008 upang maging tahanan ng Center for Statistical Education.<ref name="RSScentre">{{Cite web|url=http://www.plymouth.ac.uk/pages/view.asp?page=24369|title=Plymouth chosen for Prestigious Centre|access-date=21 Oktubre 2008|date=17 Oktubre 2008|archive-date=2013-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105140329/http://www.plymouth.ac.uk/pages/view.asp?page=24369|url-status=dead}}</ref> Napabilang ang Plymouth sa nangungunang 25 unibersidad sa ''2018 Whatuni Student Choice Awards''<ref>{{Cite web |title=University of Plymouth : Rankings, Fees & Courses Details {{!}} TopUniversities |url=https://www.topuniversities.com/universities/university-plymouth |access-date=2026-09-18 |website=www.topuniversities.com |language=en}}</ref>. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{coord|format=dms|display=title}} {{Stub|Edukasyon}} [[Kategorya:Mga pamantasan sa United Kingdom]] dt5m1hz92nomn85o7mttt5k1roc0ryf 0 289750 2226093 2189739 2026-09-18T06:04:50Z Ryomaandres 8044 2226093 wikitext text/x-wiki {{Other uses}} {{Infobox Italian comune | name = Bari | official_name = Comune di Bari | native_name = {{native name|nap|Bare}} | image_skyline = Bari02.jpg | imagesize = 250px | image_alt = | image_caption = Gabi sa Dalampasigan ng Pane e Pomodoro | image_flag = Flag of Bari.svg | image_shield = Bari-Stemma.png | shield_alt = | image_map = | map_alt = | map_caption = | pushpin_label_position = | pushpin_map = Italy#Apulia#Europe | pushpin_map_alt = | coordinates = {{coord|41|07|31|N|16|52|0|E|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = | region = {{flag|Apulia}} | metropolitan_city = [[Kalakhang Lungsod ng Bari|Bari]] (BA) | frazioni = | mayor_party = [[:en:Democratic Party (Italy)|PD]] | mayor = Antonio Decaro | area_footnotes = | area_total_km2 = 117 | population_footnotes =<ref>'City' population (i.e. that of the ''[[comune]]'' or municipality) from [http://demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html Monthly demographic balance: January–April 2009], [[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]].</ref> | population_total = 326799 | population_as_of = Disyembre 31, 2015 | pop_density_footnotes = | population_demonym = Barese |telephone=| elevation_footnotes = | elevation_m = 5 | twin1 = | twin1_country = |postalcode=|istat=072006| saint = [[San Nicolas]] | day = December 6 | postal_code = 70121-70132 | area_code = 080 | website = {{official website|http://www.comune.bari.it}} | footnotes = }} Ang '''Bari''' ({{IPAc-en|ˈ|b|ɑːr|i}} {{respell|BAR|ee}}, {{IPA-it|ˈbaːri|lang|It-Bari.ogg}}; {{lang-nap|label=[[Bari dialect|Barese]]|Bare}} {{IPA-nap|ˈbæːrə|}}; {{lang-lat|Barium}}; {{lang-grc|Βάριον|translit=Bárion}}) ay ang kabiserang lungsod ng [[Kalakhang Lungsod ng Bari]] and at ng [[Mga rehiyon ng Italya|rehiyon]] ng [[Apulia]], sa [[Dagat Adriatiko]], sa [[Katimugang Italya]]. Ito ang pangalawang pinakamahalagang sentrong ekonomiko ng kalupaan ng [[Katimugang Italy]] kasunod ng [[Napoles (lungsod)|Napoles]] (pangatlo kasunod ng [[Palermo]] kapag sinama ang insular na Italya). Isa rin itong [[pantalan]] at [[pamantasang]] lungsod, gayon din ang lungsod ni [[Nicolas ng Bari|San Nicolas]]. Ang mismong lungsod ay may populasyon ng 326,799 katao magmula noong 2015 at lawak na {{convert|116|km2|mi2}}, habang ang pook urbano ay may 750,000 katao. Ang [[kalakhang pook]] ay may 1.3 milyong katao. Binubuo ang Bari ng apat na magkakaibang seksiyong urbano. Ang hilaga ay ang magkakatabing lumang bayan sa tangway sa pagitan ng dalawang makabagong mga daungan, kasama ang [[Basilica di San Nicola|Basilika ni San Nicolas]], ang [[Katedral ni San Sabino]] (1035–1171) at ang Kastilyo ng Hohenstaufen na itinayo para kay [[Federico II, Banal na Emperador ng Roma|Frederick II]], na isa na rin ngayong pangunahing distrito para sa buhay sa gabi. Sa timog naman ang Murat quarter (itinayo no [[Joachim Murat]]), ang makabagong sentro ng lungsod na inilatag sa isang planong parihaba na grid kasama ang [[pasyalan]] (''promenade'') sa dagat at ang pangunahing pangunahing distrito ng pamimili (ang ''via Sparano'' at ''via Argiro''). Ang mga makabagong sonang pamahayan na nakapaligid sa sentro ng Bari ay itinayo noong mga dekada-1960 at 1970. Pinalit ng mga ito ang mga lumang [[naik]] na umusbong sa kahabaan ng mga daang bumubuka papalabas mula sa mga tarangkahan sa mga pader ng lungsod. Dagdag nito, ang mga panlabas na naik ay mabilis na umusbong noong dekada-1990. Mayroon isang pinagandang paliparan ang lungsod na ipinangalan mula kay [[Papa Juan Pablo II]], [[Paliparang Pandaigdig ng Bari|Paliparang Karol Wojtyła]], na may mga koneksiyon sa ilang mga lungsod sa Europa. == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga karagdagang babasahin== * Glenn B. Infield. 1973. ''Disaster at Bari''. Ace Books. New York, N.Y. * Vito Antonio Melchiorre. 2001. ''Note storiche su Bari''. ==Mga kawing panlabas== {{Commons category|Bari}} {{Wikivoyage|Bari}} * [https://www.rosie-eva.com/2018/11/top-7-things-to-do-in-bari-italy.html Top 7 Things to Do in Bari, Italy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190509013419/https://www.rosie-eva.com/2018/11/top-7-things-to-do-in-bari-italy.html |date=2019-05-09 }} * [http://www.comune.bari.it/ Lungsod ng Bari] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080905134350/http://www.comune.bari.it/ |date=2008-09-05 }} * [http://worldfacts.us/Italy-Bari.htm Worldfacts: "Bari, Italy"] * [http://www.newadvent.org/cathen/02295a.htm ''Catholic Encyclopedia'';] "Bari" {{Kalakhang Lungsod ng Bari}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Apulia]] e004f89z09sfsrklfheqqcw8n5zeotx 0 301938 2225991 2225612 2026-09-17T16:03:30Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2225991 wikitext text/x-wiki Ang sumusunod ay talaan ng mga [[comune]] ng Lalawigan ng [[Lalawigan ng Ancona|Ancona]], [[Marche]], sa [[Italya]]. {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q747074 . ?item wdt:P131 wd:Q16114 . } |columns=P635:ISTAT,label/it:Comune,P2046:Lawak,P1082:Populasyon |section= |min_section= |sort=P635 |links=text |thumb= |autolist= |references=all |summary=itemnumber }} {| class='wikitable sortable' ! ISTAT ! Comune ! Lawak ! Populasyon |- | 042001 | Agugliano | 21.89 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4799<ref name="ref_204c1ab4d1a0f46b14b968d13f576127fa86a9e41d1d0ba263037aad950e7ebb">{{Cite web |url=http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |title=Archive copy |access-date=2020-10-03 |archive-date=2019-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630220127/http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |url-status=dead }}</ref> |- | 042002 | Ancona | 124.84 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 98356<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042003 | Arcevia | 128.33 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4231<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042004 | Barbara | 11.04 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1271<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042005 | Belvedere Ostrense | 29.45 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2093<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042006 | Camerano | 20 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 7084<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042007 | Camerata Picena | 11.89 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2486<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042008 | Castelbellino | 6.05 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4919<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042010 | Castelfidardo | 33.39 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 18419<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042011 | Castelleone di Suasa | 15.92 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1542<ref name="ref_bec4adcf2cd30585ec09316adfc23e7d8417379dd3598c38143d1f74b8522776">https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=it</ref> |- | 042012 | Castelplanio | 15.32 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3531<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042013 | Cerreto d'Esi | 16.91 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3374<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042014 | Chiaravalle | 17.6 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 14289<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042015 | Corinaldo | 49.28 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4767<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042016 | Cupramontana | 27.4 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4364<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042017 | Fabriano | 272.08 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 28918<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042018 | Falconara Marittima | 25.82 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 25530<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042019 | Filottrano | 71.2 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 8917<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042020 | Genga | 73.16 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1682<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042021 | Jesi | 108.9 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 39137<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042022 | Loreto | 17.9 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 12899<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042023 | Maiolati Spontini | 21.49 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 5986<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042024 | Mergo | 7.28 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 996<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042025 | Monsano | 14.66 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3289<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042026 | Montecarotto | 24.39 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1836<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042027 | Montemarciano | 22.31 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 9762<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042029 | Monte Roberto | 13.51 km²<br/>13.57 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3027<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042030 | Monte San Vito | 21.81 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 6704<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042031 | Morro d'Alba | 19.46 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1798<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042032 | Numana | 10.94 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3741<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042033 | Offagna | 10.63 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2047<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042034 | Osimo | 106.74 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 34687<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042035 | Ostra | 47.25 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 6282<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042036 | Ostra Vetere | 30.02 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3110<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042037 | Poggio San Marcello | 13.36 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 672<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042038 | Polverigi | 24.98 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4582<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042040 | Rosora | 9.41 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1818<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042041 | San Marcello | 25.78 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1996<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042042 | San Paolo di Jesi | 10.11 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 894<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042043 | Santa Maria Nuova | 18.29 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3942<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042044 | Sassoferrato | 137.23 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 6841<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042045 | Senigallia | 117.77 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 43863<ref name="ref_aa8afab87dbbab39c6dd94127b193dec575be4ca25f33708513d65a8dc0489b5">https://demo.istat.it/app/?i=P02&l=it</ref> |- | 042046 | Serra de' Conti | 24.54 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3559<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042047 | Serra San Quirico | 49.33 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2540<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042048 | Sirolo | 16.68 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4097<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042049 | Staffolo | 27.5 km²<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2087<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 042050 | Trecastelli | 38.66 km² | 7500<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |} ---- &sum; 47 items. {{Wikidata list end}} == Sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya|Ancona]] 82msfw06c2ii0drbjxn0fx0cvyg44s3 0 302249 2225992 2225243 2026-09-17T16:03:38Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2225992 wikitext text/x-wiki Ang sumusunod ay talaan ng mga [[comune]] ng Lalawigan ng [[Lalawigan ng Catanzaro|Catanzaro]], [[Calabria]], sa [[Italya]]. {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q747074 . ?item wdt:P131 wd:Q16159 . } |columns=P635:ISTAT,label/it:Comune,P2046:Lawak,P1082:Populasyon |section= |min_section= |sort=P635 |links=text |thumb= |autolist= |references=all |summary=itemnumber }} {| class='wikitable sortable' ! ISTAT ! Comune ! Lawak ! Populasyon |- | 079002 | Albi | 29.64 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 790<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079003 | Amaroni | 9.88 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1660<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079004 | Amato | 20.93 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 793<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079005 | Andali | 17.87 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 637<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079007 | Argusto | 6.88 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 444<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079008 | Badolato | 37.07 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2843<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079009 | Belcastro | 53.56 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1231<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079011 | Borgia | 42.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 7158<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079012 | Botricello | 15.48 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4993<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079017 | Caraffa di Catanzaro | 24 kilometro kuwadrado<br/>25.05 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1743<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079018 | Cardinale | 30.12 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1829<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079020 | Carlopoli | 16.41 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1385<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079023 | Catanzaro | 112.72 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 84670<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079024 | Cenadi | 11.92 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 510<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079025 | Centrache | 7.96 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 342<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079027 | Cerva | 21.37 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1086<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079029 | Chiaravalle Centrale | 23.83 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 5098<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079030 | Cicala | 9.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 887<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079033 | Conflenti | 29.34 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1282<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079034 | Cortale | 30.01 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1866<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079036 | Cropani | 44.81 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4674<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079039 | Curinga | 52.53 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 6501<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079042 | Davoli | 25.03 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 5546<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079043 | Decollatura | 50.83 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2855<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079047 | Falerna | 24.04 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3786<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079048 | Feroleto Antico | 22.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1955<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079052 | Fossato Serralta | 11.85 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 558<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079055 | Gagliato | 7.04 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 432<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079056 | Gasperina | 6.78 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1884<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079058 | Gimigliano | 33.55 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2985<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079059 | Girifalco | 43.1 kilometro kuwadrado<br/>43.08 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 5495<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079060 | Gizzeria | 37.19 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 5065<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079061 | Guardavalle | 60.27 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4117<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079063 | Isca sullo Ionio | 23.56 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1441<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079065 | Jacurso | 21 kilometro kuwadrado<br/>21.2 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 549<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079068 | Magisano | 31.94 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1106<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079069 | Maida | 58.34 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4396<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079071 | Marcedusa | 15.68 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 380<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079072 | Marcellinara | 20.91 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2146<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079073 | Martirano | 14.9 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 840<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079074 | Martirano Lombardo | 19.84 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 952<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079077 | Miglierina | 13.94 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 722<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079080 | Montauro | 11.74 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1773<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079081 | Montepaone | 16.85 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 5656<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079083 | Motta Santa Lucia | 26.3 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 798<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079087 | Nocera Terinese | 46.58 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4715<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079088 | Olivadi | 7.17 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 488<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079089 | Palermiti | 18.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1057<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079092 | Pentone | 12.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1887<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079094 | Petrizzi | 21.9 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1010<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079095 | Petronà | 45.79 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2365<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079096 | Pianopoli | 24.65 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2484<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079099 | Platania | 26.84 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1973<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079108 | San Floro | 18.32 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 670<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079110 | San Mango d'Aquino | 6.89 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1442<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079114 | San Pietro a Maida | 16.45 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3772<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079115 | San Pietro Apostolo | 11.72 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1520<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079116 | San Sostene | 32.49 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1401<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079117 | Santa Caterina dello Ionio | 40.69 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1923<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079118 | Sant'Andrea Apostolo dello Ionio | 21.43 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1900<ref name="ref_4101d67916181d7a61079c5a0a35c3ac045efad5d96c3748f8b41a6437aa90b9">''[[:d:Q214195|Istat]]''</ref><br/>1872<ref name="ref_204c1ab4d1a0f46b14b968d13f576127fa86a9e41d1d0ba263037aad950e7ebb">{{Cite web |url=http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |title=Archive copy |access-date=2020-10-14 |archive-date=2019-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630220127/http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |url-status=dead }}</ref><br/>1701<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/><br/>1691<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>1759<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>1809<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836">https://www.citypopulation.de/en/italy/calabria/079__catanzaro/</ref><br/>2072<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>2329<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>2836<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>3085<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>3324<br/>4016<br/>4912<br/>5170<br/>5497<br/>4868<br/>4594<br/>4011<br/>3360<br/>3539<br/>3211 |- | 079122 | San Vito sullo Ionio | 17.17 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1613<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079123 | Satriano | 21.16 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3364<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079126 | Sellia | 12.81 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 476<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079127 | Sellia Marina | 41.46 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 7615<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079129 | Serrastretta | 41.65 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2923<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079130 | Sersale | 53.3 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4250<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079131 | Settingiano | 14.35 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3260<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079133 | Simeri Crichi | 46.74 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4722<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079134 | Sorbo San Basile | 59.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 754<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079137 | Soverato | 7.79 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 8618<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079138 | Soveria Mannelli | 20.5 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2835<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079139 | Soveria Simeri | 22.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1439<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079142 | Squillace | 34.33 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3511<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079143 | Stalettì | 12.11 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2353<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079146 | Taverna | 132.31 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2522<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079147 | Tiriolo | 29.26 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3581<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079148 | Torre di Ruggiero | 25.37 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 951<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079151 | Vallefiorita | 13.88 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1503<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079157 | Zagarise | 49.33 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1425<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079160 | Lamezia Terme | 162.43 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 67026<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |} ---- &sum; 80 items. {{Wikidata list end}} == Sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya|Catanzaro]] g3hf12movad4ebv5fk5v892w38fbrqr 0 303869 2225938 2213667 2026-09-17T14:02:22Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2225938 wikitext text/x-wiki {{Ancient monuments in Rome|name=Circus Maximus|label_name=Circus Maximus|image_name=CircusMaximusSO.jpg|caption=Tanaw ng pook ng Cricus mula sa timog-silangan. Ang tore sa harap ay bahagi ng medyebal na muog.<ref name="auto">{{harvnb|Humphrey|1986|p=57}}</ref>|coordinates={{coord|41.8859|12.4857|type:landmark_region:IT|display=inline}}|location=''[[Regio XI Circus Maximus]]''|date=panahon ng Lumang Kaharian|builder=|type=[[Sirko (gusali)|Sirko]]|wiki articles=}} Ang '''Sirko Maximo''' o '''Circus Maximus''' ([[Wikang Latin|Latin]] para sa pinakadakila o pinakamalaking sirko; [[Wikang Italyano|Italyano]]: '''Circo Massimo)''' ay isang [[sinaunang Roma]]nong [[estadyo]]ng [[Karera ng karo|pangkarera ng karo]] at malawakang pinagdadausan ng libangan sa [[Roma]], [[Italya]]. Sa agwat sa pagitan ng mga burol ng [[Burol Aventino|Aventino]] at [[Burol Palatino|Palatino]], ito ang una at pinakamalaking estadyo sa [[sinaunang Roma]] at sa kalaunan ng [[Imperyong Romano|Imperyo]]. Ito ay may habang {{Convert|621|m|ft}} at may lapad na {{Convert|118|m|ft}} at kayang magpapasok ng higit sa 150,000 mga manonood.<ref>This is a modern recalculation of the [[seating capacity]] at the Circus, a substantial downward revision of [[Pliny the Elder]]'s estimate of 250,000. For discussion see {{harvnb|Humphrey|1986|p=126}}</ref> Sa ganap nitong porma, naging modelo ito para sa mga [[Sirko (gusali)|sirko]] sa buong Imperyong Romano. Ang pook ay isa nang [[Urbanong parke|pampublikong parke]]. == Mga sanggunian == <references /> == Karagdagang pagbabasa == * Humphrey, John H. (1986). Roman Circuses: Arenas for Chariot Racing. University of California Press. ISBN 978-0-520-04921-5.CS1 maint: ref=harv (link) == Mga panlabas na link == ( https://www.youtube.com/watch?v=t8Thra4T80c)- AP Archive. Video ng mga pagdiriwang matapos magwagi ang Italya sa 2006 World Cup Finals sa Alemanya. http://www.aparchive.com/metadata/youtube/c195a43af063a416da53a7ec15430ef2 . * [http://www.italyrome.info/circomassimo/circo-massimo-3d-eng.php Muling pagtatayo ng Virtual 3D ng Roman Forum]{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - [http://www.italyrome.info/ www.italyrome.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190301172314/http://www.italyrome.info/ |date=2019-03-01 }} * [http://penelope.uchicago.edu/~grout/encyclopaedia_romana/circusmaximus/circusmaximus.html James Grout: ''Circus Maximus'', bahagi ng Encyclopædia Romana] {{commons-inline|Circus Maximus}} * Mataas na resolusyon na 360 ° Mga Panoramas at Mga Larawan ng [https://mcid.mcah.columbia.edu/art-atlas/ancient-and-early-christian-sites-rome/circus-maximus Circus Maximus | Art Atlas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201201183447/https://mcid.mcah.columbia.edu/art-atlas/ancient-and-early-christian-sites-rome/circus-maximus |date=2020-12-01 }} ft7h8085q04doz9vsn013gw2zr05788 0 304566 2226094 2083375 2026-09-18T06:05:39Z Ryomaandres 8044 2226094 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->|name=Kalakhang Lungsod ng Napoles|population_footnotes=|government_footnotes=|leader_party=|leader_title=Kalakhang Alkalde|leader_name=[[Luigi de Magistris (politiko)|Luigi de Magistris]]|unit_pref=Metric<!-- or US or UK -->|area_footnotes=|area_total_km2=1171|elevation_footnotes=|elevation_m=|population_total=3128700 (4500000)|parts_style=para|population_as_of=2014|population_density_km2=auto|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+1|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+2|blank_name_sec1=[[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]]|blank_info_sec1=263 <ref>[http://www.istat.it/it/archivio/145343 codes of metropolitan cities from January 2015] - istat.it</ref>|website={{URL|http://www.cittametropolitana.na.it/}}|p1=92|parts_type=[[Comune|Comuni]]|native_name=|image_map=|native_name_lang=it<!-- ISO 639-2 code e.g. "it" for Italian -->|settlement_type=[[Mga kalakhang lungsod ng Italya|Kalakhang Lungsod]]|image_skyline=Isla de Isquia Bahía de Nápoles y Vesubio.jpg|image_alt=|image_caption=Tanaw mula sa langit ng Kalakhang Lungsod ng [[Napoles]]|image_flag=|flag_alt=|image_shield=Provincia di Napoli-Stemma.svg|shield_alt=|map_alt=|seat=[[Naples]]|map_caption=|coordinates=|coordinates_footnotes=|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Italy}}|subdivision_type1=Region|subdivision_name1=[[Campania]]|established_title=Established|established_date=1 Enero 2015|seat_type=Capital(s)|footnotes=}} Ang '''Kalakhang Lungsod ng Napoles''' ([[Wikang Italyano|Italyano]]: ''Città metropolitana di Napoli'') ay isang [[Mga kalakhang lungsod ng Italya|Italyanong Kalakhang Lungsod]] sa rehiyon ng [[Campania]], na itinatag noong Enero 1, 2015. Ang [[Kabisera|kabeserang lungsod]] nito ay ang [[Napoles]]; sa loob ng lungsod ay mayroong ''[[Listahan ng mga komyun ng Lungsod ng Napoli ng Metropolitan|92 comune (munisipalidad)]].<ref>{{cite news|last1=Craveri|first1=Pietro|title=Città metropolitana, lo statuto è di là da venire|url=http://corrieredelmezzogiorno.corriere.it/napoli/politica/15_febbraio_17/citta-metropolitana-statuto-la-venire-453905a2-b6c4-11e4-8797-257c43d66444.shtml|accessdate=25 February 2015|date=February 17, 2015}}</ref><ref>[http://www.upinet.it/indicatore.asp?id_statistiche=6 Upinet.it] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070807094512/http://www.upinet.it/indicatore.asp?id_statistiche=6|date=2007-08-07}}</ref>'' Ito ay unang nilikha ng [[Mga kalakhang lungsod ng Italya|reporma ng mga lokal na awtoridad (Batas 142/1990)]] at itinatag ng Batas 56/2014, kung kaya pinalitan ang [[Lalawigan ng Napoles]] noong 2015. Ang Kalakhang Lungsod ng Napoles ay pinamumunuan ng Kalakhang Alkalde (Sindaco metropolitano) at ng Kalakhang Konseho (Consiglio metropolitano). Mula noong Enero 1, 2015, ang pinuno nito ay si [[Luigi de Magistris (politiko)|Luigi de Magistris]], bilang alkalde ng kabesera ng lungsod. == Demograpiko at teritoryo == [[Talaksan:Map_of_Metropolitan_City_of_Naples_(region_Campania,_Italy).svg|link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/Map_of_Metropolitan_City_of_Naples_%28region_Campania%2C_Italy%29.svg/250px-Map_of_Metropolitan_City_of_Naples_%28region_Campania%2C_Italy%29.svg.png|left|thumb|250x250px|Lokasyon ng Kalakhang Lungsod sa rehiyon ng [[Campania]]]] {{Pangunahin|Kalakhang pook ng Napoles}}Ang lungsod ay ika-96 sa 110 Italyano na mga lalawigan at kalakhang lungsod ayon sa kalupaan, na may isang lugar (1,171&nbsp;km ² kabilang ang mga isla) na mas maliit kaysa sa kaibuturan ng ''comune'' ng [[Roma]] (1,287&nbsp;km²).<ref>[http://www.napoliassise.it/bollettini/bollettinonovembre212007.pdf The metropolitan city is an historic challenge ''(page 16)'']</ref> Ang Naples ay gayunpaman, ang [[Talaan ng mga lungsod sa Italya|ikatlong pinakamalaking kalakhang lungsod sa Italya ayon sa populasyon]], na ginagawa itong isa sa mga lugar na may pinakamakapal na populasyon sa Europa; kabilang din sa kalakhang rehiyon ang munisipalidad ng [[Casavatore]], ang pinakamataas na densidad na munisipalidad sa Italya (sa 12,000 naninirahan/km²). Bagaman naglalaman ito ng higit sa kalahati ng populasyon ng Campania, sinasakop lamang nito ang 8.6% ng kalupaan ng Campania (13,590&nbsp;km²), na lumilikha ng isang malakas na demograpiko at hindi balanseng teritoryal sa iba pang apat na lalawigan sa [[Campania]]. == Tingnan din == * [[Talaan ng mga munisipalidad ng Kalakhang Lungsod ng Napoles]] ==Mga sanggunian== <references /> == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.cittametropolitana.na.it}} {{Kalakhang Lungsod ng Napoles}} [[Kategorya:Napoles]] tfshhb7ot4r1275cu6i3zupx8c9vbt2 0 305171 2226108 2221351 2026-09-18T09:54:56Z ~2026-50389-92 166450 2226108 wikitext text/x-wiki {{Infobox tropical cyclone season | Basin = WPac | Year = 2021 | First storm formed = 19 Enero 2021 – Auring (Dujuan) | Last storm dissipated = 22 Disyembre 2021 – Odette (Rai) | Track = 2021 Pacific typhoon season summary.png | Strongest storm name = [[Super Bagyong Bising|Bising (''Surigae'')]] | Strongest storm pressure = 895 | Strongest storm winds = 120 | Average wind speed = | Total depressions = 41 | Total storms = 22 | Total hurricanes = 9 | Total intense = 5 (hindi opisyal) | Fatalities = 554 | Damages = 16.49 | Damagespost = PHP523.7 milyon | five seasons = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2019|2019]], [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2020|2020]], '''2021''', [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022|2022]], ''[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2023|2023]]'' <!-- TANGGALIN KAPAG MAY ARTIKULO NA. |Atlantic season=2021 Atlantic hurricane season |East Pacific season=2021 Pacific hurricane season |North Indian season=2021 North Indian Ocean cyclone season -->}} Ang '''panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2021''' ay ang panahon ng bagyo na taunang nagaganap sa hilagang-kanlurang bahagi ng [[Karagatang Pasipiko]]. Bagamat taunan, nagiging aktibo ito pagsapit ng buwan ng Mayo. Limitado ang artikulong ito sa Karagatang Pasipikong nasa hilaga ng [[ekwador]] sa pagitan ng 100° silangan at ika-180 meridyan. Sa loob ng bahaging ito ng Pasipiko, may dalawang pangunahing ahensiyang nagpapangalan sa mga bagyo na nagiging dahilan para magkaroon ng dalawang pangalan ang iisang bagyo. Papangalanan ng [[Japan Meteorological Agency|Ahensiyang Pampanahon ng Hapon]] (''Japan Meteorological Agency'', JMA) ang isang sama ng panahon kung ito ay may 10-minutong napapanatiling bilis ng hangin na hindi bababa sa 65 kilometro kada oras (40 milya kada oras) saanman sa nasasakupang lugar, samantalang pinapangalanan naman ng [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko, at Astronomiko]] (PAGASA) ang mga dumadaan na bagyo o nagiging depresyong tropikal (''tropical depression'') sa loob ng kanilang lugar ng responsibilidad sa pagitan ng 135° sa silangan hanggang 115° sa silangan at sa pagitan ng 5° hilaga hanggang 25° hilaga kahit na wala pang binibigay na pangalan ang JMA. Ang mga minamanmanan na depresyon ng Joint Typhoon Warning Center (JTWC) ng [[Estados Unidos]] ay binibigyan ng isang numero at hulaping "W." ==Pagtataya== {| class="wikitable" !Mga petsa ng pagtataya !Ahensiya !Sakop !Sistema ! colspan="2" |{{Abbr|Sang.|sanggunian}} |- | rowspan="2" |27 Disyembre 2020 | rowspan="2" |PAGASA |Enero-Marso |0-3 bagyo | colspan="2" |<ref name="PAG 1">{{cite report|title=131st Climate Forum Climate Outlook January–June 2021|type=Pagtataya sa Klima|url=http://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/climps/climateforum/climateoutlook.pdf|publisher=Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration|date=27 Disyembre 2020|access-date=22 Enero 2021|trans-title=Ika-131 Porum sa Klima Pagtataya sa Klima Enero-Hunyo 2021|language=en|archive-date=16 Hulyo 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716173609/https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/climps/climateforum/climateoutlook.pdf|url-status=dead}}</ref> |- |Abril-Hunyo |1-4 na bagyo | colspan="2" |<ref name="PAG 1" /> |- ! Panahon ng 2021!! Ahensiya !! Bagyo !! Mahinang bagyo !! Matinding bagyo !!{{Abbr|Sang.|sanggunian}} |- |- |'''Aktwal na aktibidad''' |JMA |2 |0 |0 | |- |'''Aktwal na aktibidad''' |JTWC |1 |1 |0 | |- |'''Aktwal na aktibidad''' |PAGASA |1 |1 |0 | |- |} Taon-taon naglalabas ang iba't ibang mga ahensiyang pampanahon ng maraming bansa ng kani-kanilang mga pagtataya patungkol sa kung ilan ang mabubuong bagyo sa isang panahon, o di kaya'y ilang bagyo ang makakaapekto sa isang partikular na bansa o rehiyon. Kasama sa mga ahensiyang ito ay ang Konsorsyo sa Peligro ng Bagyo (''Tropical Storm Risk Consortium'') ng University College London, ang [[PAGASA]] ng Pilipinas, at ang Kawanihang Sentral ng Panahon ng [[Taiwan]]. Unang naglabas ang PAGASA ng kanilang pagtataya noong 27 Disyembre 2020 sa kanilang buwanang pagtataya sa klima ng panahon para sa unang kalahati ng 2021. Sa ulat na ito, tinatayang nasa 0-3 bagyo ang mabubuo o papasok sa [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas]] sa pagitan ng mga buwan ng Enero hanggang Marso, habang 1-4 na bagyo naman ang inaasahang papasok o mabubuo sa pagitan ng Abril hanggang Hunyo. Dagdag pa nila, maaaring magpatuloy pa rin ang kasalukuyang La Niña hanggang sa pagtatapos ng unang kaapat ng 2021.<ref name="PAG 1" /> ==Buod== {{Refimprove|date= December 2021}} <!--{{center|<timeline> ImageSize = width:1030 height:280 PlotArea = top:10 bottom:80 right:20 left:20 Legend = columns:2 left:30 top:58 columnwidth:270 AlignBars = early DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/01/2021 till:01/06/2021 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMinor = grid:black unit:month increment:1 start:01/01/2021 Colors = id:canvas value:gray(0.88) id:GP value:red id:TD value:rgb(0.38,0.73,1) legend:Depresyon_=_≤62_km/h_(≤39_mph) id:TS value:rgb(0,0.98,0.96) legend:Bagyo_=_63-88_km/h_(39-54_mph) id:ST value:rgb(0.80,1,1) legend:Malubhang_bagyo_=_89-117_km/h_(55-73_mph) id:TY value:rgb(0.99,0.69,0.6) legend:Matinding_bagyo_=_≥118_km/h_(≥74_mph) Backgroundcolors = canvas:canvas BarData = barset:Hurricane bar:month PlotData = barset:Hurricane width:10 align:left fontsize:S shift:(4,-4) anchor:till from:16/02/2021 till:22/02/2021 color:TS text:"[[Bagyong Auring (2021)|Auring]]" from:12/04/2021 till:31/12/2021 color:STY text: "Bising" bar:Month width:5 align:center fontsize:S shift:(0,-20) anchor:middle color:canvas from:01/01/2021 till:01/02/2021 text:Enero from:01/02/2021 till:01/03/2021 text:Pebrero from:01/03/2021 till:01/04/2021 text:Marso from:01/04/2021 till:01/05/2021 text:Abril from:01/06/2021 till:01/07/2021 text:Mayo from:01/07/2021 till:01/08/2021 text:Hunyo from:01/08/2021 till:01/09/2021 text:Hulyo from:01/09/2021 till:01/10/2021 text:Agosto from:01/10/2021 till:01/11/2021 text:Sityembre from:01/11/2021 till:01/12/2021 text:Oktubre from:01/12/2021 till:01/13/2021 text:Nobyembre from:01/13/2021 till:01/14/2021 text:Disyembre </timeline>}}--> {{small|'''Paalala:''' Ginagamit sa ''timeline'' na ito ang mga pangalang binigay ng PAGASA, kung saan makikita sa loob ng mga panaklong ang pangalang internasyonal nito. Para naman sa mga bagyong may isang pangalan lamang, ginagamit ang pangalan ng PAGASA kung may binigay ito, kundi gagamitin ang pangalang internasyonal nito, una JMA bago ang JTWC.}} Tahimik ang buwan ng Enero sa pangkalahatan. Nagkaroon lamang ng isang mahinang depresyon na tumama sa Pilipinas na gumawa ng maliit na pinsala. Gayunpaman, pagsapit ng Pebrero, nabuo ang unang bagyong napangalanan sa panahong ito, si [[Bagyong Auring (2021)|Bagyong Auring]] (''Dujuan''). Mahina lamang ito, ngunit nagdulot ito ng mga pagbaha sa rehiyon ng Caraga at Davao, gayundin sa maraming lugar sa Kabisayaan noong ika-22&nbsp;ng Pebrero. Nalusaw din si Auring nung ding araw na iyon. ==Mga sistema== ===Nasa loob ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas=== ====1. Bagyong Auring (''Dujuan'')==== {{See|Bagyong Auring (2021)}}{{Infobox hurricane | Name = Bagyong Auring {{small|(''Dujuan'')}} | Basin = WPac | image = Dujuan 2021-02-19 0435Z.jpg | track = Dujuan 2021 track.png | formed = Pebrero 16 | Dissipated = Pebrero 22 | 10-min winds = 40 | 1-min winds = 45 | gusts = 60 | Pressure = 996 | Fatalities = 1 | Damages = ''di-alam'' | Areas = [[Pilipinas]], [[Palau]] }}Noong 8:00 n.g. ng ika-16&nbsp;ng Pebrero, iniulat ng JMA na may nabuong isang depresyon.<ref>{{Cite web|url=https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/ww/wwjp25.rjtd..txt|title=WWJP25 RJTD 161200|website=Japan Meteorological Agency|date=16 Pebrero 2021|access-date=18 Pebrero 2021}}</ref> Kalaunan, naglabas ng Babala sa Pamumuo ng Bagyo ang JTWC.<ref>{{Cite web|url=https://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp9121web.txt|title=Tropical Cyclone Formation Alert (Invest 91W)|website=Joint Typhoon Warning Center|date=16 Pebrero 2021|access-date=18 Pebrero 2021|archive-url=https://archive.today/20210216212851/https://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp9121web.txt|archive-date=2021-02-16|trans-title=Babala sa Pamumuo ng Bagyo (Invest 91W)|language=en|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20210216212851/https://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp9121web.txt |date=16 Pebrero 2021 }}</ref> Bago magpalit ng araw, idineklara na itong depresyon ng PAGASA, at nagsimulang magbigay ng mga babala para sa depresyon.<ref>{{Cite PAGASA|date=16 Pebrero 2021|type=tca|no=1|category=TD|url=http://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/tca/TCA%231.pdf|archive-url=https://archive.org/download/pagasa-21-TC01/PAGASA_21-TC01_Auring_TCA%2301.pdf|access-date=18 Pebrero 2021}}</ref> Noong 8:00 n.u. kinabukasan, pumasok sa [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas]] ang sistema; dahil rito, pinangalanan ito ng PAGASA bilang si "Auring," ang unang bagyong pumasok sa Pilipinas sa taong 2021.<ref>{{Cite PAGASA|date=17 Pebrero 2021|name=Auring|type=swb|no=1|category=TD|url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/bulletin_auring.pdf|archive-url=https://archive.org/download/pagasa-21-TC01/PAGASA_21-TC01_Auring_SWB%2301.pdf|access-date=18 Pebrero 2021}}</ref> Hapon ng araw na iyon, itinaas ng JTWC ang antas nito bilang isang depresyon, at binigay ang pangalang ''01W''.<ref>{{Cite JTWC|date=2021-02-17|type=warn|category=TD|designation=01W|no=1|name=One|url=https://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp0121web.txt|archive-url=https://wiki.chlod.net/jtwc/text/2021-02-17-0810-wp0121web.txt}}</ref> Noong ika-18&nbsp;ng Pebrero, parehong itinaas ng JTWC at ng PAGASA ang antas nito bilang isang ganap na bagyo.<ref>{{Cite JTWC|date=2020-02-18|type=warn|category=TS|designation=01W|no=4|name=One|url=https://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp0121web.txt|archive-url=https://wiki.chlod.net/jtwc/text/2021-02-18-0200-wp0121web.txt}}</ref><ref name=":0">{{Cite PAGASA|date=2021-02-18|name=Auring|type=swb|no=3|category=TS|url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/bulletin_auring.pdf|archive-url=https://archive.org/download/pagasa-21-TC01/PAGASA_21-TC01_Auring_SWB%2303.pdf}}</ref> Agad ding itinaas ng JMA ang antas nito bilang isang ganap na bagyo, at pinangalanang ''Dujuan''.<ref>{{Cite web|date=18 Pebrero 2021|title=Tropical Cyclone Information|url=https://www.jma.go.jp/en/typh/2101.html|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20210218070221/https://www.jma.go.jp/en/typh/2101.html|archive-date=2021-02-18|access-date=19 Pebrero 2021|website=[[Japan Meteorological Agency]]|language=en|trans-title=Impormasyon sa Bagyo}}</ref> Itinaas pa nang husto ng PAGASA ang antas nito bilang isang malubhang bagyo noong 19 Pebrero 2021;<ref>{{Cite PAGASA|date=19 Pebrero 2021|name=Auring|intl_name=Dujuan|type=swb|no=6|category=STS|url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/bulletin/SWB%236_auring.pdf|archive-url=https://archive.org/download/pagasa-21-TC01/PAGASA_21-TC01_Auring_SWB%2306.pdf|access-date=19 Pebrero 2021}}</ref> gayunpaman, ibinaba agad ito sa dati nitong antas makalipas lamang ng anim na oras.<ref>{{Cite PAGASA|date=2021-02-19|name=Auring|intl_name=Dujuan|type=swb|no=6|category=STS|url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/bulletin/SWB%236_auring.pdf|archive-url=https://archive.org/download/pagasa-21-TC01/PAGASA_21-TC01_Auring_SWB%2306.pdf}}</ref><ref>{{Cite PAGASA|date=2021-02-19|name=Auring|intl_name=Dujuan|type=swb|no=7|category=TS|url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/bulletin_auring.pdf|archive-url=https://archive.org/download/pagasa-21-TC01/PAGASA_21-TC01_Auring_SWB%2307.pdf}}</ref> Dahil sa di-paborableng lugar, lalo pa itong humina, kaya naman ibinaba ng JMA ang antas nito sa pagiging isang depresyon na lang.<ref>{{Cite JTWC|date=2021-02-20|type=prog|category=TD|designation=01W|no=13|name=Dujuan|url=https://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp0121prog.txt|archive-url=https://wiki.chlod.net/jtwc/prog/2021-02-20-0910-wp0121prog.txt}}</ref> Kinabukasan, bahagyang lumakas si Auring dahil sa pagpaborable ng mga kondisyon. Dahil rito, muling itinaas ng JTWC ang antas nito bilang isang ganap na bagyo.<ref>{{Cite JTWC|date=2021-02-21|type=prog|category=TS|designation=01W|no=17|name=Dujuan|url=https://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp0121prog.txt|archive-url=https://wiki.chlod.net/jtwc/prog/2021-02-21-0830-wp0121prog.txt}}</ref> Gayunpaman, bago tumama sa kalupaan si Auring, humina ito, na nagbigay-daan sa mga ahensiya na ibaba muli ito sa pagiging depresyon.<ref name=":02">{{Cite web|date=2021-02-22|title=Tropical Cyclone Information|url=https://www.jma.go.jp/en/typh/2101.html|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20210222005526/https://www.jma.go.jp/en/typh/2101.html|archive-date=2021-02-22|access-date=2021-02-22|website=[[Japan Meteorological Agency]]}}</ref><ref>{{Cite JTWC|date=2021-02-22|type=prog|category=TD|designation=01W|no=19|name=Dujuan|url=https://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp0121prog.txt|archive-url=https://wiki.chlod.net/jtwc/prog/2021-02-21-2140-wp0121prog.txt}}</ref><ref>{{Cite PAGASA|date=2021-02-21|name=Auring|intl_name=Dujuan|type=swb|no=19|category=TD|url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/bulletin/SWB%2319_auring.pdf|archive-url=https://archive.org/download/pagasa-21-TC01/PAGASA_21-TC01_Auring_SWB%2319.pdf}}</ref> Tumama sa isla ng Batag sa bayan ng [[Laoang]], [[Hilagang Samar]] ang mata ng bagyo noong 9:00&nbsp;ng umaga noong ika-22&nbsp;ng Pebrero.<ref>{{Cite PAGASA|date=2021-02-21|name=Auring|intl_name=Dujuan|type=swb|no=23|category=TD|url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/bulletin/SWB%2323_auring.pdf|archive-url=https://archive.org/download/pagasa-21-TC01/PAGASA_21-TC01_Auring_SWB%2323.pdf}}</ref> Bago ito dumaan sa [[Rapu-Rapu|kapuluan ng Rapu-Rapu]] sa [[Albay]], ibinaba pa nang husto ng PAGASA ang antas nito bilang isang ''low-pressure area'' na lamang.<ref>{{Cite PAGASA|date=2021-02-22|name=Auring|intl_name=Dujuan|type=swb|no=24|category=LPA|url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/bulletin/SWB%2324%28Final%29_auring.pdf|archive-url=https://archive.org/download/pagasa-21-TC01/PAGASA_21-TC01_Auring_SWB%2324-FINAL.pdf}}</ref> Nalusaw ito nung ding araw na iyon.<ref>{{Cite web|date=23 Pebrero 2021|title=Weather Maps|url=https://www.jma.go.jp/en/g3/|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20210223022606/https://www.jma.go.jp/en/g3/|archive-date=2021-02-23|access-date=24 Pebrero 2021|website=[[Japan Meteorological Agency]]|trans-title=Mapa ng Panahon|language=en}}</ref> Bilang paghahanda sa bagyo, itinaas ng [[PAGASA]] ang Babala sa Bagyo Blg. 1 sa ilang lugar sa silangang bahagi ng [[Mindanao]] noong ika-19&nbsp;ng Pebrero.<ref name=":83">{{Cite PAGASA|date=19 Pebrero 2021|name=Auring|intl_name=Dujuan|type=swb|no=5|category=TS|url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/bulletin/SWB%235_auring.pdf|archive-url=https://archive.org/download/pagasa-21-TC01/PAGASA_21-TC01_Auring_SWB%2305.pdf}}</ref><ref>{{Cite web|title=Storm Signal No. 1 up in four Mindanao areas as Auring remains stationary over Philippine Sea|url=https://cnnphilippines.com/news/2021/2/19/tropical-storm-auring-weather-updates.html|access-date=19 Pebrero 2021|website=CNN Philippines|language=en|trans-title=Babala sa Bagyo Blg. 1, nakataas sa apat na lugar sa Mindanao habang nananatili si Auring sa kanyang posisyon sa Dagat Pilipinas|archive-date=18 Pebrero 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218215452/https://cnnphilippines.com/news/2021/2/19/tropical-storm-auring-weather-updates.html|url-status=dead}}</ref> Lumawak pa ang mga babala kalaunan, at nasama rin ang ilang bahagi ng [[Kabisayaan]].<ref name=":73">{{Cite PAGASA|date=19 Pebrero 2021|name=Auring|intl_name=Dujuan|type=swb|no=7|category=TS|url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/bulletin/SWB%237_auring.pdf|archive-url=https://archive.org/download/pagasa-21-TC01/PAGASA_21-TC01_Auring_SWB%2307.pdf|access-date=24 Pebrero 2021}}</ref> Samantala, nang lumakas panandalian noong ika-21&nbsp;ng Pebrero si Auring, itinaas ang Babala sa Bagyo Blg. 2.<ref>{{Cite PAGASA|date=21 Pebrero 2021|name=Auring|intl_name=Dujuan|type=swb|no=18|category=TS|url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/bulletin/SWB%2318_auring.pdf|archive-url=https://archive.org/download/pagasa-21-TC01/PAGASA_21-TC01_Auring_SWB%2318.pdf|access-date=24 Pebrero 2021}}</ref> Ibinaba rin ito ilang oras pagkatapos, nang humina si Auring.<ref>{{Cite PAGASA|date=21 Pebrero 2021|name=Auring|intl_name=Dujuan|type=swb|no=19|category=TS|url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/bulletin/SWB%2319_auring.pdf|archive-url=https://archive.org/download/pagasa-21-TC01/PAGASA_21-TC01_Auring_SWB%2319.pdf|access-date=24 Pebrero 2021}}</ref> Sinuspinde naman ang pasok sa mga paaralan at opisina ng gobyerno sa [[Romblon]], lungsod ng [[Tacloban]], at [[Negros Oriental]], gayundin sa ilang bahagi ng [[Cebu]], [[Leyte]], [[Davao de Oro]], at [[Surigao del Sur]].<ref name="DujuanNDRRMC-43">{{Cite web|date=2021-02-22|title=Sitrep No. 04 re Preparedness Measures and Effects of Severe Tropical Storm "AURING"|url=https://ndrrmc.gov.ph/attachments/article/4144/SitRep_No_04_TC_AURING_2021_Update.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223011006/https://ndrrmc.gov.ph/attachments/article/4144/SitRep_No_04_TC_AURING_2021_Update.pdf|archive-date=2021-02-23|access-date=2021-02-23|website=[[NDRRMC]]|language=en|trans-title=Sitrep Blg. 04 re Paghahanda at Epekto ng Bagyong "AURING"}}</ref> Bagamat mahina, nagdulot ang bagyo ng pagbaha sa Kabisayaan at Mindanao, lalo na sa lungsod ng [[Tandag]], [[Surigao del Sur]]. Ayon sa [[NDRRMC]], di bababa sa 121,000 katao ang naapektuhan ng bagyo. Maraming lipad ng eroplano at biyahe ng barko ang nakansela dahil sa sama ng panahon.<ref name="DujuanNDRRMC-4">{{Cite web|date=2021-02-22|title=Sitrep No. 04 re Preparedness Measures and Effects of Severe Tropical Storm "AURING"|url=https://ndrrmc.gov.ph/attachments/article/4144/SitRep_No_04_TC_AURING_2021_Update.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223011006/https://ndrrmc.gov.ph/attachments/article/4144/SitRep_No_04_TC_AURING_2021_Update.pdf|archive-date=2021-02-23|access-date=2021-02-23|website=[[NDRRMC]]|language=en|trans-title=Sitrep Blg. 04 re Paghahanda at Epekto ng Bagyong "AURING"}}</ref><ref name="DujuanNDRRMC-5">{{Cite web|date=22 Pebrero 2021|title=Sitrep No. 05 re Preparedness Measures and Effects of Severe Tropical Storm "AURING"|url=https://ndrrmc.gov.ph/attachments/article/4144/SitRep_No_5_TC_Auring_2021_Update.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223144851/https://ndrrmc.gov.ph/attachments/article/4144/SitRep_No_5_TC_Auring_2021_Update.pdf|archive-date=23 Pebrero 2021|access-date=24 Pebrero 2021|website=[[NDRRMC]]|trans-title=Sitrep Blg. 05 re Paghahanda at Epekto ng Bagyong "AURING"|language=en}}</ref> Isa ang naiulat na namatay, habang dalawa naman ang nawawala.<ref name="DujuanDeaths">{{Cite web|title=Auring leaves 1 dead, 2 missing in Caraga|url=https://www.cnnphilippines.com/regional/2021/2/23/Auring-dead-missing-NDRRMC.html|access-date=24 Pebrero 2021|website=CNN Philippines|language=en|trans-title=Nag-iwan ng 1 patay, 2 nawawala sa Caraga si Auring|archive-date=23 Pebrero 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223035929/https://cnnphilippines.com/regional/2021/2/23/Auring-dead-missing-NDRRMC.html|url-status=dead}}</ref> {{clear}} ==== 2. Super Bagyong Bising (''Surigae'') ==== {{See|Super Bagyong Bising}}{{Infobox hurricane | name = Super Bagyong Bising {{small|(''Surigae'')}} | Basin = WPac | Formed = Abril 12 | Dissipated = Abril 24 | image = Surigae 2021-04-17 1655Z.jpg | track = Surigae 2021 track.png | 10-min winds = 120 | 1-min winds = 165 | Pressure = 895 | affected = [[Mikronesya (bansa)|Mikronesya]], [[Palau]] }} Noong ika-12&nbsp;ng Abril, naging isang depresyon ang ''low-pressure area'' na unang nabuo malapit sa timog ng "Woleai", [[Mikronesya (bansa)|Mikronesya]].<ref>{{cite web|title=WWJP27 RJTD 120000|url=https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/ww/wwjp27.rjtd..txt|publisher=Japan Meteorological Agency|access-date=15 Abril 2021|archive-url=https://archive.today/20210412084158/https://www.wis-jma.go.jp/d/o/RJTD/Alphanumeric/Warning/Warnings_and_weather_summary/20210412/000000/A_WWJP27RJTD120000_C_RJTD_20210412023019_62.txt|archive-date=2021-04-12|date=12 Abril 2021|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=WWJP27 RJTD 120600|url=https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/ww/wwjp27.rjtd..txt|publisher=Japan Meteorological Agency|access-date=15 Abril 2021|archive-url=https://archive.today/20210412084148/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/ww/wwjp27.rjtd..txt|archive-date=2021-04-12|date=12 Abril 2021|url-status=live}}</ref> Ilang oras pagkatapos, naglabas ng mga babala ang JTWC at ang PAGASA.<ref>{{Cite JTWC|date=12 Abril 2021|type=tcfa|designation=94W|url=https://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp9421web.txt|archive-url=https://wiki.chlod.net/jtwc/text/2021-04-12-1240-abpwweb.txt}}</ref><ref>{{Cite PAGASA|date=13 Abril 2021|type=tca|category=TD|access-date=15 Abril 2021|url=https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/tca/TCA%231.pdf|archive-url=https://archive.today/20210413094617/https://pubfiles.pagasa.dost.gov.ph/tamss/weather/tca/TCA%25231.pdf|archive-date=13 Abril 2021}}</ref> Kinabukasan, pinangalanang itong ''02W'' ng JTWC.<ref>{{Cite JTWC|date=13 Abril 2021|type=warn|category=TD|designation=02W|no=1|name=Two|url=https://www.metoc.navy.mil/jtwc/products/wp0221web.txt|archive-url=https://wiki.chlod.net/jtwc/text/2021-04-13-1350-wp0221web.txt}}</ref> Itinaas naman ng JMA ang antas nito bilang isang ganap na bagyo at pinangalanang ''Surigae'' bandang 2:00 n.u. ng ika-14&nbsp;ng Abril.<ref>{{Cite web|date=13 Abril 2021|title=Tropical Cyclone Information|url=https://www.data.jma.go.jp/multi/cyclone/cyclone_detail.html?id=60&lang=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605071835/https://www.data.jma.go.jp/multi/cyclone/cyclone_detail.html?id=60&lang=en|archive-date=2021-06-05|access-date=13 Abril 2021|website=[[Japan Meteorological Agency]]|language=en|trans-title=Impormasyon sa Bagyo}}</ref> Pagsapit ng 8:00&nbsp;ng umaga, itinaas pa ito ng JMA bilang isang malubhang bagyo.<ref>{{Cite web|date=15 Abril 2021|title=Tropical Cyclone Information|url=https://www.data.jma.go.jp/multi/cyclone/cyclone_detail.html?id=60&lang=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605071835/https://www.data.jma.go.jp/multi/cyclone/cyclone_detail.html?id=60&lang=en|archive-date=5 Hunyo 2021|access-date=15 Abril 2021|website=data.jma.go.jp|language=en|trans-title=Impormasyon sa Bagyo}}</ref> Nung ding araw na iyon, itinaas ng JTWC ang antas ng bagyo bilang isang matinding bagyo, ang kauna-unahan sa taon. Matapos itong mabigyan ng pangalan, naglabas na ng mga babala at abiso ang mga otoridad sa isla ng "Yap" sa Mikronesya, gayundin din sa mga estado ng [[Koror]] at "Kayangel" sa [[Palau]].<ref>{{Cite web|date=14 Abril 2021|title=Tropical Storm Surigae (02W) Special Advisory Number 2A|url=https://forecast.weather.gov/product.php?site=GUM&issuedby=PQ1&product=TCP&format=CI&version=18&glossary=0|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414233347/https://forecast.weather.gov/product.php?site=GUM&issuedby=PQ1&product=TCP&format=CI&version=1&glossary=0|archive-date=14 Abril 2021|website=|publisher=Weather Forecast Office for Tiyan, Guam|language=en|trans-title=Bagyong Surigae (02W) Espesyal na Abiso Bilang 2A}}</ref> Kalaunan, naglabas na rin ng mga babala at abiso sa bagyo sa [[karang]] ng "Ngulu" sa Mikronesya.<ref>{{Cite web|date=14 Abril 2021|title=Tropical Storm Surigae (02W) Special Advisory Number 6|url=https://forecast.weather.gov/product.php?site=GUM&issuedby=PQ1&product=TCP&format=CI&version=1&glossary=0|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414231829/https://forecast.weather.gov/product.php?site=GUM&issuedby=PQ1&product=TCP&format=CI&version=18&glossary=0|archive-date=2021-04-14|website=|publisher=Weather Forecast Office for Tiyan, Guam|language=en|trans-title=Bagyong Surigae (02W) Espesyal na Abiso Bilang 6|access-date=2021-04-15}}</ref> Aabot sa 30 kilometro kada oras ang bilis ng hangin na naitala sa Yap sa araw ding iyon habang dumadaan ang bagyo mula timog-kanluran.<ref>{{Cite news|last=Cappucci|first=Matthew|title=Tropical Storm Surigae to intensify into powerful Pacific typhoon, brush past Philippines|language=en-US|work=Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/weather/2021/04/14/typhoon-philippines-pacific-surigae/|access-date=15 Abril 2021|trans-title=Lalakas bilang isang napakalakas na bagyo sa Pasipiko si Bagyong Surigae, dadaplisan ang Pilipinas}}</ref> {{clear}} ====3. Bagyong Crising (''03W'')==== {{See|Bagyong Crising (2021)}} {{Infobox hurricane | name = Bagyong Crising |Basin=WPac |Formed=May 12 |Dissipated=Mayo 14 |image=03W 2021-05-13 0517Z.jpg |Track=Crising 2021 track.png |10-min winds=30 |1-min winds=35 |Pressure=1004 }} Noong Mayo 11 ang JTWC ay namataang isang namumuong sama ng panahon ito ay may layong 184 milya at 341 kilometro sa kanluran ng [[Palau]], Ang Low Pressure na ito ay namuo sa loob ng 1 araw, Mayo 12, isang araw makalipas ay naging isang ganap na bagyo (Tropikal bagyo) na pinangalanan ng [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko, at Astronomiko]] (PAGASA) na "Crising" ang ikatlong bagyo na pumasok sa [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas]] (PAR), Tinatahak ni bagyong Crising sa kategoryang Tropikal bagyo ang direksyon "kanluran-hilagang kanluran", tinumbok nito ang mga lalawigang nasa silanganin ng [[Mindanao]] ang rehiyon ng [[Caraga]] at [[Rehiyon ng Davao]], itinaas ang antas sa mga lalawigan mula #2 at #1. {{clear}} ====4. Bagyong Dante (''Choi-wan'')==== {{Infobox hurricane | name = Bagyong Dante {{small|(''Choi-wan'')}} | Basin = WPac | Formed = Mayo 29 | Dissipated = Hunyo 5 | image = Choi-wan 2021-06-01 0510Z.jpg | Track = Choi-wan 2021 track.png | 10-min winds = 40 | 1-min winds = 45 | Pressure = 998 }} Isang Low Pressure Area (LPA), ang namataan ng JMA; ang isang sirkulasyon na namataan sa bahagi ng Ngerulmud sa isla ng [[Palau]] na nasa [[Karagatang Pasipiko]], ito ay nasa layong 1,615 silangan ng [[Mindanao]] ito ay kumikilos sa direksyon: kanluran-hilagang kanluran at patuloy na tinatahak ang direksyong [[Pilipinas]] sa ika-unang linggo ng Hunyo. Ito ay papangalanang #DantePH ng [[PAGASA]] ang ika unang bagyo sa buwan ng Hunyo at ang ika apat na bagyo sa taong 2021 sa Pilipinas. Hunyo 1 nang ito ay nag-landfall sa [[Sulat, Silangang Samar]], tumawid sa [[Dagat Sibuyan]] at [[Masbate]] sa [[Cataingan]] at sa kanluran bayan ng [[Balud, Masbate]], nanatiling naka antas sa Signal #2. ang mga lalawigan ng [[Masbate]], [[Marinduque]] at [[Romblon]] habang tatawirin ang mga lalawigan sa [[Calabarzon]] hanggang maka-labas sa landmass ng [[Luzon]]. Hunyo 1&nbsp;ng gabi nang muling nag-landfall ang bagyo sa [[Romblon, Romblon]] at alas dos ng hapon Hunyo 2 sa [[Pola, Oriental Mindoro]] at maging ang lalawigan ng [[Batangas]] sa [[Tingloy]] at [[Calatagan]], Hunyo 3 nang ito'y nasa bahagi na ng [[Bagac, Bataan]] at [[Mariveles, Bataan]] habang tinatahak ang direksyong hilaga-hilagang kanluran pa tungong [[Rehiyon ng Ilokos]]. Noong Hunyo 4 si Dante ay namataan sa bahagi ng [[Dagat Luzon]] sa [[Rehiyon ng Ilokos]] tinatahak nito ang direksyong hilagang silangan na inaasahang papasok muli sa [[Philippine Area of Responsibility]] ng [[Pilipinas]] tatawirin nito ang baybayin ng [[Taiwan]] ang ang mga natitirang bahaging isla sa [[Ryukyu]] sa [[Hapon]]. Nagdulot si ''Dante'' ng mabibigat na ulan sa [[Mindanao]] maging sila ilang lalawigan sa [[Kabisayaan]] dahil sa mga through nito, 8 rito ang namatay, 2 ang sugatan at 15 ang mga nawawala, Hunyo 4 mahigit 55,226 ang mga residente na naapektuhan at 16,680 ang mga inilikas sa loob ng evacuation centers mahigit ₱68.3 milyon (US$1.43 milyon) ang napinsala ni "Dante", Mahigit ₱14.6 milyon (US$306,000) ang agrikultura ang nasira ₱53.7 milyon (US$1.12 milyon), Noong Hunyo 1 ay sinuspinde ang klase sa ilang lalawigan ng [[Davao de Oro]], [[Silangang Samar]], [[Leyte]], at [[Surigao del Sur]]. {{clear}} ====Depresyon (''91W'')==== {{Infobox hurricane |name = 91W |Basin=WPac |Formed=May 30 |Dissipated=Hunyo 3 |image= |Track=JMA TD 07 2021 track.png |10-min winds=30 |1-min winds= |Pressure=1006 }} Noong Mayo 29 ang JTWC sa TCFA ang isang namumuong sama ng panahon ay nasa layong 622 na milya at (1,152&nbsp;km; 716&nbsp;mi) sa timog silangan ng [[Guam]] malapit sa isla ng Nomoi, Ang sistema ay namuo ay nakakaranas ng mainit na temperatura sa mababang bertikal nito, Mayo 30 ang JMA ay idineklara na ang sirkulasyon isa ng ganap na Tropikal Depresyon kapag ito'y pumasok sa PAR at papangalanan ng PAGASA bilang #EmongPH. Ang ikalawang bagyo na papasok sa Pilipinas sa buwan ng Hunyo at ang ika-limang bagyong papasok sa Pilipinas sa taong 2021. {{clear}} ====7. Bagyong Emong (''07W'')==== {{Infobox hurricane |name = Bagyong Emong |Basin=WPac |Formed=Hulyo 3 |Dissipated=Hulyo 6 |image=07W 2021-07-05 0225Z.jpg |Track=Emong 2021 track.png |10-min winds=30 |1-min winds=30 |Pressure=1004 }} Noong Hulyo 2 ayon sa JTWC mayroong isang sama ng panahon sa hilagang kanluran ng [[Guam]], ay kumikilos sa direksyong Hilagang kanluran, tatahakin nito ang direksyong [[Taiwan]]-[[Tsina]] sa mga susunod na araw. Ang antisipasyong sistema, ay nakataas sa Signal#1 sa [[Lambak ng Cagayan]] sa [[Batanes]] at ilang isla sa lalawigan ng [[Cagayan]]. Sa Pilipinas habang tropikal depresyon si Emong ay nakaantas ang Public Storm Warning Signal #1 sa lalawigan ng [[Batanes]] at hilagang bahagi ng [[Cagayan]], Noong Hulyo 4 at tinatahak ang direksyong hilagang kanluran sa [[Kaohsiung]], [[Taiwan]] hanggang [[Fuzhou]] sa [[Tsina]] sa kategoryang tropikal depresyon. {{clear}} ====8. Depresyon (''08W'') ==== {{Infobox hurricane |name=08W |Basin=WPac |Formed=Hulyo 5 |Dissipated=Hulyo 8 |Image= |Track=JMA TD 12 2021 track.png |10-min winds=30 |1-min winds=25 |Pressure=1000 }} Hulyo 4&nbsp;ng mataan ng JTWC ang isang disturbasyon o sama ng panahon sa lokasyon 95 milya sa [[Maynila]]. {{clear}} ====9. Bagyong Fabian (''In-fa'')==== {{See|Bagyong Fabian (2021)}} {{Infobox hurricane |name=Bagyong Fabian {{small|(''In-fa'')}} |Basin=WPac |Formed=Hulyo 16 |Dissipated=Hulyo 31 |image=In-fa 2021-07-21 0445Z.jpg |track=In-fa 2021 track.png |10-min winds=80 |1-min winds=95 |Pressure=950 }} Noong Hulyo 14 ang JTWC ay naka monitor sa isang namuong Low Pressure Area sa kanluran hilagang-kanluran ng [[Guam]] ay nakita sa lokasyong pi naboran sa mainit na temperatura, ang sistema ay nadebelop sa katamtamang wind shear, Hulyo 16 ang [[PAGASA]] ay sinabi na nag upgrade ang isang low pressure at naging isang ganap na tropikal depresyon na pumasok sa [[Philippine Area of Responsibility]] at ipinangalang ''Fabian'' ang ika anim na bagyong pumasok sa border ng [[Pilipinas]]. {{clear}} ====13. Bagyong Huaning (''Lupit'')==== {{See|Bagyong Huaning (2021)}} {{Infobox hurricane | name = Bagyong Huaning {{small|(''Lupit'')}} | Basin = WPac | Formed = Agosto 2 | Dissipated = Agosto 9 | image = Lupit 2021-08-08 0205Z.jpg | track = Lupit 2021 track.png | 10-min winds = 45 | 1-min winds = 45 | Pressure = 992 }} Agosto 4 ay nabuo ang isang sirkulasyon sa bahagi ng [[Macau]]-[[Hainan]] sa Tsina ay naging ganap na Tropikal Depresyon, ang bagyong Lupit ay siyang nag papalakas ng hanging [[Habagat]] sa bahagi ng Indo-Tsina peninsula sa direksyong timog kanluran, pinangalan ng JTWC sa labas ng Pilipinas na "''Lupit''". Agosto ng pumasok sa [[Philippine Area of Responsibility|PAR]] ang bagyong "Lupit" at pinangalan bilang ''Huaning'' ; Kasaysayan Ang bagyo ay kumikilos sa direksyong hilagang silangan si ''Lupit'' ay tumawid malapit sa bahagi ng [[Guangzhou]]-[[Hong Kong]] at daraan sa lungsod ng [[Fuzhou]]. {{clear}} ====14. Bagyong Gorio (''Mirinae'')==== {{See|Bagyong Gorio (2021)}} {{Infobox hurricane | name = Bagyong Gorio {{small|(''Mirinae'')}} | Basin = WPac | Formed = Agosto 3 | Dissipated = Agosto 10 | image = Mirinae 2021-08-08 0345Z.jpg | track = Mirinae 2021 track.png | 10-min winds = 40 | 1-min winds = 45 | Pressure = 990 }} Agosto 4 isang sama ng panahon ang namuo sa silangang bahagi ng [[Taipei]] sa [[Taiwan]], Ito ay namataan sa layong (172&nbsp;km; 107&nbsp;mi) south-southeast ng Kadena Air Base, Okinawa, Japan, kumikilos ang bagyo sa direksyong hilagang silangan, patungong [[Tokyo]] ng mabagal na paggalaw. {{clear}} ====16. Bagyong Isang (''Omais'')==== {{Infobox hurricane |name=Bagyong Isang {{small|(''Omais'')}} |Basin=WPac |Formed=Agosto 10 |Dissipated=Agosto 24 |image=Omais 2021-08-22 0220Z.jpg |track=Omais 2021 track.png |10-min winds=50 |1-min winds=50 |Pressure=994 }} Noong Agosto 6 ang Central Pacific Hurricane Center (CPHC) mayroong isang disturbasyon ang namataan sa posisyong milyang 1,000 (1,160) kilometro mula sa timog kanluran ng [[Honolulu]], [[Hawaii]] apat na araw sa pag kaka low pressure area ay tumawid sa [[International Date Line]] mula sa [[Kanlurang Emisperyo]], Agosto 13&nbsp;ng bahagyang lumakas pa bilang Tropikal Depresyon ang Low Pressure Area. Agosto 18&nbsp;ng nagbago ang forecast ng bagyong Isang (Omais), na papuntang [[Taiwan]] ay kumurbang liko patungong [[Timog Korea]] border [[Japan]] sa direksyong hilaga-hilagang silangan. ; Kasaysayan Kung sakaling pumasok sa [[Philippine Area of Responsibility]] (PAR) ay tatawagin ng [[PAGASA]] ang bagyo bilang #IsangPH, ay tinatahak ang direksyong hilagang kanluran sa bilis na 14 kn (26&nbsp;km/h; 16&nbsp;mph). {{clear}} ====17. Bagyong Jolina (''Conson'')==== {{See|Bagyong Jolina (2021)}} {{Infobox hurricane | name = Bagyong Jolina {{small|(''Conson'')}} | Basin = WPac | Formed = Setyembre 5 | Dissipated = Setyembre 13 | image = Conson 2021-09-06 0406Z.jpg | track = Conson 2021 track.png | 10-min winds = 55 | 1-min winds = 65 | Pressure = 985 }} Setyembre 3 ay isang sama ng panahon, Low Pressure Area (LPA) ang namataan sa labas ng [[Pilipinas]] sa layong 453 nmi (839&nbsp;km; 521&nbsp;mi) silangan, timog-silangan ng [[Maynila]], Setyembre 6&nbsp;ng ito'y maging isang ganap na bagyo na pinangalanan ng "[[PAGASA]]" bilang (Jolina) ay unang nakita sa silangang bahagi ng [[Dinagat Islands]] sa [[Mindanao]] at timog-silangan ng [[Timog Leyte]]. Kumikilos ang bagyong Jolina sa direksyong hilaga, hilagang kanluran ay tinatantyang tumbokin ang rehiyon'g [[Lambak ng Cagayan]] sa mga susunod na unang linggo ng Setyembre 2021.<ref>https://news.abs-cbn.com/news/09/06/21/storm-signal-no1-raised-due-to-tropical-depression-jolina</ref><ref>{{Cite web |url=https://cnnphilippines.com/news/2021/9/6/Tropical-Depression-Jolina.html |title=Archive copy |access-date=2021-09-06 |archive-date=2021-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210906034232/https://cnnphilippines.com/news/2021/9/6/Tropical-Depression-Jolina.html |url-status=dead }}</ref> {{clear}} ====18. Bagyong Kiko (''Chanthu'')==== {{See|Bagyong Kiko (2021)}} {{Infobox hurricane |name=Bagyong Kiko {{small|(''Chanthu'')}} |Basin=WPac |Formed=5 Setyembre 2021 |Dissipated=20 Setyembre 2021 |image=Chanthu 2021-09-10 0530Z.png |track=Chanthu 2021 track.png |10-min winds=756 |1-min winds=155 |Pressure=905 }} Ika-Setyembre 5 ay unang nakita ang isang sama ng panahon sa layo na 1,708&nbsp;km sa [[Dagat Pilipinas]] bilang Low Pressure Area o (LPA) ay kumikilos sa bilis na 100kph at tinatahak ang direksyon kanluran-hilagang kanluran, patungo'ng [[Taiwan]] at [[Timog Korea]]. Ang bagyong "Kiko" ay nalusaw sa bahaging parte ng bansang [[Japan]]. Ang super bagyong ''Chanthu'' o "Kiko" ay bahagyang dumaplis sa bahaging rehiyon 2&nbsp;ng [[Lambak ng Cagayan]] ay taglay ang lakas ng hangin na aabot sa 215&nbsp;km/h (130&nbsp;mph) at 285&nbsp;km/h (180&nbsp;mph) sa Kategoryang 5, Itaanas ang signal no. sa ilang lalawigan sa [[Tsina]] sa [[Fujian]] at [[Zhenjiang]]. {{clear}} ====21. Bagyong Lannie (''Lionrock'')==== {{See|Bagyong Lannie (2021)}} {{Infobox hurricane |name=Bagyong Lannie {{small|(''Lionrock'')}} |Basin=WPac |Formed=Oktubre 3 |Dissipated=Oktubre 12 |image=Lionrock 2021-10-09 0535Z.jpg |track=Lionrock 2021 track.png |10-min winds=35 |1-min winds=40 |Pressure=992 }} Oktubre 2 ay isang sama ng panahon ang namataan ng [[PAGASA]] sa bahagi ng rehiyong [[Caraga]] at [[Silangang Kabisayaan]] at pinangalang bagyong ''Lannie'' habang tumatawid sa [[Kabisayaan]] ay naging isang ganap na tropikal depresyon bagyo sa [[Negros Occidental]], papunta sa hilagang bahagi ng [[Palawan]], palabas ng bansa. Higit siyam na beses nag-landfall ang bagyong ''Lannie'', mula sa hilagang [[Mindanao]], [[Kabisayaan]] at sa Palawan, habang tatawirin ang [[Kanlurang Dagat Pilipinas]] (West Philippine Sea), sa direksyon kanluran papuntang bansang [[Vietnam]]. Oktubre 7 nang tutumbukin ng bagyong ''Lannie'' ang bayan ng [[Haikou]], [[Hainan]] sa [[Tsina]] matapos tawirin ang [[Kanlurang Dagat Pilipinas]] at nagbabadyang daanan ang Hà Tĩnh Province sa [[Vietnam]]. {{clear}} ====21. Bagyong Maring (''Kompasu'') ==== {{Infobox hurricane |name=Bagyong Maring {{small|(''Kompasu'')}} |Basin=WPac |Formed=Oktubre 7 |Dissipated=Oktubre 15 |image=Kompasu 2021-10-12 0525Z.jpg |track=Kompasu 2021 track.png |10-min winds=55 |1-min winds=55 |Pressure=975 }} Noong Oktubre 6 ang JTWC ay nagtala bilang ang isang Low Pressure Area (LPA) ay namataan sa lugar at nakita sa parte ng hilaga ng ''Palau'' ay naging isang ganap na "Tropikal Depresyon" na papangalan ng [[PAGASA]] bilang "Maring" kapag ito'y pumasok sa [[Philippine Area of Responsibility]] (PAR). Ang bagyo ay nakapaloob sa ITCZ o Intertropical Convergence Zone. At binigyan ito ng pangalang internasyonal bilang "Kompasu", Ang pangalawang bagyo sa buwan ng Oktubre at ika 21 na bagyo sa [[Pilipinas]] taong 2021. kumikilos ang bagyong ''Maring'' (Kompasu) sa bilis na maximum at mayroong taglay ng hangin ng 35 knots (65&nbsp;km/h; 40&nbsp;mph) at may bugso ng 50 knots (95&nbsp;km/h; 60&nbsp;mph) at mayroong presyon ng 998 hPa (29.47 inHg). Oktubre 11, ng mag-landfall ang bagyo sa [[Aparri, Cagayan]] habang susunod na tatawirin ang mga isla ng ''Babuyan'' sa [[Batanes]], ito ay may layong 254 nmi (470&nbsp;km; 292&nbsp;mi) hilaga ng ([[Maynila]]) na may lakas ng hangin na aabot sa 55 knots (100&nbsp;km/h; 65&nbsp;mph) at may bugso na 80 knots (150&nbsp;km/h; 90&nbsp;mph), 1 minutong hangin 55 knots (100&nbsp;km/h; 65&nbsp;mph). Ang galaw ng bagyo ay direksyong pa kanluran.<ref>http://bagong.pagasa.dost.gov.ph/tropical-cyclone-bulletin-iframe Tropical Cyclone Bulletin on Tropical Depression "Maring"</ref> {{clear}} ====23. Bagyong Nando ==== {{See also|Bagyong Nando (2021)}} {{Infobox hurricane |name=Bagyong Nando |Basin=WPac |Formed=Oktubre 7 |Dissipated=Oktubre 8 |image=Nando 2021-10-09 0350Z.jpg |track=Nando 2021 track.png |10-min winds= |1-min winds=30 |Pressure=1002 }} Ang mga Bagyong ''Maring'' at ''Nando'' ay nagsanib mula sa dalawa at naging isa na sanhi ng kondisyong "Fujiwara effect", Namuo ang bagyong "Nando", Oktubre 7 sa bahagi ng Saipan, [[Guam]] sa [[Karagatang Pasipiko]]. Oktubre 8&nbsp;ng muling sumanib ang tropikal depresyon ''Nando'' sa bagyong ''Maring'' "Kompasu" ang dominanteng bagyo na dumaan sa [[Hilagang Luzon|Extreme Northern Luzon]] na kasalukuyang tinatawid ang [[Luzon Strait]] at nag babadyang tamaan ang lalawigan ng [[Hainan]] sa [[Tsina]]. Ang pangatlong bagyo sa buwan ng Oktubre at ika 21 na dalawang bagyo na bagyo sa [[Pilipinas]] taong 2021. {{clear}} ====27. Super Bagyong Odette (Rai)==== {{See|Super Bagyong Odette}} {{Infobox hurricane | name = Super Bagyong Odette (Rai) | Basin = WPac | Formed = Disyembre 12 | Dissipated = DIsyembre 22 | image = Rai 2021-12-16 0159Z.jpg | track = Rai 2021 track.png | 10-min winds = 140 | 1-min winds = 200 | Pressure = 915 }} Ika Disyembre 10 isang Low Pressure Area (LPA) ang namataan sa malayong bahaging direksyon ng [[Mindanao]] na may tiyansang dumaan sa mga rehiyon ng [[Caraga]], [[Silangang Kabisayaan]] sa susunod ng ikalawang linggo ng Disyembre, ayon sa ilang ahensya ng weather forecast na ito ay may tiyansang lumakas at maging isang ganap na typhoon category, At sakaling pumasok sa [[Philippine Area of Responsibility]] (PAR) ng [[PAGASA]] ito ay bibigyang pangalan na #OdettePH ang ika 15 na bagyong pumasok sa Pilipinas sa buwan ng Disyembre.At noong 7pm ng gabi December 14 2021 tuluyan na ngang pumasok ng Philippine area of responsibility ang Bagyong Rai at binigyan ito ng PAGASA ng lokal na pangalan Odette at 5am December 15,2021 nagtaas ang PAGASA ng warning Signal no. 1 ilang bahagi ng Bansa. ; Kasaysayan Disyembre 15 isa ng Tropical Storm Odette ang sama ng panahon na binabantayan na may milyang layong 67 (754&nbsp;km; 468&nbsp;mi) timog kanluran ng Davao del Norne na may lakas ng hangin, 70 knots (10 minuto) at may bugso na 45 knots (110&nbsp;km/h; 65&nbsp;mph), ang sistema ay gumagalaw ng mabagal sa direksyon pa-kanluran. At ang bagyo ay inaasahang mahulog sa lupa o mag-landfall sa loob ng 36 oras bukas December 16 2021. Disyembre 16 araw (day) na manalasa ang bagyo ay buong [[Kabisayaan]] ang nadaanan hanggang sa [[Palawan]] sa [[Luzon]] ay lubhang apektado ng typhoon Odette (Rai), Disyembre 17 nang isailalim ang iilang lalawigan sa Kabisayaan maging sa [[Caraga]] kung saan dumaan ang sentro ng bagyo. ==PAGASA== ===Pagretiro=== Ayon sa PAGASA, ika Pebrero 2022 ang mga pangalan ng bagyo sa taon 2021 ay tatlong pangalan ang inalis ng PAGASA ito mga pangalang: ''[[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]]'', ''Maring'', at ''[[Super Bagyong Odette|Odette]]'' na pinalitan ng mga sumusunod: ''Jacinto'', ''Mirasol'' at ''Opong'' na ginamit sa taon'g. 2025. ==Mga bagyo sa bawat buwan 2021== {| class="wikitable sortable" |- | '''[[Buwan]]''' | '''[[Bagyo sa Pilipinas|Bagyo]]''' |- | Enero || {{grey|N/A}} |- | Pebrero || Auring |- | Marso || {{grey|N/A}} |- | Abril || Bising |- | Mayo || Crising |- | Hunyo || Dante |- | Hulyo || Emong, Fabian |- | Agosto || Gorio, Huaning, Isang |- | Setyembre || Jolina, Kiko |- | Oktubre || Lannie, Maring, Nando |- | Nobyembre || {{grey|N/A}} |- | Disyembre || Odette |} {{clear}} ==== Iba pang sistema ==== Noong ika-19&nbsp;ng Enero, iniulat ng JMA na may namataan silang depresyon sa silangan ng [[Luzon]].<ref>{{cite web|title=WWJP27 RJTD 191800|url=https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/ww/wwjp27.rjtd..txt|publisher=Japan Meteorological Agency|access-date=22 Enero 2021|archive-url=https://archive.today/20210120022636/https://tgftp.nws.noaa.gov/data/raw/ww/wwjp27.rjtd..txt|archive-date=2021-01-20|date=19 Enero 2021|language=en|url-status=live}}</ref> Bago ito, nagpaulan ang kaulapan nito sa [[Mindanao]], [[Palawan]], at sa [[Kabisayaan]] noong ika-18&nbsp;ng Enero.<ref>{{Cite web|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1127664|title=LPA, ITCZ to bring scattered rains Monday|publisher=Philippine News Agency|website=pna.gov.ph|date=18 Enero 2021|access-date=22 Enero 2021|first=Cristina|last=Arayata|trans-title=LPA, ITCZ, maghahatid ng panaka-nakang ulan [sa] Lunes|language=en}}</ref> Gayunpaman, agad ding itinigil ng JMA ang pagbabala sa depresyon.<ref>{{Cite web|url=https://www.wis-jma.go.jp/d/o/RJTD/Alphanumeric/Warning/Warnings_and_weather_summary/20210120/120000/A_WWJP25RJTD201200_C_RJTD_20210120141618_69.txt|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120152229/https://www.wis-jma.go.jp/d/o/RJTD/Alphanumeric/Warning/Warnings_and_weather_summary/20210120/120000/A_WWJP25RJTD201200_C_RJTD_20210120141618_69.txt|archive-date=20 Enero 2021|title=Warning and Summary 201200|publisher=Japan Meteorological Agency|date=20 Enero 2021|access-date=22 Enero 2021|language=en|trans-title=Babala at Buod 201200}}</ref> Dahil sa depresyon, inulan ang Luzon noong ika-20&nbsp;ng Enero. Nagbigay naman ng abiso ang PAGASA patungkol sa mga pagbaha at pagragasa ng putik dahil sa matinding pag-ulan.<ref>{{Cite web|url=https://www.rappler.com/nation/weather/lpa-tail-end-frontal-system-pagasa-forecast-january-20-2021-4pm|title=Parts of Luzon rainy due to LPA off Aurora, tail-end of frontal system|publisher=Rappler|website=rappler.com|date=20 Enero 2021|access-date=22 Enero 2021|first=Acor|last=Arceo|trans-title=Ilang bahagi ng Luzon, maulan dahil sa LPA malapit sa Aurora, buntot ng isang sistema ng front|language=en}}</ref> Ang kaulapan nito bago naging depresyon ito ay bahagi ng isang sistema ng ''front'', na nagdala ng matitinding pag-ulan sa Kabisayaan, [[Bicol]], at sa [[Hilagang Mindanao]]. Isa ang napaulat na namatay at aabot sa PhP642.5 milyon ang kabuuang pinsala sa agrikultura ng sistema.<ref name="TD1">{{cite web|title=SitRep No. 12 re Preparedness Measures and Effects for TEFS, LPAs, and ITCZ|url=https://ndrrmc.gov.ph/attachments/article/4142/Sitrep_No_12_TEFS_LPA_ITCZ_Update.pdf|agency=NDRRMC|date=January 29, 2021}}</ref> Noong ika-9&nbsp;ng Marso, meron LPA na pumasok sa PAR. sa Maro 14, naging depresyon at ngayon ay malapit sa Puerto Princesa. Wala pang namatay o pinsala. pero pinansin ng JMA yun depresyon, at nasubaybayanito. == Nasa labas ng Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas == ====5. Bagyong Koguma==== {{Infobox hurricane |name=Bagyong Koguma |Basin=WPac |Formed=Hunyo 11 |Dissipated=Hunyo 13 |image=Koguma 2021-06-12 0605Z.jpg |track=Koguma 2021 track.png |10-min winds=35 |1-min winds=35 |Pressure=996 }} {{clear}} ====6. Bagyong Champi==== {{Infobox hurricane |name=Bagyong Champi |Basin=WPac |Formed=Hunyo 21 |Dissipated=Hunyo 27 |image=Champi 2021-06-26 0400Z.jpg |track=Champi 2021 track.png |10-min winds=65 |1-min winds=65 |Pressure=980 }} {{Empty section|date=Agosto 2021}} {{clear}} ====10. Bagyong Cempaka==== {{See|Bagyong Cempaka (2021)}} {{Infobox hurricane |name=Bagyong Cempaka |Basin=WPac |Formed=Hulyo 17 |Dissipated=Hulyo 26 |image=Cempaka 2021-07-20 0555Z.jpg |track=Cempaka 2021 track.png |10-min winds=70 |1-min winds=80 |Pressure=980 }} Ang '''Severe Tropical Storm Cempaka''' o '''Bagyong Cempaka (2021)''' na nasa labas ng [[Philippine Area of Responsibility]] ay unang nakita noong Hulyo 17 sa bahagi ng isla sa Paracel sa [[Timog Dagat Tsina]] ay nag babadyang tumama sa [[Hong Kong]] at [[Macau]] kasama ang [[Hanoi]] sa [[Vietnam]]. {{clear}} ====11. Bagyong Nepartak==== {{Infobox hurricane | name = Bagyong Nepartak | Basin = WPac | Formed = Hulyo 22 | Dissipated = Hulyo 28 | image = Nepartak 2021-07-27 0350Z.jpg | track = Nepartak 2021 track.png | 10-min winds = 40 | 1-min winds = 45 | Pressure = 990 }} Hulyo 22 mayroong sama ng panahon ang namataan ng JTWC katuwang ang JMA ito ay namatyagan sa kalawakang [[Karagatang Pasipiko]] sa bahagi ng [[Dagat Pilipinas]], Pinangalanan ang bagyong "''Nepartak''", ito ay kumikilos sa direksyong hilagang kanluran at tumawid sa lungsod ng [[Sendai]] at rehiyon ng [[Miyagi Prefecture]], Ang ''Bagyong Nepartak'' ay walang epekto sa bansang [[Pilipinas]], subalit pinapalakas nito ang hanging [[Habagat]] sa pag-hatak nito. {{clear}} ====12. Tropikal Depresyon 12W ==== {{Infobox hurricane |Basin=WPac |Formed=Agosto 2 |Dissipated=Agosto 6 |image=12W 2021-08-02 0235Z.jpg |track=12W 2021 track.png |10-min winds=30 |1-min winds=30 |Pressure=1000 }} {{Empty section|date=Agosto 2021}} {{clear}} ====15. Bagyong Nida ==== {{Infobox hurricane | name = Bagyong Nida | Basin = WPac | Formed = Agosto 3 | Dissipated = Agosto 8 | image = Nida 2021-08-06 0040Z.jpg | track = Nida 2021 track.png | 10-min winds = 50 | 1-min winds = 55 | Pressure = 992 }} {{Empty section|date=Agosto 2021}} {{clear}} ====19. Bagyong Mindulle ==== {{See|Bagyong Mindulle (2021)}} {{Infobox hurricane |name=Bagyong Mindulle |Basin=WPac |Formed=Setyembre 24 |Dissipated=Oktubre 2 |image=Mindulle 2021-09-26 0426Z.jpg |track=Mindulle 2021 track.png |10-min winds=105 |1-min winds=145 |Pressure=920 }} Setyembre 21 isang sama ng panahon ang namataan sa layong 703 nmi (1,302&nbsp;km; 809&nbsp;mi) mula sa [[Guam]] ang sistema ay nabuo habang tinatahak ang direksyong hilagang kanluran at bahagyang lumakas, Setyembre 22, Ang JTWC ay naglaan ng kowd sa bagyo bilang ''20W'', Setyembre 23&nbsp;ng bigyan ito ng pangalan bilang ''Mindulle''. ; Kasaysayan Setyembre 24 ang Bagyong Mindulle ay lumakas bilang Tropical bagyo, ngunit walang direktang tatamaan ang [[Pilipinas]] sa mga susunod na oras mula sa (443&nbsp;km; 275&nbsp;mi) west-northwest of Andersen Air Force Base, Guam. Kung pumasok ang Bagyong Mindulle sa [[Philippine Area of Responsibility]] ito ay bibigyang pangalan ng [[PAGASA]] bilang ''Lannie''. Ang ika 20 bagyo sa Pilipinas ang ikatlong bagyo sa buwan ng Setyembre 2021, Ngunit bahagyang nagbago ang direksyon ng bagyo pa hilaga patungong [[Japan]]. At humapyaw sa boundary OAR ng [[Pilipinas]]. {{clear}} ====20. Bagyong Dianmu==== {{Infobox hurricane | name = Bagyong Dianmu | Basin = WPac | Formed = Setyembre 22 | Dissipated = Setyembre 25 | image = Dianmu 2021-09-23 0620Z.jpg | track = Dianmu 2021 track.png | 10-min winds = 35 | 1-min winds = 35 | Pressure = 1000 }} Isang Low Pressure Area (LPA) ang namuo sa Pilipinas, Setyembre 19, habang tinatawid ang [[Timog Katagalugan]], Setyembre 24&nbsp;ng maging isang ganap na bagyo ang ''Tropical Storm Dianmu'' sa [[Kanlurang Dagat Pilipinas]] at tinatawid ang [[Timog Dagat Tsina]] papuntang [[Vietnam]] Para sa opisyal na impormasyon: * JMA's [https://www.data.jma.go.jp/multi/cyclone/cyclone_detail.html?id=60&lang=en Tropical Cyclone Information for Tropical Storm 2115 (Dianmu)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210605071835/https://www.data.jma.go.jp/multi/cyclone/cyclone_detail.html?id=60&lang=en |date=2021-06-05 }} {{clear}} ====22. Bagyong Namtheun ==== {{See|Bagyong Namtheun (2021)}} {{Infobox hurricane | name = Bagyong Namtheun | Basin = WPac | Formed = Oktubre 8 | Dissipated = Oktubre 16 | image = Namtheun 2021-10-16 0225Z.jpg | track = Namtheun 2021 track.png | 10-min winds = 50 | 1-min winds = 65 | Pressure = 996 }} Ika Oktubre 10, ng maging isang ganap na bagyo ang Namtheun na kasalukuyang umiikot sa [[Karagatang Pasipiko]] sa may layong 337 nmi (624&nbsp;km; 388&nbsp;mi) sa direksyong Enewetak Atoll. na may lakas na hangin 35 knots (65&nbsp;km/h; 40&nbsp;mph), with gusts up to 50 knots (95&nbsp;km/h; 60&nbsp;mph), At 1 minuto na 30 knots (55&nbsp;km/h; 35&nbsp;mph) at presyon 1000 hPa (29.53 inHg). {{clear}} ====24. Bagyong 26W ==== {{Infobox hurricane | name = Bagyong 26W | Basin = WPac | Formed = Oktubre 24 | Dissipated = Oktubre 27 | image = 26W 2021-10-26 0600Z.jpg | track = 26W 2021 track.png | 10-min winds = 30 | 1-min winds = 30 | Pressure = 1006 }} Oktubre 22 isang ganap na Low Pressure Area (LPA) ang binabantayan na tumawid sa kalawakan ng [[Mindanao]], Ay patuloy na kumikilos sa direksyong kanluran sa [[Palawan]] at daraan sa [[Kanlurang Dagat Pilipinas]]. ; Kasaysayan As of 15:00 UTC Oktubre 26, Ang Tropikal Depresyon 26W ay malapit mula sa 220 nmi (410&nbsp;km; 250&nbsp;mi), silangang, hilagang-silangan ng [[Ho Chi Minh City]], [[Biyetnam]], na may lakas ng hangin na 30 knots (55&nbsp;km/h; 35&nbsp;mph) at may bugso na 40 knots (75&nbsp;km/h; 45&nbsp;mph), ang sistema ng bagyo ay kumikilos ng mabagal pa kanluran. {{clear}} ====25. Bagyong Malou==== ''Main Article: [[Typhoon Malou (2021)]]''{{Infobox hurricane | name = Bagyong Malou | Basin = WPac | Formed = Oktubre 23 | Dissipated = Oktubre 29 | image = Malou 2021-10-28 0345Z.jpg | track = Malou 2021 track.png | 10-min winds = 80 | 1-min winds = 95 | Pressure = 950 }} Isang Low Pressure Area (LPA) ang namataan sa timog kanluran ng [[Guam]] ang nabuo bilang tropikal depresyon ika Oktubre 23. ; Kasaysayan As of 12:00 UTC Oktubre 24, Ang Tropikal Depresyon 25W ay natagpuan malapit sa 210 nmi (390&nbsp;km; 240&nbsp;mi) sa hilaga ng Ulithi. nawat minuto na may lakas na hangin 30 knots (55&nbsp;km/h; 35&nbsp;mph), na may bugsong aabot sa 45 knots (85&nbsp;km/h; 50&nbsp;mph). {{clear}} ====26. Bagyong Nyatoh ==== {{See also|Bagyong Nyatoh (2021)}} {{Infobox hurricane | name = Bagyong Nyatoh | Basin = WPac | Formed = Nobyembre 29 | Dissipated = Disyembre 4 | image = Nyatoh 2021-12-03 0400Z.jpg | track = Nyatoh 2021 track.png | 10-min winds = 80 | 1-min winds = 115 | Pressure = 955 }} Kalaunan, Nobyembre 26 isang sama ng panahon ang nakita sa labas ng [[Philippine Area of Responsibility]] sa layong 752 nmi (1,393&nbsp;km; 865&nbsp;mi), silangan, timog-silangan ng [[Guam]], Sumunod na araw isa ng ganap na Low Pressure Area (LPA), Nobyembre 28 ito ay may posibleng mabuo bilang bagyo, Makalipas ang anim-oras ito ay ipinangalan sa internasyonal na Nyatoh. ; Kasaysayang bagyong impormasyon Ito ay hindi na inasahang pumasok pa sa [[Philippine Area of Responsibility|PAR]] ng Pilipinas, ng Disyembre 2 at tuluyang tinatahak ang direksyong hilaga sa bilis na 100kph sa kalagitnaang [[Karagatang Pasipiko]] (Pacific Ocean). {{clear}} ==Pagpangalan== May dalawang ahensiya ang nagpapangalan sa mga bagyo na nabubuo sa bahaging ito ng Pasipiko. Pinapangalanan ng Pangasiwaang Pampanahon ng Hapón (''Japan Meteorological Agency'', JMA) ang kahit anong mga bagyong nabubuo na may lakas ng hangin na di bababa sa 63 kilometro kada oras (39 na milya kada oras) sa loob ng 10 minuto. Ang mga pangalang ginagamit ng JMA ay ang mga pangalang sama-samang ibinigay ng bawat kasaping bansa sa rehiyon. Tuloy-tuloy ang paggamit sa mga pangalang ito; hindi ito taunan. Halimbawa, unang ginamit ang pangalang "''[[Bagyong Auring (2021)|Dujuan]]''" (Tsina) para sa unang bagyo ng taon. Samantala, pinapangalanan naman ng [[Pangasiwaan ng Pilipinas sa Serbisyong Atmosperiko, Heopisiko, at Astronomiko]] (PAGASA) ang mga bagyong may kaparehong lakas ng hangin na pumapasok o nabubuo sa Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas (PAR). Nauulit ang mga pangalan tuwing apat na taon. Kapag naubusan ng pangalan, gagamitin ang karagdagang pangalan hanggang sa dumating ang bagong taon. Inaasahang gagamitin sa unang pagkakataon ang mga pangalang "Uwan" at "Verbena" matapos nitong palitan ang mga pangalang "[[Bagyong Urduja|Urduja]]" at "[[Bagyong Vinta|Vinta]]" na huling ginamit ng PAGASA noong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017|2017]]. === Pilipinas === Gagamitin ng PAGASA ang mga pangalang huling ginamit noong [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2017|panahon ng 2017]], kung saan 20 ang pumasok sa [[Sakop na Responsibilidad ng Pilipinas|Sakop na Responsibilidad]] nito. Ang mga pangalang "Uwan" at "Verbena" ay inaasahang gagamitin sa kauna-unahang pagkakataon matapos nitong palitan ang mga [[Bagyong Urduja]] at [[Bagyong Vinta|Vinta]], na nakapagtala ng malaking pinsala at pagkawala ng buhay sa [[Kabisayaan|Visayas]] at [[Mindanao]]. '''Nakadiin''' ang mga sistemang kasalukuyang nasa rehiyon. '''{{Color box|lightyellow|border=darkgray}}''' '''Mga bagong ipinangalan''' {| class="wikitable" style="float:right;" |- | [[Bagyong Auring (2021)|Auring]] || [[Super Bagyong Bising|Bising]] || [[Bagyong Crising (2021)|Crising]] || Dante || Emong |- | [[Bagyong Fabian (2021)|Fabian]] || [[Bagyong Gorio (2021)|Gorio]] || [[Bagyong Huaning (2021)|Huaning]] || Isang || ''[[Bagyong Jolina (2021)|Jolina]]'' |- | [[Bagyong Kiko (2021)|Kiko]] || [[Bagyong Lannie (2021)|Lannie]] || ''Maring'' || [[Bagyong Nando (2021)|Nando]] || ''[[Bagyong Odette|Odette]]'' |- | {{tcname unused|Paolo}} || {{tcname unused|Quedan}} || {{tcname unused|Ramil}} || {{tcname unused|Salome}} || {{tcname unused|Tino}} |- | style="background-color:lightyellow;"|{{tcname unused|Uwan}} || style="background-color:lightyellow;"|{{tcname unused|Verbena}} || {{tcname unused|Wilma}} || style="background-color:lightyellow;"|{{tcname unused|Yasmin}} || {{tcname unused|Zoraida}} |- ! colspan=5|Auxiliary list |- | {{tcname unused|Alamid}} || {{tcname unused|Bruno}} || {{tcname unused|Conching}} || {{tcname unused|Dolor}} || {{tcname unused|Ernie}} |- | {{tcname unused|Florante}} || {{tcname unused|Gerardo}} || {{tcname unused|Hernan}} || {{tcname unused|Isko}} || {{tcname unused|Jerome}} |- |} === Pagreretiro === === Internasyonal === {{Cleanup|reasons=Pagsasaayos ng alignments|date=Hunyo 2022}} '''Nakadiin''' ang mga sistemang kasalukuyang nasa rehiyon. {| class="wikitable" |- | [[Bagyong Auring (2021)|Dujuan]] || [[Super Bagyong Bising|Surigae]] || Choi-wan || Koguma || Champi || [[Bagyong Fabian (2021)|In-fa]] || [[Bagyong Cempaka (2021)|Cempaka]] || Nepartak || [[Bagyong Huaning (2021)|Lupit]] || Mirinae || Nida |- | Omais || [[Bagyong Jolina (2021)|Conson]] || [[Bagyong Kiko (2021)|Chanthu]] || Dianmu || [[Bagyong Mindulle (2021)|Mindulle]] || [[Bagyong Lannie (2021)|Lionrock]] || [[Bagyong Nando (2021)|Kompasu]] || [[Bagyong Namtheun (2021)|Namtheun]] || Malou || [[Bagyong Nyatoh (2021)|Nyatoh]]||[[Bagyong Odette|Rai]] |- |} ==Epekto sa panahon== <center> {{Pacific areas affected (Top)|year=2021}} |- | TD || {{Sort|210119|January 19&nbsp;– 20}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|045|Not specified}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|1008|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}}|| [[Philippines]] || {{ntsp|13200000||$}} || {{nts|3}} || <ref name="TD1"/> |- | Auring (''Dujuan'') || {{Sort|210216|February 16&nbsp;– 23}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{Sort|1|Tropical storm}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|40|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|996|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Palau]], [[Philippines]] || {{ntsp|3290000||$}} || {{nts|1}} || <ref name="NDRRMCAuring"/> |- | TD || {{Sort|210314|March 14}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|045|Not specified}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|1006|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Philippines]] || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | Bising (''Surigae'') || {{Sort|210412|April 12&nbsp;– 24}} || bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{Sort|3|Typhoon}} || bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{convert|120|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{convert|895|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Caroline Islands]], [[Palau]], [[Sulawesi]], [[Philippines]] || {{ntsp|10470000||$}} || {{nts|10}} ||<ref name="BisingNDRRMC"/><ref name="four crew" /><ref name="SurigaePalau"/> |- | Crising (''03W'') || {{Sort|210512|May 12&nbsp;– 14}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|1004|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Philippines]] || {{ntsp|486000||$}}|| {{ntsh|0}}None || <ref name="CrisingNDRRMC"/> |- | Dante (''Choi-wan'') || {{Sort|210529|May 29&nbsp;– June 5}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{Sort|1|Tropical storm}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|40|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|998|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Palau]], [[Philippines]], [[Taiwan]], [[Japan]]|| {{ntsp|6390000||$}} || {{ntsh|11}}11 ||<ref name=drep6/><ref name="DanteNDRRMC"/> |- | TD || {{Sort|210529|May 30&nbsp;– June 1}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|045|Not specified}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|1006|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || None || {{ntsh|0||$}}None|| {{ntsh|0}}None || |- | Koguma || {{Sort|210611|June 11&nbsp;– 13}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{Sort|1|Tropical storm}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|35|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|996|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[South China]], [[Vietnam]], [[Laos]] || {{ntsp|9874000||$}}|| {{ntsh|1}}1 ||<ref>{{cite news|website=Vietnamnet|url=https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/bao-so-2-luot-qua-gay-thiet-hai-tai-thai-binh-hai-phong-745418.html|title=Bão số 2 lướt qua gây thiệt hại tại Thái Bình, Hải Phòng|date=June 13, 2021|access-date=June 13, 2021|language=vi}}</ref><ref>{{cite web|url=http://phongchongthientai.mard.gov.vn/Pages/thiet-hai-do-thien-tai-tu-dau-nam-2021-tinh-den-07h00-ngay-17-6-2021-.aspx|title=Thiệt hại do thiên tai từ đầu năm 2021 (tính đến 07h00 ngày 17/6/2021)|language=vi|access-date=June 17, 2021|date=June 17, 2021|work=Vietnam Disaster Management Authority|archive-url=https://archive.today/20210617055003/http://phongchongthientai.mard.gov.vn/Pages/thiet-hai-do-thien-tai-tu-dau-nam-2021-tinh-den-07h00-ngay-17-6-2021-.aspx|archive-date=June 17, 2021}}</ref> |- | Champi || {{Sort|210620|June 20&nbsp;– 27}} || bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{Sort|3|Typhoon}} || bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{convert|65|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{convert|980|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mariana Islands]] || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | TD || {{Sort|210630|June 30}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|045|Not specified}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|1010|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || None || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | Emong (''07W'') || {{Sort|210703|July 3&nbsp;– 6}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|1004|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Philippines]], [[Taiwan]] || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | 08W || {{Sort|210705|July 5&nbsp;– 8}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|1000|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Philippines]], [[South China]], [[Vietnam]] || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | Fabian (''In-fa'') || {{Sort|210715|July 15&nbsp;– 29}} || bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{Sort|3|Typhoon}} || bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{convert|85|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{convert|950|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Philippines]], [[Ryukyu Islands]], [[Taiwan]], [[China]] || {{ntsp|1000000000||$}} || {{nts|6}} || |- | Cempaka || {{Sort|210717|July 17&nbsp;– 25}} || bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{Sort|3|Typhoon}} || bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{convert|70|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{convert|980|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[South China]], [[Vietnam]] || {{ntsp|4250000||$}} || {{nts|3}} ||<ref>{{Cite web|last=<!--Not stated-->|date=23 July 2021|title=众志成城抹灾痕！阳西县把台风造成损失降至最低|trans-title=Committed to wipe out the scars of disaster! Yangxi County minimizes the damage caused by the typhoon|url=http://www.yangxi.gov.cn/xw/yxxw/content/post_548504.html|website=阳西县人民政府网站 [Yangxi County People's Government]|language=zh}}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|last1=Lo|first1=Clifford|last2=Leung|first2=Christy|date=20 July 2021|title=Hong Kong hiker swept away by stream amid No 3 typhoon warning found dead after hours-long search by rescuers, divers|url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/law-and-crime/article/3141781/hong-kong-rescuers-divers-search-hiker-swept-away|website=[[South China Morning Post]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=<!--Not stated-->|date=24 July 2021|title=Mường Lát (Thanh Hóa): Hơn 300 hộ dân sơ tán vì mưa lũ|trans-title=Muong Lat (Thanh Hoa): More than 300 households evacuated because of floods|url=http://phongchongthientai.mard.gov.vn/Pages/muong-lat-thanh-hoa--hon-300-ho-dan-so-tan-vi-mua-lu.aspx|website=Tổng cục Phòng chống thiên tai [General Department of Disaster Prevention]|language=vi|access-date=1 Nobiyembre 2021|archive-date=1 Nobiyembre 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211101083355/http://phongchongthientai.mard.gov.vn/Pages/muong-lat-thanh-hoa--hon-300-ho-dan-so-tan-vi-mua-lu.aspx|url-status=dead}}</ref> |- | TD || {{Sort|210719|July 19&nbsp;– 20}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|045|Not specified}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|1012|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || None || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | Nepartak || {{Sort|210723|July 23&nbsp;– 28}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{Sort|1|Tropical storm}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|40|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|990|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Japan]] || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | TD || {{Sort|210728|July 28&nbsp;– 29}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|045|Not specified}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|1004|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || None || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | TD || {{Sort|210730|July 30&nbsp;– August 1}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|045|Not specified}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|998|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Japan]] || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | TD || {{Sort|210731|July 31&nbsp;– August 3}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|998|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || None || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | TD || {{Sort|210801|August 1&nbsp;– 3}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|045|Not specified}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|996|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Ryukyu Islands]], [[Taiwan]] || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | 12W || {{Sort|210802|August 2&nbsp;– 6}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|1000|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Japan]] || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | [[Tropical Storm Lupit (2021)|Lupit (Huaning)]] || {{Sort|210802|August 2&nbsp;– 9}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{Sort|1|Tropical storm}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|45|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|985|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Vietnam]], [[South China]], [[Taiwan]], [[Ryukyu Islands]], [[Japan]] || {{ntsp|226800000||$}} || {{nts|7}} || <ref>{{cite news|website=The Liberty Times|url=https://news.ltn.com.tw/news/life/breakingnews/3633460|title=豪雨致災農損破4.2億 嘉義縣受損最重|trans-title=Heavy rains cause damage to farmers in 420 million disasters, and Chiayi County suffers the most|language=zh|date=August 10, 2021|access-date=August 11, 2021}}</ref><ref>{{Cite news|date=2021-08-07|title=颱風盧碧登陸福建多地水災撤離逾8萬人 村官防汛因公殉職|language=Chinese|work=Central News Agency|url=https://www.cna.com.tw/news/acn/202108070082.aspx|access-date=2021-08-13|archive-date=2021-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210807054326/https://www.cna.com.tw/news/acn/202108070082.aspx|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=2021-08-06|title=夫妻到仁愛鄉德魯灣橋下捕魚 失足落水雙亡|language=Chinese|work=Central News Agency|url=https://www.cna.com.tw/news/asoc/202108060335.aspx|access-date=2021-08-12|archive-date=2021-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20210806145655/https://www.cna.com.tw/news/asoc/202108060335.aspx|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=2021-08-12|title=男研究生掉落曾文水庫 警消搜救尚無所獲|language=Chinese|work=Central News Agency|url=https://www.cna.com.tw/news/firstnews/202108120096.aspx|access-date=2021-08-13|archive-date=2021-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210812054743/https://www.cna.com.tw/news/firstnews/202108120096.aspx|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last=Charlier|first=Philip|date=2021-08-12|title=Body of graduate student found in flooded pavilion at scenic reservoir|work=Taiwan English News|url=https://taiwanenglishnews.com/body-of-graduate-student-found-in-flooded-pavilion-at-scenic-reservoir/|access-date=2021-08-13|archive-date=2021-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210812114555/https://taiwanenglishnews.com/body-of-graduate-student-found-in-flooded-pavilion-at-scenic-reservoir/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last=Charlier|first=Philip|date=2021-08-07|title=Big wave hits joggers on Tainan City coast leaving one dead, one injured|work=Taiwan English News|url=https://taiwanenglishnews.com/big-wave-hits-joggers-on-tainan-city-coast-leaving-one-dead-one-injured/|access-date=2021-08-13|archive-date=2021-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210807071006/https://taiwanenglishnews.com/big-wave-hits-joggers-on-tainan-city-coast-leaving-one-dead-one-injured/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=2021-08-09|title=台風9号　岡山で1人死亡、島根では1人行方不明　けが人相次ぐ|language=Japanese|work=Mainichi Shimbun|url=https://mainichi.jp/articles/20210809/k00/00m/040/211000c|access-date=2021-08-24|archive-date=2021-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210812145242/https://mainichi.jp/articles/20210809/k00/00m/040/211000c|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=2021-08-20|title=大雨被害5億8千万円／青森県内　19日時点|language=Japanese|work=Tō-Ō Nippō|publisher=Yahoo News Japan|url=https://news.yahoo.co.jp/articles/3311ee821286706e019eb30e9df705da278e3989|access-date=2021-08-23|archive-date=2021-08-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824054512/https://news.yahoo.co.jp/articles/3311ee821286706e019eb30e9df705da278e3989|url-status=live}}</ref> |- | Nida || {{Sort|210803|August 3&nbsp;– 8}} || bgcolor=#{{storm color|STS}}|{{Sort|2|Severe tropical storm}} || bgcolor=#{{storm color|STS}}|{{convert|50|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|STS}}|{{convert|992|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Alaska]] || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | Mirinae (Gorio) || {{Sort|210803|August 3&nbsp;– 10}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{Sort|1|Tropical storm}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|45|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|980|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Ryukyu Islands]], [[Japan]], [[Western Canada]] || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | Omais (Isang) || {{Sort|210810|August 10&nbsp;– 24}} || bgcolor=#{{storm color|STS}}|{{Sort|2|Severe tropical storm}} || bgcolor=#{{storm color|STS}}|{{convert|50|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|STS}}|{{convert|994|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Marshall Islands]], [[Micronesia]], [[Mariana Islands]], [[Ryukyu Islands]], [[South Korea]] || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | 17W || {{Sort|210901|September 1&nbsp;– 4}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|30|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|1008|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || None || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | [[Tropical Storm Conson (2021)|Conson (Jolina)]] || {{Sort|210905|September 5&nbsp;– 13}} || bgcolor=#{{storm color|STS}}|{{Sort|2|Severe tropical storm}} || bgcolor=#{{storm color|STS}}|{{convert|55|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|STS}}|{{convert|985|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Philippines]], [[Hainan]], [[Vietnam]] || {{ntsp|36100000||$}} || {{nts|22}} || <ref name="JolinaNDRRMC"/><ref name="ConsonVN1"/><ref name="ConsonVN2"/> |- | [[Typhoon Chanthu (2021)|Chanthu (Kiko)]] || {{Sort|210905|September 5&nbsp;– 18}} || bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{Sort|3|Typhoon}} || bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{convert|115|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{convert|905|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Philippines]], [[Taiwan]], [[Ryukyu Islands]], [[East China]], [[South Korea]], [[Japan]] || {{ntsp|748000||$}} || {{ntsh|0}}None || <ref name="KikoNDRRMC"/> |- | TD || {{Sort|210907|September 7&nbsp;– 8}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|045|Not specified}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|1004|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Vietnam]] || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | Mindulle || {{Sort|210922|September 22&nbsp;– October 2}} || bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{Sort|3|Typhoon}} || bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{convert|105|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{convert|920|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Mariana Islands]], [[Japan]], [[Russian Far East]] || {{ntsh|0||$}}Minimal || {{ntsh|0}}None || |- | [[Tropical Storm Dianmu (2021)|Dianmu]] || {{Sort|210922|September 22&nbsp;– 24}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{Sort|1|Tropical storm}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|35|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|1000|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Vietnam]], [[Laos]], [[Cambodia]] || {{ntsh|0||$}}Unknown || {{nts|9}} || <ref>{{Cite web|date=2021-09-23|title=Vớt ve chai trên hồ thủy lợi, 2 anh em bị đuối nước|url=https://www.sggp.org.vn/content/NjEwOTAx.html|access-date=2021-09-24|website=Báo Sài Gòn Giải Phóng|language=Vietnamese}}</ref> |- | TD || {{Sort|210927|September 27&nbsp;– October 2}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|045|Not specified}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|1004|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || None || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | [[Tropical Storm Lionrock (2021)|Lionrock (Lannie)]] || {{Sort|211005|October 5&nbsp;– 10}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{Sort|1|Tropical storm}} || bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|35|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TS}}|{{convert|992|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Philippines]], [[South China]], [[Hong Kong]], [[Vietnam]]|| {{ntsp|241000||$}}|| {{nts|3}}|| <ref name="LannieNDRRMC"/> |- | [[Tropical Storm Kompasu (2021)|Kompasu (Maring)]] || {{Sort|211007|October 7&nbsp;– 14}} || bgcolor=#{{storm color|STS}}|{{Sort|2|Severe tropical storm}} || bgcolor=#{{storm color|STS}}|{{convert|55|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|STS}}|{{convert|975|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Philippines]], [[Taiwan]], [[South China]], [[Vietnam]] || {{ntsp|101700000||$}}|| {{nts|44}} || <ref name="MaringNDRRMC"/><ref name="KompasuHK"/> |- | Nando || {{Sort|211007|October 7&nbsp;– 8}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|045|Not specified}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|1002|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || None || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | Namtheun || {{Sort|211009|October 9&nbsp;– 17}} || bgcolor=#{{storm color|STS}}|{{Sort|2|Severe tropical storm}} || bgcolor=#{{storm color|STS}}|{{convert|50|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|STS}}|{{convert|996|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Pacific Northwest]], Alaska || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | Malou || {{Sort|211023|October 23&nbsp;– 29}} || bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{Sort|3|Typhoon}} || bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{convert|75|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|| bgcolor=#{{storm color|TY}}|{{convert|965|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Bonin Islands]] || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- | 26W || {{Sort|211024|October 24&nbsp;– 27}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|0|Tropical depression}} || bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{Sort|045|Not specified}}|| bgcolor=#{{storm color|TD}}|{{convert|1006|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}} || [[Philippines]], [[Vietnam]] || {{ntsh|0||$}}None || {{ntsh|0}}None || |- {{TC Areas affected (Bottom)|TC's=38&nbsp;systems|dates=January&nbsp;19 – Season ongoing|winds={{convert|120|kn|km/h mph|round=5|order=out|abbr=on|sortable=on}}|pres={{convert|895|hPa|inHg|abbr=on|sigfig=4|comma=off}}|damage={{ntsp|1404375000||$}}|deaths={{nts|118}}|Refs=}} </center> ==Mga sanggunian== {{Commons category-inline|2021 Pacific typhoon season}} {{reflist}} [[Kategorya:Bagyo sa Pasipiko]] 0yweatrhy66v0vtprh0bu7h2umfi4do 0 305280 2226091 2003312 2026-09-18T06:02:05Z Ryomaandres 8044 2226091 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=La Spezia|province=[[Lalawigan ng La Spezia|La Spezia]] (SP)|website={{official website|http://www.comune.sp.it}}|area_code=0187|postal_code=19100, 19121–19126, 19131–19139|day=Marso 19|saint=[[San Jose]]|elevation_m=10|elevation_footnotes=|population_demonym=Spezzini|population_footnotes=,<ref>{{cite web|url=http://demo.istat.it/bilmens2019gen/index.html|title=Statistiche demografiche ISTAT|publisher=Demo|accessdate=28 April 2020|archive-date=24 Hulyo 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190724140744/http://demo.istat.it/bilmens2019gen/index.html|url-status=dead}}</ref> "La Spezia 2019" {{in lang|it}}|area_total_km2=51|area_footnotes=|mayor=[[Pierluigi Peracchini]]|mayor_party=[[centre-right]]|frazioni=Biassa, Cadimare, Campiglia, Fabiano Alto/Coregna, Isola di Felettino, Marinasco/Sarbia, Marola, Pitelli, San Venerio/Carozzo|region=[[Liguria]]|official_name=Comune della Spezia|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|44|06|N|09|49|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=La_Spezia-Stemma2.png|image_caption=Panorama ng La Spezia|image_alt=|imagesize=|image_skyline=La Spezia - L'arsenale.JPG|native_name={{native name|lij|A Spèza}}|footnotes=}}Ang '''La Spezia''' (Italyano: [la ˈspɛttsja]; {{Lang|lij|A Spèza}} sa lokal na diyalektong Spezzino) ay ang kabeserang lungsod ng [[lalawigan ng La Spezia]] at matatagpuan sa ulo ng [[Golpo ng La Spezia]] sa katimugang bahagi ng rehiyon ng [[Liguria]] ng [[Italya]]. Ang La Spezia ay ang pangalawang pinakamalaking lungsod sa rehiyon ng [[Liguria]], pagkatapos lamang ng [[Genova]]. Matatagpuan halos humigit-kumulang sa pagitan ng Genova at [[Lungsod ng Pisa|Pisa]], sa [[Dagat Liguria]], ito ay isa sa pangunahing pangmilitar at pangkomersiyong pantalan ng Italya at isang pangunahing base ng [[Hukbong Dagat ng Italya]]. Isang makabuluhang pusod ng riles, ito ay kapansin-pansin para sa mga museo nito, para sa karera ng pagsasagwan ng Palio del Golfo, at para sa mga ugnayan ng riles at bangka sa [[Cinque Terre]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan == * Clerici, Carlo Alfredo; Pesaresi, Piero (August–September 1999). "Le difese costiere della Spezia". Uniformi e Armi: 48–53. == Mga panlabas na link == * [https://maps.google.com/maps?ll=44.105988,9.821262&spn=0.072081,0.062785&t=k&hl=en Larawan sa satellite ng Google Maps] * [http://www.apathtolunch.com/ Isang Landas sa Tanghalian] —Ang Archive at blog na nakasentro sa Lunigiana / La Spezia. Mga paglalakad, bus, pagkain, kasaysayan * "Spezia" . Encyclopædia Britannica (ika-11 ed.). 1911. {{Province of La Spezia|nocat=yes}} [[Kategorya:Liguria]] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] lqiqm6rs7dk70gnkai5oc28jamulicd 2226092 2226091 2026-09-18T06:02:49Z Ryomaandres 8044 2226092 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=La Spezia|province=[[Lalawigan ng La Spezia|La Spezia]] (SP)|website={{official website|http://www.comune.sp.it}}|area_code=0187|postal_code=19100, 19121–19126, 19131–19139|day=Marso 19|saint=[[San Jose]]|elevation_m=10|elevation_footnotes=|population_demonym=Spezzini|population_footnotes=,<ref>{{cite web|url=http://demo.istat.it/bilmens2019gen/index.html|title=Statistiche demografiche ISTAT|publisher=Demo|accessdate=28 April 2020|archive-date=24 Hulyo 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190724140744/http://demo.istat.it/bilmens2019gen/index.html|url-status=dead}}</ref> "La Spezia 2019" {{in lang|it}}|area_total_km2=51|area_footnotes=|mayor=[[Pierluigi Peracchini]]|mayor_party=[[centre-right]]|frazioni=Biassa, Cadimare, Campiglia, Fabiano Alto/Coregna, Isola di Felettino, Marinasco/Sarbia, Marola, Pitelli, San Venerio/Carozzo|region=[[Liguria]]|official_name=Comune della Spezia|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|44|06|N|09|49|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=La_Spezia-Stemma2.png|image_caption=Panorama ng La Spezia|image_alt=|imagesize=|image_skyline=La Spezia - L'arsenale.JPG|native_name={{native name|lij|A Spèza}}|footnotes=}}Ang '''La Spezia''' (Italyano: [la ˈspɛttsja]; {{Lang|lij|A Spèza}} sa lokal na diyalektong Spezzino) ay ang kabeserang lungsod ng [[lalawigan ng La Spezia]] at matatagpuan sa ulo ng [[Golpo ng La Spezia]] sa katimugang bahagi ng rehiyon ng [[Liguria]] ng [[Italya]]. Ang La Spezia ay ang pangalawang pinakamalaking lungsod sa rehiyon ng [[Liguria]], pagkatapos lamang ng [[Genova]]. Matatagpuan halos humigit-kumulang sa pagitan ng Genova at [[Lungsod ng Pisa|Pisa]], sa [[Dagat Liguria]], ito ay isa sa pangunahing pangmilitar at pangkomersiyong pantalan ng Italya at isang pangunahing base ng [[Hukbong Dagat ng Italya]]. Isang makabuluhang pusod ng riles, ito ay kapansin-pansin para sa mga museo nito, para sa karera ng pagsasagwan ng Palio del Golfo, at para sa mga ugnayan ng riles at bangka sa [[Cinque Terre]]. == Mga demograpiko == Sa taong 2025, ang La Spezia ay may populasyon na 92,711, kung saan 48.7% ay lalaki at 51.3% ay babae. Ang mga menor de edad ay bumubuo ng 14.1% ng populasyon, at ang mga nakatatanda ay bumubuo ng 26.4%, kumpara sa average ng Italyano na 14.9% at 24.7% ayon sa pagkakabanggit. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan == * Clerici, Carlo Alfredo; Pesaresi, Piero (August–September 1999). "Le difese costiere della Spezia". Uniformi e Armi: 48–53. == Mga panlabas na link == * [https://maps.google.com/maps?ll=44.105988,9.821262&spn=0.072081,0.062785&t=k&hl=en Larawan sa satellite ng Google Maps] * [http://www.apathtolunch.com/ Isang Landas sa Tanghalian] —Ang Archive at blog na nakasentro sa Lunigiana / La Spezia. Mga paglalakad, bus, pagkain, kasaysayan * "Spezia" . Encyclopædia Britannica (ika-11 ed.). 1911. {{Province of La Spezia|nocat=yes}} [[Kategorya:Liguria]] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] scz1k4nre5idn3dshlqyvzyacg8x2rr 3 311582 2226056 1880064 2026-09-18T03:47:20Z Max 137026 Inilipat ni Max ang pahinang [[Usapang tagagamit:SHB2000]] sa [[Usapang tagagamit:SHB]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]" to "[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]" 1880064 wikitext text/x-wiki <div style="border: 1rem #dd0000 ridge; padding: 0.5em;">Hello! Please message me on [[m:User talk:SHB2000|meta.wikimedia.org]] instead. I may not notice messages on this page.</div> ojy2vkqs676esjrcfi79dwyt0tjr5xc 10 312312 2225918 1896778 2026-09-17T12:26:58Z Ryomaandres 8044 2225918 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria |title = [[Calabria]] &middot; Mga [[komuna]] ng [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] |state={{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |imageleft = |image = [[File:Coat of Arms of the Province of Reggio-Calabria.svg|55px|Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] |list1 = * [[Africo]] * [[Agnana Calabra]] * [[Anoia, Calabria|Anoia]] * [[Antonimina]] * [[Ardore]] * [[Bagaladi]] * [[Bagnara Calabra]] * [[Benestare]] * [[Bianco]] * [[Bivongi]] * [[Bova, Calabria|Bova]] * [[Bova Marina]] * [[Bovalino]] * [[Brancaleone, Calabria|Brancaleone]] * [[Bruzzano Zeffirio]] * [[Calanna]] * [[Camini]] * [[Campo Calabro]] * [[Candidoni]] * [[Canolo]] * [[Caraffa del Bianco]] * [[Cardeto]] * [[Careri]] * [[Casignana]] * [[Caulonia]] * [[Ciminà]] * [[Cinquefrondi]] * [[Cittanova]] * [[Condofuri]] * [[Cosoleto]] * [[Delianuova]] * [[Feroleto della Chiesa]] * [[Ferruzzano]] * [[Fiumara]] * [[Galatro]] * [[Gerace]] * [[Giffone]] * [[Gioia Tauro]] * [[Gioiosa Ionica]] * [[Grotteria]] * [[Laganadi]] * [[Laureana di Borrello]] * [[Locri]] * [[Mammola]] * [[Marina di Gioiosa Ionica]] * [[Maropati]] * [[Martone]] * [[Melicuccà]] * [[Melicucco]] * [[Melito di Porto Salvo]] * [[Molochio]] * [[Monasterace]] * [[Montebello Ionico]] * [[Motta San Giovanni]] * [[Oppido Mamertina]] * [[Palizzi]] * [[Palmi, Calabria|Palmi]] * [[Pazzano]] * [[Placanica]] * [[Platì]] * [[Polistena]] * [[Portigliola]] * [[Regio de Calabria]] * [[Riace]] * [[Rizziconi]] * [[Roccaforte del Greco]] * [[Roccella Ionica]] * [[Roghudi]] * [[Rosarno]] * [[Samo, Calabria|Samo]] * [[San Ferdinando]] * [[San Giorgio Morgeto]] * [[San Giovanni di Gerace]] * [[San Lorenzo, Calabria|San Lorenzo]] * [[San Luca]] * [[San Pietro di Caridà]] * [[San Procopio]] * [[San Roberto]] * [[Sant'Agata del Bianco]] * [[Sant'Alessio in Aspromonte]] * [[Sant'Eufemia d'Aspromonte]] * [[Sant'Ilario dello Ionio]] * [[Santa Cristina d'Aspromonte]] * [[Santo Stefano in Aspromonte]] * [[Scido]] * [[Scilla, Calabria|Scilla]] * [[Seminara]] * [[Serrata, Calabria|Serrata]] * [[Siderno]] * [[Sinopoli]] * [[Staiti]] * [[Stignano]] * [[Stilo]] * [[Taurianova]] * [[Terranova Sappo Minulio]] * [[Varapodio]] * [[Villa San Giovanni]] }}{{#if: {{{nocat|}}}| |{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Template:Metropolitan City of Reggio Calabria |[[Category:Italy province templates|Reggio Calabria, Metropolitan City of]] |{{Main other|[[Category:Cities and towns in Calabria]] [[Category:Municipalities of the Metropolitan City of Reggio Calabria]] }} }} }}<noinclude> {{collapsible option}} </noinclude> 68zob3do42gihscuea2hya237tm6jy3 0 312340 2225904 2004354 2026-09-17T12:02:01Z Ryomaandres 8044 2225904 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cardeto|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.cardeto.rc.it/}}|area_code=0965|postal_code=89060|day=|saint=|elevation_m=750|elevation_footnotes=|population_demonym=Cardetesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=37.27|area_footnotes=|mayor=Francesco Picone|mayor_party=|frazioni=Pantano, Mannarella, Sant'Elia, Mallamaci, Cartalimi, Iriti, Piraino, Colachecco, Loddini, Castanea, Chimputo, Ambele, Lamberta, Giurricando, Garcea, Calvario,Scranò, Scala|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Cardeto|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|5|N|15|46|E|type:city(2,195)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Cardeto - Province of Reggio Calabria, Italy.JPG|native_name={{native name|el|Καρδία}}|footnotes=}} Ang '''Cardeto''' ({{Lang-el|Καρδία}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|10|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang hangganan ng Cardeto ay sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bagaladi]], [[Regio de Calabria|Reggio Calabria]], at [[Roccaforte del Greco]]. == Heograpiyang pisikal == Ang bayan ay matatagpuan sa kanang pampang ng batis ng [[Sant'Agata (sapa)|Sant'Agata]] at may katangiang estrukturang may hagdan. == Kasaysayan == Ang pinagmulan ng sinaunang bayan bago ang panahon ng Aspromonte, na may utang na pangalan sa halamang cardoon (Latin na ''carditum'', "lugar ng mga dawag") o, gaya ng pinaniniwalaan ng iba, sa Romanong cardo, ay malamang na nagsimula pa noong ika-10 at ika-11 siglo. Sa panahong iyon, sa katunayan, sa ilalim ng [[Emperador Bisantino]] na si [[Basilio II]], ang obispo ng Reggio ay itinaas sa ranggo ng "metropolis ng mga pag-aaring Bisantino sa timog Italya," na nagpapahintulot dito na maging pangunahing sentro ng simbahang Griyego sa timog, isang destinasyon para sa patuloy na pagdagsa ng mga monghe ng Basiliano, na ang mga bakas ay matatagpuan sa sinaunang monasteryo ng mga babaeng babae ng Sant'Andrea di Mallamaci (kalaunan ay pinalitan ng pangalan na Santa Maria di Mallamaci) sa Mallemace, o sa Abadia ng San Nicola di Foculica sa Badia. Isa pang teorya ang nagsasabing ang bayan ay unang nanirahan dito noong mga taong 1000, upang mas mahusay na malabanan ang banta ng mga Arabe, nagtayo ang mga [[Bisantino]] ng iba't ibang kuta sa liblib na lupain ng mga lungsod, na nagtayo ng kastra, na kilala rin bilang motte, kabilang ang kalapit na [[Mga portipikasyon sa Regio de Calabria|Motta Sant'Agata]], kung saan ang Cardeto ay isang nayon hanggang 1783 (kaya naman ang kasalukuyang paghahati ng bayan sa "Itaas ng Casale" at "Ibaba ng Casale"). Malamang na ang mga taong Agata mismo ang, naghahanap ng mas ligtas na lugar upang makatakas sa patuloy na mga pagsalakay, ay nagtulak papasok sa kalupaan at itinatag ang Cardeto. == Mga sanggunian == {{reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 6qt5y095c573xsetp5g2zulacyfnop7 0 312342 2225906 2004333 2026-09-17T12:06:52Z Ryomaandres 8044 2225906 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Careri|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0964|postal_code=89030|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=38.2|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Careri|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|11|N|16|7|E|type:city(2,427)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name={{native name|el|Hàreri}}|footnotes=}} Ang '''Careri''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|40|km|mi}} silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 2,427 at isang lugar na {{Convert|38.2|km2|mi2}}. Ang Careri ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipyo: [[Benestare]], [[Platì|Plati]], [[San Luca]], at [[Santa Cristina d'Aspromonte]]. == Heograpiyang pisikal == Ang Careri ay isang maliit na bayan sa bundok na matatagpuan 100 km mula sa Regio de Calabria, na matatagpuan sa taas na 320 m sa silangang dalisdis ng bundok ng [[Aspromonte]]. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong ika-4 ng Enero 1971.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?1255|titolo=Careri|accesso=19 maggio 2025|sito=Archivio Centrale dello Stato}}</ref><blockquote>''Ang Gules, isang [[Burol (heraldry)|burol]] na gusaling itinatag sa punto, na nasa ibabaw ng tatlong [[ungas ng mais]], o, nakaayos 2, 1. Mga panlabas na palamuti ng Munisipalidad.''</blockquote>Ang gonfalon ay isang pinutol na dilaw at pulang bandila. == Mga monumento at tanawin == Ang Guardia ay naglalaman ng isang monumento na inialay sa mga namatay sa mga digmaang pandaigdig. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:4000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:954 bar:1871 from: 0 till:1061 bar:1881 from: 0 till:1259 bar:1901 from: 0 till:1591 bar:1911 from: 0 till:1848 bar:1921 from: 0 till:1987 bar:1931 from: 0 till:2374 bar:1936 from: 0 till:2565 bar:1951 from: 0 till:2953 bar:1961 from: 0 till:2965 bar:1971 from: 0 till:2679 bar:1981 from: 0 till:2470 bar:1991 from: 0 till:2536 bar:2001 from: 0 till:2443 PlotData= bar:1861 at:954 fontsize:XS text: 954 shift:(-8,5) bar:1871 at:1061 fontsize:XS text: 1061 shift:(-8,5) bar:1881 at:1259 fontsize:XS text: 1259 shift:(-8,5) bar:1901 at:1591 fontsize:XS text: 1591 shift:(-8,5) bar:1911 at:1848 fontsize:XS text: 1848 shift:(-8,5) bar:1921 at:1987 fontsize:XS text: 1987 shift:(-8,5) bar:1931 at:2374 fontsize:XS text: 2374 shift:(-8,5) bar:1936 at:2565 fontsize:XS text: 2565 shift:(-8,5) bar:1951 at:2953 fontsize:XS text: 2953 shift:(-8,5) bar:1961 at:2965 fontsize:XS text: 2965 shift:(-8,5) bar:1971 at:2679 fontsize:XS text: 2679 shift:(-8,5) bar:1981 at:2470 fontsize:XS text: 2470 shift:(-8,5) bar:1991 at:2536 fontsize:XS text: 2536 shift:(-8,5) bar:2001 at:2443 fontsize:XS text: 2443 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 9jqi1hzudeowpyjkgxme512mxpr1q5p 2225907 2225906 2026-09-17T12:07:25Z Ryomaandres 8044 2225907 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Careri|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0964|postal_code=89030|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=38.2|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Careri|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|11|N|16|7|E|type:city(2,427)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Bahay kung saan ipinanganak si [[Francesco La Cava]]|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Casa natale Francesco La Cava.jpg|native_name={{native name|el|Hàreri}}|footnotes=}} Ang '''Careri''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|40|km|mi}} silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 2,427 at isang lugar na {{Convert|38.2|km2|mi2}}. Ang Careri ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipyo: [[Benestare]], [[Platì|Plati]], [[San Luca]], at [[Santa Cristina d'Aspromonte]]. == Heograpiyang pisikal == Ang Careri ay isang maliit na bayan sa bundok na matatagpuan 100 km mula sa Regio de Calabria, na matatagpuan sa taas na 320 m sa silangang dalisdis ng bundok ng [[Aspromonte]]. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong ika-4 ng Enero 1971.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?1255|titolo=Careri|accesso=19 maggio 2025|sito=Archivio Centrale dello Stato}}</ref><blockquote>''Ang Gules, isang [[Burol (heraldry)|burol]] na gusaling itinatag sa punto, na nasa ibabaw ng tatlong [[ungas ng mais]], o, nakaayos 2, 1. Mga panlabas na palamuti ng Munisipalidad.''</blockquote>Ang gonfalon ay isang pinutol na dilaw at pulang bandila. == Mga monumento at tanawin == Ang Guardia ay naglalaman ng isang monumento na inialay sa mga namatay sa mga digmaang pandaigdig. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:4000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:954 bar:1871 from: 0 till:1061 bar:1881 from: 0 till:1259 bar:1901 from: 0 till:1591 bar:1911 from: 0 till:1848 bar:1921 from: 0 till:1987 bar:1931 from: 0 till:2374 bar:1936 from: 0 till:2565 bar:1951 from: 0 till:2953 bar:1961 from: 0 till:2965 bar:1971 from: 0 till:2679 bar:1981 from: 0 till:2470 bar:1991 from: 0 till:2536 bar:2001 from: 0 till:2443 PlotData= bar:1861 at:954 fontsize:XS text: 954 shift:(-8,5) bar:1871 at:1061 fontsize:XS text: 1061 shift:(-8,5) bar:1881 at:1259 fontsize:XS text: 1259 shift:(-8,5) bar:1901 at:1591 fontsize:XS text: 1591 shift:(-8,5) bar:1911 at:1848 fontsize:XS text: 1848 shift:(-8,5) bar:1921 at:1987 fontsize:XS text: 1987 shift:(-8,5) bar:1931 at:2374 fontsize:XS text: 2374 shift:(-8,5) bar:1936 at:2565 fontsize:XS text: 2565 shift:(-8,5) bar:1951 at:2953 fontsize:XS text: 2953 shift:(-8,5) bar:1961 at:2965 fontsize:XS text: 2965 shift:(-8,5) bar:1971 at:2679 fontsize:XS text: 2679 shift:(-8,5) bar:1981 at:2470 fontsize:XS text: 2470 shift:(-8,5) bar:1991 at:2536 fontsize:XS text: 2536 shift:(-8,5) bar:2001 at:2443 fontsize:XS text: 2443 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 2vk86lm8zafr657x7m7lyj5vtok2kjj 0 312343 2225908 2083828 2026-09-17T12:09:25Z Ryomaandres 8044 2225908 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Casignana|mayor_party=|istat=080024|footnotes=|website=|area_code=0964|postal_code=89030|day=Agosto 16|saint=[[San Roque|San Rocco]]|elevation_m=342|elevation_footnotes=|population_demonym=Casignanesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=24|area_footnotes=|mayor=|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|official_name=Comune di Casignana|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Scavi archeologici non coperti della villa romana di Casignana 1 di 2 (2020).jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|image_map=|region={{RegioneIT|sigla=CAL}}|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=bottom|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|6|N|16|5|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|frazioni=[[Bianco (Italia)|Bianco]], [[Bovalino]], [[Caraffa del Bianco]], [[San Luca (Italia)|San Luca]], [[Sant'Agata del Bianco]]}} Ang '''Casignana''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Calabria]] sa [[Italya]], matatagpuan sa mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|35|km|mi}} silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 801 at sakop na {{Convert|24.4|km2|mi2}} Ang Casignana ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bianco]], [[Bovalino]], [[Caraffa del Bianco]], [[San Luca]], at [[Sant'Agata del Bianco]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalan ng bayan ay pinaniniwalaang nagmula sa [[Wikang Latin|Latin]] na terra Casiniana, na nangangahulugang "lupain ni Casinius," isang bantog at mayamang Romanong kilalang tao na sinasabing nagmamay-ari ng [[Romanong Villa ng Casignana]], na matatagpuan sa distrito ng Palazzi. == Kasaysayan == Noong panahon ng mga Pasista, ang Casignana ay isinama sa bagong Munisipalidad ng [[San Giovanni Samio]], mula 1927 hanggang 1946, kasama ang mga kalapit na bayan ng Caraffa del Bianco, Sant'Agata del Bianco, at [[Samo, Calabria|Samo]], na nabawi ang kanilang awtonomikong administratibo ilang sandali bago ang pagdating ng [[Republikang Italyano]]. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:3000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1046 bar:1871 from: 0 till:1163 bar:1881 from: 0 till:1215 bar:1901 from: 0 till:1440 bar:1911 from: 0 till:1581 bar:1921 from: 0 till:1639 bar:1931 from: 0 till:1883 bar:1936 from: 0 till:1746 bar:1951 from: 0 till:2059 bar:1961 from: 0 till:1641 bar:1971 from: 0 till:1204 bar:1981 from: 0 till:962 bar:1991 from: 0 till:836 bar:2001 from: 0 till:775 PlotData= bar:1861 at:1046 fontsize:XS text: 1046 shift:(-8,5) bar:1871 at:1163 fontsize:XS text: 1163 shift:(-8,5) bar:1881 at:1215 fontsize:XS text: 1215 shift:(-8,5) bar:1901 at:1440 fontsize:XS text: 1440 shift:(-8,5) bar:1911 at:1581 fontsize:XS text: 1581 shift:(-8,5) bar:1921 at:1639 fontsize:XS text: 1639 shift:(-8,5) bar:1931 at:1883 fontsize:XS text: 1883 shift:(-8,5) bar:1936 at:1746 fontsize:XS text: 1746 shift:(-8,5) bar:1951 at:2059 fontsize:XS text: 2059 shift:(-8,5) bar:1961 at:1641 fontsize:XS text: 1641 shift:(-8,5) bar:1971 at:1204 fontsize:XS text: 1204 shift:(-8,5) bar:1981 at:962 fontsize:XS text: 962 shift:(-8,5) bar:1991 at:836 fontsize:XS text: 836 shift:(-8,5) bar:2001 at:775 fontsize:XS text: 775 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> ==Mga sanggunian== {{Reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 1egdvo27tddzyppli9uhjtqdsvhhxpc 0 312344 2225913 2131381 2026-09-17T12:19:14Z Ryomaandres 8044 2225913 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Cittanova|elevation_footnotes=|area_total_km2=61.8|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=9977|population_as_of=Nobyembre 2020|pop_density_footnotes=|population_demonym=Cittanovesi|elevation_m=400|mayor=Francesco Cosentino|twin1=|twin1_country=|saint=[[San Geronimo]]|day=Setyembre 30|postal_code=89022|area_code=0966|website={{official website|http://www.comune.cittanova.rc.it/}}|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Comune di Cittanova|image_map=Map of comune of Cittanova (province of Reggio Calabria, region Calabria, Italy).svg|native_name=|image_skyline=Cittanova - Villa comunale30-Ingresso Carlo Ruggiero.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Villa "Carlo Ruggiero" (pasukan).|image_shield=Comunecittanova.png|shield_alt=|map_alt=|frazioni=|map_caption=Cittanova sa loob ng Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|pushpin_label_position=bottom|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|21|N|16|5|E|type:city(10,640)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Calabria]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|footnotes=}}Ang '''Cittanova''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Matatagpuan sa mga dalisdis ng [[Aspromonte]] at nakaharap sa Gioia Tauro plain, ito ay nailalarawan sa pagkakaroon ng maraming simbahan at isang pampublikong parke na umaabot sa 2.65 ektarya (6.55 ac). == Heograpiyang pisikal == === Teritoryo === Ang taas na tinutukoy sa [[munisipyo]] ay 400 m mula sa antas ng dagat,<ref name="Tuttitalia.it">{{cita web|url=https://www.tuttitalia.it/calabria/85-cittanova/|titolo=Tuttitalia.it - Comune di Cittanova (RC)|accesso=25 giugno 2013}}</ref> sa teritoryo ng munisipalidad ang pinakamababang taas ay umaabot sa 77 m mula sa antas ng dagat habang ang pinakamataas ay umaabot sa 996 m mula sa antas ng dagat.<ref name="Tuttitalia.it2">{{cita web|url=https://www.tuttitalia.it/calabria/85-cittanova/|titolo=Tuttitalia.it - Comune di Cittanova (RC)|accesso=25 giugno 2013}}</ref> Ang lawak ng ibabaw ay 61.98 km² (humigit-kumulang 65% nito ay patag na lupang tinatamnan ng mga puno ng olibo at 35% ay mabundok, makahoy at may natural na pastulan). Isang resort sa bundok na 7 kilometro ang layo mula sa Cittanova, ang Zomaro ay matatagpuan sa talampas ng Melìa, sa loob ng [[Liwasang Pambansa ng Aspromonte]]. == Mga kambal bayan == * {{Flagicon|RUS}} [[Ivangorod]], [[Rusya]] * {{Flagicon|ITA}} [[Caltanissetta]], [[Italya]] * {{Flagicon|ITA}} [[Vimodrone]], [[Italya]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|Cittanova (comune, Italy)|Cittanova}} * [http://www.comune.cittanova.rc.it/ Opisyal na website] * [https://web.archive.org/web/20070819042844/http://www.cittanova.com/ Cittanova.] [https://web.archive.org/web/20070819042844/http://www.cittanova.com/ Com] * [http://www.cittanovaonline.it/ CittanovaOnLine.it] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} k24xdoa7hv4810ys29v3ayxo82nhidb 0 312345 2225961 2025960 2026-09-17T14:41:01Z Ryomaandres 8044 2225961 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Monasterace|elevation_footnotes=|area_total_km2=15.7|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_total=3536|population_as_of=Disyembre 2007|pop_density_footnotes=|population_demonym=Monasteracesi|elevation_m=|mayor=[[Maria Carmela Lanzetta]]|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=89040|area_code=0964|website=|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Comune di Monasterace|image_map=|native_name={{native name|scn|Monaseraci}}<br>{{native name|el|Monaseraci}}|image_skyline=Monasterace superiore.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Tanaw ng Monasterace Superiore.|image_shield=Monasterace-Stemma.png|shield_alt=|map_alt=|frazioni=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|27|13|N|16|33|11|E|type:city_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Calabria]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|footnotes=}}Ang '''Monasterace''' ({{Lang-scn|Monaseraci|label=[[Calabrian Greek]]}}; {{Lang-el|Μοναστηράκιον|Monastērákion}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} timog ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|90|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang mga labi ng sinaunang [[Sinaunang Gresya|Griyegong]] lungsod ng [[Caulonia (sinaunang lungsod)|Caulonia]] ay matatagpuan sa maikling distansiya sa hilaga ng ''[[frazione]]'' ng Monasterace Marina, sa baybayin. Nasa hilaga rin ng Monasterace Marina ang [[Arkeolohikong Museo ng Monasterace]], kung saan ipinakita ang mga nahahanap mula sa Caulonia. == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng Monasterace ay tumataas mula sa antas ng dagat, kung saan matatagpuan ang ''[[frazione]]'' ng Marina, hanggang 177 metro mula sa antas ng dagat. Ang pangunahing sentro ng lungsod ay matatagpuan sa taas na 138 metro mula sa antas ng dagat. Mula sa baybayin, mula timog patungong hilaga, may ilang mga burol: Terzinale (isang pangalan na kalaunan ay binago sa Arsenale sa mga mapa ng IGM) o Passoliera, mula sa gusaling dating nakatayo sa tuktok; isang walang pangalang burol, kung saan ang tuktok ay itinayo ang isang casemate noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig; Piazzetta, isang posibleng acropolis ng lungsod ng Magna Graecia; isang mababang burol sa distrito ng Castellone, mahalaga para sa parola na nakatayo roon, dahil sa pagtatayo nito ay natuklasan ang mga labi ng isang maliit na templo, na nagbigay-daan upang matukoy ang lokasyon ng sinaunang [[Kaulonìa]]. == Mga sanggunian == {{reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} cwlm0v1kxmig57zb3gch96adzyxjnn3 0 312346 2225910 2004648 2026-09-17T12:13:40Z Ryomaandres 8044 2225910 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Caulonia|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0964|postal_code=89041|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=Cauloniesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=100.7|area_footnotes=|mayor=Ninni Riccio|mayor_party=|frazioni=Agromastelli, Campoli, Crochi, Cufò, Focà, San Nicola, Ursini, Ziia|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Caulonia|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|23|N|16|25|E|type:city(7,542)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Caulonia-Stemma.png|image_caption=Ang Caulonia Superiore ay itinayo sa isang matarik na bural papasok habang ang Caulonia Marina ay nasa baybayin.|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Caulonia 2.jpeg|native_name=[[Griyegong Calabres|Griko]]: {{lang|el|Kaulonìa}}|footnotes=}} Ang '''Caulonia''' ({{Lang-el|Καυλωνία}} Kaulonia) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|120|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]] sa [[Stilaro Valley|Lambak Stilaro]] . Orihinal na kilala ito bilang '''Castelvetere''', ngunit noong 1862 nagpasya ang mga mamamayan na palitan ang pangalan ng bayan sa pangalan ng [[Caulonia (sinaunang lungsod)|sinaunang lungsod na Caulonia]]. Naniniwala sila na ang lungsod na ito ay matatagpuan sa kanilang teritoryo, ngunit kalaunan ay napatunayan na ang sinaunang Caulonia ay matatagpuan malapit sa modernong [[Monasterace]], {{Convert|16|km|mi|0}} sa hilagang-silangan. == Kasaysayan == === Sinaunang panahon === Sa kapatagan ng Aguglia, natagpuan ang isang ulo ng isang babaeng diyos na nagmula sa Gresya mula noong ika-4 na siglo BK.<ref name="CauloniaBova">{{Cita|Bova|p. 323}}.</ref> May mga bagong natuklasan noong 2010. Pinapalagay na ang mga refugee mula sa sinaunang [[Caulonia (sinaunang lungsod)|Kauloniatide]] (mga nakatira malapit sa Kaulon) ay nanirahan sa lugar na ito. === Gitnang Kapanahunan === Ang Castelvetere, na dating itinuturing na tagapagmana ng sinaunang Caulonia,<ref>''Della Calabria Illustrata. Opera Varia storica del R.P. G. Fiore da Cropani'', Tomo Primo, M.DC.XCI [1691], Parte Prima, Cap. IV: ''Calabria Abitata'', Libro I, pp. 79-60. "Caulonia, ò vero Aulonia, Città di molto grido in quei secoli, edificata da' Cotronesi per detto di Solino; se non più tosto dagli Achivi, conforme al rapporto di Strabone. Almare, poi già detta Castelvetere, ed oggidì si dice."</ref> ay tila nagmula sa Bisantino o huling bahagi ng Roma. == Simbolo == Kinilala ang eskudo de armas ng munisipyo sa pamamagitan ng Dekreto ng Hari noong Abril 6, 1925.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?1383|titolo=Caulonia|accesso=9 marzo 2025|sito=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> Ang gonfalon ay isang asul na bandila. == Mga sanggunian == {{reflist|30em}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.comune.caulonia.rc.it}} * [http://www.caulonia2000.it Caulonia 2000] * [https://www.youtube.com/watch?v=NbyPBiOzU8A Video sa YouTube ng Tarantella Power Festival sa Caulonia] * [http://www.sainthilarion.asn.au/ Kapisanan ng Saint Hilarion (Cauloniese Migrants sa Australia)] * [http://www.carroccifamilyhistory.com/chap1.htm Family History Site ng isang Cauloniese Immigrant Family sa US] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} myfkso964q3uvnat144nr0kea4ihd8l 0 312347 2225911 2083718 2026-09-17T12:15:08Z Ryomaandres 8044 2225911 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ciminà|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.cimina.rc.it}}|area_code=0964|postal_code=89040|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=48.8|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Ciminà|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|15|N|16|8|E|type:city(652)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Cimina (RC) - Scorcio panoramico.jpg|native_name={{Lang-el|Kymina}}|footnotes=}} Ang '''Ciminà''' ({{Lang-el|Kymina}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]] Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 652 at isang lugar na {{Convert|48.8|km2|mi2}} . Ang Ciminà ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Antonimina]], [[Ardore]], [[Cittanova]], [[Molochio]], [[Platì]], [[Sant'Ilario dello Ionio]], at [[Varapodio]]. == Kasaysayan == Ang pagkakatatag ng munisipalidad ng Ciminà ay nagsimula pa noong 1453, nang ang mga [[Gresya|Griyego]] at [[Albanya|Albanes]] na Kristiyanong lumikas, na pinalayas mula sa [[Constantinopla]] ng mga [[Turkiya|Turko]], ay nakahanap ng kanlungan sa "Monte dei Tre Pizzi." Ang napiling lokasyon, na hindi mapupuntahan at malayo sa dagat, ay garantisadong masisilungan at proteksiyon sakaling salakayin ng mga potensiyal na mananakop. Napili ang lugar dahil ito ay angkop sa pastulan at agrikultura, lalo na sa pagtatanim ng trigo, at malapit din sa mga kagubatan na maaaring gamitin para sa produksiyon ng troso. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:3000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1915 bar:1871 from: 0 till:1881 bar:1881 from: 0 till:2022 bar:1901 from: 0 till:2243 bar:1911 from: 0 till:2179 bar:1921 from: 0 till:2116 bar:1931 from: 0 till:2172 bar:1936 from: 0 till:2230 bar:1951 from: 0 till:2207 bar:1961 from: 0 till:1742 bar:1971 from: 0 till:1310 bar:1981 from: 0 till:975 bar:1991 from: 0 till:838 bar:2001 from: 0 till:683 PlotData= bar:1861 at:1915 fontsize:XS text: 1915 shift:(-8,5) bar:1871 at:1881 fontsize:XS text: 1881 shift:(-8,5) bar:1881 at:2022 fontsize:XS text: 2022 shift:(-8,5) bar:1901 at:2243 fontsize:XS text: 2243 shift:(-8,5) bar:1911 at:2179 fontsize:XS text: 2179 shift:(-8,5) bar:1921 at:2116 fontsize:XS text: 2116 shift:(-8,5) bar:1931 at:2172 fontsize:XS text: 2172 shift:(-8,5) bar:1936 at:2230 fontsize:XS text: 2230 shift:(-8,5) bar:1951 at:2207 fontsize:XS text: 2207 shift:(-8,5) bar:1961 at:1742 fontsize:XS text: 1742 shift:(-8,5) bar:1971 at:1310 fontsize:XS text: 1310 shift:(-8,5) bar:1981 at:975 fontsize:XS text: 975 shift:(-8,5) bar:1991 at:838 fontsize:XS text: 838 shift:(-8,5) bar:2001 at:683 fontsize:XS text: 683 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20070116234237/http://www.geositodicimina.it/ Geosite ng Ciminà - Lugar ng Timog Geologic] * [https://web.archive.org/web/20070908214836/http://www.areageologicameridionale.it/ Lugar ng Timog Geologic] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} tiwcprvlbb2i8s5frk3pudx8yss0f4c 0 312348 2225912 2004896 2026-09-17T12:17:21Z Ryomaandres 8044 2225912 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cinquefrondi|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Reggio Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.cinquefrondi.rc.it}}|area_code=0966|postal_code=89021|day=Ikalawang Linggo ng Mayo|saint=San Miguel Arkanghel|elevation_m=257|elevation_footnotes=|population_demonym=Cinquefrondesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=29.95|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Cinquefrondi|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|25|N|16|6|E|type:city(6,511)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=bottom|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Cinquefrondi.jpg|native_name=[[Griyegong Calabres|Griko]]: {{lang|el|Pènte Kàstra}}|footnotes=}} Ang '''Cinquefrondi''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]] : {{Lang|scn|Cincufrùndi}} o {{Lang|scn|Cincrùnde}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang Cinquefrondi ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Anoia, Calabria|Anoia]], [[Giffone]], [[Mammola]], [[Polistena]], at [[San Giorgio Morgeto]]. Bahagi ito ng [[Pambansang Liwasan ng Aspromonte]]. == Kasaysayan == Ang templo ng mga Muse ay nagbigay din ng pangalan nito, sa loob ng isang tiyak na panahon, sa bayan, na sa katunayan ay tinawag sa [[Wikang Latin|Latin]] na ''Templum Musarum''.<ref name="vannozzi">{{Cita web|url=http://www.instoria.it/home/cinquefrondi_calabria.htm|titolo=InStoria - Un crocevia tra Ionio e Tirreno|sito=www.instoria.it|accesso=2025-01-24}}</ref> Noong 1703, isang publikasyong pangkasaysayan ang inilathala na nangolekta ng impormasyon tungkol sa lungsod simula sa pinagmulan nito.<ref>{{Cita libro |url=https://books.google.it/books?id=k11hVbEwzLwC&hl=it&pg=PP1#v=onepage&q&f=false |nome=Francesco |cognome=Ruffo |titolo=Discorso della famiglia Giffone de' marchesi di Cinquefondi con le notizie della sua prima origine, e delle sue discendenze. Dal dottor Francesco Ruffo |accesso=2025-01-24 |data=1703 |editore=presso Giuseppe Roselli |lingua=it}}</ref> Noong 1783, nawasak ang bayan dahil sa isang lindol. Ilang sanggunian ang nag-uulat na ang nayon ng [[Giffuni]] ay nawala<ref name="zucca">Attilio Zuccagni-Orlandini, ''Corografia fisica, storica e statistica dell'Italia e delle sue isole'', Supplemento al volume undecimo di ''Corografia fisica, storica e statistica del Regno delle Due Sicilie'', Firenze, 1845</ref> at ang batis ng Giffuni ay naglaho, habang isang maliit na lawa ang lumitaw.<ref>Lorenzo Giustiniani, ''Dizionario geografico ragionato del regno di Napoli'', tomo IV, Napoli presso Vincenzo Manfredi, 1802</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.cinquefrondi.rc.it Opisyal na website] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} l9zk3jqdjhd4dw60dd6tggt3wq9qd3d 0 312353 2225915 2212137 2026-09-17T12:20:55Z Ryomaandres 8044 2225915 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Condofuri|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comunedicondofuri.it}}|area_code=0965|postal_code=89030|day=|saint=|elevation_m=339|elevation_footnotes=|population_demonym=condofuresi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=58.5|area_footnotes=|mayor=Tommaso Iaria|mayor_party=Rilanciamo Condofuri-Tommaso Iaria sindaco|frazioni=[[Amendolea]], Bandiera, Barone, Carcara, [[Gallicianò]], Grotte, Lapsè, Limmara, Lugarà, Mangani, Muccari, Palermo, Plembaci, Rodì, Rossetta, San Carlo, Santa Lucia, Schiavo, Stazione|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Condofuri|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|0|N|15|52|E|type:city(5,076)_region:IT|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=bottom|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=condofuri-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Condofuri144.jpg|native_name={{native name|el|Κοντοχώρι/Kontochóri}}|footnotes=}} Ang '''Condofuri''' ({{Lang-el|Κοντοχώρι}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|38|km|mi}} timog-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang hangganan ng Condofuri ay sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bova, Calabria|Bova]], [[Bova Marina]], [[Roccaforte del Greco]], [[Roghudi]], at [[San Lorenzo, Calabria|San Lorenzo]]. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ng munisipalidad ng Condofuri ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Enero 29, 2003.<ref>{{cita web|titolo=Condofuri (Reggio Calabria) D.P.R. 29.01.2003 concessione di stemma e gonfalone|url=https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2003/comuni/Condofuri.html|accesso=22 giugno 2022}}</ref> == Kultura == === Edukasyon === Ang munisipalidad ay tahanan ng isang komprehensibong paaralan at isang paaralan sa pamamahala ng otel. == Sport == Ang munisipalidad ay tahanan ng A.C.D. Condofuri 2009 club ng futbol, na nakipagkumpitensiya sa mga amateur na kampeonatong rehiyonal. Sa kasalukuyan, walang 11-a-side football club sa munisipalidad ng Condofuri. ==Mga sanggunian== <references /> == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20150918202414/http://www.comunedicondofuri.it/ Opisyal na website] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 97glkls3g78ny4txxxsnqewhewl3ifd 0 312354 2225916 2083717 2026-09-17T12:22:58Z Ryomaandres 8044 2225916 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Cosoleto|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0966|postal_code=89050|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=33.8|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Cosoleto|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|16|N|15|56|E|type:city(1,006)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Munisipyo|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Cosoleto Comune.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Cosoleto''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]]: {{Lang|scn|Cosolìtu}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyong ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 1,006 at sakop na {{Convert|33.8|km2|mi2}} . Cosoleto may hangganan sa mga sumusunod na munisipyo: [[Africo]], [[Delianuova]], [[Oppido Mamertina]], [[Roghudi]], [[Samoa, Calabria|Samo]], [[San Luca]], [[San Procopio]], [[Santa Cristina d'Aspromonte]], [[Scido]], at [[Sinopoli]]. == Heograpiyang pisikal == Ito ay matatagpuan sa mga burol bago ang panahon ng Aspromonte na siyang bumubuo sa [[Kapatagan ng Gioia Tauro]], na tinatanaw ang nakapalibot na tanawin. Ang ekonomiya nito ay pangunahing agrikultural, batay sa pagtatanim ng [[olibo]] (mga uri ng Sinopolese at [[Ottobratica]]), na ang mga kakahuyan ng matataas na puno na daan-daang taon na ang tanda (kadalasang lumalagpas sa 20 metro) ay tumatakip sa mga gilid ng burol at nagpapakilala sa tanawin. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pinagmulan ng pangalan ay nagsimula pa noong 1667, nang matuklasan nila ang mga hiwa ng karne sa mga kalapit na bayan at nagpasyang magluwas ang mga ito sa lugar na ito, kaya tinawag itong Cosoleto. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:3000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1389 bar:1871 from: 0 till:1715 bar:1881 from: 0 till:1429 bar:1901 from: 0 till:1817 bar:1911 from: 0 till:2206 bar:1921 from: 0 till:2313 bar:1931 from: 0 till:2361 bar:1936 from: 0 till:2514 bar:1951 from: 0 till:2603 bar:1961 from: 0 till:1984 bar:1971 from: 0 till:1724 bar:1981 from: 0 till:1382 bar:1991 from: 0 till:1154 bar:2001 from: 0 till:976 PlotData= bar:1861 at:1389 fontsize:XS text: 1389 shift:(-8,5) bar:1871 at:1715 fontsize:XS text: 1715 shift:(-8,5) bar:1881 at:1429 fontsize:XS text: 1429 shift:(-8,5) bar:1901 at:1817 fontsize:XS text: 1817 shift:(-8,5) bar:1911 at:2206 fontsize:XS text: 2206 shift:(-8,5) bar:1921 at:2313 fontsize:XS text: 2313 shift:(-8,5) bar:1931 at:2361 fontsize:XS text: 2361 shift:(-8,5) bar:1936 at:2514 fontsize:XS text: 2514 shift:(-8,5) bar:1951 at:2603 fontsize:XS text: 2603 shift:(-8,5) bar:1961 at:1984 fontsize:XS text: 1984 shift:(-8,5) bar:1971 at:1724 fontsize:XS text: 1724 shift:(-8,5) bar:1981 at:1382 fontsize:XS text: 1382 shift:(-8,5) bar:1991 at:1154 fontsize:XS text: 1154 shift:(-8,5) bar:2001 at:976 fontsize:XS text: 976 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> ==Mga sanggunian== <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.cosoleto.rc.it/ Munisipalidad ng Cosoleto] {{In lang|it}} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 22nvq0jk68aq8waoen0h7tdfiles6ai 0 312355 2225917 2221468 2026-09-17T12:26:23Z Ryomaandres 8044 2225917 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Delianuova|frazioni=|website={{official website|http://www.comune.delianuova.rc.it/}}|area_code=0966|postal_code=89012|day=|saint=|istat=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=Deliesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=21.0|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|official_name=Comune di Delianuova|shield_alt=|native_name={{native name|el|Δέλια}}|image_skyline=Chiesa di Maria S.S. Assunta - Delianuova.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Simbahan ng Maria S.S. Assunta|image_shield=|image_map=|region=[[Calabria]]|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=bottom|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|14|N|15|55|E|type:city(3,542)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Delianuova''' ({{Lang-el|Δέλια}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyong ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 3,542 at sakop na {{Convert|21.0|km2|mi2}}. Ang Delianuova ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cosoleto]], [[San Luca]], at [[Scido]]. == Heograpiyang pisikal == === Klima === Dahil sa taas at layo nito mula sa dagat, ang Delianuova ay may klimang Apenino na may malamig na tag-araw, na ang pinakamataas na temperatura ay lumalagpas sa 25°C lamang kapag umiihip ang mainit na hangin tulad ng [[Siroco|Sirocco]]. Ang taglamig ay malupit at paminsan-minsan ay may maniyebe, minsan ay may malaking akumulasyon (40 sentimetro ang bumagsak sa gabi sa pagitan ng Pebrero 14 at 15, 2009). Ang mga nagyeyelong araw na may temperaturang mas mababa sa zero ay hindi bihira kapag bumababa ang malamig na hangin sa polar. Ang ulan ay laganap mula Oktubre hanggang Marso, ngunit ang mga bagyong may pagkulog at pagkidlat sa tag-araw ay hindi bihira, lalo na sa pinakamainit na oras ng araw. Ang average na temperatura sa Delianuova ay 14.2°C. == Kasaysayan == Opisyal itong itinatag noong Enero 27, 1878, sa utos ni Haring [[Umberto I]], na sa petsang iyon ay nag-utos ng konurbasyon ng dalawang maliliit at dati nang munisipalidad: ang Paracorio at Pedavoli. Ang maliliit na nayong ito ay nabanggit noon pang 1050, sa mga dokumento mula sa Episcopal Curia ng Oppido-Palmi (noon ay Griyego, Agia-Agathè), na napreserba sa mga sinupan ng Vaticano. Magkaiba rin ang pinagmulan ng dalawang munisipalidad. Ayon sa tradisyon, ang Paracorio ay nagmula sa sinaunang Delia, isang lungsod ng Gresya sa katimugang [[Dagat Honiko|baybaying Honiko]], na winasak ng mga Saraseno noong ika-9 na siglo. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:7000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:4558 bar:1871 from: 0 till:5003 bar:1881 from: 0 till:4707 bar:1901 from: 0 till:5388 bar:1911 from: 0 till:5763 bar:1921 from: 0 till:6529 bar:1931 from: 0 till:6028 bar:1936 from: 0 till:6042 bar:1951 from: 0 till:6287 bar:1961 from: 0 till:5220 bar:1971 from: 0 till:4125 bar:1981 from: 0 till:3686 bar:1991 from: 0 till:3718 bar:2001 from: 0 till:3584 PlotData= bar:1861 at:4558 fontsize:XS text: 4558 shift:(-8,5) bar:1871 at:5003 fontsize:XS text: 5003 shift:(-8,5) bar:1881 at:4707 fontsize:XS text: 4707 shift:(-8,5) bar:1901 at:5388 fontsize:XS text: 5388 shift:(-8,5) bar:1911 at:5763 fontsize:XS text: 5763 shift:(-8,5) bar:1921 at:6529 fontsize:XS text: 6529 shift:(-8,5) bar:1931 at:6028 fontsize:XS text: 6028 shift:(-8,5) bar:1936 at:6042 fontsize:XS text: 6042 shift:(-8,5) bar:1951 at:6287 fontsize:XS text: 6287 shift:(-8,5) bar:1961 at:5220 fontsize:XS text: 5220 shift:(-8,5) bar:1971 at:4125 fontsize:XS text: 4125 shift:(-8,5) bar:1981 at:3686 fontsize:XS text: 3686 shift:(-8,5) bar:1991 at:3718 fontsize:XS text: 3718 shift:(-8,5) bar:2001 at:3584 fontsize:XS text: 3584 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.delianuova.rc.it/ www.comune.delianuova.rc.it/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918231858/http://www.comune.delianuova.rc.it/ |date=2021-09-18 }} * [http://www.ietto.net/ Impormasyon sa Genealogical] * [http://www.grandhotelaspromonte.it/ Nagpapatuloy sa Delianuova] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207045840/http://grandhotelaspromonte.it/ |date=2009-02-07 }} * [http://www.galvate.it/ita/comuni/delianuova.html Kasaysayan ng Delianuova (Italiano)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615092001/http://www.galvate.it/ita/comuni/delianuova.html |date=2006-06-15 }} * [http://www.authorama.com/old-calabria-32.html ''Old Calabria'' Ni Norman Douglas] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 0k6b3a58d7m0dnnrsw6be9ulos4z9a0 0 312356 2225929 2005465 2026-09-17T13:45:01Z Ryomaandres 8044 2225929 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Feroleto della Chiesa|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0966|postal_code=89050|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=7.6|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=[[Plaesano]]|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Feroleto della Chiesa|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|28|N|16|4|E|type:city(1,849)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name={{Lang-el|Farlìto|script=Latn}}|footnotes=}} Ang '''Feroleto della Chiesa''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]]: {{Lang|scn|Ferlitù}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]] . Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 1,849 at sakop na {{Convert|7.6|km2|mi2}} . == Heograpiya == Ang munisipalidad ng Feroleto della Chiesa ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (pagkakahati) ng [[Plaesano]]. Ang Feroleto della Chiesa ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Anoia, Calabria|Anoia]], [[Galatro]], [[Laureana di Borrello]], [[Maropati]], [[Melicucco]], at [[Rosarno]]. == Kasaysayan == Ang pinagmulan ng Feroleto della Chiesa ay hindi tiyak na naidokumento, ngunit pinaniniwalaan na ang unang paninirahan ay nagsimula pa noong panahon ng Bruttii, isang sinaunang mga taong Italyano na nanirahan sa lugar ng Calabria. Sinusubaybayan ng isa pang teorya ang pundasyon ng bayan sa pagdating ng mga refugee mula sa kalapit na lungsod ng Tauriana, na winasak noong ika-9 na siglo ng mga pagsalakay ng Saraseno. Ang mga grupong ito ay nakahanap ng kanlungan sa loob ng bansa, na nagbigay-daan sa mga unang paninirahan sa isang mas ligtas na lugar. Ang toponimong "Feroleto" ay maaaring nagmula sa [[Wikang Latin|Latin]] na ''ferula'', isang ligaw na halaman na sagana sa lugar, o mula sa ferrum, isang pagtukoy sa posibleng lokal na pagmimina. Ang pangalang "della Chiesa" ay idinagdag noong Gitnang Panahon upang maiba ito mula sa ibang mga bayan na may parehong pangalan at tumutukoy sa pagbibigay ng piyudo sa Kalakhang Simbahan ng Mesina ni Emperador Enrique VI noong 1197. Ang koneksyon sa simbahan na ito ay lubos na nakaimpluwensiya sa pamamahala ng teritoryo sa loob ng ilang siglo. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:3000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1140 bar:1871 from: 0 till:1044 bar:1881 from: 0 till:944 bar:1901 from: 0 till:1256 bar:1911 from: 0 till:1453 bar:1921 from: 0 till:1763 bar:1931 from: 0 till:1785 bar:1936 from: 0 till:1884 bar:1951 from: 0 till:2028 bar:1961 from: 0 till:2135 bar:1971 from: 0 till:2035 bar:1981 from: 0 till:1954 bar:1991 from: 0 till:2018 bar:2001 from: 0 till:1872 PlotData= bar:1861 at:1140 fontsize:XS text: 1140 shift:(-8,5) bar:1871 at:1044 fontsize:XS text: 1044 shift:(-8,5) bar:1881 at:944 fontsize:XS text: 944 shift:(-8,5) bar:1901 at:1256 fontsize:XS text: 1256 shift:(-8,5) bar:1911 at:1453 fontsize:XS text: 1453 shift:(-8,5) bar:1921 at:1763 fontsize:XS text: 1763 shift:(-8,5) bar:1931 at:1785 fontsize:XS text: 1785 shift:(-8,5) bar:1936 at:1884 fontsize:XS text: 1884 shift:(-8,5) bar:1951 at:2028 fontsize:XS text: 2028 shift:(-8,5) bar:1961 at:2135 fontsize:XS text: 2135 shift:(-8,5) bar:1971 at:2035 fontsize:XS text: 2035 shift:(-8,5) bar:1981 at:1954 fontsize:XS text: 1954 shift:(-8,5) bar:1991 at:2018 fontsize:XS text: 2018 shift:(-8,5) bar:2001 at:1872 fontsize:XS text: 1872 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}}{{Clear}} q01vb3zl902khpsqpiwrr0d2a5vb6wt 0 312357 2225930 2005502 2026-09-17T13:47:29Z Ryomaandres 8044 2225930 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ferruzzano|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0964|postal_code=89030|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=Ferruzzanoti|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=19.1|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Ferruzzano|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|2|20|N|16|5|15|E|type:city(863)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=bottom|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Calabria Ferruzzano.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Ferruzzano''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|40|km|mi}} silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 863 at sakop na {{Convert|19.1|km2|mi2}}. Ang Ferruzzano ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bianco]], [[Bruzzano Zeffirio]], [[Caraffa del Bianco]], at [[Sant'Agata del Bianco]]. Ito ang bayan ng [[Giuseppe Zangara]], ang lalaking nagtangkang pumatay kay [[Franklin D. Roosevelt|Franklin Delano Roosevelt]]. == Kultura == === Ang mga Palmento ng Ferruzzano === Ang Ferruzzano ay ang bayan na may pinakamataas na bilang ng mga ''[[palmento]]'' o gilingang bato sa mundo: mga sinaunang tangke (karaniwan ay dalawa), hinukay sa bato at pinagdugtong ng isang kanal, kung saan ang mga ubas ay pinindot upang makagawa ng [[mosto]]. Mahigit 160 na ang nakarehistro sa buong teritoryo ng munisipyo. Ginamit sa isang pang-industriya na sukat sa pagitan ng panahon ng imperyal na Elenistiko at Romano, ang kanilang paggamit ay nagpatuloy halos hanggang sa kasalukuyan. Ang mga ito ay naroroon sa buong lugar ng Mediteraneo, mula sa Georgia (na may mga specimen mula halos 3,000 taon na ang nakalilipas) hanggang sa Portugal, na dumadaan sa España, Italya, Pransiya, atbp. == Ebolusyon ng demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:3000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1109 bar:1871 from: 0 till:1272 bar:1881 from: 0 till:1557 bar:1901 from: 0 till:2004 bar:1911 from: 0 till:1839 bar:1921 from: 0 till:1769 bar:1931 from: 0 till:1935 bar:1936 from: 0 till:2016 bar:1951 from: 0 till:2068 bar:1961 from: 0 till:1556 bar:1971 from: 0 till:1154 bar:1981 from: 0 till:954 bar:1991 from: 0 till:916 bar:2001 from: 0 till:852 PlotData= bar:1861 at:1109 fontsize:XS text: 1109 shift:(-8,5) bar:1871 at:1272 fontsize:XS text: 1272 shift:(-8,5) bar:1881 at:1557 fontsize:XS text: 1557 shift:(-8,5) bar:1901 at:2004 fontsize:XS text: 2004 shift:(-8,5) bar:1911 at:1839 fontsize:XS text: 1839 shift:(-8,5) bar:1921 at:1769 fontsize:XS text: 1769 shift:(-8,5) bar:1931 at:1935 fontsize:XS text: 1935 shift:(-8,5) bar:1936 at:2016 fontsize:XS text: 2016 shift:(-8,5) bar:1951 at:2068 fontsize:XS text: 2068 shift:(-8,5) bar:1961 at:1556 fontsize:XS text: 1556 shift:(-8,5) bar:1971 at:1154 fontsize:XS text: 1154 shift:(-8,5) bar:1981 at:954 fontsize:XS text: 954 shift:(-8,5) bar:1991 at:916 fontsize:XS text: 916 shift:(-8,5) bar:2001 at:852 fontsize:XS text: 852 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} s0y4nf9wf085v1u2gi7h3sqe4h0addq 0 312358 2225931 2083795 2026-09-17T13:49:52Z Ryomaandres 8044 2225931 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Fiumara|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.fiumara.rc.it/}}|area_code=0965|postal_code=89050|day=|saint=|elevation_m=192|elevation_footnotes=|population_demonym=Fiumaresi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=6.59|area_footnotes=|mayor=Vincenzo Pensabene|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Fiumara|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|13|N|15|42|E|type:city(1,158)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Borgo Croce 01.jpg|native_name=[[Griyegong Calabres|Griko]]: {{lang|el|Kenision}}|footnotes=}} Ang '''Fiumara''' ([[Wikang Sisilyano|Reggino]]: {{Lang|scn|Sciumara 'i Muru}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|12|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria|Reggio Calabria]]. Ang Fiumara ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Calanna]], [[Campo Calabro]], [[Regio de Calabria]], [[San Roberto]], [[Scilla, Calabria|Scilla]], at [[Villa San Giovanni]]. == Heograpiyang pisikal == Ang bayan ay matatagpuan sa paanan ng mga bundok ng [[Aspromonte]], malapit lamang sa [[Dagat Tireno]] at sa [[Kipot ng Mesina]]. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang watawat ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Abril 5, 1995. == Mga demograpiko == Sa taong 2025, mayroong 829 katao na naninirahan sa Fiumara, kung saan 47.6% ay lalaki at 52.4% ay babae. Ang mga menor de edad ay bumubuo ng 10.3% ng populasyon, at ang mga pensiyonado ay bumubuo ng 29.6%. Ito ay maihahambing sa pangkaraniwan sa Italya na 14.9% ay menor de edad at 24.7% ay pensiyonado. ==Mga sanggunian== {{reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} njlfjfd8xqzo915jj77pv6iomxukoby 0 312359 2225934 2083821 2026-09-17T13:55:32Z Ryomaandres 8044 2225934 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Gerace|official_name=Città di Gerace|native_name=[[Calabrian Greek|Griko]]: {{lang|el-Latn|Geràkion/Gèrakas}}|image=Gerace Panorama.jpg|image_size=|alt=|caption=Panorama ng Gerace|image_shield=Gerace-Stemma uff.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|16|N|16|13|E|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Calabria]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Giuseppe Pezzimenti|area_footnotes=|area_total_km2=35|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_total=2715|population_as_of=Disyembre 31, 2012|pop_density_footnotes=|population_demonym=Geracesi|elevation_footnotes=|elevation_m=500|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=89040|area_code=0964|website={{official website|http://www.comune.gerace.rc.it/}}|footnotes=}}[[Talaksan:Gerace_San_Francesco_Portal.jpg|thumb|Portada ng simbahan ng San Francisco.]] [[Talaksan:Gerace_interno_cattedrale_3.jpg|thumb|Loob ng Katedral.]] [[Talaksan:Gerace_San_Giovannello.jpg|thumb|Simbahan ng San Giovannello.]] Ang '''Gerace''' (bigkas sa Italyano: [dʒeˈraːtʃe]; Griyego: Hierax, Gerakion) ay isang bayan at [[komuna]] sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], sa katimugang [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]]. Matatagpuan ang Gerace mga {{Convert|10|km|mi|0}} papasok sa lupain mula sa [[Locri]], ngunit ang huling bayan at dagat ay makikita mula sa tuktok ng Gerace sa taas na {{Convert|500|m|ft}} na patayong bato. Ang bayan ay nakatayo sa isang burol na binubuo ng mga lupon ng mga sea posil mula 60 milyong taon na ang nakalilipas. Ito ay nakasulat sa talaang ''[[Ako Borghi più belli d'Italia|I Borghi più belli d'Italia]].''<ref>http://borghipiubelliditalia.it/project/gerace/</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} sx35ktho4c5ifl0gcf7pp2d5koxlklc 2225935 2225934 2026-09-17T13:57:32Z Ryomaandres 8044 2225935 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Gerace|official_name=Città di Gerace|native_name=[[Calabrian Greek|Griko]]: {{lang|el-Latn|Geràkion/Gèrakas}}|image=Gerace Panorama.jpg|image_size=|alt=|caption=Panorama ng Gerace|image_shield=Gerace-Stemma uff.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|16|N|16|13|E|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Calabria]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Giuseppe Pezzimenti|area_footnotes=|area_total_km2=35|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_total=2715|population_as_of=Disyembre 31, 2012|pop_density_footnotes=|population_demonym=Geracesi|elevation_footnotes=|elevation_m=500|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=89040|area_code=0964|website={{official website|http://www.comune.gerace.rc.it/}}|footnotes=|image_caption=Gerace Panorama.jpg}}[[Talaksan:Gerace_San_Francesco_Portal.jpg|thumb|Portada ng simbahan ng San Francisco.]] [[Talaksan:Gerace_interno_cattedrale_3.jpg|thumb|Loob ng Katedral.]] [[Talaksan:Gerace_San_Giovannello.jpg|thumb|Simbahan ng San Giovannello.]] Ang '''Gerace''' (bigkas sa Italyano: [dʒeˈraːtʃe]; Griyego: Hierax, Gerakion) ay isang bayan at [[komuna]] sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], sa katimugang [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]]. Matatagpuan ang Gerace mga {{Convert|10|km|mi|0}} papasok sa lupain mula sa [[Locri]], ngunit ang huling bayan at dagat ay makikita mula sa tuktok ng Gerace sa taas na {{Convert|500|m|ft}} na patayong bato. Ang bayan ay nakatayo sa isang burol na binubuo ng mga lupon ng mga sea posil mula 60 milyong taon na ang nakalilipas. Ito ay nakasulat sa talaang ''[[Ako Borghi più belli d'Italia|I Borghi più belli d'Italia]].''<ref>http://borghipiubelliditalia.it/project/gerace/</ref> == Kasaysayan == Noong 1348, ito ay naging isang kondado, pag-aari ng mga [[Mga Caracciolo|Caracciolo]], [[Gonzalo Fernández de Córdoba|Gonzalo de Córdoba]], at, bilang isang prinsipalidad, ng [[Pamilya Grimaldi|Grimaldi]] (katapusan ng ika-16 na siglo). Sa pagbuwag ng piyudalismo noong 1806, ang Gerace ay naging kabesera ng distrito. Noong 1847, nagrebelde ang populasyon ng distrito ng Gerace, ngunit ang pag-aalsa ay kalaunan ay napigilan ng mga sundalong maharlika, at ang mga pinuno (kabilang si Rocco Verduci) ay sinentensiyahan at pinatay sa Gerace. Isang bagong modernong bayan, ang Gerace Marina, ang itinayo sa baybayin noong ika-19 na siglo upang maglaman ng mga bagong pampublikong gusali. Ang pangalan ay binago sa Locri noong 1934. ==Mga sanggunian== {{Reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} jh0rwk0m20a03fwmrlfagj5uzg4u1pi 0 312360 2225933 2162698 2026-09-17T13:52:08Z Ryomaandres 8044 2225933 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Galatro|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0966|postal_code=89054|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=Galatresi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=50.5|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Galatro|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|28|N|16|7|E|type:city(2,077)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Galatro.jpg|native_name={{Lang-el|script=Latn|Galotyrion}}|footnotes=}} Ang '''Galatro''' ({{Lang-el|Galotyrion}})  ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004 mayroon itong populasyon na 2,077 at sakop na {{Convert|50.5|km2|mi2}}. Ang Galatro ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Fabrizia]], [[Feroleto della Chiesa]], [[Giffone]], [[Grotteria]], [[Laureana di Borrello]], [[Mammola]], [[Maropati]], at [[San Pietro di Caridà]]. == Heopgrapiyang pisikal == Ang bayan ay matatagpuan sa huling hagdan-hagdang dalisdis ng timog-kanlurang Calabrianong Serre, na nasa hangganan ng Kapatagan ng Gioia Tauro, sa tagpuan ng mga Ilog [[Fermano]] at Metramo. Hinahati ito ng huli sa dalawang sentro ng Magenta at Montebello, sa isang lambak sa silangan ng [[Feroleto della Chiesa|Feroleto]] at [[Plaesano]]. == Kasaysayan == Ang isang sinaunang bayan at sa nakaraan ay mahalaga mula sa punto-de-bista ng mga relihiyosong estruktura at aktibidad, noong [[Gitnang Kapanahunan]] ang Galatro ay lumago salamat sa pagdating ng mga lumikas mula sa mga kalapit na lungsod, lalo na ang mga baybayin, na pinagbantaan ng patuloy na pag-atake ng mga piratang [[Saraseno]]. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:4000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1858 bar:1871 from: 0 till:1937 bar:1881 from: 0 till:1888 bar:1901 from: 0 till:2483 bar:1911 from: 0 till:2822 bar:1921 from: 0 till:3183 bar:1931 from: 0 till:3261 bar:1936 from: 0 till:3482 bar:1951 from: 0 till:3782 bar:1961 from: 0 till:3192 bar:1971 from: 0 till:3120 bar:1981 from: 0 till:3059 bar:1991 from: 0 till:3032 bar:2001 from: 0 till:2307 PlotData= bar:1861 at:1858 fontsize:XS text: 1858 shift:(-8,5) bar:1871 at:1937 fontsize:XS text: 1937 shift:(-8,5) bar:1881 at:1888 fontsize:XS text: 1888 shift:(-8,5) bar:1901 at:2483 fontsize:XS text: 2483 shift:(-8,5) bar:1911 at:2822 fontsize:XS text: 2822 shift:(-8,5) bar:1921 at:3183 fontsize:XS text: 3183 shift:(-8,5) bar:1931 at:3261 fontsize:XS text: 3261 shift:(-8,5) bar:1936 at:3482 fontsize:XS text: 3482 shift:(-8,5) bar:1951 at:3782 fontsize:XS text: 3782 shift:(-8,5) bar:1961 at:3192 fontsize:XS text: 3192 shift:(-8,5) bar:1971 at:3120 fontsize:XS text: 3120 shift:(-8,5) bar:1981 at:3059 fontsize:XS text: 3059 shift:(-8,5) bar:1991 at:3032 fontsize:XS text: 3032 shift:(-8,5) bar:2001 at:2307 fontsize:XS text: 2307 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> ==Mga sanggunian== <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} i36otbprdf2hi133b98rggvvigtrc64 0 312365 2225939 2087119 2026-09-17T14:03:11Z Ryomaandres 8044 2225939 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Gioia Tauro|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.gioiatauro.rc.it}}|area_code=0966|postal_code=89013|day=Agosto 13|saint=[[Hipolito ng Roma|San Hipolito]]|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=Gioiesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=38|area_footnotes=|mayor=Aldo Alessio|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Città di Gioia Tauro|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|26|N|15|54|E|region:IT_type:city(18483)|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=bottom|map_caption=Mapa ng Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria, na ang Gioia Tauro ay matatagpuan sa [[Autostrada A2 (Italya)|kalsadang A2]] (ang A2 ay ang lunti).|map_alt=|image_map=Reggiocalabria mappa.png|shield_alt=|image_shield=Gioia Tauro-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Gioia tauro foto aerea.jpg|native_name=[[Griyegong Calabres|Griko]]: {{lang|el|Metauros}}|footnotes=}} Ang '''Gioia Tauro''' (Italyano: [ˈdʒɔːja ˈtauro]) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Metropolitan City ng Reggio Calabria]] (Italya), sa [[Dagat Tireno|baybaying Tireno]]. Ito ay may isang mahalagang [[Pantalan ng Gioia Tauro|pantalan]], na matatagpuan sa kahabaan ng ruta na kumokonekta sa [[Suez]] sa [[Gibraltar]], isa sa mga pinaka abalang daanang pandagat sa buong mundo.<ref name="italtrade">[http://www.italtrade.com/focus/5032.htm Success for Gioia Tauro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150927113605/http://www.italtrade.com/focus/5032.htm |date=2015-09-27 }}, undated ADN Kronos report on Italtrade</ref> == Heograpiyang pisikal == Ang baybayin ng Gioia, na umaabot ng humigit-kumulang 7.76 km, ay napapalibutan ng [[Dagat Tireno]]. Kasama sa baybayin ang humigit-kumulang 2.34 km na dalampasigan na angkop para sa paglangoy, na binubuo ng pinong buhangin at graba, lalo na malapit sa baybayin, na may ilang mabatong nakausling bahagi. Ang dalampasigan ay napapalibutan ng mababaw na tubig. == Pisikal na heograpiya == Ang pangalang Gioia ay nagmula noong medyebal at sumailalim sa maraming pagkakaiba-iba sa paglipas ng mga siglo, sa katunayan ay matatagpuan natin ang mga pangalang ''Zoa'', ''Joha'', ''Geolia'', at ''Gioja'' sa iba't ibang dokumento.<ref name=":10" /> == Kasaysayan == Ang Gioia Tauro ay patuloy na tinitirhan nang mahigit 2500 taon. == Mga kilalang mamamayan == * [[Estesicoro]] – sinaunang makata * [[Nick Nostro]] – direktor ng pelikula == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:500 height:400 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:20000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2008 text:2008 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1364 bar:1871 from: 0 till:1754 bar:1881 from: 0 till:3174 bar:1901 from: 0 till:5764 bar:1911 from: 0 till:7208 bar:1921 from: 0 till:8289 bar:1931 from: 0 till:9465 bar:1936 from: 0 till:10811 bar:1951 from: 0 till:13894 bar:1961 from: 0 till:13912 bar:1971 from: 0 till:15016 bar:1981 from: 0 till:17488 bar:1991 from: 0 till:18484 bar:2001 from: 0 till:17762 bar:2008 from: 0 till:18367 PlotData= bar:1861 at:1364 fontsize:XS text:1,364 shift:(-8,5) bar:1871 at:1754 fontsize:XS text:1,754 shift:(-8,5) bar:1881 at:3174 fontsize:XS text:3,174 shift:(-8,5) bar:1901 at:5764 fontsize:XS text:5,764 shift:(-8,5) bar:1911 at:7208 fontsize:XS text:7,208 shift:(-8,5) bar:1921 at:8289 fontsize:XS text:8,289 shift:(-8,5) bar:1931 at:9465 fontsize:XS text:9,465 shift:(-8,5) bar:1936 at:10811 fontsize:XS text:10,811 shift:(-8,5) bar:1951 at:13894 fontsize:XS text:13,894 shift:(-8,5) bar:1961 at:13912 fontsize:XS text:13,912 shift:(-8,5) bar:1971 at:15016 fontsize:XS text:15,016 shift:(-8,5) bar:1981 at:17488 fontsize:XS text:17,488 shift:(-8,5) bar:1991 at:18484 fontsize:XS text:18,484 shift:(-8,5) bar:2001 at:17762 fontsize:XS text:17,762 shift:(-8,5) bar:2008 at:18367 fontsize:XS text:18,367 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> ==Mga sanggunian== {{reflist}} * Paoli, Letizia (2003). ''[https://books.google.com/books?id=qX5NfHTWzS0C Mga Kapatiran sa Mafia: Organised Crime, Style ng Italyano]'', New York: Oxford University Press{{ISBN|0-19-515724-9}} ( [http://www.organized-crime.de/revpao01mafiandrangheta.htm Suriin] ni Klaus Von Lampe) ( [https://web.archive.org/web/20071026131902/https://www.ccja-acjp.ca/en/cjcr/cjcr68.html Suriin] ni Alexandra V. Orlova) * Spotts, Frederic & Theodor Wieser (1986). ''[https://books.google.com/books?id=Jqo4bK5JLFgC Italya, isang Mahirap na Demokrasya: Isang Pagsusuri sa Politika ng Italya]'', Cambridge University Press,{{ISBN|0-521-31511-5}} == Mga panlabas na link == * [http://www.cartolinedigioiatauro.it/ Mga postkard mula sa Gioia Tauro] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} sefvgcr5hobbflbetumbubm068aj4tj 0 312366 2225936 2006145 2026-09-17T13:59:37Z Ryomaandres 8044 2225936 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Giffone|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0966|postal_code=89020|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=14.5|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Giffone|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|26|N|16|9|E|type:city(2,154)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name=[[Greek language|Griko]]: {{lang|el|Kasàli}}|footnotes=}} Ang '''Giffone''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]]: {{Lang|scn|Giffùni}} o {{Lang|scn|Casàli}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 2,154 at sakop na {{Convert|14.5|km2|mi2}} == Heograpiya == May hangganan ang Giffone sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Anoia, Calabria|Anoia]], [[Cinquefrondi]], [[Galatro]], [[Mammola]], [[Maropati]]. == Kasaysayan == Ang bayan ay itinatag sa pagtatapos ng ikalabimpitong siglo ni Francesco Giffone, Markes ng Cinquefrondi, na kabilang sa pamilyang Giffone, mga maharlika ng Polista, Cinquefrondi, at Tropea.<ref>{{Cita web|url=http://www.comune.giffone.rc.it/index.php?action=index&amp;p=230|titolo=Cenni Storici - Comune di Giffone}}</ref><ref>{{Cita web|url=http://www.comune.giffone.rc.it/index.php?action=index&amp;p=76|titolo=Storia - Comune di Giffone}}</ref> Mula sa kaniya at sa kaniyang pamilya, kinuha ng bayan ang pangalan at ang eskudo de armas nito, isang pilak at itim na eskudo de armas na may anim na hanay, na may pulang banda na tumatakbo sa kabuuan.<ref>(citato in (4) – Vol. III pag. 444 e in (19))</ref><ref>fascia di rosso su - scaccato di argento e di nero, citato in {{cita web|https://www.leonemarinato.it/|Il Leone Marinato|accesso=14 dicembre 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20210916204544/http://leonemarinato.it/|urlmorto=sì}}</ref> == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong Hunyo 11, 1980.<ref>{{cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?4395|titolo=Giffone|sito=Archivio Centrale dello Stato|accesso=24 maggio 2024}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:5000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:2573 bar:1871 from: 0 till:2826 bar:1881 from: 0 till:2904 bar:1901 from: 0 till:3142 bar:1911 from: 0 till:3244 bar:1921 from: 0 till:3273 bar:1931 from: 0 till:3617 bar:1936 from: 0 till:3898 bar:1951 from: 0 till:4434 bar:1961 from: 0 till:4104 bar:1971 from: 0 till:3099 bar:1981 from: 0 till:2646 bar:1991 from: 0 till:2420 bar:2001 from: 0 till:2182 PlotData= bar:1861 at:2573 fontsize:XS text: 2573 shift:(-8,5) bar:1871 at:2826 fontsize:XS text: 2826 shift:(-8,5) bar:1881 at:2904 fontsize:XS text: 2904 shift:(-8,5) bar:1901 at:3142 fontsize:XS text: 3142 shift:(-8,5) bar:1911 at:3244 fontsize:XS text: 3244 shift:(-8,5) bar:1921 at:3273 fontsize:XS text: 3273 shift:(-8,5) bar:1931 at:3617 fontsize:XS text: 3617 shift:(-8,5) bar:1936 at:3898 fontsize:XS text: 3898 shift:(-8,5) bar:1951 at:4434 fontsize:XS text: 4434 shift:(-8,5) bar:1961 at:4104 fontsize:XS text: 4104 shift:(-8,5) bar:1971 at:3099 fontsize:XS text: 3099 shift:(-8,5) bar:1981 at:2646 fontsize:XS text: 2646 shift:(-8,5) bar:1991 at:2420 fontsize:XS text: 2420 shift:(-8,5) bar:2001 at:2182 fontsize:XS text: 2182 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commonscat-inline}} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 647z0gx9de661nhzk1s0pk4eyou2ckr 0 312378 2225940 2006189 2026-09-17T14:05:32Z Ryomaandres 8044 2225940 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Gioiosa Ionica|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.gioiosaionica.rc.it/}}|area_code=0964|postal_code=89042|day=Enero 27 at huling Linggo ng Agosto|saint=[[San Roque]]|elevation_m=50|elevation_footnotes=|population_demonym=Gejusani - Cipujari|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=35|area_footnotes=|mayor=Salvatore Fuda|mayor_party=|frazioni=Agliocane, Bernagallo, Ceravolo, Drusù, Palma, Prisdarello, Santa Maria, Sant'Antonio, cessarè, cafoli superiore, cafoli inferiore,|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Gioiosa Ionica|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|20|N|16|18|E|region:IT_type:city(7050)|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Gioiosa_Ionica-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Gioiosa Jonica Panorama da Contrada Maria Vergine.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Gioiosa Ionica''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]]: {{Lang|scn|'A Gejusa}}) ay isang bayan at [[komuna]] sa [[Italya]] sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], rehiyon ng [[Calabria]]. Matatagpuan ito malapit sa silangang baybayin ng Calabria at sumasaklaw sa isang lugar na {{Convert|35|km2|mi2}} . Natuklasan noong 1883 ang labi ng isang teatro na mula sa panahong Roman.<ref name="eb1911">{{Cite EB1911|wstitle=Gioiosa-Ionica|volume=12|page=30}}</ref> Ang mga labi ng isang sinaunang gusali na tinatawag na Naviglio, na ang katangian ay tila hindi malinaw, ay inilarawan (''ib''. 1884, p.&nbsp;252).<ref name="eb1911" /> == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng Gioiosa Ionica ay matatagpuan sa puso ng [[Locride]], sa kalagitnaan ng Regio de Calabria at Catanzaro, ito ay umaabot ng 36.07 km at tinatawid ng ilog Torbido, habang ang bayan ay matatagpuan sa isang maburol na lugar na 120 m sa ibabaw ng antas ng dagat. == Kasaysayan == Nananatili ang mga kahanga-hangang labi mula sa panahong Romano, kabilang ang Teatro, na ginagamit pa rin ngayon para sa mahahalagang kaganapang kultural, at ang Naniglio, na nakatayo sa isang lugar na dating tinatawag na "li Bagni". == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 84yu1rwmtkt3nc4403013s2cbn5m6ht 0 312380 2225941 2006236 2026-09-17T14:09:23Z Ryomaandres 8044 2225941 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Grotteria|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0964|postal_code=89043|day=Ikalawang Linggo ng Setyembre|saint=Banal na Krusipiho|elevation_m=300|elevation_footnotes=|population_demonym=Grotteresi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[Istituto Nazionale di Statistica|ISTAT]])</ref>|area_total_km2=37.9|area_footnotes=|mayor=Vincenzo Attilio Loiero|mayor_party=|frazioni=Grotteria Mare|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Grotteria|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|22|N|16|16|E|type:city(3,476)_region:IT|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Grotteria-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Panorama-Grotteria.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Grotteria''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang lokal na ekonomiya, na dating batay sa agrikultura at pagpapastol, ay bumagal dahil sa pangingibang-bansa, na nagpapababa sa populasyon mula 9,242 noong 1951 tungo sa 3,380. Ang hangganan ng Grotteria ay sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Fabrizia]], [[Galatro]], [[Gioiosa Ionica]], [[Mammola]], [[Marina di Gioiosa Ionica]], [[Martone]], [[San Giovanni di Gerace]], at [[Siderno]]. == Kasaysayan == Ang pinagmulan ng Grotteria ay hindi tiyak. Tila ito ay itinatag, bago ang ika-11 siglo BK, ng Griyegong Idomeneus, na nagtayo ng isang templo doon na inialay sa diyosang si Minerva. Dahil dito, tinawag ang bayan na Eruma Atenaies (Kastilyo ng Minerva). Nang maglaon, ito ay inookupahan ng mga Locrio, na pinangalanan itong Athenaeon, marahil dahil sa pagkakaroon ng mga gusali kung saan itinuro ang mga agham at sining. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:500 height:400 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:10000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:4987 bar:1871 from: 0 till:5277 bar:1881 from: 0 till:5611 bar:1901 from: 0 till:6385 bar:1911 from: 0 till:6997 bar:1921 from: 0 till:7196 bar:1931 from: 0 till:7840 bar:1936 from: 0 till:8321 bar:1951 from: 0 till:9242 bar:1961 from: 0 till:7891 bar:1971 from: 0 till:5946 bar:1981 from: 0 till:5020 bar:1991 from: 0 till:4096 bar:2001 from: 0 till:3611 PlotData= bar:1861 at:4987 fontsize:XS text: 4,987 shift:(-8,5) bar:1871 at:5277 fontsize:XS text: 5,277 shift:(-8,5) bar:1881 at:5611 fontsize:XS text: 5,611 shift:(-8,5) bar:1901 at:6385 fontsize:XS text: 6,385 shift:(-8,5) bar:1911 at:6997 fontsize:XS text: 6,997 shift:(-8,5) bar:1921 at:7196 fontsize:XS text: 7,196 shift:(-8,5) bar:1931 at:7840 fontsize:XS text: 7,840 shift:(-8,5) bar:1936 at:8321 fontsize:XS text: 8,321 shift:(-8,5) bar:1951 at:9242 fontsize:XS text: 9,242 shift:(-8,5) bar:1961 at:7891 fontsize:XS text: 7,891 shift:(-8,5) bar:1971 at:5946 fontsize:XS text: 5,946 shift:(-8,5) bar:1981 at:5020 fontsize:XS text: 5,020 shift:(-8,5) bar:1991 at:4096 fontsize:XS text: 4,096 shift:(-8,5) bar:2001 at:3611 fontsize:XS text: 3,611 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == {{reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} qbqe57yq034akotqj2wippbjfgsfwac 0 312381 2225942 2024260 2026-09-17T14:10:14Z Ryomaandres 8044 2225942 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Laganadi|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.laganadi.rc.it/}}|area_code=0965|postal_code=89050|day=|saint=|elevation_m=499|elevation_footnotes=|population_demonym=Laganioti|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=8.3|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Laganadi|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|10|N|15|45|E|type:city(458)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Laganadi_(Reggio_Calabria)_-_Italy_-_14_Aug._2018.jpg|native_name={{native name|scn|Lacanàdi}} {{native name|el|Lachanádes}}|footnotes=}} Ang '''Laganadi''' ({{Lang-scn|Lacanàdi|label=[[Central-Southern Calabrian|Calabrian]]}}; {{Lang-el|Λαχανάδες|Lachanádes}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|10|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang Laganadi ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Calanna]], [[Regio de Calabria|Reggio Calabria]], [[San Roberto]], [[Sant'Alessio sa Aspromonte]], at [[Santo Stefano sa Aspromonte]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ayon kay Giovanni Alessio, ang Laganadi ay nagmula sa Griyegong "''làchana''" na nangangahulugang taniman ng repolyo. == Kasaysayan == Ayon sa tradisyonal na historiograpiya, ang pagkakatatag ng bayan ay noong ika-10 siglo, nang ang isang grupo ng mga naninirahan mula sa kalapit na Calanna ay lumipat sa mas malalim na lupain upang makatakas sa mga Saraseno. Gayunpaman, ipinapalagay na ang lugar ay tinirhan na nang mas maaga pa, dahil ang mga sinaunang buto ng tao ay natagpuan sa distrito ng Favaro noong 1838. Sa paglipas ng panahon, ang bayan ay naging lupain ng maraming pamilya; noong 1811, ito ay nakalista bilang isang munisipalidad sa distrito ng Calanna. Ang nayon ay malubhang napinsala ng mga lindol noong 1783 at 1908. == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.laganadi.rc.it/ Opisyal na website] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} fx8cwg63spyonyt5snhyi1mrx0xemhc 0 312382 2225945 2024903 2026-09-17T14:19:24Z Ryomaandres 8044 2225945 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Locri|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.locri.rc.it}}|area_code=0964|postal_code=89044|day=Nobyembre 24|saint=Santa Catalina|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=Locresi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=25|area_footnotes=|mayor=Giuseppe Lombardo (mula 2011)|mayor_party=|frazioni=Moschetta, San Fili, Baldari|region=[[Calabria]]|official_name=Città di Locri|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|12|57.65|N|16|13|43.62|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Locri-Stemma_uff.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Panorama (Gerace) 19 11 2023 04.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Locri''' ay isang bayan at [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], [[Calabria]], [[katimugang Italya]]. Ang pangalan nito ay nagmula sa [[Sinaunang Gresya|sinaunang Griyegong]] pook ng [[Locris]]. Ngayon ito ay isang mahalagang sentro ng pamamahala at pangkultura sa Baybaying Honiko at sa loob ng lalawigan nito. == Pinagmulan ng pangalan == Kilala hanggang 1934 bilang Gerace Marina, ang kasalukuyang pangalan ng lungsod ay nagmula sa sinaunang [[Locri Epizefiri]], isang [[Magna Graecia]] polis na ang mga paghuhukay ay bahagyang matatagpuan sa teritoryo ng Munisipalidad ng Locri at bahagyang nasa [[Portigliola]], ilang km sa timog ng sentro ng bayan ngayon.<ref>{{Cita libro |url=https://books.google.it/books?id=qmR5R9HegOMC&printsec=frontcover&source=gbs_v2_summary_r&hl=it |ISBN=978-88-8265-367-5 |nome=Dieter |cognome=Mertens |titolo=Città e monumenti dei greci d'occidente: dalla colonizzazione alla crisi di fine V secolo a.C. |accesso=2023-09-18 |data=2006 |editore=L'ERMA di BRETSCHNEIDER |lingua=it}}</ref> == Kasaysayan == === Ang unang nukkeo ng Gerace Marina === Ang kasaysayan ng Locri ay malapit na nauugnay sa dalawang iba pang mga sentro na lumitaw sa nakapalibot na lugar: Locri Epizefiri, polis ng Magna Graecia na itinatag noong ika-7 siglo BK; at Gerace, isang medyebal na lungsod na itinayo noong ika-9 na siglo. == Mga kilalang mamamayan == * [[Acrion]] (pilosopong pitagoriko) * [[Melino]] (sinaunang makata, posibleng mula sa Locri at anak na babae ni Nossis) * [[Nossis]] (sinaunang epigramista at makata) * [[Filistio ng Locri]] (sinaunang manggagamot at manunulat sa gamot) * [[Timeo ng Locri]] (pilosopong pitagoriko) * [[Zaleuco]] (gumawa ng unang nakasulat na code ng batas sa Greek) == Mga tala == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.giovanilocride.net/ Locri Youth Association - Associazione Culturale Giovani per la Locride] {{In lang|it}} * [http://www.locriantica.it Sito sa sinaunang Locri] {{In lang|it|en}} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} o0qmuqftk77ikukpmi5mb1qjzd3mc5e 0 312383 2225946 2158095 2026-09-17T14:22:33Z Ryomaandres 8044 2225946 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Mammola|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.mammola.rc.it/}}|area_code=0964|postal_code=89045|day=|saint=|elevation_m=240/390|elevation_footnotes=|population_demonym=Mammolesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=81.07|area_footnotes=|mayor=Stefano Raschellà|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Mammola|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|22|N|16|14|E|type:city(3,334)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=bottom|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Mammola_-_Panorama.JPG|native_name=|footnotes=}} Ang '''Mammola''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang Mammola ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Agnana Calabra]], [[Canolo]], [[Cinquefrondi]], [[Galatro]], [[Giffone]], [[Grotteria]], [[San Giorgio Morgeto]], at [[Siderno]]. == Heograpiyang pisikal == Ang kabesera ay nakatayo sa mga dalisdis ng isang hanay ng bundok, isang sandigan ng Monte Limina ([[Liwasang Pambansa ng Aspromonte]]) at Monte Seduto (Kabundukang Serre). == Pinagmulan ng pangalan == Ang toponimong Mammola ay unang lumitaw sa pagitan ng ika-11 at ika-12 siglo, sa isang dokumentong bahagi ng mga ari-arian ng monasteryo ng San Fantino. Bukod pa rito, noong 1232, binanggit ng isa pang dokumento ang isang Rogerius de Mammula. == Mga kakambal na bayan == * {{Flagicon|BUL}} [[Mezdra]], Bulgaria, 4 Pebrero 2007 * {{Flagicon|FRA}} [[Saint-Clair-du-Rhône]], Pransiya, Mato 17, 2010 == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.mammola.rc.it Opisyal na website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161123182838/http://www.comune.mammola.rc.it/ |date=2016-11-23 }} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} [[Kategorya:Pages with non-numeric formatnum arguments]] ta03sj05c8nmlx8rwabfbpitnvn2tn1 0 312384 2225948 2083419 2026-09-17T14:23:55Z Ryomaandres 8044 2225948 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Marina di Gioiosa Ionica|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0964|postal_code=89046|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=Gioiosani o Marinari|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=15.9|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=Junchi , Camocelli superiore , Camocelli inferiore, Cavalleria, Cerchietto, Drusù, Galea, Giardini, Lenza, Ligonia Carella, Ligonia Drusù, Pantalogna, Pantano, Porticato, Romanò, San Pietro, Spilinga, Torre Galea Carri Fragastò|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Marina di Gioiosa Ionica|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|18|N|16|20|E|type:city(6,436)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=MarinaGioiosaIonicaTorreGalea.JPG|native_name=|footnotes=}} Ang '''Marina di Gioiosa Ionica''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]]: {{Lang|scn|'A Marina}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|120|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 30 Setyembre 2017, mayroon itong populasyon na 6,615 at sakop na {{Convert|15.9|km2|mi2}} Ang munisipalidad ng Marina di Gioiosa Ionica ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga pagkakahati, pangunahing mga nayon at pamayanan) Junchi, Camocelli superiore, Camocelli inferiore, at marami pang iba. Ang Marina di Gioiosa Ionica ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Gioiosa Ionica]], [[Grotteria]], at [[Roccella Ionica]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalan ay nagmula sa teritoryo bilang ang lugar-dagat ng maburol na munisipalidad ng Gioiosa Ionica, na ang sinaunang pangalan ay nagmula sa panahong Angevino (mula sa Joyeùse), ang panahon kung saan lumitaw ang pinatibay na sentro ng Gioiosa Ionica.<ref>{{Cita pubblicazione|autore=Vincenzo Naymo|titolo=Gioiosa Guardia: dall'invenzione letteraria alla realtà storica, 2012|rivista=Taccuini di studi calabresi|volume=anno III|numero=n. 5}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:7000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:2829 bar:1871 from: 0 till:2755 bar:1881 from: 0 till:3219 bar:1901 from: 0 till:3844 bar:1911 from: 0 till:4250 bar:1921 from: 0 till:4644 bar:1931 from: 0 till:5580 bar:1936 from: 0 till:5993 bar:1951 from: 0 till:6584 bar:1961 from: 0 till:6302 bar:1971 from: 0 till:6019 bar:1981 from: 0 till:6057 bar:1991 from: 0 till:6307 bar:2001 from: 0 till:6440 PlotData= bar:1861 at:2829 fontsize:XS text: 2829 shift:(-8,5) bar:1871 at:2755 fontsize:XS text: 2755 shift:(-8,5) bar:1881 at:3219 fontsize:XS text: 3219 shift:(-8,5) bar:1901 at:3844 fontsize:XS text: 3844 shift:(-8,5) bar:1911 at:4250 fontsize:XS text: 4250 shift:(-8,5) bar:1921 at:4644 fontsize:XS text: 4644 shift:(-8,5) bar:1931 at:5580 fontsize:XS text: 5580 shift:(-8,5) bar:1936 at:5993 fontsize:XS text: 5993 shift:(-8,5) bar:1951 at:6584 fontsize:XS text: 6584 shift:(-8,5) bar:1961 at:6302 fontsize:XS text: 6302 shift:(-8,5) bar:1971 at:6019 fontsize:XS text: 6019 shift:(-8,5) bar:1981 at:6057 fontsize:XS text: 6057 shift:(-8,5) bar:1991 at:6307 fontsize:XS text: 6307 shift:(-8,5) bar:2001 at:6440 fontsize:XS text: 6440 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> ==Mga sanggunian== {{reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 16qw0ymyoj3xetllkqyd0ptkxguswk4 0 312417 2225951 2189676 2026-09-17T14:27:35Z Ryomaandres 8044 2225951 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Maropati|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.maropatinternet.it/}}|area_code=0966|postal_code=89020|day=|saint=|elevation_m=239|elevation_footnotes=|population_demonym=Maropatesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=10.3|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=Tritanti|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Maropati|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|26|N|16|6|E|type:city(1,655)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name={{Lang-el|Monopation|script=Latn}}|footnotes=}} Ang '''Maropati''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]]: {{Lang|scn|Maropàtri}} ; {{Lang-el|Monopation}}) ay isang ''[[Komuna|comune]]'' (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Lalawigan ng Reggio Calabria]] sa rehiyon ng [[Italya|Italya na]] [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria|Reggio Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 1,655 at isang lugar na {{Convert|10.3|km2|mi2}}. Ang munisipalidad ng Maropati ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (pagkakahati) ng Tritanti. Ang Maropati ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Anoia, Calabria|Anoia]], [[Feroleto della Chiesa]], [[Galatro]], at [[Giffone]]. == Pinagmulan ng pangalan == Sa paglipas ng panahon, natagpuan ang iba pang anyo ng toponym: Maro-patre (1636), Maropulli, Maropudi (1664), Magropiti (1696), Maropati (1691-1697), at Maropatre (1720).<ref>Antonio Piromalli, ''Maropati, storia di un feudo e di una usurpazione'', Pellegrini Editore - [[Speciale:RicercaISBN/8881011689|ISBN 8881011689]]</ref><ref>{{Cita web|http://www.ilmiosud.it/maropati/storia.htm|Maropati: storia, dalle origini al 1900 - Ilmiosud.it}}</ref>' == Kultura == === Tradisyon === Noong Enero 3, 1971, sa isang bahay sa sentrong pangkasaysayan, may nakakita ng pagpipinta ng [[Madona ng Rosaryo|Madona]] [[Madona ng Rosaryo|ng Rosaryo]] of [[Pompeya, Campania|Pompeya]] na "napunit ang dugo". Ang isang malaking daloy ng mga bisita mula sa maraming iba pang mga lokasyon ay sumunod. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:4000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:2079 bar:1871 from: 0 till:2157 bar:1881 from: 0 till:2136 bar:1901 from: 0 till:2103 bar:1911 from: 0 till:2489 bar:1921 from: 0 till:2648 bar:1931 from: 0 till:2701 bar:1936 from: 0 till:2778 bar:1951 from: 0 till:2973 bar:1961 from: 0 till:2653 bar:1971 from: 0 till:2106 bar:1981 from: 0 till:2028 bar:1991 from: 0 till:1836 bar:2001 from: 0 till:1736 PlotData= bar:1861 at:2079 fontsize:XS text: 2079 shift:(-8,5) bar:1871 at:2157 fontsize:XS text: 2157 shift:(-8,5) bar:1881 at:2136 fontsize:XS text: 2136 shift:(-8,5) bar:1901 at:2103 fontsize:XS text: 2103 shift:(-8,5) bar:1911 at:2489 fontsize:XS text: 2489 shift:(-8,5) bar:1921 at:2648 fontsize:XS text: 2648 shift:(-8,5) bar:1931 at:2701 fontsize:XS text: 2701 shift:(-8,5) bar:1936 at:2778 fontsize:XS text: 2778 shift:(-8,5) bar:1951 at:2973 fontsize:XS text: 2973 shift:(-8,5) bar:1961 at:2653 fontsize:XS text: 2653 shift:(-8,5) bar:1971 at:2106 fontsize:XS text: 2106 shift:(-8,5) bar:1981 at:2028 fontsize:XS text: 2028 shift:(-8,5) bar:1991 at:1836 fontsize:XS text: 1836 shift:(-8,5) bar:2001 at:1736 fontsize:XS text: 1736 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.ilmiosud.it/ www.ilmiosud.it.it/] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} khvdfo8uoc6ilhuraq93j5mwomvltjo 2225954 2225951 2026-09-17T14:29:26Z Ryomaandres 8044 2225954 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Maropati|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.maropatinternet.it/}}|area_code=0966|postal_code=89020|day=|saint=|elevation_m=239|elevation_footnotes=|population_demonym=Maropatesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=10.3|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=Tritanti|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Maropati|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|26|N|16|6|E|type:city(1,655)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Simbahan ng Santa Lucia|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Chiesa di Santa Lucia (Maropati).JPG|native_name={{Lang-el|Monopation|script=Latn}}|footnotes=}} Ang '''Maropati''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]]: {{Lang|scn|Maropàtri}} ; {{Lang-el|Monopation}}) ay isang ''[[Komuna|comune]]'' (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Lalawigan ng Reggio Calabria]] sa rehiyon ng [[Italya|Italya na]] [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria|Reggio Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 1,655 at isang lugar na {{Convert|10.3|km2|mi2}}. Ang munisipalidad ng Maropati ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (pagkakahati) ng Tritanti. Ang Maropati ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Anoia, Calabria|Anoia]], [[Feroleto della Chiesa]], [[Galatro]], at [[Giffone]]. == Pinagmulan ng pangalan == Sa paglipas ng panahon, natagpuan ang iba pang anyo ng toponym: Maro-patre (1636), Maropulli, Maropudi (1664), Magropiti (1696), Maropati (1691-1697), at Maropatre (1720).<ref>Antonio Piromalli, ''Maropati, storia di un feudo e di una usurpazione'', Pellegrini Editore - [[Speciale:RicercaISBN/8881011689|ISBN 8881011689]]</ref><ref>{{Cita web|http://www.ilmiosud.it/maropati/storia.htm|Maropati: storia, dalle origini al 1900 - Ilmiosud.it}}</ref>' == Kultura == === Tradisyon === Noong Enero 3, 1971, sa isang bahay sa sentrong pangkasaysayan, may nakakita ng pagpipinta ng [[Madona ng Rosaryo|Madona]] [[Madona ng Rosaryo|ng Rosaryo]] of [[Pompeya, Campania|Pompeya]] na "napunit ang dugo". Ang isang malaking daloy ng mga bisita mula sa maraming iba pang mga lokasyon ay sumunod. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:4000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:2079 bar:1871 from: 0 till:2157 bar:1881 from: 0 till:2136 bar:1901 from: 0 till:2103 bar:1911 from: 0 till:2489 bar:1921 from: 0 till:2648 bar:1931 from: 0 till:2701 bar:1936 from: 0 till:2778 bar:1951 from: 0 till:2973 bar:1961 from: 0 till:2653 bar:1971 from: 0 till:2106 bar:1981 from: 0 till:2028 bar:1991 from: 0 till:1836 bar:2001 from: 0 till:1736 PlotData= bar:1861 at:2079 fontsize:XS text: 2079 shift:(-8,5) bar:1871 at:2157 fontsize:XS text: 2157 shift:(-8,5) bar:1881 at:2136 fontsize:XS text: 2136 shift:(-8,5) bar:1901 at:2103 fontsize:XS text: 2103 shift:(-8,5) bar:1911 at:2489 fontsize:XS text: 2489 shift:(-8,5) bar:1921 at:2648 fontsize:XS text: 2648 shift:(-8,5) bar:1931 at:2701 fontsize:XS text: 2701 shift:(-8,5) bar:1936 at:2778 fontsize:XS text: 2778 shift:(-8,5) bar:1951 at:2973 fontsize:XS text: 2973 shift:(-8,5) bar:1961 at:2653 fontsize:XS text: 2653 shift:(-8,5) bar:1971 at:2106 fontsize:XS text: 2106 shift:(-8,5) bar:1981 at:2028 fontsize:XS text: 2028 shift:(-8,5) bar:1991 at:1836 fontsize:XS text: 1836 shift:(-8,5) bar:2001 at:1736 fontsize:XS text: 1736 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.ilmiosud.it/ www.ilmiosud.it.it/] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} dz8clvoh9fqorz6s1oensizw00le28z 0 312418 2225955 2024965 2026-09-17T14:32:06Z Ryomaandres 8044 2225955 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Martone|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://martone.asmenet.it}}|area_code=0964|postal_code=89040|day=Abrik 23|saint=[[San Jorge]]<br/>(''Santu San Giorgi'')|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=Martonesi (''Martunisi'')|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=8|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=Poligori|region={{RegioneIT|sigla=CAL}}|official_name=Comune di Martone|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|21|N|16|17|E|region:IT_type:city(597)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Martone-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Martone - Murales.JPG|native_name=|footnotes=}} Ang '''Martone''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]] : {{Lang|scn|Màrtuni}}) ay isang bayan at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], rehiyon ng [[Calabria]], sa [[Katimugang Italya]]. Ang Martone ay may sinaunang mga pinagmulan na bumalik sa pagitan ng VII at VIII siglo. == Kasaysayan == Si Martone ay nakatayo sa isang lugar na tinitirahan mula noong sinaunang panahon, gaya ng pinatutunayan ng iba't ibang arkeolohikong natuklasan na lumitaw sa paglipas ng panahon. Gayunpaman, ang pag-unlad ng pinaninirahan na sentro ay naganap higit sa lahat sa panahon ng mga paglusob ng mga Saraseno, nang ang kanayunan ng Calabria ay nakakita ng isang makabuluhang pagtaas ng demograpiko dahil sa pagdagsa ng mga populasyon na nagmumula sa mga lugar sa baybayin, sa paghahanap ng mas ligtas na mga lugar. Ang santong patron ng bayan ay si San Giorgio, na ang kapistahan ay ipinagdiriwang taon-taon sa tag-araw na may tradisyonal na pistang "antinna", isa sa mga pinakakatangiang okasyon ng lokal na komunidad. Ang petsa ng pagkakatatag ng bayan ay nananatiling hindi tiyak, ngunit karaniwang inilalagay sa pagitan ng ika-7 at ika-8 siglo AD. Mayroon ding iba't ibang mga hinuha tungkol sa pinagmulan ng pangalan nito. Noong ika-16 na siglo, iniugnay ng historyador at obispo na si Ottaviano Pasqua ang Martone sa sinaunang nayon ng Santa Maria di Bucito, na binanggit sa maraming dokumento mula ika-12 siglo pataas. == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Talaksan:Martone_-_Murales.JPG|thumb|Mural sa pasukan sa Martone]] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} cnvb7h1p66kr3xhi54o4pn0s8b7wxro 0 312419 2225956 2025829 2026-09-17T14:33:38Z Ryomaandres 8044 2225956 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Melicuccà|elevation_m=|area_total_km2=17.2|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_total=1028|population_as_of=Disyembre 2007|pop_density_footnotes=|population_demonym=Melicucchesi|elevation_footnotes=|twin1=|mayor=Emanuele Antonio Oliveri|twin1_country=|istat=|saint=|day=|postal_code=89020|area_code=0966|website=|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Comune di Melicuccà|image_map=|native_name={{native name|el|Μελικούκοι}}|image_skyline=Melicuccà.png|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Melicuccà-Stemma.png|shield_alt=|map_alt=|frazioni=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|18|N|15|53|E|type:city(1,041)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Calabria]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|footnotes=}}Ang '''Melicuccà''' ({{Lang-el|Μελικούκοι|Melikoúkoi}}) ay isang ''[[komuna]]'' (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]] . Ang Melicuccà ay msy hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bagnara Calabra]], [[San Procopio]], [[Sant'Eufemia d'Aspromonte]], at [[Seminara]]. == Kasaysayan == Kaunti lamang ang nalalaman tungkol sa makasaysayang pinagmulan ng Melicuccà, isang maliit na bayan na matatagpuan sa isang lambak na nabuo sa hilagang dalisdis ng Aspromonte (tinukoy ito ni Padre Fiore bilang "hindi isang napakatandang lupain, kaya hindi ito lalampas sa taong 1000" at sinabi ni Taccone-Gallucci: "Pinaniniwalaang itinatag ang Melicuccà noong bandang ika-10 siglo". Sa teritoryo ng munisipalidad, ang complex ng mga kuweba ng S. Elia speleota, kasama ang mga labi ng katabing monasteryong Basiliano at ang mga kalakip na gusali (cellar, mill, nekropolis, palmento, atbp.), na mula pa noong ika-10 siglo, ngayon ay kumakatawan sa isa sa pinakamahalagang arkeolohikong testimonya ng pagiging Bisantino ng Gresya sa timog Calabria. Ang pinagmulan ng bayan ay marahil ay maaaring masubaybayan pabalik sa napakataas na densidad ng mga pamayanang Basiliano na umiiral noong panahon ng Bisantino sa teritoryong ito na matatagpuan sa gitna ng Turma delle Saline. Ang mga talambuhay ng mga Italo-Griyegong Santo ay nagsasalita tungkol sa isang sentro ng komersiyo (emporion), ang bayan ng Sicri, na ngayon ay isang distritong walang nakatira. malapit sa Melicuccà (Sìcari). Mula sa Sicri, kung saan nawala na ang lahat ng alaala sa kasaysayan (marahil ay nawasak ng mga Saraseno noong mga pagsalakay ni [[Emir Hassan]] noong 950-52), ang mga lumikas na nakatakas sa masaker ay malamang na lumipat sa lambak ng Melicuccà, kung saan tumubo ang puno ng hackberry (sa Griyegong melikokkos) at kung saan bumubulwak ang masaganang bukal, na nagpapalakas sa dati nang paninirahan sa agrikultura at pastoral at sa gayon ay nagbigay-daan sa unang malaking tinitirhang nukleo ng bayan. Ang ebidensiya ng paglipat na ito ay matatagpuan sa bios ng Speleota, na nagsasalaysay ng mga populasyon na, tumatakas mula sa mga Saraseno, ay nagdagsaan sa kuweba ng Santo. == Mga sanggunian == {{reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} o6c5t4bano1dulnxe4zwfwr4owcg3g2 0 312420 2225957 2025850 2026-09-17T14:35:32Z Ryomaandres 8044 2225957 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Melicucco|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0966|postal_code=89020|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=6.4|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=San Fili|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Melicucco|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|26|N|16|3|E|type:city(5,024)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=bottom|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Chiesa Matrice S.Nicola Vescovo, di Melicucco (RC) 02.png|native_name=|footnotes=}} Ang '''Melicucco''' ({{Lang-el|Μελικούκος|Melikoúkos}}){{Fact|date=May 2019}} ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nonong rehiyon ng Calabria, na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 5,024 at isang lugar na {{Convert|6.4|km2|mi2}} . Ang munisipalidad ng Melicucco ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (pagkakahati) San Fili ({{Lang-el|Aghia Phyli}}). Ang Melicucco ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Anoia, Calabria|Anoia]], [[Cittanova]], [[Feroleto della Chiesa]], [[Polistena]], at [[Rosarno]]. == Kasaysayan == Ang pagbabalik sa pagiging isang autonomous na munisipalidad ay isang kondisyon na pumabor sa napakasostenadong pag-unlad: isipin na lamang na sa loob ng 75 taon ay nakapagtala ang Melicucco ng napakalaking paglago sa lunsod at higit sa doble ang populasyon ng residente nito, na may pagtaas na walang katumbas sa alinmang munisipalidad sa lalawigan ng Regio de Calabria. Ito ay hindi nagkataon na noong 1996 isang partikular na pag-aaral ng ISTAT ang naglagay ng Melicucco sa nangungunang sampung munisipalidad ng Italya na may pinakamataas na tantos ng kapanganakan. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:5500 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:989 bar:1871 from: 0 till:1018 bar:1881 from: 0 till:1007 bar:1901 from: 0 till:1363 bar:1911 from: 0 till:1719 bar:1921 from: 0 till:1809 bar:1931 from: 0 till:2487 bar:1936 from: 0 till:2495 bar:1951 from: 0 till:3069 bar:1961 from: 0 till:3449 bar:1971 from: 0 till:3813 bar:1981 from: 0 till:4358 bar:1991 from: 0 till:5063 bar:2001 from: 0 till:4996 PlotData= bar:1861 at:989 fontsize:XS text: 989 shift:(-8,5) bar:1871 at:1018 fontsize:XS text: 1018 shift:(-8,5) bar:1881 at:1007 fontsize:XS text: 1007 shift:(-8,5) bar:1901 at:1363 fontsize:XS text: 1363 shift:(-8,5) bar:1911 at:1719 fontsize:XS text: 1719 shift:(-8,5) bar:1921 at:1809 fontsize:XS text: 1809 shift:(-8,5) bar:1931 at:2487 fontsize:XS text: 2487 shift:(-8,5) bar:1936 at:2495 fontsize:XS text: 2495 shift:(-8,5) bar:1951 at:3069 fontsize:XS text: 3069 shift:(-8,5) bar:1961 at:3449 fontsize:XS text: 3449 shift:(-8,5) bar:1971 at:3813 fontsize:XS text: 3813 shift:(-8,5) bar:1981 at:4358 fontsize:XS text: 4358 shift:(-8,5) bar:1991 at:5063 fontsize:XS text: 5063 shift:(-8,5) bar:2001 at:4996 fontsize:XS text: 4996 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} dymf9es7h82kghrjjrd3yn4nsv7nmdt 0 312421 2225959 2025832 2026-09-17T14:37:52Z Ryomaandres 8044 2225959 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Melito di Porto Salvo|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.melitodiportosalvo.rc.it/}}|area_code=0965|postal_code=89063|day=Disyembre 8|saint=Madonna di Porto Salvo|elevation_m=28|elevation_footnotes=|population_demonym=Melitesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=35.3|area_footnotes=|mayor=Giuseppe Meduri|mayor_party=|frazioni=Annà (Griyegong Calabres: Anne), Lacco (Griyegong Calabres: Làko), Lembo, Musa (Calabrian Greek: Mùssa), Musupuniti (Griyegong Calabres: Mussopunite), Pallica (Calabrian Greek: Pallikè), [[Pentedattilo]] (Calabrian Greek: Pentadàktilo), Pilati, Prunella, San Leonardo.|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Melito di Porto Salvo|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|37|55|N|15|47|E|type:city(10,724)_region:IT|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Melito_di_Porto_Salvo-Stemma.png|image_caption=[[Pentedattilo]]|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Melito di Porto Salvo - Pentedattilo Vecchio - 1.jpg|native_name={{native name|scn|Mèlitu}}<br/>{{native name|el|Μέλιτο(ς)}}|footnotes=}} Ang '''Melito di Porto Salvo''' ({{Lang-scn|Mèlitu|label=[[Central-Southern Calabrian|Calabrian]]}}; {{Lang-el|Μέλιτος or Μέλιτο (Mèlitos}} o {{Lang|el|Mèlito}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|25|km|mi}} timog-silangan ng [[Regio de Calabria]]; at ito rin ang pinakatimog na [[Komuna|munisipalidad]] sa [[Tangway ng Italya]]. Bahagi ito ng [[Bovesia]] nalugar ng Calabria na nagsasalita ng Griyego, na sumasakop sa isang maburol na lugar na bumababa patungo sa [[Dagat Honiko]]. == Heograpiyang pisikal == Ang makasaysayang sentro ng Melito, na matatagpuan sa timog-silangan ng Reggio Calabria, ay nakatayo sa isang burol na 85 metro ang taas mula sa antas ng dagat, na kilala bilang Colle Calvario, na marahang dumadausdos patungo sa [[Dagat Honiko|Dagat]] [[Dagat Honiko|Honiko]]. Ang munisipalidad ay nakatayo sa taas na 24 metro mula sa antas ng dagat. == Kasaysayan == Ayon sa mga lokal na istoryador (kabilang si R. Cotroneo) ang lokalidad ay tiyak na tinitirhan noong huling bahagi ng panahon ng mga Romano, kahit na ang kumpirmasyon ng palagay na ito ay ibinigay lamang sa pamamagitan ng pagtuklas sa pinakamatandang bahagi (malapit sa burol ng Calvario) ng isang nekropolis mula sa ika-5-6 na siglo AD. Ipinapalagay din na sa panahong ito ang lugar ay isang estasyon ng palitan at pahingahan para sa mga naglalakbay mula Regio de Calabria hanggang [[Locri]] (Decastadium). == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.melitodiportosalvo.rc.it/ Opisyal na website] * [https://web.archive.org/web/20070116032149/http://www.geositodipentedattilo.it/ Geosite ng Pentedattilo - Timog Geologic Area] * [https://web.archive.org/web/20070908214836/http://www.areageologicameridionale.it/ Lugar ng Timog Geologic] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} mmr6ienkjazjnkb6cxbrf8a1kospiff 0 312422 2225960 2025974 2026-09-17T14:40:04Z Ryomaandres 8044 2225960 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Molochio|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=www.molochio.eu|area_code=0966|postal_code=89010|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=37.3|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Molochio|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|19|N|16|2|E|type:city(2,700)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Belvedere-molochio.jpg|native_name=[[Griyegong Calabres|Griko]]: {{lang|el|Molòcha}}|footnotes=}} Ang '''Molochio''' ({{Lang-el|Molòcha}})  ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Calabria]] ng [[Italya]], matatagpuan ang halos {{Convert|80|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|40|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]] . Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 2,700 at sakop na {{Convert|37.3|km2|mi2}}..Kilala ito sa "pagkakaroon ng isa sa pinakamataas na bilang ng mga centenarians sa mundo".<ref>{{Cite web|url=http://news.usc.edu/#!/article/59199/meat-and-cheese-may-be-as-bad-for-you-as-smoking/|title=USC News - University of Southern California News}}</ref> Ang Molochio ay may hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Ciminà]], [[Cittanova]], [[Taurianova]], [[Terranova Sappo Minulio]], at [[Varapodio]]. == Heograpiyang pisikal == Ang teritoryo ng Molochiese ay medyo iba-iba. Ang tinatahanang sentro ay matatagpuan sa humigit-kumulang 310 m sa ibabaw ng dagat. upang bumaba sa humigit-kumulang 220 m sa ibabaw ng antas ng dagat. malapit sa nayon ng Cerasia mga 3 km mula sa sentro ng bayan. Ang pinakamataas na punto ay nasa tuktok ng Monte Trepitò, sa gitna ng [[Aspromonte]], higit lamang sa 1000 m sa ibabaw ng dagat. == Kasaysayan == Mayroong dalawang pinakamaaasahang hinuha sa pundasyon ng bayan: ang pagkakaroon ng isang Italikong paninirahan noong Panahon ng Bakal (Unang milenyo BK) at ang kolonisasyon ng mga lumikas mula sa Taureana, Metauro at Scunno na, upang protektahan ang kanilang sarili mula sa mga pagsalakay ng mga Saraseno noong ika-10 siglo AD, ay sumilong malapit sa mga pader ng Monasteryong Basiliano na noon ay nakatayo sa mga lugar na iyon. == Ebolusyon ng demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:5000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:2162 bar:1871 from: 0 till:2806 bar:1881 from: 0 till:2864 bar:1901 from: 0 till:3438 bar:1911 from: 0 till:3662 bar:1921 from: 0 till:3950 bar:1931 from: 0 till:4346 bar:1936 from: 0 till:4441 bar:1951 from: 0 till:4393 bar:1961 from: 0 till:4003 bar:1971 from: 0 till:3342 bar:1981 from: 0 till:3201 bar:1991 from: 0 till:3078 bar:2001 from: 0 till:2803 PlotData= bar:1861 at:2162 fontsize:XS text: 2162 shift:(-8,5) bar:1871 at:2806 fontsize:XS text: 2806 shift:(-8,5) bar:1881 at:2864 fontsize:XS text: 2864 shift:(-8,5) bar:1901 at:3438 fontsize:XS text: 3438 shift:(-8,5) bar:1911 at:3662 fontsize:XS text: 3662 shift:(-8,5) bar:1921 at:3950 fontsize:XS text: 3950 shift:(-8,5) bar:1931 at:4346 fontsize:XS text: 4346 shift:(-8,5) bar:1936 at:4441 fontsize:XS text: 4441 shift:(-8,5) bar:1951 at:4393 fontsize:XS text: 4393 shift:(-8,5) bar:1961 at:4003 fontsize:XS text: 4003 shift:(-8,5) bar:1971 at:3342 fontsize:XS text: 3342 shift:(-8,5) bar:1981 at:3201 fontsize:XS text: 3201 shift:(-8,5) bar:1991 at:3078 fontsize:XS text: 3078 shift:(-8,5) bar:2001 at:2803 fontsize:XS text: 2803 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}}{{Clear}} 9x9xt8p4bz616qnfh14h8loh76k0216 0 312423 2225965 2083803 2026-09-17T14:45:57Z Ryomaandres 8044 2225965 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Motta San Giovanni|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.motta-san-giovanni.it}}|area_code=0965|postal_code=89065|day=Disyembre 27|saint=[[San Juan Ebanghelista]]|elevation_m=450|elevation_footnotes=|population_demonym=Mottesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=46.7|area_footnotes=|mayor=Paolo Laganà|mayor_party=|frazioni=Lazzaro, Valanidi, Cambareri, Allai|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Motta San Giovanni|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Chiesa Santa Maria delle Grazie - Lazzaro (Motta San Giovanni) - Italy - 3 Sept. 2008.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Chiesa Santa Maria delle Grazie|image_shield=Motta_San_Giovanni-Stemma.png|shield_size=px|coordinates_footnotes=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|0|N|15|42|E|type:city(6,430)_region:IT|display=inline}}|footnotes=}} '''Motta San Giovanni''' ay isang ''[[Komuna|comune]]'' (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya|Italyanong]] rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan tungkol sa {{Convert|130|km}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|13|km}} timog-silangan ng [[Regio de Calabria|Reggio Calabria]] . Noong unang panahon mayroon itong ''pangngalang'' Griyego na Leucopetra (ie "puting bato").<ref>[https://turismo.reggiocal.it/en/culture/archeology-and-history/ancient-leucopetra "Leucopetra: ancient crossroads of culture and religion", Turismo Reggio Calabria]</ref> == Kasaysayan == Ang unang pagbanggit ng "Motta San Giovanni" ay nagsimula sa isang dokumento mula 1412: dati ito ay dapat na isang nayon, umaasa sa Santo Niceto, na kinuha ang pangalan nito mula sa monasteryo ng San Giovanni Theologo, na malamang na pinatibay sa ilalim ng Angevino. == Kultura == === Edukasyon === Ang lahat ng paaralan sa lahat ng antas sa Munisipalidad ng Motta San Giovanni ay kabilang sa "Montebello Jonico - Motta San Giovanni" Komprehensibong Institusyong Estatal, na ang punong-tanggapan nito ay nasa Munisipalidad ng Montebello Jonico. == Sport == Mayroong iba't ibang mga sports club na naroroon sa munisipal na lugar, ang Polisportiva Futura, ang Comprensorio C.S. Lazzaro (itinatag noong 1974) ang ASD New Team na itinatag noong 2011, na nakikipagkumpitensiya sa PGS kampeonato ng volleyball. ==Mga sanggunian== eygqu6zka8i6r7zspm2gdqaavqryxnx 0 312424 2225966 2163356 2026-09-17T14:48:32Z Ryomaandres 8044 2225966 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Oppido Mamertina|elevation_footnotes=|area_total_km2=58|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_total=5484|population_as_of=Disyembre 2007|pop_density_footnotes=|population_demonym=Oppidesi|elevation_m=342|mayor=Domenico Giannetta|twin1=|twin1_country=|saint=[[Pagpapahayag kay Maria]]|day=Marso 25|postal_code=89014|area_code=0966|website={{official website|http://www.comune.oppidomamertina.rc.it}}|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Comune di Oppido Mamertina|image_map=|native_name={{lang|el-Latn|Oppidù}} / {{native name|el|Ofidus|script=Latn}}|image_skyline=Cattedrale di Oppido Mamertina.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Oppido Mamertina-Stemma.png|shield_alt=|map_alt=|frazioni=Castellace, Messignadi, Piminoro, Tresilico|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|18|N|15|59|E|region:IT_type:city(5436)|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAL}}|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|footnotes=}}Ang '''Oppido Mamertina''' ({{Lang-el|Oppidù}}, {{Lang|el|Ofidus}}) ay isang bayan at [[komuna]] ng [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Calabria]] sa [[katimugang Italya]] sa halos {{Convert|62|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]] at mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]]. Ito ang luklukan ng [[Katoliko Romanong Diyosesis ng Oppido Mamertina|Diyosesis ng Oppido Mamertina]]. Kabilang sa munisipalidad ang mga sumusunod na boro (mga ''frazione''): Castellace, Messignadi, Piminoro, at Tresilico. == Heograpiyang pisikal == === Teritoryo === Ang teritoryong munisipal ng Oppido ay umaabot mula sa mga taluktok ng [[Aspromonte]], pababa sa tagaytay bago ang Aspromonte patungo sa puso ng kapatagan ng Gioia Tauro. Dahil sa iba't ibang pormasyong heolohiko, ipinagmamalaki nito ang isang partikular na magkakaibang fauna at flora. == Kasaysayan == Itinatag ang medyebal na lungsod, marahil noong ika-9 na siglo, sa sinaunang [[Oppidum]] na itinatag naman sa isang sinaunang pamayanan na itinayo ng mga [[Mga Mamertino|Mamertino]] na lumipat mula sa kalapit na Mella (Ika-3-Unang siglo BK) kung saan sila nakahanap ng kanlungan, sumali sa lokal na populasyon ng Italic at nagsilang sa mitong Mamertion (sa [[Wikang Latin|Latin]]: Mamertium).<ref>Filippo Cluverio, ''Italia antiqua auctoris methodo, verbis, et tabulis geographicis retentis contracta opera'', Leyden, 1624, lib. IV, cap.15.</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} {{Catholic|wstitle=Oppido Mamertina}} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} avqzxqwmakqvl9qbctd47j3yakzncru 0 312425 2225970 2136811 2026-09-17T14:50:45Z Ryomaandres 8044 2225970 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Palizzi|frazioni=Palizzi Superiore, Palizzi Marina, Pietrapennata, Spropoli|website={{official website|http://www.palizzi.com/}}|area_code=0965|postal_code=89030|day=|saint=|istat=|elevation_m=272|elevation_footnotes=|population_demonym=Palizzesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=52.3|area_footnotes=|mayor=Erminio Fiumanò|mayor_party=|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|official_name=Comune di Palizzi|shield_alt=|native_name={{native name|el|Σπυρόπολη}}|image_skyline=Palizzi superiore.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Palizzi Superiore|image_shield=|image_map=|region=[[Calabria]]|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|58|N|15|59|E|type:city(2,559)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Palizzi''' ({{Lang-el|Σπυρόπολη}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Italya]] ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|30|km|mi}} timog-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang pinakatimog na punto sa mainland na Italya ay nakasalalay sa Palizzi. Ito ay isa sa nayon sa pook ng [[Bovesia]] na nagsasalita ng[[Wikang Griko|Griko]]. Ang Bovesia ay ang isa sa dalawang pook nagsasalita ng Griko sa [[katimugang Italya]]. Ang Palizzi ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bova, Calabria|Bova]], [[Bova Marina]], [[Brancaleone, Calabria|Brancaleone]], at [[Ang Staiti|Staiti]]. == Heograpiya == Ang mga ''[[frazione]]'' ay: Palizzi Marina, Palizzi Superiore, Pietrapennata, at Spropoli, na mayroong 1,906, 301, 112 at 276 na naninirahan ayon sa pagkakabanggit noong 2021. == Kasaysayan == Kabilang sa mga pinakamatandang pook [[Paleolitiko]] sa Europa, isang malaking nayon na may patuloy na paninirahan na mula pa noong 800,000 taon at ang Monte Gunì - may mga pagkakatulad sa Casella di Maida site. Mga paminsan-minsang natuklasang mga puntong [[Musteriense]] na mula pa noong 30,000 taon. == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comunedipalizzi.it/ Comunedipalizzi.it/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090202153926/http://www.comunedipalizzi.it/ |date=2009-02-02 }} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} kgrkif8t5u35m1f92gzjjxuqccr85yw 0 312426 2225963 2025989 2026-09-17T14:43:48Z Ryomaandres 8044 2225963 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Montebello Ionico|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.montebellojonico.it/}}|area_code=0965|postal_code=89064|day=|saint=|elevation_m=425|elevation_footnotes=|population_demonym=Montebellesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=55.7|area_footnotes=|mayor=Maria Foti|mayor_party=|frazioni=Fossato Jonico, Masella, [[Saline Joniche]]|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Montebello Ionico|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|37|59|N|15|46|E|type:city(6,685)_region:IT|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Montebello_Ionico-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Rocche di Prastarà - Montebello Ionico - Province of Reggio Calabria, Italy - 20 March 2016 - (7).jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Montebello Ionico''' ay isang ''[[komuna]]'' (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|15|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang Montebello Ionico ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bagaladi]], [[Melito di Porto Salvo]], [[Motta San Giovanni]], [[Regio de Calabria|Reggio Calabria]], at [[San Lorenzo, Calabria|San Lorenzo]]. == Kasaysayan == Sa Diksiyonaryo ng mga Bayan ng [[Kaharian ng Dalawang Sicilia]] (''Dizionario dei paesi del Regno delle due Sicilie''), na inilathala noong 1824, ang munisipalidad ay kinilala bilang Fossato na may munisipal na tirahan sa Montebello. Para sa lahat ng mga sumusunod na taon at hanggang sa pag-iisa ng Italya, sa mga rehistro ng katayuang sibil ay lilitaw ito bilang kahalili sa ilalim ng dalawang pangalan, katulad: Munisipalidad ng Montebello, nang walang anumang iba pang salita, at Munisipalidad ng Fossato. Sa Unang Senso ng [[Kaharian ng Italya]], makikita ang Montebello sa listahan ng mga munisipalidad na nagbago ng kanilang pangalan at kinuha ang pangalan ng Fossato di Calabria Ulteriore I. == Simbolo == Ang eskudo de armas ay kinilala sa pamamagitan ng dekretong ministeryo noong Hunyo 15, 1898. == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.montebellojonico.it/ Opisyal na website] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} cn8tk26x7fi6sip3tqhnuv4ch31dcjx 0 312428 2225972 2043476 2026-09-17T14:54:01Z Ryomaandres 8044 2225972 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Palmi|elevation_footnotes=|mayor=Giuseppe Ranuccio|area_footnotes=|area_total_km2=31.8|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_demonym=Palmesi|telephone=0966|elevation_m=228|frazioni=|postal_code=89015|istat=|saint=[[San Nicolas]]|day=Disyembre 6|area_code=0966|website={{official website|http://www.comunedipalmi.it/}}|mayor_party=[[The People of Freedom|PdL]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|official_name=Città di Palmi|shield_alt=|native_name={{native name|scn|Parmi}}|image_skyline=Monte Sant'Elia01.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Palmi-Stemma.png|image_map=|region=[[Calabria]]|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|22|N|15|51|E|type:city(19,523)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Palmi''' (Italyano: [ˈPalmi]; {{Lang-scn|Parmi|label=[[Central-Southern Calabrian|Reggino]]}}; {{Lang-la|Palmae}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) na may humigit-kumulang na 19,303 naninirahan sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Calabria]]. Ito ay luklukan ng distrito,<ref>{{cite web|url=http://www.provincia.reggio-calabria.it/uffici/settore-1/circondario-di-palmi|title=Archived copy|access-date=2013-12-10|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120906212811/http://www.provincia.reggio-calabria.it/uffici/settore-1/circondario-di-palmi|archive-date=2012-09-06}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120906212811/http://www.provincia.reggio-calabria.it/uffici/settore-1/circondario-di-palmi |date=2012-09-06 }}</ref> na may kasamang 33 munisipalidad sa kapatagan ng Palmi,<ref>{{cite web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/ricerca/piana-di-palmi/|title=piana-di-palmi: documenti, foto e citazioni nell'Enciclopedia Treccani|publisher=Treccani.it|access-date=2017-05-07}}</ref> na may populasyon na humigit-kumulang na 170,000 naninirahan. == Kasaysayan == Ang pinaninirahan na sentro ay tinamaan noong 1549 ng mga piratang Saraseno at ganap na nawasak. Samakatuwid ang piyudal na panginoon na si Duke Carlo Spinelli ay nagpasya na muling itayo ang lungsod sa pamamagitan ng pagpapatibay nito. Kasunod ng muling pagtatayo nito, lalong lumaki ang kahalagahan ng lungsod, na umaakit sa lahat ng trapikong pandagat mula sa katimugang baybayin ng Calabria.<ref>{{Cita|De Salvo|pp. 132-133|Antonio De Salvo, 1899}}.</ref> == Ekonomiya == === Agrikultura === Saklaw ng mga lugar na pang-agrikultura ang malaking bahagi ng teritoryo ng munisipyo at ang mga produkto nito ay may mahalagang papel sa lokal na ekonomiya.<ref name="NUOVA2">{{Cita|Guida Touring 2003|pag. 154|GT, 2003}}.</ref> Ang mga pangunahing pananim na pang-agrikultura ay kinakatawan ng mga kakayuhang olibo, natatanimang lupa, mga kumplikadong sistema ng kultibasyon, mga ubasan, at ilang kakayuhan ng sidro. == Demograpiya == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:500 height:400 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:20000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2009 text:2009 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:9030 bar:1871 from: 0 till:10053 bar:1881 from: 0 till:10926 bar:1901 from: 0 till:13346 bar:1911 from: 0 till:14160 bar:1921 from: 0 till:14959 bar:1931 from: 0 till:18121 bar:1936 from: 0 till:18179 bar:1951 from: 0 till:19749 bar:1961 from: 0 till:18448 bar:1971 from: 0 till:17721 bar:1981 from: 0 till:18386 bar:1991 from: 0 till:19116 bar:2001 from: 0 till:19435 bar:2009 from: 0 till:19569 PlotData= bar:1861 at:9030 fontsize:XS text: 9030 shift:(-8,5) bar:1871 at:10053 fontsize:XS text: 10053 shift:(-8,5) bar:1881 at:10926 fontsize:XS text: 10926 shift:(-8,5) bar:1901 at:13346 fontsize:XS text: 13346 shift:(-8,5) bar:1911 at:14160 fontsize:XS text: 14160 shift:(-8,5) bar:1921 at:14959 fontsize:XS text: 14959 shift:(-8,5) bar:1931 at:18121 fontsize:XS text: 18121 shift:(-8,5) bar:1936 at:18179 fontsize:XS text: 18179 shift:(-8,5) bar:1951 at:19749 fontsize:XS text: 19749 shift:(-8,5) bar:1961 at:18448 fontsize:XS text: 18448 shift:(-8,5) bar:1971 at:17721 fontsize:XS text: 17721 shift:(-8,5) bar:1981 at:18386 fontsize:XS text: 18386 shift:(-8,5) bar:1991 at:19116 fontsize:XS text: 19116 shift:(-8,5) bar:2001 at:19435 fontsize:XS text: 19435 shift:(-8,5) bar:2009 at:19569 fontsize:XS text: 19569 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga kambal bayan == * {{Flagicon|ITA}} [[Viareggio]], Italya * {{Flagicon|ITA}} [[Varazze]], Italya == Mga sanggunian == *  {{Cite book|last=Militano Agresta|first=Enza|year=2013|title=Storia di Palmi (illustrata)|publisher=Creative Print di Antonio Capua|location=[[Reggio Calabria]]}} {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comunedipalmi.it/ Opisyal na website] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} ixd6ukrfp8afpglt6muhaeuydbm523k 0 312429 2225975 2027197 2026-09-17T14:59:32Z Ryomaandres 8044 2225975 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Platì|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=[http://www.comune.plati.rc.it/ Official website]|area_code=0964|postal_code=89039|day=Disyembre 9|saint=Maria [[Mahal na Ina ng Loreto]]<ref>[http://www.migrationheritage.nsw.gov.au/exhibition/objectsthroughtime/statue/ Griffith Lady of Loreto Statue]</ref>|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=50|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Platì|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|13|N|16|03|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Mapa ng Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|map_alt=|image_map=Reggiocalabria mappa.png|shield_alt=|image_shield=Platì-Stemma.JPG|image_caption=Platì noong dekada 1950|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Plati.jpg|native_name={{native name|scn|Pratì}} <br> [[Calabrian Greek|Griko]]: {{lang|el|Platý}}|footnotes=}} Ang '''Platì''' ({{Lang-el|Πλατύ}}; {{Lang-scn|Pratì|label=[[Central-Southern Calabrian|Calabrian]]}}) ay isang bayan at [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], sa [[Calabria]], [[Katimugang Italya]]. Tumataas ito ng {{Convert|300|m|ft}} itaas ng antas ng dagat sa dalisdis ng mga [[Aspromonte|bundok Aspromonte]] at matatagpuan sa tabi ng [[Pambansang Liwasan ng Aspromonte]]. == Kasaysayan == Ang malaking lambak kung saan nakatayo ang sentro ng lungsod ngayon ay nabuo ng lindol noong 1638, habang pagkalipas ng isang siglo, noong 1783, ang Platì ay halos ganap na nawasak ng isang pangalawang pangyayaring seismic na sumira sa halos buong Calabria. Mula 1806 hanggang 1816 ito ay bahagi ng Lalawigan ng Calabria Ulteriore at noong 1809 ito ay itinatag ng mga Pranses bilang isang awtonomong munisipalidad, kabilang din ang teritoryo ng [[Cirella]], hanggang 1895 isang bahagi ng [[Benestare]]. Hanggang 1860 ito ay bahagi ng Distrito ng Gerace. Ang isa pang natural na sakuna na tumama sa bayan ay ang lindol noong 1908, na may episentro sa pagitan ng Regio at [[Mesina]], na nagkaroon ng lakas na nagdulot ng malawak na pinsala kahit hanggang sa Platì. == Mga sanggunian == {{reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} nibqy5lmxq5q1da9a1lx5tbs16z95am 0 312430 2225977 2027874 2026-09-17T15:04:51Z Ryomaandres 8044 2225977 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Portigliola|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.portigliola.rc.it/}}|area_code=0964|postal_code=89040|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=6.0|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Portigliola|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|14|N|16|12|E|type:city(1,297)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name={{Lang-el|Portula|script=Latn}}|footnotes=}} Ang '''Portigliola''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]]: {{Lang|scn|Portigghiòla}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 1,297 at isang lugar na {{Convert|6.0|km2|mi2}} Ang hangganan ng Portigliola ay ang sa sumusunod na munisipalidad: [[Antonimina]], [[Locri]], at [[Sant'Ilario dello Ionio]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalan nito ay nagmula sa Latin na Porti (nangangahulugang "pinto") na may Griyegong maliit na hulaping "-ooula." Sa katunayan, noong Gitnang Kapanahunan, ang mga piyudal na panginoon ng [[Gerace]] ay nagtayo ng ilang mga tarangkahan at tore sa lugar ng Portigliolese (nakalarawan pa rin sa watawat ng lungsod ngayon). Gayunpaman, ayon sa ibang etimolohiya, ang pangalan ay nagmula sa "Porti Aiuola," na nangangahulugang "daungan ng mga bulaklak sa daungan," dahil sa kalapitan nito sa daungan ng sinaunang lungsod ng Griyego. Ang teritoryo nito ay nasa loob ng arkeolohikong lugar ng paghuhukay ng mga labi ng sinaunang Locri Epizephiri, partikular ang mababang bayan, na karaniwang kilala bilang "Centocamere," malapit sa dagat at hinati ng noon ay presensiya ng isang daluyan ng tubig, na kalaunan ay napreserba sa pamamagitan ng paglulubog == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:3000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1445 bar:1871 from: 0 till:1628 bar:1881 from: 0 till:1684 bar:1901 from: 0 till:1836 bar:1911 from: 0 till:2047 bar:1921 from: 0 till:2729 bar:1931 from: 0 till:2633 bar:1936 from: 0 till:2297 bar:1951 from: 0 till:2348 bar:1961 from: 0 till:2006 bar:1971 from: 0 till:1654 bar:1981 from: 0 till:1577 bar:1991 from: 0 till:1356 bar:2001 from: 0 till:1343 PlotData= bar:1861 at:1445 fontsize:XS text: 1445 shift:(-8,5) bar:1871 at:1628 fontsize:XS text: 1628 shift:(-8,5) bar:1881 at:1684 fontsize:XS text: 1684 shift:(-8,5) bar:1901 at:1836 fontsize:XS text: 1836 shift:(-8,5) bar:1911 at:2047 fontsize:XS text: 2047 shift:(-8,5) bar:1921 at:2729 fontsize:XS text: 2729 shift:(-8,5) bar:1931 at:2633 fontsize:XS text: 2633 shift:(-8,5) bar:1936 at:2297 fontsize:XS text: 2297 shift:(-8,5) bar:1951 at:2348 fontsize:XS text: 2348 shift:(-8,5) bar:1961 at:2006 fontsize:XS text: 2006 shift:(-8,5) bar:1971 at:1654 fontsize:XS text: 1654 shift:(-8,5) bar:1981 at:1577 fontsize:XS text: 1577 shift:(-8,5) bar:1991 at:1356 fontsize:XS text: 1356 shift:(-8,5) bar:2001 at:1343 fontsize:XS text: 1343 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 986mvxkksetrreg2qr0ikmmo7xznzv7 2225978 2225977 2026-09-17T15:05:07Z Ryomaandres 8044 2225978 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Portigliola|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.portigliola.rc.it/}}|area_code=0964|postal_code=89040|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=6.0|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Portigliola|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|14|N|16|12|E|type:city(1,297)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name={{Lang-el|Portula|script=Latn}}|footnotes=}} Ang '''Portigliola''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]]: {{Lang|scn|Portigghiòla}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 1,297 at isang lugar na {{Convert|6.0|km2|mi2}} Ang hangganan ng Portigliola ay ang sa sumusunod na munisipalidad: [[Antonimina]], [[Locri]], at [[Sant'Ilario dello Ionio]]. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalan nito ay nagmula sa Latin na Porti (nangangahulugang "pinto") na may Griyegong maliit na hulaping "-ooula." Sa katunayan, noong Gitnang Kapanahunan, ang mga piyudal na panginoon ng [[Gerace]] ay nagtayo ng ilang mga tarangkahan at tore sa lugar ng Portigliolese (nakalarawan pa rin sa watawat ng lungsod ngayon). Gayunpaman, ayon sa ibang etimolohiya, ang pangalan ay nagmula sa "Porti Aiuola," na nangangahulugang "daungan ng mga bulaklak sa daungan," dahil sa kalapitan nito sa daungan ng sinaunang lungsod ng Griyego. Ang teritoryo nito ay nasa loob ng arkeolohikong lugar ng paghuhukay ng mga labi ng sinaunang [[Locri Epizephiri]], partikular ang mababang bayan, na karaniwang kilala bilang "Centocamere," malapit sa dagat at hinati ng noon ay presensiya ng isang daluyan ng tubig, na kalaunan ay napreserba sa pamamagitan ng paglulubog == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:3000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1445 bar:1871 from: 0 till:1628 bar:1881 from: 0 till:1684 bar:1901 from: 0 till:1836 bar:1911 from: 0 till:2047 bar:1921 from: 0 till:2729 bar:1931 from: 0 till:2633 bar:1936 from: 0 till:2297 bar:1951 from: 0 till:2348 bar:1961 from: 0 till:2006 bar:1971 from: 0 till:1654 bar:1981 from: 0 till:1577 bar:1991 from: 0 till:1356 bar:2001 from: 0 till:1343 PlotData= bar:1861 at:1445 fontsize:XS text: 1445 shift:(-8,5) bar:1871 at:1628 fontsize:XS text: 1628 shift:(-8,5) bar:1881 at:1684 fontsize:XS text: 1684 shift:(-8,5) bar:1901 at:1836 fontsize:XS text: 1836 shift:(-8,5) bar:1911 at:2047 fontsize:XS text: 2047 shift:(-8,5) bar:1921 at:2729 fontsize:XS text: 2729 shift:(-8,5) bar:1931 at:2633 fontsize:XS text: 2633 shift:(-8,5) bar:1936 at:2297 fontsize:XS text: 2297 shift:(-8,5) bar:1951 at:2348 fontsize:XS text: 2348 shift:(-8,5) bar:1961 at:2006 fontsize:XS text: 2006 shift:(-8,5) bar:1971 at:1654 fontsize:XS text: 1654 shift:(-8,5) bar:1981 at:1577 fontsize:XS text: 1577 shift:(-8,5) bar:1991 at:1356 fontsize:XS text: 1356 shift:(-8,5) bar:2001 at:1343 fontsize:XS text: 1343 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 67zy1skz4xpu0dxboze5avaqv6e0wx4 0 312431 2225976 2027269 2026-09-17T15:03:15Z Ryomaandres 8044 2225976 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Polistena|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.polistena.rc.it/}}|area_code=0966|postal_code=89024|day=Hulyo 17|saint=Santa Marina Vergine|elevation_m=254|elevation_footnotes=|population_demonym=Polistenesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=11.77|area_footnotes=|mayor=Michele Tripodi|mayor_party=[[Partito dei Comunisti Italiani|PdCI]]|frazioni=Primogenito|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Polistena|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|24|N|16|4|E|type:city(11,488)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Polistena-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=File:Polistena.jpg|native_name={{native name|el|Πολυξένη}}|footnotes=}} Ang '''Polistena''' ({{Lang-el|Πολυξένη|Polyxénē}} , o {{Lang|el|Πολυσθένη}} ''Polysthénē'') ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|50|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang Polistena ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Anoia, Calabria|Anoia]], [[Cinquefrondi]], [[Cittanova]], [[Melicucco]], at [[San Giorgio Morgeto]]. == Heograpiyang pisikal == === Idrograpiya === Ang teritoryo ng munisipyo ay tinatawid ng tatlong batis: Vacale, Jerapotamo at Jerulli. Ang huli ay dumadaan sa sentrong urbano ng Polistena. Ang Jerapotamo, isang tributaryo ng Vacale, ay bahagyang sakop. == Kultura == === Aklatang munisipal === Bilang karagdagan sa humigit-kumulang 60,000 mga tomo at polyeto ng [[Aklatang Munisipal ng Polistena]], ang munisipal na [[aklatan]] ay nagpapanatili ng tatlong pondo ng sinupan at isang aklatan ng pahayagan na kinabibilangan ng 12 pambansa at 5 pahayagan ng Calabrese; 109 pambansa at 48 Calabreseng peryodiko ang kasalukuyang isinasagawa gayundin ang 283 na pambansa at 249 Calabreseng peryodiko na hindi isinasagawa, sa kabuuang 689 na pahayagan. Ang tinatayang bilang ng mga file ay higit sa 150,000. Pinapanatili din ng aklatan ang makasaysayang sinupan ng pamilya Milano, mga piyudal na panginoon ng Polistena, na idineklara noong 1984 na may kapansin-pansing makasaysayang interes at nakatali sa Sinupang Superintedensiya para sa Calabria. == Mga kambal bayan — mga kapatid na lungsod == Ang Polistena ay [[Kambal na lungsod|kambal]] sa: * {{Flagicon|Italy}} [[Anzola dell'Emilia]], Italya == Mga tao == * [[Fra 'Girolamo Marafioti]] * [[Francesco Jerace]] * [[Ferdinando Adornato]] * [[Mimmo Calopresti]] * [[Francesco Anile|Franco Anile]] * [[Franco Macri]] == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.polistena.rc.it/ Opisyal na website] * [http://www.polistena.net/ www.polistena.net] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 82h3lcnyhzlpl67wcsxfvx57qsar5vg 0 312432 2225979 2189290 2026-09-17T15:06:39Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375293649|Placanica]]" 2225979 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Placanica|official_name=Comune di Placanica|native_name=[[Calabrian Greek|Griko]]: {{lang|el|Lakonìka}}|image_size=|image_shield=Placanica-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|25|N|16|27|E|type:city(1,383)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Calabria]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Rocco Mario Clemeno|area_footnotes=|area_total_km2=29.3|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_demonym=Placanichesi|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=89040|area_code=0964|website=|footnotes=}}Ang '''Placanica''' ({{Langx|el|Λακονηκὰ}})  ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], rehiyon ng [[Calabria]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} timog ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang Placanica ay nasa hangganan ng mga sumusunod na komuna: [[Caulonia]], [[Pazzano]], at [[Stignano]]. == Tingnan din == * [[Vallata dello Stilaro Allaro]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Lalawigan ng Reggio Calabria}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Calabria]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Griyego]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 3m1rmbgmqgzvmz02fjehvvxcpkix6no 2225981 2225979 2026-09-17T15:09:43Z Ryomaandres 8044 2225981 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Placanica|official_name=Comune di Placanica|native_name=[[Calabrian Greek|Griko]]: {{lang|el|Lakonìka}}|image_size=|image_shield=Placanica-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|25|N|16|27|E|type:city(1,383)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Calabria]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Rocco Mario Clemeno|area_footnotes=|area_total_km2=29.3|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_demonym=Placanichesi|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=89040|area_code=0964|website=|footnotes=|image_skyline=Placanica.jpg}}Ang '''Placanica''' ({{Langx|el|Λακονηκὰ}})  ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], rehiyon ng [[Calabria]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} timog ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang Placanica ay nasa hangganan ng mga sumusunod na komuna: [[Caulonia]], [[Pazzano]], at [[Stignano]]. == Heograpiyang pisikal == Ang Placanica ay nakatayo sa isang burol sa pagitan ng Ilog [[Precarita]] at ng batis ng Càstore o Fiorello at matatagpuan malapit sa baybayin ng [[Dagat Honiko|Dagat]] [[Dagat Honiko|Honiko]]. == Kasaysayan == Ang orihinal na paninirahan ay nagsimula pa noong ika-12 siglo at tinawag na Motta Placanica hanggang 1816. Ang mga unang pyudal na panginoon ng bayan ay ang mga Arcadi, na sinundan ng mga pamilyang Licandro, Musitano, at Passerelli. Ang lugar ng Placanica, pati na rin ang lugar kung saan matatagpuan ang makasaysayang sentro nito ngayon, ay tinitirhan na noong sinaunang panahon. Ito ay lalong pinatutunayan ng katotohanan na sa panahon ng muling pagpapaunlad ng gitnang bahagi ng bayan, natuklasan ng mga paghuhukay ang mga labi ng isang paninirahan na nagmula pa noong Gitnang Panahon ng Tanso, at ang mga artifact mula sa panahon ng Griyego ay natuklasan sa lugar kung saan nakatayo ang kastilyo. Ayon sa tradisyon at pinatutunayan ng mga pangalan ng ilang simbahan, ang pinagmulan ng Placanica ay nagsimula pa noong panahon ng Bisantino at ang pagdating sa Honikong Calabria ng mga mongheng Griyego na, sa pagtakas sa mga pakikibakang ikonoklastiko at sa mga Muslim na nagngangalit sa Silangan, ay nagtatag ng maraming monasteryo, kabilang ang mga teritoryo ng mga lungsod ng Castelvetere at Stilo, na nasa hangganan ng Placanica. == Tingnan din == * [[Vallata dello Stilaro Allaro]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Lalawigan ng Reggio Calabria}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Calabria]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Griyego]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] j8cezvdjahf0pzh3l9k6uy7kt2kfm5w 0 312433 2225974 2212434 2026-09-17T14:57:20Z Ryomaandres 8044 2225974 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pazzano|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.pazzano.rc.it/}}|area_code=0964|postal_code=89040|day=Marso 19|saint=[[San Jose]]|elevation_m=460|elevation_footnotes=|population_demonym=Pazzanesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=15.57|area_footnotes=|mayor=Alessandro Taverniti|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Pazzano|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|29|N|16|27|E|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Pazzano, urban area|map_alt=|image_map=File:Pazzano centro centro.png|shield_alt=|image_shield=Pazzano Stemma.png|image_caption=Panorama ng Pazzano|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Pazzano (paese).jpg|native_name=|footnotes=}} '''Pazzano''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]]: {{Lang|scn|Pazzanu}}) ay isang nayon at ''comune'' (komuna o munisipalidad) na matatagpuan sa rehiyon ng [[Locride]] sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], rehiyon ng [[Calabria]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]]. == Heograpiyang pisikal == === Igrograpiya === Ang batis ng [[Stilaro]], kung saan nagmula ang pangalan ng buong lambak, at ang sanga nito, ang Melodare (kilala sa diyalektong Mardari bilang Merdate sa isang dokumento mula 1094), ay nagmumula sa munisipalidad ng Pazzano. Sa kahabaan nito, nananatili ang mga labi ng industriya ng bakal at asero sa Calabria, isang serye ng mga gilingan: Mulino do Regnante, Gargano, Poteda 1, Poteda 2, Mastru Cicciu, at Midia. Lahat ay mga gilingang istilong Griyego. Mayroon ding mga bukal na tinatawag na "Female Dead," "Fonte dello Schioppo," at Carcareda. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalan ng bayan ay binanggit sa iba't ibang mga dokumento sa nakaraan, at lalo na ang karaniwang pangalan na "Pazzano" at ang Latin na pangalan na "Patianum" ay pinatunayan. == Kasaysayan == Noong 1724, sinimulan ng gobyerno sa Pazzano na gumawa ng mga kanyon para sa hukbo. == Lipunan == Mayroong 720 na naninirahan, na ipinamahagi sa 362 pamilya na may average na 2.21 miyembro bawat pamilya. Mula 1991 hanggang 2001 mayroong pagbaba ng populasyon na 16.25%. == Mga mamamayan == * [[Giuseppe Coniglio]] (2 Disyembre 1922 – 13 Marso 2006), makata. Sinulat niya ang ''Calabria contadina'' (tula, 1973), ''Quattru chjacchjari e ddui arrisi'' (tula, 1984), ''[[Isang terra mia|A terra mia]]'' (tula, 1998) at ''Marcu e Filomena'' (teatrikong komedya) == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20070929162956/http://www.pazzano.com/index.htm Bagong site ng Comune di Pazzano (2006)] * [http://digilander.libero.it/crgppazzano/index.htm Circolo ricreativo culturale giovanile pazzanese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210922045719/https://digilander.libero.it/crgppazzano/index.htm |date=2021-09-22 }} * [http://digilander.libero.it/crgppazzano/storia.htm Kasaysayan ni Pazzano] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311120130/http://digilander.libero.it/crgppazzano/storia.htm |date=2007-03-11 }} {{In lang|it}} * [http://web.tiscali.it/stilaroallaro/ Comunità montana Stilaro Allaro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210917033814/http://web.tiscali.it/stilaroallaro/ |date=2021-09-17 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=LlUoGLIKiXo Dialetto - 'u tripu da cona' sa YouTube] * [https://www.youtube.com/watch?v=3kAB3sxO0Fs ''Cunfrunti'' 1 (Feast of Saint Salvatore) sa YouTube] * [https://www.youtube.com/watch?v=pTCaVla5oVU ''Cunfrunti'' 2 (Feast of Saint Salvatore) sa YouTube] * [https://www.youtube.com/watch?v=0uGpp81HUxQ Salawikain na Pazzanese - YouTube] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} f84luub00s32fuyqc9iyktriwdkw7fb 0 312436 2226026 2027986 2026-09-17T23:53:20Z Ryomaandres 8044 2226026 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Riace|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.riace.rc.it/}}|area_code=0964|postal_code=89040|day=|saint=[[San Cosme at Damian]]|elevation_m=300|elevation_footnotes=|population_demonym=Riacesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=16.24|area_footnotes=|mayor=[[Antonio Trifoli]]|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Riace|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|25|05|N|16|28|52|E|type:city_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map=Italy Calabria#Italy|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Riace-Stemma.svg|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Riace paese.JPG|native_name={{Lang-el|Riaci|script=Latn}}|footnotes=}} Ang '''Riace''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]]: {{Lang|scn|Riàci}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Italya]] ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} timog ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang Riace ay may hangganan sa mga munisipalidad ng [[Camini]] at [[Stignano]]. [[File:Reggio_calabria_museo_nazionale_bronzi_di_riace.jpg|link=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Reggio_calabria_museo_nazionale_bronzi_di_riace.jpg|left|thumb|Ang mga Bronse ng Riace, na ngayon ay makikita sa Museong Pambansa ng Regio de Calabria]] Noong 1972, ang dalawang sikat na mga [[Mga Bronse ng Riace|Bronse ng Riace]], mga tunay na obra maestra ng [[Sinaunang Griyego|sinaunang]] sining ng Griyego at ngayon ay mga simbolo ng [[Magna Graecia]] Calabria, ay nahukay mula sa karagatan nito. Kinuha ang kanilang pangalan mula sa bayan. Simula noong 2000, ang Riace ay naging tanyag sa buong mundo dahil sa modelo nito ng pagtanggap at pagsasama-sama ng mga naghahanap ng asilo at mga lumikas, na itinatag ni Alkalde [[Domenico Lucano]]. Kalaunan ay nasangkot si Lucano sa isang magulong legal na pagtatalo tungkol sa pamamahala sa pananalapi ng proyekto ng pagtanggap, na kalaunan ay nagresulta sa kanyang pagpapawalang-sala at muling pagkahalal bilang alkalde. == Kasaysayan == Noong 1640, ang komunidad ng Riace ay umabot sa 400 katao. Sa panahong ito at hanggang 1811, ito ay bahagi ng maharlikang ari-arian ng [[Stilo]], bilang nayon nito, at sinundan ang mga pangyayari nito.<ref name="autogenerato1">{{cita web|url=http://www.riace.it/storia.htm|titolo=Storia di Riace|sito=Riace.it}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Tingnan din == * [[Vallata dello Stilaro Allaro]] * [[Abandonadong bayan|Muling pag-okupa ng mga abandonadong bayan]] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} ctsw7mqkckc5a3hp898crnotwl3cse1 0 312437 2226027 2028032 2026-09-17T23:55:00Z Ryomaandres 8044 2226027 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rizziconi|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.rizziconi.rc.it}}|area_code=0966|postal_code=89016|day=|saint=|elevation_m=87|elevation_footnotes=|population_demonym=Rizziconesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=39.7|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=Drosi, Cirello, Spina, Russo|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Rizziconi|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|25|N|15|58|E|type:city(7,926)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Liwasang Komunal Hukom Rosario Livatino|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Parco Comunale Giudice Rosario Livatino.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Rizziconi''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]]: {{Lang|scn|Rizzicuni}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|80|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|45|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 7,926 at sakop na {{Convert|39.7|km2|mi2}}. Ang munisipalidad ng Rizziconi ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga pagkakahati, pangunahin na mga nayon at pamayanan) ng Drosi, Cirello, Spina, at Russo. Ang Rizziconi ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Cittanova]], [[Gioia Tauro]], [[Oppido Mamertina]], [[Rosarno]], [[Seminara]], at [[Taurianova]]. == Pinagmulan ng pangalan == Tungkol sa pangalan, ang pinakamatandang balita ay mula pa noong 1324, tungkol sa pagbabayad ng ikapu ng simbahan «sa presbiterong si Guillelmo de Riczicone». Ngunit, ang "Rizziconi" ay maaari ring magmula sa pangalan ng pamilyang Calabrese na Rizzica na may dagdag na panlaping "oni", na madalas gamitin sa pagbuo ng mga toponimo sa Kalakhang Lungsod ng Reggio Calabria.<ref name=":0">{{Cita web|url=https://www.comune.rizziconi.rc.it/comune/Storia/Rizziconi.html|titolo=Comune di Rizziconi - Rizziconi|sito=www.comune.rizziconi.rc.it|accesso=2024-04-10}}</ref> == Panghihimasok ng mafia sa sangguniang panlungsod == Ang [[Sangguniang panlungsod|konseho]] ng lungsod ng Rizziconi ay binuwag noong 2001 dahil sa impluwensiya ng [['Ndrangheta]]. Ang bayan ay tahanan ng [[Talaan ng mga 'ndrina|'ndrina]] ni [[Teodoro Crea]]. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:8000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1833 bar:1871 from: 0 till:2294 bar:1881 from: 0 till:2484 bar:1901 from: 0 till:3814 bar:1911 from: 0 till:4523 bar:1921 from: 0 till:5020 bar:1931 from: 0 till:5475 bar:1936 from: 0 till:5902 bar:1951 from: 0 till:7268 bar:1961 from: 0 till:6767 bar:1971 from: 0 till:6887 bar:1981 from: 0 till:7075 bar:1991 from: 0 till:7479 bar:2001 from: 0 till:7650 PlotData= bar:1861 at:1833 fontsize:XS text: 1833 shift:(-8,5) bar:1871 at:2294 fontsize:XS text: 2294 shift:(-8,5) bar:1881 at:2484 fontsize:XS text: 2484 shift:(-8,5) bar:1901 at:3814 fontsize:XS text: 3814 shift:(-8,5) bar:1911 at:4523 fontsize:XS text: 4523 shift:(-8,5) bar:1921 at:5020 fontsize:XS text: 5020 shift:(-8,5) bar:1931 at:5475 fontsize:XS text: 5475 shift:(-8,5) bar:1936 at:5902 fontsize:XS text: 5902 shift:(-8,5) bar:1951 at:7268 fontsize:XS text: 7268 shift:(-8,5) bar:1961 at:6767 fontsize:XS text: 6767 shift:(-8,5) bar:1971 at:6887 fontsize:XS text: 6887 shift:(-8,5) bar:1981 at:7075 fontsize:XS text: 7075 shift:(-8,5) bar:1991 at:7479 fontsize:XS text: 7479 shift:(-8,5) bar:2001 at:7650 fontsize:XS text: 7650 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.rizziconi.rc.it www.comune.rizziconi.rc.it] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}}{{Clear}} n6qd23zcwgr4mwp7p5k6hf6coyn4fpt 0 312438 2226028 2110558 2026-09-17T23:57:27Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375300551|Roccella Ionica]]" 2226028 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Roccella Ionica|official_name=Comune di Roccella Ionica|native_name=|image_size=|image_shield=Roccella_Ionica-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|19|N|16|24|E|region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAL}}|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|frazioni=Mancino, Spanò Bosco Catalano, Canne, Cutunizza, Ferraro, Serulline.|mayor_party=|mayor=Vittorio Zito|area_footnotes=|area_total_km2=37|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_demonym=Roccellesi (''Ruccejoti'' sa diyalektong lokal)|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_max_m=|elevation_m=16|saint=[[Victor ng Marsella|San Victor]]|day=Hulyo 21|postal_code=89047|area_code=0964|website={{official website|http://www.comune.roccella.rc.it/}}|footnotes=}}Ang '''Roccella Ionica''' ({{IPA|it|rotˈtʃɛlla ˈjɔːnika}} ; kilala rin bilang '''Roccella Jonica''' o simpleng '''Roccella''' ([[Mga wika ng Calabria|Roccellese]]: {{Lang|scn|Rucceja}}) ay isang bayan at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) na matatagpuan sa [[Dagat Honiko]] sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], rehiyon ng [[Calabria]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]]. Posibleng itinayo sa lugar ng sinaunang pamayanang [[Sinaunang Gresya|Griyego]] ng '''Amphissa''', ang Roccella ay marahil pinakakilala sa pagsasagawa ng isang pangunahing taunang pagdiriwang [[jazz]]. Ito ay isang bayan sa tabing-dagat at maraming turista tuwing tag-araw para sa mga bakasyon sa dalampasigan. == Kakambal na bayan == * {{Flagicon|ITA}}[[Arco, Lalawigang Awtonomo ng Trento|Arco]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan == * Elio Walter Barillaro, ''Roccella Jonica at Maria SS.'' ''Delle Grazie nel 450 Anniversario del Miracolo (1545-1995)'' (1995) <templatestyles src="Module:Sister project links/styles.css"></templatestyles>{{Lalawigan ng Reggio Calabria}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Calabria]] [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] hlikoyx40csp73sto5lpk7hr41e27mw 2226029 2226028 2026-09-17T23:59:25Z Ryomaandres 8044 2226029 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Roccella Ionica|official_name=Comune di Roccella Ionica|native_name=|image_size=|image_shield=Roccella_Ionica-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|19|N|16|24|E|region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=CAL}}|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|frazioni=Mancino, Spanò Bosco Catalano, Canne, Cutunizza, Ferraro, Serulline.|mayor_party=|mayor=Vittorio Zito|area_footnotes=|area_total_km2=37|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_demonym=Roccellesi (''Ruccejoti'' sa diyalektong lokal)|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_max_m=|elevation_m=16|saint=[[Victor ng Marsella|San Victor]]|day=Hulyo 21|postal_code=89047|area_code=0964|website={{official website|http://www.comune.roccella.rc.it/}}|footnotes=|image_skyline=PanoramaRoccella.JPG|image_caption=Panorama}}Ang '''Roccella Ionica''' ({{IPA|it|rotˈtʃɛlla ˈjɔːnika}} ; kilala rin bilang '''Roccella Jonica''' o simpleng '''Roccella''' ([[Mga wika ng Calabria|Roccellese]]: {{Lang|scn|Rucceja}}) ay isang bayan at ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) na matatagpuan sa [[Dagat Honiko]] sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], rehiyon ng [[Calabria]], [[Katimugang Italya|Katimugang]] [[Italya]]. Posibleng itinayo sa lugar ng sinaunang pamayanang [[Sinaunang Gresya|Griyego]] ng '''Amphissa''', ang Roccella ay marahil pinakakilala sa pagsasagawa ng isang pangunahing taunang pagdiriwang [[jazz]]. Ito ay isang bayan sa tabing-dagat at maraming turista tuwing tag-araw para sa mga bakasyon sa dalampasigan. == Pinagmulan ng pangalan == Noong ika-10 siglo, ang bayan ay tinawag na Rupella, pagkatapos ay Arocella, hanggang sa kasalukuyang pangalan na "Roccella", dahil sa lokasyon nito sa bato sa "nayon ng kastilyo". == Kasaysayan == Ipinagmamalaki nito ang napakatandang pinagmulan, na pinaniniwalaang nagmula pa noong panahon ng [[Magna Graecia]]. Ayon sa kasaysayan, ito ay kinikilala sa sinaunang lugar ng Amphisya, na binanggit sa mga tula ng Romanong makatang si [[Ovidio]]. Sa distrito ng Focà, natagpuan ang isang gusaling gawa sa mga bloke ng apog at ilang artepakto na terracotta na bahagi ng isang pinaniniwalaang monumental na libingan mula noong ika-4 na siglo BK.<ref>{{Cita|Mollo (2018)|pp. 383-403}}.</ref> == Kakambal na bayan == * {{Flagicon|ITA}}[[Arco, Lalawigang Awtonomo ng Trento|Arco]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga pinagkuhanan == * Elio Walter Barillaro, ''Roccella Jonica at Maria SS.'' ''Delle Grazie nel 450 Anniversario del Miracolo (1545-1995)'' (1995) <templatestyles src="Module:Sister project links/styles.css"></templatestyles>{{Lalawigan ng Reggio Calabria}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Calabria]] [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bfo15b2pp6j3dxc64fi38tgdephn8w5 0 312440 2225982 2175880 2026-09-17T15:11:10Z Ryomaandres 8044 2225982 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Roccaforte del Greco / Vuni|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.roccafortedelgreco.rc.it/}}|area_code=0965|postal_code=89060|day=|saint=|elevation_m=983|elevation_footnotes=|population_demonym=Roccafortesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=43.86|area_footnotes=|mayor=Domenico Penna|mayor_party=|frazioni=Ghorio di Roccaforte|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Roccaforte del Greco|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|3|N|15|54|E|type:city(743)_region:IT|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Roccaforte_del_Greco-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Chiesa-ghorio.JPG|native_name={{native name|el|Βουνί}}|footnotes=}} Ang '''Roccaforte del Greco''' ([[Griyegong Calabres|Calabres]] {{Lang-el|Βουνί}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Italya]] ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang Roccaforte del Greco ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bagaladi]], [[Cardeto]], [[Condofuri]], [[Regio de Calabria|Reggio Calabria]], [[Roghudi]], [[San Lorenzo, Calabria|San Lorenzo]], [[Santo Stefano in Aspromonte]], [[Scilla, Calabria|Scilla]], [[Sinopoli]]. == Heograpiyang pisikal == Ang munisipalidad ay matatagpuan 971 m sa ibabaw ng antas ng dagat, sa katimugang dalisdis ng [[Aspromonte]] sa loob ng lugar ng Bovesia. == Mga tanawin == Pagguho ng lupa sa Colella, isang geosite na may pandaigdigang kahalagahan na bumubuo sa isa sa pinakamalawak na penomena ng pagguho ng lupa sa Europa.<ref>{{Cita web|url=https://www.settimanaterra.org/node/1994|titolo=La grande Frana Colella, il geosito "lunare" della Vallata delle Mandorle (Fiumara Amendolea), nel cuore della Montagna d'Aspromonte {{!}} Settimana del Pianeta Terra|sito=www.settimanaterra.org|accesso=2025-04-22}}</ref> == Demograpiya == Ang munisipalidad, na mayroong mahigit 2,000 naninirahan noong senso noong 1921, ay dumanas ng matinding pagbaba ng populasyon simula noong dekada 1960, pangunahin dahil sa emigrasyon, na nagbawas sa bilang ng mga residente sa 550 noong 2011, isang bilang na lalong bumaba sa 293 noong 2025. ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.roccafortedelgreco.rc.it/ Opisyal na website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210922183147/http://comune.roccafortedelgreco.rc.it/ |date=2021-09-22 }} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} brwffp0dyu7uommo2gn2w4uj4ll0sc1 0 312441 2226030 2163360 2026-09-18T00:01:00Z Ryomaandres 8044 2226030 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Roghudi|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comunediroghudi.it}}|area_code=0965|postal_code=89060|day=Hulyo 2|saint=Madonna delle Grazie|elevation_m=55|elevation_footnotes=|population_demonym=Roghudisi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=36.5|area_footnotes=|mayor=Agostino Zavettieri|mayor_party=|frazioni=Chorio, Rughudi Nuovo, Rughudi Vecchio|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Roghudi|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|37|55|N|15|46|E|type:city(1,323)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Roghudi-Stemma.png|image_caption=Tanaw ng Roghudi Vecchio|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Roghudi vecchio.jpg|native_name={{lang|el-Latn|Rigùdi}} / {{native name|el|Ροχούδι}}|footnotes=}} Ang '''Roghudi''' ({{Lang-el|Ροχούδι|Richùdi}} , o {{Lang|el|Rigùdi}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Italya]] ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang Roghudi ay isa sa mga lugar kung saan sinasalita pa rin ang diyatektong [[Griyegong Calabres|Griyego–Calabres]], na ito ay isang labi ng sinaunang Greek kolonisasyon sa [[Magna Graecia]] sa [[Katimugang Italya]] at [[Sicilia]]. == Heograpiyang pisikal == [[File:Roghudi_2020.jpg|link=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Roghudi_2020.jpg|left|thumb|Roghudi Vecchio o lumang Roghudi (Agosto 2020)]] Ang pangunahing katangian ng munisipalidad ng Roghudi ay ang pagkakahati nito sa dalawang magkahiwalay at hindi magkakapatong na bahagi, na matatagpuan sa malayong distansiya mula sa isa't isa (humigit-kumulang 40 km). Ang una ay matatagpuan malapit sa [[Melito di Porto Salvo]], na sa loob ng teritoryo ng munisipyo ay bumubuo ito ng isang [[Engklabo at eksklabo|engklabo]], na naglalaman ng kasalukuyang munisipalidad at ng nayon ng Roghudi Nuovo; ang pangalawa ay matatagpuan sa loob ng bansa, sa katimugang dalisdis ng [[Aspromonte]], tahanan ng ngayo'y inabandunang nayon ng Roghudi Vecchio (malapit lang sa huli ang nayon ng Ghorìo di Roghudi, na wala ring nakatira). == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comunediroghudi.it Opisyal na website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200927180255/http://www.comunediroghudi.it/ |date=2020-09-27 }} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 2cfm80i14qdp64fzolgp0jw4325ixi2 2226031 2226030 2026-09-18T00:01:35Z Ryomaandres 8044 2226031 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Roghudi|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comunediroghudi.it}}|area_code=0965|postal_code=89060|day=Hulyo 2|saint=Madonna delle Grazie|elevation_m=55|elevation_footnotes=|population_demonym=Roghudisi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=36.5|area_footnotes=|mayor=Agostino Zavettieri|mayor_party=|frazioni=Chorio, Rughudi Nuovo, Rughudi Vecchio|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Roghudi|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|37|55|N|15|46|E|type:city(1,323)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Roghudi-Stemma.png|image_caption=Tanaw ng Roghudi Vecchio|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Roghudi vecchio.jpg|native_name={{lang|el-Latn|Rigùdi}} / {{native name|el|Ροχούδι}}|footnotes=}} Ang '''Roghudi''' ({{Lang-el|Ροχούδι|Richùdi}} , o {{Lang|el|Rigùdi}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Italya]] ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|130|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang Roghudi ay isa sa mga lugar kung saan sinasalita pa rin ang diyatektong [[Griyegong Calabres|Griyego–Calabres]], na ito ay isang labi ng sinaunang Greek kolonisasyon sa [[Magna Graecia]] sa [[Katimugang Italya]] at [[Sicilia]]. == Heograpiyang pisikal == [[File:Roghudi_2020.jpg|left|thumb|Roghudi Vecchio o lumang Roghudi (Agosto 2020)]] Ang pangunahing katangian ng munisipalidad ng Roghudi ay ang pagkakahati nito sa dalawang magkahiwalay at hindi magkakapatong na bahagi, na matatagpuan sa malayong distansiya mula sa isa't isa (humigit-kumulang 40 km). Ang una ay matatagpuan malapit sa [[Melito di Porto Salvo]], na sa loob ng teritoryo ng munisipyo ay bumubuo ito ng isang [[Engklabo at eksklabo|engklabo]], na naglalaman ng kasalukuyang munisipalidad at ng nayon ng Roghudi Nuovo; ang pangalawa ay matatagpuan sa loob ng bansa, sa katimugang dalisdis ng [[Aspromonte]], tahanan ng ngayo'y inabandunang nayon ng Roghudi Vecchio (malapit lang sa huli ang nayon ng Ghorìo di Roghudi, na wala ring nakatira). == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comunediroghudi.it Opisyal na website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200927180255/http://www.comunediroghudi.it/ |date=2020-09-27 }} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} a09mhc5zw8lnla0fforb8fefd9xfy84 0 312442 2226032 2028440 2026-09-18T00:04:19Z Ryomaandres 8044 2226032 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rosarno|metropolitan_city=[[Metropolitan City of Reggio Calabria|Reggio Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.rosarno.rc.it/}}|area_code=0966|postal_code=89025|day=[[Nativity of St. John the Baptist]]|saint=St. [[John the Baptist]]|elevation_m=60|elevation_footnotes=|population_demonym=Rosarnesi (also Rosarnisi)|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=39.5|area_footnotes=|mayor=Giuseppe Idà|mayor_party=|frazioni=Bosco, Crofala, Scattarreggia, Testa dell'Acqua, Zimbario|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Rosarno|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Rosarno_entrata_sud.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=View of Rosarno|image_shield=Rosarno-Stemma.png|shield_size=|coordinates_footnotes=|image_map=Reggiocalabria mappa.png|map_alt=|map_caption=Map of the province of Reggio Calabria, with Rosarno located to the north between the coast and the [[Autostrada A2 (Italy)|A2 motorway]] (A2 depicted in green)|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|30|N|15|59|E|type:city(15,155)_region:IT|display=inline}}|footnotes=}} Ang '''Rosarno''' ay isang ''[[Komuna|comune]]'' (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Metropolitan City ng Reggio Calabria]] sa rehiyon ng [[Calabria]] ng [[Italya]]. Ito ay mga {{Convert|70|km}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|50|km}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Matatagpuan ang Rosarno sa isang natural na [[Terasa (heolohiya)|terasang]] nakabalot ng mga taniman ng olibo at ubasan sa kaliwang pampang ng ilog [[Medma|Mesima]], kung saan matatanaw ang kapatagang [[Gioia Tauro]]. Ang bayan ay isang mahalagang sentro ng agrikultura at komersiyo na kilala sa produksiyon ng mga prutas ng sitrus, langis ng oliba, at alak. == Heograpiyang pisikal == Ang Rosarno ay matatagpuan sa isang burol na parang isang natural na balkonahe na tinatanaw ang [[Daungan ng Gioia Tauro]] at ang nakapalibot na kapatagan. Saklaw nito ang isang malawak at matabang teritoryo na napapaligiran sa hilaga ng Ilog [[Mésima]], sa silangan ng Ilog [[Metramo]] at mga unang paanan ng [[Kabundukang Calabres]], sa timog ng Munisipalidad ng Gioia Tauro, at sa kanluran ng [[San Ferdinando]] (isang nayon ng Rosarno hanggang 1977). Ang bayan ay nakapatong sa isang burol na 67 metro ang taas mula sa antas ng dagat, na tinatanaw ang kapatagan sa ibaba, mayaman sa mga taniman ng dalandan at olibo, at ang daungan ng Gioia Tauro, 6 km lamang ang layo. Noong 2004, ang Rosarno ay binigyan ng katayuan bilang lungsod ng Pangulo ng Republika, sa rekomendasyon ng Ministro ng Panloob. Gayunpaman, limitado ang mga serbisyo (ang ospital na itinayo noong dekada 1970 ay hindi kailanman pinasinayaan).<ref>La Stampa, 12 gennaio 2010, articolo di Roberto Giovannini</ref> Ang teritoryo nito (kung saan 120 ektarya ay bahagi ng Master Plan na inihanda ng ASI - Industrial Development Area - para sa mga pamayanang pang-industriya) ay ang pasukan ng lupa (riles ng tren at daan ng kotse) patungo sa daungan ng Gioia Tauro at sa mga lugar na itinalaga para sa mga pamayanang pamproduksiyon. == Sports == * [[Koa Bosco]] == Mga sanggunian == {{reflist|2}} == Mga pinagkuhanan == *  {{Cite book|author=Camilla Devitt|title=The Rosarno Revolt: Toward Political Mobilization for Immigrants?|work=Much Ado About Nothing?|series=Italian Politics|volume=26|publisher=Berghahn|year=2011|pages=220–237}} * [http://www.comune.rosarno.rc.it Opisyal na website] * [https://www.youtube.com/watch?v=MDNpx1Ta-iY&feature=youtube_gdata Vita degli immigrati a Rosarno - mga imigrante na nakatira sa hindi makataong mga kondisyon] sa YouTube {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 9g5jv2iokelsn567f568ly1wf0hru5u 2226033 2226032 2026-09-18T00:04:46Z Ryomaandres 8044 2226033 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rosarno|metropolitan_city=[[Metropolitan City of Reggio Calabria|Reggio Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.rosarno.rc.it/}}|area_code=0966|postal_code=89025|day=[[Nativity of St. John the Baptist]]|saint=St. [[John the Baptist]]|elevation_m=60|elevation_footnotes=|population_demonym=Rosarnesi (also Rosarnisi)|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=39.5|area_footnotes=|mayor=Giuseppe Idà|mayor_party=|frazioni=Bosco, Crofala, Scattarreggia, Testa dell'Acqua, Zimbario|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Rosarno|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Rosarno_entrata_sud.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=View of Rosarno|image_shield=Rosarno-Stemma.png|shield_size=|coordinates_footnotes=|image_map=Reggiocalabria mappa.png|map_alt=|map_caption=Map of the province of Reggio Calabria, with Rosarno located to the north between the coast and the [[Autostrada A2 (Italy)|A2 motorway]] (A2 depicted in green)|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|30|N|15|59|E|type:city(15,155)_region:IT|display=inline}}|footnotes=}} Ang '''Rosarno''' ay isang ''[[Komuna|comune]]'' (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Calabria]] ng [[Italya]]. Ito ay mga {{Convert|70|km}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|50|km}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Matatagpuan ang Rosarno sa isang natural na [[Terasa (heolohiya)|terasang]] nakabalot ng mga taniman ng olibo at ubasan sa kaliwang pampang ng ilog [[Medma|Mesima]], kung saan matatanaw ang kapatagang [[Gioia Tauro]]. Ang bayan ay isang mahalagang sentro ng agrikultura at komersiyo na kilala sa produksiyon ng mga prutas ng sitrus, langis ng oliba, at alak. == Heograpiyang pisikal == Ang Rosarno ay matatagpuan sa isang burol na parang isang natural na balkonahe na tinatanaw ang [[Daungan ng Gioia Tauro]] at ang nakapalibot na kapatagan. Saklaw nito ang isang malawak at matabang teritoryo na napapaligiran sa hilaga ng Ilog [[Mésima]], sa silangan ng Ilog [[Metramo]] at mga unang paanan ng [[Kabundukang Calabres]], sa timog ng Munisipalidad ng Gioia Tauro, at sa kanluran ng [[San Ferdinando]] (isang nayon ng Rosarno hanggang 1977). Ang bayan ay nakapatong sa isang burol na 67 metro ang taas mula sa antas ng dagat, na tinatanaw ang kapatagan sa ibaba, mayaman sa mga taniman ng dalandan at olibo, at ang daungan ng Gioia Tauro, 6 km lamang ang layo. Noong 2004, ang Rosarno ay binigyan ng katayuan bilang lungsod ng Pangulo ng Republika, sa rekomendasyon ng Ministro ng Panloob. Gayunpaman, limitado ang mga serbisyo (ang ospital na itinayo noong dekada 1970 ay hindi kailanman pinasinayaan).<ref>La Stampa, 12 gennaio 2010, articolo di Roberto Giovannini</ref> Ang teritoryo nito (kung saan 120 ektarya ay bahagi ng Master Plan na inihanda ng ASI - Industrial Development Area - para sa mga pamayanang pang-industriya) ay ang pasukan ng lupa (riles ng tren at daan ng kotse) patungo sa daungan ng Gioia Tauro at sa mga lugar na itinalaga para sa mga pamayanang pamproduksiyon. == Sports == * [[Koa Bosco]] == Mga sanggunian == {{reflist|2}} == Mga pinagkuhanan == *  {{Cite book|author=Camilla Devitt|title=The Rosarno Revolt: Toward Political Mobilization for Immigrants?|work=Much Ado About Nothing?|series=Italian Politics|volume=26|publisher=Berghahn|year=2011|pages=220–237}} * [http://www.comune.rosarno.rc.it Opisyal na website] * [https://www.youtube.com/watch?v=MDNpx1Ta-iY&feature=youtube_gdata Vita degli immigrati a Rosarno - mga imigrante na nakatira sa hindi makataong mga kondisyon] sa YouTube {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} k3gu6p86b379texkov6ghqkeucqeddz 0 312443 2225909 2175888 2026-09-17T12:10:53Z Ryomaandres 8044 2225909 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Samo|frazioni=|website=http://comune.samo.rc.it/|area_code=0964|postal_code=89030|day=|saint=|istat=|elevation_m=390|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=|area_total_km2=50|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|official_name=Comune di Samo|shield_alt=|native_name={{native name|scn|Samu}} {{native name|el|Σάμος}}|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=samo-Stemma.gif|image_map=|region=[[Calabria]]|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|04|N|16|04|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Samo''' ({{Lang-scn|Samu|label=[[Central-Southern Calabrian|Calabrian]]}}; {{Lang-el|Σάμος}}) ay isang maliit na bayan at [[komuna]] na matatagpuan sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], [[Katimugang Italya]]. Ang populasyon ng Samoa ay 1,090 ngunit dumarami ito ayon sa pana-panahon. Ang Samoa ay halos {{Convert|10|km|mi|0}} papasok mula sa baybayin at mga {{Convert|390|m|ft}} itaas ng antas ng dagat. Matatagpuan ito sa paanan ng [[Pambansang Liwasan ng Aspromonte]]. Ang Samoa ay may ilang sariwang bukal [[tubig]] na dumadaloy sa kalapit na bundok at papunta sa ng bayan na ginagamit ng karamihan ng populasyon para sa pag-inom. == Heograpiyang pisikal == Ang Samo ay isang maliit na bayan sa bundok sa silangan ng Regio de Calabria, na nakapatong sa isang mataas na burol sa timog-silangang dalisdis ng Kabundukan ng [[Aspromonte]], sa hilaga ng Ilog [[Laverde]]. Ang orihinal na pamayanan, na ngayon ay mga guho, na tinatawag na Precacore, ay itinayo sa isang mas mataas na lugar, na nakapatong sa mga dalisdis ng isang kalapit, mas matarik at mas masungit na bundok. Ang pagpunta sa bundok ay sa pamamagitan ng isang makitid na landas sa bundok, na kamakailan lamang naibalik at nailawan para magamit ng mga prusisyon sa relihiyon na pumupunta sa sinaunang nayon noong panahon ng patron, at ng mga mamumundok na gustong galugarin ang bundok nang naglalakad. == Simbolo == [[File:Samo_(Italia)-Stemma.png|link=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Samo_(Italia)-Stemma.png|left|137x137px| ]] Ang eskudo de armas at ang bandila ng munisipalidad ng Samo ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Abril 11, 1986.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?4718|titolo=Samo, decreto 1986-04-11 DPR, concessione di stemma e gonfalone|sito=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> == Mga kakambal na bayan == Ang Samo ay kapatid na bayan ng isla ng [[Pulo ng Samos|Samos]] sa [[Gresya]]. == Mga tala == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://comune.samo.rc.it/ Comune di Samo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211024185356/http://comune.samo.rc.it/ |date=2021-10-24 }} * [http://www.tuttosamo.it Tuttosamo.it] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 3vae6j97hogktg1lwq6ik93j0u3y9uz 0 312444 2226034 2087144 2026-09-18T00:10:14Z Ryomaandres 8044 2226034 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=San Giorgio Morgeto|elevation_footnotes=|area_total_km2=35.1|population_footnotes=|population_total=3356|population_as_of=Disyembre 2004|pop_density_footnotes=|population_demonym=Sangiorgesi|elevation_m=|mayor=|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=89017|area_code=0966|website=|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Comune di San Giorgio Morgeto|image_map=|native_name=[[wikang Griyego|Griko]]: {{lang|el|Agios Giorgis}}|image_skyline=San Giorgio Notturna.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|map_alt=|frazioni=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|23|N|16|6|E|type:city(3,356)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Calabria]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|footnotes=}}[[Talaksan:San_Giorgio_Morgeto.JPG|thumb|San Giorgio Morgeto]] Ang '''San Giorgio Morgeto''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]]: {{Lang|scn|San Giorgiu Morgetu}} o simpleng {{Lang|scn|San Giorgi}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Calabria]] ng [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|70|km|0}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|50|km|0}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 3,356 at sakop na {{Convert|35.1|km²|1}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang San Giorgio Morgeto ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Canolo]], [[Cinquefrondi]], [[Cittanova]], [[Mammola]], at [[Polistena]]. == Kasaysayan == Hanggang sa pag-iisa ng Italya, ang pangalan ng munisipalidad ay San Giorgio. Pagkatapos ng pag-iisa, dahil sa katotohanang maraming munisipalidad na may parehong pangalan sa teritoryo ng Italya, ang "Morgeto" ay idinagdag sa San Giorgio. == Kultura == === Aklatang Munisipal ng "Tommaso Campanella" === Ang sentro ng buhay kultural para sa komunidad ng San Giorgio, ang aklatang munisipal ay matatagpuan sa gitna ng makasaysayang nayon sa isang dalawang-palapag na gusali na dating ginagamit para sa mga layuning pangsimbahan. Ipinapakita rin nito ang mahalagang kahalagahan ng kultura sa buhay panlipunan ng maliit na nayon. Nagdaraos ito ng mga kumperensiya at kumbensiyon. Ang aklatan ay pinangalanang "Tommaso Campanella" bilang parangal sa pilosopo, teologo, at paring Dominikano na nanumpa sa kumbento ng San Giorgio Morgeto. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:7000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:4806 bar:1871 from: 0 till:5375 bar:1881 from: 0 till:5180 bar:1901 from: 0 till:4645 bar:1911 from: 0 till:5368 bar:1921 from: 0 till:6063 bar:1931 from: 0 till:6536 bar:1936 from: 0 till:5908 bar:1951 from: 0 till:6181 bar:1961 from: 0 till:5451 bar:1971 from: 0 till:4570 bar:1981 from: 0 till:4046 bar:1991 from: 0 till:3764 bar:2001 from: 0 till:3384 PlotData= bar:1861 at:4806 fontsize:XS text: 4806 shift:(-8,5) bar:1871 at:5375 fontsize:XS text: 5375 shift:(-8,5) bar:1881 at:5180 fontsize:XS text: 5180 shift:(-8,5) bar:1901 at:4645 fontsize:XS text: 4645 shift:(-8,5) bar:1911 at:5368 fontsize:XS text: 5368 shift:(-8,5) bar:1921 at:6063 fontsize:XS text: 6063 shift:(-8,5) bar:1931 at:6536 fontsize:XS text: 6536 shift:(-8,5) bar:1936 at:5908 fontsize:XS text: 5908 shift:(-8,5) bar:1951 at:6181 fontsize:XS text: 6181 shift:(-8,5) bar:1961 at:5451 fontsize:XS text: 5451 shift:(-8,5) bar:1971 at:4570 fontsize:XS text: 4570 shift:(-8,5) bar:1981 at:4046 fontsize:XS text: 4046 shift:(-8,5) bar:1991 at:3764 fontsize:XS text: 3764 shift:(-8,5) bar:2001 at:3384 fontsize:XS text: 3384 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga kilalang mamamayan == * [[Francesco Florimo]] (1800-1888), musikero, kompositor, at bibliotekaryo * [[Fortunato Longo]] (eskultor) * [[Francisco Macri]] (1930-), negosyanteng Italyano-Argentino * [[Tommaso Campanella]] (1568-1639), Dominikanong teologo == Mga ugnayang pandaigdig == === Mga kakambal bayan — kinakapatid na lungsod === Si San Giorgio Morgeto ay [[Kambal na lungsod|kambal]] sa: * {{Flagicon|ITA}} [[Aosta]], [[Italya]]<ref name="Aosta twinning2">{{cite web|url=http://www.annuaire-mairie.fr/ville-aoste-02.html|title=Ville d'Aoste|accessdate=2013-06-18|author=Annuaire-Mairie.fr|language=French}}</ref> * {{Flagicon|ITA}} [[San Luca]], Italya ==Mga sanggunian== {{reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 7rxuh14e347xwcdp6aus19jh34kd188 0 312447 2226036 2083861 2026-09-18T00:15:46Z Ryomaandres 8044 2226036 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Giovanni di Gerace|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0964|postal_code=89040|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=|area_total_km2=13.3|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di San Giovanni di Gerace|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|22|N|16|17|E|type:city(577)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name=|footnotes=}} Ang '''San Giovanni di Gerace''' ([[Griyegong Calabres|diyalektong Griyego-Calabres]]: Ièrax) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng[[Calabria]], na matatagpuan tungkol mga {{Convert|70|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 577 at sakop na {{Convert|13.3|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang San Giovanni di Gerace ay hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Grotteria]] at [[Martone]]. == Kasaysayan == Ang pinagmulan ng bayan ay nagsimula pa noong panahon ng Bisantino-Basiliano (ika-6 - ika-11 siglo AD). Ang mga pinakaunang paninirahan ay malamang na nagmula sa dalawang mahahalagang pangyayari sa kasaysayan: ang pagdagsa ng mga tao sa mga panloob na lugar ng [[Lalawigan ng Regio de Calabria]], na naghahanap ng kanlungan mula sa mga pagsalakay na naranasan ng mga baybaying lugar, at ang pagdating ng mga mongheng Basiliano sa Calabria. Sa lugar ng San Giovanni, pangunahing mayroong dalawang paninirahan ng mga mongheng Basilian: ang San Teodoro, na matatagpuan sa bayan na may parehong pangalan, at ang San Giovanni Profeta, Precursore e Battista, na matatagpuan sa ibabang bahagi ng kasalukuyang bayan. Ang unang sibilyang nukleo ng bayan ay malamang na lumitaw sa paligid ng huling monasteryo na ito, na kalaunan ay naging Casale di San Giovanni at, pagkatapos ng iba't ibang pangalan, ay sa wakas ay umabot sa opisyal at tiyak na pangalan ng San Giovanni di Gerace noong ika-19 na siglo. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:3000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1670 bar:1871 from: 0 till:1591 bar:1881 from: 0 till:1513 bar:1901 from: 0 till:1606 bar:1911 from: 0 till:1762 bar:1921 from: 0 till:2019 bar:1931 from: 0 till:1853 bar:1936 from: 0 till:1815 bar:1951 from: 0 till:1737 bar:1961 from: 0 till:1246 bar:1971 from: 0 till:946 bar:1981 from: 0 till:813 bar:1991 from: 0 till:748 bar:2001 from: 0 till:609 PlotData= bar:1861 at:1670 fontsize:XS text: 1670 shift:(-8,5) bar:1871 at:1591 fontsize:XS text: 1591 shift:(-8,5) bar:1881 at:1513 fontsize:XS text: 1513 shift:(-8,5) bar:1901 at:1606 fontsize:XS text: 1606 shift:(-8,5) bar:1911 at:1762 fontsize:XS text: 1762 shift:(-8,5) bar:1921 at:2019 fontsize:XS text: 2019 shift:(-8,5) bar:1931 at:1853 fontsize:XS text: 1853 shift:(-8,5) bar:1936 at:1815 fontsize:XS text: 1815 shift:(-8,5) bar:1951 at:1737 fontsize:XS text: 1737 shift:(-8,5) bar:1961 at:1246 fontsize:XS text: 1246 shift:(-8,5) bar:1971 at:946 fontsize:XS text: 946 shift:(-8,5) bar:1981 at:813 fontsize:XS text: 813 shift:(-8,5) bar:1991 at:748 fontsize:XS text: 748 shift:(-8,5) bar:2001 at:609 fontsize:XS text: 609 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> ==Mga sanggunian== <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 80cil6s30g8n0976bfdei7ibzsyjmr5 0 312448 2226037 2028190 2026-09-18T00:18:09Z Ryomaandres 8044 2226037 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Lorenzo|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comunesanlorenzo.rc.it/}}|area_code=0965|postal_code=89069|day=|saint=San Lorenzo|elevation_m=787|elevation_footnotes=|population_demonym=Laurentini|population_footnotes=|area_total_km2=64.2|area_footnotes=|mayor=Bernardo Russo|mayor_party=Civic List|frazioni=San Pantaleone, SantaMaria, San Fantino, Lanzina, Marina di San Lorenzo|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di San Lorenzo|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|1|N|15|50|E|type:city(3,141)_region:IT|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=San_Lorenzo_(RC)-Stemma.png|image_caption=Tanaw sa San Lorenzo|image_alt=|imagesize=|image_skyline=San Lorenzo veduta ridotta.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''San Lorenzo''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Italya]] ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|120|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang bayan na ito ay nakakaakit ng mga turista sa kanilang representasyon ng [[Digmaang Pranses at Indio]] sa paggamit ng mga ardilya, raccoon, at hedgehog. Ang San Lorenzo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bagaladi]], [[Condofuri]], [[Melito di Porto Salvo]], [[Montebello Ionico]], at [[Roccaforte del Greco]]. == Kasaysayan == Si [[Garibaldi]], mula sa Giardini di Taormina, kung saan siya naghihintay kasama ang mga barkong Torino at Franklin, ay nakatanggap ng mga ulat na ang lugar ng [[Aspromonte]] ay sinakop ng mga tagasunod ni Garibaldi at ng mga tao ng San Lorenzo, at nagpasyang bumaba sa kalapit na dalampasigan ng [[Melito di Porto Salvo|Melito]] noong gabi sa pagitan ng Agosto 18 at 19. Pagkababa niya, nagpadala agad si Garibaldi ng isang mensahero patungo sa San Lorenzo, dala ang mensahe sa mayor na kumander: "Lumapag ako sa Melito. Halika. G. GARIBALDI." Sina Bruno Rossi at ang mga Laurentino, kasama ang mga tauhan ni Garibaldi, ay sumama kay Garibaldi at sumama sa kaniya upang sakupin ang Reggio. Umatras ang mga tao ng Melito, walang iniaalok na suporta kay Garibaldi, marahil sa takot na siya ay itapon pabalik sa dagat, kung saan ang mga naninirahan ay maiiwan na walang kalaban-laban sa awa ng panunupil ng mga Borbonika. Sinabi ni Marco Centola, ang hukom ng Melito di Porto Salvo: "Lahat ng mga kilalang tao, kabilang ang mga liberal at mga opisyal at empleyado ng publiko, ay nawala [...] Si G. Antonino Amato, Alkalde ng Melito, na may kaunting edukasyon at mayamang merito sa politika, ay nasa Reggio at hindi nakabalik hanggang sa matapos ang pagsuko ng lungsod na iyon." == Mga sanggunian == {{reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} frw05mkis4ykzeirxv73hlce23rw5f1 0 312449 2226039 2028223 2026-09-18T00:21:51Z Ryomaandres 8044 2226039 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Pietro di Caridà|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://sanpietrodicarida.asmenet.it/}}|area_code=0966|postal_code=89020|day=|saint=|elevation_m=325|elevation_footnotes=|population_demonym=Caridaresi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=47.8|area_footnotes=|mayor=Mario Masso|mayor_party=|frazioni=Corruttò, Garopoli, Misi-Miz, Prateria, San Pierfedele|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di San Pietro di Caridà|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|31|N|16|8|E|type:city(1,552)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Panorama_San_Pietro_di_Carid%C3%A0.jpg|native_name={{native name|el|Καρυδιά}}|footnotes=}} Ang '''San Pietro di Caridà''' ({{Lang-el|Καρυδιά|Karydiá}}) ay isang ''[[komuna]]'' (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Italya]] ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang munisipalidad ay matatagpuan sa paanan ng [[Bundok Crocco]], na nasa hangganan ng [[Lalawigan ng Vibo Valentia]]. Isang tipikal na bayan sa tuktok ng burol sa liblib na lupain ng Calabria, napapalibutan ito ng makakapal na kagubatan at tinatawid ng iba't ibang batis. == Heograpiya == Ang munisipalidad ng San Pietro di Caridà ay sumasaklaw sa isang lawak na 48.08 km²; ang kabisera, na kilala rin bilang Caridà, ay matatagpuan humigit-kumulang 325 metro sa ibabaw ng antas ng dagat. Ang pinakamababang altitud ay 63 m, habang ang pinakamataas ay umaabot sa 1,260 m.<ref name="geografia">{{cita web|url=http://sanpietrodicarida.altervista.org/geografia-e-mappa/|titolo=Geografia e mappa|editore=sanpietrodicarida.altervista.org|data=giugno 2007|accesso=18 giugno 2014|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20160827040625/http://sanpietrodicarida.altervista.org/geografia-e-mappa/|urlmorto=sì}}</ref><ref name="piano geografia B">{{cita testo|url=http://www.comune.rosarno.rc.it/dms/Comune/PSA/relazioni/Q2.pdf|editore=Comuni di Rosarno - Feroleto della Chiesa - Laureana di Borrello - Rizziconi - Serrata - San Pietro di Caridà - San Calogero (Province di Reggio Calabria e di Vibo Valentia)|titolo=Piano Strutturale Associato (P.S.A.) e Regolamento Edilizio e Urbanistico (R.E.U.) - Q2|data=ottobre 2013|accesso=24 ottobre 2014|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20160304092642/http://www.comune.rosarno.rc.it/dms/Comune/PSA/relazioni/Q2.pdf|urlmorto=sì}}</ref> Ang San Pietro di Caridà ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipyo: [[Acquaro]], [[Dinami]], [[Fabrizia]], [[Galatro]], [[Laureana di Borrello]], at [[Serrata, Italya|Serrata]]. == Kasaysayan == Itinatag noong ikalawang kalahati ng 900 AD, sa panahong [[Bisantino]], ang nayon ng Caridà, na dating tinatawag ding Charidà,<ref name="siusa carida">{{cita web|url=http://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl?TipoPag=prodente&Chiave=33810|titolo=Comune di Caridà|editore=SIUSA - [[Ministero per i beni e le attività culturali]]|accesso=22 ottobre 2014}}</ref> ay umusbong sa kasalukuyang lugar na tinatawag na Largo dei Nobili, at di-nagtagal ay isinama ang isang lugar na umaabot sa pagitan ng kasalukuyang mga kalye na Chiesa Matrice, Vittorio Emanuele, Vico Castello at Diaz, na napapalibutan ng isang mataas na pader.<ref name="arcipretura">{{cita web|url=http://www.arcipreturasanpietrodicarida.eu/f2.htm|sito=Arcipretura di San Pietro di Caridà|titolo=Il paese|data=2011|accesso=18 giugno 2014|urlmorto=sì|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20140810210241/http://www.arcipreturasanpietrodicarida.eu/f2.htm}}</ref><ref name="storia">{{cita web|url=http://sanpietrodicarida.altervista.org/introduzione-cenni-storici-san-pietro-carida/|titolo=Introduzione e cenni storici su San Pietro di Caridà|data=giugno 2007|accesso=18 giugno 2014|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20160827013531/http://sanpietrodicarida.altervista.org/introduzione-cenni-storici-san-pietro-carida/|sito=San Pietro di Caridà|urlmorto=sì}}</ref> == Mga demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:500 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:4000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2011 text:2011 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1696 bar:1871 from: 0 till:1577 bar:1881 from: 0 till:1428 bar:1901 from: 0 till:1814 bar:1911 from: 0 till:2049 bar:1921 from: 0 till:2180 bar:1931 from: 0 till:2485 bar:1936 from: 0 till:2578 bar:1951 from: 0 till:2890 bar:1961 from: 0 till:2778 bar:1971 from: 0 till:2351 bar:1981 from: 0 till:2014 bar:1991 from: 0 till:1980 bar:2001 from: 0 till:1715 bar:2011 from: 0 till:1265 PlotData= bar:1861 at:1696 fontsize:S text: 1,696 shift:(-8,5) bar:1871 at:1577 fontsize:S text: 1,577 shift:(-8,5) bar:1881 at:1428 fontsize:S text: 1,428 shift:(-8,5) bar:1901 at:1814 fontsize:S text: 1,814 shift:(-8,5) bar:1911 at:2049 fontsize:S text: 2,049 shift:(-8,5) bar:1921 at:2180 fontsize:S text: 2,180 shift:(-8,5) bar:1931 at:2485 fontsize:S text: 2,485 shift:(-8,5) bar:1936 at:2578 fontsize:S text: 2,578 shift:(-8,5) bar:1951 at:2890 fontsize:S text: 2,890 shift:(-8,5) bar:1961 at:2778 fontsize:S text: 2,778 shift:(-8,5) bar:1971 at:2351 fontsize:S text: 2,351 shift:(-8,5) bar:1981 at:2014 fontsize:S text: 2,014 shift:(-8,5) bar:1991 at:1980 fontsize:S text: 1,980 shift:(-8,5) bar:2001 at:1715 fontsize:S text: 1,715 shift:(-8,5) bar:2011 at:1265 fontsize:S text: 1,265 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == {{commonscat-inline|San Pietro di Caridà}} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 1p4k0vf4ytf9u4t4fjdr8azewgel9jb 0 312450 2226038 2028209 2026-09-18T00:19:38Z Ryomaandres 8044 2226038 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Luca|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0964|postal_code=89030|day=Oktubre 18|saint=San [[Lucas ang Ebanghelista]]|elevation_m=250|elevation_footnotes=|population_demonym=Sanluchesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=104.2|area_footnotes=|mayor=Bruno Bartolo|mayor_party=|frazioni=Ientile, Polsi, Ricciolio, Stranges, Vorea|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di San Luca|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|9|N|16|4|E|type:city(4,186)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Mapa ng Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|map_alt=|image_map=Reggiocalabria mappa.png|shield_alt=|image_shield=San Luca (RC)-Stemma.png|image_caption=Tanaw ng San Luca|image_alt=|imagesize=|image_skyline=San Luca (Reggio Calabria) - Italy - 10 May 2009 - (2).jpg|native_name={{native name|el|Ághios Lukás}}|footnotes=}} Ang '''San Luca''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Italya]] ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|35|km|mi}} silangan ng [[Regio de Calabria]]. Matatagpuan ang bayan sa silangang mga dalisdis ng bundok ng [[Aspromonte]], sa lambak ng [[Bonamico (ilog)|ilog Bonamico]]. Sa humigit-kumulang {{Convert|10|km|mi|0}} mula sa San Luca paakyat sa bundok ay matatagpuan ang [[Santuwaryo ng Mahal na Ina ng Polsi]]. Ang may-akdang Italyano na si [[Corrado Alvaro]] ay isinilang sa San Luca noong 1895. Ang kaniyang mga sulat-kamay na tala at iba pang personal na pag-aari ay itinatago ngayon sa bahay kung saan siya ipinanganak ng Pundasyong Corrado Alvaro.<ref name="donne2">[http://www.donnesanluca.org/portal/index.php?option=com_content&view=article&id=19&Itemid=41&lang=en San Luca: the story and traditions] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110726002249/http://www.donnesanluca.org/portal/index.php?option=com_content&view=article&id=19&Itemid=41&lang=en|date=2011-07-26}}, Movimento Donne San Luca e della Locride</ref> == Heograpiyang pisikal == Kapansin-pansin ang [[Lawa ng Costantino]], na nabuo noong 1973 dahil sa isang malaking pagguho ng lupa na humarang sa daloy ng pinagbabatayan na Ilog Bonamico. Naglaho na ngayon ang lawa na ito dahil sa mga latak na dinala ng ilog, na siyang nagbawas sa lalim nito sa paglipas ng mga taon. Kapansin-pansin at nakakaakit sa heolohiya at naturalismo ang mga konglomeradong pormasyon ng bato na kilala bilang Pietra Lunga at Pietra Castello. Gayunpaman, ang pinakamonumental ay ang Pietra Cappa, isa sa pinakamalaking [[monolito]] sa Europa. == Sport == === Futbol === Ang pinakamalaking football club na nakabase sa lungsod ng San Luca ay ang Associazione Sportiva Dilettantistica San Luca, mas kilala bilang ASD San ​​​​Luca. Itinatag noong 1961 sa ilalim ng pangalang Folgore San Luca, naglaro ito ng apat na magkakasunod na kampeonatong interehiyonal sa Pangkat I ng Serie D mula sa 2020-21 hanggang 2023-24 seasons. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:500 height:400 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:5000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1536 bar:1871 from: 0 till:1628 bar:1881 from: 0 till:1767 bar:1901 from: 0 till:2029 bar:1911 from: 0 till:2169 bar:1921 from: 0 till:2288 bar:1931 from: 0 till:2657 bar:1936 from: 0 till:2916 bar:1951 from: 0 till:2728 bar:1961 from: 0 till:4072 bar:1971 from: 0 till:4300 bar:1981 from: 0 till:4400 bar:1991 from: 0 till:4413 bar:2001 from: 0 till:4106 PlotData= bar:1861 at: 1536 fontsize:XS text: 1536 shift:(-8,5) bar:1871 at: 1628 fontsize:XS text: 1628 shift:(-8,5) bar:1881 at: 1767 fontsize:XS text: 1767 shift:(-8,5) bar:1901 at: 2029 fontsize:XS text: 2029 shift:(-8,5) bar:1911 at: 2169 fontsize:XS text: 2169 shift:(-8,5) bar:1921 at: 2288 fontsize:XS text: 2288 shift:(-8,5) bar:1931 at: 2657 fontsize:XS text: 2657 shift:(-8,5) bar:1936 at: 2916 fontsize:XS text: 2916 shift:(-8,5) bar:1951 at: 2728 fontsize:XS text: 2728 shift:(-8,5) bar:1961 at: 4072 fontsize:XS text: 4072 shift:(-8,5) bar:1971 at: 4300 fontsize:XS text: 4300 shift:(-8,5) bar:1981 at: 4400 fontsize:XS text: 4400 shift:(-8,5) bar:1991 at: 4413 fontsize:XS text: 4413 shift:(-8,5) bar:2001 at: 4106 fontsize:XS text: 4106 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga kilalang mamamayan == * [[Corrado Alvaro]] (1895–1956), mamamahayag at manunulat * [[Antonio Pelle]] (1932-2009), kilala rin bilang Ntoni Gambazza, isang makasaysayang makabuluhang boss ng 'Ndrangheta * [[Antonio Nirta]] (1919–2015), isang makabuluhang makasaysayang boss ng 'Ndrangheta == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.walrusmagazine.com/articles/2008.05-field-notes-calabria-mafia-omerta-bruce-livesey/ All In The Famiglia: Cracking omertà sa Calabria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080906115112/http://walrusmagazine.com/articles/2008.05-field-notes-calabria-mafia-omerta-bruce-livesey/ |date=2008-09-06 }}, ni Bruce Livesey, ''The Walrus Magazine'', Mayo 2008. *  {{cite book|last=Paoli|first=Letizia|year=2003|title=Mafia Brotherhoods: Organized Crime, Italian Style|url=https://archive.org/details/mafiabrotherhood0000paol|location=New York|publisher=Oxford University Press|isbn=0-19-515724-9}} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}}{{Clear}} jrqfy831ycvyygxjfyydr4n72f1frq5 0 312456 2226069 2028220 2026-09-18T05:09:40Z Ryomaandres 8044 2226069 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Roberto|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0965|postal_code=89050|day=|saint=|elevation_m=300|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=|area_total_km2=34.3|area_footnotes=|mayor=Giuseppe Roberto Vizzari|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di San Roberto|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|12|N|15|44|E|type:city(2,034)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=SanRobertoabitato.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''San Roberto''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Italya]] ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|12|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 2,034 at isang lugar na {{Convert|34.3|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang San Roberto ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Calanna]], [[Fiumara]], [[Laganadi]], [[Santo Stefano in Aspromonte]], at [[Scilla, Calabria|Scilla]]. == Heograpiyang pisikal == Ang bayan ay matatagpuan sa taas na 280 metro mula sa antas ng dagat at bahagi ng [[Liwasang Pambansa ng Aspromonte]]. Ang pinakamalapit na resort sa tabing-dagat ay ang [[Scilla]]. == Kasaysayan == Hindi tiyak ang pinagmulan ng bayan: malamang na itinatag ito noong ika-14 na siglo bilang isang [[casale]] ng [[baroniya]] ng [[Fiumara di Muro]]. Nakaligtas ang bayan sa mga mapaminsalang lindol noong [[Mga lindol sa Calabria noong 1783|1783]] at [[Lindol sa Calabria noong 1894|1894]] nang halos walang pinsala, ngunit nagtamo ng matinding pinsala sa [[Lindol sa Mesina noong 1908|lindol noong 1908]], na kumitil din ng 404 na buhay. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Enero 8, 1996. Ang gonfalon ay isang pinutol na dilaw at asul na bandila. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:4000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1789 bar:1871 from: 0 till:1833 bar:1881 from: 0 till:1853 bar:1901 from: 0 till:2385 bar:1911 from: 0 till:2130 bar:1921 from: 0 till:2273 bar:1931 from: 0 till:2372 bar:1936 from: 0 till:2503 bar:1951 from: 0 till:3156 bar:1961 from: 0 till:3003 bar:1971 from: 0 till:2476 bar:1981 from: 0 till:2654 bar:1991 from: 0 till:2668 bar:2001 from: 0 till:1985 PlotData= bar:1861 at:1789 fontsize:XS text: 1789 shift:(-8,5) bar:1871 at:1833 fontsize:XS text: 1833 shift:(-8,5) bar:1881 at:1853 fontsize:XS text: 1853 shift:(-8,5) bar:1901 at:2385 fontsize:XS text: 2385 shift:(-8,5) bar:1911 at:2130 fontsize:XS text: 2130 shift:(-8,5) bar:1921 at:2273 fontsize:XS text: 2273 shift:(-8,5) bar:1931 at:2372 fontsize:XS text: 2372 shift:(-8,5) bar:1936 at:2503 fontsize:XS text: 2503 shift:(-8,5) bar:1951 at:3156 fontsize:XS text: 3156 shift:(-8,5) bar:1961 at:3003 fontsize:XS text: 3003 shift:(-8,5) bar:1971 at:2476 fontsize:XS text: 2476 shift:(-8,5) bar:1981 at:2654 fontsize:XS text: 2654 shift:(-8,5) bar:1991 at:2668 fontsize:XS text: 2668 shift:(-8,5) bar:2001 at:1985 fontsize:XS text: 1985 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} l25ta6bbwe76hvi6hz2d7f701muerd5 0 312457 2226041 2028230 2026-09-18T00:23:23Z Ryomaandres 8044 2226041 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Procopio|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0966|postal_code=89020|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=|area_total_km2=10.7|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di San Procopio|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|17|N|15|54|E|type:city(592)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=San Procopio comune (Italy).JPG|native_name={{native name|scn|San Pricopi}}, {{native name|el|Ágios Prokópios}}|footnotes=}} Ang '''San Procopio''' ({{Lang-scn|San Pricopi|label=[[Central-Southern Calabrian|Calabrian]]}}; {{Lang-el|Άγιος Προκόπιος|Ágios Prokópios}}) ay isang ''[[komuna]]'' (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Italya]] ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 592 at isang lugar na {{Convert|10.7|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang San Procopio ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cosoleto]], [[Melicuccà]], [[Oppido Mamertina]], [[Sant'Eufemia d'Aspromonte]], [[Seminara]], at [[Sinopoli]]. == Kasaysayan == Walang tiyak na impormasyon tungkol sa pinagmulan ng San Procopio, at ang mga nag-uugnay sa pinagmulang Griyego sa nayon (Aghios Prokopiòs) ay walang batayan, dahil ang mga unang kapani-paniwalang tala ng pagkakaroon nito ay mula pa noong taong 1000. Isinalaysay ni Francesco Biamonte, sa kaniyang nobelang "La Felpa Rossa",<ref>{{Cita libro |p=77 |titolo=La felpa rossa |editore=La Feltrinelli}}</ref> ang isang nayon na may pinaniniwalaang pinagmulang Saracen. Noong Pebrero 1783, ito ay nawasak sa unang pagkakataon ng isang lindol, at noong 1811 ito ay naging isang malayang munisipalidad, na nagpalaya sa sarili mula sa Sinopoli, kung saan ito ay isang nayon hanggang noon. Noong 1908, nakibahagi ito sa kapalaran ng Regio de Calabria at Messina, na ganap na nawasak ng lindol na tumama noong madaling araw noong Disyembre 28. Noong 1930, isang sunog sa munisipyo ang sumira sa lahat ng mga talaan ng rehistro, na kalaunan ay muling itinayo gamit ang mga rehistro ng parokya. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:2000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:990 bar:1871 from: 0 till:1078 bar:1881 from: 0 till:951 bar:1901 from: 0 till:1004 bar:1911 from: 0 till:1149 bar:1921 from: 0 till:1179 bar:1931 from: 0 till:1336 bar:1936 from: 0 till:1405 bar:1951 from: 0 till:1523 bar:1961 from: 0 till:1208 bar:1971 from: 0 till:876 bar:1981 from: 0 till:738 bar:1991 from: 0 till:708 bar:2001 from: 0 till:617 PlotData= bar:1861 at:990 fontsize:XS text: 990 shift:(-8,5) bar:1871 at:1078 fontsize:XS text: 1078 shift:(-8,5) bar:1881 at:951 fontsize:XS text: 951 shift:(-8,5) bar:1901 at:1004 fontsize:XS text: 1004 shift:(-8,5) bar:1911 at:1149 fontsize:XS text: 1149 shift:(-8,5) bar:1921 at:1179 fontsize:XS text: 1179 shift:(-8,5) bar:1931 at:1336 fontsize:XS text: 1336 shift:(-8,5) bar:1936 at:1405 fontsize:XS text: 1405 shift:(-8,5) bar:1951 at:1523 fontsize:XS text: 1523 shift:(-8,5) bar:1961 at:1208 fontsize:XS text: 1208 shift:(-8,5) bar:1971 at:876 fontsize:XS text: 876 shift:(-8,5) bar:1981 at:738 fontsize:XS text: 738 shift:(-8,5) bar:1991 at:708 fontsize:XS text: 708 shift:(-8,5) bar:2001 at:617 fontsize:XS text: 617 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 96a3aszuwb3cpwr0e91xqjf2faxnn6c 2226043 2226041 2026-09-18T00:51:16Z Ryomaandres 8044 2226043 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Procopio|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0966|postal_code=89020|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=|area_total_km2=10.7|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di San Procopio|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|17|N|15|54|E|type:city(592)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=San Procopio comune (Italy).JPG|native_name={{native name|scn|San Pricopi}}, {{native name|el|Ágios Prokópios}}|footnotes=}} Ang '''San Procopio''' ({{Lang-scn|San Pricopi|label=[[Central-Southern Calabrian|Calabrian]]}}; {{Lang-el|Άγιος Προκόπιος|Ágios Prokópios}}) ay isang ''[[komuna]]'' (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Italya]] ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 592 at isang lugar na {{Convert|10.7|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang San Procopio ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cosoleto]], [[Melicuccà]], [[Oppido Mamertina]], [[Sant'Eufemia d'Aspromonte]], [[Seminara]], at [[Sinopoli]]. == Kasaysayan == Walang tiyak na impormasyon tungkol sa pinagmulan ng San Procopio, at ang mga nag-uugnay sa pinagmulang Griyego sa nayon (Aghios Prokopiòs) ay walang batayan, dahil ang mga unang kapani-paniwalang tala ng pagkakaroon nito ay mula pa noong taong 1000. Isinalaysay ni Francesco Biamonte, sa kaniyang nobelang "La Felpa Rossa",<ref>{{Cita libro |p=77 |titolo=La felpa rossa |editore=La Feltrinelli}}</ref> ang isang nayon na may pinaniniwalaang pinagmulang [[Saraseno]]. Noong Pebrero 1783, ito ay nawasak sa unang pagkakataon ng isang lindol, at noong 1811 ito ay naging isang malayang munisipalidad, na nagpalaya sa sarili mula sa Sinopoli, kung saan ito ay isang nayon hanggang noon. Noong 1908, nakibahagi ito sa kapalaran ng Regio de Calabria at Messina, na ganap na nawasak ng lindol na tumama noong madaling araw noong Disyembre 28. Noong 1930, isang sunog sa munisipyo ang sumira sa lahat ng mga talaan ng rehistro, na kalaunan ay muling itinayo gamit ang mga rehistro ng parokya. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:2000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:990 bar:1871 from: 0 till:1078 bar:1881 from: 0 till:951 bar:1901 from: 0 till:1004 bar:1911 from: 0 till:1149 bar:1921 from: 0 till:1179 bar:1931 from: 0 till:1336 bar:1936 from: 0 till:1405 bar:1951 from: 0 till:1523 bar:1961 from: 0 till:1208 bar:1971 from: 0 till:876 bar:1981 from: 0 till:738 bar:1991 from: 0 till:708 bar:2001 from: 0 till:617 PlotData= bar:1861 at:990 fontsize:XS text: 990 shift:(-8,5) bar:1871 at:1078 fontsize:XS text: 1078 shift:(-8,5) bar:1881 at:951 fontsize:XS text: 951 shift:(-8,5) bar:1901 at:1004 fontsize:XS text: 1004 shift:(-8,5) bar:1911 at:1149 fontsize:XS text: 1149 shift:(-8,5) bar:1921 at:1179 fontsize:XS text: 1179 shift:(-8,5) bar:1931 at:1336 fontsize:XS text: 1336 shift:(-8,5) bar:1936 at:1405 fontsize:XS text: 1405 shift:(-8,5) bar:1951 at:1523 fontsize:XS text: 1523 shift:(-8,5) bar:1961 at:1208 fontsize:XS text: 1208 shift:(-8,5) bar:1971 at:876 fontsize:XS text: 876 shift:(-8,5) bar:1981 at:738 fontsize:XS text: 738 shift:(-8,5) bar:1991 at:708 fontsize:XS text: 708 shift:(-8,5) bar:2001 at:617 fontsize:XS text: 617 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} qp45g52l9idq3kgcjfkvth6xgpabed5 0 312461 2226072 2083710 2026-09-18T05:15:38Z Ryomaandres 8044 2226072 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sant'Agata del Bianco|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0964|postal_code=89030|day=|saint=Santa Agueda|elevation_m=436|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=18.9|area_footnotes=|mayor=Giuseppe Strangio|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Sant'Agata del Bianco|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|6|N|16|5|E|type:city(708)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Sant'Agata del Bianco-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=SantAgata-del-Bianco1-800x450.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Sant'Agata del Bianco''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na mga {{Convert|100|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|35|km|mi}} silangan ng [[Regio de Calabria]]. == Heograpiyang pisikal == Ang Sant'Agata del Bianco ay isang munisipalidad sa bundok na matatagpuan sa isang burol na 405 m sa ibabaw ng antas ng dagat, sa silangan ng kabesera ng Regio de Calabria. Ang teritoryo nito ay kabilang sa [[Pamayanang Bundok ng Silangang Aspromonte]]. == Kasaysayan == Ang lindol noong [[Mga lindol sa Calabria noong 1783|1783]] ay nagdulot ng malubhang pinsala sa teritoryo at sa mga bahay ng bayan, na may 436 na naninirahan; ang Inang Simbahan ay nawasak at ang unang pagyanig noong Pebrero 5, 1783 ay nagdulot ng pagbagsak ng isang biga na sinusuportahan ng braso ng estatwa ng Santo, na sa gayon ay nagligtas sa buhay ng mga mananampalataya.<ref>{{Cita web|url=http://www.comune.santagatadelbianco.rc.it/index.php?action=index&p=76|titolo=}}</ref> == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ng munisipalidad ng Sant'Agata del Bianco ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Mayo 15, 1963.<ref>{{cita web|titolo=Sant'Agata del Bianco, decreto 1963-05-15 DPR, concessione di stemma e gonfalone|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.detail.html?2710|sito=Archivio Centrale dello Stato|accesso=13 luglio 2022}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} afaknb005xotilik4u00e5blpnyj0un 0 312462 2226075 2028487 2026-09-18T05:21:22Z Ryomaandres 8044 2226075 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sant'Eufemia d'Aspromonte|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0966|postal_code=89027|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=|area_total_km2=32.9|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Sant'Eufemia d'Aspromonte|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|16|N|15|52|E|type:city(4,061)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=Sant'Eufemia sa loob ng Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|map_alt=|image_map=Map of comune of Sant'Eufemia d'Aspromonte (province of Reggio Calabria, region Calabria, Italy).svg|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Sant'Eufemia d'Aspromonte 02.jpg|native_name={{native name|el|Αγία Ευθυμία}}|footnotes=}} Ang '''Sant'Eufemia d'Aspromonte''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 4,061 at sakop na {{Convert|32.9|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> == Kasaysayan == Hindi tiyak ang pinagmulan ng bayan. Ang pagkakaroon ng mga bakas at impluwensyang Griyego sa diyalekto, ang toponimong Mistra, ang sentro ng sinaunang pamayanan at ang pangalan ng isang lungsod na Griyego, at ang kulto ng patron na si [[Eufemia ng Calcedonia|Eufemia]], birhen at martir, isang santong nagmula sa [[Calcedonia (lungsod)|Calcedonia]], ay nagtulak sa isa na maniwala na ang mga unang naninirahan ay mga Griyego. Ang bayan ay umunlad salamat sa pagtatatag ng maraming monasteryo ng mga monghe na dumating sa Calabria noong mga 368. Sa mga sumunod na siglo, ang pagdating ng maraming grupo ng mga [[mongheng Basilio]] ay pumabor sa pagtatatag ng maraming monasteryo: ang mga monasteryo ng Sant'Oreste, Santa Eufemia, San Luca, at San Bartolomeo, kung saan nananatili ang mga guho at nabanggit sa kanilang mga gawa nina Fiore at Marafioti. Ang pinakamahalaga sa mga monasteryong ito ay ang San Bartolomeo di Trigona, na itinatag ni [[Bartolomeo di Simeri]] noong kalagitnaan ng ika-11 siglo, matapos mamatay ang banal na abbot noong Agosto 19, 1130. Ang kuta ay halos tiyak na nagsilbing kontrol sa mga ruta ng pagpasok patungo sa Aspromonte at sa pagtatanim ng mga produktong agrikultural sa kapatagan. Isa pa, posibleng katulad, na kuta, ay tila natuklasan sa isang lugar na tinatawag na "Acqua del Monaco," sa taas na humigit-kumulang 1,400 metro mula sa antas ng dagat. Bukod sa pagkontrol sa mga ruta ng pagpasok patungo sa Aspromonte at sa gayon ay komunikasyon sa baybaying Honiko at mga produktong agrikultural ng kapatagan, ang kutang ito ay maaaring isang "santuwaryo sa hangganan" at nagtakda ng mga sona ng impluwensya na kabilang sa mga lungsod ng Reggio at Locri sa kapatagan ng Ilog [[Petrace]]. Isang plorera ng terakota na mula pa noong ika-5 siglo BC na natagpuan sa lokalidad ng Vela sa kapatagan ng Aspromonte, isa pang artepakto na natagpuan sa lokalidad ng Macularia, at isang palakol na tanso ang nagmumungkahi na maaaring mayroon nang mga nayon ng mga magsasaka at pastol sa lugar, kung saan maaaring kalaunan ay umunlad ang bayan ng Sant'Eufemia. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:7000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:5967 bar:1871 from: 0 till:6289 bar:1881 from: 0 till:5888 bar:1901 from: 0 till:6285 bar:1911 from: 0 till:6136 bar:1921 from: 0 till:6027 bar:1931 from: 0 till:6199 bar:1936 from: 0 till:6057 bar:1951 from: 0 till:6477 bar:1961 from: 0 till:5897 bar:1971 from: 0 till:5081 bar:1981 from: 0 till:4223 bar:1991 from: 0 till:4184 bar:2001 from: 0 till:4074 PlotData= bar:1861 at:5967 fontsize:XS text: 5967 shift:(-8,5) bar:1871 at:6289 fontsize:XS text: 6289 shift:(-8,5) bar:1881 at:5888 fontsize:XS text: 5888 shift:(-8,5) bar:1901 at:6285 fontsize:XS text: 6285 shift:(-8,5) bar:1911 at:6136 fontsize:XS text: 6136 shift:(-8,5) bar:1921 at:6027 fontsize:XS text: 6027 shift:(-8,5) bar:1931 at:6199 fontsize:XS text: 6199 shift:(-8,5) bar:1936 at:6057 fontsize:XS text: 6057 shift:(-8,5) bar:1951 at:6477 fontsize:XS text: 6477 shift:(-8,5) bar:1961 at:5897 fontsize:XS text: 5897 shift:(-8,5) bar:1971 at:5081 fontsize:XS text: 5081 shift:(-8,5) bar:1981 at:4223 fontsize:XS text: 4223 shift:(-8,5) bar:1991 at:4184 fontsize:XS text: 4184 shift:(-8,5) bar:2001 at:4074 fontsize:XS text: 4074 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{commonscat-inline|Sant'Eufemia d'Aspromonte}} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 4shpavppc49sw3wu6xdiut6z6jyv41d 0 312463 2226073 2028269 2026-09-18T05:17:49Z Ryomaandres 8044 2226073 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sant'Alessio in Aspromonte|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://web.tiscali.it/pgs_donbosco/}}|area_code=0965|postal_code=89050|day=Ikalawang Linggo ng Agosto|saint=San [[Alejo ng Roma]]|elevation_m=550|elevation_footnotes=|population_demonym=Santalessini or Santalessoti|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=3.99|area_footnotes=|mayor=Stefano Ioli Calabrò|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Sant'Alessio in Aspromonte|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|10|N|15|45|E|type:city(396)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name=|footnotes=}} Ang '''Sant'Alessio in Aspromonte''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|10|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang Sant'Alessio sa Aspromonte ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Laganadi]], [[Regio de Calabria]], at [[Santo Stefano in Aspromonte]]. == Kasaysayan == Itinatag sa pagitan ng 1200 at 1300, ang Sant'Alessio sa Aspromonte ay isa sa mga pinakamatandang munisipalidad sa rehiyon ng Aspromonte. Dumaan dito ang dakilang si [[Giuseppe Garibaldi]] noong ika-19 na siglo, kung saan kalaunan ay ipinangalan ang kalsadang tumatagos sa bayan. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Mayo 31, 1999.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?6934|titolo=Sant'Alessio in Aspromonte|accesso=31 luglio 2025|sito=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> == Sport == Ang Sant'Alessio Calcio, isang 5-a-side football club, ay may punong tanggapan sa munisipyo. === Mga pasilidad sa sport === Larangan ng palakasan ng munisipyo: larangan ng palakasan na may 100-upuang grandstand. Dito isinasagawa ang mga laban ng Sant'Alessio Calcio. == Mga sanggunian == {{reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} blvfu5hgevpsxipcgw0v609re4sl2ys 2226074 2226073 2026-09-18T05:18:09Z Ryomaandres 8044 2226074 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sant'Alessio in Aspromonte|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://web.tiscali.it/pgs_donbosco/}}|area_code=0965|postal_code=89050|day=Ikalawang Linggo ng Agosto|saint=San [[Alejo ng Roma]]|elevation_m=550|elevation_footnotes=|population_demonym=Santalessini or Santalessoti|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|area_total_km2=3.99|area_footnotes=|mayor=Stefano Ioli Calabrò|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Sant'Alessio in Aspromonte|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|10|N|15|45|E|type:city(396)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Aspromontesantalessioinaspromonte.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Sant'Alessio in Aspromonte''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|10|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang Sant'Alessio sa Aspromonte ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Laganadi]], [[Regio de Calabria]], at [[Santo Stefano in Aspromonte]]. == Kasaysayan == Itinatag sa pagitan ng 1200 at 1300, ang Sant'Alessio sa Aspromonte ay isa sa mga pinakamatandang munisipalidad sa rehiyon ng Aspromonte. Dumaan dito ang dakilang si [[Giuseppe Garibaldi]] noong ika-19 na siglo, kung saan kalaunan ay ipinangalan ang kalsadang tumatagos sa bayan. == Simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Mayo 31, 1999.<ref>{{Cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?6934|titolo=Sant'Alessio in Aspromonte|accesso=31 luglio 2025|sito=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> == Sport == Ang Sant'Alessio Calcio, isang 5-a-side football club, ay may punong tanggapan sa munisipyo. === Mga pasilidad sa sport === Larangan ng palakasan ng munisipyo: larangan ng palakasan na may 100-upuang grandstand. Dito isinasagawa ang mga laban ng Sant'Alessio Calcio. == Mga sanggunian == {{reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} n6e88si8owqrepx8f2ekjycs5t32e44 0 312464 2226070 2028497 2026-09-18T05:12:04Z Ryomaandres 8044 2226070 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Santa Cristina d'Aspromonte|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0966|postal_code=89056|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=|area_total_km2=23.1|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Santa Cristina d'Aspromonte|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|15|N|15|58|E|type:city(1,086)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name=|footnotes=}} '''Santa Cristina d'Aspromonte''' ay isang [[komuna]] sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 1,086 at sakop na {{Convert|23.1|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Santa Cristina d'Aspromonte ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Careri]], [[Cosoleto]], [[Oppido Mamertina]], [[Platì]], [[San Luca]], at [[Scido]]. == Heograpiyang pisikal == Ang bayan ng Santa Cristina d'Aspromonte ay matatagpuan sa isang [[Burol|maburol]] na lugar ng [[Kapatagan ng Gioia Tauro]] sa taas na 514 m sa ibabaw ng antas ng dagat at matatagpuan sa pinakaloob na bahagi ng hilagang baybayin ng [[Aspromonte]] sa panig ng [[Dagat Tireno|Tireno]]. == Kultura == === Paaralan === Sa Santa Cristina d'Aspromonte ay mayroong isang paaralang nursery, isang primaryang paaralan at isang mababang sekondaryang paaralan na bahagi ng Suriang Komprehensibo ng Oppido-Molochio-Varapodio.<ref>{{Cita web|url=https://www.amministrazionicomunali.it/calabria/santa-cristina-d-aspromonte/scuole|titolo=Elenco scuole nel Comune di Santa Cristina d'Aspromonte|sito=amministrazionicomunali.it|accesso=24 ottobre 2020}}</ref> == Simbolo == Hindi tiyak ang eksaktong petsa kung kailan itinalaga ang eskudo de armas sa munisipalidad, ang pinakamatandang ebidensiya ay mula pa noong 1684.<ref>{{Cita web|url=http://santacristinadaspromonte.asmenet.it/index.php?action=index&p=650|titolo=Statuto Comunale|sito=santacristinadaspromonte.asmenet.it|editore=Comune di Santa Cristina d'Aspromonte|p=5|accesso=23 dicembre 2018|formato=PDF}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:4000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1500 bar:1871 from: 0 till:1854 bar:1881 from: 0 till:2095 bar:1901 from: 0 till:2259 bar:1911 from: 0 till:2407 bar:1921 from: 0 till:2099 bar:1931 from: 0 till:2804 bar:1936 from: 0 till:2878 bar:1951 from: 0 till:3125 bar:1961 from: 0 till:2408 bar:1971 from: 0 till:1653 bar:1981 from: 0 till:1297 bar:1991 from: 0 till:1168 bar:2001 from: 0 till:1095 PlotData= bar:1861 at:1500 fontsize:XS text: 1500 shift:(-8,5) bar:1871 at:1854 fontsize:XS text: 1854 shift:(-8,5) bar:1881 at:2095 fontsize:XS text: 2095 shift:(-8,5) bar:1901 at:2259 fontsize:XS text: 2259 shift:(-8,5) bar:1911 at:2407 fontsize:XS text: 2407 shift:(-8,5) bar:1921 at:2099 fontsize:XS text: 2099 shift:(-8,5) bar:1931 at:2804 fontsize:XS text: 2804 shift:(-8,5) bar:1936 at:2878 fontsize:XS text: 2878 shift:(-8,5) bar:1951 at:3125 fontsize:XS text: 3125 shift:(-8,5) bar:1961 at:2408 fontsize:XS text: 2408 shift:(-8,5) bar:1971 at:1653 fontsize:XS text: 1653 shift:(-8,5) bar:1981 at:1297 fontsize:XS text: 1297 shift:(-8,5) bar:1991 at:1168 fontsize:XS text: 1168 shift:(-8,5) bar:2001 at:1095 fontsize:XS text: 1095 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}}{{Clear}} 51ly8gxqtyeef8dq48a0ji39kk3xykn 2226071 2226070 2026-09-18T05:12:38Z Ryomaandres 8044 2226071 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Santa Cristina d'Aspromonte|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0966|postal_code=89056|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=|area_total_km2=23.1|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Santa Cristina d'Aspromonte|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|15|N|15|58|E|type:city(1,086)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Santa Cristina d'Aspromonte-Corso.jpeg|native_name=|footnotes=}} '''Santa Cristina d'Aspromonte''' ay isang [[komuna]] sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 1,086 at sakop na {{Convert|23.1|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Santa Cristina d'Aspromonte ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Careri]], [[Cosoleto]], [[Oppido Mamertina]], [[Platì]], [[San Luca]], at [[Scido]]. == Heograpiyang pisikal == Ang bayan ng Santa Cristina d'Aspromonte ay matatagpuan sa isang [[Burol|maburol]] na lugar ng [[Kapatagan ng Gioia Tauro]] sa taas na 514 m sa ibabaw ng antas ng dagat at matatagpuan sa pinakaloob na bahagi ng hilagang baybayin ng [[Aspromonte]] sa panig ng [[Dagat Tireno|Tireno]]. == Kultura == === Paaralan === Sa Santa Cristina d'Aspromonte ay mayroong isang paaralang nursery, isang primaryang paaralan at isang mababang sekondaryang paaralan na bahagi ng Suriang Komprehensibo ng Oppido-Molochio-Varapodio.<ref>{{Cita web|url=https://www.amministrazionicomunali.it/calabria/santa-cristina-d-aspromonte/scuole|titolo=Elenco scuole nel Comune di Santa Cristina d'Aspromonte|sito=amministrazionicomunali.it|accesso=24 ottobre 2020}}</ref> == Simbolo == Hindi tiyak ang eksaktong petsa kung kailan itinalaga ang eskudo de armas sa munisipalidad, ang pinakamatandang ebidensiya ay mula pa noong 1684.<ref>{{Cita web|url=http://santacristinadaspromonte.asmenet.it/index.php?action=index&p=650|titolo=Statuto Comunale|sito=santacristinadaspromonte.asmenet.it|editore=Comune di Santa Cristina d'Aspromonte|p=5|accesso=23 dicembre 2018|formato=PDF}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:4000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1500 bar:1871 from: 0 till:1854 bar:1881 from: 0 till:2095 bar:1901 from: 0 till:2259 bar:1911 from: 0 till:2407 bar:1921 from: 0 till:2099 bar:1931 from: 0 till:2804 bar:1936 from: 0 till:2878 bar:1951 from: 0 till:3125 bar:1961 from: 0 till:2408 bar:1971 from: 0 till:1653 bar:1981 from: 0 till:1297 bar:1991 from: 0 till:1168 bar:2001 from: 0 till:1095 PlotData= bar:1861 at:1500 fontsize:XS text: 1500 shift:(-8,5) bar:1871 at:1854 fontsize:XS text: 1854 shift:(-8,5) bar:1881 at:2095 fontsize:XS text: 2095 shift:(-8,5) bar:1901 at:2259 fontsize:XS text: 2259 shift:(-8,5) bar:1911 at:2407 fontsize:XS text: 2407 shift:(-8,5) bar:1921 at:2099 fontsize:XS text: 2099 shift:(-8,5) bar:1931 at:2804 fontsize:XS text: 2804 shift:(-8,5) bar:1936 at:2878 fontsize:XS text: 2878 shift:(-8,5) bar:1951 at:3125 fontsize:XS text: 3125 shift:(-8,5) bar:1961 at:2408 fontsize:XS text: 2408 shift:(-8,5) bar:1971 at:1653 fontsize:XS text: 1653 shift:(-8,5) bar:1981 at:1297 fontsize:XS text: 1297 shift:(-8,5) bar:1991 at:1168 fontsize:XS text: 1168 shift:(-8,5) bar:2001 at:1095 fontsize:XS text: 1095 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}}{{Clear}} bl6n8ct0wlilevm0k6659cbb7u84tbx 0 312465 2226076 2028504 2026-09-18T05:24:16Z Ryomaandres 8044 2226076 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sant'Ilario dello Ionio|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.santilariodelloionio.rc.it/}}|area_code=0964|postal_code=89040|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=|area_total_km2=13.8|area_footnotes=|mayor=Pasquale Brizzi|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Sant'Ilario dello Ionio|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|13|N|16|12|E|type:city(1,346)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name={{lang|scn|Santu Lariu}}|footnotes=}} Ang '''Sant'Ilario dello Ionio''' ({{Lang-scn|Santu Lariu}}) Ay isang [[Komuna|lokal na munisipalidad]] sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan tungkol mga {{Convert|105|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|85|km|mi}} silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 1,346 at sakop na {{Convert|13.8|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ay matatagpuan 128 metro sa ibabaw ng antas ng dagat at ang munisipalidad ay sumasaklaw sa isang lugar na 14 km², na may densidad ng populasyon na 98.29 na naninirahan bawat km². Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na Santilariesi at ang patron nito ay ang [[Hilarion ng Gaza|Sant'Ilarione Abate]], na ipinagdiriwang tuwing huling Linggo ng Oktubre. == Kasaysayan == Sa kaniyang aklat na "Cronistoria della Diocesi di Gerace," iginiit ni Oppedisano na ang Sant'Ilario ay itinatag ng pamilyang [[Carafa]] ang [[Roccella Ionica|Roccella]] sa pagtatapos ng ika-labing-anim na siglo. Naranasan ng lungsod ang isang makabuluhang paglaki ng populasyon sa pagtatapos ng ika-labing pitong siglo, nang ito ay maging isang malayang unibersidad mula sa [[Condojanni]]. == Ebolusyon ng demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:4000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1753 bar:1871 from: 0 till:2009 bar:1881 from: 0 till:2270 bar:1901 from: 0 till:2384 bar:1911 from: 0 till:2394 bar:1921 from: 0 till:2620 bar:1931 from: 0 till:2635 bar:1936 from: 0 till:2872 bar:1951 from: 0 till:2989 bar:1961 from: 0 till:2358 bar:1971 from: 0 till:1866 bar:1981 from: 0 till:1607 bar:1991 from: 0 till:1565 bar:2001 from: 0 till:1389 PlotData= bar:1861 at:1753 fontsize:XS text: 1753 shift:(-8,5) bar:1871 at:2009 fontsize:XS text: 2009 shift:(-8,5) bar:1881 at:2270 fontsize:XS text: 2270 shift:(-8,5) bar:1901 at:2384 fontsize:XS text: 2384 shift:(-8,5) bar:1911 at:2394 fontsize:XS text: 2394 shift:(-8,5) bar:1921 at:2620 fontsize:XS text: 2620 shift:(-8,5) bar:1931 at:2635 fontsize:XS text: 2635 shift:(-8,5) bar:1936 at:2872 fontsize:XS text: 2872 shift:(-8,5) bar:1951 at:2989 fontsize:XS text: 2989 shift:(-8,5) bar:1961 at:2358 fontsize:XS text: 2358 shift:(-8,5) bar:1971 at:1866 fontsize:XS text: 1866 shift:(-8,5) bar:1981 at:1607 fontsize:XS text: 1607 shift:(-8,5) bar:1991 at:1565 fontsize:XS text: 1565 shift:(-8,5) bar:2001 at:1389 fontsize:XS text: 1389 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} k44c1gqc1jbk77697hds7f48y3zn8sq 0 312466 2226077 2028525 2026-09-18T05:25:58Z Ryomaandres 8044 2226077 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Santo Stefano in Aspromonte|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|area_code=0965|postal_code=89057|day=|saint=|elevation_m=715|elevation_footnotes=|population_demonym=Stefaniti|population_footnotes=|area_total_km2=17.7|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=[[Gambarie]], Mannoli|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Santo Stefano in Aspromonte|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|10|N|15|47|E|type:city(1,382)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name=[[Griyegong Calabres|Griko]]: {{lang|el|Stèphanos}}|website=www.comune.santostefanoinaspromonte.rc.it}} Ang '''Santo Stefano in Aspromonte''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|12|km|mi|0}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]] . Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 1,382 at sakop na {{Convert|17.7|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> == Kasaysayan == Ang pinagmulan ng bayan ay nagsimula pa noong unang bahagi ng [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang]] [[Gitnang Kapanahunan|Kapanahunan]]. Itinatag ng mga [[Bisantino]] noong ika-7 siglo, ang pinagmulan nito ay tila mas matanda pa. Ang terminong Griyego na stephanos, sa katunayan, ay katumbas ng Latin na corona. Ayon sa historyador na si Rev. G. Pensabene, si Santo Stefano, sa isang estratehikong posisyong militar, ay ang "korona," na nangangahulugang "ang depensibong sinturon ng mga puwersang Romano sa itaas ng agos," kaya't iniuugnay ang isang tungkuling militar sa bayan noon pang panahon ng mga Romano. Kalaunan, sa pagdating ng mga [[Mga Griyego|Griyegong]] Bisantino, ang leksikon na Latin ay nagsimulang isalin sa Griyego, stephanos. Gayunpaman, ang pinagmulan ng bayan ay tila nasusubaybayan, nang walang pagmamalabis, sa panahon ng Byzantine, kasunod ng pag-alis ng mga lumikas mula sa mga baybayin ng Calabria at [[Sicilia]] na nagtago sa mga bundok ng [[Aspromonte]] upang makatakas sa pag-uusig ng mga pirata. Ang pagtatayo ng monasteryong Basilio ng San Giovanni sa Castaneto, na isang sentro para sa pagpapalaganap ng ispiritwalidad ng Italo-Griyego sa buong kanlurang rehiyon ng Aspromonte mula 1100 pataas, ay tiyak na nagbigay ng malaking tulong sa pag-unlad ng bayan. == Mga demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:3000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:2481 bar:1871 from: 0 till:2365 bar:1881 from: 0 till:2471 bar:1901 from: 0 till:2580 bar:1911 from: 0 till:2444 bar:1921 from: 0 till:2581 bar:1931 from: 0 till:2552 bar:1936 from: 0 till:2555 bar:1951 from: 0 till:2586 bar:1961 from: 0 till:2397 bar:1971 from: 0 till:2020 bar:1981 from: 0 till:1878 bar:1991 from: 0 till:1472 bar:2001 from: 0 till:1470 PlotData= bar:1861 at:2481 fontsize:XS text: 2481 shift:(-8,5) bar:1871 at:2365 fontsize:XS text: 2365 shift:(-8,5) bar:1881 at:2471 fontsize:XS text: 2471 shift:(-8,5) bar:1901 at:2580 fontsize:XS text: 2580 shift:(-8,5) bar:1911 at:2444 fontsize:XS text: 2444 shift:(-8,5) bar:1921 at:2581 fontsize:XS text: 2581 shift:(-8,5) bar:1931 at:2552 fontsize:XS text: 2552 shift:(-8,5) bar:1936 at:2555 fontsize:XS text: 2555 shift:(-8,5) bar:1951 at:2586 fontsize:XS text: 2586 shift:(-8,5) bar:1961 at:2397 fontsize:XS text: 2397 shift:(-8,5) bar:1971 at:2020 fontsize:XS text: 2020 shift:(-8,5) bar:1981 at:1878 fontsize:XS text: 1878 shift:(-8,5) bar:1991 at:1472 fontsize:XS text: 1472 shift:(-8,5) bar:2001 at:1470 fontsize:XS text: 1470 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Tingnan din == * [[Giuseppe Musolino]] == Mga tala at sanggunian == {{Reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 8myt5rr3ugl7vdn5u7x2j16hvje0pnu 0 312467 2226079 2029145 2026-09-18T05:28:41Z Ryomaandres 8044 2226079 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Scilla|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{url|scilla.asmenet.it}}|area_code=0965|postal_code=89058|day=Agosto 16|saint=[[San Roque]]|elevation_m=91|elevation_footnotes=|population_demonym=Scillesi|population_footnotes=|area_total_km2=44.13|area_footnotes=|mayor=Commissars|mayor_party=|frazioni=Favazzina, Melia, Solano Superiore|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Scilla|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|15|N|15|43|E|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Scilla-Stemma.png|image_caption=Ang kastilyo ng Scilla.|image_alt=|imagesize=280px|image_skyline=Scilla castello Ruffo notte2.jpg|native_name={{native name|scn|U Scigghiu}}, {{Lang-el|Skýlla}}|footnotes=}} Ang '''Scilla''' ({{Lang-scn|U Scigghiu|label=[[Central-Southern Calabrian|Calabrian]]}}; {{Lang-el|Σκύλλα|Skýlla}}) ay isang bayan at [[komuna]] sa [[Calabria]], Italya, administratibong bahagi ng [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]]. Ito ang tradisyonal na pook ng halinaw ng dagat na si [[Scylla]] ng [[mitolohiyang Griyego]]. Ito ay isang kilalang resort para sa mga turista na matatagpuan sa isang promontoryo sa hilagang pasukan patungo sa [[Kipot ng Messina]]. == Kasaysayan == Ang mga pinagmulan ay sinauna, kaugnay ng mitolohiya, kasaysayan, alamat, at mga patulang imahen na pinasigla sa loob ng libu-libong taon ng nakapagpapasiglang kapangyarihan ng natural na kapaligiran. === Panahong Romano === Ang kahalagahan ng Latin na Scylla ay nagsimulang humina matapos ang pananakop ng mga Romano sa mga lupain ng Sicilian nang, pagkatapos ng Regio at [[Siracusa]], ang Mesina ang gumanap ng papel bilang bagong kuta para sa kontrol ng Kipot. Gayunpaman, ang Scilla, na matatagpuan sa hilagang pasukan ng kanal, ay patuloy na naging isang mahalagang daungan sa kahabaan ng kontinental na baybaying Tireno, kaya naman noong 73 BK, noong panahon ng digmaang isinagawa ng mga Romano laban sa mga alipin, ang bayan ay tila pinili ni [[Espartaco]], pinuno ng mga rebelde, bilang isang lugar na pagkakampo habang naghihintay na tumawid sa Kipot. == Mga kambal bayan == Ang Scilla ay kambal sa sumusunod: * [[Ħamrun]], Malta == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|scilla.asmenet.it}} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} qdcodhle9dfqbklse8od8a93hktl7t7 2226080 2226079 2026-09-18T05:30:05Z Ryomaandres 8044 2226080 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Scilla|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{url|scilla.asmenet.it}}|area_code=0965|postal_code=89058|day=Agosto 16|saint=[[San Roque]]|elevation_m=91|elevation_footnotes=|population_demonym=Scillesi|population_footnotes=|area_total_km2=44.13|area_footnotes=|mayor=Commissars|mayor_party=|frazioni=Favazzina, Melia, Solano Superiore|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Scilla|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|15|N|15|43|E|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Scilla-Stemma.png|image_caption=Ang kastilyo ng Scilla.|image_alt=|imagesize=280px|image_skyline=Scilla castello Ruffo notte2.jpg|native_name={{native name|scn|U Scigghiu}}, {{Lang-el|Skýlla}}|footnotes=}} Ang '''Scilla''' ({{Lang-scn|U Scigghiu|label=[[Central-Southern Calabrian|Calabrian]]}}; {{Lang-el|Σκύλλα|Skýlla}}) ay isang bayan at [[komuna]] sa [[Calabria]], Italya, administratibong bahagi ng [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]]. Ito ang tradisyonal na pook ng halinaw ng dagat na si [[Scylla]] ng [[mitolohiyang Griyego]]. Ito ay isang kilalang resort para sa mga turista na matatagpuan sa isang promontoryo sa hilagang pasukan patungo sa [[Kipot ng Messina]]. == Kasaysayan == Ang mga pinagmulan ay sinauna, kaugnay ng mitolohiya, kasaysayan, alamat, at mga patulang imahen na pinasigla sa loob ng libu-libong taon ng nakapagpapasiglang kapangyarihan ng natural na kapaligiran. === Mito at pilolohiya === Ayon sa mitolohiyang Griyego, si Scylla ay isang nimpa ng dagat na, dahil sa inggit, ay binago ni Circe bilang isang halimaw habang naliligo sa isang look malapit sa Zancle (ngayon ay [[Mesina]]). Sa halip na mga binti, nakatanggap siya ng anim na ulo ng aso na tumatahol at mahahabang buntot ng ahas. Ang kuwento ay isinalaysay sa [[Odisea]] at sa [[Metamorphoses]] ni [[Ovidio]]. === Panahong Romano === Ang kahalagahan ng Latin na Scylla ay nagsimulang humina matapos ang pananakop ng mga Romano sa mga lupain ng Sicilian nang, pagkatapos ng Regio at [[Siracusa]], ang Mesina ang gumanap ng papel bilang bagong kuta para sa kontrol ng Kipot. Gayunpaman, ang Scilla, na matatagpuan sa hilagang pasukan ng kanal, ay patuloy na naging isang mahalagang daungan sa kahabaan ng kontinental na baybaying Tireno, kaya naman noong 73 BK, noong panahon ng digmaang isinagawa ng mga Romano laban sa mga alipin, ang bayan ay tila pinili ni [[Espartaco]], pinuno ng mga rebelde, bilang isang lugar na pagkakampo habang naghihintay na tumawid sa Kipot. == Mga kambal bayan == Ang Scilla ay kambal sa sumusunod: * [[Ħamrun]], Malta == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|scilla.asmenet.it}} {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 29eak727xj7mx6qmdkw8boeq7qhsfza 0 312468 2226078 2029214 2026-09-18T05:26:59Z Ryomaandres 8044 2226078 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Scido|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Reggio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.scido.rc.it}}|area_code=0966|postal_code=89010|day=|saint=|elevation_m=435|elevation_footnotes=|population_demonym=Scidesi|population_footnotes=|area_total_km2=17.7|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|frazioni=Santa Giorgia|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Scido|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|15|N|15|56|E|type:city(1,029)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=|native_name={{native name|el|Σκιντούς}}|footnotes=}} Ang '''Scido''' ({{Lang-el|Σκιντούς|Skintoús}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 1,029 at sakop na {{Convert|17.7|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Scido ay naglalaman ng ''[[frazione]]'' (pagkakahati) ng Santa Giorgia. Ang Scido ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipyo: [[Cosoleto]], [[Delianuova]], [[San Luca]], at [[Santa Cristina d'Aspromonte]]. == Heograpiyang pisikal == Matatagpuan sa puso ng Kabundukan ng Aspromonte, napapaligiran ito ng mga ilog Cresarini at Pietragrande, sa taas na 456 metro at sumasaklaw sa isang lugar na 17.53 km². Nakatayo sa isang patag na tatsulok, ang tuktok nito ay nakaharap sa hilaga, napapalibutan ito ng mga burol at siksik at malalawak na kakahuyan ng mga punong olibo na ilang siglo na ang tanda. == Pinagmulan ng pangalan == Hindi masyadong malinaw ang pinagmulan ng pangalang Scido ngunit maaaring nagmula ito sa sinaunang personal na pangalang Ascidius. == Kasaysayan == Ang pinagmulan ng nayon ay napakatanda na at may ilang iskolar na nagsasabing ang mga ito ay mula pa sa panahon ng pananakop ng mga Romano. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:3000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:914 bar:1871 from: 0 till:1163 bar:1881 from: 0 till:1289 bar:1901 from: 0 till:1620 bar:1911 from: 0 till:1894 bar:1921 from: 0 till:2007 bar:1931 from: 0 till:2156 bar:1936 from: 0 till:2225 bar:1951 from: 0 till:2257 bar:1961 from: 0 till:1835 bar:1971 from: 0 till:1455 bar:1981 from: 0 till:1291 bar:1991 from: 0 till:1152 bar:2001 from: 0 till:1047 PlotData= bar:1861 at:914 fontsize:XS text: 914 shift:(-8,5) bar:1871 at:1163 fontsize:XS text: 1163 shift:(-8,5) bar:1881 at:1289 fontsize:XS text: 1289 shift:(-8,5) bar:1901 at:1620 fontsize:XS text: 1620 shift:(-8,5) bar:1911 at:1894 fontsize:XS text: 1894 shift:(-8,5) bar:1921 at:2007 fontsize:XS text: 2007 shift:(-8,5) bar:1931 at:2156 fontsize:XS text: 2156 shift:(-8,5) bar:1936 at:2225 fontsize:XS text: 2225 shift:(-8,5) bar:1951 at:2257 fontsize:XS text: 2257 shift:(-8,5) bar:1961 at:1835 fontsize:XS text: 1835 shift:(-8,5) bar:1971 at:1455 fontsize:XS text: 1455 shift:(-8,5) bar:1981 at:1291 fontsize:XS text: 1291 shift:(-8,5) bar:1991 at:1152 fontsize:XS text: 1152 shift:(-8,5) bar:2001 at:1047 fontsize:XS text: 1047 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} pq1di4sigbovne3yqjqfb6j6z37veke 0 312475 2226083 2190378 2026-09-18T05:36:53Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375309018|Seminara]]" 2226083 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Seminara|official_name=Comune di Seminara|native_name=|image_size=250px|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|20|N|15|52|E|type:city(3,300)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Calabria]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|frazioni=Barritteri, Sant'Anna di Seminara|mayor_party=|mayor=Antonio Bonamico|area_footnotes=|area_total_km2=33.6|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=290|saint=|day=|postal_code=89028|area_code=0966|website=|footnotes=}}Ang '''Seminara''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Calabria]], [[Katimugang Italya|Katimugang]][[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang Seminara ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bagnara Calabra]], [[Gioia Tauro]], [[Melicuccà]], [[Oppido Mamertina]], [[Palmi, Calabria|Palmi]], [[Rizziconi]], at [[San Procopio]] . Ang [[Labanan ng Seminara]] noong [[Unang Digmaang Italyano]] ay naganap malapit sa bayan noong 1495. Ang Seminara din ang lugar ng kapanganakan nina [[Barlaam ng Seminara]] at [[Leontius Pilatus]], na dalawa sa pinakamahalagang Bisantinong iskolar noong panahon ng [[Renasimiyento|Renasimyento]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Lalawigan ng Reggio Calabria}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Calabria]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] hjsxvcdvtsqnyanhbi57szv1gze0zd0 2226084 2226083 2026-09-18T05:38:00Z Ryomaandres 8044 2226084 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Seminara|official_name=Comune di Seminara|native_name=|image_size=250px|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|20|N|15|52|E|type:city(3,300)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Calabria]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|frazioni=Barritteri, Sant'Anna di Seminara|mayor_party=|mayor=Antonio Bonamico|area_footnotes=|area_total_km2=33.6|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=290|saint=|day=|postal_code=89028|area_code=0966|website=|footnotes=|image_skyline=Seminara città.jpg}}Ang '''Seminara''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Calabria]], [[Katimugang Italya|Katimugang]][[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|90|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|30|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang Seminara ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Bagnara Calabra]], [[Gioia Tauro]], [[Melicuccà]], [[Oppido Mamertina]], [[Palmi, Calabria|Palmi]], [[Rizziconi]], at [[San Procopio]] . Ang [[Labanan ng Seminara]] noong [[Unang Digmaang Italyano]] ay naganap malapit sa bayan noong 1495. Ang Seminara din ang lugar ng kapanganakan nina [[Barlaam ng Seminara]] at [[Leontius Pilatus]], na dalawa sa pinakamahalagang Bisantinong iskolar noong panahon ng [[Renasimiyento|Renasimyento]]. == Heograpiyang pisikal == Ang Seminara ay isang munisipalidad sa [[Kapatagan ng Gioia Tauro]] na matatagpuan sa taas na 290 m mula sa antas ng dagat, napapaligiran sa isang gilid ng [[Aspromonte]] at sa kabilang gilid ng [[Dagat Tireno]]. Mayroon itong modernong anyo dahil ito ay muling itinayo pagkatapos ng lindol noong 1908.<ref>{{Cita web|http://www.treccani.it/enciclopedia/seminara/|Seminara nell&#039;Enciclopedia Treccani}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Lalawigan ng Reggio Calabria}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod ng Calabria]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bciaof25nmb2v9wemlypbvsfgscb472 0 312476 2226081 2146009 2026-09-18T05:33:05Z Ryomaandres 8044 2226081 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Serrata|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website=|area_code=0966|postal_code=89020|day=|saint=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=Serratesi|population_footnotes=|area_total_km2=21.8|area_footnotes=|mayor=Salvatore Vinci|mayor_party=|frazioni=|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Serrata|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|32|N|16|5|E|type:city(922)_region:IT|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Parrocchia di San Pantaleone|image_alt=|imagesize=|image_skyline=San Pantaleone Martire, chiesa di Serrata. Calabria.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Serrata''' ay isang ''[[Komuna|comune]]'' (munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Regio Calabria|Lalawigan ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Italya]] ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga 60&nbsp;km sa hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 922 at sakop na {{Convert|21.8|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Serrata hangganan ang mga sumusunod na munisipyo: [[Candidoni]], [[Dinami]], [[Laureana di Borrello]], [[Mileto]], at [[San Pietro di Caridà]]. == Lipunan == === Relihiyon === Ang pinakalaganap na relihiyon ay ang [[Katolisismong Romano]]. Ang lungsod ay bahagi ng [[Diyosesis ng Oppido Mamertina-Palmi]] at ang [[Mga parokya ng Diyosesis ng Oppido Mamertina-Palmi|Bikariado ng Polista]]. Ang teritoryo ng munisipyo ay pagmamay-ari ng iisang parokya, ang parokya na inialay kay San Pantaleone.<ref>{{Cita web|url=http://www.oppido-palmi.chiesacattolica.it/pls/oppido/bd_dioc_annuario_css.singolo_ente?p_pagina=22851&id_dioc=19&cod_icsc=1170054&id_en=55&colore1=&colore2=&layout=0&rifi=&rifp=&vis=1|titolo=Parrocchia San Pantaleone - Serrata|accesso=14 luglio 2014|dataarchivio=15 luglio 2014|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20140715022323/http://www.oppido-palmi.chiesacattolica.it/pls/oppido/bd_dioc_annuario_css.singolo_ente?p_pagina=22851&id_dioc=19&cod_icsc=1170054&id_en=55&colore1=&colore2=&layout=0&rifi=&rifp=&vis=1|urlmorto=sì}}</ref> Sa loob din ng Katolikong saklaw, mayroong isang institusyong pangrelihiyon para sa kababaihan sa Serrata, na binubuo ng mga Anak na Babae ni Santa Veronica, mga misyonero ng Banal na Mukha.<ref>{{cita web|url=http://www.oppido-palmi.chiesacattolica.it/home_diocesi/diocesi/00022882_Istituti_Religiosi.html|titolo=Istituti religiosi femminili della diocesi <!--creato automaticamente, da ricontrollare manualmente -->|lingua=|data=|accesso=|dataarchivio=26 ottobre 2015|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20151026201633/http://www.oppido-palmi.chiesacattolica.it/home_diocesi/diocesi/00022882_Istituti_Religiosi.html|urlmorto=sì}}</ref> === Mga tradisyon === Ipinagmamalaki ng Serrata ang maraming tradisyon, lalo na ang mga pagdiriwang pangrelihiyon. Ang pinakamahalaga sa mga ito ay ang kapistahan ni San Panteleone, ang patron ng bayan. Kabilang sa mga pagdiriwang sibiko bilang parangal sa santo ay ang mga konsiyerto, mga paputok, at ang tradisyonal na Sayaw ng mga [[Higanteng pinoprosesyon|Higante]]. Bukod sa nabanggit na kaganapan, ang kumpletong listahan ng mga pista opisyal ng Katoliko na ipinagdiriwang sa buong taon sa munisipalidad ay ang mga sumusunod: * Kapistahan ni San Jose, Marso 19;<ref name="SER">{{Cita web|url=http://www.serrata.info/feste%20religiose.htm|titolo=Feste religiose di Serrata|accesso=14 luglio 2014|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20140715005810/http://www.serrata.info/feste%20religiose.htm|dataarchivio=15 luglio 2014|urlmorto=sì}}</ref> * Affruntata, Linggo ng [[Muling pagkabuhay|Pagkabuhay]]; * Kapistahan ni San Pantaleone, Hulyo 27; * Kapistahan ni San Rocco, Agosto 16. == Ebolusyon ng demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:2000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1012 bar:1871 from: 0 till:923 bar:1881 from: 0 till:923 bar:1901 from: 0 till:1199 bar:1911 from: 0 till:1279 bar:1921 from: 0 till:1424 bar:1931 from: 0 till:1671 bar:1936 from: 0 till:1690 bar:1951 from: 0 till:1759 bar:1961 from: 0 till:1702 bar:1971 from: 0 till:1369 bar:1981 from: 0 till:1087 bar:1991 from: 0 till:1183 bar:2001 from: 0 till:964 PlotData= bar:1861 at:1012 fontsize:XS text: 1012 shift:(-8,5) bar:1871 at:923 fontsize:XS text: 923 shift:(-8,5) bar:1881 at:923 fontsize:XS text: 923 shift:(-8,5) bar:1901 at:1199 fontsize:XS text: 1199 shift:(-8,5) bar:1911 at:1279 fontsize:XS text: 1279 shift:(-8,5) bar:1921 at:1424 fontsize:XS text: 1424 shift:(-8,5) bar:1931 at:1671 fontsize:XS text: 1671 shift:(-8,5) bar:1936 at:1690 fontsize:XS text: 1690 shift:(-8,5) bar:1951 at:1759 fontsize:XS text: 1759 shift:(-8,5) bar:1961 at:1702 fontsize:XS text: 1702 shift:(-8,5) bar:1971 at:1369 fontsize:XS text: 1369 shift:(-8,5) bar:1981 at:1087 fontsize:XS text: 1087 shift:(-8,5) bar:1991 at:1183 fontsize:XS text: 1183 shift:(-8,5) bar:2001 at:964 fontsize:XS text: 964 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga Sanggunian == <references /> 825beqz5fta96sut18im4v8pkpo62gz 0 312477 2226082 2087122 2026-09-18T05:34:52Z Ryomaandres 8044 2226082 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Siderno|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.siderno.rc.it}}|area_code=0964|postal_code=89048|day=Setyembre 8|saint=Maria SS. di Porto Salvo|elevation_m=4|elevation_footnotes=|population_demonym=Sidernesi|population_footnotes=|area_total_km2=31|area_footnotes=|mayor=Maria Stefania Caracciolo, Matilde Mulè (Ekstraordinaryong komisyon)|mayor_party=|frazioni=Tingnan ang [[Siderno#Mga frazione|talaan]]|region=[[Calabria]]|official_name=Città di Siderno|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|16|N|16|18|E|region:IT_type:city(17371)|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Siderno stemma.gif|image_caption=Monumento sa mga mandaragat ng Siderno.|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Siderno-monumento-al-marinaio.gif|native_name={{Lang-el|Sidérno}}|footnotes=}} Ang '''Siderno''' ({{Lang-scn|Sidernu|label=[[Central-Southern Calabrian|Calabrian]]}} o {{Lang|scn|Siderni}}; Greek: Σιδέρνο, romanized: Sidérno) ay isang bayan at [[komuna]] sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], [[Calabria]], [[Katimugang Italya]], mga 3 kilometro mula sa [[Locri]]. Ang lungsod ay binubuo ng lumang bayan, na matatagpuan sa isang burol, na tinatawag na Siderno Superiore (194 metro sa ibabaw ng antas ng dagat), at ang modernong bahagi, na tinatawag na Siderno Marina, na umunlad malapit sa [[Costa dei Gelsomini]]. Ang Siderno, na matatagpuan sa gitna ng lugar ng [[Locride]], ay ang pinakamalaki at pinakamataong bayan sa baybaying Honiko, sa pagitan ng Regio de Calabria at [[Catanzaro]]. == Kasaysayan == Isang labi ng eskultura ng mga Griyego (na naglalarawan ng isang ulo) ang natagpuan sa distrito ng Salvi. Ang isa pa, hindi gaanong kilala at mas pangkalahatan, ay isang pinutol na makinis na haligi ng granito na maiuugnay sa panahon ng Imperyong Romano, na natuklasan sa pagitan ng huling bahagi ng ika-18 at unang bahagi ng ika-19 na siglo (pagkatapos ng 1809 dahil inilagay ito malapit sa simbahan ng Portosalvo, na itinayo noong taong iyon). Malamang na nagmula ito sa mga guho ng isang villa ng mga Romano, na kilala bilang Schiriminghi, na matatagpuan sa ngayon ay distrito ng Randazzo. Ang iba pang mga libingan at artepakto mula sa sinaunang panahon ay natagpuan malapit sa Ilog Novito, hindi kalayuan sa tinatawag na Timpa Tenda. == Mga kambal na lungsod == * {{Flagicon|CAN}} [[Thunder Bay]], [[Canada]] == Mga ''frazione'' == Donisi ({{Lang-el|Διονυσση}}), Vennerello, Mirto ({{Lang-el|Μυρτώς}}), Campo, Lucis, Zammariti, Pellegrina, Arona, San Filippo, Leone, Grappidaro, Gonia ({{Lang-el|Γωνιά}}), Pergola, Lamia. ==Mga sanggunian== {{reflist}} * {{In lang|it}} Gratteri, Nicola & Antonio Nicaso (2006). ''[https://books.google.com/books?id=TTUWeZBiBrUC Fratelli di Sangue]'', Cosenza: Luigi Pellegrini Editore {{ISBN|88-8101-373-8}} == Mga panlabas na link == * [[:it:Siderno|Artikulo ng Italyano na Wikipedia sa Siderno]] {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 0mfnozsty9gk7yfqovly2kiuesytt73 0 312478 2226085 2029200 2026-09-18T05:53:24Z Ryomaandres 8044 2226085 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Sinopoli|elevation_m=|area_total_km2=25.8|population_footnotes=|population_total=2303|population_as_of=Disyembre 2004|pop_density_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|twin1=|mayor=|twin1_country=|istat=|saint=|day=|postal_code=89020|area_code=0966|website=|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Comune di Sinopoli|image_map=|native_name={{native name|el|Σινόπολις, Ξενόπολις}}|image_skyline=Photo Secular olive trees 1965 - Touring Club Italiano 1.2357.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|map_alt=|frazioni=Sinopoli Inferiore, Sinopoli Vecchio|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|15|N|15|56|E|type:city(2,303)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Calabria]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|footnotes=}}Ang '''Sinopoli''' (bigkas sa Italyano: [siˈnɔːpoli] ; {{Lang-el|Σινόπολις, Ξενόπολις}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa rehiyon ng [[Italya]] ng [[Calabria]], na matatagpuan mga 90&nbsp;km timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga 30&nbsp;km sa hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 2,303 at sakop na 25.8&nbsp;km².<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang munisipalidad ng Sinopoli ay naglalaman ng mga ''[[frazione]]'' (mga pagkakahati, pangunahin na mga nayon at pamayanan) ng Sinopoli inferiore at Sinopoli vectorchio. Ang Sinopoli ay hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cosoleto]], [[Oppido Mamertina]], [[Roccaforte del Greco]], [[Roghudi]], [[San Procopio]], [[Sant'Eufemia d'Aspromonte]], at [[Scilla, Calabria|Scilla]]. == Heograpiyang pisikal == Ito ay isang bayan na matatagpuan sa hilagang-silangan ng Regio de Calabria, sa kaliwang bahagi ng lambak na nabuo ng batis ng Vasi. Ang bayan ay mahalagang nahahati sa tatlong distrito: Sinopoli Superiore, na siyang luklukan ng munisipyo, sa taas na 500 metro mula sa antas ng dagat; Sinopoli Inferiore sa taas na 426 metro mula sa antas ng dagat; at Sinopoli Vecchio sa taas na 336 metro mula sa antas ng dagat. Ang munisipalidad ay bahagi ng [[Liwasang Pambansa ng Aspromonte]]. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:5000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:3192 bar:1871 from: 0 till:3380 bar:1881 from: 0 till:3411 bar:1901 from: 0 till:3554 bar:1911 from: 0 till:3802 bar:1921 from: 0 till:4009 bar:1931 from: 0 till:4059 bar:1936 from: 0 till:4029 bar:1951 from: 0 till:4404 bar:1961 from: 0 till:3123 bar:1971 from: 0 till:2606 bar:1981 from: 0 till:2468 bar:1991 from: 0 till:2535 bar:2001 from: 0 till:2329 PlotData= bar:1861 at:3192 fontsize:XS text: 3192 shift:(-8,5) bar:1871 at:3380 fontsize:XS text: 3380 shift:(-8,5) bar:1881 at:3411 fontsize:XS text: 3411 shift:(-8,5) bar:1901 at:3554 fontsize:XS text: 3554 shift:(-8,5) bar:1911 at:3802 fontsize:XS text: 3802 shift:(-8,5) bar:1921 at:4009 fontsize:XS text: 4009 shift:(-8,5) bar:1931 at:4059 fontsize:XS text: 4059 shift:(-8,5) bar:1936 at:4029 fontsize:XS text: 4029 shift:(-8,5) bar:1951 at:4404 fontsize:XS text: 4404 shift:(-8,5) bar:1961 at:3123 fontsize:XS text: 3123 shift:(-8,5) bar:1971 at:2606 fontsize:XS text: 2606 shift:(-8,5) bar:1981 at:2468 fontsize:XS text: 2468 shift:(-8,5) bar:1991 at:2535 fontsize:XS text: 2535 shift:(-8,5) bar:2001 at:2329 fontsize:XS text: 2329 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Tingnan din == * [[Giuseppe Sinopoli]], isang Italyanong konduktor at kompositor == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 31va0u2b8xibemw30xvazzmndknidxw 0 312480 2226086 2029430 2026-09-18T05:55:27Z Ryomaandres 8044 2226086 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Staiti|frazioni=|website=|area_code=0964|postal_code=89030|day=Hulyo 26|saint=Santa Anna|istat=|elevation_m=|elevation_footnotes=|population_demonym=Staitani|population_footnotes=|area_total_km2=15.9|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|official_name=Comune di Staiti|shield_alt=|native_name={{native name|el|Στάτη}}|image_skyline=Staiti (Reggio Calabria) - Italy - 24 April 2016.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|image_map=|region=[[Calabria]]|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|0|N|16|2|E|type:city(335)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Staiti''' ({{Lang-el|Στάτη}}) ay isang ''[[komuna]]'' (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|110|km|mi}} timog-kanluran ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|35|km|mi}} timog-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 335 at sakop na {{Convert|15.9|km2|mi2}} .<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang hangganan ng Staiti ay sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Africo]], [[Bova, Calabria|Bova]], [[Brancaleone, Calabria|Brancaleone]], [[Bruzzano Zeffirio]], at [[Palizzi]]. == Kasaysayan == Pinaniniwalaang itinatag ito noong bandang 1500 bilang isang bantay-bayan sa loob ng kaharian ng [[Brancaleone, Calabria|Brancaleone]], na noon ay pinamumunuan ni Geronimo Ruffo. Nakuha nito ang kasalukuyang pangalan nang bilhin ito ng pamilyang Staiti (isang pangalan na laganap pa rin ngayon, lalo na sa lugar ng Mesina), na siyang nagpatibay dito at pagkatapos ay ibinenta ito sa mga prinsipe ng [[Carafa]] ng [[Roccella Ionica]], na ipinagpapalagaw na humawak dito hanggang 1806 (ang panahon ng pagbuwag ng [[piyudalismo]]). Ang bayan, gaya ng nakagawian sa mga nayon sa tuktok ng burol, ay sumusunod sa mabatong lupain at perpektong nakahiga sa batong ito, na nagpapahiwatig ng parehong kawalang-katiyakan at seguridad. == Kultura == Ang "Museo ng mga Santong Italo-Griyego" ay naglalaman ng 22 mahahalagang ikon ng mga santo na nanirahan sa teritoryo ng sinaunang Magna Graecia. Kahanga-hanga ang pagkakagawa ng 18 bas-relief na gawa sa matigas na terracotta ng mga iskultor na sina Francesco at Fortunato Violi, na naglalarawan sa kasaysayan ng labingwalong medyebal na basilica ng Calabria. Ang mga eskultura, na may sukat na 170x150 cm at 300x300 cm, ay nakabalangkas sa mga kuwadro na terracotta. Pinalamutian ng obra ang labas ng lahat ng mga pader ng lungsod, nang hindi isinasakripisyo ang pagkakakilanlan nito. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:2000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:1503 bar:1871 from: 0 till:1468 bar:1881 from: 0 till:1550 bar:1901 from: 0 till:1598 bar:1911 from: 0 till:1680 bar:1921 from: 0 till:1456 bar:1931 from: 0 till:1450 bar:1936 from: 0 till:1614 bar:1951 from: 0 till:1434 bar:1961 from: 0 till:1199 bar:1971 from: 0 till:894 bar:1981 from: 0 till:742 bar:1991 from: 0 till:516 bar:2001 from: 0 till:395 PlotData= bar:1861 at:1503 fontsize:XS text: 1503 shift:(-8,5) bar:1871 at:1468 fontsize:XS text: 1468 shift:(-8,5) bar:1881 at:1550 fontsize:XS text: 1550 shift:(-8,5) bar:1901 at:1598 fontsize:XS text: 1598 shift:(-8,5) bar:1911 at:1680 fontsize:XS text: 1680 shift:(-8,5) bar:1921 at:1456 fontsize:XS text: 1456 shift:(-8,5) bar:1931 at:1450 fontsize:XS text: 1450 shift:(-8,5) bar:1936 at:1614 fontsize:XS text: 1614 shift:(-8,5) bar:1951 at:1434 fontsize:XS text: 1434 shift:(-8,5) bar:1961 at:1199 fontsize:XS text: 1199 shift:(-8,5) bar:1971 at:894 fontsize:XS text: 894 shift:(-8,5) bar:1981 at:742 fontsize:XS text: 742 shift:(-8,5) bar:1991 at:516 fontsize:XS text: 516 shift:(-8,5) bar:2001 at:395 fontsize:XS text: 395 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Data from ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} tq12rvp13jzweds71m4u50hv6bmimux 0 312481 2226087 2083432 2026-09-18T05:56:49Z Ryomaandres 8044 2226087 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Stignano|frazioni=Stignano mare, Favaco, Sala, Colture, Scinà|website=|area_code=0964|postal_code=89040|day=|saint=|istat=|elevation_m=343|elevation_footnotes=|population_demonym=Stignanesi|population_footnotes=|area_total_km2=17.3|area_footnotes=|mayor=Giuseppe Trono|mayor_party=|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|official_name=Comune di Stignano|shield_alt=|native_name={{Lang-el|Stenano|script=Latn}}|image_skyline=Villa Caristo 2.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Villa Caristo sa Stignano.|image_shield=Stignano-Stemma.png|image_map=|region=[[Calabria]]|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|38|25|N|16|28|E|type:city(1,367)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Stignano''' ay isang ''[[Komuna|comune]]'' (munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]] sa [[Italya]]nong rehiyon ng [[Calabria]], na matatagpuan mga {{Convert|50|km|mi}} timog ng [[Catanzaro]] at mga {{Convert|80|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Regio de Calabria]]. Ang hangganan ng Stignano ay sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Camini]], [[Caulonia]], [[Pazzano]], [[Placanica]], [[Riace]], at [[Stilo]]. == Pinagmulan ng pangalan == Hindi pa rin tiyak ang etimolohiya ng Stignano. May dalawang posibilidad: isang [[Wikang Griyego|Griyegong]] hango sa stenòs, na nangangahulugang makitid o limitadong lugar, o mula sa [[Wikang Latin|Latin]] na pangalang hentil na Stenianum, isang ari-arian/villa ni Stenus/Stenius. Sa isang Griyegong diploma ni Giovanni Terista na may petsang 1121, binanggit ito bilang Στιννιᾶνον. == Kasaysayan == Noong 1121, ang Stignano ay itinalaga bilang isang [[chorion]], isang nayong [[Bisantino]],<ref name="Hyeraci2015">''L’eredità bizantina in territorio di Stilo (RC). Riflessioni e problemi alla luce dei nuovi dati topografici'', Giuseppe Hyeraci, VII Congresso nazionale di Archeologia medievale, volume II, a cura di paul Arthur e Marco Leo Imperiale, 2015, Società degli archeologi medievisti italiani.</ref> ngunit ang mga pag-aari ng pamilyang Mantes sa lugar na ito ay napatunayan na noong ikalawang kalahati ng ika-10 siglo.<ref name="Hyeraci2015" /> Sa loob ng mahabang panahon, ito ay isang nayon ng pag-aari ng estado ng Stilo na may pangalang Steniani. ==Mga sanggunian== {{reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 8t81wn9xnsx0c3shg8n2sgi1kjpqig6 0 312482 2226089 2087102 2026-09-18T05:59:48Z Ryomaandres 8044 2226089 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Stilo|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria|Regio de Calabria]] (RC)|website={{official website|http://www.comune.stilo.rc.it/}}|area_code=0964|postal_code=89049|day=Abril 23|saint=[[San Jorge]]|elevation_m=386|elevation_footnotes=|population_demonym=Stilesi|population_footnotes=|area_total_km2=78.49|area_footnotes=|mayor=Giancarlo Miriello (simula 31 Mayo 2006)|mayor_party=|frazioni=Caldarella, Bordingiano, Gatticello, [[Ferdinandea (Calabria)|Ferdinandea]], Mila|region=[[Calabria]]|official_name=Comune di Stilo|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|38|29|N|16|28|E|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Stilo-Stemma.png|image_caption=|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Stilo vecchio 2.jpg|native_name={{lang-el|Στύλος|translit=Stylos}}|footnotes=}} Ang '''Stilo''' ([[Mga wika ng Calabria|Calabres]]: {{Lang|scn|Stilu}}; {{Lang-el|Στύλος}}) ay isang bayan at [[komuna]] sa [[Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria]], sa rehiyon ng [[Calabria]] sa [[Katimugang Italya]]. Ito ay {{Convert|151|km|mi}} mula sa [[Regio de Calabria]]. Ang bayan ay nakatala sa ''[[Ako Borghi più belli d'Italia|I Borghi più belli d'Italia.]]'' == Heograpiyang pisikal == Mula sa perspektibong idrograpiko, ang Ilog [[Stilaro]] ay dumadaloy sa buong teritoryo ng Stilo; ang mga prinsa ng Giulia at Azzarera, na ngayon ay hindi na ginagamit, ay itinayo sa kakahuyan at bulubunduking lugar ng munisipalidad. Ang mga sanga ng Folea, Mila, at Ruggero ay dumadaloy din sa lugar na ito; ang sapa ng Troia at ang Fosso Brunìa, na nagmumula sa [[Pazzano]], ay sumasama sa kapatagan. Ang Stilaro ay sa wakas ay dumadaloy patungo sa [[Dagat Honiko|Dagat]] [[Dagat Honiko|Honiko]] sa distrito ng Caldarella. == Kasaysayan == Ito ay orihinal na isang pinatibay na lungsod, isang [[Magna Graecia]] [[oppidum]] na tinatawag na Consilinum, o sa Griyegong Kosilinon (mula sa kosi, "nayon," at silinon, "ng buwan"). Sa huling bahagi ng Imperyong Romano, ang Stilo ay itinuring na Italiot Kaulonia at kalaunan ay binago ang pangalan nito sa Stilida. Ang pangalang Stilida ay nagmula sa ilog Stilaro, sa hugis ng pahabang taluktok, at sa haligi ng Templo ni Jupiter Omorius. Itinatala ito ng Itinerarium Antonini bilang isang estasyon ng paglalakbay na 400 [[estadyo]] (mga yunit ng distansya ng Griyego) mula sa [[Locri]]. == Ang mamamayan mula sa Stilo == * [[Tommaso Campanella]] (Pilosopo) * [[Francesco Cozza]] (Pintor) == Galeriya == <gallery> Talaksan:Stilo dall'alto da caricare (agosto 2016).jpg|Stilo mula sa tuktok kasama ang simbahan ng San Giovanni Theresti (Agosto 2016) Talaksan:Stilo vecchio 2 dall'alto 2016.png|Lumang Stilo mula sa tuktok (Agosto 2016) Talaksan:Stilo vecchio 2 dall'alto con Castello 2016.png|Lumang Stilo kasama ang Normandong Kastilyo (Agosto 2016) Talaksan:Casa di Tommaso Campanella a Stilo.JPG|Ang tahanan ni [[Tommaso Campanella]] sa Stilo </gallery> == Tingnan din == * [[Vallata dello Stilaro Allaro]] * [[Ecomuseo delle ferriere e fonderie di Calabria]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}}{{Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria}} 4dzrmh9i8sykyermq1jari7eewaz112 0 315639 2226044 2225801 2026-09-18T01:49:26Z ~2026-44306-43 165198 Ayusin. 2226044 wikitext text/x-wiki Ito ang '''listahan ng mga kasalukuyang programa ng [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]''', isang Pilipinong himpilang panterestriyal. Ang kalambatan ay nakahimpil sa [[TV5 Media Center]], Reliance, [[Mandaluyong|Lungsod Mandaluyong]], na may alternatibong estudyo at transmitter na matatagpuan sa [[Novaliches]], [[Quezon City|Lungsod Quezon]]. Kabilang sa mga programa ng himpilan ay ang programang pambalitaan at impormasyon mula sa [[News5]], programang pampalakasan mula [[One Sports]], mga programa mula sa [[ABS-CBN|ABS-CBN Entertainment]], [[Brightlight Productions]], [[Cignal TV|Cignal Entertainment]], [[Regal Entertainment]], [[VIVA Entertainment]] at Cornerstone Studios, [[Anime|seryeng anime]], [[cartoons]], mga pelikula, ispesyal na programa, at programang panrelhiyon. Para sa mga programang dating inere ng himpilan, tingnan ang [[Talaan ng mga dating palabas ng TV5 (Pilipinas)]]. == Kasalukuyang Original na programa == ''Tanda:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong === Balita === * ''[[Aksyon]]'' {{small|(2010)}} * ''[[Aksyon#Hourly news updates|Aksyon Breaking News]]'' {{small|(2010)}} * ''[[Aksyon#Aksyon Express|Aksyon Express]]'' {{small|(2024)}} * ''[[Aksyon|Aksyon News Alert]]'' {{small|(2010)}} * ''[[Aksyon#Aksyon sa Umaga|Aksyon sa Umaga]]'' {{small|(2014)}} * ''[[Aksyon#Aksyon Tonite|Aksyon Tonite]]'' {{small|(2014)}} * ''[[Aksyon#Weekend editions|Aksyon Weekend]]'' {{small|(2010)}} * ''[[Balitang 60]]'' {{small|(2013)}} * ''[[Frontline Pilipinas]]'' {{small|(2020)}} * ''[[Pilipinas News]]'' {{small|(2012)}} * ''Sapul sa Singko'' {{small|(2010)}} * ''[[Failon Ngayon|Ted Failon at DJ Chacha sa Radyo5]]'' {{small|(2020; simulcast sa [[One PH]] and [[DWLA|105.9 True FM]])}} * ''Una sa Lahat'' {{small|(2025)}} === Current affairs === * ''Alagang Kapatid'' {{small|(2010)}} * ''Anggulo'' {{small|(2013)}} * ''Bitag'' {{small|(2002)}} * ''Budol Alert'' {{small|(2024)}} * ''Gus Abelgas Forensics'' {{small|(2023)}} * ''Insider'' {{small|(2012)}} * ''Journo'' {{small|(2010)}} * ''Kapatid Mo, Idol Raffy Tulfo'' {{small|(2024)}} * ''Reaksyon'' {{small|(2012)}} * ''Rescue 5'' {{small|(2013)}} * ''T3: Kapatid, Sagot Kita!'' {{small|(2011)}} * ''Tutok Tulfo'' {{small|(2010)}} * ''USI: Under Special Investigation'' {{small|(2010)}} * ''Wanted'' {{small|(2011)}} === Drama === ; Weekends * ''#ParangNormal Activity'' {{small|(muling pagpapalabas; 2021)}} === Pang-aliw === * ''[[Eat Bulaga!]]'' {{small|(2024)}} === Reyalidad === * ''[[Sing Galing (2021 TV program)|Sing Galing!]]'' {{small|(2021)}} ** ''Sing Galing! Sing-lebrity Edition'' {{small|(2021)}} === Komedya === * ''Happy Naman D'yan!'' {{small|(2022)}} ** ''[[Lokomoko]]'' {{small|(re-run; 2022)}} ** ''[[Lokomoko High]]'' {{small|(re-run; 2022)}} ** ''[[Tropa Mo Ko Unli]]'' {{small|(re-run; 2022)}} ** ''[[Wow Mali|Wow Mali Doble Tama!]]'' {{small|(2023)}} === Pamumuhay === * ''From Helen's Kitchen'' {{small|(2020)}} === Ugnayang pampubliko === * ''[[Rated Korina]]'' {{small|(2020; pinapalabas rin sa [[One PH]], [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]], [[Kapamilya Channel]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}} == Iba pang mga programa == ''Tandaan:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng taon ng pasinaya sa mga panaklong. === Drama === * ''[[Sigabo]]'' {{small|(2026)}} * ''[[Someone, Someday]]'' {{small|(2026)}} === Anime === * ''[[Cooking Master Boy]]'' {{small|(2026)}} === Cartoons === * ''[[44 Cats]]'' {{small|(2020)}} * ''[[Moonbug Cartoons]]'' {{small|(2024)}} * ''[[PJ Masks]]'' {{small|(2024)}} * ''[[SpongeBob SquarePants]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2024)}} * ''[[Jurrasic World Camp Creataceous]]'' {{small|(2024)}} * ''[[Regal Academy]]'' {{small|(2020)}} * ''[[Fast and Furious: Spy Racers]]'' {{small|(2024)}} * ''[[Winx Club]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2020)}} === Espesyal na programa at pampelikula === * ''Cine Cinco sa Umaga'' {{small|(2024)}} * ''Cine Cinco Hollywood Edition'' {{small|(2022)}} * ''Cine Cinco: Hit na Hit'' {{small|(2024)}} * ''Cine Cinco: Astig Sunday'' {{small|(2024)}} * ''Cine Cinco: Weekend Saya'' {{small|(2024)}} * ''[[Regal Entertainment|Regal Movies]]'' {{small|(2023)}} * ''Sari-Sari Presents: Viva Cinema'' {{small|(2021)}} === Panrelihiyon === * ''Kape't Pandasal'' {{efn|Promoted by TV5 as ''Kape't Pandasal (JesCom) ''|name=sunday}} {{small|(mula sa produksyon ng JesCom Foundation, [[ABS-CBN]] 2004-2020, TV5 2022; pinapalabas din sa [[SolarFlix]], [[TV Maria]] at [[Bilyonaryo News Channel]])}} * ''Healing Mass sa Veritas''{{efn|Promoted by TV5 as ''Sunday Mass''|name=sunday}} {{small|(2020; napapakinggan din sa [[DZRV-AM|Veritas 846]], at napapanod sa [[One PH]] at [[DWLA|105.9 True FM]])}} * ''[[In Touch Ministries|In Touch with Dr. Charles Stanley]]'' {{small|(2020)}} * ''Oras ng Himala'' {{small|(2022; pinapalabas din sa [[People's Television Network|PTV]], [[DZRJ-DTV|RJ DigiTV]], [[SolarFlix]], [[Solar Sports]], [[DZRJ-AM|Radyo Bandido TV]] at [[One PH]])}} * ''Oras ng Katotohanan'' {{small|(2025)}} === Mga serye mula sa Timog Korea === ; Drama * ''[[Reply 1988]]'' {{small|(2021; muling pagpapalabas)}} * ''[[Remember (TV series)|Remember: War of the Son]]'' {{small|(2022)}} === Sports === * ''[[National Basketball Association|NBA]]'' ([[2021–22 NBA season|2021–22 season]]) {{small|(2021; napapanood rin sa [[One Sports (TV channel)|One Sports]])}} == Programang panrehiyon == === Balita === * ''Aksyon North Central Luzon'' {{small|(TV5 North Central Luzon)}} * ''Aksyon Ilokano'' {{small|(TV5 Ilocos Norte)}} * ''Aksyon Bikol'' {{small|(TV5 Bicol)}} * ''Aksyon Western Visayas'' {{small|(TV5 Iloilo/Bacolod)}} * ''Aksyon Central Visayas'' {{small|(TV5 Cebu)}} * ''Aksyon Eastern Visayas'' {{small|(TV5 Leyte)}} * ''Aksyon Chavacano'' {{small|(TV5 Zamboanga)}} * ''Aksyon Northern Mindanao'' {{small|(TV5 Cagayan de Oro/TV5 Butuan)}} * ''Aksyon Southern Mindanao'' {{small|(TV5 Davao/TV5 General Santos)}} * ''Dateline TeleRadyo'' {{small|(GBPI-TV5 Zamboanga)}} * ''Dateline Zamboanga'' {{small|(GBPI-TV5 Zamboanga)}} == Paparating na Programa == ''Tandaan'': Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod, na sinusundan ng petsa ng ''premiere'' sa mga panaklong. === Orihinal na programa === ; Mga serye * ''For Your Eyes Only'' {{small|(2022)}} * ''Nurse Lovely'' {{small|(2022)}} * ''Ninja Kids'' {{small|(2022)}} * ''Nakagapos na Puso'' {{small|(2022)}} * ''Republika Origins'' {{small|(2022)}} ; Komedya * ''Oh My Korona'' {{small|(2022)}} ; Reyalidad * ''Lakwatsika'' {{small|(2022)}} * ''The Biggest Search'' {{small|(2022)}} * ''The Comeback'' {{small|(2022)}} * ''[[Masked Singer Pilipinas]]'' (season 2) {{small|(bagong season; Marso 2022)}}<ref>{{Cite web|title=Masked Singer Pilipinas magbabalik sa January 2022|url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/160889/masked-singer-pilipinas-january-2022-a734-20210923|access-date=2021-10-01|website=PEP.ph|language=en}}</ref> ; Pang-aliw * ''Rolling In It Philippines'' (season 2) {{small|(2022)}} * ''[[The Wall Philippines]]'' (season 2) {{small|(2022)}} === Acquired programming === ; Mga serye ng ABS-CBN * ''[[Too Good to Be True (Philippine TV series)|2 Good 2 Be True]]''<ref name="ABSCBN2022Shows">{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=W9YMidYjLXA|title=ABS-CBN Upcoming Shows and Offerings in 2022|publisher=ABS-CBN Entertainment|website=YouTube|date=December 19, 2021|access-date=December 19, 2021}}</ref> {{small|(2022)}} * ''[[Darna (2022 TV series)|Darna: The TV Series]]''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}} * ''Love in 40 Days''<ref name="ABSCBN2022Shows" /> {{small|(2022)}} ==== Cooking Show ==== * ''[[Wok With Yan]]'' (2022) == Dapat tandaan == {{noteslist}} == Tingnan din == * [[List of TV5 (Philippine TV network) specials aired|List of TV5 specials aired]] == Mga sanggunian == {{reflist}} == Iba pang sanggunian == * [http://www.tv5.com.ph TV5 official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121006055529/http://www.tv5.com.ph/ |date=2012-10-06 }} {{TV5 (current original and upcoming programming)}} {{Programs}} l3ij6xmu160iol0imoqqr7dwiqxkl55 0 318216 2225983 2207206 2026-09-17T15:13:15Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2225983 wikitext text/x-wiki Ito ang mga sumunod na mga pinalitang pangalan ng mga lungsod at bayan sa Pilipinas. ==[[Luzon]]== *Adan → [[Adams, Ilocos Norte|Adams]]<ref name="adams">[http://inorte.org/?page_id=428 Adams] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214175530/http://inorte.org/?page_id=428 |date=2015-02-14 }}, Official Website of Ilocos Norte, retrieved 2012</ref> *Alava → [[Sison, Pangasinan|Sison]] *Albay → Legaspi (1925)<ref name="legaz">[http://www.filipiniana.net/publication/mayon-volcano-and-its-eruptions/12791881654315/3/0 Legazpi City History]{{Dead link|date=May 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Filipiniana.net, retrieved 2012</ref> → [[Legazpi, Albay|Legazpi]] *Anderson →[[Garchitorena, Camarines Sur|Garchitorena]]<ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1949/03/04/executive-order-no-205-s-1949/ |title=Executive Order No. 205, s. 1949 |publisher=Official Gazette of the Republic of the Philippines |accessdate=12 November 2015 |archive-date=5 Abril 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405202326/https://www.officialgazette.gov.ph/1949/03/04/executive-order-no-205-s-1949/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1949/05/28/executive-order-no-218-s-1949/ |title=Executive Order No. 218, s. 1949 |publisher=Official Gazette of the Republic of the Philippines |accessdate=12 November 2015 }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *Angaki → [[Quirino, Ilocos Sur|Quirino]] (1964)<ref name="quris">[http://philippinelaw.info/statutes/ra4035.html Republic Act No. 4035] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921054112/http://philippinelaw.info/statutes/ra4035.html |date=2013-09-21 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Angio → [[San Fabian, Pangasinan|San Fabian]] * *Antatet → [[Luna, Isabela|Luna]] (1951)<ref>[http://philippinelaw.info/statutes/ra633.html Republic Act No. 633] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120406120911/http://philippinelaw.info/statutes/ra633.html |date=2012-04-06 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Atoc → [[Atok, Benguet|Atok]] *Aurora → [[San Francisco, Quezon|San Francisco]] (1967)<ref name="sfqzn">[http://philippinelaw.info/statutes/ra4977.html Republic Act No. 4977] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531232906/http://philippinelaw.info/statutes/ra4977.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Azagra → [[San Fernando, Romblon|San Fernando]] *Bacuit → [[El Nido, Palawan|El Nido]] (1954)<ref name="elnid">[https://archive.today/20130108082954/http://philippinelaw.info/statutes/ra1140-renaming-bacuit,-palawan-to-el-nido.html Republic Act No. 1140], PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Badajoz → [[San Agustin, Romblon|San Agustin]] (1957)<ref name="sagro">[http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno1660.html Republic Act No. 1660], Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Bacnotan → [[Dagupan]] *Bagnotan → [[Bacnotan]] *Bailen → [[General Emilio Aguinaldo, Cavite|General Emilio Aguinaldo]] (1965)<ref name="geacv">[http://philippinelaw.info/statutes/ra4346.html Republic Act No. 4346] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601145813/http://philippinelaw.info/statutes/ra4346.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> → Bailen (2012; never ratified in a plebiscite)<ref name="Bailen Tempo">[http://www.tempo.com.ph/2012/09/cavite-town-named-bailen-again/ Cavite town named Bailen again] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131101125929/http://www.tempo.com.ph/2012/09/cavite-town-named-bailen-again/ |date=2013-11-01 }}, Tempo, retrieved 2012</ref> *Balincaguin → [[Mabini, Pangasinan|Mabini]] (1929)<ref name="mabpg">[http://mabiniparish.blogspot.com/p/history.html Santo Nino Parish History], Mabini Parish, retrieved 2012</ref> *Banna → Espiritu (1964)<ref name="banna">[http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno3997.html Republic Act No. 3997], Chan Robles, retrieved 2012</ref> → [[Banna, Ilocos Norte|Banna]] (1995) *Baoang → [[Bauang]] *Bauguen → [[Salcedo, Ilocos Sur|Salcedo]] (1957)<ref name="salcis">[http://thecorpusjuris.com/laws/statutes/item/ra-no-1627.html Republic Act No. 1627]{{Dead link|date=March 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Corpus Juris, retrieved 2012</ref> *Bayag → [[Calanasan]] (1967)<ref name="calanapy">[http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno4980.html Republic Act No. 4980], Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Bigaa → [[Balagtas, Bulacan|Balagtas]] (1966)<ref name="balag">[http://philippinelaw.info/statutes/ra4702.html Republic Act No. 4702] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531204132/http://philippinelaw.info/statutes/ra4702.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Biñangonan → [[Binangonan]] *Binangonan de Lampon → [[Infanta, Quezon|Infanta]] (1902)<ref name="infqzn">[http://philippinelaw.info/statutes/act558.html Philippine Commission Act No. 558] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601040914/http://philippinelaw.info/statutes/act558.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Bitulok → Sabani (1953)<ref name="gabal">[http://philippinelaw.info/statutes/ra949-renaming-bitulok,-nueva-ecija-to-sabani.html Republic Act No. 949] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120523200641/http://philippinelaw.info/statutes/ra949-renaming-bitulok,-nueva-ecija-to-sabani.html |date=2012-05-23 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> → [[Gabaldon, Nueva Ecija|Gabaldon]] (1955)<ref name="gabal2">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1318.html Republic Act No. 1318] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120523200645/http://philippinelaw.info/statutes/ra1318.html |date=2012-05-23 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Budiao → Cagsaua → Daraga → Locsin (1959)<ref>[http://philippinelaw.info/statutes/ra2505.html Republic Act No. 2505] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601082636/http://philippinelaw.info/statutes/ra2505.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> → [[Daraga, Albay|Daraga]] (1967)<ref>[http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno4994.html Republic Act No. 4994] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130926201805/http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno4994.html |date=2013-09-26 }}, Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Bulaoen → Alava → [[Sison, Pangasinan|Sison]] (1918)<ref name="sison">[http://www.sisonlgu.gov.ph/facts.php About Sison: Facts and Figures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120309061803/http://www.sisonlgu.gov.ph/facts.php |date=2012-03-09 }}, Municipal Government of Sison, retrieved 2012</ref> *Buenavista → Bataan → San Andres, [[Bataan]] (1945) *Busaingan → [[Santa Magdalena, Sorsogon|Santa Magdalena]]<ref name="smagdasor">[http://www.stamagdalenasorsogon.com/about-sta-magdalena/history Historical Development] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131210035908/http://stamagdalenasorsogon.com/about-sta-magdalena/history |date=2013-12-10 }}, Municipal Government of Santa Magdalena, retrieved 2012</ref> *Cabayan → [[Kabayan, Benguet|Kabayan]] *Caboan → San Miguel de Caboan → Santa Maria de Caboan → [[Santa Maria, Laguna|Santa Maria]] *Cabugaoan → [[Kabugao]] *Callang → [[San Manuel, Isabela|San Manuel]] (1965)<ref name="sanmanis">[http://p*hilippinelaw.info/statutes/ra4600-renaming-callang,-isabela-to-san-manuel.html Republic Act No. 4600]{{Dead link|date=May 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Calolbon → [[San Andres, Catanduanes|San Andres]] (1964)<ref>[http://philippinelaw.info/statutes/ra3948.html Republic Act No. 3948] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531154712/http://philippinelaw.info/statutes/ra3948.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Caloocan → Kalookan → [[Caloocan]] *Capangan → [[Kapangan]] *Carig → Santiago de Carig → [[Santiago, Isabela|Santiago]] (1910)<ref name="santia">[http://cityofsantiago.tripod.com/HISTORY.HTML Santiago City Historical Background] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090603170809/http://cityofsantiago.tripod.com/HISTORY.HTML |date=2009-06-03 }}, City of Santiago, retrieved 2012</ref> *Cava → [[Caba, La Union|Caba]] *Cavite El Viejo → Cavite Viejo → [[Kawit]] (1907)<ref name="kawit">[http://home.us.archive.org/stream/unitedstatescon491offigoog/unitedstatescon491offigoog_djvu.txt Acts of the Philippine Commission], US Archive, retrieved 2012</ref> *Cavite La Punta → Cavite Nuevo → [[Cavite City|Cavite]] (1903)<ref name="cavca">[http://philippinelaw.info/statutes/act707.html Philippine Commission Act No. 707] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531090656/http://philippinelaw.info/statutes/act707.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Cayan → Kayan → [[Tadian]] (1959)<ref name="tadia">[http://philippinelaw.info/statutes/ra2101.html Republic Act No. 2101] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120523200357/http://philippinelaw.info/statutes/ra2101.html |date=2012-05-23 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Cayapa → [[Kayapa]] *Concepcion → [[Gregorio del Pilar, Ilocos Sur|Gregorio del Pilar]] (1955)<ref name="gdpis">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1246-renaming-concepcion,-ilocos-sur-to-gregorio-del-pilar.html Republic Act No. 1246] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120527162300/http://philippinelaw.info/statutes/ra1246-renaming-concepcion,-ilocos-sur-to-gregorio-del-pilar.html |date=2012-05-27 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Culiat → [[Angeles City|Angeles]] (1829) *Despujols → [[San Andres, Romblon|San Andres]] (1961)<ref name="sadrom">[http://www.chanrobles.com/republicactno3358.html Republic Act No. 3358], Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Disdis → [[Burgos, La Union|Burgos]] (1925)<ref name="burglu">[http://www.launion.gov.ph/e107_files/lgu/burgos_history.php Municipality of Burgos: History], Provincial Government of La Union, retrieved 2012</ref> *Echagüe → [[Echague]] *Estella → [[Cordon, Isabela|Cordon]] *Faire → [[Santo Niño, Cagayan|Santo Niño]] (1969)<ref name="sncag">[http://philippinelaw.info/statutes/ra5644.html Republic Act No. 5644] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601041837/http://philippinelaw.info/statutes/ra5644.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Guiling-guiling → [[Siniloan]] *Hingoso → [[General Luna, Quezon|General Luna]]<ref name="glunaqzn">[http://www.quezon.gov.ph/about/luna.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121014042610/http://www.quezon.gov.ph/about/luna.html |date=2012-10-14 }}, Provincial Government of Quezon, retrieved 2012</ref> *Ibung → [[Villaverde, Nueva Vizcaya|Villaverde]] (1959)<ref name="villaverde">[http://www.lguvillaverde.com/?page_id=13 Profile & History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110919172217/http://www.lguvillaverde.com/?page_id=13 |date=2011-09-19 }}, Municipal Government of Villaverde, retrieved 2012</ref> *Imelda → [[San Lorenzo Ruiz, Camarines Norte|San Lorenzo Ruiz]] (1989)<ref name="sacat">[http://philippinelaw.info/statutes/ra6708.html Republic Act No. 6708] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531174339/http://philippinelaw.info/statutes/ra6708.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Imelda → [[Santa Maria, Romblon|Santa Maria]] (1988)<ref name="smrom">[http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno6651.html Republic Act No. 6651], Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Indan → [[Vinzons]] (1945)<ref name="vinzo">[http://daetdiocese.net/?p=245 Republic Act No. 3948] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120525121331/http://daetdiocese.net/?p=245 |date=2012-05-25 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Irirun → [[Calintaan]] *Jimoto → [[Gigmoto]] *Jones → [[Banton, Romblon|Banton]] (1959)<ref name="bantn">[http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno2158.html Republic Act No. 2158], Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Jose Panganiban → Payo (1957)<ref name="pangctds">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1654.html Republic Act No. 1654] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120503121741/http://philippinelaw.info/statutes/ra1654.html |date=2012-05-03 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> → [[Panganiban, Catanduanes|Panganiban]] (1959)<ref name="pangctds2">[http://philippinelaw.info/statutes/ra2122.html Republic Act No. 2122] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120503121747/http://philippinelaw.info/statutes/ra2122.html |date=2012-05-03 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Kalamba → [[Calamba, Laguna]] *Laguimanoc → [[Padre Burgos, Quezon|Padre Burgos]] *Langangan → [[Santa Praxedes, Cagayan|Santa Praxedes]] (1964)<ref name="spxcag">[http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno4149.html Republic Act No. 4149], Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Lapog → [[San Juan, Ilocos Sur|San Juan]] (1961)<ref name="sjils">[http://www.chanrobles.com/republicactno3386.html Republic Act No. 3386], Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Las Peñas → [[Las Piñas]] *Libog → [[Santo Domingo, Albay|Santo Domingo]] (1959)<ref name="sdalby">[http://philippinelaw.info/statutes/ra2520.html Republic Act No. 2520] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601092624/http://philippinelaw.info/statutes/ra2520.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Lilio → [[Liliw]] *Limbuhan → [[Pio V. Corpuz, Masbate|Pio V. Corpuz]] (1954)<ref name="pvcor">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1116-renaming-limbuhan,-masbate-to-pio-v.-corpus.html Republic Act No. 1116] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120418233459/http://philippinelaw.info/statutes/ra1116-renaming-limbuhan,-masbate-to-pio-v.-corpus.html |date=2012-04-18 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Linapacan → Gaudencio E. Abordo (1988) → [[Linapacan, Palawan|Linapacan]] *Liwan → [[Rizal, Kalinga|Rizal]] (1971)<ref name="rizkal">[http://www.chanrobles.com/republepublicactno6183.html Republic Act No. 6183]{{Dead link|date=May 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Llana Hermosa → [[Hermosa, Bataan|Hermosa]] *Longos → [[Kalayaan, Laguna|Kalayaan]] (1956)<ref name="kalal">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1417.html Republic Act No. 1417] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601025706/http://philippinelaw.info/statutes/ra1417.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Mabatobato → [[Ocampo, Camarines Sur|Ocampo]] (1949) *Magalan → [[Magalang]] *Magallanes → [[Magdiwang, Romblon|Magdiwang]] *Magsaysay → [[Delfin Albano, Isabela|Delfin Albano]] (1982)<ref name="delfi">[http://philippinelaw.info/statutes/bp291.html Batas Pambansa Blg. 5644] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120519041211/http://philippinelaw.info/statutes/bp291.html |date=2012-05-19 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Malabanan → [[Biñan]] *Mambulao → [[Jose Panganiban, Camarines Norte|Jose Panganiban]] (1934)<ref name="jpcn">[http://www.mambulao.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=66&showall=1 About Jose Panganiban]{{Dead link|date=May 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Municipal Government of Jose Panganiban, retrieved 2012</ref> *Mangarin →[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]]<ref name="sjoccmin">[http://www.discover-mindoro.com/2010/08/mangarin-ruins.html Discover Mindoro: Mangarin Ruins]{{Dead link|date=May 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Discover-Mindoro.com, retrieved 2012</ref> *Marcos → Dr. Jose P. Rizal (1988)<ref name="rizpl">[http://philippinelaw.info/statutes/ra6652.html Republic Act No. 6652] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601082556/http://philippinelaw.info/statutes/ra6652.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> → [[Rizal, Palawan|Rizal]] *Mariquina → [[Marikina]] (1901)<ref name="markin">[http://www.marikinalife.com/2010/04/marikina-city-celebrated-380th.html Marikina City Celebrates Its 380th Foundation Day], MarikinaLife.com, retrieved 2012</ref> *Mauanan → [[Rizal, Cagayan|Rizal]] (1914) *Mendez Nuñez → [[Mendez, Cavite|Mendez]] *Montalban → [[Rodriguez, Rizal|Rodriguez]] (1982)<ref name="rodri">[http://philippinelaw.info/statutes/bp275.html Batas Pambansa Blg. 275] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120519040949/http://philippinelaw.info/statutes/bp275.html |date=2012-05-19 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Montufar → [[Prieto Diaz, Sorsogon|Prieto Diaz]] *Moron → [[Morong, Bataan|Morong]] (1955)<ref name="morob">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1249-renaming-moron,-bataan-to-morong.html Republic Act No. 1249] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120503121036/http://philippinelaw.info/statutes/ra1249-renaming-moron,-bataan-to-morong.html |date=2012-05-03 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Nagpartian → [[Burgos, Ilocos Norte|Burgos]] (1914)<ref name="burgin">[http://burgos-ilocos-norte.blogspot.com/2011/07/burgos-ilocos-norte.html Burgos, Ilocos Norte], retrieved 2012</ref> *Namacpacan → [[Luna, La Union|Luna]] (1906)<ref name="lunlu">[http://www.launion.gov.ph/e107_files/images/tourism/namacpacan1.html The Shrine of the Miraculous Image of Our Lady of Namacpacan], Provincial Government of La Union, retrieved 2012</ref> *Nueva Caceres → [[Naga, Camarines Sur|Naga]] (1919)<ref name="nagacs">[http://naga.gov.ph/naga-smiles-2/naga-from-a-riverine-village-to-a-throbbing-urban-center/ Naga: From a riverine village to a throbbing urban center]{{Dead link|date=Oktubre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, City Government of Naga, retrieved 2012</ref> *Nueva Coveta → [[Burgos, Ilocos Sur|Burgos]] *Nueva Segovia → [[Lal-lo, Cagayan|Lal-lo]] *Olongapo → President Magsaysay City (1971)<ref name="olong">[http://philippinelaw.info/statutes/ra6340.html Republic Act No. 6340] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531224909/http://philippinelaw.info/statutes/ra6340.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> → [[Olongapo]] *Papaya → [[General Tinio, Nueva Ecija|General Tinio]] (1957)<ref name="gtnec">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1665.html Republic Act No. 1665] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120509223521/http://philippinelaw.info/statutes/ra1665.html |date=2012-05-09 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Paquil → [[Pakil, Laguna|Pakil]] *Parubcan → [[Presentacion, Camarines Sur|Presentacion]] (1969)<ref name="prescamsur">[http://philippinelaw.info/statutes/ra5742.html Republic Act No. 5742] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601040825/http://philippinelaw.info/statutes/ra5742.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Patoc → Alfonso XII → Patoc → [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]] (1903)<ref name="prubia">[http://philippinelaw.info/statutes/act658.html Philippine Commission Act No. 658] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531175735/http://philippinelaw.info/statutes/act658.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Perez Dasmariñas → [[Dasmariñas]] (1917) *Peris → Piris → [[Buenavista, Quezon|Buenavista]]<ref name="buenavistaqzn">[http://www.quezon.gov.ph/about/buenavista.html Province of Quezon: Cities and Municipalities: Buenavista] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120505234603/http://www.quezon.gov.ph/about/buenavista.html |date=2012-05-05 }}, Provincial Government of Quezon, retrieved 2012</ref> *Pinagsangahan → [[Pagsanjan]] (1688) *Pineda → Pasay (1901)<ref name="pasay">[http://philippinelaw.info/statutes/act227.html Philippine Commission Act No. 1665] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531231641/http://philippinelaw.info/statutes/act227.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> → Rizal City (1947)<ref name="pasay2">[http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno183.html Republic Act No. 183], Chan Robles, retrieved 2012</ref> → [[Pasay]] (1950)<ref name="pasay3">[http://philippinelaw.info/statutes/ra437.html Republic Act No. 437] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531210957/http://philippinelaw.info/statutes/ra437.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Polo → [[Valenzuela, Metro Manila|Valenzuela]] (1963)<ref name="vzela">[http://www.valenzuela.gov.ph/index.php/the_city/history History of Valenzuela] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161231000529/http://www.valenzuela.gov.ph/index.php/the_city/history |date=2016-12-31 }}, City Government of Valenzuela, retrieved 2012</ref> *Potia → Lista (1988)<ref name="alisif">[http://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1988/ra_6687_1988.html Republic Act No. 6687], PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> → [[Alfonso Lista, Ifugao|Alfonso Lista]] *Principe Alfonso → [[Balabac, Palawan|Balabac]] *Puerto De La Princesa (1863) → [[Puerto Princesa]] *Puerto Real → [[Real, Quezon|Real]] *Quiangan → [[Kiangan, Ifugao|Kiangan]] *Quibungan → [[Kibungan]] *Quingua → [[Plaridel, Bulacan|Plaridel]] (1936)<ref name="plarb">[http://philippinelaw.info/statutes/ca26.html Commonwealth Act No. 26] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120529114043/http://philippinelaw.info/statutes/ca26.html |date=2012-05-29 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Quipia → [[Jovellar]] (1882)<ref name="jovellar">[https://archive.today/20130103171715/http://jovellaralbay.com/index.php/about-jovellar/2-history History of Jovellar], JovellarAlbay.com, retrieved 2012</ref> *Salasa → [[Bugallon]] (1921)<ref name="bugll">[http://www.pangasinan.gov.ph/the-province/cities-and-municipalities/bugallon/ Bugallon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170909190606/http://pangasinan.gov.ph/the-province/cities-and-municipalities/bugallon/ |date=2017-09-09 }}, Provincial Government of Pangasinan, retrieved 2012</ref> *San Bartolome de Calayan → [[Calayan, Cagayan|Calayan]] *San Carlos de Marigatao → [[Mahatao, Batanes|Mahatao]] *San Felipe Neri → [[Mandaluyong]] (1931)<ref name="mandalyg">[http://www.mb.com.ph/articles/340559/mandaluyong-city-holds-arts-festival Mandaluyong City holds arts festival], Manila Bulletin, retrieved 2012</ref> *San Francisco de Malabon → [[General Trias]] (1920)<ref name="gtcav">[http://generaltrias.gov.ph/read_more.php?news_id=322 GeneralTias.gov.ph]{{Dead link|date=May 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Municipal Government of General Trias, retrieved 2012</ref> *San Isidro de Potot → [[Burgos, Pangasinan|Burgos]] (1913) *San Isidro Labrador → [[Labrador, Pangasinan|Labrador]] (1939)<ref name="labpg">[http://www.pangasinan.gov.ph/the-province/cities-and-municipalities/labrador/ Labrador] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131021190446/http://www.pangasinan.gov.ph/the-province/cities-and-municipalities/labrador/ |date=2013-10-21 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *San Jose de Casignan → [[Maria Aurora, Aurora|Maria Aurora]] *San Jose de Ivana → [[Ivana, Batanes|Ivana]] *San Jose de Manabo → [[Manabo]] *San Jose de Navotas → [[Navotas]] *San Juan de Bocboc → San Juan de Bolboc → Bolbok → [[San Juan, Batangas|San Juan]] *San Juan de Dinalupijan → [[Dinalupihan]] *San Juan de Guimba → [[Guimba, Nueva Ecija|Guimba]] *San Juan del Monte → [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] *San Miguel → [[Sarrat]] (1916)<ref name="sarrat">[https://archive.today/20130104141231/http://sarrat-ilocosnorte.com/2012/03/03/historical-profile/ Sarrat Historical Profile], Municipal Government of Sarrat, retrieved 2012</ref> *San Miguel de Camiling → [[Camiling, Tarlac|Camiling]] *San Miguel de Masantol → [[Masantol]] (1907) *San Miguel de Mayumo → [[San Miguel, Bulacan|San Miguel]] *San Pablo de los Montes → [[San Pablo, Laguna|San Pablo]] (1902)<ref name="splag">[http://www.sanpablocity.com.ph/about-san-pablo-city.html About San Pablo], SanPabloCity.com, retrieved 2012</ref> *San Pedro → [[Bulalacao]] (1969)<ref name="bcaor">[http://philippinelaw.info/statutes/ra5646.html Republic Act No. 5646] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601064500/http://philippinelaw.info/statutes/ra5646.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *San Pedro de Macati → [[Makati]] (1914)<ref name="makati">[https://archive.today/20121221060216/http://www.filipinaslibrary.org.ph/ayala-memory/55-ayala-milestones/241-february-28-1914 February 28, 1914l], Filipinas Heritage Library, retrieved 2012</ref> *San Pedro de Tunasan → [[San Pedro, Laguna|San Pedro]] (1914)<ref name="spela">[http://withonespast.wordpress.com/2008/10/21/part-of-history/ Part of History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160312101344/https://withonespast.wordpress.com/2008/10/21/part-of-history/ |date=2016-03-12 }}, retrieved 2012</ref> *San Vicente de Dasol → [[Dasol]] (1903) *San Vicente de Sabtan → [[Sabtang, Batanes|Sabtang]] *Santa Catalina de Baba → [[Santa, Ilocos Sur|Santa]]<ref>Frank Cimatu, Leoncio Balbin Jr. (2003). ''There's no Santa in the town of Santa'', p. 18. [[Philippine Daily Inquirer]] 12-24-2003.</ref> *San Pedro de Macati → [[Makati]] *Santa Catalina Virgen y Martir (V. y M.) → [[Santa Catalina, Ilocos Sur|Santa Catalina]]<ref>Cavada y Méndez de Vigo, Agustín de la (1876). ''Historia geográfica, geológica y estadiśtica de Filipinas'', p. 102. Imprenta de Ramirez y Giraudier, Manila.</ref> *Santa Cruz de Malabon → [[Tanza]] (1914)<ref name="tanza">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=229827 A Homecoming in Tanza]{{Dead link|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Philippine Star, retrieved 2012</ref> *Santa Cruz de Mindoro → [[Santa Cruz, Occidental Mindoro|Santa Cruz]] *Santa Cruz de Napo → [[Santa Cruz, Marinduque|Santa Cruz]] *Santa Florentina → [[Rapu-Rapu]] *Santa Maria de Mayan → Mayan → [[Itbayat, Batanes|Itbayat]] *Santa Maria de Pandi → [[Santa Maria, Bulacan|Santa Maria]] *Santa Rosa de Lima → [[Santa Rosa, Laguna|Santa Rosa]] *Santo Domingo de Basco → [[Basco, Batanes|Basco]] *Santor → [[Bongabon, Nueva Ecija|Bongabon]] *Sexmoan → [[Sasmuan]] (1991)<ref name="sasmu">[http://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1991/ra_6976_1991.html Republic Act No. 6976], PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Sin-nait → [[Sinait]] *Subaan → [[San Teodoro, Oriental Mindoro|San Teodoro]] *Tabuco → Kabuyaw → [[Cabuyao]] (1571)<ref name="cabuyao">[http://www.cabuyao.gov.ph/history/50-historyofcabuyao Cabuyao Official Website - History]{{dead link|date=May 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *Tambobon → [[Malabon]] *Tauit → Tawit → [[Pudtol]] *Tejeros → Salinas → [[Rosario, Cavite|Rosario]] (1846)<ref name="roscav">[http://www.cavite.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=208&Itemid=146 Rosario, Cavite] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120208085552/http://www.cavite.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=208&Itemid=146 |date=2012-02-08 }}, Provincial Government of Cavite, retrieved 2012</ref> *Tivi → [[Tiwi, Albay|Tiwi]] *Udyong → [[Orion, Bataan|Orion]] *Villavieja → Villa-Pilar (1903)<ref name="pilab">[http://www.svdphn.org/aboutus/ourladyofthepillar Our Lady of the Pillar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140921004244/http://www.svdphn.org/aboutus/ourladyofthepillar |date=2014-09-21 }}, Society of the Divine Word Northern Philippines, retrieved 2012</ref> → [[Pilar, Abra|Pilar]] *Wawa → [[Guagua, Pampanga|Guagua]] ==[[Kabisayaan]]== *Almeria → [[Kawayan, Biliran|Kawayan]] (1907)<ref name="pintuya">[http://philippinelaw.info/statutes/act1616.html Philippine Commission Act No. 1616] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531180910/http://philippinelaw.info/statutes/act1616.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Antique → [[Hamtic]] *Arguelles → Magallanes → [[Sagay, Negros Occidental|Sagay]] (1906)<ref name="sagay">[http://www.sagay-city.com.ph/about.html Sagay City History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121203183952/http://www.sagay-city.com.ph/about.html |date=2012-12-03 }}, City Government of Sagay, retrieved 2012</ref> *Asia → [[Hinoba-an]] (1959)<ref name="hinoba">[http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno2154.html Republic Act No. 2154], Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Ayuquitan → [[Amlan, Negros Oriental|Amlan]] (1950)<ref name="amlan">[http://philippinelaw.info/statutes/ra435.html Republic Act No. 435] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120406120227/http://philippinelaw.info/statutes/ra435.html |date=2012-04-06 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Badiang → [[Carles, Iloilo|Carles]] (1862) <ref>{{Cite web | url=http://www.oocities.org/dost6/iloilo/carles.html | title=Province of Iloilo Homepage}}</ref> *Bangajon → [[Gandara, Samar|Gandara]]<ref name="gandara">[http://biyahero.net/index.php?option=com_sobi2&sobi2Task=sobi2Details&catid=57&sobi2Id=1756&Itemid=56 Towns and Cities - Samar - Gandara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160113035639/http://biyahero.net/index.php?option=com_sobi2&sobi2Task=sobi2Details&catid=57&sobi2Id=1756&Itemid=56 |date=2016-01-13 }}, Biyahero.net, retrieved 2012</ref> *Balud → [[Minglanilla, Cebu|Minglanilla]] (1858) *Binuntuan → [[Las Navas, Northern Samar|Las Navas]] *Borja → [[Sagbayan, Bohol|Sagbayan]] (1957)<ref name="sagba">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1741.html Republic Act No. 1741] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120515233537/http://philippinelaw.info/statutes/ra1741.html |date=2012-05-15 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Bugho → [[Javier, Leyte|Javier]] (1965)<ref name="javie">[http://philippinelaw.info/statutes/ra4365.html Republic Act No. 4365] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601142015/http://philippinelaw.info/statutes/ra4365.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Cabalian → [[San Juan, Southern Leyte|San Juan]] (1961)<ref>[http://philippinelaw.info/statutes/ra3088.html Republic Act No. 3088] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531141238/http://philippinelaw.info/statutes/ra3088.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Calivo → [[Kalibo]] *Canoan → [[Larena]] *Capiz → [[Roxas, Capiz|Roxas]] (1951)<ref name="rxascz">[http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno603.html Republic Act No. 603], PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Cavancalan → [[Kabankalan]] (1907)<ref name="kbkln">[http://philippinelaw.info/statutes/act1612.html Republic Act No. 1612] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531205055/http://philippinelaw.info/statutes/act1612.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Cordoba → [[Cordova, Cebu|Cordova]] *Dao → [[Tobias Fornier, Antique|Tobias Fornier]] (1978)<ref name="tbiasf">[https://archive.today/20121216153548/http://www.thelegalcommune.com/wp-library/?p=3558 Batas Pambansa Blg. 10], The Legal Commune, retrieved 2012</ref> *Ginigaran → [[Hinigaran]] *Guijulungan → Guijulugan → [[Guihulngan]] *Hibatang → [[Calbayog]] *Jimamailan → [[Himamaylan]] *Jimeno → [[Altavas]] *La Granja → [[Allen, Northern Samar|Allen]] (1903)<ref name="sjsle">[https://archive.org/stream/annualreportswa31deptgoog/annualreportswa31deptgoog_djvu.txt Annual Reports of the War Department], US Archive, retrieved 2012</ref> *Lacy → [[Lazi, Siquijor|Lazi]] *Lagatic → [[New Washington, Aklan|New Washington]] *Laguan → [[Laoang, Northern Samar|Laoang]] *Lanang → [[Llorente, Eastern Samar|Llorente]] (1903)<ref name="taftsamar">[https://archive.org/stream/annualreportswa31deptgoog/annualreportswa31deptgoog_djvu.txt Annual Reports of the War Department], Archive.org, retrieved 2012</ref> *Lauaan → [[Lawaan, Eastern Samar|Lawaan]] *Lucena → [[New Lucena]] (1955)<ref name="newluc">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1255-renaming-lucena,-iloilo-to-new-lucena.html Republic Act No. 1255] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120503121049/http://philippinelaw.info/statutes/ra1255-renaming-lucena,-iloilo-to-new-lucena.html |date=2012-05-03 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Lutod-lutod → [[President Roxas, Capiz|President Roxas]] *Taft → [[Makato]] *Magallon → [[Moises Padilla]] (1957)<ref name="mpadneg">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1630.html Republic Act No. 1630] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120509222742/http://philippinelaw.info/statutes/ra1630.html |date=2012-05-09 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Magsohong → [[Santa Margarita, Samar|Santa Margarita]] (1892) *Malabooch → Malabohoc → Dunggoan → [[Maribojoc]] *Mariveles → [[Dauis]] *Minuluan → [[Talisay, Negros Occidental|Talisay]]<ref name="talisayneg">[http://www.negrosoccidentaltourism.com/?page_id=63 Talisay City]{{Dead link|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Negros Occidental Tourism Center, retrieved 2012</ref> *Nagaba → [[Jordan, Guimaras|Jordan]] (1902)<ref name="jrdn">[http://philippinelaw.info/statutes/act433.html Philippine Commission Act No. 433] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130319220127/http://philippinelaw.info/statutes/act433.html |date=2013-03-19 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Nalupa Nuevo → Barboza → [[Barbaza]] *Navas → [[Nabas, Aklan|Nabas]] (1906) *Nueva Valencia → Luzurriaga → [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]] (1948)<ref name="valno">[http://philippinelaw.info/statutes/ra252.html Republic Act No. 252] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120324114756/http://philippinelaw.info/statutes/ra252.html |date=2012-03-24 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Opon → [[Lapu-Lapu, Cebu|Lapu-Lapu]] (1961)<ref name="lapul">[http://philippinelaw.info/statutes/ra3134-lapulapu-city-charter.html Republic Act No. 3134] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531144751/http://philippinelaw.info/statutes/ra3134-lapulapu-city-charter.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Paranas → Wright → [[Paranas, Samar|Paranas]] (1988)<ref name="parsa">[http://philippinelaw.info/statutes/ra6681.html Republic Act No. 6681] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601083438/http://philippinelaw.info/statutes/ra6681.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Payabon → [[Bindoy]] (1959)<ref name="bindoy">[http://philippinelaw.info/statutes/ra2526.html Republic Act No. 2526] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601091935/http://philippinelaw.info/statutes/ra2526.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Pinabagdao → [[Pinabacdao]] *Pitogo → [[President Carlos P. Garcia, Bohol|President Carlos P. Garcia]] (1977)<ref name="pcpgbl">[http://www.chanrobles.com/presidentialdecrees/presidentialdecreeno1228.html Presidential Decree No. 1228], Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Quiot → [[Isabel, Leyte|Isabel]]<ref name="quiot">[http://www.nscb.gov.ph/ru8/Profiles/Municipal_%20Profile/municipal%20profile-isabel.htm Isabel: the industrial zone of Eastern Visayas], National Statistical Coordination Board, retrieved 2012</ref> *San Isidro de Campo → [[San Isidro, Leyte|San Isidro]] *San Jacinto → [[Catigbian]] (1954)<ref name="catibl">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1032.html Republic Act No. 1032] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120418233100/http://philippinelaw.info/statutes/ra1032.html |date=2012-04-18 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *San Juan de Ilog → [[Ilog, Negros Occidental|Ilog]] *San Ricardo → [[Pintuyan, Southern Leyte|Pintuyan]] (1907)<ref name="pintuya"/> *Saravia → [[Enrique B. Magalona, Negros Occidental|Enrique B. Magalona]] (1967)<ref name="ebmneg">[http://philippinelaw.info/statutes/ra4896.html Republic Act No. 4896] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531233500/http://philippinelaw.info/statutes/ra4896.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> * *Tierra Alta → [[Lezo, Aklan|Lezo]] *Tolon → Tolon Nuevo → New Tolong → [[Bayawan]] (1952)<ref name="bayaw">[http://philippinelaw.info/statutes/ra694.html Republic Act No. 694] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120418232406/http://philippinelaw.info/statutes/ra694.html |date=2012-04-18 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Santo Niño and San Jose → [[Tacloban]] (1950)<ref name="taclobancityleyte">[https://archive.org/stream /annualreportswa31deptgoog /annualreportswa31deptgoog_djvu.txt Annual Reports of the War Department], Archive.org, retrieved 2016</ref> *Tubig → [[Taft, Eastern Samar|Taft]] (1903)<ref name="taftsamar"/> *Vilar → [[Bilar, Bohol|Bilar]] ==[[Mindanao]]== *Albor → [[Libjo, Dinagat Islands|Libjo]] (1967)<ref name="libjo">[http://philippinelaw.info/statutes/ra4981.html Republic Act No. 4981] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531235003/http://philippinelaw.info/statutes/ra4981.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Anao-aon → [[San Francisco, Surigao del Norte|San Francisco]] (1971)<ref name="sfosdn">[http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno6218.html Republic Act No. 6218], Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Bacolod Grande → [[Bacolod-Kalawi]] (1994) *Bacungan → [[Leon B. Postigo]] (1989)<ref name="lbpzdn">[http://leonbpostigo.gov.ph/creation-of-leon-b-postigo/ Creation of Leon B. Postigo as a Municipality] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130726040102/http://leonbpostigo.gov.ph/creation-of-leon-b-postigo/ |date=2013-07-26 }}, Municipal Government of Leon B. Postigo, retrieved 2012</ref> *Balimbing → [[Panglima Sugala]] (1991)<ref name="psugala">[http://www.armm.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=409&Itemid=203 Muslim Mindanao Autonomy Act No. 7]{{Dead link|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ARMM.gov.ph, retrieved 2012</ref> *Boayen → Buayan → Dadiangas → [[General Santos]] (1954)<ref name="gensan">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1107-renaming-buayan,-cotabato-to-general-santos.html Republic Act No. 1107] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120418233358/http://philippinelaw.info/statutes/ra1107-renaming-buayan,-cotabato-to-general-santos.html |date=2012-04-18 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Cabuntog → [[General Luna, Surigao del Norte|General Luna]] (1929)<ref name="glsur">[http://www.surigaodelnorte.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=67&Itemid=104 General Luna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130820055450/http://www.surigaodelnorte.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=67&Itemid=104 |date=2013-08-20 }}, Provincial Government of Surigao del Norte, retrieved 2012</ref> *Cagayan de Misamis → [[Cagayan de Oro]] (1950)<ref name="cdo">[http://www.cagayandeorocitytourismboard.org/cdohistory.htm Cagayan de Oro History]{{Dead link|date=May 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Cagayan de Oro City Tourism Board, retrieved 2012</ref> *Cagayan de Sulu → Cagayan de Tawi-Tawi (1984)<ref name="mapun2">[http://philippinelaw.info/statutes/ra6672.html Republic Act No. 6672] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601092059/http://philippinelaw.info/statutes/ra6672.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> → [[Mapun]] (1988)<ref name="mapun2"/> *Dansalan → [[Marawi]] (1956)<ref name="maraw">[http://thecorpusjuris.com/laws/statutes/item/ra-no-1552.html Republic Act No. 1552]{{Dead link|date=March 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Corpus Juris, retrieved 2012</ref> *Dinaig → [[Datu Odin Sinsuat, Maguindanao|Datu Odin Sinsuat]] *Dipag → [[Dipolog]] (1913) *Don Mariano Marcos → Don Victoriano (1990)<ref name="dvcmis">[http://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1990/ra_6845_1990.html Republic Act No. 6845], Arellano Law Foundation, retrieved 2012</ref> → [[Don Victoriano Chiongbian, Misamis Occidental|Don Victoriano Chiongbian]] *Don Mariano Marcos → [[Sominot, Zamboanga del Sur|Sominot]] (1988)<ref name="sominot">[http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno6684.html Republic Act No. 6684], Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Doña Alicia → [[Mabini, Davao de Oro|Mabini]] (1954)<ref name="mabds">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1007.html Republic Act No. 1007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120418232755/http://philippinelaw.info/statutes/ra1007.html |date=2012-04-18 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Dulawan → [[Datu Piang, Maguindanao|Datu Piang]] (1954)<ref name="datup">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1035.html Republic Act No. 1035] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531185914/http://philippinelaw.info/statutes/ra1035.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Hagpa → [[San Francisco, Agusan del Sur]] (1955) [http://agusandelsur.gov.ph/index/governance/2011-11-17-16-33-48/2011-08-15-05-52-42/san-francisco] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220715064318/http://agusandelsur.gov.ph/index/governance/2011-11-17-16-33-48/2011-08-15-05-52-42/san-francisco |date=2022-07-15 }} *Jinatuan → [[Hinatuan]] *Karomatan → [[Sultan Naga Dimaporo, Lanao del Norte|Sultan Naga Dimaporo]] *Lambayong → [[Sultan sa Barongis]] (1959)<ref name="sultsabar">[http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno2587.html Republic Act No. 2587], Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Liargo → [[Ramon Magsaysay, Zamboanga del Sur|Ramon Magsaysay]] *Linamon → Tomas Cabili (1983)<ref name="tcldn">[https://archive.today/20130104224745/http://www.thelegalcommune.com/wp-library/?p=6522 Batas Pambansa Blg. 365], The Legal Commune, retrieved 2012</ref> → [[Linamon, Lanao del Norte|Linamon]] *Linguig → [[Lingig, Surigao del Sur|Lingig]] *Linugas → [[Magsaysay, Misamis Oriental|Magsaysay]] (1957)<ref name="magmis">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1653.html Republic Act No. 1653] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120509223023/http://philippinelaw.info/statutes/ra1653.html |date=2012-05-09 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Lubungan → [[Katipunan, Zamboanga del Norte|Katipunan]] (1936)<ref name="katipzn">[http://zamboangadelnorte.com/ZDNhistoricalAccount.htm Zamboanga del Norte: Province Brief History], Provincial Government of Zamboanga del Norte, retrieved 2012</ref> *Maganoy → [[Shariff Aguak, Maguindanao|Shariff Aguak]] *Magugpo → [[Tagum]]<ref name="tagum">[http://www.tagumcity.gov.ph/health_welfare/police.html City Government of Tagum - History of Magugpo Police Force to Tagum City Police Station] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100715201428/http://www.tagumcity.gov.ph/health_welfare/police.html |date=2010-07-15 }}, City Government of Tagum, retrieved 2012</ref> *Maluko → [[Manolo Fortich]] (1957)<ref name="mfort">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1720.html Republic Act No. 1720] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120515232943/http://philippinelaw.info/statutes/ra1720.html |date=2012-05-15 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Marbel → [[Koronadal]] *Mariano Marcos → [[Lambayong, Sultan Kudarat|Lambayong]] (1988)<ref name="lambsk">[http://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1988/ra_6676_1988.html Republic Act No. 6676], Arellano Law Foundation, retrieved 2012</ref> *Marungas → [[Hadji Panglima Tahil, Sulu|Hadji Panglima Tahil]] *Mina-ano → [[Remedios T. Romualdez, Agusan del Norte|Remedios T. Romualdez]] *Misamis → [[Ozamiz]] (1948)<ref name="ozamiz">[http://www.ozamiz.gov.ph/about/history/ History of Ozamiz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120321084016/http://www.ozamiz.gov.ph/about/history/ |date=2012-03-21 }}, City Government of Ozamiz, retrieved 2012</ref> *New Leyte → [[Maco, Davao de Oro|Maco]] *New Panamao → [[Panglima Estino, Sulu|Panglima Estino]] *New Piñan → [[Piñan, Zamboanga del Norte|Piñan]] (1960)<ref name="pinzbn">[http://philippinelaw.info/statutes/ra2846.html Republic Act No. 2846] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601024909/http://philippinelaw.info/statutes/ra2846.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Nueva Vergara → [[Davao City|Davao]] (1868)<ref name="davao">[http://www.philpost.gov.ph/web/davao-city-75th-anniversary-commemorative-stamps/ Davao City 75th Anniversary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120318125703/http://www.philpost.gov.ph/web/davao-city-75th-anniversary-commemorative-stamps/ |date=2012-03-18 }}, Philippine Postal Corporation, retrieved 2012</ref> *Nuling → [[Sultan Kudarat, Maguindanao|Sultan Kudarat]] (1969)<ref name="skudmag">[http://philippinelaw.info/statutes/ra5647.html Republic Act No. 5647] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601083811/http://philippinelaw.info/statutes/ra5647.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Numancia → [[Del Carmen, Surigao del Norte|Del Carmen]] (1966)<ref name="dcsur">[http://philippinelaw.info/statutes/ra4786.html Republic Act No. 4786] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531175237/http://philippinelaw.info/statutes/ra4786.html |date=2012-05-31 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Oteiza → [[Marihatag, Surigao del Sur|Marihatag]] (1955)<ref name="marih">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1261-renaming-oteiza,-surigao-to--marihatag.html Republic Act No. 1261] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131014093737/http://philippinelaw.info/statutes/ra1261-renaming-oteiza,-surigao-to--marihatag.html |date=2013-10-14 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Pagagawan →[[Datu Montawal]] (2003)<ref>{{cite web|url=http://rla-armmgov.ph/wp-content/uploads/2015/03/MMAA-152.pdf |title=Muslim Mindanao Autonomy Act No. 152 |publisher=Regional Government of the Autonomous Region in Muslim Mindanao |accessdate=7 June 2016}}</ref> *Pandami → Lapak (1992)<ref name="pandamsu">[http://philippinelaw.info/statutes/ra7480.html Republic Act No. 7480] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601124648/http://philippinelaw.info/statutes/ra7480.html |date=2012-06-01 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> → [[Pandami, Sulu|Pandami]] *Ponot → [[Jose Dalman]] (1983)<ref name="jdzdn">[http://philippinelaw.info/statutes/bp381.html Batas Pambansa Blg. 381] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120519051806/http://philippinelaw.info/statutes/bp381.html |date=2012-05-19 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Quinoguitan → [[Kinoguitan, Misamis Oriental|Kinoguitan]] *Regidor → [[Tangub]] (1930)<ref name="tangub">[http://tangubcity.gov.ph/tourism/history-heritage History and Heritage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130111222655/http://tangubcity.gov.ph/tourism/history-heritage |date=2013-01-11 }}, City Government of Tangub, retrieved 2012</ref> *Rizal → [[Basilisa, Dinagat Islands|Basilisa]] (1969)<ref name="basilisa">[http://basilisadinagatislands.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=126&Itemid=192 44th Araw ng Basilisa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120821174753/http://basilisadinagatislands.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=126&Itemid=192 |date=2012-08-21 }}, Provincial Government of Dinagat Islands, retrieved 2012</ref> *San Mariano → [[Maragusan]] (1988)<ref name="mrgsn">[http://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1988/ra_6678_1988.html Republic Act No. 6678], Arellano Law Foundation, retrieved 2012</ref> *San Vicente → [[Laak, Davao de Oro|Laak]] (1994)<ref name="laakcv">[http://www.ecomval.gov.ph/laak Municipality of Laak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110814014245/http://www.ecomval.gov.ph/laak/ |date=2011-08-14 }}, eComVal.gov.ph, retrieved 2012</ref> *Sapao → [[Santa Monica, Surigao del Norte|Santa Monica]] (1967)<ref name="smsur">[http://www.chanrobles.com/republicacts/republicactno4998.html Republic Act No. 4998], Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Saug → [[Asuncion, Davao del Norte|Asuncion]] (1957)<ref name="asunc">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1675.html Republic Act No. 1675] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120509223717/http://philippinelaw.info/statutes/ra1675.html |date=2012-05-09 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Sigaboy → [[Governor Generoso]]<ref name="govgendo">[https://archive.today/20121221055313/http://govgen.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=20:history&catid=25:profile Historical Background], Official Website of Governor Generoso, Davao Oriental, Philippines, retrieved 2012</ref> *Sultan Gumander → [[Picong, Lanao del Sur|Picong]] (2006) *Taganak → [[Turtle Islands, Tawi-Tawi|Turtle Islands]] *Talipao → Arolas Tulawie (1984)<ref name="talpsu">[https://archive.today/20130105002720/http://www.thelegalcommune.com/wp-library/?p=8068 Batas Pambansa Blg. 692], The Legal Commune, retrieved 2012</ref> → [[Talipao, Sulu|Talipao]] *Talitay →[[Sultan Sumagka, Maguindanao|Sultan Sumagka]] (2008)<ref>{{cite web |url=http://armm.gov.ph/armm-content/uploads/2013/03/MMA%20Act%20No.%20228.pdf |title=Muslim Mindanao Autonomy Act No. 228 |publisher=Regional Government of the Autonomous Region in Muslim Mindanao |accessdate=7 June 2016 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304083755/http://armm.gov.ph/armm-content/uploads/2013/03/MMA%20Act%20No.%20228.pdf |archivedate=4 March 2016 }}</ref> *Tatarikan → [[Pagayawan]] *Tongkil → [[Banguingui, Sulu|Banguingui]] *Trinidad → [[Jose Abad Santos, Davao del Sur|Jose Abad Santos]] (1955)<ref name="jasds">[http://philippinelaw.info/statutes/ra1206-renaming-trinidad,-davao-to-jose-abad-santos.html Republic Act No. 1206] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120527161734/http://philippinelaw.info/statutes/ra1206-renaming-trinidad,-davao-to-jose-abad-santos.html |date=2012-05-27 }}, PhilippineLaw.info, retrieved 2012</ref> *Tumbao → [[Kabuntalan, Maguindanao|Kabuntalan]] (1976)<ref name="kabun">[http://www.chanrobles.com/presidentialdecrees/presidentialdecreeno1010.html Presidential Decree No. 1010], Chan Robles, retrieved 2012</ref> *Wato → [[Balindong]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Mga paghahating pampangasiwaan ng Pilipinas}} [[Kategorya:Mga talaan ng mga lungsod sa Pilipinas|Lungsod at Bayan]] [[Kategorya:Mga talaan ng mga bayan sa Pilipinas| ]] [[Kategorya:Mga talaan ng mga subdibisyon sa Pilipinas|Pilipinas, Lungsod]] [[Kategorya:Mga talaan ng mga lungsod ayon sa bansa|Pilipinas, Lungsod]] [[Kategorya:Mga talaang may kaugnayan sa heograpiya ng Pilipinas|Mga lungsod]] 9n125zlmtl8j4y08kwtxnh3dqtgq7pk 10 320856 2226004 2225339 2026-09-17T16:41:29Z Ryomaandres 8044 2226004 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Maasai Woman Meeyu Sale Wearing her Finest.jpg|right|100px]] *...na ang mga ''[[comune]]'' ng '''[[Fiumefreddo di Sicilia]]''', '''[[Forza d'Agrò]]''', '''[[Motta Camastra]]''', at '''[[Savoca]]''' ay nagsilbing mga '''[[Pagkuha ng pelikula sa lokasyon|lokasyon]]''' ng '''[[Corleone]]''' para sa pelikulang '''''[[The Godfather]]''''' sa ilalim ng direksiyon ni '''[[Francis Ford Coppola]]'''? *...na ang '''[[Bundok Kenya]]''' ay mahalagang aspekto sa buhay at kultura ng mga pangkat etniko gaya ng '''[[mga Kikuyu|Kikuyu]]''', '''[[mga Meru|Meru]]''', '''[[mga Embu|Embu]]''', at '''[[mga Maasai|Maasai]]''' (''nakalarawan'')? *...na sa '''[[negosasyong pangkapayapaan ng Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas–Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas|negosasyong pangkapayapaan]]''' sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas]] at [[Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas]], ang unang nakalataga sa talaan ng mga kasunduan ay ang paggalang sa '''[[pandaigdigang makataong batas]]''' ng dalawang panig na [[nagdirigmaan]]? *...na ang mga [[Romanong villa|villa]] gaya ng kanila [[Emperador ng Roma|emperador]] '''[[Villa ni Adriano|Adriano]]''' at '''[[Villa ni Trajano|Trajano]]''' ay bukod sa pampahingahan, ay marahil nagsilbi ring paminsang tanggapan? *...na ang '''[[mga Kipot ng Turkiya]]''', na kinabibilangan ng mga anyong-tubig ng '''[[Dardanelos]]''' at '''[[Bosforo]]''', pati ang '''[[Dagat ng Marmara]]''', ay bumubuo ng isang '''[[Mga hangganan sa pagitan ng mga lupalop|hangganang lupalop]]''' ng [[Asya]] at [[Europa]]? jzodjcfvhwnj6v4gcvkym8uzqyt82t0 0 333834 2226018 2225813 2026-09-17T18:46:59Z A09 112294 Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-50180-67|~2026-50180-67]] ([[User talk:~2026-50180-67|talk]]) to last revision by Superastig (TwinkleGlobal) 2226018 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = DWLV | logo = | city = [[Naga, Camarines Sur|Naga]] | country = PH | area = [[Camarines Sur]] at mga karatig na lugar | branding = DWLV 603 | airdate = | frequency = 603 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Wikang Gitnang Bikol|Bicolano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = | class = C/D/E | callsign_meaning = | owner = Bicol Broadcasting System | sister_stations = [[DWLV-FM|91.9 BBS FM]]<br>[[DWBN|96.5 Radyo Kafuerte]] | website = }} Ang '''DWLV''' (603 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Bicol Broadcasting System]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa BBS Bldg., Balatas Rd., Brgy. Balatas, [[Naga, Camarines Sur]].<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 5 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025131109/https://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |archive-date=October 25, 2022 |access-date=December 12, 2020}}</ref><ref>[http://naga.gov.ph/uncategorized/media/ Media in Naga]</ref><ref>[http://www.bicolstandard.com/2016/12/bicol-standard-partners-with-dwlv.html BICOL STANDARD partners with DWLV]</ref><ref>[http://www.bicolstandard.com/2016/09/broadcasting-from-facebook-new-trend-in-bicol.html Broadcasting from Facebook: a new trend in Bicol]</ref><ref>[http://sanjose.camarinessur.gov.ph/kbp-members-participates-in-oplan-broadcastreeing-in-san-jose/ KBP Members Participates in OPLAN BROADCASTREEING in San Jose]{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.bworldonline.com/senate-resolution-on-abs-cbn-operation-turned-over-to-ntc/ Senate resolution on ABS-CBN operation turned over to NTC]</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Naga Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Camarines Sur]] 97leh89sj4ttxnhmzt3elksbresl928 0 333845 2226019 2225814 2026-09-17T18:47:01Z A09 112294 Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-50180-67|~2026-50180-67]] ([[User talk:~2026-50180-67|talk]]) to last revision by Superastig (TwinkleGlobal) 2226019 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = BBS FM | callsign = DWLV | logo = | city = [[Naga, Camarines Sur|Naga]] | country = PH | area = [[Camarines Sur]] at mga karatig na lugar | branding = 91.9 BBS FM | airdate = 2004 | frequency = 91.9 MHz | format = [[:en:Classic Hits|Classic Hits]], [[News radio|News]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Wikang Gitnang Bikol|Bicolano]], [[Filipino language|Filipino]], [[English language|English]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = | class = | former_callsigns = DZLR (2004–2015) | former_names = Mixx FM (2004–2015) | owner = Bicol Broadcasting System | sister_stations = [[DWLV-AM|DWLV]]<br>[[DWBN|96.5 Radyo Kafuerte]] | website = }} Ang '''DWLV''' (91.9 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''91.9 BBS FM''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Bicol Broadcasting System]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa BBS Bldg., Balatas Rd., Brgy. Balatas, [[Naga, Camarines Sur]].<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 5 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025131109/https://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |archive-date=October 25, 2022 |access-date=December 9, 2020}}</ref><ref>[https://www.kbp.org.ph/wp-content/uploads/2019/02/Bicol-Broadcasting-System-Inc.jpg KBP Members]{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.bworldonline.com/senate-resolution-on-abs-cbn-operation-turned-over-to-ntc/ Senate resolution on ABS-CBN operation turned over to NTC]</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Naga Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Camarines Sur]] dl9dnhzjur8ae6ax663ar78moltot4c 0 336226 2226021 2217085 2026-09-17T19:32:04Z ~2026-50363-21 166441 /* */ 2226021 wikitext text/x-wiki {{kinukumpuni}} Ang '''wikang neutral sa kasarian''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''gender-neutral language)'' ay istilo ng paggamit ng wika na sinasadyang hindi tumutukoy sa partikular na kasarian. Kabilang dito ang paggamit ng mga pangngalan na hindi partikular sa kasarian upang tumukoy sa mga tungkulin o propesyon, <ref name="Fowler 2015 gender-neutral language">{{Cite book |last=Fowler |first=H.W. |title=Fowler's Dictionary of Modern English Usage |url=https://archive.org/details/fowlersdictionar00unse |date=2015 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-966135-0 |editor-last=Butterfield |editor-first=Jeremy}}</ref> pagbuo ng mga parirala sa magkatulad na paraan, at paghinto ng paggamit ng mga lalaki o babaeng termino bilang pangkalahatan. <ref>{{Cite journal |last=Sarrasin |first=Oriane |last2=Gabriel |first2=Ute |last3=Gygax |first3=Pascal |date=2012-01-01 |title=Sexism and Attitudes Toward Gender-Neutral Language |url=https://econtent.hogrefe.com/doi/10.1024/1421-0185/a000078 |journal=[[Swiss Journal of Psychology]] |volume=71 |issue=3 |pages=113–4 |doi=10.1024/1421-0185/a000078 |issn=1421-0185 |url-access=subscription |via=}}</ref> Halimbawa sa wikang Tagalog, ang mga salitang ''doktora'' at ''tindera'' ay mga titulo ng trabahong partikular sa kasarian ng babae; ang mga kaukulang katagang neutral sa kasarian ay ''doktor (''o ''manggagamot)'' at ''manininda''. Ang ilang kataga sa Tagalog na [[Salitang hiram|hiram]] mula sa [[wikang Espanyol]] (na orihinal na panlalaki), gaya ng ''abogado, inhinyero'' at ''empleyado'', na nagtatapos sa "-''o"'' ay tinatanggap na neutral ang kasarian, samantalang ang mga katagang pambabae ay pinananatiling natatangi para sa babae. <ref>{{Cite web |last=Lowry |first=Howard |title=Tone: A Matter of Attitude |url=http://grammar.ccc.commnet.edu/grammar/unbiased.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150627020259/http://grammar.ccc.commnet.edu/GRAMMAR/unbiased.htm |archive-date=2015-06-27 |access-date=2015-01-28 |publisher=Grammar.ccc.commnet.edu}}</ref> Ito ay pagsasakatutubong impluwensya ng wikang Tagalog bilang [[wikang walang kasarian]] (hindi dahil sa preskriptibong estilo o pagtatakda sa wika upang gawing neutral) kaya't ang mga katagang panlalaki na nagtatapos "-''o"'' ay likas na naging kolektibong katawagan. Upang maging tiyak sa kasarian sa mga salitang walang kasarian, nilalapatan ng katagang "lalaki" o "babae" ang salitang tinutukoy (halimbawa: babaeng inhinyero o lalaking inhinyero). == Kasaysayan at Impluwensyang Kanluranin (Wikang Ingles) == Ang modernong kilusan para sa wikang neutral sa kasarian sa Ingles ay nagsimulang maging malawak noong dekada 1960–1970, kasabay ng second-wave feminism sa Estados Unidos at United Kingdom. Ayon sa mga feministang kritiko, ang tradisyunal na Ingles ay may androcentric bias (pagsentro sa kalalakihan). Ipinunto nila na ang wika ay ginagamit bilang mekanismo upang gawing "invisible" ang kababaihan. Upang tugunan ito, isinulong ang mga sumusunod na pagtatakda sa paggamit ng wika: * Pagtanggal sa generic masculine (''man''/''mankind'' → ''humanity'') * Neutralisasyon ng mga trabaho (''chairman'' → ''chairperson'', ''fireman'' → ''firefighter'') * Paglipat mula generic ''he'' patungo sa "he or she" at kalaunan ay singular ''they/them''. Sa ika-21 siglo, kasabay ng ''queer theory'' at ''transgender movements'', lalong naging radikal ang diskurso. Hindi na lang ito sa pagbibigay-puwang sa kababaihan, kundi sa tuluyang pagtanggi sa binaryong konsepto ng kasarian batay sa biyolohiya. Ito ay humantong sa ''preferred pronouns'' (gustong panghalip), ''neopronouns'' (''ze/zir, xe/xem''), at pag-iwas sa sex-based terms sa ilang konteksto. Itinataguyod ng mga nagsusulong na ang kahulugan sa "babae" gamit ang biyolohiya ay ''reductive'' (nakakababa). Upang maiwasan ang pagtukoy sa tiyak na kasarian, isinusulong ang neutral na wika gaya ng "''birthing persons''", "''people who menstruate" atbp.'' kapalit ng "''woman''" o "''girl".'' Gayunpaman, tinutuligsa ng mga kritiko ang argumentong ito. Ayon sa kanila, ang ideyang "''reductive''" ang biyolohikal na depinisyon ay may [[Palasya|depektong lohika]]. Ang pagtatakda ng depinisyon ay siyentipikong pagkilala sa isang observable biological category — halimbawa, ang katawang nakaayos para sa paggawa ng malalaking gameto (egg cells) — at hindi nangangahulugang binabawasan ang iba pang aspeto ng pagkatao ng isang babae. Ipinapunto nila na ang ganitong lohika ay hindi inilalapat sa iba pang kategorya, tulad ng pagtukoy sa tao batay sa ''species'' (tao) o sa ''adult'' batay sa edad. Bukod dito, ang labis na pag-neutralize sa wika sa pamamagitan ng mga euphemism ay nagdudulot ng kawalan ng katumpakan, lalo na sa [[medisina]], [[batas]], at [[estadistika]]. Ang ganitong neutralisasyon ay kinokondena rin ni [[Reem Alsalem]], ''UN Special Rapporteur on violence against women and girls''. Sa kanyang report na A/HRC/59/47 (2025), binigyang-diin niya, na ang "''erasure of sex-specific language and categories''" ay nagdudulot ng bagong anyo ng karahasan laban sa kababaihan. Tinawag niya itong "''coercive inclusion''" at binanggit ang dehumanizing terms tulad ng "''birthing persons''", "''menstruators''", at "''vagina havers''" bilang halimbawa ng suppression ng women in language and law.<ref name="OHCHR2025">Alsalem, Reem. "Sex-based violence against women and girls: new frontiers and emerging challenges" (A/HRC/59/47), United Nations Human Rights Council, 2025.</ref> Dahil opisyal na wika ang Ingles sa Pilipinas, direktang nakakaapekto ang mga Western guidelines sa edukasyon, batas, at media sa bansa.<ref name="PHSC">Philippine Supreme Court. Guidelines on gender-fair language (2022–2023).</ref> == Ang Ideolohikal na Kontrobersya sa Pilipinas == Dahil ang ideolohiya ng wikang-neutral ay nagmula sa kulturang [[Mundong Kanluranin|Kanluranin]] at [[wikang Ingles]], nagdudulot ng debate ang pagpapatupad nito sa kontekstong Pilipino: === Argumento para sa Inklusyon === Naniniwala ang mga lokal na tagataguyod na kailangang iakma ang Tagalog upang maging mas inklusibo sa may ''queer'' na identitad. Upang maiwasan ang kasarian, iminumungkahi ang paggamit ng mga kolektibong katutubong salita (hal. "mga magulang" sa halip na "ama at ina", o "kapatid" sa halip na "kuya at ate"). Sa mga akademikong sirkulo sa labas ng Pilipinas (lalo na sa Estados Unidos), umusbong din ang neologismo o bagong salita tulad ng ''Filipinx'' o ''Pinxy'' upang maging neutral na katumbas ng Filipino/Filipina. === Argumento ng mga Kritiko at Lingguwista === Maraming kritiko, kabilang ang mga lokal na lingguwista at mga tagapagtanggol ng wika, ang tumututol sa pagpilit ng mga Kanluraning konsepto sa Tagalog. Ayon sa kanila: Ang pagpilit ng mga terminong may ''-x'' (tulad ng ''Filipinx'') ay isang anyo ng imperyalismong lingguwistiko at kulturang Amerikano na hindi umaangkop sa ponolohiya (tunog) at kalikasan ng wikang Tagalog. Likas nang inklusibo ang wikang Tagalog sa estruktura nito (gaya ng paggamit ng "siya"), kaya hindi makatwirang hiramin ang mga solusyong pangkasarian na ginawa para sa Ingles o Espanyol. Ang labis na pag-iwas o pagbubura sa mga katutubong salitang may kasarian sa ngalan ng "neutralidad" ay nagpapahina sa yaman ng kultura at bokabularyo ng wika.<ref>{{Cite web |last=Golangco |first=Lauren |title=The Controversy Behind "Filipinx": What Does it Mean and Why Is it So Contentious? |url=https://www.tatlerasia.com/power-purpose/ideas-education/fiilpinx-definition-and-controversy |access-date=2026-07-08 |website=Tatler Asia |language=en}}</ref><ref name="Cruz2023">Cruz, Y. F. B. D. (2023). "Siya nga ba’y Gender Neutral?" ''UP Working Papers in Linguistics''.</ref> Ang debate na ito ay bahagi ng mas malawak na tensyon sa pagitan ng global na mga uso sa wika at pagpapanatili ng katutubong lingwistiko at kultural na integridad. == Tingnan din == * [[Wikang walang kasarian]] == Mga sanggunian == {{reflist}} 9sgipovto5itat5qkawljc82shx3si2 10 338119 2226047 2224143 2026-09-18T02:01:16Z GinawaSaHapon 102500 2226047 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Articulation navbox | title = Artikulasyon | listclass = hlist | above = [[Ponetikang artikularyo]] – [[Magkasabay na katinig|Sabayang artikulasyon]] – [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]] | group1 = [[Lugar ng artikulasyon|Lugar]] | list1 = child | 1_group1 = [[Katinig sa labi|Labi]] | 1_list1 = * [[Katinig sa parehong labi|Parehong labi]] * [[Katinig sa labi-ngipin|Labi-ngipin]] * [[Katinig sa ngipin-labi|Ngipin-labi]] | 1_group2 = [[Katinig sa harapan|Harapan]] | 1_list2 = child | 1_2_list1 = * [[Katinig sa dila-labi|Dila-labi]] * [[Katinig sa pagitan ng ngipin|Pagitan ng ngipin]] * [[Katinig sa ngipin|Ngipin]] * [[Katinig sa ngipin-gilagid|Ngipin-gilagid]] * [[Katinig sa gilagid|Gilagid]] * [[Katinig sa likurang gilagid|Likurang gilagid]] ** [[Katinig sa dilang pulupot|Dilang pulupot]] | 1_2_group2 = Aktibo | 1_2_list2 = * [[Katinig sa dulo ng dila|Dulo ng dila]] * [[Katinig sa katawan ng dila|Katawan ng dila]] * [[Katinig sa ilalim ng dila|Ilalim ng dila]] | 1_group3 = [[Katinig sa likuran|Likuran]] | 1_list3 = * [[Katinig sa gilagid-paleta|Gilagid-paleta]] * [[Katinig sa paleta|Paleta]] * [[Katinig sa ngala-ngala|Ngala-ngala]] * [[Katinig sa tilao|Tilao]] | 1_group4 = [[Katinig sa lalamunan|Lalamunan]] | 1_list4 = * [[Katinig sa lalaugan|Lalaugan]] * [[Katinig sa tagukan|Tagukan]] | 1_group5 = [[Katinig na dalawahan|Dalawahan]] | 1_list5 = * [[Katinig sa labi't harapang dila|Labi't harapang dila]] ** [[Katinig sa labi't gilagid|Labi't gilagid]] ** [[Katinig sa labi't dilang pulupot|Labi't dilang pulupot]] * [[Katinig sa labi't paleta|Labi't paleta]] * [[Katinig sa labi't ngala-ngala|Labi't ngala-ngala]] * [[Katinig sa labi't tilao|Labi't tilao]] * [[Katinig sa harapang dila't ngala-ngala|Harapang dila't ngala-ngala]] * [[Katinig sa tilao't tagukan|Tilao't tagukan]] | group2 = [[Paraan ng artikulasyon|Paraan]] | list2 = child | 2_group1 = [[Tunog na may harang|May harang]] | 2_list1 = * [[Katinig na pasara|Pasara]] ** [[Katinig bago pasara|Bago pasara]] ** [[Paglabas pagilid (ponetika)|Paglabas pagilid]] ** [[Paglabas pailong]] ** [[Paglabas na walang tinig]] * [[Katinig na pasara-sutsot|Pasara-sutsot]] ** [[Pakatal na katinig na pasara-sutsot|Pakatal na pasara-sutsot]] * [[Katinig na pasutsot|Pasutsot]] ** [[Matinis na katinig|Matinis]] | 2_group2 = [[Tunog na walang harang|Walang harang]] | 2_list2 = * [[Katinig na pailong|Pailong]] ** [[Katinig bago pailong|Bago pailong]] * [[Patinig]] ** [[Patinig na pailong|Pailong]] ** [[Matinis na patinig|Matinis]] * [[Katinig na palapit|Palapit]] ** [[Malapatinig]] * [[Katinig na pakatal|Pakatal]] ** [[Simpleng katinig na pakatal|Simple]] ** [[Matinding katinig na pakatal|Matindi]] | 2_list3 = * [[Likidong katinig|Likido]] ** [[Katinig na tunog-R|Tunog-''R'']] ** [[Katinig na pagilid|Pagilid]] * [[Katinig na pagitna|Pagitna]] * [[Tunog na may pagpigil|May pagpigil]] * [[Tunog na walang pagpigil|Walang pagpigil]] * [[Tunog na walang pagbuga|Walang pagbuga]] | group3 = [[Mekanismo ng pagdaloy]] | list3 = * [[Tunog na pabuga|Pabuga]] ** [[Pulmonikong katinig|Pulmoniko]] * [[Tunog na pahigop|Pahigop]] * [[Katinig mula tagukan|Tagukan]] ** [[Palabas na katinig|Palabas]] ** [[Paloob na katinig|Paloob]] * [[Katinig na pitik|Pitik]] ** [[Katinig na pitik pulmoniko|Pulmoniko]] ** [[Katinig na pitik palabas|Palabas]] ** [[Katinig na pitik pailong|Pailong]] ** [[Katinig na pitik tagukan|Tagukan]] * [[Katinig na pahampas|Pahampas]] | group4 = [[Sekundaryong artikulasyon]] | list4 = child | 4_list1 = * [[Labialisasyon]] ** [[Pagkabilog]] * [[Palatalisasyon]] * [[Labiopalatalisasyon]] * [[Belarisasyon]] * [[Ubularisasyon]] * [[Paringalisasyon]] | 4_group2 = Kaugnay | 4_list2 = * [[Nasalisasyon]] * [[Sulkalisasyon]] | group5 = [[Ponasyon]]<br />([[Tunog (ponetika)|Tunog]]) | list5 = child | 5_group1 = [[Tagukan]] | 5_list1 = * [[Kawalang-tunog]] ** [[Katinig na tenuis|Tenuis]] ** [[Pagbulong]] * [[Mabugsong katinig|Mabugso]] ** [[Katinig bago mabugso|Bago mabugso]] * [[Mahangin na boses|Mahangin]] * [[Malubay na boses|Malubay]] * [[Karaniwang boses|Karaniwan]] * [[Mahigpit na boses|Mahigpit]] * [[Paos na boses|Paos]] * [[Glotalisasyon]] | 5_group2 = [[Bagtingan]] | 5_list2 = * [[Hikab na boses|Hikab]] * [[Magaspang na boses|Magaspang]] |5_group3 = [[Rehistro ng boses|Rehistro]] |5_list3 = child |5_3_list1 = *[[Birit]] *[[Palseto]] *[[Garalgal na boses]] |5_3_group2 = Transisyonal |5_3_list2 = *[[Vibrato]] *[[Passaggio]] |5_list4 = * [[Katunugan ng boses|Katunugan]] * [[Oras ng simula ng boses|Oras ng simula]] | state = {{{state|autocollapse}}} }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> jk96hqdwgc28sj5mtqnqpylj8sp6thm 2226048 2226047 2026-09-18T02:14:44Z GinawaSaHapon 102500 2226048 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Articulation navbox | title = Artikulasyon | listclass = hlist | above = [[Ponetikang artikularyo]] – [[Magkasabay na katinig|Sabayang artikulasyon]] – [[Internasyonal na Ponetikong Alpabeto]] | group1 = [[Lugar ng artikulasyon|Lugar]] | list1 = child | 1_group1 = [[Katinig sa labi|Labi]] | 1_list1 = * [[Katinig sa parehong labi|Parehong labi]] * [[Katinig sa labi-ngipin|Labi-ngipin]] * [[Katinig sa ngipin-labi|Ngipin-labi]] | 1_group2 = [[Katinig sa harapan|Harapan]] | 1_list2 = child | 1_2_list1 = * [[Katinig sa dila-labi|Dila-labi]] * [[Katinig sa pagitan ng ngipin|Pagitan ng ngipin]] * [[Katinig sa ngipin|Ngipin]] * [[Katinig sa ngipin-gilagid|Ngipin-gilagid]] * [[Katinig sa gilagid|Gilagid]] * [[Katinig sa likurang gilagid|Likurang gilagid]] ** [[Katinig sa dilang pulupot|Dilang pulupot]] | 1_2_group2 = Aktibo | 1_2_list2 = * [[Katinig sa dulo ng dila|Dulo ng dila]] * [[Katinig sa katawan ng dila|Katawan ng dila]] * [[Katinig sa ilalim ng dila|Ilalim ng dila]] | 1_group3 = [[Katinig sa likuran|Likuran]] | 1_list3 = * [[Katinig sa gilagid-paleta|Gilagid-paleta]] * [[Katinig sa paleta|Paleta]] * [[Katinig sa ngala-ngala|Ngala-ngala]] * [[Katinig sa tilao|Tilao]] | 1_group4 = [[Katinig sa lalamunan|Lalamunan]] | 1_list4 = * [[Katinig sa lalaugan|Lalaugan]] * [[Katinig sa tagukan|Tagukan]] | 1_group5 = [[Katinig na dalawahan|Dalawahan]] | 1_list5 = * [[Katinig sa labi't harapang dila|Labi't harapang dila]] ** [[Katinig sa labi't gilagid|Labi't gilagid]] ** [[Katinig sa labi't dilang pulupot|Labi't dilang pulupot]] * [[Katinig sa labi't paleta|Labi't paleta]] * [[Katinig sa labi't ngala-ngala|Labi't ngala-ngala]] * [[Katinig sa labi't tilao|Labi't tilao]] * [[Katinig sa harapang dila't ngala-ngala|Harapang dila't ngala-ngala]] * [[Katinig sa tilao't tagukan|Tilao't tagukan]] | group2 = [[Paraan ng artikulasyon|Paraan]] | list2 = child | 2_group1 = [[Tunog na may harang|May harang]] | 2_list1 = * [[Katinig na pasara|Pasara]] ** [[Katinig bago pasara|Bago pasara]] ** [[Paglabas pagilid (ponetika)|Paglabas pagilid]] ** [[Paglabas pailong]] ** [[Paglabas na walang tinig]] * [[Katinig na pasara-sutsot|Pasara-sutsot]] ** [[Pakatal na katinig na pasara-sutsot|Pakatal na pasara-sutsot]] * [[Katinig na pasutsot|Pasutsot]] ** [[Matinis na katinig|Matinis]] | 2_group2 = [[Tunog na walang harang|Walang harang]] | 2_list2 = * [[Katinig na pailong|Pailong]] ** [[Katinig bago pailong|Bago pailong]] * [[Patinig]] ** [[Patinig na pailong|Pailong]] ** [[Matinis na patinig|Matinis]] * [[Katinig na palapit|Palapit]] ** [[Malapatinig]] * [[Katinig na pakatal|Pakatal]] ** [[Simpleng katinig na pakatal|Simple]] ** [[Matinding katinig na pakatal|Matindi]] | 2_list3 = * [[Likidong katinig|Likido]] ** [[Katinig na tunog-R|Tunog-''R'']] ** [[Katinig na pagilid|Pagilid]] * [[Katinig na pagitna|Pagitna]] * [[Tunog na may pagpigil|May pagpigil]] * [[Tunog na walang pagpigil|Walang pagpigil]] * [[Tunog na walang pagbuga|Walang pagbuga]] | group3 = [[Mekanismo ng pagdaloy]] | list3 = * [[Tunog na pabuga|Pabuga]] ** [[Pulmonikong katinig|Pulmoniko]] * [[Tunog na pahigop|Pahigop]] * [[Katinig mula tagukan|Tagukan]] ** [[Palabas na katinig|Palabas]] ** [[Paloob na katinig|Paloob]] * [[Katinig na pitik|Pitik]] ** [[Katinig na pitik pulmoniko|Pulmoniko]] ** [[Katinig na pitik palabas|Palabas]] ** [[Katinig na pitik pailong|Pailong]] ** [[Katinig na pitik tagukan|Tagukan]] * [[Katinig na pahampas|Pahampas]] | group4 = [[Sekundaryong artikulasyon]] | list4 = child | 4_list1 = * [[Labialisasyon]] ** [[Pagkabilog]] * [[Palatalisasyon]] * [[Labiopalatalisasyon]] * [[Belarisasyon]] * [[Ubularisasyon]] * [[Paringalisasyon]] | 4_group2 = Kaugnay | 4_list2 = * [[Nasalisasyon]] * [[Sulkalisasyon]] | group5 = [[Ponasyon]]<br />([[Tunog (ponetika)|Tunog]]) | list5 = child | 5_group1 = [[Tagukan]] | 5_list1 = * [[Kawalang-tunog]] ** [[Katinig na tenuis|Tenuis]] ** [[Pagbulong]] * [[Mabugsong katinig|Mabugso]] ** [[Katinig bago mabugso|Bago mabugso]] * [[Mahangin na boses|Mahangin]] * [[Malubay na boses|Malubay]] * [[Karaniwang boses|Karaniwan]] * [[Mahigpit na boses|Mahigpit]] * [[Paos na boses|Paos]] * [[Glotalisasyon]] | 5_group2 = [[Bagtingan]] | 5_list2 = * [[Hikab na boses|Hikab]] * [[Magaspang na boses|Magaspang]] |5_group3 = [[Rehistro ng boses|Rehistro]] |5_list3 = child |5_3_list1 = *[[Birit]] *[[Palseto]] *[[Paos na rehistro|Paos]] |5_3_group2 = Transisyonal |5_3_list2 = *[[Vibrato]] *[[Passaggio]] |5_list4 = * [[Katunugan ng boses|Katunugan]] * [[Oras ng simula ng boses|Oras ng simula]] | state = {{{state|autocollapse}}} }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> 5pndb3rfi3s66gos3qnupcb593yhazb 2 338719 2226053 2223334 2026-09-18T03:35:48Z Lolbet101 163542 /* Unang bugso (First wave) */ Marami pang artikulo! (More articles!) 2226053 wikitext text/x-wiki {{Userboxtop | float = right }} {{Userbox | id = [[File:Metawiki.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:metawiki:User:Lolbet101|Meta-Wiki]] na account. }} {{Userbox |id=[[File:Wikipedia-logo-v2-en.svg|45px]] |info= Ang tagagamit na ito ay may [[w:en:User:Lolbet101|English Wikipedia]] na account. }} {{Userbox | id = [[File:Wikipedia-logo-v2-simple.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:simple:User:Lolbet101|Simple English Wikipedia]] na account. }} {{Userbox | id = [[File:Billiards balls.jpg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay paminsan-minsan o bihirang naglalaro ng [[bilyar]]. }} {{Userbox | id = [[File:Size Comparison - Gonggong with Earth and Moon.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa mga paghahambing ng laki. (''size comparisons''). }} {{Userbox | id = [[File:Orion Nebula - Hubble 2006 mosaic 18000.jpg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[astronomiya]]. }} {{Userbox | id = [[File:Blue computer icon.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[Kompyuter|kompyuters]]. }} {{Userbox | id = [[File:Nuvola Math and Inf.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay mahilig matuto sa [[matematika]]. }} {{Userbox | id = [[File:Rubik's cube.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay kayang bumuo ng [[Rubik's Cube|Rubik's cube]]. }} {{Userbox | id = [[File:Smartphone - game-icons.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay naglalaro ng mga [[Larong bidyo|larong mobile]]. }} {{Userboxbottom}} Tl: Kumusta! Ako si Lolbet101. Nasisiyahan akong gumawa ng mga artikulo sa Wikipedia tungkol sa kalawakan at iba pang mga paksa. Gumagawa at nagpapabuti ako ng mga artikulo sa Tagalog. En: ''Hello! I am Lolbet101. I enjoy creating Wikipedia articles about space and other topics. I make and improve articles in Tagalog.'' == Mga artikulong ginawa ko sa Tagalog == (En: ''Articles I made in Tagalog'') '''Paalala:''' Huwag po sanang i-click ang mga {{Color|Crimson|pulang link}} na ito maliban na lang kung hihingi kayo ng pahintulot. ('''''Note:''' Please don't click these {{Color|Crimson|red links}} unless you ask permission.'') === Unang bugso (''First wave'') === {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Hulyo 6-Setyembre 2026 (Kabuuan: 40)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| * [[6-7]] * [[Amerikanisasyon]] * [[Android 17]] * [[Baby Dolls]] * [[Bagong Pangkalahatang Katalogo]] * [[Bituing neutron]] * [[Call of Duty: Mobile|''Call of Duty: Mobile'']] * [[Centaurus A]] * [[Galaksiyang Triangulum]] * [[Grok AI]] * [[Katalogong Messier]] * [[Lindol sa Colombia (2026)]] * [[Meta AI]] * [[Microsoft Copilot]] * [[Milya]] * [[NGC 1]] * [[NGC 3109]] * [[NGC 7840]] * [[Omega Centauri]] * [[Pagkasunog ng barko ng MV June Aster]] * [[Pagsabog ng sinag gamma]] * [[Pamamaril sa paaralan sa Tacloban noong 2026]] * [[Pamamaril sa paaralan sa Zamboanga noong 2026]] * [[Paskong pang-ilaw]] * [[Perplexity AI]] * [[Procyon]] (Alpha Canis Minoris) * [[Programang Artemis]] * [[PSR B1257+12]] * [[Pulang higante]] * [[Pulang superhigante]] * [[Pulang unano]] * [[Pulsar]] * [[Puting unano]] * [[Rukbat]] (Alpha Sagittarii) * [[Sean Patrick Villanueva]] * [[Serye ng Pera ng Bagong Henerasyon]] * [[Sining Kristiyano]] * [[Sverker Johansson]] * [[Vega]] (Alpha Lyrae) * [[Windows 11]] |} {{col-end}} {{hidden end}} === Pangalawang bugso (''Second wave'') === {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Disyembre 2026-Pebrero 2027 (Kabuuan: 43)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| * [[A Minecraft Movie|''A Minecraft Movie'']] * [[A Minecraft Movie Squared|''A Minecraft Movie Squared'']] * [[Artemis I]] * [[Artemis II]] * [[Artemis III]] * [[BABYMONSTER]] * [[Betelgeuse]] (Alpha Orionis) * [[Blender (software)]] * [[C++ (wikang pamprograma)]] * [[Counter-Strike 2|''Counter-Strike 2'']] * [[Ebolusyon ng bituin]] * [[Ekwasyong parisukat]] * [[ESO 593-8]] * [[Green Day]] * [[Honkai: Star Rail|''Honkai: Star Rail'']] * [[IC 1101]] * [[Kevin MacLeod]] * [[Kumpol ng bituin]] * [[Lua (wikang pamprograma)]] * [[Magnetar]] * [[Mga Ulap ng Magellano]] * [[Nebulang Alimango]] (Messier 1) * [[Nebulang Singsing]] (Messier 57) * [[NGC 1300]] * [[NGC 1316]] * [[NGC 247]] * [[NGC 4889]] * [[NGC 55]] * [[NGC 6872]] * [[NGC 6946]] * [[Nickelback]] * [[Pangkalahatang Katalogong Uppsala]] * [[Planong Cartesian]] * [[Polaris]] (Alpha Ursae Minoris) * [[Pollux (bituin)]] (Beta Geminorum) * [[PSR B1620-26]] * [[PSR J0952-0607]] * [[RPTV (programang telebisyon)]] * [[Simple Plan]] * [[Steam (serbisyo)]] * [[Unity (makinang laro)]] * [[Vivo (teknolohiyang kompanya)]] * [[VY Canis Majoris]] |} {{col-end}} {{hidden end}} e3yjv1lskry9iadio5f1lhrlkf5mp56 2226088 2226053 2026-09-18T05:56:50Z Lolbet101 163542 /* Unang bugso (First wave) */ 2226088 wikitext text/x-wiki {{Userboxtop | float = right }} {{Userbox | id = [[File:Metawiki.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:metawiki:User:Lolbet101|Meta-Wiki]] na account. }} {{Userbox |id=[[File:Wikipedia-logo-v2-en.svg|45px]] |info= Ang tagagamit na ito ay may [[w:en:User:Lolbet101|English Wikipedia]] na account. }} {{Userbox | id = [[File:Wikipedia-logo-v2-simple.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay may [[w:simple:User:Lolbet101|Simple English Wikipedia]] na account. }} {{Userbox | id = [[File:Billiards balls.jpg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay paminsan-minsan o bihirang naglalaro ng [[bilyar]]. }} {{Userbox | id = [[File:Size Comparison - Gonggong with Earth and Moon.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa mga paghahambing ng laki. (''size comparisons''). }} {{Userbox | id = [[File:Orion Nebula - Hubble 2006 mosaic 18000.jpg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[astronomiya]]. }} {{Userbox | id = [[File:Blue computer icon.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay interesado sa [[Kompyuter|kompyuters]]. }} {{Userbox | id = [[File:Nuvola Math and Inf.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay mahilig matuto sa [[matematika]]. }} {{Userbox | id = [[File:Rubik's cube.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay kayang bumuo ng [[Rubik's Cube|Rubik's cube]]. }} {{Userbox | id = [[File:Smartphone - game-icons.svg|45px]] | info = Ang tagagamit na ito ay naglalaro ng mga [[Larong bidyo|larong mobile]]. }} {{Userboxbottom}} Tl: Kumusta! Ako si Lolbet101. Nasisiyahan akong gumawa ng mga artikulo sa Wikipedia tungkol sa kalawakan at iba pang mga paksa. Gumagawa at nagpapabuti ako ng mga artikulo sa Tagalog. En: ''Hello! I am Lolbet101. I enjoy creating Wikipedia articles about space and other topics. I make and improve articles in Tagalog.'' == Mga artikulong ginawa ko sa Tagalog == (En: ''Articles I made in Tagalog'') '''Paalala:''' Huwag po sanang i-click ang mga {{Color|Crimson|pulang link}} na ito maliban na lang kung hihingi kayo ng pahintulot. ('''''Note:''' Please don't click these {{Color|Crimson|red links}} unless you ask permission.'') === Unang bugso (''First wave'') === {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Hulyo 6-Setyembre 2026 (Kabuuan: 40)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| * [[6-7]] * [[Amerikanisasyon]] * [[Android 17]] * [[Baby Dolls]] * [[Bagong Pangkalahatang Katalogo]] * [[Bituing neutron]] * [[Call of Duty: Mobile|''Call of Duty: Mobile'']] * [[Centaurus A]] * [[Galaksiyang Triangulum]] * [[Grok AI]] * [[Katalogong Messier]] * [[Lindol sa Colombia (2026)]] * [[Meta AI]] * [[Microsoft Copilot]] * [[Milya]] * [[NGC 1]] * [[NGC 3109]] * [[NGC 7840]] * [[Omega Centauri]] * [[Pagkasunog ng barkong MV June Aster]] * [[Pagsabog ng sinag gamma]] * [[Pamamaril sa paaralan sa Tacloban noong 2026]] * [[Pamamaril sa paaralan sa Zamboanga noong 2026]] * [[Paskong pang-ilaw]] * [[Perplexity AI]] * [[Procyon]] (Alpha Canis Minoris) * [[Programang Artemis]] * [[PSR B1257+12]] * [[Pulang higante]] * [[Pulang superhigante]] * [[Pulang unano]] * [[Pulsar]] * [[Puting unano]] * [[Rukbat]] (Alpha Sagittarii) * [[Sean Patrick Villanueva]] * [[Serye ng Pera ng Bagong Henerasyon]] * [[Sining Kristiyano]] * [[Sverker Johansson]] * [[Vega]] (Alpha Lyrae) * [[Windows 11]] |} {{col-end}} {{hidden end}} === Pangalawang bugso (''Second wave'') === {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Disyembre 2026-Pebrero 2027 (Kabuuan: 43)}} {{col-begin}} {{col-2}} {| * [[A Minecraft Movie|''A Minecraft Movie'']] * [[A Minecraft Movie Squared|''A Minecraft Movie Squared'']] * [[Artemis I]] * [[Artemis II]] * [[Artemis III]] * [[BABYMONSTER]] * [[Betelgeuse]] (Alpha Orionis) * [[Blender (software)]] * [[C++ (wikang pamprograma)]] * [[Counter-Strike 2|''Counter-Strike 2'']] * [[Ebolusyon ng bituin]] * [[Ekwasyong parisukat]] * [[ESO 593-8]] * [[Green Day]] * [[Honkai: Star Rail|''Honkai: Star Rail'']] * [[IC 1101]] * [[Kevin MacLeod]] * [[Kumpol ng bituin]] * [[Lua (wikang pamprograma)]] * [[Magnetar]] * [[Mga Ulap ng Magellano]] * [[Nebulang Alimango]] (Messier 1) * [[Nebulang Singsing]] (Messier 57) * [[NGC 1300]] * [[NGC 1316]] * [[NGC 247]] * [[NGC 4889]] * [[NGC 55]] * [[NGC 6872]] * [[NGC 6946]] * [[Nickelback]] * [[Pangkalahatang Katalogong Uppsala]] * [[Planong Cartesian]] * [[Polaris]] (Alpha Ursae Minoris) * [[Pollux (bituin)]] (Beta Geminorum) * [[PSR B1620-26]] * [[PSR J0952-0607]] * [[RPTV (programang telebisyon)]] * [[Simple Plan]] * [[Steam (serbisyo)]] * [[Unity (makinang laro)]] * [[Vivo (teknolohiyang kompanya)]] * [[VY Canis Majoris]] |} {{col-end}} {{hidden end}} o9tdb242xsdv1qw39xpkj6fj1luewsr 0 338911 2226013 2218567 2026-09-17T17:12:38Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2226013 wikitext text/x-wiki {{Infobox event|name=Ikalimang Talumpati sa Kalagayan ng Bansa<br/><small>ni Pangulong Bongbong Marcos</small>|image=State of the Nation Address 2026 PH logo.png|image_size=|image_alt=|Image_Caption=|time=4:05 [[Pamantayang Oras ng Pilipinas|PST]]|duration=1 oras at 25 minuto<ref name="transcript">{{Cite web |date=2026-07-27 |title=Fifth State of the Nation Address (SONA) of His Excellency Ferdinand R. Marcos Jr., President of the Philippines to the Congress of the Philippines|trans-title=Ikalimang Talumpati sa Kalagayan ng Bansa (SONA) ng Kanyang Kamahalan Ferdinand R. Marcos Jr., Pangulo ng Pilipinas sa Kongreso ng Pilipinas|url=https://pco.gov.ph/presidential-speech/fifth-state-of-the-nation-address-sona-of-his-excellency-ferdinand-r-marcos-jr-president-of-the-philippines-to-the-congress-of-the-philippines/ |access-date=2026-07-27 |website=[[Presidential Communications Office]]|language=en-US}}</ref>|date={{start date|2026|07|27}}|venue=Session Hall, [[Hugnayan ng Batasang Pambansa]]|Location=[[Lungsod Quezon]], Pilipinas|filmed_by=|coordinates={{coord|14|41|36|N|121|5|40|E|region:PH_type:event|display=inline,title}}|participants=[[Bongbong Marcos]]<br>[[Sherwin Gatchalian]]<br>Bojie Dy|footage=|website=[https://sona2026.hrep.online/ sona2026.hrep.online]|notes=}} Ang '''Talumpati sa Kalagayan ng Bansa, 2026''' ay ang ikalimang [[Talumpati sa Kalagayan ng Bansa]] (SONA) ni [[Bongbong Marcos]], ang ika-17 [[pangulo ng Pilipinas]], noong Hulyo 27, 2026, sa [[Hugnayan ng Batasang Pambansa]]. Ang magkasanib na sesyon ay pinangunahan nina [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas|Pangulo ng Senado]] na si [[Sherwin Gatchalian]] at [[Tagapagsalita ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Tagapagsalita ng Kapulungan]] na si Bojie Dy. == Sanligan == Itinatakda sa Artikulo VII, Seksyon 23 ng Konstitusyon ng 1987 na ang [[Pangulo ng Pilipinas]] ay dapat magbigay ng taunang talumpati sa [[Kongreso ng Pilipinas|Kongreso]] sa pagbubukas ng regular na sesyon nito, na idinaraos tuwing ikaapat na Lunes ng Hulyo.<ref>{{Cite web |last=Viado |first=Maria Viktoria M. |date=2023-06-26 |title=FilipiKnows: Things Filipinos should know about the SONA |url=https://mirror.pia.gov.ph/features/2023/06/26/filipiknows-things-filipinos-should-know-about-the-sona |access-date=2026-06-18 |website=[[Philippine Information Agency]] |language=en |trans-title=FilipiKnows: Mga Dapat Malaman ng mga Pilipino Tungkol sa SONA |archive-date=2026-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260619111345/https://mirror.pia.gov.ph/features/2023/06/26/filipiknows-things-filipinos-should-know-about-the-sona |url-status=dead }}</ref> Ang [[Talumpati sa Kalagayan ng Bansa, 2025|ikaapat na SONA]] ni Pangulong [[Bongbong Marcos]] noong 2025 ay nakakuha ng malawak na pansin dahil sa kanyang pahayag na "mahiya naman kayo", na tumutukoy sa mga mambabatas at negosyanteng sangkot sa kalauna'y nakilala bilang [[Eskandalo sa mga proyektong kontra-baha sa Pilipinas|eskandalo ng mga proyektong pangkontrol sa baha]]. Ilang kontratista, opisyal ng pamahalaan, at kasalukuyan at dating mga mambabatas ang mula noon ay kinasuhan at ipiniit.{{Efn|Maiuugnay sa maraming sanggunian: <ref>{{Cite web |last=Cruz |first=James Patrick |date=2025-12-30 |title=Tracker: Contractors and government officials jailed over flood control corruption |trans-title=Pagsubaybay: Mga kontratista at opisyal ng gobyerno, ikinulong dahil sa korapsyon sa mga proyektong pangkontrol sa baha |url=https://www.rappler.com/newsbreak/flood-control-corruption-jail-tracker-officials-contractors/ |access-date=2026-06-18 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Pulta |first=Benjamin |date=2025-12-19 |title=Discaya arrested; Alcantara surrenders P71M in restitution |trans-title=Arestado si Discaya; Isinuko ni Alcantara ang P71M bilang restitusyon |lang=en |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1265568 |access-date=2026-06-18 |website=[[Philippine News Agency]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Abarca |first=Charie |last2=Sigales |first2=Jason |date=2026-01-19 |title=Bong Revilla surrenders amid arrest warrant over flood control mess |trans-title=Sumuko si Bong Revilla sa kabila ng mandamyento ng pag-aresto kaugnay ng eskandalo ng mga proyektong pangkontrol sa baha |url=https://newsinfo.inquirer.net/2170389/bong-revilla-surrenders-amid-warrant-over-flood-control-mess |access-date=2026-06-18 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-06-01 |title=Philippine senator Estrada detained in graft case |trans-title=Senador ng Pilipinas na si Estrada, nakulong dahil sa kasong katiwalian |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippine-senator-estrada-surrenders-over-graft-case-2026-06-01/ |access-date=2026-06-18 |website=[[Reuters]] |lang=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Laqui |first=Ian |date=2026-06-08 |title=Curlee Discaya arrested at Senate over flood control case |trans-title=Curlee Discaya, inaresto sa Senado kaugnay ng kasong may kinalaman sa mga proyektong pangkontrol sa baha |url=https://www.philstar.com/headlines/2026/06/08/2533699/curlee-discaya-arrested-senate-over-flood-control-case |access-date=2026-06-18 |website=Philstar.com|publisher=[[The Philippine Star]]}}</ref>}} Noong Pebrero 2026, nagpahayag ang Kapulungan ng mga Kinatawan ng hangaring maisama ang panukalang-batas laban sa dinastiyang politikal sa mga prayoridad na panukalang-batas sa talumpati ng Pangulo.<ref>{{Cite web |last=Tolentino |first=Ariel Jerald |date=2026-02-19 |title=Number 1 priority: House wants anti-political dynasty law to be part of Marcos SONA |url=https://politiko.com.ph/2026/02/19/number-1-priority-house-wants-anti-political-dynasty-law-to-be-part-of-marcos-sona/daily-feed/ |access-date=2026-06-18 |website=[[Politiko (website)|Politiko]] |language=en-US|trans-title=Numero unong prayoridad: Nais ng Kamara na maging bahagi ng SONA ni Marcos ang batas laban sa dinastiyang politikal}}</ref> Ang panukala ay naipasa ng Kamara sa ikatlong pagbasa noong Hunyo 3, 2026, sa huling sesyon nito bago ang ''sine die'' na pagpapaliban ng sesyon.<ref>{{Cite web |date=2026-06-03 |title=Dy-led House passes anti-political dynasty bill on final reading in landmark democratic reform |url=https://www.congress.gov.ph/media/press-releases/view/?content=9813&title=Dy-led+House+passes+anti-political+dynasty+bill+on+final+reading+in+landmark+democratic+reform |access-date=2026-06-18 |website=[[House of Representatives of the Philippines]] |publisher=House Press and Public Affairs Bureau|language=en|trans-title=Inaprubahan ng Kamarang pinamumunuan ni Dy ang panukalang batas laban sa dinastiyang politikal sa huling pagbasa bilang makasaysayang repormang demokratiko}}</ref> Noong Mayo 11, 2026, sumailalim ang Senado sa isang yugto ng kaguluhang pampolitika na nagsimula sa pagkahalal kay [[Alan Peter Cayetano]] bilang [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas|pangulo ng Senado]], sa muling paglitaw ni Senador [[Ronald dela Rosa]] at sa kasunod na insidente ng pamamaril sa bulwagan ng Senado, gayundin sa lumalaking alitan sa hanay ng mga senador.<ref>{{Cite web |last= |date=2026-05-15 |title=From coup to chaos: What happened inside the Senate |url=https://newsinfo.inquirer.net/2229382/from-coup-to-chaos-what-happened-inside-the-senate |access-date=2026-06-18 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en|trans-title=Mula kudeta tungo sa kaguluhan: Ano ang nangyari sa loob ng Senado}}</ref><ref>{{Cite web |last=Maralit |first=Kristina |last2=Sy Cua |first2=Aric John |date=2026-06-03 |title=Senate discord hurts economy, Palace says |url=https://www.manilatimes.net/2026/06/03/news/national/senate-discord-hurts-economy-palace-says/2357159 |access-date=2026-06-18 |website=[[The Manila Times]] |language=en|trans-title=Ang alitan sa Senado ay nakakaapekto sa ekonomiya, sabi ng Palasyo}}</ref> Nagtapos ang krisis sa pagpapatalsik kay Cayetano noong Hunyo 3 at sa pagganap ni [[Sherwin Gatchalian]] sa mga tungkulin bilang gumaganap na pangulo ng Senado sa kanyang kapasidad bilang bagong halal na pangulo pansamantala.<ref>{{Cite web |last=Cruz |first=James Patrick |date=2026-06-17 |title=Win Gatchalian is elected Senate president |url=https://www.rappler.com/philippines/win-gatchalian-elected-senate-president/ |access-date=2026-06-18 |website=[[Rappler]] |language=en-US|trans-title=Nahalal na pangulo ng Senado si Win Gatchalian}}</ref> Pormal na nahalal si Gatchalian bilang pangulo ng Senado noong Hunyo 17 at inaasahang mamuno sa panig ng Senado sa panahon ng SONA ni Marcos. Nauna nang sinabi ni Marcos noong Hunyo 4 na "hindi niya kukunsintihin" ang pagpapatuloy ng panloob na alitan sa Senado hanggang sa araw ng SONA.<ref>{{Cite web |last=Ombay |first=Giselle |date=2026-06-04 |title=Marcos won't tolerate if Senate rift drags on until SONA 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/990225/senate-marcos-sona-philippines-un-bid/story/ |access-date=2026-06-18 |website=[[GMA News|GMA News Online]] |language=en|trans-title=Hindi kukunsintihin ni Marcos kung magtatagal ang alitan sa Senado hanggang SONA 2026}}</ref> == Talumpati == [[Talaksan:2026-07-27 – President Marcos outlines gov’t response to rising oil prices due to Middle East crisis in fifth SONA (01).jpg|thumb|Si Pangulong Bongbong Marcos habang nagtatalumpati tungkol sa Kalagayan ng Bansa.]] Bago sinimulan ni Pangulong Bongbong Marcos ang kanyang talumpati, inawit ng Koro ng [[Tanggapan sa Charity Sweepstakes ng Pilipinas]] (PCSO) ang "Lupang Hinirang".<ref>{{cite news|url=https://mb.com.ph/2026/07/23/pcso-chorale-to-sing-national-anthem-at-marcos-fifth-sona|title=PCSO Chorale to sing national anthem at Marcos' 5th SONA |first= Argyll Cyrus|last=Geducos|date=Hulyo 27, 2026|accessdate=Hulyo 27, 2026|work=[[Manila Bulletin]]|language=en|trans-title=Kakantahin ng Koro ng PCSO ang pambansang awit sa ika-5 SONA ni Marcos}}</ref> Sinundan ito ng pagtatanghal ng awiting "Let There Be Peace on Earth" ng dating miyembro ng The Company na si Reuben Laurente bilang panalangin ng bansa.<ref>{{cite news|url=https://www.dzrh.com.ph/post/sona-2026-live-updates-or-july-27-2026|title=SONA 2026: Live Updates {{!}} July 27, 2026|date=Hulyo 27, 2026|accessdate=Hulyo 27, 2026|website=[[DZRH]]|first=Elijah Gaven|last=Mitra|language=en|trans-title=SONA 2026: Mga Live na Update {{!}} Hulyo 27, 2026}}</ref> Nakatuon ang talumpati ni Marcos sa pagtugon sa mga hamon sa ekonomiya ng bansa at sa mga pagsisikap laban sa korapsyon, na isa sa mga tampok nito ang anunsyong ang kanyang pinsan, dating Tagapagsalita ng Kapulungan na si [[Martin Romualdez]], ay nahaharap sa mga kasong nakatakdang isampa sa Tanggapan ng Ombudsman kaugnay ng [[Eskandalo sa mga proyektong kontra-baha sa Pilipinas|eskandalo sa mga proyektong kontra-baha]]. Natanggap niya ang unang nakatayong palakpakan sa kanyang talumpati matapos niyang ipahayag na siya ang pangulo hindi ng kanyang pamilya o mga kaibigan, kundi ng sambayanang Pilipino. Upang mabawasan ang epekto ng krisis sa gasolina dulot ng digmaan sa Iran noong 2026, inilahad ni Marcos ang mga subsidyo sa gasolina, mga rollback ng presyo, at mga iminungkahing reporma sa buwis, kabilang ang pagtataas ng hangganan ng eksepsiyon sa buwis sa kita ng mga indibidwal sa {{Philippine peso|350,000|link=yes}} at ang pag-amyenda sa Electric Power Industry Reform Act (EPIRA) upang alisin ang mga bayarin sa ''system loss'' sa mga singil sa kuryente. Inilahad din niya ang mga pangunahing programa sa lipunan at kaunlaran, kabilang ang programang Pambansang Pabahay Para sa Pilipino (4PH), mga bagong reserbang gas ng Malampaya, 10,000 bagong tagapayo sa paaralan, pinalawak na saklaw ng [[PhilHealth]] para sa mga gamot, at mga proyektong tulad ng [[Pax Silica]] Industrial Hub sa New Clark City at ng unang spaceport ng bansa sa [[Cagayan]]. Nagbigay-pugay ang Pangulo sa tatlong nasawi sa [[Pamamaril sa paaralan sa Tacloban noong 2026|pamamaril sa isang paaralan sa Tacloban]], nagpahayag ng taos-pusong pakikiramay sa mga naulilang pamilya na naapektuhan ng karahasan sa paaralan, at nanawagan ng sama-samang pagkilos upang maprotektahan ang mga bata laban sa pinsala at karahasan. Bukod dito, kinilala niya si [[Alex Eala]] at ang pambansang koponan ng putbol ng kababaihan ng Pilipinas dahil sa kanilang makasaysayang mga tagumpay sa palakasan. Panghuli, muling pinagtibay ni Marcos ang mga inisyatibo para sa panloob na kapayapaan sa [[Rehiyong Awtonomo ng Bangsamoro]] at iginiit ang soberanya ng bansa sa ikasampung anibersaryo ng Arbitrasyon sa Dagat Timog Tsina, na idineklara, "Kami ay mga Pilipino at hindi kami sumusuko." Nagsimula ang talumpati ni Marcos noong 4:05 n.h. at natapos noong 5:30 n.h., kapwa [[Pamantayang Oras ng Pilipinas|PHT]], na tumagal nang 1 oras at 25 minuto—ang pinakamahaba niyang talumpati sa ngayon. Karamihan sa talumpati ay binigkas sa [[wikang Filipino]], na may ilang bahaging binigkas sa [[wikang Ingles]].<ref name="transcript" /> == Talababa == {{notelist}} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:2026 sa Pilipinas]] kyx8k4z922a72jkmseycgktaw3rx8xx 0 338984 2226055 2219172 2026-09-18T03:47:15Z Lolbet101 163542 Paglilinaw. (Disambiguation.) 2226055 wikitext text/x-wiki {{About|meme|ibang gamit|67 (paglilinaw)}} [[Talaksan:67 Meme Performance (6-7, 6 7).webm|thumb|266x266px|Isang halimbawa ng isang kilos na nauugnay sa meme na "6-7".]] [[Talaksan:Maverick Trevillian, also known as the "67 Kid" on a dirt bike - October 2025 (cropped).png|thumb|267x267px|Maverick Trevillain, kilala bilang "6-7 Kid".]] Ang 6-7 meme (binibigkas bilang "''six seven''" (anim pito); isinusulat din bilang 67, 6 7, o 6, 7) ay isang [[Meme ng Internet|meme sa internet]] na nagsimula noong unang bahagi ng 2025 sa [[TikTok]] at [[Instagram|Instagram Reels]].<ref>{{Cite web |last=Camponovo |first=Megan |date=2025-10-16 |title=What does 6 7 mean? The meme taking over kids' vocabulary |url=https://www.koco.com/article/what-does-67-mean/69061816 |access-date=2026-08-05 |website=KOCO |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-02-04 |title=What Does ‘6-7’ Mean on TikTok? Trend Explained |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/does-6-7-mean-tiktok-111951154.html |access-date=2026-08-05 |website=Yahoo Life |language=en-US}}</ref> Wala itong tiyak o literal na kahulugan.<ref>{{Cite web |date=2026-06-04 |title=six seven |url=https://www.merriam-webster.com/slang/six-seven |access-date=2026-08-05 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=2025-10-23 |title=What Does ‘6-7’ Mean? We Don’t Know Either, So We Asked a Linguist |url=https://www.georgetown.edu/news/six-seven-meme-linguistics/ |access-date=2026-08-05 |website=Georgetown University |language=en-US}}</ref> Nagmula ito sa linyang "6-7" sa kantang "''Doot Doot (6 7)''" ni Skrilla.<ref name=":0" /> Ginamit ang kantang ito sa iba't ibang bidyo sa [[Hatirang pangmadla|social media]]. Kadalasang tampok sa mga bidyong ito ang mga propesyonal na manlalaro ng [[basketbol]], gaya ni [[LaMelo Ball]], na may taas na 6 [[Talampakan (yunit)|talampakan]] at 7 [[pulgada]] (2.01 [[metro]]).<ref>{{Cite web |last=Good |first=Anna |date=2025-02-04 |title=Why do you keep seeing '6-7?' on TikTok? The viral trend and LaMelo Ball meme, explained |url=https://dailydot.com/6-7-meaning-tiktok-lamelo-ball/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205213625/https://www.dailydot.com/memes/6-7-meaning-tiktok-lamelo-ball/ |archive-date=2025-12-05 |access-date=2026-08-05 |website=dailydot.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Escobedo |first=Lee |title=How NBA Star LaMelo Ball Accidentally Sparked the TikTok '6-7' Meme |url=https://bleacherreport.com/articles/25240758-how-nba-star-lamelo-ball-accidentally-sparked-tiktok-6-7-meme |access-date=2026-08-05 |website=bleacherreport.com |language=en}}</ref> Naging tanyag ang salitang "6-7" bilang [[Balbal|balbal na salita]] (''slang'') sa [[Henerasyong Alpha]] at [[Henerasyong Z]]. Noong tag-init ng 2025, nakilala ang isang batang nagngangalang Maverick Trevillain bilang "6-7 Kid" matapos mag-viral ang isang bidyo kung saan sumisigaw siya ng "6-7" sa isang laro ng [[Amateur Athletic Union]] (AAU) sa basketbol.<ref>{{Cite web |title=Maverick Trevillain |url=https://www.famousbirthdays.com/people/maverick-trevillain.html |access-date=2026-08-05 |website=Famous Birthdays |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Biswas |first=Shuvrajit Das |date=2025-09-01 |title=Who is SCP-67 kid? 'Literally everyone is talking about the dude', say netizens as TikTok trend goes viral |url=https://www.hindustantimes.com/trending/us/who-is-scp-67-kid-literally-everyone-is-talking-about-the-dude-say-netizens-as-tiktok-trend-goes-viral-101756679865278.html |access-date=2026-08-05 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> Napili ang "6-7" bilang "''2025 Word of the Year''" galing sa ''Dictionary.com'' noong Oktubre 2025.<ref>{{Cite web |title=Dictionary.com’s 2025 Word of the Year Is… |url=https://www.dictionary.com/articles/word-of-the-year-2025 |access-date=2026-08-05 |website=Dictionary.com}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |title=Dictionary.com reveals '67' is its 2025 Word of the Year |url=https://abcnews.com/GMA/Living/dictionary-67-2025-word-year/story?id=126947602 |access-date=2026-08-05 |website=ABC News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Franco |first=Bernie |date=2025-11-07 |title=VIRAL: "6-7" is chosen "Word of the Year"; what does it mean? |url=https://www.pep.ph/pepalerts/fyi/189523/viral-6-7-word-of-the-year-a717-20251107 |access-date=2026-08-05 |website=PEP.ph |language=}}</ref><ref>{{Cite news |title=67 Is Dictionary.com’s 2025 Word of the Year, But What Does It Mean? |language=en-US |work=Spot.ph |url=https://www.spot.ph/newsfeatures/culture/67-is-dictionarycoms-2025-word-of-the-year-but-what-does-it-mean-a5229-20251104-dyn |access-date=2026-08-05}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga meme]] jf42jfsptt78upzd1t812zgfq7sptyw 0 338994 2226110 2219536 2026-09-18T11:14:10Z Lolbet101 163542 May ilang maliliit na pagbabago. (There are some minor changes.) 2226110 wikitext text/x-wiki {{Redirect-distinguish|NGC|New Generation Currency}} {{Infobox astronomical survey |name=Bagong Pangkalahatang Katalogo |image=[[File:NewGeneralCatalogueOriginal NGC1-33.jpg|175px]] |alt_names=NGC |website=https://vizier.cds.unistra.fr/viz-bin/VizieR?-source=VII/1B }} Ang '''Bagong Pangkalahatang Katalogo''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars'' o ''New General Catalogue'') ay isang listahan ng mga [[bituin]], [[nebula]], at mga [[galaksiya]], na pinaikli bilang NGC na sinusundan ng mga numero. Ito ay may kabuuang bilang na 7,840 na bagay.<ref name=":0">{{Cite web |title=NGC catalog |url=https://www.britannica.com/topic/NGC-catalog |access-date=2026-08-06 |website=Britannica |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Drayer |first=J. L. E. |date=1888 |title=A New General Catalogue of Nebulæ and Clusters of Stars, being the Catalogue of the late Sir John F. W. Herschel, Bart, revised, corrected, and enlarged |url=https://scixplorer.org/abs/1888MmRAS..49....1D/abstract |journal=Memoirs Of The Royal Astronomical Society |volume= |pages= |bibcode=1888MmRAS..49....1D}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2026-04-26 |title=What Is the New General Catalogue? (NGC) |url=https://cosmobc.com/what-is-the-new-general-catalogue/ |access-date=2026-08-06 |website=COSMOBC |language=en}}</ref> Ang Bagong Pangkalahatang Katalogo ay tinipon ni [[John Louis Emil Dreyer]] noong 1888.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web |title=New General Catalogue |url=http://astro.vaporia.com/start/ngc.html |access-date=2026-08-06 |website=astrovaporia.com |language=en}}</ref> Ibinatay ni Dreyer ang katalogo sa mga naunang talaan ng mga [[Malalim na bagay sa kalangitan|bagay sa malalim na kalawakan]], lalo na ang mga naobserbahan ni [[William Herschel]] at ng kaniyang anak na si [[John Herschel]].<ref>{{Cite web |title=New General Catalogue {{!}} FactMonster |url=https://lycos.factmonster.com/encyclopedia/science/space/astronomy/new-general-catalog |access-date=2026-08-06 |website=Fact Monster |language=en}}</ref> == Katalogong Indeks == Noong mga sumunod na taon, nagdagdag si Dreyer ng iba pang mga bagay sa pamamagitan ng dalawang karagdagang talaan na tinatawag na Katalogong Indeks o ''Index Catalogue'' (IC).<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date= |title=Index Catalogues |url=https://www.britannica.com/technology/Index-Catalogues |access-date=2026-08-06 |website=Britannica |language=en-US}}</ref> Ito ay nagsisilbing suplemento sa Bagong Pangkalahatang Katalogo. Ang dalawang katalogong ito ay naglalaman ng libu-libong karagdagang nebula, kumpol ng bituin, at mga galaksiya. Naglalaman ito ng 5,386 na mga bagay na pang-astronomiya.<ref>{{Cite web |title=IC (Index Catalogue) Objects |url=https://www.wikisky.org/group?id=21&locale=EN |access-date=2026-08-06 |website=wikisky.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=IC List of Deep-Sky Objects |url=https://www.go-astronomy.com/ic-objects.htm |access-date=2026-08-06 |website=Go Astronomy |language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[Talaksan:NGC 6543 7662 7009 6826.jpg|thumb|300x300px|Ang mga apat na [[planetaryong nebula]]: [[NGC 6543]], [[NGC 7662]], [[NGC 7009]], at [[NGC 6826]].]] Ang bawat bagay sa Bagong Pangkalahatang Katalogo ay may natatanging bilang na nagsisimula sa titik '''NGC''', tulad ng '''NGC 224''' para sa [[Galaksiyang Andromeda]] at '''NGC 1976''' para sa [[Nebulang Orion]].<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite web |title=NGC {{!}} COSMOS |url=https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/*/NGC |access-date=2026-08-06 |website=COSMOS |language=en}}</ref> Kabilang sa mga bagay sa katalogo ang: * Mga [[galaksiya]] * Mga [[nebula]] * Mga [[bukas na kumpol ng bituin]] * Mga [[pabilog na kumpol ng bituin]] * Mga [[Labi ng supernoba|nalalabing labi ng supernoba]] * Mga [[planetaryong nebula]] Nananatili itong isa sa mga pinakamahalagang sanggunian sa [[astronomiya]]. Patuloy pa rin itong ginagamit ng mga propesyonal at amateur na [[astronomo]] sa pagtukoy at pagmamasid sa mga bagay sa malalim na kalawakan.<ref>{{Cite web |date=2018-08-28 |title=An NGC primer |url=https://www.astronomy.com/observing/an-ngc-primer/ |access-date=2026-08-06 |website=Astronomy Magazine |language=en}}</ref> == Galeriya == <gallery mode="packed" widths="245" heights="115" caption="Mga larawan ng mga bagay na NGC."> Talaksan:NGC 2683 Spiral galaxy.jpg|[[NGC 2683]] Talaksan:NGC 4111.png|[[NGC 4111]] Talaksan:NGC 3982 - Hubble space telescope, 2003.jpg|[[NGC 3982]] Talaksan:Hubble2005-01-barred-spiral-galaxy-NGC1300.jpg|[[NGC 1300]] Talaksan:M31-Andromede-16-09-2023-Hamois.jpg|[[Galaksiyang Andromeda|NGC 224]] Talaksan:The two mysterious populations of NGC 2419 ESA19260710.tiff|[[NGC 2419]] Talaksan:NGC 6946 Fireworks galaxy.png|[[NGC 6946]] Talaksan:The Great Barred Spiral Galaxy (potw1037a).tiff|[[NGC 1365]] Talaksan:A Snapshot of the Jewel Box cluster with the ESO VLT.jpg|[[NGC 4755]] Talaksan:NGC 6302 Hubble 2009.full.jpg|[[NGC 6302]] Talaksan:Irregular Galaxy NGC 55 (ESO 0914a).jpg|[[NGC 55]] Talaksan:The Bubble Nebula - NGC 7635 - Heic1608a.tif|[[Nebulang Bula|NGC 7635]] Talaksan:NGC 4414 (NASA-med).jpg|[[NGC 4414]] Talaksan:Needle Galaxy 4565.jpeg|[[Galaksiyang Karayom|NGC 4565]] Talaksan:NGC 891 2023-07-30 Edge on galaxy in Andromeda.png|[[NGC 891]] Talaksan:Ngc2392.jpg|[[Nebulang Eskimo|NGC 2392]] Talaksan:N1073s.jpg|[[NGC 1073]] </gallery> == Tingnan din == * [[Katalogong Messier]] * [[Katalogong Caldwell]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Astronomiya]] 0sam26k8jt034hbn17qbuz516re3n0h 0 339193 2226067 2225609 2026-09-18T04:55:11Z Lolbet101 163542 2226067 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Baby Dolls|image=Baby Dolls in June 2026.jpg|caption=Ang Baby Dolls noong Hunyo 2026|origin=[[Pilipinas]]|genre={{hlist|[[Pinoy pop|P-pop]]|[[Kantang novelty|novelty]]}}|years_active=2023–kasalukuyan|label=StarPop|website=|current_members=* Arianne Dela Cruz * Chole Florendo * Johaira Moris * Juby Sabino * Jelai Ahamil * Eriel Reyes * Ina Ortega|past_members=* Mary Delle Cascabel * Kim Tubiano}} Ang '''Baby Dolls''' ay isang Pinoy na grupong pambabae na nabuo noong 2023 sa pamamagitan ng mga palabas sa [[ABS-CBN]] na ''[[It's Showtime]]''. Orihinal itong mayroon na siyam ng mga miyembro, nag-debut sila bilang mga ''recording artists'' sa ilalim ng isang sangay ng ABS-CBN Music na [[Star Music|StarPop]], na mayroong pitong miyembro noong 2026. Ang mga miyembro ng mga grupo ay mga kalahok sa "Girl on Fire" at "Sexy Babe", mga kompetitibong segmento ng ''Showtime''. == Kasaysayan == === 2023: Ang pagbuo === Noong Mayo 8, 2023, opisyal na nagpakilala sa ''[[It's Showtime]]'' ang Baby Dolls.<ref>{{Cite web |last=Asis |first=Salve |date=2023-05-09 |title=Baby Dolls, pinakilala ng Showtime |url=https://www.philstar.com/pilipino-star-ngayon/showbiz/2023/05/09/2264845/baby-dolls-pinakilala-ng-showtime |access-date=2026-08-18 |website=Pilipinas Star Ngayon |publisher=[[The Philippine Star]]}}</ref> Ang orihinal na hanay ay binubuo ng siyam na miyembro na sina Chole, Kim, Ina, Juby, Eriel, Arianne, Jelai, Johaira, at Mary Delle.<ref name="DebutABS">{{Cite news |last=ABS-CBN Entertainment |date=2023-05-08 |title='It's Showtime' introduces new girl group Baby Dolls |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/05/08/23/its-showtime-introduces-new-girl-group-baby-dolls |access-date=2026-08-18}}</ref><ref>{{Cite web |last=Advincula |first=Lance Romae |date=2023-05-08 |title=Bagong noontime girl group na 'Baby Dolls,' ipinakilala na sa 'It's Showtime' |url=https://balita.mb.com.ph/2023/05/08/bagong-noontime-girl-group-na-baby-dolls-ipinakilala-na-sa-its-showtime/ |access-date=2026-08-18 |website=[[Manila Bulletin#Manila Bulletin Publishing Corp. Group|Balita]] |archive-date=2026-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260522204459/https://balita.mb.com.ph/2023/05/08/bagong-noontime-girl-group-na-baby-dolls-ipinakilala-na-sa-its-showtime/ |url-status=dead }}</ref> === 2023–kasalukuyan: Pagpunta sa musika at ang kasalukuyang mga miyembro === Kasunod ng kanilang unang tagumpay bilang isang grupo ng pagsayaw sa telebisyon, pumirma ang grupo sa StarPop, isang sangay ng [[Star Music|ABS-CBN Music]] na nagsagawa ng mga masiglang mga [[musikang pop]]. Sa ilalim ng gabay ng nangangasiwa ng prodyuser na si Rox Santos, nagsimula ang pagsasanay ang group bilang mga ''recording artists''.<ref>{{Cite web |date=2026-05-22 |title=ABS-CBN Music expands with launch of CAT Records, a new label reimagining OPM classics |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/music/2026/5/22/abs-cbn-music-expands-with-launch-of-cat-records-a-new-label-reimagining-opm-classics-1031 |access-date=2026-08-18 |website=ABS-CBN}}</ref> Kalaunan, muling nabuo ang grupo at ito ay naging pitong miyembro kasunod ng pag-alis nina Mary Delle Cascabel at Kim Tubiano. Inilabas nila ang kanilang ''debut extended play'' (EP) na pinamagatang ''Zoom Baby Dolls'', kung saan natampok ang kanilang patok na dihital na single na "Ikembot Mo."<ref>{{Cite web |date=2026-05-17 |title=It's Showtime's Baby Dolls enters Spotify PH Viral Songs Chart with 'Ikembot Mo' |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/its-showtimes-baby-dolls-enters-spotify-ph-viral-songs-chart-with-ikembot-mo |access-date=2026-08-18 |website=SunStar Davao}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-05-06 |title='Ikembot Mo' of Baby Dolls logs 1 million TikTok entries |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2026/5/6/-ikembot-mo-of-baby-dolls-logs-1-million-tiktok-entries-1139 |access-date=2026-08-18}}</ref> Noong linggo ng Agosto 1, 2026, unang lumabas ang Baby Dolls sa ''Billboard''<nowiki/>'s Philippines Hot 100 kasama ang "Oooh Lala Baby", na pumasok sa numbero 96.<ref>{{Cite news |last=Manuel |first=Andrea |date=2026-07-29 |title=Baby Dolls Make Their Debut On The Philippines Hot 100 With "Oohh Lala Baby" |language=en-PH |url=https://billboardphilippines.com/market/chart-beat/baby-dolls-oohh-lala-baby-billboard-philippines-hot-100/ |access-date=2026-08-18}}</ref> == Mga miyembro == === Mga kasalukuyang miyembro === * '''Arianne Dela Cruz''' – (2023–present)<ref name="Baby1">{{Cite web |title=Chikahan with Baby Dolls Eriel Reyes, Arianne dela Cruz and Johaira Moris - Showtime Online U |url=https://www.tagalog.com/videos/watch.php?video_id=759308&back= |access-date=2026-08-18 |website=Tagalog}}</ref> * '''Chole Florendo''' – (2023–present) * '''Johaira Moris''' – (2023–present)<ref>{{Cite web |date=2024-01-26 |title=6 photos of It's Showtime's Babydoll Johaira |url=https://www.abs-cbn.com/itsshowtime/articles-photos/6-photos-of-its-showtimes-babydoll-johaira-16471 |access-date=2026-08-18 |website=ABS-CBN}}</ref> * '''Juby Sabino''' – (2023–present)<ref>{{Cite web |last=Push Team |date=2026-06-14 |title=Baby Dolls' Juby on uprooting life from Cebu; Ina on leaving nursing profession behind |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2026/6/14/baby-dolls-juby-on-uprooting-life-from-cebu-ina-on-leaving-nursing-profession-behind-1618 |access-date=2026-08-18 |website=ABS-CBN}}</ref> * '''Jelai Ahamil''' – (2023–present; also serves as the group's choreographer) * '''Eriel Reyes''' – (2023–present)<ref name="Baby1" /> * '''Ina Ortega''' – (2023–present) === Mga dating miyembro === * '''Mary Delle Cascabel''' (2023) * '''Kim Tubiano''' (2023–2025)<ref>{{Cite web |date=2024-02-18 |title=It's Showtime: Baby Doll Kim participates in EXpecially For You as a searchee - Expecially For You |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/videos/its-showtime-baby-doll-kim-participates-in-expecially-for-you-as-a-searchee-expecially-for-you/219195/ |access-date=2026-08-18 |website=GMA Entertainment Group}}</ref> == Diskograpiya == === ''Extended plays'' === {| class="wikitable album" !Titulo !Mga detalye ng album |- | scope="row" |'''''ZoomBaby Dolls'''''<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=“It's Showtime's” Dance Group Baby Dolls Releases Pulse-Pounding Debut EP |url=https://metropolitan.ph/its-showtimes-dance-group-baby-dolls-releases-pulse-pounding-debut-ep-2/ |access-date=2026-08-18 |website=Metropolitan}}</ref> | * Inilabas: 2026 * Label: StarPop (ABS-CBN Music) * Mga format: Digital download, streaming |} === Mga singles === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! scope="col" |Titulo ! scope="col" |Inilabas ! scope="col" |Kompositor ! scope="col" |Album ! scope="col" |Mga sanggunian |- |"Clap Clap Clap Alright!" | rowspan="5" |Marso 27, 2026 | rowspan="5" |Christian Martinez | rowspan="5" |''ZoomBaby Dolls'' |<ref>{{Cite web |title=Clap Clap Clap Alright! - song and lyrics by Baby Dolls |url=https://open.spotify.com/track/0O5q1XUhJIAy7aPXeBtBES?si=TiMk8e1JSSKJm1PidoDdfg}}</ref> |- |"Ikembot Mo" |<ref>{{Cite web |title=Ikembot Mo - song and lyrics by Baby Dolls |url=https://open.spotify.com/track/1xWv68IJb1EyJlLipdWdX4?si=OE07mYQrT2GsnFoZPmsVUA}}</ref> |- |"Kitang Kita" |<ref>{{Cite web |title=Kitang Kita - song and lyrics by Baby Dolls |url=https://open.spotify.com/track/1XKCuQL0OdOm1ajvxL3HNT?si=eEwG6nUIQj6mSZSg_p4WyA}}</ref> |- |"Oooh Lala Baby" |<ref>{{Cite web |title=Oohh Lala Baby - song and lyrics by Baby Dolls |url=https://open.spotify.com/track/7dHVaVOE2lUuqovnbxgagC?si=ECKP8914RAK0Q1wVDQG4xA}}</ref> |- |"Dulce Tirah Tirah" |<ref>{{Cite web |title=Dulce Tirah Tirah - song and lyrics by Baby Dolls |url=https://open.spotify.com/track/6GNiznrq4M7aCaOrYwzQuV?si=hB0qa6XlSvG3fJt9WqjoHw}}</ref> |} == Telebisyon == {| class="wikitable" !Taon !Titulo !Tungkulin !Network !Mga sanggunian |- |2023–kasalukuyan |''[[It's Showtime]]'' |Mga residenteng tagapagtanghal / Miyembro ng cast |[[Kapamilya Channel]] / [[A2Z]] / [[All TV|ALLTV]] / [[GMA Network]] / [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] / [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]] |<ref name="DebutABS"/> |- |2023 | rowspan="2" |''[[ASAP (programang pantelebisyon)|ASAP]]'' | rowspan="3" |Panauhing tagapagtanghal | rowspan="2" |[[Kapamilya Channel]] / [[A2Z]] / [[All TV|ALLTV]] / [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]] |<ref>{{Cite web |date=2023-06-11 |title=Baby Dolls show their dance moves on ASAP Natin 'To |url=https://www.abs-cbn.com/asap/videos/baby-dolls-show-their-dance-moves-347006 |website=ABS-CBN}}</ref> |- | rowspan="3" |2026 |<ref>{{Cite web |title=Showtime's Baby Dolls hits the ASAP stage with "Ikembot Mo" - ASAP |url=https://m.youtube.com/watch?v=mIMULmUp3bc&pp=ygUVSWtlbWJvdCBtbyBhc2FwIHN0YWdl}}</ref> |- |''[[All-Out Sundays|All Out Sundays]]'' | rowspan="2" |[[GMA Network]] | |- |''[[Family Feud (game show sa Pilipinas)|Family Feud]]'' |Manlalaro | |} == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" /> {{Reflist}} [[Kategorya:Articles with hCards]] r37eoamil6h697si7h2aazu83n0rv7v 1728 339217 2226099 2224320 2026-09-18T06:52:03Z JWilz12345 77302 iwinasto 2226099 wikitext text/x-wiki {{center|'''Maligayang pagdating sa lahat ng mga kalahok sa edit-a-thon!'''}} {| cellspacing="0" style="width: 100%; border: 0; padding: 0 0 0 0; background: transparent;" |- | valign="top" | {| cellspacing="0" style="height: {{#if:{{{1|}}}|115pt|100pt}}; border: 3px black solid; background: lightyellow; width: 100%; margin-bottom: 0.5em;" |- | style="padding: 0.3em; width: 50pt;" | [[file:Philippines film clapperboard.svg|300pt]] | style="padding: 0.3em; text-align: left; font-size: 22pt; font-family: Times New Roman, Times, serif; line-height: 80%;" |<center>'''Mga Bituin ng Pelikulang Pilipino'''</center><br> <center>'''Edit-a-thon 2026'''</center>{{#if:{{{shortcut|}}}|&#32; {{!}} style="padding: 0.5em; width: 25%;" {{!}} {{shortcut|{{{shortcut|}}}|category=no}} }} |- {{#if:{{{1|}}}|&#32; {{!}} colspan="{{#if:{{{shortcut|}}}|3|2}}" style="font-size: 18pt; line-height: 50%;" {{!}} ---- {{nbsp}}{{{1}}} {{!}}-}} |} {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" style="background: transparent; float: right;" |- |} <div style="border: 6px solid #006699; padding: 2em 1em; margin: 0 auto 15px; overflow: hidden;"> [[File:Pilipinas-Panorama-LuntianAtPula.png|150px|right|link=m:Special:MyLanguage/Pilipinas_Panorama_Community/Membership]] Ang '''Mga Bituin ng Pelikulang Pilipino''' ay isang editathon na gaganapin mula 00:00, ika-21 ng Agosto 2026, hanggang 23:59, ika-30 ng Setyembre 2026 (UTC+8), na nakatuon sa pagpapalawig ng mga impormasyon sa Wikipediang Tagalog tungkol sa pinilakang-tabing o industriya ng pelikulang Pilipino. Ito ay kaalinsabay sa paggunita sa Buwan ng Industriya ng Pelikulang Pilipino na opisyal na ipinagdiriwang tuwing Setyembre sa bisa ng Proklamasyon Blg. 1085 na nilagdaan ni Pangulong Rodrigo Duterte noong 2021 upang ideklara ang buwan ng Setyembre bilang "Philippine Film Industry Month". Pinili ang buwan ng Setyembre para gunitain ang Setyembre 12 bilang anibersaryo ng Dalagang Bukid ni Jose Nepomuceno noong 1919, ang unang tampok na pelikulang idinirehe at nilikha ng isang Pilipino. Ang proyekto na ito ay isang inisyatibo ng [[:meta:Pilipinas Panorama Community|Pilipinas Panorama Community]], isang organisasyon ng mga Pilipinong Wikimedista at tagapagtaguyod ng pamanang kultural na nakabase sa [[Kalakhang Maynila]]. == Mga artikulo == Ang mga sumusunod ay mga artikulong nakaukol sa paksang industriya ng pelikulang Pilipino na maaaring likhain o palawigin. Maaari ring magsumite ng artikulo na hindi nakalista. Bilang gabay, maaaring buksan ang mga sumusunod na mga artikulo na may listahan ng mga angkop na artikulo para sa proyektong ito. * [[Talaan ng mga artista sa Pilipinas]] * [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino]] * [[Pelikulang Pilipino]] == Mga naisulat at naisaayos == === Tagalog Wikipedia === {| class="wikitable mw-collapsible" !Blg. !Artikulo !Tagapag-ambag |- |1. |[[Delia Razon]] |[[User:RCJourn|RCJourn]] |- |2. |[[Rosemarie Sonora]] |[[User:Buszmail|Buszmail]] |- |3. |[[Nestor de Villa]] |[[User:Buszmail|Buszmail]] |- |4. |[[Bembol Roco]] |[[User:Churihan|Churihan]] |- |5. |''[[Rizal sa Dapitan]]'' |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |6. |[[Bella Flores]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |7. |[[Amanda Page]] |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |8. |[[Claire de la Fuente]] |[[User:Churihan|Churihan]] |- |9. |[[Sarsi Emmanuelle]] |[[User:Churihan|Churihan]] |- |10. |[[Walter Navarro]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |11. |[[Julie Vega]] |[[User:Markadan|Markadan]] |- |12. |[[Shirley Moreno]] |[[User:GerryYabes|GerryYabes]] |- |13. |''[[Anak Dalita]]'' |[[User:JWilz12345|JWilz12345]] |- |14. |''[[3 Mukha ng Pag-ibig]]'' |[[User:JWilz12345|JWilz12345]] |- |15. |''[[Juan Tamad at Mister Shooli sa Mongolian Barbecue]]'' |[[User:JWilz12345|JWilz12345]] |- |16. |''[[Humanap Ka ng Panget]]'' |[[User:JWilz12345|JWilz12345]] |- |17. |''[[Kailan Sasabihing Mahal Kita?]]'' |[[User:JWilz12345|JWilz12345]] |- |18. |''[[Ang Daigdig Ko'y Ikaw]]'' |[[User:JWilz12345|JWilz12345]] |- |19. | | |- |20. | | |} === Mga artikulo sa ibat-ibang Wikang Filipino === {| class="wikitable mw-collapsible" !Blg. !Artikulo !Wikang Filipino !Tagapag-ambag |- |1. |[[:bcl:Rizal sa Dapitan|''Rizal sa Dapitan'']] |Bikol Central |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |2. |[[:incubator:Wp/hil/Rizal sa Dapitan|''Rizal sa Dapitan'']] |Hiligaynon |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |3. |[[:bcl:Amanda Page|Amanda Page]] |Bikol Central |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |4. |[[:incubator:Wp/hil/Amanda Page|Amanda Page]] |Hiligaynon |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |5. |[[:incubator:Wp/hil/Fernando Poe Jr.|Fernando Poe Jr.]] |Hiligaynon |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |6. |[[:bcl:Sarsi Emmanuelle|Sarsi Emmanuelle]] |Bikol Central |[[User:Churihan|Churihan]] |- |7. |[[:incubator:Wp/hil/Pokwang|Pokwang]] |Hiligaynon |[[User:Soy20|Soy20]] |- |8. |[[:incubator:Wp/hil/Susan Roces|Susan Roces]] |Hiligaynon |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |9. |[[:bcl:Heneral Luna (pelikula)|''Heneral Luna'' (pelikula)]] |Bikol Central |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |10. |[[:incubator:Wp/hil/Vice Ganda|Vice Ganda]] |Hiligaynon |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |11. | | | |- |} == Mga kalahok == * [[User:PhiliptheNumber1|PhiliptheNumber1]] ([[User talk:PhiliptheNumber1|kausapin]]) * [[Tagagamit:Ralffralff|Ralffralff]] ([[Usapang tagagamit:Ralffralff|kausapin]]) *[[Tagagamit:GerryYabes|GerryYabes]] ([[Usapang tagagamit:GerryYabes|kausapin]]) *[[Tagagamit:Buszmail|Buszmail]] ([[Usapang tagagamit:Buszmail|kausapin]]) *[[Tagagamit:RCJourn|RCJourn]] ([[Usapang tagagamit:RCJourn|kausapin]]) *[[Tagagamit:Churihan|Churihan]] ([[Usapang tagagamit:Churihan|kausapin]]) *[[Tagagamit:Markadan|Markadan]] ([[Usapang tagagamit:Markahan|kausapin]]) *[[Tagagamit:Soy20|Soy20]] ([[Usapang tagagamit:Soy20|kausapin]]) *[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|kausapin]]) == Mga resulta == [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Pilipinas Panorama|Event]] 4hqwosbpqnhrx5kf4f6mg71qwaohr87 0 339678 2226022 2225140 2026-09-17T19:43:51Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2226022 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Uta|official_name=Comune di Uta|native_name={{native name|sc|Uda}}|imagesize=|image_alt=|image_shield=Uta-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_map=Italy Sardinia|coordinates={{coord|39|17|N|8|57|E|type:city(6,915)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Cerdeña]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Cagliari|Cagliari]] (CA)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Paolo Angioni|area_footnotes=|area_total_km2=134.4|population_footnotes=<ref name="population">{{cite web|title=Monthly Demographic Balance|url=https://demo.istat.it/app/?l=en&a=&i=D7B|publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref>|population_demonym=Utesi|elevation_footnotes=|elevation_m=6|istat=|saint=|day=|postal_code=09010|area_code=070|website={{official website|https://www.comune.uta.ca.it}}|footnotes=}}Ang '''Uta''' ({{Langx|sc|Uda}}), ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Cagliari]] sa awtonomong rehiyon ng [[Cerdeña]], kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|15|km|mi|0|abbr=}} hilagang-kanluran ng [[Cagliari]]. Ito ay may 8,914 na naninirahan. Ang pangunahing tanawin ay ang simbahang Romaniko ng [[Santa Maria, Uta|Santa Maria]]. Sa lugar na malapit sa Monte Arcosu ay natagpuan din ang ilang tansong [[Nuraga]] noong 1849. May hangganan ang Uta sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Assemini]], [[Capoterra]], [[Decimomannu]], [[Siliqua, Cerdeña|Siliqua]], at [[Villaspeciosa]]. == Kasaysayan == Sa panahon ng dominasyon ng mga Romano, sa pagitan ng 290 at 304 AD, dalawang kabataang babae ang nanirahan sa Uta, sina Flaviana at Emerenziana, na pumunta sa Cagliari araw-araw upang bisitahin at bigyang-alwan ang mga Kristiyano sa mga bilangguan. Natuklasan sila at dinala kay [[Huwes Barbaro]], na pagkatapos silang pahirapan ay pinatay sila. Ngayon sina Flaviana at Emerenziana ay pinarangalan bilang mga santo at martir ng Simbahang Katoliko: ang kanilang mga labi ay iniingatan ng bahagi sa [[Katedral ng Cagliari]], na bahagyang nasa simbahan ng parokya ng Uta. == Demograpiko == {{Historical populations|1861|1723|1871|1594|1881|1539|1901|1640|1911|1956|1921|2042|1931|2216|1936|2396|1951|3314|1961|4421|1971|5027|1981|5696|1991|6317|2001|6692|2011|7859|2021|8671|cols=2|align=none|source=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]<ref>{{cite web|title=Popolazione residente e presente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1971|trans-title=Resident and present population of the municipalities. Censuses from 1861 to 1971|url=https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/PUV0027177Pop_res_pres_cens_1861_1971_Tomo1.pdf|date=1971-10-24|lang=it|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]|access-date=2025-05-28|archive-date=2025-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20250701171634/https://ebiblio.istat.it/digibib/Censimenti%20popolazione/Censimentipopolazioneresidentedal1861/PUV0027177Pop_res_pres_cens_1861_1971_Tomo1.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Dashboard Permanent census of population and housing|url=https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|publisher=[[National Institute of Statistics (Italy)|ISTAT]]|access-date=2026-09-13|archive-date=2025-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523181501/https://esploradati.censimentopopolazione.istat.it/databrowser/#/en/censtest/dashboards|url-status=dead}}</ref>}} == Mga mamamayan == * [[Angie (Italyanong mang-aawit)]] (ipinanganak noong 2001), mang-aawit-manunulat ng kanta == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|Uta (Italy)}} * {{Official website|https://www.comune.uta.ca.it}} {{Lalawigan ng Cagliary}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] nv5xojzqqafceaz2hzwpntzen34z8u0 0 339708 2226045 2225624 2026-09-18T01:59:09Z GinawaSaHapon 102500 2226045 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> Sa [[ponetika]], '''ponasyón''' o '''pagpapatunóg''' ang tawag sa proseso ng [[pagbigkas]] sa [[tunog]].<ref>{{Cite journal |last=Loucks |first=Torrey M. J. |last2=Poletto |first2=Christopher J. |last3=Simonyan |first3=Kristina |last4=Reynolds |first4=Catherine L. |last5=Ludlow |first5=Christy L. |date=2007-05-15 |title=Human brain activation during phonation and exhalation: common volitional control for two upper airway functions |trans-title=Pagpapaaktibo sa utak ng tao tuwing ponasyon at paghinga: mga karaniwang kusang kontrol para sa dalawang punsiyon sa itaas na daanan ng hangin |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1959512/ |journal=NeuroImage |language=en |volume=36 |issue=1 |pages=131–143 |doi=10.1016/j.neuroimage.2007.01.049 |issn=1053-8119 |pmc=1959512 |pmid=17428683}}</ref> Depende sa kahulugang gagamitin, maaari itong tumukoy sa pagnginig ng [[bagtingan]] upang makagawa ng boses sa prosesong tinatawag din bilang [[Tunog (ponetika)|pagboboses]], o bilang isang malawak na kategorya ng mga proseso na nagpapabago sa daloy ng hangin sa [[tagukan]], kung saan bahagi lamang ang pagboboses. == Proseso == [[Talaksan:Harmonics_implse_train.gif|thumb|[[Harmonikong serye]] na nabubuo tuwing ponasyon. Pinapakita lamang dito ang mga pangunahing tono.]] Nagagawa ang tunog na maituturing bilang [[boses]] mula sa paglabas ng hangin mula sa [[baga]] at pagdaan nito sa [[tagukan]]. Dahil dito, bababa ang presyur sa loob ng [[bagtingan]], na magsisimula namang manginig kung malaki-laki ang pagbaba ng presyur. Tinatawag na hangganan ng presyur ng ponasyon ({{Lang|en|phonation threshold pressure}}, PTP) ang pinakamababang pagbaba ng presyur na kinakailangan upang maisagawa ang ponasyon; sa mga tao,<ref name=":0">{{Cite journal |last=Titze |first=I.R. |date=1988 |title=The physics of small-amplitude oscillation of the vocal folds |trans-title=Ang pisika ng mga osilasyong may maliit na amplitud sa mga tuping pangboses |journal=Journal of the Acoustical Society of America |language=en |volume=83 |issue=4 |pages=1536–1552 |bibcode=1988ASAJ...83.1536T |doi=10.1121/1.395910 |pmid=3372869}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal |last=Lucero |first=J. C. |date=1995 |title=The minimum lung pressure to sustain vocal fold oscillation |trans-title=Ang pinakamababang presyur sa baga para mapanatili ang osilasyon sa mga tuping pangboses |journal=Journal of the Acoustical Society of America |language=en |volume=98 |issue=2 |pages=779–784 |bibcode=1995ASAJ...98..779L |doi=10.1121/1.414354 |pmid=7642816 |s2cid=24053484}}</ref> karaniwan itong nasa dalawa hanggang tatlong sentimetro. Madalas na pagilid ang paggalaw ng mga tuping pangboses ({{Lang|en|vocal folds}}) habang nanginginig ang mga ito, habang wala namang paggalaw sa kahabaan mismo ng mga tupi. Nagaganap ang pagnginig upang maisaayos ang presyur at daloy ng hangin sa loob ng bagtingan, at nagsisilbing bilang isang mahalagang bahagi sa mga [[Tunog (ponetika)|matutunog]] na [[Pono (ponetika)|pono]]. [[Harmonikong serye]] ang nagagawang tunog ng bagtingan. Ibig sabihin, nagtataglay ito ng pangunahing tono na sinasamahan ng mga harmonikong tono na pawang mga multiplo ng pangunahing [[dalasan]]. Hindi nanginginig ang mga tupi kung hindi sapat ang lapit nila sa isa't isa, sobra o hindi sapat ang tensiyon, o kung hindi rin sapat ang presyur sa loob ng bagtingan.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Lucero |first=J. C. |date=1998 |title=Optimal glottal configuration for ease of phonation |trans-title=Pinakamaayos na kumpigurasyon ng tagukan para sa madaling ponasyon |journal=Journal of Voice |language=en |volume=12 |issue=2 |pages=151–158 |doi=10.1016/S0892-1997(98)80034-9 |pmid=9649070}}</ref> Tinatawag na [[Kawalang-tunog|di-matunog]] ang isang pono kung ganito ang kaso.<ref name="Greene">{{cite book |last=Greene |first=Margaret |title=The Voice and its Disorders |author2=Lesley Mathieson |publisher=John Wiley & Sons |year=2001 |isbn=978-1-86156-196-1 |edition=6 |language=en |trans-title=Ang Boses at ang mga Problema Nito}}</ref> Iniuugnay ang mga di-matutunog na pono sa mga tupi na nakabanat, matindi ang tensiyon, at nakapuwesto pagilid kumpara sa mga matutunog na katumbas tuwing ponasyon.<ref name="Zemlin">{{cite book |last=Zemlin |first=Willard |title=Speech and hearing science: anatomy and physiology |publisher=Allyn and Bacon |year=1998 |isbn=0-13-827437-1 |edition=4 |language=en |trans-title=Agham pangpananalita at pandinig: anatomiya at pisyolohiya}}</ref> == Uri == Mauuri ang ponasyon batay sa pagkakaroon o kawalan ng pagnginig ng bagtingan: * [[Tunog (ponetika)|Matunog]] {{Endash}} nabubuo ang tunog kung lumalapit ang mga tuping pangboses sa isa't isa at kumikitid ang tagukan habang lumalabas ang hangin. Dahil dito, nanginginig ang mga tupi sa isang tiyak na serye na siya namang gumagawa sa boses. * [[Kawalang-tunog|Di-matunog]] {{Endash}} nabubuo ang tunog kung nakabuka ang mga tuping pangboses (ibig sabihin, magkalayo ang mga ito sa isa't isa) at lumalawak ang tagukan habang lumalabas ang hangin. Walang nagaganap na pagnginig, ngunit may nabubuo pa rin na boses na mailalarawan bilang garalgal o tila walang tunog. Bukod sa dalawang ito, mauuri pa nang husto ang ponasyon batay naman sa [[rehistro ng boses]], na natutukoy sa pamamagitan ng pagsusuri sa paraan ng pagnginig ng mga tupi. Mas mataas ang rehistro, mas maraming hangin ang lumalabas dahil bahagya o hindi humaharang ang mga tupi sa daanan ng hangin, habang nananatili namang humaharang ang mga tupi sa mga mabababang rehistro. [[File:Glottis_positions.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Glottis_positions.png|alt=Diagram of glottis positions|center|class=skin-invert-image|frame|Mga posisyon ng tupi sa tagukan sa iba't ibang rehistro. Mula kaliwa pakanan, sarado, [[Karaniwang boses|karaniwan]], [[bulong]], [[Mahangin ng boses|mahangin]], [[Kawalang-tunog|di-matunog]], at [[Mabugsong boses|mabugso]].]] Ilan sa mga rehistro ng boses ang mga sumusunod:<ref name="Ladefoged">{{SOWL}}</ref> * [[Karaniwang boses|Karaniwan]] {{Endash}} pangkaraniwan ang mga pagnginig at pagtama ng mga tuping pangboses sa isa't isa * [[Kawalang-tunog|Di-matunog]] {{Endash}} walang nagaganap na pagnginig sa mga tupi, karaniwang malayo sa isa't isa ang mga tupi * [[Mabugsong boses|Mabugso]] {{Endash}} mas matindi ang paglabas ng hangin kesa karaniwan, at malayo sa isa't isa ang mga tupi kesa sa mga di-matunog * [[Mahangin na boses|Mahangin]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi ngunit walang nagaganap na pagtama sa isa't isa kumpara sa karaniwan * [[Malubay na boses|Malubay]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi at malapit sa isa't isa ang mga tupi, mas mahina ang daloy ng hangin kesa karaniwan * [[Paos]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi paharap ngunit magkadikit, mas mahina ang daloy ng hangin kesa karaniwan * [[Matigas na boses|Matigas]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi ngunit mas puwersado kesa karaniwan ang paglabas ng hangin. == Sanggunian == {{Reflist}}{{Phonation}}{{Articulation navbox}} tdlr0q3fzwd57mfi8dzc8f11o12k7ko 2226046 2226045 2026-09-18T01:59:46Z GinawaSaHapon 102500 2226046 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> Sa [[ponetika]], '''ponasyón''' o '''pagpapatunóg''' ang tawag sa proseso ng [[pagbigkas]] sa [[tunog]].<ref>{{Cite journal |last=Loucks |first=Torrey M. J. |last2=Poletto |first2=Christopher J. |last3=Simonyan |first3=Kristina |last4=Reynolds |first4=Catherine L. |last5=Ludlow |first5=Christy L. |date=2007-05-15 |title=Human brain activation during phonation and exhalation: common volitional control for two upper airway functions |trans-title=Pagpapaaktibo sa utak ng tao tuwing ponasyon at paghinga: mga karaniwang kusang kontrol para sa dalawang punsiyon sa itaas na daanan ng hangin |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1959512/ |journal=NeuroImage |language=en |volume=36 |issue=1 |pages=131–143 |doi=10.1016/j.neuroimage.2007.01.049 |issn=1053-8119 |pmc=1959512 |pmid=17428683}}</ref> Depende sa kahulugang gagamitin, maaari itong tumukoy sa pagnginig ng [[bagtingan]] upang makagawa ng boses sa prosesong tinatawag din bilang [[Tunog (ponetika)|pagboboses]], o bilang isang malawak na kategorya ng mga proseso na nagpapabago sa daloy ng hangin sa [[tagukan]], kung saan bahagi lamang ang pagboboses. == Proseso == [[Talaksan:Harmonics_implse_train.gif|thumb|[[Harmonikong serye]] na nabubuo tuwing ponasyon. Pinapakita lamang dito ang mga pangunahing tono.]] Nagagawa ang tunog na maituturing bilang [[boses]] mula sa paglabas ng hangin mula sa [[baga]] at pagdaan nito sa [[tagukan]]. Dahil dito, bababa ang presyur sa loob ng [[bagtingan]], na magsisimula namang manginig kung malaki-laki ang pagbaba ng presyur. Tinatawag na hangganan ng presyur ng ponasyon ({{Lang|en|phonation threshold pressure}}, PTP) ang pinakamababang pagbaba ng presyur na kinakailangan upang maisagawa ang ponasyon; sa mga tao,<ref name=":0">{{Cite journal |last=Titze |first=I.R. |date=1988 |title=The physics of small-amplitude oscillation of the vocal folds |trans-title=Ang pisika ng mga osilasyong may maliit na amplitud sa mga tuping pangboses |journal=Journal of the Acoustical Society of America |language=en |volume=83 |issue=4 |pages=1536–1552 |bibcode=1988ASAJ...83.1536T |doi=10.1121/1.395910 |pmid=3372869}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal |last=Lucero |first=J. C. |date=1995 |title=The minimum lung pressure to sustain vocal fold oscillation |trans-title=Ang pinakamababang presyur sa baga para mapanatili ang osilasyon sa mga tuping pangboses |journal=Journal of the Acoustical Society of America |language=en |volume=98 |issue=2 |pages=779–784 |bibcode=1995ASAJ...98..779L |doi=10.1121/1.414354 |pmid=7642816 |s2cid=24053484}}</ref> karaniwan itong nasa dalawa hanggang tatlong sentimetro. Madalas na pagilid ang paggalaw ng mga tuping pangboses ({{Lang|en|vocal folds}}) habang nanginginig ang mga ito, habang wala namang paggalaw sa kahabaan mismo ng mga tupi. Nagaganap ang pagnginig upang maisaayos ang presyur at daloy ng hangin sa loob ng bagtingan, at nagsisilbing bilang isang mahalagang bahagi sa mga [[Tunog (ponetika)|matutunog]] na [[Pono (ponetika)|pono]]. [[Harmonikong serye]] ang nagagawang tunog ng bagtingan. Ibig sabihin, nagtataglay ito ng pangunahing tono na sinasamahan ng mga harmonikong tono na pawang mga multiplo ng pangunahing [[dalasan]]. Hindi nanginginig ang mga tupi kung hindi sapat ang lapit nila sa isa't isa, sobra o hindi sapat ang tensiyon, o kung hindi rin sapat ang presyur sa loob ng bagtingan.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Lucero |first=J. C. |date=1998 |title=Optimal glottal configuration for ease of phonation |trans-title=Pinakamaayos na kumpigurasyon ng tagukan para sa madaling ponasyon |journal=Journal of Voice |language=en |volume=12 |issue=2 |pages=151–158 |doi=10.1016/S0892-1997(98)80034-9 |pmid=9649070}}</ref> Tinatawag na [[Kawalang-tunog|di-matunog]] ang isang pono kung ganito ang kaso.<ref name="Greene">{{cite book |last=Greene |first=Margaret |title=The Voice and its Disorders |author2=Lesley Mathieson |publisher=John Wiley & Sons |year=2001 |isbn=978-1-86156-196-1 |edition=6 |language=en |trans-title=Ang Boses at ang mga Problema Nito}}</ref> Iniuugnay ang mga di-matutunog na pono sa mga tupi na nakabanat, matindi ang tensiyon, at nakapuwesto pagilid kumpara sa mga matutunog na katumbas tuwing ponasyon.<ref name="Zemlin">{{cite book |last=Zemlin |first=Willard |title=Speech and hearing science: anatomy and physiology |publisher=Allyn and Bacon |year=1998 |isbn=0-13-827437-1 |edition=4 |language=en |trans-title=Agham pangpananalita at pandinig: anatomiya at pisyolohiya}}</ref> == Uri == Mauuri ang ponasyon batay sa pagkakaroon o kawalan ng pagnginig ng bagtingan: * [[Tunog (ponetika)|Matunog]] {{Endash}} nabubuo ang tunog kung lumalapit ang mga tuping pangboses sa isa't isa at kumikitid ang tagukan habang lumalabas ang hangin. Dahil dito, nanginginig ang mga tupi sa isang tiyak na serye na siya namang gumagawa sa boses. * [[Kawalang-tunog|Di-matunog]] {{Endash}} nabubuo ang tunog kung nakabuka ang mga tuping pangboses (ibig sabihin, magkalayo ang mga ito sa isa't isa) at lumalawak ang tagukan habang lumalabas ang hangin. Walang nagaganap na pagnginig, ngunit may nabubuo pa rin na boses na mailalarawan bilang garalgal o tila walang tunog. Bukod sa dalawang ito, mauuri pa nang husto ang ponasyon batay naman sa [[rehistro ng boses]], na natutukoy sa pamamagitan ng pagsusuri sa paraan ng pagnginig ng mga tupi. Mas mataas ang rehistro, mas maraming hangin ang lumalabas dahil bahagya o hindi humaharang ang mga tupi sa daanan ng hangin, habang nananatili namang humaharang ang mga tupi sa mga mabababang rehistro. [[File:Glottis_positions.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Glottis_positions.png|alt=Diagram of glottis positions|center|class=skin-invert-image|frame|Mga posisyon ng tupi sa tagukan sa iba't ibang rehistro. Mula kaliwa pakanan, sarado, [[Karaniwang boses|karaniwan]], [[bulong]], [[Mahangin ng boses|mahangin]], [[Kawalang-tunog|di-matunog]], at [[Mabugsong boses|mabugso]].]] Ilan sa mga rehistro ng boses ang mga sumusunod:<ref name="Ladefoged">{{SOWL}}</ref> * [[Karaniwang boses|Karaniwan]] {{Endash}} pangkaraniwan ang mga pagnginig at pagtama ng mga tuping pangboses sa isa't isa * [[Kawalang-tunog|Di-matunog]] {{Endash}} walang nagaganap na pagnginig sa mga tupi, karaniwang malayo sa isa't isa ang mga tupi * [[Mabugsong boses|Mabugso]] {{Endash}} mas matindi ang paglabas ng hangin kesa karaniwan, at malayo sa isa't isa ang mga tupi kesa sa mga di-matunog * [[Mahangin na boses|Mahangin]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi ngunit walang nagaganap na pagtama sa isa't isa kumpara sa karaniwan * [[Malubay na boses|Malubay]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi at malapit sa isa't isa ang mga tupi, mas mahina ang daloy ng hangin kesa karaniwan * [[Paos]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi paharap ngunit magkadikit, mas mahina ang daloy ng hangin kesa karaniwan * [[Mahigpit na boses|Mahigpit]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi ngunit mas puwersado kesa karaniwan ang paglabas ng hangin. == Sanggunian == {{Reflist}}{{Phonation}}{{Articulation navbox}} 9gh5jlpxho71gkla943w1p917dhfhyg 2226051 2226046 2026-09-18T02:40:00Z GinawaSaHapon 102500 added [[Category:Ponetikang pang-artikulasyon]] using [[WP:HC|HotCat]] 2226051 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> Sa [[ponetika]], '''ponasyón''' o '''pagpapatunóg''' ang tawag sa proseso ng [[pagbigkas]] sa [[tunog]].<ref>{{Cite journal |last=Loucks |first=Torrey M. J. |last2=Poletto |first2=Christopher J. |last3=Simonyan |first3=Kristina |last4=Reynolds |first4=Catherine L. |last5=Ludlow |first5=Christy L. |date=2007-05-15 |title=Human brain activation during phonation and exhalation: common volitional control for two upper airway functions |trans-title=Pagpapaaktibo sa utak ng tao tuwing ponasyon at paghinga: mga karaniwang kusang kontrol para sa dalawang punsiyon sa itaas na daanan ng hangin |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1959512/ |journal=NeuroImage |language=en |volume=36 |issue=1 |pages=131–143 |doi=10.1016/j.neuroimage.2007.01.049 |issn=1053-8119 |pmc=1959512 |pmid=17428683}}</ref> Depende sa kahulugang gagamitin, maaari itong tumukoy sa pagnginig ng [[bagtingan]] upang makagawa ng boses sa prosesong tinatawag din bilang [[Tunog (ponetika)|pagboboses]], o bilang isang malawak na kategorya ng mga proseso na nagpapabago sa daloy ng hangin sa [[tagukan]], kung saan bahagi lamang ang pagboboses. == Proseso == [[Talaksan:Harmonics_implse_train.gif|thumb|[[Harmonikong serye]] na nabubuo tuwing ponasyon. Pinapakita lamang dito ang mga pangunahing tono.]] Nagagawa ang tunog na maituturing bilang [[boses]] mula sa paglabas ng hangin mula sa [[baga]] at pagdaan nito sa [[tagukan]]. Dahil dito, bababa ang presyur sa loob ng [[bagtingan]], na magsisimula namang manginig kung malaki-laki ang pagbaba ng presyur. Tinatawag na hangganan ng presyur ng ponasyon ({{Lang|en|phonation threshold pressure}}, PTP) ang pinakamababang pagbaba ng presyur na kinakailangan upang maisagawa ang ponasyon; sa mga tao,<ref name=":0">{{Cite journal |last=Titze |first=I.R. |date=1988 |title=The physics of small-amplitude oscillation of the vocal folds |trans-title=Ang pisika ng mga osilasyong may maliit na amplitud sa mga tuping pangboses |journal=Journal of the Acoustical Society of America |language=en |volume=83 |issue=4 |pages=1536–1552 |bibcode=1988ASAJ...83.1536T |doi=10.1121/1.395910 |pmid=3372869}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal |last=Lucero |first=J. C. |date=1995 |title=The minimum lung pressure to sustain vocal fold oscillation |trans-title=Ang pinakamababang presyur sa baga para mapanatili ang osilasyon sa mga tuping pangboses |journal=Journal of the Acoustical Society of America |language=en |volume=98 |issue=2 |pages=779–784 |bibcode=1995ASAJ...98..779L |doi=10.1121/1.414354 |pmid=7642816 |s2cid=24053484}}</ref> karaniwan itong nasa dalawa hanggang tatlong sentimetro. Madalas na pagilid ang paggalaw ng mga tuping pangboses ({{Lang|en|vocal folds}}) habang nanginginig ang mga ito, habang wala namang paggalaw sa kahabaan mismo ng mga tupi. Nagaganap ang pagnginig upang maisaayos ang presyur at daloy ng hangin sa loob ng bagtingan, at nagsisilbing bilang isang mahalagang bahagi sa mga [[Tunog (ponetika)|matutunog]] na [[Pono (ponetika)|pono]]. [[Harmonikong serye]] ang nagagawang tunog ng bagtingan. Ibig sabihin, nagtataglay ito ng pangunahing tono na sinasamahan ng mga harmonikong tono na pawang mga multiplo ng pangunahing [[dalasan]]. Hindi nanginginig ang mga tupi kung hindi sapat ang lapit nila sa isa't isa, sobra o hindi sapat ang tensiyon, o kung hindi rin sapat ang presyur sa loob ng bagtingan.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Lucero |first=J. C. |date=1998 |title=Optimal glottal configuration for ease of phonation |trans-title=Pinakamaayos na kumpigurasyon ng tagukan para sa madaling ponasyon |journal=Journal of Voice |language=en |volume=12 |issue=2 |pages=151–158 |doi=10.1016/S0892-1997(98)80034-9 |pmid=9649070}}</ref> Tinatawag na [[Kawalang-tunog|di-matunog]] ang isang pono kung ganito ang kaso.<ref name="Greene">{{cite book |last=Greene |first=Margaret |title=The Voice and its Disorders |author2=Lesley Mathieson |publisher=John Wiley & Sons |year=2001 |isbn=978-1-86156-196-1 |edition=6 |language=en |trans-title=Ang Boses at ang mga Problema Nito}}</ref> Iniuugnay ang mga di-matutunog na pono sa mga tupi na nakabanat, matindi ang tensiyon, at nakapuwesto pagilid kumpara sa mga matutunog na katumbas tuwing ponasyon.<ref name="Zemlin">{{cite book |last=Zemlin |first=Willard |title=Speech and hearing science: anatomy and physiology |publisher=Allyn and Bacon |year=1998 |isbn=0-13-827437-1 |edition=4 |language=en |trans-title=Agham pangpananalita at pandinig: anatomiya at pisyolohiya}}</ref> == Uri == Mauuri ang ponasyon batay sa pagkakaroon o kawalan ng pagnginig ng bagtingan: * [[Tunog (ponetika)|Matunog]] {{Endash}} nabubuo ang tunog kung lumalapit ang mga tuping pangboses sa isa't isa at kumikitid ang tagukan habang lumalabas ang hangin. Dahil dito, nanginginig ang mga tupi sa isang tiyak na serye na siya namang gumagawa sa boses. * [[Kawalang-tunog|Di-matunog]] {{Endash}} nabubuo ang tunog kung nakabuka ang mga tuping pangboses (ibig sabihin, magkalayo ang mga ito sa isa't isa) at lumalawak ang tagukan habang lumalabas ang hangin. Walang nagaganap na pagnginig, ngunit may nabubuo pa rin na boses na mailalarawan bilang garalgal o tila walang tunog. Bukod sa dalawang ito, mauuri pa nang husto ang ponasyon batay naman sa [[rehistro ng boses]], na natutukoy sa pamamagitan ng pagsusuri sa paraan ng pagnginig ng mga tupi. Mas mataas ang rehistro, mas maraming hangin ang lumalabas dahil bahagya o hindi humaharang ang mga tupi sa daanan ng hangin, habang nananatili namang humaharang ang mga tupi sa mga mabababang rehistro. [[File:Glottis_positions.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Glottis_positions.png|alt=Diagram of glottis positions|center|class=skin-invert-image|frame|Mga posisyon ng tupi sa tagukan sa iba't ibang rehistro. Mula kaliwa pakanan, sarado, [[Karaniwang boses|karaniwan]], [[bulong]], [[Mahangin ng boses|mahangin]], [[Kawalang-tunog|di-matunog]], at [[Mabugsong boses|mabugso]].]] Ilan sa mga rehistro ng boses ang mga sumusunod:<ref name="Ladefoged">{{SOWL}}</ref> * [[Karaniwang boses|Karaniwan]] {{Endash}} pangkaraniwan ang mga pagnginig at pagtama ng mga tuping pangboses sa isa't isa * [[Kawalang-tunog|Di-matunog]] {{Endash}} walang nagaganap na pagnginig sa mga tupi, karaniwang malayo sa isa't isa ang mga tupi * [[Mabugsong boses|Mabugso]] {{Endash}} mas matindi ang paglabas ng hangin kesa karaniwan, at malayo sa isa't isa ang mga tupi kesa sa mga di-matunog * [[Mahangin na boses|Mahangin]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi ngunit walang nagaganap na pagtama sa isa't isa kumpara sa karaniwan * [[Malubay na boses|Malubay]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi at malapit sa isa't isa ang mga tupi, mas mahina ang daloy ng hangin kesa karaniwan * [[Paos]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi paharap ngunit magkadikit, mas mahina ang daloy ng hangin kesa karaniwan * [[Mahigpit na boses|Mahigpit]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi ngunit mas puwersado kesa karaniwan ang paglabas ng hangin. == Sanggunian == {{Reflist}}{{Phonation}}{{Articulation navbox}} [[Kategorya:Ponetikang pang-artikulasyon]] q37hbxnevq6vgo81t1bxxsofyz0f8k1 2226052 2226051 2026-09-18T02:40:45Z GinawaSaHapon 102500 −[[Kategorya:Ponetikang pang-artikulasyon]]; +[[Kategorya:Ponetika]] using [[WP:HC|HotCat]] 2226052 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> Sa [[ponetika]], '''ponasyón''' o '''pagpapatunóg''' ang tawag sa proseso ng [[pagbigkas]] sa [[tunog]].<ref>{{Cite journal |last=Loucks |first=Torrey M. J. |last2=Poletto |first2=Christopher J. |last3=Simonyan |first3=Kristina |last4=Reynolds |first4=Catherine L. |last5=Ludlow |first5=Christy L. |date=2007-05-15 |title=Human brain activation during phonation and exhalation: common volitional control for two upper airway functions |trans-title=Pagpapaaktibo sa utak ng tao tuwing ponasyon at paghinga: mga karaniwang kusang kontrol para sa dalawang punsiyon sa itaas na daanan ng hangin |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1959512/ |journal=NeuroImage |language=en |volume=36 |issue=1 |pages=131–143 |doi=10.1016/j.neuroimage.2007.01.049 |issn=1053-8119 |pmc=1959512 |pmid=17428683}}</ref> Depende sa kahulugang gagamitin, maaari itong tumukoy sa pagnginig ng [[bagtingan]] upang makagawa ng boses sa prosesong tinatawag din bilang [[Tunog (ponetika)|pagboboses]], o bilang isang malawak na kategorya ng mga proseso na nagpapabago sa daloy ng hangin sa [[tagukan]], kung saan bahagi lamang ang pagboboses. == Proseso == [[Talaksan:Harmonics_implse_train.gif|thumb|[[Harmonikong serye]] na nabubuo tuwing ponasyon. Pinapakita lamang dito ang mga pangunahing tono.]] Nagagawa ang tunog na maituturing bilang [[boses]] mula sa paglabas ng hangin mula sa [[baga]] at pagdaan nito sa [[tagukan]]. Dahil dito, bababa ang presyur sa loob ng [[bagtingan]], na magsisimula namang manginig kung malaki-laki ang pagbaba ng presyur. Tinatawag na hangganan ng presyur ng ponasyon ({{Lang|en|phonation threshold pressure}}, PTP) ang pinakamababang pagbaba ng presyur na kinakailangan upang maisagawa ang ponasyon; sa mga tao,<ref name=":0">{{Cite journal |last=Titze |first=I.R. |date=1988 |title=The physics of small-amplitude oscillation of the vocal folds |trans-title=Ang pisika ng mga osilasyong may maliit na amplitud sa mga tuping pangboses |journal=Journal of the Acoustical Society of America |language=en |volume=83 |issue=4 |pages=1536–1552 |bibcode=1988ASAJ...83.1536T |doi=10.1121/1.395910 |pmid=3372869}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal |last=Lucero |first=J. C. |date=1995 |title=The minimum lung pressure to sustain vocal fold oscillation |trans-title=Ang pinakamababang presyur sa baga para mapanatili ang osilasyon sa mga tuping pangboses |journal=Journal of the Acoustical Society of America |language=en |volume=98 |issue=2 |pages=779–784 |bibcode=1995ASAJ...98..779L |doi=10.1121/1.414354 |pmid=7642816 |s2cid=24053484}}</ref> karaniwan itong nasa dalawa hanggang tatlong sentimetro. Madalas na pagilid ang paggalaw ng mga tuping pangboses ({{Lang|en|vocal folds}}) habang nanginginig ang mga ito, habang wala namang paggalaw sa kahabaan mismo ng mga tupi. Nagaganap ang pagnginig upang maisaayos ang presyur at daloy ng hangin sa loob ng bagtingan, at nagsisilbing bilang isang mahalagang bahagi sa mga [[Tunog (ponetika)|matutunog]] na [[Pono (ponetika)|pono]]. [[Harmonikong serye]] ang nagagawang tunog ng bagtingan. Ibig sabihin, nagtataglay ito ng pangunahing tono na sinasamahan ng mga harmonikong tono na pawang mga multiplo ng pangunahing [[dalasan]]. Hindi nanginginig ang mga tupi kung hindi sapat ang lapit nila sa isa't isa, sobra o hindi sapat ang tensiyon, o kung hindi rin sapat ang presyur sa loob ng bagtingan.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Lucero |first=J. C. |date=1998 |title=Optimal glottal configuration for ease of phonation |trans-title=Pinakamaayos na kumpigurasyon ng tagukan para sa madaling ponasyon |journal=Journal of Voice |language=en |volume=12 |issue=2 |pages=151–158 |doi=10.1016/S0892-1997(98)80034-9 |pmid=9649070}}</ref> Tinatawag na [[Kawalang-tunog|di-matunog]] ang isang pono kung ganito ang kaso.<ref name="Greene">{{cite book |last=Greene |first=Margaret |title=The Voice and its Disorders |author2=Lesley Mathieson |publisher=John Wiley & Sons |year=2001 |isbn=978-1-86156-196-1 |edition=6 |language=en |trans-title=Ang Boses at ang mga Problema Nito}}</ref> Iniuugnay ang mga di-matutunog na pono sa mga tupi na nakabanat, matindi ang tensiyon, at nakapuwesto pagilid kumpara sa mga matutunog na katumbas tuwing ponasyon.<ref name="Zemlin">{{cite book |last=Zemlin |first=Willard |title=Speech and hearing science: anatomy and physiology |publisher=Allyn and Bacon |year=1998 |isbn=0-13-827437-1 |edition=4 |language=en |trans-title=Agham pangpananalita at pandinig: anatomiya at pisyolohiya}}</ref> == Uri == Mauuri ang ponasyon batay sa pagkakaroon o kawalan ng pagnginig ng bagtingan: * [[Tunog (ponetika)|Matunog]] {{Endash}} nabubuo ang tunog kung lumalapit ang mga tuping pangboses sa isa't isa at kumikitid ang tagukan habang lumalabas ang hangin. Dahil dito, nanginginig ang mga tupi sa isang tiyak na serye na siya namang gumagawa sa boses. * [[Kawalang-tunog|Di-matunog]] {{Endash}} nabubuo ang tunog kung nakabuka ang mga tuping pangboses (ibig sabihin, magkalayo ang mga ito sa isa't isa) at lumalawak ang tagukan habang lumalabas ang hangin. Walang nagaganap na pagnginig, ngunit may nabubuo pa rin na boses na mailalarawan bilang garalgal o tila walang tunog. Bukod sa dalawang ito, mauuri pa nang husto ang ponasyon batay naman sa [[rehistro ng boses]], na natutukoy sa pamamagitan ng pagsusuri sa paraan ng pagnginig ng mga tupi. Mas mataas ang rehistro, mas maraming hangin ang lumalabas dahil bahagya o hindi humaharang ang mga tupi sa daanan ng hangin, habang nananatili namang humaharang ang mga tupi sa mga mabababang rehistro. [[File:Glottis_positions.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Glottis_positions.png|alt=Diagram of glottis positions|center|class=skin-invert-image|frame|Mga posisyon ng tupi sa tagukan sa iba't ibang rehistro. Mula kaliwa pakanan, sarado, [[Karaniwang boses|karaniwan]], [[bulong]], [[Mahangin ng boses|mahangin]], [[Kawalang-tunog|di-matunog]], at [[Mabugsong boses|mabugso]].]] Ilan sa mga rehistro ng boses ang mga sumusunod:<ref name="Ladefoged">{{SOWL}}</ref> * [[Karaniwang boses|Karaniwan]] {{Endash}} pangkaraniwan ang mga pagnginig at pagtama ng mga tuping pangboses sa isa't isa * [[Kawalang-tunog|Di-matunog]] {{Endash}} walang nagaganap na pagnginig sa mga tupi, karaniwang malayo sa isa't isa ang mga tupi * [[Mabugsong boses|Mabugso]] {{Endash}} mas matindi ang paglabas ng hangin kesa karaniwan, at malayo sa isa't isa ang mga tupi kesa sa mga di-matunog * [[Mahangin na boses|Mahangin]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi ngunit walang nagaganap na pagtama sa isa't isa kumpara sa karaniwan * [[Malubay na boses|Malubay]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi at malapit sa isa't isa ang mga tupi, mas mahina ang daloy ng hangin kesa karaniwan * [[Paos]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi paharap ngunit magkadikit, mas mahina ang daloy ng hangin kesa karaniwan * [[Mahigpit na boses|Mahigpit]] {{Endash}} nanginginig ang mga tupi ngunit mas puwersado kesa karaniwan ang paglabas ng hangin. == Sanggunian == {{Reflist}}{{Phonation}}{{Articulation navbox}} [[Kategorya:Ponetika]] m9yrnawm06fc4ugbox611buul5r7vxj 0 339720 2225947 2225832 2026-09-17T14:22:40Z Lolbet101 163542 May ilang pagbabago sa artikulong ito. (Some changes in this article.) 2225947 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain |name = Olympus Mons |location = Western [[Tharsis|Tharsis Rise]], [[Marte]] |coordinates = {{coord|18|39|N|226|12|E|globe:mars_type:landmark|display=inline,title}} |type = Shield volcano |width = 600 km (370 mi)|photo=Olympus Mons - ESA Mars Express - Flickr - Andrea Luck.png|photo_caption=Ang Olympus Mons, ang pinakamataas na bundok sa [[Sistemang Solar]].|highest={{cvt|21.287|km|abbr=on}} sa itaas na datum<ref name=mola_summary/><br/> {{cvt|21.665|km|abbr=on}}<ref name=mola_summary/>, {{cvt|21.9|km|abbr=on}}<ref name=Plescia04>{{cite journal |last=Plescia|first=J. B. |year=2004 |title=Morphometric Properties of Martian Volcanoes |journal=Journal of Geophysical Research |volume=109 |issue=E3 |page=E03003 |article-number=2002JE002031 |doi=10.1029/2002JE002031 |bibcode=2004JGRE..109.3003P |doi-access=free}}</ref> o {{cvt|26|km|abbr=on}}<ref name=Comins>{{cite book|author=Neil F. Comins|title=Discovering the Essential Universe|url=https://books.google.com/books?id=qK_4mNve1DYC&pg=PA148|year=2012|publisher=W. H. Freeman|isbn=978-1-4292-5519-6|page=148}}</ref> lokal na relief sa ibabaw ng kapatagan}} Ang '''Bundok Olympus Mons''', sa planetang [[Marte]] (Mars) ay isang malaki at pinamataas na [[bulkan]] sa buong [[Sistemang Solar]] na may taas na 21.287 km (13.227 mi) at 21.665 km (13.462 mi)<ref name="mola_summary">{{cite web| url = https://tharsis.gsfc.nasa.gov/mola.summary.pdf| title = Mars Orbiter Laser Altimeter: Experiment summary| access-date = 2026-09-17| archive-date = 2021-05-30| archive-url = https://web.archive.org/web/20210530171304/https://tharsis.gsfc.nasa.gov/mola.summary.pdf| url-status = dead}}</ref>, 21.9 km (13.6 mi), na mas mataas pa sa [[Bundok Everest]] sa [[Daigdig]].<ref>{{Cite web |date=2017-12-09 |title=Olympus Mons: Giant Mountain of Mars |url=https://www.space.com/20133-olympus-mons-giant-mountain-of-mars.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130311062806/https://www.space.com/20133-olympus-mons-giant-mountain-of-mars.html |archive-date=2013-03-11 |access-date=2026-09-17 |website=Space.com |language=en}}</ref> Ang bulkan ay mayroon hugis at laki ng gaya sa mga bulkan sa mga isla sa [[Hawaii]] na may sukat. Ang edifice ay nasa 600 km (370 mi) ang lapad. Ang bulkan ay kasya sa mapa ng bansang [[Pransya]]. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Marte]] 0mo0utc4jsjhfm1to7g5e9dhl33lgec 2226068 2225947 2026-09-18T04:59:32Z Lolbet101 163542 May ilang maliliit na pagbabago. (There are some minor changes.) 2226068 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain |name = Olympus Mons |location = Western [[Tharsis|Tharsis Rise]], [[Marte]] |coordinates = {{coord|18|39|N|226|12|E|globe:mars_type:landmark|display=inline,title}} |type = Shield volcano |width = 600 km (370 mi)|photo=Olympus Mons - ESA Mars Express - Flickr - Andrea Luck.png|photo_caption=Ang Olympus Mons, ang pinakamataas na bundok sa [[Sistemang Solar]].|highest={{cvt|21.287|km|abbr=on}} sa itaas na datum<ref name=mola_summary/><br/> {{cvt|21.665|km|abbr=on}}<ref name=mola_summary/>, {{cvt|21.9|km|abbr=on}}<ref name=Plescia04>{{cite journal |last=Plescia|first=J. B. |year=2004 |title=Morphometric Properties of Martian Volcanoes |journal=Journal of Geophysical Research |volume=109 |issue=E3 |page=E03003 |article-number=2002JE002031 |doi=10.1029/2002JE002031 |bibcode=2004JGRE..109.3003P |doi-access=free}}</ref> o {{cvt|26|km|abbr=on}}<ref name=Comins>{{cite book|author=Neil F. Comins|title=Discovering the Essential Universe|url=https://books.google.com/books?id=qK_4mNve1DYC&pg=PA148|year=2012|publisher=W. H. Freeman|isbn=978-1-4292-5519-6|page=148}}</ref> lokal na relief sa ibabaw ng kapatagan}} Ang '''Bundok Olympus Mons''', sa planetang [[Marte]] (Mars) ay isang malaki at pinakamataas na [[bulkan]] sa buong [[Sistemang Solar]] na may taas na 21.287 km (13.227 mi) at 21.665 km (13.462 mi)<ref name="mola_summary">{{cite web| url = https://tharsis.gsfc.nasa.gov/mola.summary.pdf| title = Mars Orbiter Laser Altimeter: Experiment summary| access-date = 2026-09-17| archive-date = 2021-05-30| archive-url = https://web.archive.org/web/20210530171304/https://tharsis.gsfc.nasa.gov/mola.summary.pdf| url-status = dead}}</ref>, 21.9 km (13.6 mi), na mas mataas pa sa [[Bundok Everest]] sa [[Daigdig]].<ref>{{Cite web |date=2017-12-09 |title=Olympus Mons: Giant Mountain of Mars |url=https://www.space.com/20133-olympus-mons-giant-mountain-of-mars.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130311062806/https://www.space.com/20133-olympus-mons-giant-mountain-of-mars.html |archive-date=2013-03-11 |access-date=2026-09-17 |website=Space.com |language=en}}</ref> Ang bulkan ay mayroon hugis at laki ng gaya sa mga bulkan sa mga isla sa [[Hawaii]] na may sukat. Ang edifice ay nasa 600 km (370 mi) ang lapad. Ang bulkan ay kasya sa mapa ng bansang [[Pransya]]. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Marte]] {{usbong|Astronomiya}} jkl176km0422x7oq69dow4byl0dspzl 0 339725 2225950 2026-09-17T14:26:09Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Pompei]] sa [[Pompeya, Campania]] 2225950 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Pompeya, Campania]] 9ekvz5c7qbgwt3o4sxcgpo6wljbgc0z 0 339726 2225969 2026-09-17T14:50:41Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Mousterian]] sa [[Musteriense]] 2225969 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Musteriense]] bpid0kz5da60kj0mw23rmczsu33yr8y 0 339727 2225987 2026-09-17T15:37:20Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375358584|The Godfather]]" 2225987 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=The Godfather|image=Godfather ver1.jpg|alt="The Godfather" written on a black background in stylized white lettering, above it, a hand holds puppet strings.|caption=Theatrical release poster|director=[[Francis Ford Coppola]]|producer=[[Albert S. Ruddy]]|screenplay={{Plainlist| * [[Mario Puzo]] * Francis Ford Coppola }}|based_on={{Based on|''[[The Godfather (novel)|The Godfather]]''|Mario Puzo}}|starring={{Plainlist|<!-- Per billing block in the film poster --> * [[Marlon Brando]] * [[Al Pacino]] * [[James Caan]] * [[Richard Castellano]] * [[Robert Duvall]] * [[Sterling Hayden]] * [[John Marley]] * [[Richard Conte]] * [[Diane Keaton]] }}|music=[[Nino Rota]]|cinematography=[[Gordon Willis]]|editing={{plainlist| * [[William Reynolds (film editor)|William Reynolds]] * [[Peter Zinner]] }}|studio={{plainlist| * [[Paramount Pictures]] * Alfran Productions }}|distributor=Paramount Pictures|released={{film date|1972|03|14|[[Loew's State Theatre (New York City)|Loew's State Theatre]]|1972|03|24|United States}}|runtime=175 minutes<!--Theatrical runtime: 175:03--><ref>{{cite web |url=https://bbfc.co.uk/releases/godfather |title=''THE GODFATHER'' (18) |publisher=[[British Board of Film Classification]] |access-date=March 26, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160612224313/http://www.bbfc.co.uk/releases/godfather |archive-date=June 12, 2016 |url-status=dead}}</ref>|country=United States|language=English<!-- Do not add Sicilian; not used as a primary language -->|budget=$6–7 million{{refn|name=Budget|group=N}}|gross=$250–291 million{{refn|name=Gross|group=N}}}}Ang '''''The Godfather''''' (lit. Ang Ninong) ay isang Amerikanong epikong [[pelikulang gangster]] noong 1972<ref>{{Cite web |title=The Godfather {{!}} Plot, Cast, Oscars, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/The-Godfather-film-by-Coppola |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211231052453/https://www.britannica.com/topic/The-Godfather-film-by-Coppola |archive-date=December 31, 2021 |access-date=December 31, 2021 |website=www.britannica.com}}</ref><ref name="AFI TG">{{Cite news |title=The Godfather |work=AFI |publisher=American Film Institute. |url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=54023 |access-date=July 15, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140717165334/http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=54023 |archive-date=July 17, 2014}}</ref><ref>{{cite AV media|url=https://www.allmovie.com/movie/the-godfather-am6349|title=The Godfather (1972) - Francis Ford Coppola {{!}} Synopsis, Movie Info, Moods, Themes and Related|publisher=AllMovie|access-date=2025-06-10}}</ref> sa direksyon ni [[Francis Ford Coppola]], na siyang sumulat ng iskrip kasama si Mario Puzo batay sa pinakamabentang [[The Godfather (nobela)|nobela ni Puzo noong 1969]]. Tampok sa pelikula ang mga artistang binubuo nina [[Marlon Brando]], [[Al Pacino]], [[James Caan]], [[Richard S. Castellano|Richard Castellano]], [[Robert Duvall]], [[Sterling Hayden]], [[John Marley]], [[Richard Conte]], at [[Diane Keaton]] . Ito ang unang yugto sa [[The Godfather (serye ng pelikula)|trilohiyang ''The Godfather'']], na nagsasalaysay sa [[pamilyang Corleone]] sa ilalim ng patriyarkang si [[Vito Corleone]] (Brando) at ang pagbabago ng kaniyang bunsong anak na si [[Michael Corleone]] (Pacino), mula sa isang nag-aatubiling tagalabas ng pamilya patungo sa isang walang awa na [[Kriminal na boss|pinuno]] ng [[Amerikanong Mafia|Mafia]]. Nakuha ng [[Paramount Pictures]] ang mga karapatan sa nobela sa halagang $80,000, bago ito sumikat.{{sfn|Jones|2007|p=10}}{{sfn|Lebo|2005|p=6}} Nahirapan ang mga ehekutibo ng studio na makahanap ng direktor; tinanggihan ng mga unang kandidato ang posisyon bago pumirma si Coppola bilang direktor ng pelikula, ngunit sumunod ang hindi pagkakasundo sa pagpili ng ilang karakter, partikular na sina Vito (Marlon Brando) at Michael (Al Pacino). Ang paggawa ng pelikula ay pangunahing naganap sa mga lokasyon sa paligid ng New York City at [[Sicilia]], at natapos ito nang mas maaga sa iskedyul. Ang musika ay pangunahing nilikha ni [[Nino Rota]], na may karagdagang mga piyesa ni [[Carmine Coppola]]. Ang ''The Godfather'' ay itinuturing na isa sa [[Talaan ng mga pelikulang binotong pinakamahusay|pinakadakila at pinaka-maimpluwensiyang pelikulang nagawa]], pati na rin ang isang mahalagang bahagi ng genre ng gangster.<ref>{{Cite news |last=Gambino |first=Megan |date=January 31, 2012 |title=What is The Godfather Effect? |work=Smithsonian |url=https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/what-is-the-godfather-effect-83473971/ |url-status=live |access-date=September 10, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180910061138/https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/what-is-the-godfather-effect-83473971/ |archive-date=September 10, 2018}}</ref> Ito ay napili para sa preserbasyon sa US [[National Film Registry]] ng [[Aklatan ng Kongreso]] noong 1990, at itinuring na "makabuluhan sa kultura, kasaysayan, o estetika" at niraranggo bilang [[AFI's 100 Years...100 Movies (10th Anniversary Edition)|pangalawang pinakadakilang pelikula sa sinehan ng Amerika]] (kasunod ng ''[[Citizen Kane]]'') ng [[Suriang Pampelikula ng Amerika]]. Sinundan ito ng mga sumunod na pelikula na ''[[The Godfather Part II]]'' (1974) at ''[[The Godfather Part III]]'' (1990). == Plot == Noong kalagitnaan ng dekada 1940, si [[Michael Corleone]] ay isang [[beterano]] ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at ang bunsong anak ni Don [[Vito Corleone]]. Si Vito ang pinuno ng [[Pamilya Corleone|pamilyang mafia ng Corleone]] at pinapatakbo ito kasama ang kanoyang panganay na anak na si [[Sonny Corleone|Santino a.k.a. Sonny]] at ang ampon na si [[Tom Hagen]], isang abogado na ''konsigliere'' ng pamilya. Sa kasal ng kaniyang kapatid na si [[Connie Corleone|Connie]] kay [[Carlo Rizzi (The Godfather)|Carlo Rizzi]], ipinakilala ni Michael ang kanyang pamilya sa kanyang kasintahang si [[Kay Adams-Corleone|Kay Adams]]. Ikinuwento ni Michael kay Kay ang tungkol sa kaniyang pamilya ngunit nilinaw niya na ayaw niyang makialam sa negosyo ng kaniyang pamilya. Tinutupad ni Vito ang tradisyong Siciliano ng pagbibigay ng pabor sa araw ng kasal ng kanyang anak na babae sa sunod-sunod na umaasang mga bisita. Isa na rito ang kaniyang inaanak, mang-aawit at aktor na si [[Talaan ng mga tauhan sa The Godfather|Johnny Fontane]], na hindi makakuha ng paparating na papel sa pelikula dahil may sama ng loob ang may-ari ng studio at producer na si Jack Woltz kay Fontane. Ipinadala ni Vito si Hagen sa [[Los Angeles]] upang hikayatin si Woltz na sumuko ngunit hindi nagpatinag si Woltz. Umalis si Hagen at kinabukasan, nagising si Woltz at natagpuan ang pugot na ulo ng kanyang pinahahalagahang $600,000 na [[Karerang kabayo|kabayong pangkarera]] na si Khartoum sa kanyang kama kasama niya. Sumuko ang takot na takot na si Woltz at nakuha ni Fontane ang papel. == Impluwensiya sa kultura at pamana == Bagama't maraming [[Pelikulang gansgter|pelikula tungkol sa mga gangster]] ang nauna sa ''The Godfather'', ibinaon ni Coppola ang kaniyang pelikula sa kulturang Italyanong imigrante, at ang kaniyang paglalarawan sa mga mandurumog bilang mga taong may malalim na sikolohikong lalim at kasalimuotan ay walang katulad.<ref>{{Cite news |last=Sterritt. |first=David |date=March 4, 2005 |title=An Offer Hollywood Can't Refuse |publisher=CBS News |url=https://www.cbsnews.com/stories/2005/03/04/entertainment/main678113.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071220182910/http://www.cbsnews.com/stories/2005/03/04/entertainment/main678113.shtml |archive-date=December 20, 2007}}</ref> Mas pinalawak pa ito ni Coppola sa pamamagitan ng ''The Godfather Part II'', at ang tagumpay ng dalawang pelikulang iyon, sa kritikal, artistikong paraan, at pinansyal na aspeto, ay naging katalista sa paggawa ng maraming iba pang paglalarawan ng mga Italyano-Amerikano bilang mga mandurumog, kabilang ang mga pelikulang tulad ng ''[[Goodfellas]]'' ni [[Martin Scorsese]] at mga serye sa TV tulad ng ''[[The Sopranos]]'' ni [[David Chase]]. Isang komprehensibong pag-aaral ng kulturang Italyano-Amerikano sa pelikula mula 1914 hanggang 2014 ang isinagawa ng Sinupang Italikong ng America na nagpapakita ng impluwensiya ng ''The Godfather''.<ref name="study">{{Cite web |title=Film Study 2015 |url=http://www.italic.org/mediaWatch/filmStudy.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20160426050042/http://www.italic.org/mediaWatch/filmStudy.php |archive-date=April 26, 2016 |access-date=April 30, 2016 |website=Italic Institute of America}}</ref><ref>{{Cite web |title=Italic Institute of America: Film Study 2015 : A Century of Little Progress (1914–2014) |url=https://italic.org/wp-content/uploads/2021/04/filmStudySlides1228-1.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220216164937/https://italic.org/wp-content/uploads/2021/04/filmStudySlides1228-1.pdf |archive-date=February 16, 2022 |access-date=March 4, 2022 |website=Italic.org}}</ref> == Mga tala == {{Reflist|group=N}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Wikiquote}} * {{IMDb title}} * The Godfather at the AFI Catalog of Feature Films * The Godfather at Box Office Mojo * The Godfather at Rotten Tomatoes * {{Metacritic film}} * [https://www.loc.gov/static/programs/national-film-preservation-board/documents/godfather.pdf ''The Godfather'' essay] by Michael Sragow on the National Film Registry website * [https://www.theguardian.com/film/2024/oct/12/al-pacino-inside-story-of-the-godfather-told-not-cutting-it Al Pacino on the inside story of The Godfather], an edited extract from his book "Sonny Boy", at [[The Guardian]] {{Godfather}}{{Francis Ford Coppola}}{{Mario Puzo}} [[Kategorya:Mga pelikula ng Paramount Pictures]] [[Kategorya:Template film date with 2 release dates]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 1972]] jxw4gcouj8qh508vyrltnw2dt35i5ow 2225995 2225987 2026-09-17T16:09:26Z Ryomaandres 8044 2225995 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=The Godfather|image=Godfather ver1.jpg|alt="The Godfather" written on a black background in stylized white lettering, above it, a hand holds puppet strings.|caption=Theatrical release poster|director=[[Francis Ford Coppola]]|producer=[[Albert S. Ruddy]]|screenplay={{Plainlist| * [[Mario Puzo]] * Francis Ford Coppola }}|based_on={{Based on|''[[The Godfather (novel)|The Godfather]]''|Mario Puzo}}|starring={{Plainlist|<!-- Per billing block in the film poster --> * [[Marlon Brando]] * [[Al Pacino]] * [[James Caan]] * [[Richard Castellano]] * [[Robert Duvall]] * [[Sterling Hayden]] * [[John Marley]] * [[Richard Conte]] * [[Diane Keaton]] }}|music=[[Nino Rota]]|cinematography=[[Gordon Willis]]|editing={{plainlist| * [[William Reynolds (film editor)|William Reynolds]] * [[Peter Zinner]] }}|studio={{plainlist| * [[Paramount Pictures]] * Alfran Productions }}|distributor=Paramount Pictures|released={{film date|1972|03|14|[[Loew's State Theatre (New York City)|Loew's State Theatre]]|1972|03|24|United States}}|runtime=175 minutes<!--Theatrical runtime: 175:03--><ref>{{cite web |url=https://bbfc.co.uk/releases/godfather |title=''THE GODFATHER'' (18) |publisher=[[British Board of Film Classification]] |access-date=March 26, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160612224313/http://www.bbfc.co.uk/releases/godfather |archive-date=June 12, 2016 |url-status=dead}}</ref>|country=United States|language=English<!-- Do not add Sicilian; not used as a primary language -->|budget=$6–7 million{{refn|name=Budget|group=N}}|gross=$250–291 million{{refn|name=Gross|group=N}}}}Ang '''''The Godfather''''' (lit. Ang Ninong) ay isang Amerikanong epikong [[pelikulang gangster]] noong 1972<ref>{{Cite web |title=The Godfather {{!}} Plot, Cast, Oscars, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/The-Godfather-film-by-Coppola |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211231052453/https://www.britannica.com/topic/The-Godfather-film-by-Coppola |archive-date=December 31, 2021 |access-date=December 31, 2021 |website=www.britannica.com}}</ref><ref name="AFI TG">{{Cite news |title=The Godfather |work=AFI |publisher=American Film Institute. |url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=54023 |access-date=July 15, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140717165334/http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=54023 |archive-date=July 17, 2014}}</ref><ref>{{cite AV media|url=https://www.allmovie.com/movie/the-godfather-am6349|title=The Godfather (1972) - Francis Ford Coppola {{!}} Synopsis, Movie Info, Moods, Themes and Related|publisher=AllMovie|access-date=2025-06-10}}</ref> sa direksyon ni [[Francis Ford Coppola]], na siyang sumulat ng iskrip kasama si Mario Puzo batay sa pinakamabentang [[The Godfather (nobela)|nobela ni Puzo noong 1969]]. Tampok sa pelikula ang mga artistang binubuo nina [[Marlon Brando]], [[Al Pacino]], [[James Caan]], [[Richard S. Castellano|Richard Castellano]], [[Robert Duvall]], [[Sterling Hayden]], [[John Marley]], [[Richard Conte]], at [[Diane Keaton]]. Ito ang unang yugto sa [[The Godfather (serye ng pelikula)|trilohiyang ''The Godfather'']], na nagsasalaysay sa [[pamilyang Corleone]] sa ilalim ng patriyarkang si [[Vito Corleone]] (Brando) at ang pagbabago ng kaniyang bunsong anak na si [[Michael Corleone]] (Pacino), mula sa isang nag-aatubiling tagalabas ng pamilya patungo sa isang walang awa na [[Kriminal na boss|pinuno]] ng [[Amerikanong Mafia|Mafia]]. Nakuha ng [[Paramount Pictures]] ang mga karapatan sa nobela sa halagang $80,000, bago ito sumikat.{{sfn|Jones|2007|p=10}}{{sfn|Lebo|2005|p=6}} Nahirapan ang mga ehekutibo ng studio na makahanap ng direktor; tinanggihan ng mga unang kandidato ang posisyon bago pumirma si Coppola bilang direktor ng pelikula, ngunit sumunod ang hindi pagkakasundo sa pagpili ng ilang karakter, partikular na sina Vito (Marlon Brando) at Michael (Al Pacino). Ang paggawa ng pelikula ay pangunahing naganap sa mga lokasyon sa paligid ng New York City at [[Sicilia]], at natapos ito nang mas maaga sa iskedyul. Ang musika ay pangunahing nilikha ni [[Nino Rota]], na may karagdagang mga piyesa ni [[Carmine Coppola]]. Ang ''The Godfather'' ay itinuturing na isa sa [[Talaan ng mga pelikulang binotong pinakamahusay|pinakadakila at pinaka-maimpluwensiyang pelikulang nagawa]], pati na rin ang isang mahalagang bahagi ng genre ng gangster.<ref>{{Cite news |last=Gambino |first=Megan |date=January 31, 2012 |title=What is The Godfather Effect? |work=Smithsonian |url=https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/what-is-the-godfather-effect-83473971/ |url-status=live |access-date=September 10, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180910061138/https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/what-is-the-godfather-effect-83473971/ |archive-date=September 10, 2018}}</ref> Ito ay napili para sa preserbasyon sa US [[National Film Registry]] ng [[Aklatan ng Kongreso]] noong 1990, at itinuring na "makabuluhan sa kultura, kasaysayan, o estetika" at niraranggo bilang [[AFI's 100 Years...100 Movies (10th Anniversary Edition)|pangalawang pinakadakilang pelikula sa sinehan ng Amerika]] (kasunod ng ''[[Citizen Kane]]'') ng [[Suriang Pampelikula ng Amerika]]. Sinundan ito ng mga sumunod na pelikula na ''[[The Godfather Part II]]'' (1974) at ''[[The Godfather Part III]]'' (1990). == Plot == Noong kalagitnaan ng dekada 1940, si [[Michael Corleone]] ay isang [[beterano]] ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at ang bunsong anak ni Don [[Vito Corleone]]. Si Vito ang pinuno ng [[Pamilya Corleone|pamilyang mafia ng Corleone]] at pinapatakbo ito kasama ang kanoyang panganay na anak na si [[Sonny Corleone|Santino a.k.a. Sonny]] at ang ampon na si [[Tom Hagen]], isang abogado na ''konsigliere'' ng pamilya. Sa kasal ng kaniyang kapatid na si [[Connie Corleone|Connie]] kay [[Carlo Rizzi (The Godfather)|Carlo Rizzi]], ipinakilala ni Michael ang kanyang pamilya sa kanyang kasintahang si [[Kay Adams-Corleone|Kay Adams]]. Ikinuwento ni Michael kay Kay ang tungkol sa kaniyang pamilya ngunit nilinaw niya na ayaw niyang makialam sa negosyo ng kaniyang pamilya. Tinutupad ni Vito ang tradisyong Siciliano ng pagbibigay ng pabor sa araw ng kasal ng kanyang anak na babae sa sunod-sunod na umaasang mga bisita. Isa na rito ang kaniyang inaanak, mang-aawit at aktor na si [[Talaan ng mga tauhan sa The Godfather|Johnny Fontane]], na hindi makakuha ng paparating na papel sa pelikula dahil may sama ng loob ang may-ari ng studio at producer na si Jack Woltz kay Fontane. Ipinadala ni Vito si Hagen sa [[Los Angeles]] upang hikayatin si Woltz na sumuko ngunit hindi nagpatinag si Woltz. Umalis si Hagen at kinabukasan, nagising si Woltz at natagpuan ang pugot na ulo ng kanyang pinahahalagahang $600,000 na [[Karerang kabayo|kabayong pangkarera]] na si Khartoum sa kanyang kama kasama niya. Sumuko ang takot na takot na si Woltz at nakuha ni Fontane ang papel. == Impluwensiya sa kultura at pamana == Bagama't maraming [[Pelikulang gansgter|pelikula tungkol sa mga gangster]] ang nauna sa ''The Godfather'', ibinaon ni Coppola ang kaniyang pelikula sa kulturang Italyanong imigrante, at ang kaniyang paglalarawan sa mga mandurumog bilang mga taong may malalim na sikolohikong lalim at kasalimuotan ay walang katulad.<ref>{{Cite news |last=Sterritt. |first=David |date=March 4, 2005 |title=An Offer Hollywood Can't Refuse |publisher=CBS News |url=https://www.cbsnews.com/stories/2005/03/04/entertainment/main678113.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071220182910/http://www.cbsnews.com/stories/2005/03/04/entertainment/main678113.shtml |archive-date=December 20, 2007}}</ref> Mas pinalawak pa ito ni Coppola sa pamamagitan ng ''The Godfather Part II'', at ang tagumpay ng dalawang pelikulang iyon, sa kritikal, artistikong paraan, at pinansyal na aspeto, ay naging katalista sa paggawa ng maraming iba pang paglalarawan ng mga Italyano-Amerikano bilang mga mandurumog, kabilang ang mga pelikulang tulad ng ''[[Goodfellas]]'' ni [[Martin Scorsese]] at mga serye sa TV tulad ng ''[[The Sopranos]]'' ni [[David Chase]]. Isang komprehensibong pag-aaral ng kulturang Italyano-Amerikano sa pelikula mula 1914 hanggang 2014 ang isinagawa ng Sinupang Italikong ng America na nagpapakita ng impluwensiya ng ''The Godfather''.<ref name="study">{{Cite web |title=Film Study 2015 |url=http://www.italic.org/mediaWatch/filmStudy.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20160426050042/http://www.italic.org/mediaWatch/filmStudy.php |archive-date=April 26, 2016 |access-date=April 30, 2016 |website=Italic Institute of America}}</ref><ref>{{Cite web |title=Italic Institute of America: Film Study 2015 : A Century of Little Progress (1914–2014) |url=https://italic.org/wp-content/uploads/2021/04/filmStudySlides1228-1.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220216164937/https://italic.org/wp-content/uploads/2021/04/filmStudySlides1228-1.pdf |archive-date=February 16, 2022 |access-date=March 4, 2022 |website=Italic.org}}</ref> == Mga tala == {{Reflist|group=N}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Wikiquote}} * {{IMDb title}} * The Godfather at the AFI Catalog of Feature Films * The Godfather at Box Office Mojo * The Godfather at Rotten Tomatoes * {{Metacritic film}} * [https://www.loc.gov/static/programs/national-film-preservation-board/documents/godfather.pdf ''The Godfather'' essay] by Michael Sragow on the National Film Registry website * [https://www.theguardian.com/film/2024/oct/12/al-pacino-inside-story-of-the-godfather-told-not-cutting-it Al Pacino on the inside story of The Godfather], an edited extract from his book "Sonny Boy", at [[The Guardian]] {{Godfather}}{{Francis Ford Coppola}}{{Mario Puzo}} [[Kategorya:Mga pelikula ng Paramount Pictures]] [[Kategorya:Template film date with 2 release dates]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 1972]] hvgyjt7d6tscppv3prp6zqnduht3ex8 0 339728 2225993 2026-09-17T16:07:43Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1369591172|Location shooting]]" 2225993 wikitext text/x-wiki [[File:Mike_Chin_filming_on_location.jpg|thumb| Si [[Mike Chin]] habang gumagawa ng pelikulang mababa ang budget sa Plaza Portsmouth sa [[Chinatown, San Francisco|Chinatown ng San Francisco]] noong 1983]] Ang '''pagkuha ng pelikula sa lokasyon''', ay ang pagkuha ng [[pelikula]] o produksiyon sa [[telebisyon]] sa totoong mundo sa halip na sa [[sound stage]] o [[backlot]].<ref>{{Cite web |title=Shooting on Location Guide to global pre-production location research |url=http://www.shootingonlocation.com/ |access-date=March 29, 2012}}</ref> Ang lokasyon ay maaaring nasa loob o labas ng bahay. Kapag tinutukoy ng mga propesyonal sa [[paggawa ng pelikula]] ang pagkuha ng pelikula sa "'''lokal na lokasyon'''", kadalasan ay tumutukoy sila sa isang "'''praktikal na lokasyon'''", na anumang lokasyon na umiiral na sa totoong mundo.<ref name="Wallenstein_Page_170">{{Cite book |last=Wallenstein |first=Joe |url=https://books.google.com/books?id=A36MTfqOnWYC&pg=PA170 |title=Practical Moviemaking: A Handbook for the Real World |date=2012 |publisher=McFarland & Company |isbn=9780786488858 |location=Jefferson, North Carolina |page=170}}</ref> Ang lokasyon ng paggawa ng pelikula ay maaaring kapareho ng tagpuan ng kuwento (halimbawa, ang mga eksena sa pelikulang ''[[The Interpreter (pelikula noong 2005)|The Interpreter]]'' ay itinakda at kinunan sa loob ng [[Punong-himpilan ng mga Nagkakaisang Bansa]] sa [[Manhattan]]), o maaari itong maging kapalit ng ibang lokasyon (ang mga pelikulang ''[[Amadeus (pelikula)|Amadeus]]'' at ''[[The Illusionist (pelikula noong 2006)|The Illusionist]]'' ay pangunahing itinakda sa [[Viena|Vienna]], ngunit kinunan sa [[Praga]]). Kasama sa location shooting ang anumang praktikal na lokasyon na kahawig ng lokasyon ng isang eksena sa script; halimbawa, ang mga estudyante sa [[USC School of Cinematic Arts|paaralan ng pelikula]] ng [[Unibersidad ng Timog California]] ay tradisyonal na gumagamit ng isang partikular na lokasyon sa basement ng [[Aklatang Doheny]] bilang kapalit ng mga pasilyo ng [[Grand Central Terminal]] na patungo sa mga plataporma ng riles.<ref name="Wallenstein_Page_170" /> Karamihan sa mga pelikula ay nagtatampok ng kombinasyon ng lokasyon at mga pag-shoot sa studio; kadalasan, ang mga eksena sa loob ay kinunan sa isang sound stage habang ang mga eksena sa labas ay kinunan din mismo sa lokasyon. Ang pagkuha ng litrato sa ikalawang yunit ay hindi karaniwang itinuturing na isang location shoot. Bago ang paggawa ng pelikula, ang mga lokasyon ay karaniwang sinusuri sa [[Paggawa ng pelikula|preproduksiyon]], isang prosesong kilala bilang [[location scouting]] at [[Recce (pelikula)|recce]]. == Mga kalamangan at kahinaan == [[File:FilmLightingEquipmentLowerBroadwayNYC060709.JPG|thumb| Sa pagitan ng mga shooting para sa ''[[The Sorcerer's Apprentice (pelikula noong 2010)|The Sorcerer's Apprentice]]'' sa [[Bowling Green (New York City)|Bowling Green]] sa New York City, nakaparada ang mga kagamitan sa pag-iilaw sa Broadway.]] Ang pagkuha ng lokasyon ay may ilang mga kalamangan kumpara sa paggawa ng pelikula sa isang studio set. Una sa lahat, ang mga lokasyon sa totoong mundo ay kadalasang nag-aalok ng mayamang "awtentikasyon" na magiging napakamahal kung gagayahin sa ibang lugar.<ref name="Wallenstein_Page_170" /> Maliban na lang kung ang mismong lokasyon ay "nasira na",<ref name="Wallenstein_Page_171">{{Cite book |last=Wallenstein |first=Joe |url=https://books.google.com/books?id=A36MTfqOnWYC&pg=PA171 |title=Practical Moviemaking: A Handbook for the Real World |date=2012 |publisher=McFarland & Company |isbn=9780786488858 |location=Jefferson, North Carolina |page=171}}</ref> mas maganda pa rin ang itsura nito kaysa sa isang set.<ref name="Wallenstein_Page_170" /> == Mga Sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline|2=}} 54nmnz4avelsu5suq9midtblfji2ka0 2225994 2225993 2026-09-17T16:08:11Z Ryomaandres 8044 2225994 wikitext text/x-wiki [[File:Mike_Chin_filming_on_location.jpg|thumb| Si [[Mike Chin]] habang gumagawa ng pelikulang mababa ang budget sa Plaza Portsmouth sa [[Chinatown, San Francisco|Chinatown ng San Francisco]] noong 1983]] Ang '''pagkuha ng pelikula sa lokasyon''', ay ang pagkuha ng [[pelikula]] o produksiyon sa [[telebisyon]] sa totoong mundo sa halip na sa [[sound stage]] o [[backlot]].<ref>{{Cite web |title=Shooting on Location Guide to global pre-production location research |url=http://www.shootingonlocation.com/ |access-date=March 29, 2012}}</ref> Ang lokasyon ay maaaring nasa loob o labas ng bahay. Kapag tinutukoy ng mga propesyonal sa [[paggawa ng pelikula]] ang pagkuha ng pelikula sa "'''lokal na lokasyon'''", kadalasan ay tumutukoy sila sa isang "'''praktikal na lokasyon'''", na anumang lokasyon na umiiral na sa totoong mundo.<ref name="Wallenstein_Page_170">{{Cite book |last=Wallenstein |first=Joe |url=https://books.google.com/books?id=A36MTfqOnWYC&pg=PA170 |title=Practical Moviemaking: A Handbook for the Real World |date=2012 |publisher=McFarland & Company |isbn=9780786488858 |location=Jefferson, North Carolina |page=170}}</ref> Ang lokasyon ng paggawa ng pelikula ay maaaring kapareho ng tagpuan ng kuwento (halimbawa, ang mga eksena sa pelikulang ''[[The Interpreter (pelikula noong 2005)|The Interpreter]]'' ay itinakda at kinunan sa loob ng [[Punong-himpilan ng mga Nagkakaisang Bansa]] sa [[Manhattan]]), o maaari itong maging kapalit ng ibang lokasyon (ang mga pelikulang ''[[Amadeus (pelikula)|Amadeus]]'' at ''[[The Illusionist (pelikula noong 2006)|The Illusionist]]'' ay pangunahing itinakda sa [[Viena|Vienna]], ngunit kinunan sa [[Praga]]). Kasama sa location shooting ang anumang praktikal na lokasyon na kahawig ng lokasyon ng isang eksena sa script; halimbawa, ang mga estudyante sa [[USC School of Cinematic Arts|paaralan ng pelikula]] ng [[Unibersidad ng Timog California]] ay tradisyonal na gumagamit ng isang partikular na lokasyon sa basement ng [[Aklatang Doheny]] bilang kapalit ng mga pasilyo ng [[Grand Central Terminal]] na patungo sa mga plataporma ng riles.<ref name="Wallenstein_Page_170" /> Karamihan sa mga pelikula ay nagtatampok ng kombinasyon ng lokasyon at mga pag-shoot sa studio; kadalasan, ang mga eksena sa loob ay kinunan sa isang sound stage habang ang mga eksena sa labas ay kinunan din mismo sa lokasyon. Ang pagkuha ng litrato sa ikalawang yunit ay hindi karaniwang itinuturing na isang location shoot. Bago ang paggawa ng pelikula, ang mga lokasyon ay karaniwang sinusuri sa [[Paggawa ng pelikula|preproduksiyon]], isang prosesong kilala bilang [[location scouting]] at [[Recce (pelikula)|recce]]. == Mga kalamangan at kahinaan == [[File:FilmLightingEquipmentLowerBroadwayNYC060709.JPG|thumb| Sa pagitan ng mga shooting para sa ''[[The Sorcerer's Apprentice (pelikula noong 2010)|The Sorcerer's Apprentice]]'' sa [[Bowling Green (New York City)|Bowling Green]] sa New York City, nakaparada ang mga kagamitan sa pag-iilaw sa Broadway.]] Ang pagkuha ng lokasyon ay may ilang mga kalamangan kumpara sa paggawa ng pelikula sa isang studio set. Una sa lahat, ang mga lokasyon sa totoong mundo ay kadalasang nag-aalok ng mayamang "awtentikasyon" na magiging napakamahal kung gagayahin sa ibang lugar.<ref name="Wallenstein_Page_170" /> Maliban na lang kung ang mismong lokasyon ay "nasira na",<ref name="Wallenstein_Page_171">{{Cite book |last=Wallenstein |first=Joe |url=https://books.google.com/books?id=A36MTfqOnWYC&pg=PA171 |title=Practical Moviemaking: A Handbook for the Real World |date=2012 |publisher=McFarland & Company |isbn=9780786488858 |location=Jefferson, North Carolina |page=171}}</ref> mas maganda pa rin ang itsura nito kaysa sa isang set.<ref name="Wallenstein_Page_170" /> Kung ang mga pangyayaring inilalarawan sa [[Screenplay|iskrip]] ay naganap sa mga totoong lokasyon sa Daigdig at posible na kunan ang pelikula sa mga lokasyong iyon ayon sa iskrip—sa halip na sa isang alternatibong lokasyon kung saan ang isang bahagi ay kahawig lamang (o maaaring idisenyo upang maging kamukha) ng ninanais na lokasyon—kung gayon ay magbubukas ito ng "walang limitasyong mga anggulo ng kamera".<ref name="Wallenstein_Page_1702">{{Cite book |last=Wallenstein |first=Joe |url=https://books.google.com/books?id=A36MTfqOnWYC&pg=PA170 |title=Practical Moviemaking: A Handbook for the Real World |date=2012 |publisher=McFarland & Company |isbn=9780786488858 |location=Jefferson, North Carolina |page=170}}</ref> Hindi kailangang "i-crop o dayain" ng cinematographer ang mga anggulo ng kamera "upang maiwasan ang pagpapakita ng panlilinlang".<ref name="Wallenstein_Page_1702" /> Sa isang set, mahirap gayahin ang mga lumang gamit at pagkasira sa totoong buhay, pati na rin ang mga detalye ng arkitektura, at ang laki ng mga rural na lugar, malalaking lungsod, at malalaking landmark ng arkitektura ay mahirap muling likhain sa isang backlot. Ang pagkabigo ng ''[[Camelot (pelikula)|Camelot]]'' (1967) ang naging dahilan upang ilipat ng mga Amerikanong filmmaker ang mga panlabas na kuha mula sa mga studio backlot patungo sa mga tunay na lokasyon. <ref name="Bingen">{{Cite book |last=Bingen |first=Steven |url=https://books.google.com/books?id=vjGPBAAAQBAJ&pg=PA191 |title=Warner Bros.: Hollywood's Ultimate Backlot |last2=Marc Wanamaker |date=2014 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-1-58979-962-2 |location=London |pages=191–192 |access-date=April 25, 2015}}</ref> Ang pelikula ay malawakang pinuna dahil sa murang hitsura nito dahil malinaw na kinunan ito sa isang malabong arkitektura na setting laban sa mga burol ng Burbank na natatakpan ng [[chaparral]] .<ref name="Bingen" /> == Mga Sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline|2=}} h4va0qn388x637lz4uyifthqluk2t2m 0 339729 2226001 2026-09-17T16:33:51Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1375245187|Francis Ford Coppola]]" 2226001 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Francis Ford Coppola|image=Lena Herzog Francis Ford Coppola Wernder Herzog Venice Film Festival (cropped).jpg|caption=Coppola noong 2025|birth_date={{birth date and age|1939|04|07}}|birth_place=[[Detroit]], Michigan<!--Do NOT wikilink, see [[MOS:GEOLINK]].-->, U.S.<!--Do NOT wikilink U.S. as per [[MOS:OVERLINK]]. As per [[Template:Infobox person]], birthplace indicates city, state, then country. No need to spell out "United States; 'U.S.' is fine.-->|education={{plainlist| * [[Hofstra University]] ([[Bachelor of Arts|BA]]) * [[University of California, Los Angeles]] ([[Master of Fine Arts|MFA]]) }}|occupation={{hlist|Director|producer|screenwriter}}|organization=[[American Zoetrope]]|years_active=1962–present|works={{hlist|[[Francis Ford Coppola filmography|Filmography]]|[[Francis Ford Coppola's unrealized projects|unrealized projects]]}}|spouse={{marriage|[[Eleanor Coppola|Eleanor Neil]]|1963|2024|end=died}}|children={{flatlist| * [[Gian-Carlo Coppola|Gian-Carlo]] * [[Roman Coppola|Roman]] * [[Sofia Coppola|Sofia]] }}|father=[[Carmine Coppola]]|mother=[[Italia Coppola|Italia Pennino]]|family=[[Coppola family|Coppola]]|awards=[[List of awards and nominations received by Francis Ford Coppola|Full list]]|signature=Francis Ford Coppola Signature.svg}} Si '''Francis Ford Coppola''' {{IPAc-en|ˈ|k|oʊ|p|əl|ə}} {{Respell|KOH|pə|lə}} ;<ref>{{Cite web |date=November 17, 2020 |title=The Godfather, Coda: The Death of Michael Corleone {{!}} Francis Ford Coppola Featurette |url=https://www.youtube.com/watch?v=q4l2STOyqDI&t=15s |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406013526/https://www.youtube.com/watch?v=q4l2STOyqDI&t=15s |archive-date=April 6, 2022 |access-date=April 6, 2022 |publisher=Paramount Pictures}}</ref><ref>{{Cite web |date=September 9, 2021 |title=A Special Message from Director Francis Ford Coppola |url=https://www.youtube.com/watch?v=KHKUpEp_dNI |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406013527/https://www.youtube.com/watch?v=KHKUpEp_dNI |archive-date=April 6, 2022 |access-date=April 6, 2022 |publisher=StudioCanal UK}}</ref><ref>{{Cite web |date=March 4, 2010 |title=This Is YouTube |url=https://www.youtube.com/watch?v=ojqWclLQOxk&t=58s |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406013812/https://www.youtube.com/watch?v=ojqWclLQOxk&t=58s |archive-date=April 6, 2022 |access-date=April 6, 2022 |publisher=YouTube}}</ref> ipinanganak Abril 7, 1939)<ref>{{Britannica|136867}}</ref> ay isang Amerikanong tagagawa ng pelikula. Isa sa mga nangungunang pigura ng [[New Hollywood]], si Coppola ay malawak na itinuturing na isa sa pinakadakila at pinaka-maimpluwensyang filmmaker sa kasaysayan ng sinehan.{{Efn|Attributed to multiple sources:<ref>{{Cite web |url=https://www2.bfi.org.uk/news-opinion/news-bfi/lists/francis-ford-coppola-10-essential-films |title=Francis Ford Coppola: 10 essential films |work=British Film Institute |date=April 5, 2019 |access-date=September 19, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200111221255/https://www.bfi.org.uk/news-opinion/news-bfi/lists/francis-ford-coppola-10-essential-films |archive-date=January 11, 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=The 50 greatest directors and their 100 best movies|url=https://ew.com/article/1996/04/19/50-greatest-directors-and-their-100-best-movies/|website=entertainment weekly.com April 19, 1996|access-date=October 27, 2020|archive-date=October 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029020507/https://ew.com/article/1996/04/19/50-greatest-directors-and-their-100-best-movies/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=BFI – Sight & Sound – Top Ten Poll 2002 Poll – The Critics' Top Ten Directors |url=http://www.bfi.org.uk/sightandsound/topten/poll/critics-directors.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110623182355/http://www.bfi.org.uk/sightandsound/topten/poll/critics-directors.html |archive-date=June 23, 2011}}</ref><ref>{{cite web|title=The Greatest Directors Ever by ''Total Film'' Magazine |publisher=[[Filmsite.org]] |url=http://www.filmsite.org/greatdirectors-totalfilm2.html |access-date=April 19, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140702113557/http://www.filmsite.org/greatdirectors-totalfilm.html|archive-date=July 2, 2014 }}</ref><ref>{{cite web|title=The 25 Most Influential Directors of All Time|url=https://www.moviemaker.com/25-most-influential-directors-of-all-time-scorsese-kubrick-welles/5/|website=MovieMaker|date=July 7, 2002|access-date=December 2, 2023|archive-date=December 2, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231202161918/https://www.moviemaker.com/25-most-influential-directors-of-all-time-scorsese-kubrick-welles/5/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Greatest Film Directors|url=https://www.filmsite.org/directors.html|website=filmsite.org|access-date=December 2, 2023|archive-date=September 5, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190905115334/https://www.filmsite.org/directors.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-02-28 |title=Where to begin with Francis Ford Coppola |url=https://www.bfi.org.uk/features/where-begin-with-francis-ford-coppola |access-date=2025-04-15 |website=BFI |language=en}}</ref>}} Nakatanggap siya ng iba't ibang parangal kabilang ang limang [[Gawad Academy]], isang [[British Academy Film Awards|Gawad BAFTA]], tatlong [[Golden Globe Awards|Gawad Golden Globe]], at dalawang [[Palme d'Or|Palmes d'Or]], pati na rin ang mga nominasyon para sa dalawang [[Gawad Emmy]] at isang [[Gawad Grammy]]. Pinarangalan din si Coppola ng [[Pang-alaalang Gawad Irving G. Thalberg]] noong 2010, ng [[Kennedy Center Honors]] noong 2024, at ng [[AFI Life Achievement Award]] noong 2025.<ref name="KennedyCenter">{{Cite web |title=Francis Ford Coppola |url=https://www.kennedy-center.org/artists/c/co-cz/francis-ford-coppola/ |website=[[The Kennedy Center]]}}</ref> Apat sa kaniyang mga pelikula ang isinama sa [[National Film Registry]] ng [[Aklatan ng Kongreso]]. Ginawa ni Coppola ang kanyang unang pagganap bilang direktor sa pelikulang ''[[Dementia 13]]'' (1963). Pagkatapos ay idinirek niya ''[[You're a Big Boy Now|ang You're a Big Boy Now]]'' (1966), ''[[Finian's Rainbow (pelikula noong 1968)|Finian's Rainbow]]'' (1968), at ''[[The Rain People]]'' (1970). Matapos ang magkatuwang na pagsulat ng ''[[Patton (pelikula)|Patton]]'' (1970)—kung saan siya at si [[Edmund H. North]] ay nagkamit ng [[Academy Award for Best Original Screenplay|Academy Award para sa Best Original Screenplay]]—ang kaniyang reputasyon bilang isang filmmaker ay napatibay sa paglabas ng ''[[The Godfather]]'' (1972) at ''[[The Godfather Part II]]'' (1974), na parehong nagkamit ng Academy Awards para sa [[Academy Award for Best Picture|Best Picture]], at dahil dito ay nagkamit siya ng [[Academy Award for Best Director|Best Director]]. Binago ng mga pelikula ang [[Pelikulang gangster|genre ng gangster]].<ref>{{Cite book |last=Barry |first=Langford |title=Film Genre: Hollywood and Beyond |publisher=Edinburgh University Press |year=2005 |page=134}}</ref> Sa panahong iyon, inilabas ni Coppola ang thriller na ''[[The Conversation]]'' (1974), na nakatanggap ng Palme d'Or sa [[Pistang Pampelikula ng Cannes noong 1974|Cannes Film Festival]] . == Maagang buhay at edukasyon == Si Francis Ford Coppola ay ipinanganak sa [[Detroit]], Michigan, noong Abril 7, 1939, sa ama na si [[Carmine Coppola]] (1910–1991),<ref name="NYT">{{Cite news |last=Saxon |first=Wolfgang |date=April 27, 1991 |title=Carmine Coppola, 80, Conductor And Composer for His Son's Films |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1991/04/27/obituaries/carmine-coppola-80-conductor-and-composer-for-his-son-s-films.html |url-status=live |access-date=February 16, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230005701/http://www.nytimes.com/1991/04/27/obituaries/carmine-coppola-80-conductor-and-composer-for-his-son-s-films.html |archive-date=December 30, 2016}}</ref> isang [[Bansi|plautatista]] kasama ang [[Detroit Symphony Orchestra]], at sa ina na [[Italia Coppola|si Italia Coppola]] (née Pennino; 1912–2004), isang pamilya ng mga pangalawang henerasyong Italyanong imigrante. Ang kaniyang mga lolo't lola sa ama ay dumating sa Estados Unidos mula sa [[Bernalda]], sa rehiyon ng [[Basilicata]] sa Italya.<ref name=":1">{{Cite book |last=Cowie |first=Peter |title=Coppola: a biography |publisher=Da Capo Press |year=1988 |isbn=978-0-306-80598-1 |page=2}}</ref> Ang kaniyang lolo sa ina, ang sikat na Italyanong kompositor na si Francesco Pennino, ay lumipat mula sa [[Napoles]], Italya.<ref>{{Cite web |last=Cabanatuan |first=Michael |date=January 23, 2004 |title=Italia Coppola – mother of filmmaker |url=http://www.sfgate.com/bayarea/article/Italia-Coppola-mother-of-filmmaker-2807695.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140325233748/http://www.sfgate.com/bayarea/article/Italia-Coppola-mother-of-filmmaker-2807695.php |archive-date=March 25, 2014 |access-date=May 14, 2014 |publisher=SFGate}}</ref> Noong panahon ng kapanganakan ni Coppola, ang kanyang ama ay isang arranger at assistant orchestra director para sa ''[[The Ford Sunday Evening Hour]]'', isang isang-oras na concert music radio series na itinataguyod ng [[Ford Motor Company]].<ref>{{Cite web |date=August 14, 1988 |title=The Dream And Its Men Francis Ford Coppola And George Lucas Immortalize A Legendary Car And Its Inventor on Film |url=http://articles.sun-sentinel.com/1988-08-14/features/8802190745_1_carmine-coppola-preston-tucker-francis-ford-coppola |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130616141456/http://articles.sun-sentinel.com/1988-08-14/features/8802190745_1_carmine-coppola-preston-tucker-francis-ford-coppola |archive-date=June 16, 2013 |access-date=May 25, 2013 |website=Sun Sentinel}}</ref><ref>{{Cite news |title=Francis Ford Coppola |work=[[The New York Times]] |url=http://partners.nytimes.com/books/first/s/schumacher-coppola.html |url-status=dead |access-date=May 25, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130601060422/http://partners.nytimes.com/books/first/s/schumacher-coppola.html |archive-date=June 1, 2013}}</ref> Si Coppola ay ipinanganak sa Henry Ford Hospital, at ang dalawang koneksiyon na iyon kay [[Henry Ford]] ang nagbigay inspirasyon sa mga Coppola na piliin ang panggitnang pangalan na "Ford" para sa kanilang anak.<ref>{{Cite book |last=Jones |first=Jenny M. |url=https://books.google.com/books?id=4v8REAAAQBAJ&pg=PT26 |title=The Annotated Godfather (50th Anniversary Edition): The Complete Screenplay, Commentary on Every Scene, Interviews, and Little-Known Facts |date=September 21, 2021 |publisher=Running Press |isbn=978-0-7624-7382-3 |language=en |access-date=June 12, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240210103504/https://books.google.com/books?id=4v8REAAAQBAJ&pg=PT26#v=onepage&q&f=false |archive-date=February 10, 2024 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book |last=Delicato |first=Armando |url=https://books.google.com/books?id=d5YD7HqcR0MC&pg=PA76 |title=Italians in Detroit |date=2005 |publisher=Arcadia Publishing |isbn=978-0-7385-3985-0 |language=en |access-date=June 12, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240210103621/https://books.google.com/books?id=d5YD7HqcR0MC&pg=PA76#v=onepage&q&f=false |archive-date=February 10, 2024 |url-status=live}}</ref> Si Francis ang gitna ng tatlong magkakapatid: ang kanyang nakatatandang kapatid na lalaki ay si [[August Coppola]], at ang kanyang nakababatang kapatid na babae ay ang aktres na si [[Talia Shire]].<ref name=":1" /> Dalawang taon pagkatapos ng kapanganakan ni Coppola, ang kanyang ama ay hinirang na punong plawtista para sa [[NBC Symphony Orchestra]], sa ilalim ng baton ni [[Arturo Toscanini]], at ang pamilya ay lumipat sa New York. Nanirahan sila sa [[Woodside, Queens]], kung saan ginugol ni Coppola ang natitirang bahagi ng kaniyang pagkabata. == Mga paboritong pelikula == Noong 2012, lumahok si Coppola sa botohan ng mga direktor na ''[[Sight and Sound]]''. Ito ay isinasagawa kada sampung taon upang pumili ng mga pinakamahusay na pelikula sa lahat ng panahon, sa pamamagitan ng paghingi sa mga kontemporaneong direktor na pumili ng sampung pelikulang kanilang mapipili.<ref>{{Cite web |title=Francis Ford Coppola |url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/sightandsoundpoll2012/voter/948 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160223004307/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people//sightandsoundpoll2012/voter/948 |archive-date=February 23, 2016 |access-date=July 4, 2022 |website=[[British Film Institute|BFI]]}}</ref> Ang mga pinili ni Coppola ay: {{div col|colwidth=25em}} * ''[[The Apartment]]'' (Estados Unidos, 1960) * ''[[Ashes and Diamonds (pelikula)|Ashes and Diamonds]]'' (Polonya, 1958) * ''[[The Bad Sleep Well]]'' (Hapon, 1960) * ''[[The Best Years of Our Lives]]'' (Estados Unidos, 1946) * ''[[I Vitelloni]]'' (Italya, 1953) * ''[[The King of Comedy (pelikula)|The King of Comedy]]'' (Estados Unidos, 1983) * ''[[Raging Bull]]'' (Estados Unidos, 1980) * ''[[Singin' in the Rain]]'' (Estados Unidos, 1952) * ''[[Sunrise (pelikula noong 1927)|Sunrise]]'' (Estados Unidos, 1927) * ''[[Yojimbo]]'' (Japan, 1961) {{div col end}}   == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons}} * {{IMDb name|338}} * [https://www.afi.com/laa/francis-ford-coppola/# AFI biography] * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLgyxfzuf_AtztMfgFg7_m0U6f8b43R77a 50th AFI Life Achievement Award to Francis Ford Coppola] - American Film Institute, April 26, 2025. {{Francis Ford Coppola|state=expanded}}{{Navboxes}}{{Cannes Film Festival jury presidents}}{{Coppola family}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1939]] [[Kategorya:Articles with hCards]] 3d6ujhc6lvebswt8scvtm7f9oogtc67 0 339730 2226002 2026-09-17T16:37:34Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Pagkuha ng pelikula sa lokasyon]] 2226002 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Pagkuha ng pelikula sa lokasyon]] tbsaubrxuwesz6ye96znptgp0ep69xf 1 339731 2226005 2026-09-17T16:43:16Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} 2226005 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} rnxeeix6ouryx62ddqrppzxgamp7db3 1 339732 2226006 2026-09-17T16:43:19Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} 2226006 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} rnxeeix6ouryx62ddqrppzxgamp7db3 1 339733 2226007 2026-09-17T16:43:22Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} 2226007 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} rnxeeix6ouryx62ddqrppzxgamp7db3 1 339734 2226008 2026-09-17T16:43:25Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} 2226008 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} rnxeeix6ouryx62ddqrppzxgamp7db3 1 339735 2226009 2026-09-17T16:43:26Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} 2226009 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} rnxeeix6ouryx62ddqrppzxgamp7db3 1 339736 2226010 2026-09-17T16:43:29Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} 2226010 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} rnxeeix6ouryx62ddqrppzxgamp7db3 1 339737 2226011 2026-09-17T16:43:32Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} 2226011 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} rnxeeix6ouryx62ddqrppzxgamp7db3 1 339738 2226012 2026-09-17T16:43:35Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} 2226012 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 18|2026}} rnxeeix6ouryx62ddqrppzxgamp7db3 10 339739 2226049 2026-09-18T02:16:58Z GinawaSaHapon 102500 Bagong pahina: {{Navbox with columns |name = Phonation |title = [[Ponasyon]] |state = |listclass = hlist |col1header = Estado ng [[tagukan]] (mula nakabuka papasara) |col1 = {{Navbox with columns|child |colfooterstyle = background: none; font-weight: normal |col1header = [[Kawalang-tunog|Hinga]] |col1headerstyle = background: none |col1footer = (buong pagdaloy) |col2header = [[Mahanging boses|Mahangin]] |col2headerstyle = background-color: #f7f7f7 |co... 2226049 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Phonation |title = [[Ponasyon]] |state = |listclass = hlist |col1header = Estado ng [[tagukan]] (mula nakabuka papasara) |col1 = {{Navbox with columns|child |colfooterstyle = background: none; font-weight: normal |col1header = [[Kawalang-tunog|Hinga]] |col1headerstyle = background: none |col1footer = (buong pagdaloy) |col2header = [[Mahanging boses|Mahangin]] |col2headerstyle = background-color: #f7f7f7 |col2footer = (bulong) |col3header = [[Malubay na boses|Malubay]] |col3headerstyle = background: none |col3footer = (pagitan) |col4header = [[Karaniwang boses|Karaniwan]] |col4headerstyle = background-color: #f7f7f7 |col4footer = (pinakamatinding pagnginig) |col5header = [[Mahigpit na boses|Mahigpit]] |col5headerstyle = background: none |col5footer = (pagitan) |col6header = [[Paos na boses|Paos]] |col6headerstyle = background-color: #f7f7f7 |col6footer = (medyo may harang) |col7header = [[Glotalisasyon|Hinaharangan]] |col7headerstyle = background: none |col7footer = (may harang) |col8header = [[Pabiglang pantig|Pabigla]] |col8headerstyle = background-color: papayawhip |col8footer = (biglaang pagbuga) }} |group1 = Ponasyon sa [[bagtingan]] |list1 = *[[Hikab na boses|Hikab]] *[[Magaspang na boses|Magaspang]] *[[Matinis na patinig|Matinis]] |group2 = [[Rehistro ng boses]] |list2 = child |2_list1 = *[[Birit]] *[[Palseto]] *[[Paos na rehistro|Paos]] |2_group2 = Transisyonal |2_list2 = *[[Vibrato]] *[[Passaggio]] |group3 = Iba pa |list3 = *[[Bulong]] *[[Katunugan ng boses|Katunugan]] *[[Oras ng simula ng boses|Oras ng simula]] }}<noinclude> {{navbox documentation}} </noinclude> suh92nq0uwrk5ogo29fu2axx5iw9gbm 3 339740 2226057 2026-09-18T03:47:20Z Max 137026 Inilipat ni Max ang pahinang [[Usapang tagagamit:SHB2000]] sa [[Usapang tagagamit:SHB]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]" to "[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]" 2226057 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Usapang tagagamit:SHB]] gk4rki92m29sopj72twskgcipkuzgt9 0 339741 2226090 2026-09-18T06:01:07Z Lolbet101 163542 Bagong artikulo tungkol sa Pagkasunog ng barkong MV June Aster, isinalin mula sa Wikipediang Ingles. (New article about MV June Aster ship fire, translated from English Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/MV_June_Aster_ship_fire?wprov=sfla1) 2226090 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:MV_June_Aster_Ship_Fire.jpg|thumb|Isang larawan ng MV June Aster na nasusunog.]] [[Talaksan:MV_June_Aster_after_fire.jpg|thumb|Ang barkong MV June Aster pagkatapos ng sunog.]] Noong gabi ng Setyembre 9, 2026, nasunog ang isang barkong MV ''June Aster'' ng Pilipinas sa karagatan ng [[Coron]], [[Palawan]]. May sakay itong 115 pasahero at 17 tripulante nang sumiklab ang sunog.<ref name=":1">{{Cite news |title=Missing in Coron ferry fire down to 84; 2 passengers missed trip |url=https://www.philstar.com/nation/2026/09/11/2555574/missing-coron-ferry-fire-down-84-2-passengers-missed-trip |work=[[The Philippine Star]] |date=2026-09-11|last=Ramirez|first=Renalyn|access-date=2026-09-18}}</ref> Naiulat ang sunog bandang 6:45 p.m. ng [[Pamantayang Oras ng Pilipinas|PHT]] (UTC +8) na humigit-kumulang 1.2 milyang nautikal (2.2 [[Kilometro|km]] o 1.4 [[Milya|mi]]), hilagang-silangan ng Barangay Marcilla sa Coron.<ref name="GMA">{{Cite news |title=Fire hits passenger ship with over 100 on board in waters off Coron |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/1001826/five-reported-dead-as-fire-hits-passenger-ship-from-el-nido-in-waters-off-coron/story/ |publisher=[[GMA News Online]] |date=2026-09-09 |access-date=2026-09-18}}</ref> Hindi bababa sa 77 katao ang nasawi, habang 43 naman ang nailigtas at 8 pa ang nawawala rin. Ang ''June Aster'' ay isang barkong pampasaherong-kargamento na pinapatakbo ng Atienza Interisland Ferries Inc., isang kompanya ng pagpapadala sa Pilipinas.<ref name="Atienza">{{cite web |title=Atienza Interisland Ferries Inc. |url=https://atienzainterislandferriesinc.com/ |access-date=2026-09-18}}</ref><ref name="MARINA"/> Nakapasa ito sa isang pagsusuri sa kaligtasan na isinagawa ng [[Tanod Baybayin ng Pilipinas|Philippine Coast Guard]] (PCG) noong Marso 2026.<ref>{{cite web |title=PCG: Shipping company may face liability over deadly MV June Aster fire |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/1001910/pcg-shipping-company-may-face-liability-over-deadly-mv-june-aster-fire/story/ |access-date=2026-09-18 |publisher=[[GMA News]]|language=}}</ref> Noong panahong iyon, naitala ng [[Pangasiwaan sa Industriyang Maritima|Filipino Maritime Industry Authority]] (MARINA) na ang ''June Aster'' ay may kabuuang tonelada na 490.49, na may kapasidad na 277 pasahero at 21 tripulante, at itinayo noong 2002.<ref name="MARINA">{{cite web |title=Philippine Nautical Highway Matrix |url=https://marina.gov.ph/wp-content/uploads/2026/04/Philippine-Nautical-Highway-Matrix-MAR-2026.pdf |publisher=[[Maritime Industry Authority]] |date=2026-04-21 |access-date=2026-09-18}}</ref> Hindi pa natutukoy ng mga awtoridad ang sanhi ng sunog.<ref name="GMA"/> Ayon sa PCG, ang mga paunang panayam sa mga nakaligtas ay nagpahiwatig na nagkaroon ang sunog sa lalagyan ng kargamento.<ref name="BBC">{{cite news |last1=Rivera |first1=Virma Simonette |last2=Ng |first2=Kelly |date=2026-09-10 |title=Five dead and 86 missing as 'heartbreaking' fire breaks out on Philippines ferry |url=https://www.bbc.com/news/articles/cy4zd4dn9n9o |access-date=2026-09-18 |publisher=[[BBC|BBC News]]|language=en}}</ref> Sinabi ng mga nakaligtas na nauna ang sunog sa isang malakas na pagsabog na agad pinatay ang kuryente ng barko at lumikha ng usok bago bumilis na kumalat ang apoy.<ref name="explosion">{{Cite news |date=2026-09-10 |title=Thick smoke, rough seas hamper search for 86 missing MV June Aster passengers |url=https://www.abs-cbn.com/news/regions/2026/9/10/thick-smoke-rough-seas-hamper-search-for-86-missing-mv-june-aster-passengers-1816 |access-date=2026-09-18 |publisher=[[ABS-CBN]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-09-10 |title=Five dead, 43 rescued, 86 still missing as survivors recall sudden blast and sudden blackout in lower deck accommodations |url=https://palawandailynews.com/maritime/five-dead-43-rescued-86-still-missing-as-survivors-recall-sudden-blast-and-sudden-blackout-in-lower-deck-accomodations/ |access-date=2026-09-18 |last=Talabucon|first=Hanna Camella|work=Palawan Daily News}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Sunog sa Pilipinas]] 5okc7rbc7qbzkgikg1zrczzf2dtb6wf 3 339742 2226098 2026-09-18T06:47:48Z JWilz12345 77302 mabuhay! 2226098 wikitext text/x-wiki '''Mabuhay!''' Magandang araw, Lolbet101, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga [[Special:Contributions/Lolbet101|ambag]]. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo: {|style="float:right;" |{{Pamayanan}} |} *[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]] *[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]] *[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]] *[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]] *[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]] *[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]] *[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]] *[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]] *'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our'' [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]]. Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang <code><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Saklolo|saklolo]]<nowiki>}}</nowiki></code> sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|<br><br><br>{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [[Special:Userlogin/signup|gumawa ng isang panagutan]] upang: #madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista. #makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda. #mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang. #kilalanin ang mga boto. #maitago ang iyong direksyong IP, at mapanatili ang iyong paglilihim. Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [[Special:Userlogin/signup|gumawa ng isang panagutang pampatnugot]] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina namin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.<br><br><span style="color: #0000FF; font-weight: bold;">Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</span>}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina namin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [[Special:Userlogin/signup|makagawa ng isang panagutan pampatnugot]] upang: #madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista. #makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda. #mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang. #kilalanin ang mga boto. #maitago ang iyong direksyong IP, at mapanatili ang iyong paglilihim. Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.<br><br><span style="color: #0000FF; font-weight: bold;">Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</span>}}}} ---- {{hlist|[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]] [[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]|[[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]|[[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]|[[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]| [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]|[[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]|[[Wikipedia:Embahada|Embajada]]|[[Wikipedia:Embahada|Embassy]]|[[Wikipedia:Embahada|大使館]]|style=font-size:85%; font-weight: bold; font-style: italic; text-align: center;}} <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 06:47, 18 Setyembre 2026 (UTC) 536lief2vluyxkrp8ot7xf0hi7479d1 0 339743 2226101 2026-09-18T08:08:22Z GinawaSaHapon 102500 Bagong pahina: {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> Sa [[ponetika]], '''mekanísmo''' '''ng pagdáloy''' ang tawag sa paraan ng pagdaloy ng hangin sa [[daanan ng boses]]. Isa ito sa tatlong pangunahing sangkap sa paggawa ng [[boses]] kasama ng [[ponasyon]] at [[Artikulasyong pamponetika|artikulasyon]]. Karaniwang kinakailangan ang mekanismo ng pagdaloy upang makagawa ng tunog bilang ang unang hakbang sa prosesong ito. Sinisimulan ito ng isa... 2226101 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> Sa [[ponetika]], '''mekanísmo''' '''ng pagdáloy''' ang tawag sa paraan ng pagdaloy ng hangin sa [[daanan ng boses]]. Isa ito sa tatlong pangunahing sangkap sa paggawa ng [[boses]] kasama ng [[ponasyon]] at [[Artikulasyong pamponetika|artikulasyon]]. Karaniwang kinakailangan ang mekanismo ng pagdaloy upang makagawa ng tunog bilang ang unang hakbang sa prosesong ito. Sinisimulan ito ng isa sa tatlong pangunahing organo sa karaniwang pananalita ng mga tao: ang [[bamban]] kasama ng [[tadyang]] at [[Baga (anatomiya)|baga]] ([[Pulmonikong katinig|pulmoniko]]), [[tagukan]] (glotaliko), at [[dila]] (belariko). Bukod sa mga ito, nakakagawa rin ng mga tunog na hindi nangangailangan ng tagukan: sa pamamagitan ng [[pisngi]] ([[Pananalita gamit pisngi|bukal]]),<ref>{{cite journal |last1=Van Gilse |first1=PHG |year=1948 |title=Another Method of Speech Without Larynx |trans-title=Isa pang Paraan ng Pananalitang di gamit Bagtingan |url= |journal=Acta Oto-Laryngologica |language=en |volume=36 |issue=Supplement 78 |pages=109–110 |doi=10.3109/00016484809122642}}</ref> [[lalanga]] ([[Pananalita gamit lalanga|esopagal]]),<ref>{{Cite book |last=Diedrich |first=WM |title=Alaryngeal Speech |last2=Youngstrom |first2=KA |publisher=Thomas |year=1966 |location=Springfield, Estados Unidos |trans-title=Pananalitang di gamit Bagtingan |oclc=347249}}</ref> at [[lalaugan]] ([[Pananalita gamit lalaugan|paringal]]).<ref name="pharyngeal">{{cite journal |last1=Weinberg |first1=B |last2=Westerhouse |first2=J |year=1973 |title=A study of pharyngeal speech |trans-title=Isang pag-aaral sa pananalita gamit lalaugan |url= |journal=J Speech Hear Disord |language=en |volume=38 |issue=1 |pages=111–8 |pmid=4698378}}</ref> Samantala, tinatawag naman na [[Perkusibong katinig|perkusibo]] ang mga [[katinig]] na hindi nangangailangan ng mekanismo ng pagdaloy.<ref name=":02">{{cite book |last1=Pike |first1=Kenneth |url=https://archive.org/details/phoneticscritica00pike |title=Phonetics |date=1943 |publisher=Michigan |pages= |language=en |trans-title=Ponetika |url-access=limited}}</ref> == Uri == Umaakto ang alinman sa mga pangunahing tagasimulang organo sa pamamagitan ng pagpapaangat o pagpapababa sa presyur sa gumagawa sa dalloy ng hangin. Mauuri ang pagbabago bilang paloob o palabas, depende sa kung paano gumagalaw ang hangin sa daanan ng boses.<ref name=":02" /> May anim na mekanismo ng pagdaloy, ngunit apat lamang ang makikita sa mga wika ng mundo kasama ng perkusibo, na hindi nangangailangan ng mekanismo. Narito ang mga naturang mekanismo: * ''pulmonikong palabas'', kung saan lumalabas ang hangin mula sa baga sa pamamagitan ng puwersa mula sa tadyang at bamban. Ginagawa ito ng lahat ng mga wika sa mundo, at malaking mayorya ng mga wika ang tanging gumagamit lamang nito bilang mekanismo at wala na'ng iba. * ''glotalikong palabas'', kung saan pinipisil ang hangin habang umaangat ang tagukan para mabuo ang tunog. Tinatawag ang mga ito bilang mga [[katinig na palabas]], at makikita sa tinatayang 16% ng lahat ng mga wika sa mundo. * ''glotalikong paloob'', kung saan pinapaluwag ang hangin habang bumababa ang tagukan para mabuo ang tunog. Tinatawag naman ang mga ito bilang mga [[katinig na paloob]], at makikita sa tinatayang 13% ng lahat ng mga wika sa mundo. * ''belarikong paloob'', kung saan pinapaluwag ang hangin sa bibig sa pamamagitan ng pagbaba o pagluwag ng dila. Tinatawag ang mga ito bilang mga [[katinig na papitik]], at makikita sa di tataas sa 2% ng lahat ng mga wika sa mundo, lahat sa Aprika. * ''perkusibo'', kung saan tumatama ang dalawang organo sa isa't isa nang walang tulong mula sa hangin para magawa ang tunog. Walang perkusibong tunog ang itinatangi sa kahit anong wika, ngunit nabubuo ito bilang resulta ng ilang mga katinig na papitik sa [[wikang Sandawe]], kung saan tumatama ang dila sa ibabang bahagi ng bibig pagkatapos mabuo ang isang katinig na papitik.<ref>{{Cite web |title=Presence of Uncommon Consonants |trans-title=Pagkakaroon ng mga Bihirang Katinig |url=https://wals.info/chapter/19 |access-date= |website=WALS Online |language=en}}</ref> Bagamat posibleng magawa, walang wika sa mundo ang gumagamit sa mga pulmonikong paloob at belarikong palabas bilang mga mekanismo ng pagdaloy. == Sanggunian == {{Reflist}}{{Articulation navbox}} [[Kategorya:Ponetika]] j44cp1zxzmfx1hqpqt2plu1qajccr6v 2226102 2226101 2026-09-18T08:09:45Z GinawaSaHapon 102500 2226102 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> Sa [[ponetika]], '''mekanísmo''' '''ng pagdáloy''' ang tawag sa paraan ng pagdaloy ng hangin sa [[daanan ng boses]]. Isa ito sa tatlong pangunahing sangkap sa paggawa ng [[boses]] kasama ng [[ponasyon]] at [[Artikulasyong pamponetika|artikulasyon]]. Karaniwang kinakailangan ang mekanismo ng pagdaloy upang makagawa ng tunog bilang ang unang hakbang sa prosesong ito. Sinisimulan ito ng isa sa tatlong pangunahing organo sa karaniwang pananalita ng mga tao: ang [[bamban]] kasama ng [[tadyang]] at [[Baga (anatomiya)|baga]] ([[Pulmonikong katinig|pulmoniko]]), [[tagukan]] (glotaliko), at [[dila]] (belariko). Bukod sa mga ito, nakakagawa rin ng mga tunog na hindi nangangailangan ng tagukan: sa pamamagitan ng [[pisngi]] ([[Pananalita gamit pisngi|bukal]]),<ref>{{cite journal |last1=Van Gilse |first1=PHG |year=1948 |title=Another Method of Speech Without Larynx |trans-title=Isa pang Paraan ng Pananalitang di gamit Bagtingan |url= |journal=Acta Oto-Laryngologica |language=en |volume=36 |issue=Supplement 78 |pages=109–110 |doi=10.3109/00016484809122642}}</ref> [[lalanga]] ([[Pananalita gamit lalanga|esopagal]]),<ref>{{Cite book |last=Diedrich |first=WM |title=Alaryngeal Speech |last2=Youngstrom |first2=KA |publisher=Thomas |year=1966 |location=Springfield, Estados Unidos |trans-title=Pananalitang di gamit Bagtingan |oclc=347249}}</ref> at [[lalaugan]] ([[Pananalita gamit lalaugan|paringal]]).<ref name="pharyngeal">{{cite journal |last1=Weinberg |first1=B |last2=Westerhouse |first2=J |year=1973 |title=A study of pharyngeal speech |trans-title=Isang pag-aaral sa pananalita gamit lalaugan |url= |journal=J Speech Hear Disord |language=en |volume=38 |issue=1 |pages=111–8 |pmid=4698378}}</ref> Samantala, tinatawag naman na [[Perkusibong katinig|perkusibo]] ang mga [[katinig]] na hindi nangangailangan ng mekanismo ng pagdaloy.<ref name=":02">{{cite book |last1=Pike |first1=Kenneth |url=https://archive.org/details/phoneticscritica00pike |title=Phonetics |date=1943 |publisher=Michigan |pages= |language=en |trans-title=Ponetika |url-access=limited}}</ref> == Uri == Umaakto ang alinman sa mga pangunahing tagasimulang organo sa pamamagitan ng pagpapaangat o pagpapababa sa presyur sa gumagawa sa dalloy ng hangin. Mauuri ang pagbabago bilang paloob o palabas, depende sa kung paano gumagalaw ang hangin sa daanan ng boses.<ref name=":02" /> May anim na mekanismo ng pagdaloy, ngunit apat lamang ang makikita sa mga wika ng mundo kasama ng perkusibo, na hindi nangangailangan ng mekanismo. Narito ang mga naturang mekanismo: * ''pulmonikong palabas'', kung saan lumalabas ang hangin mula sa baga sa pamamagitan ng puwersa mula sa tadyang at bamban. Ginagawa ito ng lahat ng mga wika sa mundo, at malaking mayorya ng mga wika ang tanging gumagamit lamang nito bilang mekanismo at wala na'ng iba. * ''glotalikong palabas'', kung saan pinipisil ang hangin habang umaangat ang tagukan para mabuo ang tunog. Tinatawag ang mga ito bilang mga [[katinig na palabas]], at makikita sa tinatayang 16% ng lahat ng mga wika sa mundo. * ''glotalikong paloob'', kung saan pinapaluwag ang hangin habang bumababa ang tagukan para mabuo ang tunog. Tinatawag naman ang mga ito bilang mga [[katinig na paloob]], at makikita sa tinatayang 13% ng lahat ng mga wika sa mundo. * ''belarikong paloob'', kung saan pinapaluwag ang hangin sa bibig sa pamamagitan ng pagbaba o pagluwag ng dila. Tinatawag ang mga ito bilang mga [[katinig na papitik]], at makikita sa di tataas sa 2% ng lahat ng mga wika sa mundo, lahat sa Aprika. * ''perkusibo'', kung saan tumatama ang dalawang organo sa isa't isa nang walang tulong mula sa hangin para magawa ang tunog. Walang perkusibong tunog ang itinatangi sa kahit anong wika, ngunit nabubuo ito bilang resulta ng ilang mga katinig na papitik sa [[wikang Sandawe]], kung saan tumatama ang dila sa ibabang bahagi ng bibig pagkatapos mabuo ang isang katinig na papitik.<ref>{{Cite web |title=Presence of Uncommon Consonants |trans-title=Pagkakaroon ng mga Bihirang Katinig |url=https://wals.info/chapter/19 |access-date= |website=WALS Online |language=en}}</ref> Bagamat posibleng magawa, walang wika sa mundo ang gumagamit sa mga pulmonikong paloob at belarikong palabas bilang mga mekanismo ng pagdaloy. == Sanggunian == {{Reflist}}{{Articulation navbox}} [[Kategorya:Ponetika]] 3ic34r98dku1mvsmfzq7goc6wlek38h 2226103 2226102 2026-09-18T08:10:05Z GinawaSaHapon 102500 2226103 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> Sa [[ponetika]], '''mekanísmo''' '''ng pagdáloy''' ang tawag sa paraan ng pagdaloy ng hangin sa [[daanan ng boses]]. Isa ito sa tatlong pangunahing sangkap sa paggawa ng [[boses]] kasama ng [[ponasyon]] at [[Artikulasyong pamponetika|artikulasyon]]. Karaniwang kinakailangan ang mekanismo ng pagdaloy upang makagawa ng tunog bilang ang unang hakbang sa prosesong ito. Sinisimulan ito ng isa sa tatlong pangunahing organo sa karaniwang pananalita ng mga tao: ang [[bamban]] kasama ng [[tadyang]] at [[Baga (anatomiya)|baga]] ([[Pulmonikong katinig|pulmoniko]]), [[tagukan]] (glotaliko), at [[dila]] (belariko). Bukod sa mga ito, nakakagawa rin ng mga tunog na hindi nangangailangan ng tagukan: sa pamamagitan ng [[pisngi]] ([[Pananalita gamit pisngi|bukal]]),<ref>{{cite journal |last1=Van Gilse |first1=PHG |year=1948 |title=Another Method of Speech Without Larynx |trans-title=Isa pang Paraan ng Pananalitang di gamit Bagtingan |url= |journal=Acta Oto-Laryngologica |language=en |volume=36 |issue=Supplement 78 |pages=109–110 |doi=10.3109/00016484809122642}}</ref> [[lalanga]] ([[Pananalita gamit lalanga|esopagal]]),<ref>{{Cite book |last=Diedrich |first=WM |title=Alaryngeal Speech |last2=Youngstrom |first2=KA |publisher=Thomas |year=1966 |location=Springfield, Estados Unidos |trans-title=Pananalitang di gamit Bagtingan |oclc=347249}}</ref> at [[lalaugan]] ([[Pananalita gamit lalaugan|paringal]]).<ref name="pharyngeal">{{cite journal |last1=Weinberg |first1=B |last2=Westerhouse |first2=J |year=1973 |title=A study of pharyngeal speech |trans-title=Isang pag-aaral sa pananalita gamit lalaugan |url= |journal=J Speech Hear Disord |language=en |volume=38 |issue=1 |pages=111–8 |pmid=4698378}}</ref> Samantala, tinatawag naman na [[Perkusibong katinig|perkusibo]] ang mga [[katinig]] na hindi nangangailangan ng mekanismo ng pagdaloy.<ref name=":02">{{cite book |last1=Pike |first1=Kenneth |url=https://archive.org/details/phoneticscritica00pike |title=Phonetics |date=1943 |publisher=Michigan |pages= |language=en |trans-title=Ponetika |url-access=limited}}</ref> == Uri == Umaakto ang alinman sa mga pangunahing tagasimulang organo sa pamamagitan ng pagpapaangat o pagpapababa sa presyur sa gumagawa sa daloy ng hangin. Mauuri ang pagbabago bilang paloob o palabas, depende sa kung paano gumagalaw ang hangin sa daanan ng boses.<ref name=":02" /> May anim na mekanismo ng pagdaloy, ngunit apat lamang ang makikita sa mga wika ng mundo kasama ng perkusibo, na hindi nangangailangan ng mekanismo. Narito ang mga naturang mekanismo: * ''pulmonikong palabas'', kung saan lumalabas ang hangin mula sa baga sa pamamagitan ng puwersa mula sa tadyang at bamban. Ginagawa ito ng lahat ng mga wika sa mundo, at malaking mayorya ng mga wika ang tanging gumagamit lamang nito bilang mekanismo at wala na'ng iba. * ''glotalikong palabas'', kung saan pinipisil ang hangin habang umaangat ang tagukan para mabuo ang tunog. Tinatawag ang mga ito bilang mga [[katinig na palabas]], at makikita sa tinatayang 16% ng lahat ng mga wika sa mundo. * ''glotalikong paloob'', kung saan pinapaluwag ang hangin habang bumababa ang tagukan para mabuo ang tunog. Tinatawag naman ang mga ito bilang mga [[katinig na paloob]], at makikita sa tinatayang 13% ng lahat ng mga wika sa mundo. * ''belarikong paloob'', kung saan pinapaluwag ang hangin sa bibig sa pamamagitan ng pagbaba o pagluwag ng dila. Tinatawag ang mga ito bilang mga [[katinig na papitik]], at makikita sa di tataas sa 2% ng lahat ng mga wika sa mundo, lahat sa Aprika. * ''perkusibo'', kung saan tumatama ang dalawang organo sa isa't isa nang walang tulong mula sa hangin para magawa ang tunog. Walang perkusibong tunog ang itinatangi sa kahit anong wika, ngunit nabubuo ito bilang resulta ng ilang mga katinig na papitik sa [[wikang Sandawe]], kung saan tumatama ang dila sa ibabang bahagi ng bibig pagkatapos mabuo ang isang katinig na papitik.<ref>{{Cite web |title=Presence of Uncommon Consonants |trans-title=Pagkakaroon ng mga Bihirang Katinig |url=https://wals.info/chapter/19 |access-date= |website=WALS Online |language=en}}</ref> Bagamat posibleng magawa, walang wika sa mundo ang gumagamit sa mga pulmonikong paloob at belarikong palabas bilang mga mekanismo ng pagdaloy. == Sanggunian == {{Reflist}}{{Articulation navbox}} [[Kategorya:Ponetika]] cw77z6uhccrs3kvdb7ihodmf8aucazx